Từ bài ĐÔI ĐIỀU MUỐN CHIA SẺ TỪ NGHỀ CỨU DỮ LIỆU của Thiện Đoàn Minh (facebook)
Làm nghề này đã nhiều năm, em không đếm nổi bao nhiêu người đã ngồi xuống trước mặt em với gương mặt đó — cái gương mặt vừa hy vọng vừa sợ. Người mất hình con từ lúc mới lọt lòng. Người mất sổ sách kế toán trước ngày quyết toán. Người mất nguyên kho dữ liệu công ty gom góp mười mấy năm trời.
Ai ngồi xuống cũng hỏi em đúng một câu: "Cứu được hết không em?"
Và em xin nói thật lòng, dù nói ra thì mất khách: nghề này không có phép màu. Chỉ có kỹ thuật, và giới hạn của kỹ thuật.
Có một dòng ổ mà em gặp hoài, gặp tới mức thuộc nằm lòng. Mỗi lần gặp là mỗi lần thở dài. Seagate 500GB, 1TB, 2TB — dòng mạch 100749730.
Không phải tự nhiên em nhớ rõ con số đó tới vậy. Vì dòng này có một điểm yếu chung: rất dễ xước đĩa.
Mà anh chị ơi, xước đĩa là chuyện khác hoàn toàn với hư mạch, hư đầu đọc. Mạch hư thì thay mạch. Đầu đọc hư thì thay đầu đọc. Nhưng đĩa mà đã xước rồi thì phần dữ liệu nằm ngay trên vết xước đó coi như mất vĩnh viễn. Không ai lấy lại được. Không hãng nào, không máy móc nào, không tiền bạc nào.
Nó giống như cuốn album gia đình mà có người lấy dao rạch ngang qua mặt ảnh. Anh chị dán lại được cuốn album, nhưng cái mặt người trong tấm hình thì mất rồi.
Đau hơn nữa: mấy ổ dòng này khi đã hỏng thì thường xước rất nặng, chứ ít khi nhẹ nhàng.
Em từng cầm trên tay không biết bao nhiêu ổ như vậy. Soi dưới kính hiển vi để kiểm tra đầu đọc bị hư ra sao, rồi đưa đĩa vào phòng sạch, nhìn qua ánh sáng xanh để quan sát bề mặt. Có những lần vừa nghiêng cái đĩa lên là em biết luôn. Không cần thử. Vết xước đã lan rộng quá rồi.
Mà ngoài kia khách vẫn đang chờ tin. Đó là cái khó nhất của nghề này — không phải mở cái ổ ra, mà là bước ra ngoài nói với người ta câu "anh ơi, cái này em chịu."
Cũng có lần may. Vết xước còn nhẹ, chưa lan, thì bằng kỹ thuật chuyên sâu vẫn còn cơ hội vớt vát được phần nào.
Nhưng thật lòng, đó là số ít. Phần lớn khi phát hiện ra thì đã trễ mất rồi.
Dòng ổ này lại phổ biến lắm. Rất nhiều anh chị đang dùng mà không hề biết. Em viết ra đây không phải để nói xấu hãng nào, cũng chẳng phải để quảng cáo gì. Ổ nào rồi cũng có ngày hỏng, hãng nào cũng vậy thôi. Em chỉ muốn ai đang dùng dòng ổ có "tiền sử" như vậy thì tập cái thói quen sao lưu định kỳ giùm em.
Và em xin hỏi anh chị đúng một câu, không cần trả lời em, tự trả lời trong đầu thôi cũng được:
👉 Nếu cái ổ cứng trong máy anh chị chết ngay tối nay — thì sáng mai anh chị mất những gì?
Nếu câu trả lời làm anh chị lạnh sống lưng, thì tối nay đừng ngủ liền. Cắm cái ổ rời vô, copy cái thư mục quan trọng nhất ra. Copy xong rút dây cất vô hộc tủ. Mất mười lăm phút thôi ạ.
Đừng đợi tới lúc ổ kêu lạch cạch, máy chạy ì ạch, file tự nhiên biến mất mới cuống cuồng đi tìm chỗ cứu. Tới lúc đó thì có những thứ dù quý cách mấy cũng chưa chắc lấy lại được.
Dữ liệu quý thì xin anh chị đối xử với nó như thứ quý nhất mình đang có. Sao lưu đều đặn. Đừng để mất rồi mới tiếc. 🙏
Còn nếu nhà nào cũng chịu backup đàng hoàng, thì chắc em cũng đổi nghề liên quan tới XXX rồi cũng nên 😄
