Tạm dịch là “những điều luật của sự đơn giản” có dung lượng 100 trang do một giáo sư MIT viết năm 2006 đã được dịch sang 14 ngôn ngữ và âm thầm trở thành “sổ tay luật chơi” mà designer ở Apple, Google, Airbnb vẫn tham chiếu cho đến hôm nay.
Tên ông là John Maeda, và trước khi viết cuốn sách đó, ông đã dành 12 năm ở MIT Media Lab để tìm lời giải cho câu hỏi: vì sao những sản phẩm được yêu gần như không bao giờ là những sản phẩm có nhiều tính năng nhất.
Cuốn sách có tên “The Laws of Simplicity”. Năm sau đó, ông bước lên sân khấu TED và nén toàn bộ cuốn sách vào vài phút trong 1 bài nói. Bài nói đó đã được xem hàng triệu lần và đến giờ vẫn được truyền tay nhau mỗi lần một team design tranh cãi xem nên cắt bỏ cái gì.
The Laws of Simplicity by John Maeda
English | Design | John Maeda | 
| 100 pages | 68 MB
Dưới đây là framework trong cuốn sách đã thay đổi cách tôi suy nghĩ về mọi sản phẩm mình chạm vào.
Maeda mở đầu bằng luật thứ nhất: Reduce (Giảm thiểu), và đó là luật mà ai cũng nghĩ mình đã hiểu sẵn. Thực ra là chưa.
Ông lập luận rằng cách đơn giản nhất để đạt được sự đơn giản là thông qua việc giảm thiểu một cách có chủ đích (thoughtful reduction), và từ quan trọng ở đây là “có chủ đích”. Cắt nhầm thứ sẽ khiến sản phẩm trông “hỏng”. Cắt đúng thứ sẽ khiến sản phẩm cảm giác như có “phép màu”. Sự khác biệt không nằm ở “gu”, mà nằm ở một phương pháp.
Phương pháp mà ông dạy là một từ viết tắt: SHE (Shrink – thu nhỏ. Hide – giấu đi. Embody – hiện thân).
Shrink nghĩa là làm cho sản phẩm trông nhỏ hơn, nhẹ hơn, khiêm tốn hơn thực tế, vì khi một vật nhỏ bé, khiêm tốn vượt quá kỳ vọng, não chúng ta ghi nhận nó như một khoảnh khắc “thích thú”. Mặt lưng bóng gương của iPod không chỉ là một quyết định về hoàn thiện bề mặt, đó là một mẹo “thu nhỏ” quang học: bề mặt phản chiếu làm thiết bị hòa vào môi trường xung quanh, khiến mắt chỉ ghi nhận phần nhựa mỏng phía trước. Bạn có cảm giác đang cầm một thứ mỏng đến “phi lý” vì một nửa nó đã bị xóa đi về mặt thị giác.
Hide nghĩa là với phần phức tạp không thể loại bỏ, hãy đặt nó ở nơi người dùng bình thường sẽ không bao giờ thấy, trừ khi họ chủ động đi tìm. Con dao đa năng Swiss Army là phiên bản cổ điển của ý tưởng này. Nắp gập (clamshell) của điện thoại di động là phiên bản hiện đại hơn ngày xưa. Hôm nay, nó hiện diện trong mọi menu “Settings” bị giấu ba lớp trong mỗi app trên điện thoại của bạn. Độ phức tạp vẫn còn đó, chỉ là người dùng không phải “mang vác” nó.
Embody là phần gần như không ai áp dụng đúng. Maeda lập luận rằng sau khi bạn Shrink và Hide, bạn tạo ra một khoảng trống nơi người dùng bắt đầu tự hỏi: thứ nhỏ hơn, đơn giản hơn này có thực sự “đáng giá” hơn thứ to hơn, nhiều tính năng hơn không. Vì vậy, bạn phải “bơm” giá trị đã mất quay lại thông qua material, trọng lượng, craftsmanship hoặc câu chuyện. Remote của Bang & Olufsen được cố ý làm nặng hơn mức cần thiết, vì cảm giác nặng trên tay là tín hiệu của “chất lượng”. Một chiếc remote y hệt nhưng bằng nhựa sẽ cho cảm giác rẻ tiền. Chức năng giống nhau. Sản phẩm hoàn toàn khác nhau trong cảm nhận.
Insight sâu nhất trong bài nói là câu Maeda “chôn” gần cuối và gần như không ai trích lại.
Ông nói: sự đơn giản không phải là một “tính năng” bạn gắn thêm vào. Nó là hệ quả của việc bạn sẵn sàng bảo vệ ít thứ hơn, nhưng bảo vệ chúng quyết liệt hơn so với đối thủ đang cố bảo vệ nhiều thứ. Mọi sản phẩm sớm muộn gì cũng đối mặt với khoảnh khắc mà việc thêm một tính năng nữa có vẻ “vô hại”, còn việc bỏ đi một tính năng có vẻ “đắt đỏ”. Những công ty chiến thắng ở khoảnh khắc đó là những công ty hiểu rằng chi phí của việc thêm gần như luôn cao hơn chi phí của việc cắt.
Luật cuối cùng của ông là “The One”. Simplicity is about subtracting the obvious and adding the meaningful – Sự đơn giản là loại bỏ những gì hiển nhiên và thêm vào những gì có ý nghĩa.
Hãy đọc câu đó hai lần. Nó là toàn bộ triết lý thiết kế của mọi sản phẩm bạn đang yêu thích hiện nay, nén lại thành một dòng.
Maeda lớn lên bằng những ca làm việc lúc 3 giờ sáng trong nhà máy đậu phụ của bố mình ở Seattle, trước MIT, trước RISD, trước Kleiner Perkins, trước Microsoft.
Ông đã nói không chỉ một lần rằng những gì học được trong nhà máy đó đã định hình mọi thứ ông viết trong cuốn sách này. Craftsmanship không phải là làm được nhiều hơn. Nó là làm đúng những việc cần làm – và kiên quyết không làm những thứ khác.
Cuốn sách chỉ 100 trang. Hãy đọc nó và học “những điều luật của sự đơn giản”.
(sưu tầm)