Mới đầu, cái đế chế Hollywood tự phụ ấy còn cười nhạo... Cứ như thể họ chẳng biết giới trẻ đầy táo bạo có thể tạo nên những bước đột phá đến nhường nào!
Phải, các chuyên gia Hollywood đã cười khi Vladimir Chebotaryov – một đạo diễn mới vào nghề nhưng ắp đầy ý tưởng điên rồ – bắt tay vào thực hiện bộ phim "Người cá" (Ikhthyandr). Kịch bản của bộ phim này vốn đã nằm phủ bụi trên kệ của hãng Lenfilm suốt mười năm trời...
Tờ *New York Times* khi đó đã viết: "Ngay cả Walt Disney cũng từ bỏ ý định chuyển thể tiểu thuyết của Belyayev vì sự phức tạp của các cảnh quay dưới nước, vậy mà người Nga – những kẻ đang làm việc với thiết bị thô sơ – lại dám thách thức số phận!"
Và đúng thế, họ đã thách thức! Họ thành công đến mức, theo lời Bộ trưởng Văn hóa đương thời Yekaterina Furtseva, bộ phim đã trở thành "món quà cho Bộ Tài chính" – bởi chỉ trong một năm, đã có tới 1/3 khán giả toàn Liên Xô đi xem phim. Khán giả tại hơn 100 quốc gia khác cũng được thưởng thức nó. Về doanh thu phòng vé, bộ phim đã phá vỡ mọi kỷ lục...
Phim không chỉ là món quà cho ngân khố mà còn cho cả khán giả. Khi ấy tôi mới hơn tám tuổi, phim vẫn chưa được chiếu ở câu lạc bộ tại khu công nhân nơi tôi sống, nhưng cô bạn Natashka của tôi đã "nắm hết tình hình": Nó hào hứng kể say sưa cho tôi nghe về cuộc phiêu lưu của cặp đôi yêu nhau "đẹp ơi là đẹp" và hát lại những bài hát trong phim.
Tôi vừa nghe vừa mở to mắt – đó là ấn tượng đầu tiên của tôi về bộ phim khi còn chưa được xem tận mắt: câu chuyện đầy phấn khích của Natashka...
Bản thân quá trình tạo nên bộ phim phiêu lưu này cũng là một chuyến phiêu lưu. Đầu tiên phải kể đến kinh phí: ngân sách dành cho bộ phim điện ảnh đầu tiên trên thế giới có cảnh quay dưới nước chỉ tương đương với một bộ phim cổ tích thiếu nhi đơn giản quay tại Bảo tàng Kiến trúc Gỗ Kostroma.
Và bộ phim sẽ không bao giờ được như chúng ta thấy nếu thiếu đi những phát kiến kỹ thuật và sự chuyên nghiệp của nhà quay phim Eduard Rozovsky.
Dĩ nhiên, họ không có đủ tiền để đến biển Địa Trung Hải hay hợp tác với Jacques-Yves Cousteau*, nên đành phải hài lòng với biển Caspian – nơi vốn chẳng mấy phong phú về sinh vật biển.
Để tạo ra cảm giác về một thế giới đại dương nhộn nhịp, quay phim đã nảy ra sáng kiến: đặt một bể nước nhỏ có vài con cá bơi lội ngay trước ống kính máy quay – nhờ đó tạo ra hiệu ứng về một thế giới dưới nước trù phú. Còn các loài thực vật dưới đáy biển thì được làm từ nhựa.
Trước khi bắt đầu quay dưới nước, các diễn viên và đoàn làm phim đã phải mất vài tháng học lặn tại Học viện Thể dục Thể thao Leningrad mang tên Lesgaft. Anastasia Vertinskaya thậm chí phải học bơi từ con số không.
Cho vai nam nữ chính, đạo diễn tìm kiếm những diễn viên trẻ, ít tên tuổi nhưng phải có ngoại hình "thoát tục": đôi mắt của Guttiere phải xanh như bầu trời, còn mắt của Ikhthyandr phải sâu thẳm như đại dương.
Và họ đã tìm thấy – Vertinskaya và Korenev... Lúc đó Anastasia Vertinskaya vẫn còn đi học, mẹ cô luôn túc trực bên cạnh với sách giáo khoa và vở bài tập. Nàng diễn viên trẻ đã phải dự thi tốt nghiệp ngay tại Baku – nơi bộ phim được ghi hình.
Còn Vladimir Korenev được một trợ lý đưa đến sau buổi diễn tốt nghiệp của anh, và đó là một sự lựa chọn xuất sắc đến mức người ta không thể hình dung ra một Ikhthyandr nào khác...
Vai diễn này mang lại cho nam diễn viên trẻ sự nổi tiếng cuồng nhiệt – đến mức những người hâm mộ đã dùng son môi viết kín những lời tự thú yêu đương lên khắp các bức tường ở lối vào chung cư nơi anh ở, khiến Korenev sau đó phải tự bỏ tiền túi ra để sơn sửa lại toàn bộ hành lang.
Để đảm bảo an toàn cho các cảnh quay dưới nước, các chuyên gia lặn luôn theo sát: họ cùng diễn viên lặn xuống đáy, tháo bình dưỡng khí của diễn viên ra để bắt đầu quay. Cảnh quay chỉ kéo dài không quá một phút, sau đó diễn viên lại được đeo bình khí, rồi lại tiếp tục quay. Điều này được thực hiện để tạo ra hiệu ứng chuyển động liên tục, tự nhiên.
Và dĩ nhiên, nếu không có âm nhạc của nhạc sĩ trẻ đầy tài năng Andrey Petrov, bộ phim đã không thể trở thành một bản hit đình đám đến thế!
Bộ phim được tạo nên bởi những người trẻ nhiệt huyết, yêu nghề và đã trở thành một "câu chuyện cổ tích cho người lớn" sống mãi với thời gian...
Nhiều năm sau, Vladimir Korenev nói rằng một tác phẩm "bất hủ" như vậy chỉ có thể ra đời từ những con người vô tư, đầy đam mê, không bị chi phối bởi "lòng tham lợi nhuận"...
Đã hơn 60 năm trôi qua, bộ phim rực rỡ, sống động và lãng mạn ấy vẫn không hề già đi. Đó chính là phần thưởng dành cho những người tạo ra nó vì sự chân thành, niềm đam mê và tình yêu họ dành cho chúng ta – những khán giả!
(sưu tầm)
