Ngày 31 tháng 5 năm 2026, Clint Eastwood bước sang tuổi 96.
Vài ngày sau, người con trai Kyle Eastwood xác nhận điều mà nhiều người yêu điện ảnh đã chuẩn bị tinh thần từ lâu: Clint Eastwood đã chính thức nghỉ hưu.
Khó tìm thấy một gương mặt nào gắn bó với màn bạc lâu đến vậy. Khi Eastwood bắt đầu sự nghiệp diễn xuất vào thập niên 1950, Hollywood vẫn còn vận hành theo hệ thống hãng phim cổ điển. Khi ông nghỉ hưu, điện ảnh đã bước vào kỷ nguyên của nền tảng trực tuyến, trí tuệ nhân tạo và công nghệ hình ảnh số. Sự nghiệp của ông trải dài qua gần như toàn bộ lịch sử điện ảnh hiện đại.
Những năm đầu không hề dễ dàng. Eastwood từng làm đủ nghề để kiếm sống, từ nhân viên cứu hộ, bốc xếp cho tới công nhân lâm nghiệp. Gương mặt góc cạnh, vóc dáng cao lớn giúp ông có những vai nhỏ trên truyền hình nhưng chưa đủ để trở thành ngôi sao. Bước ngoặt xuất hiện khi đạo diễn người Ý Sergio Leone nhìn thấy ở chàng diễn viên trẻ một điều mà Hollywood chưa nhận ra.
Năm 1964, Eastwood sang châu Âu thực hiện A Fistful of Dollars với mức thù lao khiêm tốn. Kinh phí bộ phim thấp đến mức nhiều bộ trang phục được mua từ cửa hàng đồ cũ. Chiếc poncho nổi tiếng mà ông mặc trong phim thực tế được sử dụng xuyên suốt cả ba phần của bộ ba Dollars và chưa từng được thay mới. Sau này Eastwood vẫn giữ nó như một kỷ vật đặc biệt.
Bộ ba A Fistful of Dollars, For a Few Dollars More và The Good, the Bad and the Ugly đã thay đổi hoàn toàn dòng phim cao bồi. Nhân vật “Người đàn ông không tên” ít nói, lạnh lùng và luôn xuất hiện với ánh mắt nheo lại dưới vành mũ rộng đã trở thành hình tượng bất tử của điện ảnh thế giới.
Năm 1971, Eastwood gây bất ngờ khi đạo diễn bộ phim đầu tay Play Misty for Me. Nhiều người nghĩ đây chỉ là một cuộc thử nghiệm. Thực tế, ông tiếp tục xây dựng một sự nghiệp đạo diễn kéo dài hơn nửa thế kỷ, giành bốn giải Oscar và được xem là một trong những nhà làm phim thành công nhất lịch sử Hollywood.
Phong cách làm việc của Eastwood gần như đi ngược với phần còn lại của ngành công nghiệp điện ảnh. Ông ghét quay đi quay lại một cảnh quá nhiều lần. Ông hiếm khi sử dụng loa phóng thanh trên trường quay. Laura Linney từng kể rằng Eastwood không hô lớn “Action!” hay “Cut!”. Ông chỉ nhẹ nhàng nói: “Được rồi, chúng ta bắt đầu nhé.”
Thói quen ấy xuất phát từ thời quay phim cao bồi. Tiếng hét bất ngờ có thể làm ngựa giật mình. Theo thời gian, sự yên tĩnh trở thành một phần trong triết lý làm phim của ông. Diễn viên được trao không gian để sống cùng nhân vật thay vì bị áp lực bởi những mệnh lệnh liên tục.
Richard Harris, bạn diễn trong Unforgiven, từng nhận xét rằng đây là bộ phim được tổ chức tốt nhất mà ông từng tham gia. Morgan Freeman gọi Eastwood là đạo diễn yêu thích nhất trong sự nghiệp của mình. Hilary Swank nhớ lại rằng Eastwood luôn khiến mọi người cảm thấy được tin tưởng ngay từ ngày đầu tiên bước lên phim trường.
Năm 1992, Unforgiven ra đời. Đây là bộ phim mà nhiều nhà phê bình xem như lời chia tay của Eastwood với huyền thoại cao bồi mà chính ông góp phần xây dựng. William Munny không còn là tay súng bất khả chiến bại. Ông già nua, mệt mỏi, mang đầy mặc cảm và ký ức về bạo lực. Bộ phim giành bốn giải Oscar, trong đó có Phim xuất sắc nhất và Đạo diễn xuất sắc nhất.
Sau Unforgiven là một chuỗi tác phẩm cho thấy phạm vi sáng tạo đáng kinh ngạc của Eastwood. Mystic River đào sâu vào bi kịch và tội lỗi. Million Dollar Baby kể về khát vọng, sự hy sinh và phẩm giá con người. Letters from Iwo Jima đưa góc nhìn Nhật Bản vào câu chuyện Thế chiến II. Gran Torino là chân dung một người đàn ông già nua cố tìm lại ý nghĩa cuộc sống.
Một trong những giai thoại được nhắc lại nhiều nhất liên quan đến Meryl Streep. Khi hãng phim cho rằng bà quá lớn tuổi để đóng The Bridges of Madison County, Eastwood đã bảo vệ lựa chọn của mình. Kết quả là khán giả được chứng kiến một trong những câu chuyện tình đẹp và day dứt nhất điện ảnh Mỹ thập niên 1990.
Eastwood còn nổi tiếng với khả năng hoàn thành phim trước thời hạn và dưới ngân sách dự kiến. Tại Hollywood, nơi các dự án thường xuyên đội vốn hàng chục triệu USD, điều đó gần như là một ngoại lệ. Các hãng phim yêu thích làm việc với ông vì họ biết Eastwood luôn giữ lời hứa.
Lần cuối cùng ông xuất hiện trên màn ảnh là Cry Macho năm 2021. Hình ảnh người cao bồi già cưỡi ngựa giữa miền Tây nước Mỹ giống như một vòng tròn khép kín. Từ chàng trai trẻ của Rawhide đến người đàn ông gần trăm tuổi trong Cry Macho, Eastwood vẫn giữ nguyên sự điềm tĩnh và phong thái đặc trưng.
Bộ phim cuối cùng ông đạo diễn là Juror No. 2 năm 2024. Khi tác phẩm ra mắt, rất ít người nghĩ đó sẽ là dấu chấm hết cho một hành trình kéo dài hơn bảy mươi năm.
Clint Eastwood để lại hơn 70 bộ phim với tư cách diễn viên, đạo diễn hoặc cả hai. Ông đã chứng kiến Hollywood thay đổi nhiều lần, từ phim nhựa, băng từ, kỹ xảo quang học cho tới công nghệ số. Các thế hệ diễn viên đến rồi đi, nhiều huyền thoại đã trở thành ký ức.
Người đàn ông từng bước qua những sa mạc Tây Ban Nha cùng tiếng nhạc của Ennio Morricone giờ đây rời khỏi trường quay lần cuối. Màn hình sẽ không còn xuất hiện thêm một bộ phim mới mang tên Clint Eastwood. Di sản mà ông để lại vẫn tiếp tục sống trong từng khung hình, từng câu thoại và trong ký ức của những khán giả đã lớn lên cùng điện ảnh suốt hơn nửa thế kỷ qua.
(share from Pane e Vino)
