Một số kịch bản của Nguyễn Thị Minh Ngọc

Mục lục

Khi Nàng "Thúy" Trở Về kịch

Khói hương

Nhân mệnh

Nằm ngoài sự thật

Người đàn bà thất lạc

Khi Nàng "Thúy" Trở Về
kịch

Phóng tác từ vở
“Der Besuch der alten Dame”của  Friedrich Dürrenmat
(theo bản dịch tiếng Anh “The visit” của Patrick Bowles)

Lời Ngỏ:

1. Sách - những năm sau 1975 - cứ gợi cho gia đình chúng tôi những ấn tượng khủng khiếp. Nhân đợt cán bộ văn hoá đi lùng kiếm nhạc vàng, tình cờ khám phá trong nhà tôi tàng trữ một khối lượng sách khá lớn mà trôi qua bao nhiêu tỉnh, cha tôi đã bán sạch các thứ, trừ sách. Trước đó mẹ tôi đã đề nghị cân ký bán nhưng chúng tôi tiếc lần khân giữ lại. Sau khi cha và anh tôi bị đưa ra tòa án Nhân dân và có ở tù vì vụ án sách năm đó, chúng tôi đi chợ mua tỏi tiêu thì nhận ra chúng được gói bằng giấy xé ra từ sách có đóng dấu tủ sách nhà mình (trong đó có các loại Tự Điển, truyện Tàu, Tây mà bây giờ đa số đều in lạị)

Năm 1983, một người bạn vong niên của tôi là dịch giả Diễm Châu sang Pháp định cư có gửi lại tôi khá nhiều sách, trong đó có khá nhiều vở kịch hay và theo ông Châu mới cho tôi biết, gần như tuyệt bản. Thấy sách tôi vừa ham vừa sợ nhưng cũng may thầy môn đạo diễn của tôi lúc bấy giờ là cô Nguyễn Tường Trân có tầm nhìn rất thoáng, cô chủ trương cho dàn dựng nhiều kịch bản dựa trên các nền triết học khác nhau. Nhiều khi cô bị nhà trường kiểm điểm vì chủ trương này.

Cạnh các bản dịch kịch không thể có trong thư viện nhà trường của anh Diễm Châu, chúng tôi còn được bổ sung thêm nguồn nầy bởi Trần Như Vĩnh Lạc.

2. Khi rời Việt nam, anh Diễm Châu mới kịp dịch “ Những nhà vật lý” để năm 1988, Phùng Nguyên, một cậu đạo diễn học cùng lớp em tôi, Minh Phượng, đã dựng vở nầy để tốt nghiệp và dự  liên hoan sân khấu  Thể Nghiệm lần thứ Nhất ở  Sài Gòn.

Trong thời gian đó, chị Kim Cương vừa tu nghiệp thêm ngành đạo diễn ở Bungary về có rủ Hồng Phúc và tôi về cùng cọng tác với Sân Khấu của Kim Cương về mặt dàn dựng lẫn biên tập.

Sau khi làm chung các vở “Lôi Vũ” của Tào Ngu, “Con gái chị Hằng” của Hà Triều – Hoa Phượng”, “Trà Hoa Nữ”,“Nụ hôn đầu xuân” , “Người mua hạnh phúc” phỏng theo các vở kịch nước ngoài… chúng tôi lục thêm kho kịch ngoại mình đang có trong tay để kiếm kịch bản nào thoả ba yêu cầu sau đây:

- bán vé được.

- có vai nữ chính hay và hợp vóc dáng, tuổi tác cho chị Kim Cương.

- hội đồng kiểm duyệt không thấy có vấn đề gì.

Chúng tôi lục được một mớ kịch ngoại đạt yêu cầu đó như “Tám người đàn bà”, “Ngôi nhà của Bemada Alba" của Garcia Lorca,  “The Visit” của Friedrich Dürrenmatt  (bản tiếng Anh của Patrick Bowles)…

Vừa phóng tác, biên tập xong thì đoàn Kim Cương phải giải tán. Tiếc những kịch bản  nầy, chúng tôi có đem đi giới thiệu ở nhiều nơi, chỉ có “Tám người đàn bà” là được sân khấu IDECAF cho ra đời được, còn số phận của “The Visit” tức “Nàng Thúy trở về” khá là truân chuyên. Mà tôi đặc biệt thích vở nầy từ lúc được  xem cốt truyện film được kể lại (hình như người kể là Mai Thảo) đăng kèm hình của Anthony Quinn và Ingrid Bergmann (đạo diễn film là Bernhard Wicki)  trên báo Kịch Anh của ông Quốc Phong vào những năm 70 trong mớ sách báo bị tịch thu của gia đình tôi.

3- Để dễ cho mọi người làm việc, tôi ghi tên người phóng tác KHÔNG  phải là tôi

SK 5b luôn là nơi tôi nhắm đến đầu tiên vì dù sao đó cũng là nơi chúng tôi tụ về đó “thể nghiệm” nhiều chuyện khi mới ra trường. Chúng tôi định nếu chị Kim Cương không chịu về đây đóng thì sẽ mời chị Ngọc Giàu. Đọc cho Hội đồng nghệ thuật của SK 5B xong, tôi nhận được nhiều đề nghị phải chỉnh sửa. Việc sửa kịch của tác giả nầy rất không thể tùy tiện được. Trong những yêu cầu với những ai muốn dựng kịch ông, Dürrenmatt  đề nghị sau khi đem ra công diễn, nếu thấy đoạn nào khán giả cười thành tiếng thì cắt giúp ông những đoạn đó ngay.  Ông chỉ muốn khán giả đến với mình nhích một tí môi cười mỉm. Mà “The visit” hay “Der Besuch der alten Dame” đã ghi chú rất rõ là Bi-Hài ki.ch.

- Tôi có một anh bạn làm thiết kế sân khấu. Gần như các sân khấu anh đều có cọng tác qua. Khi tôi hỏi ý kiến anh nên giới thiệu vở nầy cho sân khấu nào, đọc xong anh nói đùa, chỗ thích hợp nhất là dựng ngay trong lòng hay trước  Uûy Ban Nhân Dân Thành Phố. Tuy nhiên, tôi cũng thử thời vận đưa thử cho một sân khấu chịu đầu tư những vở kịch tử tế, “hoành tráng” như  SK của Nhà Hát  Hoà Bình thì vài năm sau vì nhiều lý do, không nhận được câu trả lời là dựng được hay không.

- Không mệt mỏi, tôi gửi đi những ai hỏi tôi: “Có vở nào hay hay không?”  kể cả trong nam lẫn ngoài Bắc, kể cả các sinh viên đạo diễn cần có vở tốt nghiệp. Giám đốc  một Nhà Hát Kịch của Nhà Nước đọc xong hỏi tôi: “ Chị có ý đồ gì mà giới thiệu vở nầỷ” Tôi chỉ thấy nhà nước Việt nam cấm hai dạng vở sau đây: chống Cộng và đồi trụy mà theo tôi tự thẩm định, vở nầy không nằm trong hai dạng đó.

- Một trong những giám đốc của SK tư nhân làm tôi thấy ấm lòng khi vác vở nầy đi giới thiệu lại là Phước Sang. Phước Sang lúc mới ra mắt SK Kịch Sài Gòn rất muốn làm nhiều chương trình có chất lượng cao dù kén khán giả bên cạnh những vở thiên về giải trí. Sang cũng tính mang vở ra Nhà Hát Thành Phố, nếu Chị Ngọc Giàu không đóng được thì sẽ có Hồng Vân. Tôi đã nhờ hoạ sĩ Chu Thơm lên phác thảo màu rồị  Nhưng Sang nói, chắc không đưa chị dựng được đâu. Đạo diễn vở nầy tối thiểu phải là một NSƯT hay Đảng viên, mà loại đảng viên có chức tước đi kèm, như trưởng phòng, hay giám đốc Nhà hát ( đương kim hay Cựu cũng được). Và nữa, phải có người đứng tên chỉ đạo Nghệ Thuật.

Hồng Vân đọc rồi, cũng thấy thích . Có lúc Vân còn nói với tôi, hay để cho Lê Tuấn Anh tốt nghiệp đạo diễn vở nầy. Tôi bằng lòng ngay. Ai cũng được, miễn sao vở được ra. Vì tôi tin, nếu hiểu được khán giả của mình, chắc chắn vở sẽ được nhiều tri âm đồng cảm.

- Có dịp gặp ông Trưởng phòng sân khấu,  nghe tôi kể trong bản tiếng Anh có nói tới chương trình Marshall (  tên của ngoại trưởng Mỹ chủ trương trút tiền khá lớn cho Aâu Châu như Đức, Pháp để tái thiết Aâu Châu, sau Thế Chiến Thứ Hai) khi vở nầy ra đời, ông ta hỏi mượn ngay bản tiếng Anh  -  “để bảo vệ ý tưởng của tác giả và ý định của cô” – ông ta nóị

Lần chót gặp, trước khi ông về hưu, ông cho biết, chỉ chấp nhận cho vở nầy được dựng nếu giao cho đúng một đạo diễn thôi, đó là một đạo diễn - có đảng viên và NSƯT hẳn hoi, và dĩ nhiên phải có cái hơn những đạo diễn-có đảng viên và NSƯT khác. Oái oăm thay, đạo diễn đó lại không hào hứng lắm với vở nầy.

- Mà có hào hứng thì Giám đốc sản xuất nào sẽ bỏ tiền ra cho ông làm đây? Phước Sang sau hai vở cố gắng làm nghiêm chỉnh là “Nguồn sáng trong đời” của Lưu Quang Vũ và “Lôi Vũ” của Tào Ngu, doanh thu không khả quan nên tập trung làm film ngó bộ an tâm và an toàn hơn.

4.Giữa lúc tôi hoàn toàn “tuyệt vọng” về chuyện giới thiệu vở nầy cho khán giả Việt Nam yêu mến của tôi thì một hôm đang ở New York , hay tin Viện Goethe ở Hà Nội sẽ đưa một đạo diễn từ nước ngoài về dựng. Nhà hát sẽ làm chính là Nhà hát Kịch Việt Nam,  đã từng được tôi giới thiệu vở nầy ( Giám đốc ấy đã về hưu, nay là một giám đốc khác). Dĩ nhiên bản xử  dụng không phải là bản phóng tác của tôi mà hình như là của dịch gỉa Lê Chu  Cầu . Nhưng sau đó có dịp ghé Hà Nội, trao đổi với nhiều người, tôi cũng có một  đề nghị là nên “Á Châu hoá “ nó. Nếu “ Việt Nam hoá” thì vở sẽ khó được ra; còn để y như nguyên tác thì thấy trước là khó khăn vô cùng để kéo khán giả đến rạp. Khi dựng vở “Người hảo tâm thành Tứ Xuyên” của Bertolt Brecht tôi còn phải “Sài gòn hoá” chứ  không phải chỉ “Việt nam hóa” .

Theo tôi biết , phía Nhà Hát Việt Nam sẽ phải bỏ ra cũng vài trăm triệu. Đức và Thuỵ sĩ sẽ hùn vào một đạo diễn , một thiết kế sân khấu và chi phí cho hai nhân vật ấỵ

Nghe được tin nầy cũng quá sức mừng, dù với số tiền ấy, trong miền Nam có thể dựng năm hay mươi vở coi được, do các SK tư nhân tự bỏ tiền ra.

Nhưng điều đáng nói là, không phải có tiền trong tay mà có thể bỏ ra hiên ngang dựng vở được. Cho tới ngày hôm nay, tôi vẫn không là NSƯT lẫn Đảng viên, dù đôi khi đi chấm thi, tôi cứ phải đính chính hoài vì thường bị ghi “oan” là NSƯT.. Nói điều nầy để thân hữu xa gần có gửi kịch bản cho tôi hiểu, không phải có vở hay là có thể dàn dựng được ngay.

5. Mới trao đỗi với dịch giả Diễm Châu, nhờ ông coi lại bản phỏng dịch của tôi xem có chỗ nào “lếu láo” quá không? Hiện chỉ có hai chỗ ông hơi băn khoăn là tích “Thúy “ từ chuyện Thuý Kiều và chức danh “Giáo sĩ”

Có thể tôi sẽ đổi “Nàng Thúy “ thành một “Me Linh Đa” nào đó. Còn “Tu sĩ” có vẻ chung cho các loại tôn giáo hơn.

Ông hào hứng xúi tôi sao không đem Thomas Bernhard về Việt Nam dựng.

Tôi thì thấy đã quá đủ từ  Garcia  Lorca, Victor Hugo, …Dumas cha lẫn con, J.P.Sartre ( vở kịch “ Con đĩ biết kính nhường” được coi là vở thiên tả của ông, một người bạn của tôi định dựng cũng không được cấp phép), một loạt các vở của ông nầy cùng A.Camus, Pirandello, Ionessco, S. Beckett, (  có một buổi họp “nội bộ” đã có ý kiến cho là một trong những nguyên nhân làm cho khối XHCN ở Đông Aâu tan rã do đã phục hồi các vở  kịch của các tác giả hiện sinh và phi lý), Cao Hành Kiện ( 2005, có người rũ dựng “Xa trạm” của ông nầy cho Trung Tâm trao đổi Ngôn Ngữ & Văn Hoá với Pháp ở  Sài Gòn ,  giờ chót được thông báo phải ngưng vì Pháp sợ mích lòng Trung Quốc), Shakespeare ( 2002, dựng “Roméo & Juliette” theo phương pháp Sân khấu Giáo Dục  để trả lời ba câu hỏi “Tuổi Trẻ Việt Nam hôm nay gặp khó khăn gì- Có vượt qua được không?- Và vượt qua bằng cách nào” cũng phải ngưng vào giờ chót.  Ông đạo diễn người Anh 60 tuổi qua dựng và làm workshop chung với tôi cùng giảng viênđạo diễn Nguyễn Đình Thi từ  Hà nội vô, và các sinh viên đã khóc như một đứa con nít trước cánh cửa  rạp bị dán dấu X và chứng kiến khách mời từ các Lãnh Sự  Quán lục tục ra về), Tennessee Williams ( 1997, bản dịch  “Những con thú thủy tinh”của Luân Tế bị cho là có vấn đề vì lý lịch đã từng làm thông dịch viên cho Mỹ, còn khi Nhà Hát kịch Việt Nam do đạo diễn Mỹ và dĩ nhiên là tiền Mỹ nữa đem vào Sài Gòn diễn thì (!!!), Oscar Wilde ( “Lady Windermere’s Fan” phải chuyển ngọt ngào thành  “Huyền thoại mẹ”) , Y. Mishima ( sau vài mươi xuất diễn thì phải ngưng vì khám phá ra điểm sai của vở là đã đặt trên cơ sở triết học ngoài Marx), kể cả Dürrenmatt  và Harold Pinter mà trước 1975 ông đã di.ch.

Và bởi  vì,  tại sao không có những tác phẩm sân khấu của người Việt Nam, viết về những vấn đề của người Việt nam cho khán giả Việt nam coi? Cuộc sống của người Việt quanh ta có thiếu những câu chuyện để chuyển thành sân khấu đâủ

Đạo diễn Nguyễn Thị Minh Ngọc

Nhân vật:

- Vương Nữ Kiều Thúy: 60 tuổi, còn có tên gọi là Dương thị Tý, hay Túy. rời Tiểu Khê thôn ra đi khi 18 tuổi, nay là một triệu phú

- Tiếu Sinh: 64 tuổi, còn có tên Yêu Tinh, chủ tiệm tạp hóa, người xưa của Túy

- Hằng Thư: 58 tuổi, vợ của Tiếu Sinh

- Tiểu Minh: 22 tuổi, con trai của Tiếu Sinh

- Tiểu Kiều: 17 tuổi, con gái Tiếu Sinh

- Các Chồng sau của Thúy: mang số Bẩy, Tám và Chín (có thể do một người đóng)

- Thôn trưởng

- Tu  sĩ

- Thanh tra cảnh sát

- Tràng Trưởng

- Thầy Lang

- Quản gia

- Hoạn

- Ưng

- Khuyển

- Thợ sơn

- Xếp ga

- Phóng viên

- Dân Thủy

- Dân Hỏa

- Dân Đạo

- Dân Tặc

Tùy tình hình mỗi đoàn hát để đạo diễn phân bố vai... Vở cần nhiều quần chúng nhưng một diễn viên có thể đóng nhiều vai, ngay như thôn trưởng vẫn có thể làm luôn công tác đào tạo hay tuyên giáo. Cũng có thể xử dụng con rối... Và cũng có thể biểu diễn vở này với rất ít ngườị

Cảnh Một

Sân khấu trống. Toàn diễn viên của đoàn trong đồng phục tricot tung tăng múa hát trong bài hát mở đầụ

“Chúng tôi là một gánh hát nghèo. Sống trong một thị trấn phồn vinh, không giả tạo. Tiểu Khê Thôn xưa là một thôn xóm tiêu điều.

Nay họ giữ chúng tôi lại như giữ lương tâm trong sáng ngày xưa của họ. Và để thuật lại cho bà con nghe câu chuyện “Nàng Thúy trở về”.

Thúy xưa có tên là Tý, bạn ấu thời của nàng là Tèo, tự Tiếu Sinh. Mối tình của họ vô cùng thơ mộng. Suối Mộng, rừng Mơ của Tiểu Khê Thôn chứng kiến những lời thề đầu bạc răng long... Sau gần nửa thế kỷ, nàng đi nhiều vòng trái đất để gặp lại tình xưa...”.

Trong lúc hát, họ đẩy dàn phục trang và cảnh trí ra, lấy phục trang của vai mình bận vàọ

(Một nhà ga hoang vắng mang bảng Tiểu Khê Thôn cho thấy gần như lâu lắm chưa có tàu ghé. Lèo tèo vài ba người dân ngồi trên một băng ghế xûiêu vẹo. Một họa sĩ đang sơn dang dở tấm biểu ngử  có những dòng chữ: “Mừng ngày hồi cố quận của nàng T...”. Tiếng tàu tốc hành rầm rầm đi qua khiến những người tại đó hào hứng nhìn theo.)

Dân Thủy: Tàu tốc hành Kạc Ma - Thượng Hồ , chuyến thứ nhất may sao vẫn còn lướt qua ga xép nàỵ

Dân Hỏa: Đó là niềm vui duy nhất của dân Tiểu Khê Thôn. Còn gì nữa đâu, suối Mộng kiệt nguồn, rừng Mơ

đã khép.

Dân Đạo: Ruộng đồng khô cháy, cháo loãng cầm hơi, thợ thuyền thất nghiệp, xưởng Hoàng Tân biến thành xưỡng Hoang Tàn.

Thợ sơn: Tôi, sinh viên ưu tú Viện Mỹ Thuật Hoàng Gia nay là anh thợ sơn khẩu hiệụ

Dân Tặc: Nói gì anh, xưa Thánh Cam Địa đã đến đây, thuyết giảng ở quảng trường Thông Tuệ,  khúc “Phượng Cầu Hoàng” nổi tiếng ngợi ca tình yêu đôi lứa cũng được ngẫu hứng từ đâỵ

Dân Thủy: Trong cực cùng khó khăn, chúng ta vẫn còn chút lạc quan để mà Hy Vọng!

Thợ sơn: Đó là lý do tôi phải kẻ cho xong tờ chào mừng “Mừng ngày hồi cố quận  của nàng  T...”.

(Bước vào Tràng Trưởng , Thôn Trưởng, Tu sĩ và Tiếu Sinh. Tất cả đều ăn bận cũ kỹ, tồi tàn)

Thôn trưởng: (Hỏi thợ sơn) Mọi thứ chào đón thượng khách chúng tôi xong cả, chỉ anh là còn lam nham.

Tràng Trưởng: Học trò trường tôi sẽ hát đồng cạ

Tu sĩ: Trống chiêng đàn phách mình vẫn còn, chưa bán...

Thôn trưởng: Đội phụ lão sẽ múa bài “Khi xưa ta bé”.  Đội thể dục sẽ làm hoạt cảnh “Thúy đã đi rồi” và thiếu nhi sẽ đệm trống và đồng ca “Thúy hồi cố quận” .Sau đó bà triệu phú sẽ được rước về Nghinh Phong Lữ Quán để dùng cơm và nghỉ tại đó. Bốn giờ nữa bà sẽ tới...

Thợ sơn: Tôi quẹt một cọ là xong. (Vẽ thêm chữ Ý)

Tiếu Sinh:  Sửa lại đi, “Chào mừng Vương Nữ Kiều Thúy”!

Dân Thủy: Nhưng bả là Tý!

Dân Hoả: Dương thị Tý!

Dân Đạo: Tý con của Bảy thợ nề!

Thợ sơn: OK! Tôi sẽ vẽ ở mặt kia chữ Thúy. Nếu thấy bả không còn thích tên Tý cúng cơm nữa, mình quay lại là xong.

Tràng Trưởng: Mấy giờ rồi?

Dân  Tặc: Coi bóng nắng đi! Đố ai còn sở hữu được một cái đồng hồ ở thôn nàỵ

Thôn trưởng: Bởi vậy, quý ngài ơi, bà triệu phú này đang là mối hy vọng độc nhất của mình.

Tu sĩ: Ngoại trừ trời

Tràng Trưởng: Nhưng trời đâu có bị xiết nợ sạch sẽ như cái thôn nàỵ

Thôn trưởng: Tèo à, ý quên, Tiếu Sinh à, ông đã từng là bạn thân của bả, thành thử bây giờ thôn này sống hay chết là do ông.

Tu sĩ: Hồi đó tại sao bây rả đám, sao mình không nghe “chàng” tới “sám hối” với mình vậy tả

Tiếu Sinh: Chúng tôi đã có một thời thơ mộng với nhau biết bao. Tim tôi vẫn còn đập rộn ràng khi nhớ lại thân hình dịu dàng như liễu của nàng chạy bay đến với tôi, xuyên qua bóng tối của vườn dâu Tơ Biếc, hoặc đi bộ tung tăng bằng chân đất trên rêu trên đá của khu suối Mộng, rừng Mơ. Mái tóc dài óng mượt của nàng tung bay trong gió, hơi ngã sắc hung nâu... Thế rồi định mệnh khốc liệt đã chia lìa chúng tôi...

Thôn Trưởng: Tôi cần vài chi tiết về bà Vương Nữ này cho bài diễn văn nhỏ sau buổi cơm chiêu đãi của tôi ở Nghinh Phong Lữ  Quán (Lấy một sổ nhỏ trong túi)

Trưởng Tràng: Rất tiếc, tôi lục học bạ của trường cũ ra coi rồi. Điểm của Dương thị Tý tức Kiều Thúy này dễ sợ lắm. Hạnh kiểm của bả cũng chẳng khá hơn. Bả chỉ tạm được môn thực vật học.

Thôn Trưởng: (Ghi) Ghi chú: Được môn thực vật học. Tốt!

Tiếu Sinh: Ưu điểm lớn nhất của Túy là nàng yêu chân lý ghê gớm. Có lần nàng đã liệng đá vào Cảnh sát khi họ hốt một bà ăn mày đi

Thôn Trưởng: Yêu công lý hả? Tuyệt vời! Chuyện này luôn được ủng hộ. Nhưng... tốt hơn hết mình nên lướt qua chuyện liệng đá cảnh sát.

Tiếu Sinh: Nàng cũng tốt bụng lắm đó. Có món gì nàng cũng muốn chia xẻ . Có lần nàng đã ăn cắp khoai cho một góa phụ già.

Thôn Trưởng: Lòng tốt bẩm sinh! Tôi phải đưa điều này vào! Có nó là có tất cả... À, có ai nhớ ông Bảy Thợ Nề đã góp tay vô việc xây cất tòa nhà nào không? Cho vô bài diễn văn này sẽ nghe êm tai lắm.

Tất cả: Ai mà nhớ nổi!

Thôn Trưởng:(Gập sổ lại) Phần tôi, vậy là xong! Phần còn lại là của anh đó, Tiếu Sinh!

Tiếu Sinh: Để tôi! Chuyến này cái bà Vương Nữ này phải ói ra ít nhất là một triệu đô!

Thôn Trưởng: Nếu được vậy thì mới đủ để trang trãi nợ cũ và tân trang, tái thiết lại thôn mình.

Tràng Trưởng: Đừng mơ nhiều, bả về chỉ cho xây tặng một nhà trẻ thì thua đẹp.

Thôn Trưởng: Từ hôm nay, Tiếu Sinh à, anh đã trở thành người nổi tiếng nhất ở đây. Mùa xuân tới, tôi nghỉ hưu, người thay tôi đẹïp nhất là anh. Chúng tôi đã thông báo điều này cho phe đối lập.

Tiếu Sinh: Nhưng thưa ngài...

Thôn Trưởng: Vì sự mong đợi của nhân dân toàn thôn, xin chớ khước từ.

Tiếu Sinh: Thôi được, tôi đành phải nhận... Trở lại công việc, tôi thấy nên “Tấn công nhanh, tiêu diệt gọn” ngay tại chỗ này. Nàng vừa về, tôi sẽ báo ngay hoàn cảnh bi đát nguy khốn của chúng tạ

Tu sĩ: Nói sao để bả sợ quá, bả đi luôn thì nóị

Tràng Trưởng: Tôi cũng rất lo cho đám đồng ca của học sinh trường tôi và bài múa “Khi xưa ta bé” của mấy bà phụ lãO

Thôn Trưởng: Tiếu Sinh có lý à mấy ông! Thử tưởng tượng coi, bà Vương Nữ vừa đặt chân xuống mảnh đất quê hương, nước mắt đọng mi vì xúc động. A! Nơi chốn dấu  yêu đây rồi, những khuôn mặt thân thương xưa cũ... Bà đang cơn xúc đô.ng.  Tiếu Sinh sẽ làm bà xúc động hơn vì những lời kể khổ lay động con tim. Lúc đó bà sẽ nghĩ, tiền để dư trong túi làm gì mà không đem ra chia xẻ với những người đồng hương đang cơn khốn khó. Đúng là mình không nên đứng đây với vai áo trần trụi. Mình sẽ khoác lễ phục và mũ mão. Phu nhân bên cạnh. Hai đứa cháu yêu kiều trước mặt. Tất cả sẽ bận toàn đồ sáng , hay bất cứ màu gì gần với màu sáng ở đây... Cầm hoa hồng hay bất cứ hoa gì còn sống được ở đây... Trời Phật ơi! Sau đó thì mọi việc sẽ êm ả tiến hành, đi vào kế hoạch...

(Tiếng còi tàu vang động)

Dân Thủy: Tàu tốc hành Kạc Ma- Thượng Hồ  chuyến thứ haị

Dân Hoả: Xuống Thượng Hồ , bà Tí sẽ mất vài giờ nữa để đi tàu chợ về đâỵ

Dân Đạo: Căng khẩu hiệu lên đi họa sĩ! Còn mấy ông này cứ vẩy nón được rồi. Tốt hơn đừng nói gì, và đừng có kêu la như năm ngoái với phái đoàn Tài Chánh của Chánh Phủ, họ mất ấn tượng nên rốt cuộc không cho một xu trợ cấp. Đây không phải là lúc mấy ông phơi bày những cảm xúc hoang dại. Trạng thái nên có là nén mọi cảm xúc vào bên trong, một tình thương dào dạt dành cho một đứa con thất lạc của chúng ta vừa tìm lại được lối về. Đừng căng cứng! Cố gắng chân thành và quan trọng nhất là phải đúng lúc, chờ bài hát vừa ngưng thì hãy cất lời. Hãy nhìn kìa...

(Tiếng nói ông ta bị nhòa đi bởi tiếng tàu rầm rập đi tới. Tiếng phanh thắng kêu eng éc. Sự ngạc nhiên hiện ra đầy vẻ kinh hoàng trên mặt mọi người. Những người ngồi trên băng nhảy vọt lên)

Dân Thủy: Ai dè, tàu tốc hành Kạc Ma - Thượng Hồ lại dừng ở ga xép Tiểu Khệ

Dân Hoả: Nơi nghèo rớt mồng tơi, nợ lút đầu lút cổ.

Dân Đạo: Lẽ ra tàu phải về Thượng Hồ chứ, tuyệt đối không được dừng dọc đường dù bất cứ lý do gì!

Thợ sơn: Phải chăng đây là lý do?

(Bà Vương Nữ Kiều Thúy vào, trên 60 tuổi, tóc đỏ chét, vòng ngọc đeo khắp người, duyên dáng, thanh thản. Cùng đi với bà là một ông quản gia tuổi khoảng 80, đeo kính đen, và ông chồng thứ bảy, cao, ốm với râu ngạnh trê, bận y phục thể thao. Chạy theo chặn đầu họ là một người soát vé với nón lưỡi trai và cặp)

Xếp ga: Thưa quý bà, quý bà đã kéo thắng cấp cứu

Bà Thúy: Tôi thích cái thắng đó.

Xếp ga:        Ở nước này chưa ai dám đụng vô cái thắng đó, kể cả trường hợp cấp cứu. Nhiệm vụ tối thượng của chúng tôi là không được trễ. Bất cứ lý do nào, xin bà cho một lời giải thích đàng hoàng.

Bà Thúy: Tiểu Khê Thôn là đây, chồng thứ bảy của em à. Kia là Suối Mộng, nọ là rừng Mơ, kìa là vườn dâu Tơ Biếc.

Tiếu Sinh: (Như bừng tỉnh) Tý ơi!.

Tràng Trưởng: Bà Vương Nữ!

Tất cả: Quý bà Vương Nữ...

Tràng Trưởng: Đội hát xướng của trường tôi chưa chuẩn bi....

Thôn Trưởng: Đội múa của các phụ lão cũng chưa nhóm họp được...

Tu sĩ: Trống chiêng đàn phách đâu

Thôn trưởng: Lễ Phục Thôn Bào của tôi, mũ cánh nhạn của tôi, đám cháu của tôi... Làm sao kịp bây giờ?

Tất cả: Dương thị Tý đã về! Tý đã trở về!

(Dân Tặc chạy về phía phố)

Trưởng Thôn: (Gọi theo) Nhắn vợ và cháu tôi ra gấp.

Xếp ga:  Chúng tôi, đại diện cho Cục Quản Lý Đường Sắt, đang chờ một lời giải thích tử tế.

Bà Thúy: Vậy mà không biết hả? Ngốc ghê! Mình muốn thăm lại cố quận Tiểu Khê Thôn thôi mà.

Xếp ga:   Chỉ vì muốn thăm quê.

Bà Thúy: Vậy thôi!.

Xếp ga:  Trời ơi! Vậy sao không theo tàu tốc hành về Thượng  Hồ , rồi kiếm tàu chợ về đây vài giờ sau, y như mọi người, thưa quý bà.

Bà Thúy: Rồi qua Thượng  Hồ nghỉ một chút, qua Trung Hồ nghỉ một chút, qua Hạ Hồ nghỉ một chút. Thôi đi, bộ muốn bắt Thúy này phải thở hồng hộc đi theo cái thứ tàu bò chậm như sên đó sao? Quý bà thì phải khác mọi người!.

Xếp ga: Bà phải trả giá cho sự khác người này, thưa quý bà.

Bà Thúy: Quản gia, cho ảnh một ngàn đô đi.

Tất cả: (Lẩm bẩm) Một ngàn đô!.

(Quản gia đưa liền 1.000 đô cho soát vé)

Xếp ga: (Lúng túng) Thưa quý bà?.

Bà Thúy: Và ba ngàn đô cho quỹ Các Quả Phụ Đường Sắt.

Tất cả: (Thì thào) Ba ngàn đô!.

(Xếp ga  nhận được 3.000 đô từ tay Quản gia)

Xếp ga: (Chao đảo) Thưa quý bà, từ cha sanh mẹ đẻ tới giờ chưa có cái quỹ nào vậy hết.

Bà Thúy: Vậy thì lập ra ngay tức thì một cái.

(Dân Thủy thì thào vào tai Xếp ga )

Xếp ga: (Bối rối) Vậy té ra quý bà là... Vương Nữ Kiều Thúy. Ồ! Hãy tha lỗi cho tôi. Trường hợp này quá đặc biệt. Chúng tôi quá vui khi được ngừng ở Tiểu Khê Thôn. Nhất là khi được đón bà trở về. Bốn ngàn đô! Trời Phật ơi!.

Tất cả: (Lẩm bẩm) Bốn ngàn đô!.

Bà Thúy: Giữ đi! Nó có là gì đâu!.

Tất cả: (Lẩm bẩm) Giữ đi!.

Bà Thúy: Đoàn tàu và ông tránh khỏi mắt tôi chừng nào hay chừng đó.

Chồng 7: Nhưng còn phái đoàn báo chí, quay film theo mình đang ăn trên tàu.

Bà Thúy: Cứ để họ ăn, từ từ họ tới sau cũng được.

(Phục trang và mão  đã được đưa đến. Thôn Trưởng khoác Thôn Bào và mão vào người. Thợ Sơn và Dân Đạo lộn biểu ngữ còn dở dang “Mừng ngày hồi cố quận của nàng  Thú...”)

Xếp ga: Toàn thể Cục Quản Lý Đường Sắt gởi lòng tri ân và xin gởi đến bà lời xin lỗi cuối cùng.

(Xếp ga  chào đi)

Trưởng Thôn: Thưa quý bà Nư õ Vương Thúy Kiều, ý quên, Vương Nữ  Kiều Thúy mến thân. Là người Trưởng Thôn này, tôi xin được đại diện toàn dân hân hạnh đón bà, một đứa con lưu lạc trở về...

(Tiếp tục nói một cách ngoan cố giữa tiếng xe lửa rầm rập chạy đi)

Bà Thúy: Xin cảm tạ bài diễn văn tốt đẹp của ngài Thôn Trưởng.

(Bà đi lướt qua Tiếu Sinh đang xiết chặt tay mình, hướng về baø)

Tiếu Sinh: (Thu hết can đảm) Túy!.

Bà Thúy: Yêu Tinh!.

Tiếu Sinh: Thật như mơ khi Thúy đã trở về.

Bà Thúy: Toàn bộ đời em để đạt đến ngày về. Ngay từ lúc em rời Tiểu Khê Thôn.

Tiếu Sinh: (Hơi ngần ngại) “Em vẫn đẹp cho lòng anh rối chỉ.”

Bà Thúy: Thiệt hôn? Còn nghĩ tới em sao.

Tiếu Sinh: Mọi lúc, mọi nơi!.

Bà Thúy: Thơ mộng làm sao những ngày ta bên nhau... (Mơ màng).

Tiếu Sinh: (Nói nhỏ với Tràng Trưởng)  Sư phụ thấy chưa, bả đang ở trong tay tôị

Bà Thúy: Hãy gọi em như hồi xưa!.

Tiếu Sinh: Con mèo hoang bé bỏng của anh!.

Bà Thúy: (Gừ meo tiếng mèo già) Nữa đi anh!.

Tiếu Sinh: Tiểu phù thủy của anh!.

Bà Thúy: Hồi đó em kêu anh là con báo đen của em.

Tiếu Sinh: Anh vẫn vậỵ

Bà Thúy: Giờ anh là “báo đời” thì có. Mập phệ. Tóc muối nhiều hơn tiêu

Tiếu Sinh: Em thì vẫn duyên dáng như bao giờ, Tiểu phù thủy!.

Bà Thúy: Xạo, tôi già và mập. Tiêu mất cái chân trái rồi. Xe hơi đụng, chết một ông chồng. Nhờ vậy hưởng gia tài lớn. Cưới được ông khác. Ly dị. Hưởng gia tài nữa. Cứ vậy giờ tới ông thứ bảy rồi. (Ngoắc chồng thứ  bảy) Hai bên chào nhau đi! (Với chồng) Yêu Tinh mà em thường kể đó.

Tiếu Sinh: Ôi, nàng vẫn luôn nhắc tôi.

(Nháy mắt với Thôn Trưởng. Hai người đàn ông, chồng thứ  bảy và Tiếu Sinh bắt tay nhau)

Bà Thúy: Anh thứ bảy này còn mình dây. Cứ nói thoải mái đi. Ảnh từ một nước Nam Mỹ, không rành tiếng xứ mình đâu. Hiếm có một triệu phú còn mình dây lắm. Ảnh làm thiết kế thời trang. (Nâng gọng kính nạm ngọc, ngó một vòng) Thấy tòa nhà kia không, hồi cha em xây nó, em leo lên mái chơi, phun nước miếng xuống, mà lựa đầu đàn ông không hà.

(Trong lúc đội ca học trò và đội múa phụ lão xếp hình, Thôn Trưởng chuyền Thôn Bào và mão  cánh nhạn cho Tràng Trưởng  bước ra)

Tràng Trưởng: Thưa quý bà, với tư cách người Trưởng của những Tràng học nơi đây, chúng tôi xin dâng tặng bà  bài dân ca quê nhà được trình tấu bởi dàn hợp xướng “Các em” và được múa minh họa bởi các bô lão...

Bà Thúy: Làm đi!.

TràngTrưởng: Đây, bài  múa“Khi xưa ta bé”, minh họa cho hoạt cảnh “Thúy đã đi rồi” và kết bằng  hợp xướng “Thúy hồi cố quận”

(Tràng Trưởng rút cây đủa bếp  để đánh nhịp. Rủi thay, một đoàn tàu  đi ngang vừa đúng lúc hợp  ca nên chỉ được nghe tiếng của tàu rầm rập)

Thôn Trưởng: Trời ơi, nó kêu như cháy nhà.

Bà Thúy: Kể ra thì cũng hay!.

(Thanh Tra nhận mão, áo  từ  Tràng Trưởng, bước ra)

Thanh Tra: Thanh Tra Cảnh sát Thôn Tiểu Khê (Chỉ mình) Xin sẳn sàng phục vụ quý bà. (Cúi xuống).

Bà Thúy: Tôi đâu cần bắt ai! Nhưng để coi. Ông nhái mỏ con két rồi nói chuyện được không?.

Thanh Tra: Dễ mà! (Cố gắng làm nhưng không được)

Tiếu Sinh: (Vổ đùi) Đúng là “tiểu phù thủy”...

Trưởng Thôn: (Tới lột áo, mão của Thanh Tra đưa cho Tu sĩ) Đây là ông Tu sĩ Tiểu Khê Thôn. (Tu sĩ chào)

Bà Thúy: Chắc tử tội nào cũng được ông an ủi trước giờ xử.

Tu sĩ: (Bối rối) Nhưng nước này bỏ án tử hình lâu rồi thưa bà.

Bà Thúy: Bỏ rồi lập lại mấy hồi! .

(Tu  sĩ sợ hãi trả áo, mão  cho Trưởng Thôn)

Tiếu Sinh: (Cười) Vui quá, con mèo hoang bé bỏng này giỡn vui quá!

Bà Thúy: Tôi muốn dạo một vòng Tiểu Khệ

Trưởng Thôn: Sẽ có xe đưa bà đi. Nhưng xin nói trước là...

Bà Thúy: Khỏi! (Vổ tay, kiệu đuợc mang vào bởi hai tên mặt khá cô hồn) Hai tên này chuẩn bị lên ghế điện thì được tôi chuộc mạng với giá mỗi đứa một ngàn đô. Còn kiệu này của Quốc Vương xứ Phú Lãng Sa lấy từ Cung Điện Pháp Hoàng tặng. Này, trước khi đưa ta xuống phố, ta thích cùng Yêu Tinh kia ghé suối Mộng, rừng Mơ, thăm vườn dâu Tơ Biếc. Còn hành lý và quan tài thì chở về Nghinh Phong Lữ Quán.

Thôn Trưởng: Quan tài à?.

Bà Thúy: Đúng! Về quê cũ là phải mang theo. Thích vậy đó! Nào, lên đường...

(Gia nhân vác hành lý và quan tài vào. Quần chúng Tiểu Khê đi theo... Hoạn vào, mập một cách bất thường)

Hoạn: (Nói với Thanh Tra đang kiểm soát) Ưng, Khuyển đưa chủ tôi đi đâu rồỉ.

Thanh Tra: Ông là aỉ.

Hoạn: (Cười) Quỷ sứ nè, người ta vậy mà kêu ông!.

Thanh Tra: Vậy thì bà?.

Hoạn: Ghét dễ sợ, không phải bà đâu...

Thanh Tra: Vậy là cái thứ quỷ gì?.

Hoạn: Quỷ gì thì mai mốt biết!  Giờ muốn  ăn trước chớ chờ bà chủ đi du dương về thì đói chết.

Thanh Tra: Bà chủ đi hướng này, muốn ăn thì đi ngược lạị

Hoạn: Thấy gì đâu, đang mù mà.

Thanh Tra: (Cầm tay chỉ hướng) Hướng này nè.

Hoạn: Cám ơn ngài Thanh Trạ

Thanh tra: Ủa, sao biết tôi là Thanh Trả.

Hoạn: Hửi và nghe! Cảnh sát ở khắp nơi đều có mùi và nói giọng giống nhaụ

(Cười vui, đi).

Thanh Tra: Cái bộ của “mụ” có vẻ như có vướng vào cảnh sát. (Ngó theo).

(Trong lúc hai người này nói chuyện, dòng người đã chuyển hành lý và quan tài về Nghinh Phong Lữ Quán. Trưởng Thôn và  Tràng Trưởng đang ngồi uống rượu ở đại sảnh. Phía sau đồ đạc bụi mốc, xộc xệch cho thấy lâu lắm rồi không có khách)

Thôn Trưởng: Hàng núi rương thùng. Có một cái chuồng trong đó có một con báo đen thuị

Tràng Trưởng: Căng thẳng nhất là mướn riêng một phòng để chứa quan tàị

Thôn Trưởng: Đàn bà nổi tiếng ưa có những nông nổi và ảo mô.ng.

Tràng Trưởng: Ngó bộ ở lâu à!.

Thôn Trưởng: Quá tốt, Tiếu Sinh nắm bả trong tay. (Nhái Tiếu Sinh) “Mèo hoang bé bỏng của anh!”. “Tiểu Phù Thủy cưng!”. Tệ gì cha này cũng được cho một ngàn đô là ít. Cục Đường sắt còn được cho bốn ngàn đô nữa là. Nào, cụng ly mừng sức khỏe bả. (Họ cụng ly) Chắc thế nào đồng ruộng, vườn dâu của mình cũng sẽ có tiền để chăm sóc.

Tràng Trưởng: Cả cái xưỡng dệt Hoàng Tân sẽ hết hoang tàn.

Thôn Trưởng: Mức sống tăng, mọi thứ mua bán cũng tăng, văn hóa trường ốc của anh tha hồ phát triển. Phải ăn mừng chuyện này. (Lại cụng ly)

Tràng Trưởng: Tôi sẽ mở nhiều trường dạy nghề, nhiều môn văn hóa cổ lẫn khoa học hiện đại... Nói thiệt nha, từ lúc cách đây một tiếng, tôi mới dám nghĩ tới mấy cái thứ dễ sợ đó mà học sinh ở đây bị thiệt thòi hơn hai thập kỷ qua. Khi con mụ già áo đen đó xuất hiện với một cái chân giả và một quan tài đen y như một nữ thần Cổ đại Hy lạp báo oán. Lẽ ra mụ phải mang tên là Diêm Vương bà bà, hay La sát mới đúng. Y như một con nhện chăng một mạng lưới tơ độc địa mà không biết con mồi định mệnh nào sẽ rớt vộ

(Thanh Tra bước vào)

Tràng Trưởng: Họ tới đâu rồi, sao lại bỏ về?.

Thanh Tra: Lúc tới vườn dâu Tơ Biếc, họ im lặng trầm tư ngồi bên nhau, y như xi-nê vậỵ

Thôn Trưởng: Chẳng biết chuyển sang rừng Mơ, suối Mộng, đôi tình nhân cũ, nàng triệu phú và chàng chủ tiệm ấy sẽ còn “xi-nê” tới đâu khi trở lại những nơi mà đam mê của họ đã bùng cháỵ

Thanh Tra: Đi đâu cũng có một lũ đi theo, lão quản gia, Ưng Khuyển khiêng kiệu, mụ Hoạn như một quái vật và gã chồng thứ bảỵ

Tràng Trưởng: Bà này sát phu ghê quá! Chắc nhờ vậy bà giàu le....

Thôn Trưởng: Quý ông à, cần phải nâng cốc mừng Tiếu Sinh tức Tèo của chúng ta. Một người đàn ông có thể làm mọi đàn ông trên thế giới ganh tỵ vì không gì đẹp bằng mối tình đầu tiên. Và còn mừng cho Tèo vì ông chuẩn bị thay tôi. Mừng cho họ, cặp Roméo-Juliét không chết bên nhau mà khi già còn được gặp lại. (Họ cụng ly)

(Nghinh Phong Lữ Quán trong thoáng chốc bay sạch. Bốn công dân vác một băng gỗ vào đặt xuống. Một  người đeo tấm bảng vẽ đầy chữ Tý & Yêu nằm trong một quả tim với một mũi tên xuyên qua trèo lên băng. Ba người khác đứng quanh hình bán nguyệt với những cành nhỏ để làm biểu tượng cho rừng Mơ.)

Dân Thủy: Chúng tôi là bách tùng, là thông, là trường sanh, dương sĩ ngàn năm xanh ngát...

Dân Hoả: Chúng tôi vuốt ve thú hoang, lót ổ cho chúng nằm và làm nệm cho những cặp tình nhân.

Dân Đạo: Mây trôi mênh mang, chim rừng du dương hót gọị

Dân Tặc: Bọn nai nhút nhát dẫm lá vàng xào xạt, giấc mộng bay xa...

(Đoàn người đến gồm Ưng Khuyển khiêng kiệu với bà Thúy trên đó, Sinh đi bên cạnh. Sau lưng bà là chồng thứ bảy, kế đó là ông quản gia dắt gã Hoạn đi cuối)

Bà Thúy: Cho ta ghé lại rừng Mơ. (Kiệu dừng) Có một quả tim trên đó. Mong rằng nó không nhòa nhạt bởi thời gian. Đã quá lâu từ lúc mình tay trong tay đi bộ qua những lối mòn này. À, xin hãy biến bớt đi. Ưng, Khuyển vác kiệu khuất mắt ta cùng với lão Quản và mụ Hoạn. Cả chồng thứ bảy nữa, đi câu đi mình, suối Mộng không xa đây lắm. (Bọn tùy tùng rút đi hết. Dân Tặc làm nai nhảy ra) Kìa, một nàng naị

(Bà Thúy ngồi xuống một băng ghế. Tiếu Sinh ngồi bên cạnh)

Tiếu Sinh: Thời gian đã trôi qua, ước gì mọi sự trở lạị

Bà Thúy: Mình đã hôn nhau nơi đây. Hơn nửa thế kỷ rồi còn gì. Chúng ta đã yêu nhau trên những nệm lá và nấm rêu biếc này, trên có những tàn cây che mát. Em vừa mười bảy tuổi, anh vừa chớm hai mươi. Rồi anh cưới Hằng Thư với một cửa hàng tạp hóa nhỏ. Còn em gá nghĩa cùng lão Vương với gia sản bạc triệu từ vương quốc dầu lửa. Lão móc em ra từ một động đĩ ở Thượng Hồ vì thích màu tóc hung  của em. Lão già dâm đãng lắm!.

Tiếu Sinh: Túy  em ôi!.

Bà Thúy: Xì gà, lão Quản ơi! (Lão Quản chực sẵn từ lúc nào, đến đưa xì-gà, Hoạn châm lửa. Xong, họ biến nhanh) Chồng thứ bảy tôi sản xuất thuốc lá nhưng tôi mê xì-gà hơn.

Tiếu Sinh: Hãy tha thứ việc anh đã cưới Hằng Thư!

Bà Thúy: Cổ có tiền.

Tiếu Sinh: Em trẻ, em đẹp, anh muốn em hạnh phúc nên anh phải từ bỏ em để tương lai em khá hơn.

Bà Thúy: Giờ mình đang ở cái tương lai đó.

Tiếu Sinh: Nếu em ở lại đây, em sẽ bị tàn tạ như anh.

Bà Thúy: Anh bị tàn à?.

Tiếu Sinh: Một chủ tiệm xập tiệm trong một thôn làng xập xê..

Bà Thúy: Bây giờ tôi lại là người có tiền.

Tiếu Sinh: Anh đã bị sống trong địa ngục từ lúc lìa em.

Bà Thúy: Còn em thì đã lớn lên từ cái địa ngục đó.

Tiếu Sinh: Lúc nào anh cũng phải chèo chống cho cả nhà. Đã vậy họ lại nhạo báng anh vì sự nghèo khổ nàỵ

Bà Thúy: Con nhỏ Hằng Thư không làm anh vui sao.

Tiếu Sinh: Hạnh phúc của em mới làm anh quan tâm.

Bà Thúy: Con anh sao?.

Tiếu Sinh: Cũng chẳng ra gì!.

Bà Thúy: Rồi mọi thứ sẽ phát triển, lớn lên...

(Họ im lặng, đăm đăm nhìn về khu rừng của ký ức tuổi thơ)

Tiếu Sinh: Cuộc sống của anh buồn chán lắm. Chưa ra khỏi tỉnh, nói gì ra khỏi nước. Xa lắm là ra các huyện gần đây. Vậy thôi.

Bà Thúy: Tôi thì đi không sót nước nào tới độ phát ngán.

Tiếu Sinh: Anh không có điều kiện du lịch để khám phá thế giới.

Bà Thúy: Tôi lại làm chủ nó.

Tiếu Sinh: Giờ em đã về. Mọi thứ sẽ khác đi.

Bà Thúy: Chắc chắn rồi.

(Tiếu Sinh quan sát bà Thúy)

Tiếu Sinh: Em sẽ giúp tụi anh chớ?.

Bà Thúy: Em sẽ không để cố quận điêu tàn suy sụp...

Tiếu Sinh: Tụi anh cần hàng nghìn đô.

Bà Thúy: Chuyện nhỏ!.

Tiếu Sinh: (Cảm động) Con mèo hoang bé bỏng của anh.

(Tiếu Sinh đựa sát vào bà Thúy, choàng tay ôm vai bà nhưng chợt rút lại, đau đớn)

Bà Thúy: Cẩn thận! Anh vừa đụng móc nhọn máng chân giả của em. (Dân Đạo lấy ống điếu và hộp quẹt từ túi quần gỏ vào nhau) Ý, tiếng chim gỏ mỏ đó anh.

Tiếu Sinh: Thuở ấy mới thơ mộng và liều lĩnh làm sao. Mình tắm trong suối Mộng, nằm lăn trên đệm lá rừng Mơ, mặt trời thấp thoáng sau lá và mây, vẳng lại tiếng chim ru ta ngủ. (Dân Hoả làm tiếng chim hót. Nắm lấy tay bà Thúy âu yếm) Cây lá đong đưa lào xào như sóng vổ. (Ba người làm cây vẩy tay lên xuống, miệng thổi lào xào giả sóng) A, tiểu phù thủy cưng ơi! Anh ước gì thời gian trở lại như xưa, chúng ta lại âu yếm bên nhau, không gì ngăn cách nổị

Bà Thúy: Anh thật sự mong thời gian quay ngược lại sao?.

Tiếu Sinh: Thật! Bởi vì trên tất cả mọi sự, anh yêu em. (Hôn tay bà Thúy) Ôi, cũng bàn tay thơm tho dịu dàng mềm mại trắng toát như xưạ

Bà Thúy: Nó thơm và trắng nhưng khó mềm dịu được vì nó bằng ngà.

Tiếu Sinh: (Kinh hoàng, thả tay bà Thúy ra) Chẳng lẽ khắp người em toàn đồ gia??.

Bà Thúy: Gần như vậy. (Tháo từng món trong người ra) Rớt máy bay mà anh. Cả phi hành đoàn chết hết. Em là người độc nhất sống sót. Anh coi nè, chân làm khéo lắm, bẻ cong được. (Tháo chân uốn) Cả mắt nữa. (Tháo mắt ra) Tiếc là em không khoe anh được cái hộp sắt thay tim. Sau đó người ta gọi em là gì anh biết không? “Người không thể bị giết”...

*

(Nhạc lễ nghi trữ tình. Cảnh Nghinh Phong Lữ Quán lại được bày ra. Dân Tiểu Khê mang ra những cái khăn trải bàn tả tơi, buồn thảm. Những người giả cây đã trở lại thành người dân cùng lãnh đạo thôn này  chuẩn bị cho buổi lễ đón tiếp... Kiều Thúy và Tiếu Sinh vẫn ngồi trên băng ghế. Tiếng vổ tay vang dội.)

Thôn Trưởng: Cơn bão vổ tay vừa rồi là để tặng bà đó, thưa quý bà thân mến. Bà thấy chương trình biểu diễn vừa rồi thế nàỏ.

Bà Thúy: Độc đáo! Mấy bác phụ lão múa rất nhiệt tình. Đội hát thì ăn bận ấn tượng. Đội thể dục vô cùng tự nhiên.

Thôn Trưởng: (Ngoắc Hằng Thư, vợ Tiếu Sinh lại) Lại đây chào bà Vương Nữ, nhớ nhau chưa? (Thư ăn bận te tua).

Bà Thúy: Làm sao quên được hình ảnh cô  ngồi đợi Tiếu Sinh của tôi trong cửa tiệm. Ngó bà ốm và anh xao quá, cưng à!.

(Thầy lang vội vả vào, tóc tai bù xù, cỡ 50 tuổi, sợ hãi, áo rách lòi chỉ, mập lùn)

Thầy lang: Đã đẩy được chiếc xe cấp cứu tới đâỵ

Thôn Trưởng: Khỏi, bà chỉ dùng kiệu. Thưa bà, đó là Thầy lang của chúng tôi

Bà Thúy: (Vổ tay) Thích quá há! Ông có làm giấy chứng tử được không?.

Thầy lang: Nghề của tôi mà, nhưng ai chết?.

Bà Thúy: Một ai đó, trước sau gì cũng chết. Một cơn nhồi máu cơ tim bất đắc kỳ tử chẳng hạn.

Tiếu Sinh:(Cười) Túy luôn có những ý nghĩ hài hước bằng vàng như vậỵ

Thầy lang: Tôi thì có cảm giác bị tát nước vào mặt.

Tiếu Sinh: (Thì thào) Nói nhỏ thôi: Bà Thúy hứa cho mình cỡ vài trăm ngàn đô đó.

Thôn Trưởng: (Thở hổn hển) Có đúng là vài trăm ngàn đô không?.

Tiếu Sinh: Dĩ nhiên!.

Thầy lang: Ôi Trời Phật đất đai quỷ thần thiên địa ơi!.

Bà Thúy: Các ngài ơi, Thúy  này đang đóị

Thôn Trưởng: Quý bà thân mến, xong hết rồi, chỉ đợi chồng bà.

Bà Thúy: Chẳng cần! Ổng đi câu. Và tôi chuẩn bị ly di..

Thôn Trưởng: Sao báo đăng tin ông bà rất hạnh phúc.

Bà Thúy: Báo nói đúng. Cuộc hôn nhân nào của tôi cũng hạnh phúc hết. Nhưng vì từ hồi nhỏ, tôi lỡ mơ sẽ làm một đám cưới thiệt lớn nơi đền thờ Tiểu Khê Thôn. Tại sao không thực hiện giấc mơ của mình khi có điều kiện. Nè, ông chồng thứ bảy của tôi chưa biết đâu. Ông thứ tám của tôi sẽ là một ngôi sao điện ảnh...

(Mọi người an vị. Băng-rôn căng lên  “Chào Mừng Vương Nữ Kiều Thúy hồi cố quận”)

Thôn Trưởng: Thưa quý bà, những công dân đồng hương thân mến. Gần nửa thế kỷ trôi qua kể từ lúc bà rời Thôn Tiểu Khê này, bao nhiêu biến cố xãy ra trên thế giới, cũng như trên mãnh đất này. Nhưng dù bao cay đắng khốn khó, chúng tôi không bao giờ quên được Túy của chúng tôi. (Vổ tay) Không bao giờ quên cả gia đình cô. Mẹ cô, một phụ nữ trường thọ, khỏe mạnh dị kỳ. (Tiếu Sinh thì thào với ông) Đã phân lìa sang thế giới bên kia một sáng mùa xuân cách đây vài mươi năm vì bệnh lao. Cha cô, hình ảnh thân thương của toàn dân, vì nhờ ông, bao tòa nhà lớn của thôn ta đã mọc lên. (Tiếu Sinh lại thì thào) Nhờ nghệ thuật trộn hồ của ông. Và bà nữa, người thiếu nữ xinh đẹp năm nào, tóc đen nuột mà. (Tiếu Sinh lại nhắc) Tóc hung nuột nà vẫn tung tăng trên đường phố mà than ôi, nay đã xuống cấp trầm trọng. Lúc đó, nhân cách của cô đã gây ấn tượng bởi khả năng nhân bản gây choáng váng. (Rút sổ ra)  Thành tích của cô được nhà trường lưu giữ trân trọng để làm gương. Lớp hậu bối đã kinh ngạc vì số điểm phi thường của cô về môn sinh học chứng tỏ sự nhạy cảm tuyệt vời phải bảo vệ mọi tạo vật như một phép lạ. Đặc biệt nhất là lòng yêu công lý của cô lúc đó cho thấy một tấm lòng vô cùng quảng đại. (Vổ tay lớn)  Túy của chúng ta đã từng chật vật kiếm sống rồi dành dụm mua khoai để cứu sống một bà góa già. Và nhiều hành vi từ thiện khác nữa. (Vổ tay)  Bà thân mến, lòng từ thiện xưa ấy đã liên tục phát triển từ những hạt giống dịu dàng nay nở ra một mùa hoa đầy ấn tượng, khi cô gái tóc đỏ năm nào đã trở thành một quý bà mệnh phụ quý phái, rãi khắp thế giới những nhà trẻ, nhà bảo sanh, công trình nghệ thuật và cả cháo cầm hơi cho người nghèo. Và bây giờ, Tiểu Khê Thôn của chúng ta hãy hân hạnh hoan hô ba lần sự hồi hương hào phóng.

(Tất cả hoan hô 3 lần: “Mừng Thúy Hồi hương! Hồi hương! Hồi hương!”)

Bà Thúy: Thưa ngài Thôn Trưởng, thưa những công dân Tiểu Khê! Tôi rất cảm động trước chân tình rộng mở của các bạn. Nhưng vì lòng yêu chân lý xin đính chính vài điều. Ông Thôn Trưởng vừa vẽ lại một con nhỏ khá xa tôi hồi đó. Hồi đi học, tôi bị đánh đập bạc đãi, bị khinh khi vì mẹ chết lao, cha làm phụ hồ. Đúng là tôi có ăn cắp khoai cho bà góa phụ  Bạc bà với sự trợ giúp của Tèo tức Tiếu Sinh, chẳng phải vì từ thiện, vì kể ra nhà tôi đói hơn nhà bả mà; mà bởi vì nhờ vậy chúng tôi mới được nằm ngủ với nhau trên cái giường tiện nghi hơn đám lá cỏ ở suối Mộng, rừng Mơ hay vườn dâu Tơ Biếc... Sẳn các bạn muốn lôi quá khứ trở lại, tôi cũng xin góp vào trò vui này một triệu đô-la. Năm trăm đô-la cho Tiểu Khê Thôn để tái thiết công xưởng, ruộng vườn và năm trăm đô chia cho mỗi hộ..

(Im lặng nghẹt thở )

Thôn Trưởng: (Cà lăm) Một... cái mà.. một triệu đô!.

(Mọi người vẫn kinh ngạc im lặng)

Bà Thúy: Nhưng với một điều kiện!.

(Bùng nổ một niềm vui ào ạt. Có người leo lên bàn ghế, hoặc nhảy vòng tròn, nhào lộn)

Tiếu Sinh: (Ôm ngực vì xúc động cực độ) Chỉ có mèo hoang bé bỏng, tiểu phù thủy mới dám chơi vậy thôi. (Ôm bà Thúy hôn) Em vừa hốt hết trơn hồn của mọi người.

Thôn Trưởng: Xin bà công bố điều kiện để Tiểu Khê Thôn này ra tay tức thì...

Bà Thúy: Dễ thôi! Tôi bỏ ra một triệu đô để chuộc lại công lý cho cá nhân tôi!.

Thôn Trưởng: Bà thân yêu, ý bà hơi trừu tượng. Công lý ai cầm thế mà đi chuộc, bán mua

Bà Thúy: Mọi thứ đều có thể mua.

Thôn Trưởng: Tôi vẫn chưa hiểu nổi!.

Bà Thúy: (Vỗ tay một tiếng, ông quản gia bước ra, mở mắt kiếng) Quý vị đã nhận ra ai chưả.

Trưởng Tràng: Ôi trời! Quan Chánh án ngày xưa!

Quản gia: Đúng! Xưa tôi là Chánh án ở đây. Xử vụ Tí và Tèo xong, tôi đổi đi xa cũng làm Chánh án cho đến khi bà Kiều Thúy gặp tôi đề nghị đổi nghề. Biết làm sao được khi lương quản gia bà cho quá khá. Bây giờ thì tùy các bạn. Chúng tôi chỉ công bố trò chơi, một triệu đô của bà Thúy tặng cho các bạn không hoàn trả chỉ với điều kiện phải sửa sai vụ án của bà năm đó ở Tiểu Khê để công lý được thi hành. Không biết ông Tiếu Sinh có vui lòng không?.

Tiếu Sinh: (Xanh mét, ngơ ngác, hốt hoảng) Ông cần gì ở tôỉ.

Quản gia: Mời ông bước lên! (Tiếu Sinh nhún vai, cười khó khăn, bước tới một chiếc bàn cong như móng ngựa) Vụ án mang mã số 3535 ở Tiểu Khê. Trong đó Dương thị Tí đã khai Nguyễn văn Tèo là cha của đứa con cô vừa sanh. Lúc đó tôi xử vụ này, ông hoàn toàn phủ nhận và đưa ra một người làm chứng.

Tiếu Sinh: Moi móc chuyện cũ làm gì. Lúc đó tôi trẻ người non dạ.

(Bà Thúy vổ tay hai cái. Ưng, Khuyển đem Hoạn ra)

Quản gia: Có nhận ra họ không, Tèo tức Tiếu Sinh?.

Tiếu Sinh: (Lắc đầu) Lần đầu tôi gặp!.

Quản gia: Nói tên ra!.

Hoạn: Họ Hoạn tên Bê!.

Quản gia: Trong vụ án 3535 cách đây 40 năm, ngươi đã thề gì trước tòa.

Hoạn: Thề chỉ nói sự thật.

Quản gia: Ngày ấy Hoạn Bê đã khai rằng mình là cha của đứa trẻ con của Dương thị Tí.

Hoạn: Nhưng tôi đã khai dối. Sự thật không phải vậy. Tôi đã thề dốị

Quản gia: Tại sao.

Hoạn: Tiếu Sinh đã hối lộ chúng tôi

Quản gia: Bao nhiêu.

Hoạn: Chỉ một xị rượu!.

Bà Thúy: Hãy kể cho mọi người nghe cuộc hội ngộ của chúng ta.

Hoạn: Tôi vượt biên đi Úc, bà Thúy cũng tìm ra, mướn người thiến tôi. Tôi bỏ Úc chạy sang Canada, bà cũng tìm ra. Lần này tôi bị mù, bà đem tôi về nuôi

Quản gia: Vậy là đủ rồi, các bạn. Có đầy đủ: Chánh án, một lời tố cáo, một gã làm chứng gian, một lỗi lầm của công lý cách đây hơn bốn mươi năm, có phải vậy không, nguyên đơn?.

Bà Thúy: (Đứng dậy) Đúng vậy!.

Tiếu Sinh: (Dậm chân) Chuyện cũ xì. Đốt nó đi, ba cái chuyện khùng điên, cũ rích đó.

Quản gia: Chuyện gì đã xãy ra với đứa bé vậy, nguyên đơn?.

Bà Thúy: (Lịch sự) Nó sống được một năm.

Quản gia: Còn cô.

Bà Thúy: Tôi đã trở thành con đĩ!.

Quản gia: Vì sao nên nỗỉ.

Bà Thúy: Phán quyết của phiên tòa dựa trên lời chứng gian đó đã biến đổi đời tôi như vậỵ

Quản gia: Và bây giờ cô muốn công lý được thực hiện thế nào, Vương Nữ Kiều Thúỷ.

Bà Thúy: Tôi sẽ tặng một triệu đô cho Tiểu Khê Thôn với điều kiện phải đổi bằng mạng sống của Tiếu Sinh.

(Im lặng nghẹt thở .  Bà Hằng Thư ôm cứng lấy chồng)

Hằng Thư: Không! Anh ơi!.

Tiếu Sinh: Tiểu phù thủy! Em không được đòi hỏi quá đáng. Gần nửa thế kỷ đã trôi qua. Cuộc sống quanh ta vẫn tiếp diễn. Người ta quên đi và tha thứ để sống còn.

Bà Thúy: Đúng là cuộc sống vẫn trôi đi, tôi chẳng còn muốn nhớ gì những oan nghiệt cũ. Không suối Mộng, không rừng Mơ, không vườn dâu Tơ Biếc, không chiếc giường cũ của góa phụ Bạc Bà, không đứa con chết yểu, không cả sự phản bội của anh... Hai ta đều đã quá già, lẽ ra cũng chẳng nên nhắc lại mọi thứ. Nhưng chính anh, anh đã ước mơ thời gian quay lại. Anh nhắc tôi nhớ lại mọi sự, và nhắc tôi rằng anh đã chọn đời anh và buộc tôi trở thành tôi như bây giờ. Đếm được bao nhiêu thứ không phải là giả trên người tôi, từ tim, tai, mũi, mắt..? Thời gian đã trở lại, có tình yêu hoa mộng nhưng cũng có nỗi đau đòi đổi mạng, cho dù đổi với giá một triệu đô-la...

Thôn Trưởng: Thưa quý bà Vương Nữ! (Tái xanh nhưng cố chứng tỏ xứng đáng) Bà đừng quên chúng ta đang ở đâu, năm nào? Mình đâu phải loài man rợ. Nhân danh người đại diện cho Tiểu Kh

ê Thôn, nhân danh tính nhân bản, tôi bác bỏ lời đề nghị của bà. Thà chúng tôi tiếp tục lầm than, đói khổ chứ không bao giờ tay chúng tôi vấy máu anh em.

(Tất cả vổ tay vang dội)

Bà Thúy: Tôi sẽ đợi!.

Cảnh Hai

(Quảng trường trung tâm của Tiểu Khê Thôn. Phía sau là Nghinh Phong Lữ Quán có bao lơn  nhô ra ngoài. Đó là phòng của Vương Nữ Kiều Thúy. Bên trái là cửa hàng tổng hợp “Thư Sinh” tồi tàn cũ nát. Bên phải là phòng trực của Thanh Tra Cảnh sát. Những tràng hoa tươi và hoa cườm cứ được lặng lẽ chuyển tới Nghinh Phong Lữ quán bởi Ưng và  Khuyển. Tiếu Sinh ngồi sau quầy ngó họ. Con trai ông, Tiểu Minh ngồi hút thuốc và con gái, Tiểu Kiều đang lau chùi sàn nhà. Khách hàng lần lượt vô )

Tiếu Sinh: Lại hoa! Ngày nào cũng vác hoa về!.

Tiều Minh: Nghe nói họ đặt quanh quan tài rổng trong một phòng đặc biệt của Lữ Quán.

Tiếu Sinh: Đứa nào mời má xuống ăn sáng chưa?.

Tiều Minh: Dạ rồi, nhưng má nói má mệt.

Tiếu Sinh: Hãy để má ngủ! Má các con là một mẹ hiền. Đó là sự thật! Thôi, vào bàn đi các con.

Tiều Minh: (Dụi thuốc) Xin lỗi, con phải ra ga, có một nhân viên đường sắt nghỉ bệnh. Biết đâu họ cần người nhất thời

Tiếu Sinh: Phơi mình dưới nắng trưa thiêu đốt đâu phải là việc cho con.

Tiều Minh: Vẫn hơn là thất nghiệp, ba à?

T.Kiều: (Đứng dậy) Con cũng không ăn sáng đâu ba. Con phải chạy ra liền chỗ “cần người tìm việc, phân phối lao động” đâỵ

(Cả hai đi. Ông Tiếu Sinh nhìn theo cảm động. Tiếng bà Thúy vẳng ra từ bao lơn)

Tiếng Thúy: Ông Quản ơi, đưa tôi bàn chân giả bên trái

Quản gia: Tôi chưa kiếm ra, thưa bà.

Tiếng Thúy: Dưới chùm hoa mới, trong ngăn kéo

(Dân Thủy  và Dân Hoả vào.)

Dân Thủy: Chào ông Tiếu Sinh. Xin ông một bao thuốc lá.

Tiếu Sinh: Ông mở hàng chắc hên. (Đưa thuốc)

Dân Thủy: Sao lấy loại nội? Lấy thuốc ngoại  đi!

Tiếu Sinh: Thì ông vẫn hút nội. Ngoại mắc lắm.

Dân Thủy: Dễ thôi, ghi sổ!

Dân Hỏa: Tôi cần sữa. (Tiếu Sinh đưa) Lấy thứ tốt hơn. (Thấy Tiếu Sinh ngần ngưø) Ghi sổ!

(Thúy xuất hiện ở bao lơn, cầm theo chân trái rồi tháo luôn chân phải. Khuyển đàn phục vụ các loại âm nhạc.)

Bà Thúy: Ông chồng thứ Nhất thích loại nhạc này mỗi sáng. Lão bạo chúa già đó có cả một hải đội tàu chở dầu, những chuồng ngựa đua, chưa kể tiền mặt nằm ở khắp nơi trên các Ngân Hàng lớn của thế giới. Ổng là một con quỷ nhưng cũng là một sư phụ của tôi. Nhiều người nói bây giờ tôi y hệt ổng.

(Ưng vác cần câu đị )

Dân Thủy: Thằng kia đàn giỏi nhất ngục tử tội thế giới

Dân Hỏa: Thằng này lấy cần câu của ông chồng thứ Bảỵ

Tiếu Sinh: Nghe nói ổng mất đồn điền thuốc lá rồi

Dân Thủy: Chuyển qua tên bả mà.

Dân Hỏa:Đám cưới thứ tám sẽ rất vĩ đại. Bả vừa công bố đính hôn hôm qua

Bà Thuý: (Nhìn quang cảnh Thôn Tiểu Khê buổi sáng qua kính đeo) Tiểu Khê sáng nay đẹp như tranh. Nó chẳng còn gì nhưng may mà còn mốc sương nhuộm sắc trời lam tím y như tranh ông Bá Tước Hoàng Gia. Chồng thứ ba của tôi là Bộ Trưởng Ngoại Giao. Rảnh ra là ổng sơn những bức tranh khủng khiếp. Mà ổng cũng là một người dễ sợ.

Dân Thủy: Cho nửa lít nước chấm. Thôi, cả lít  luôn.

Dân Hỏa: Một chục ký ngủ cốc, hay sẵn đong luôn hai chục.

Tiếu Sinh: Hai vị giống như mới lãnh gia tài vậy.

Dân Thủy và  Dân Hỏa: Ghi sổ!.

Dân Thủy: Một hộp bánh trung thu

Dân Hỏa: Hai hộp luôn.

Tiếu Sinh: Ghi sổ?.

Dân Thủy và  Dân Hỏa: Đúng! Làm luôn!.

(Họ tháo hộp bánh ra ăn)

Bà Thúy: Để rán hút thử thuốc của ông chồng bảy. Tội nghiệp, ông này chỉ mê câu. Giờ chắc đang buồn lắm khi ngồi trên xe tốc hành hồi hương của ổng .

(Quản gia rót rượuX. O. đưa thuốc và châm lửa)

Dân Thủy: Ngó kìa! Ngồi ở trển, hút xì-gà, chơi toàn thứ xịn.

Dân Hỏa: Lẽ ra bả phải xấu hổ vì quá phung phí trước mắt những người nghèo

Tiếu Sinh: Âm mưu của bả bị phá sản. Giờ tôi đã quá già. Mà cái quan hệ đối xử của tôi với bả hồi xưa thì cũng thường thôi, tính làm gì khi tôi còn quá trẻ. Nhưng phải nói cái lúc mà toàn dân Tiểu Khê Thôn đồng hòng từ chối bả là giây phút đẹp nhất đời tôi

(Dân Đạo vô.)

Dân Đạo: Chào bà con. Cho rượu đi anh Sinh.

Tiếu Sinh: Khách hôm nay lạ lắm. Mọi hôm tới mua là đi ngay.

Dân Thủy: Tụi này dính chùm với Tèo của tụi nàỵ

Dân Hỏa: Cái gì tới là nó tới hà!.

Dân Đạo: Đừng quên anh sẽ là Thôn Trưởng trong kỳ bầu tới. Ủa, đổi rượu khác đi, bả uống rượu rượu xịn nhất thế giới thì mình cũng phải dùng thứ xịn nhất tiệm anh.

Tiếu Sinh: Ghi sổ?.

Dân Đạo:Đúng, ghi sổ!.

(Quản gia phục vụ rượu X. Ọ  cho bà Thúy. Tiếu Sinh phục vụ cho dân Đạo )

Bà Thúy: Đánh thức cái ông chồng mới dậy đi. Chồng gì mà ngủ suốt ngàỵ

(Chồng thứ Tám bước ra- cũng có thể là diễn viên đóng vai chồng thứ Bảy đóng luôn-. Ông này ăn bận hở hang, diêm dúa hơn. Là một ngôi sao điện ảnh)

Chồng Tám: Như một giấc mơ. Một bao lơn nhỏ, sương khói la đà, hương chanh thoang thoảng, tiếng gà gọi đàn, các bà xôn xao, thì thào to nhỏ, non núi xa xa, rừng cây trụi lá, dòng suối cạn nguồn, nỗi buồn thôn nhỏ...

Bà Thúy: Ngồi xuống đi cưng thay vì tuôn trào chữ nghĩa. Tư duy đâu phải là thế mạnh của anh.

(Chồng Tám ngồi xuống. Họ hôn nhau)

Dân Thủy: Ông chồng Tám này đẹp trai dữ. Trong phim “Tình sương tình khói” ổng làm anh chàng nhà quê ngố không chịu được.

Dân Hoả: Rót cho mọi người ở đây, ghi sổ tên tôi

(Tiếu Sinh vòng ra sau họ)

Tiếu Sinh: Hình như anh chị nào cũng có giày mới? (Ngó ra ngoài) Mấy người ngoài đường nữa, ai cũng có một cái gì đó mới, không giày thì nón, áo, quần.

Dân Đạo: Ủa, chớ anh muốn tụi này xài đồ cũ hoài sao?.

Tiếu Sinh: Nhưng làm sao ai cũng có thể mua sắm được đồ mới?.

Dân Thủy: Thì có gì lạ đâu. Tụi này mua chịu ghi sổ y như với ông vậỵ

Tiếu Sinh: Nhưng tại sao tiệm nào cũng dám cho mua chịu, ký sổ hết vậy?.

Dân Hoả: Thì anh đó, anh suy ra từ anh. Tại sao anh dám bán chịu cho tụi tôỉ

Dân Đạo: Rót thêm cho mọi người ở đây, ghi sổ tên tôi

Tiếu Sinh: (Suy nghĩ một chút rồi rót) Nhưng làm sao quý vị có thể trả nợ được? (Im lặng. Tiếu Sinh liệng hàng hóa vào những người khách) Làm sao trả được? Làm sao?.. (Bỏ chạy đi).

Chồng Tám: Thôn nhỏ mới trật tự làm sao!.

Bà Thúy: Nông thôn mà, yên tĩnh lắm!.

(Tiếng ồn.)

Chồng Tám: Hình như có chuyện lộn xộn ở tiệm dưới kia

Bà Thúy: Chắc nói thách rồi trả giá mở hàng đó mà.

(Điệp khúc ghi-ta lớn lên. Chồng Tám nhảy dựng, nổi điên)

Chồng Tám: Quỷ thần ơi! Em nghe cái gì  vậy ?.

Bà Thúy: Báo đen xổng chuồng.

Chồng Tám: Ở đâu ra con quái vật đó?

Bà Thúy: Tới từ Phi Châu, của ông chồng cũ thứ hai mê săn gởi tặng đám cưới thứ năm. Em mê báo nên đi đâu cũng mang theo. Ai dè nó xổng, chạy tứ tung.

*

(Tiếu Sinh chạy đến bàn làm việc của Thanh Tra Cảnh Sát.)

Thanh Tra: Tôi giúp được gì cho anh? (Tiếu Sinh vẫn đứng) Anh run quá!

Tiếu Sinh: Tôi yêu cầu phải bắt giam Vương Nữ Kiều Thúy!

Thanh Tra: Quái đản! Quái đản cực kỳ!.

Tiếu Sinh: Nhân danh một Thôn trưởng tương lai

Thanh Tra: Chuyện bầu cử mơ hồ có gì là chắc.

Tiếu Sinh: Hãy bắt người đàn bà ngồi kia!.

Thanh Tra: Nhưng bả đã phạm điều luật gì?.

Tiếu Sinh: Bả kích động người của thôn này giết tôi. Anh có bổn  phận phải bắt bả.

Thanh Tra: (Hút pipe và rót bia) Quái đản! Cực kỳ quái đản! Hãy xét vấn đề một cách tỉnh táo hơn. Bà mệnh phụ đó đổi một triệu lấy anh và anh đã nghe chúng tôi trả lời rồi. Và vẫn chưa đủ nền tảng pháp lý để ra lệnh bắt bà ta

Tiếu Sinh: Đây là tội xúi giục sát nhân!.

Thanh Tra: Nếu bả đặt ra một cách nghiêm chỉnh thì khép tội được. Anh không thấy cái giá một triệu là phi lý hay sao? Có muốn đùa thì cỡ một trăm, hai trăm là đủ, không thêm một xu. Tôi chỉ có thể kết luận là bà này điên!.

Tiếu Sinh: Lời đề nghị của bà ấy thắt cổ tôi dù bà điên hay không! Vì nó hợp lý quá!.

Thanh Tra: Không hề hợp lý! Anh chỉ cho tôi đứa chỉ súng vào anh và anh đang nằm trong điểm sáng. Từ lúc lời đề nghị đó buông ra tới nay đâu có gì mới. Phải uống mừng anh. (Uống bia).

Tiếu Sinh: Tại sao không? Khách hàng của tôi mua thuốc lá, sữa, rượu đều lựa thứ tốt nhất.

Thanh Tra: Vậy anh phải mừng vì buôn bán tốt hơn chớ?.

Tiếu Sinh: Nhưng họ ký sổ hết! Và tiền đâu họ trả những chai XO. mắc tiền trong lúc lợi tức hằng năm họ chỉ có một trăm đô. Họ còn phải húp thứ cháo từ thiện cho người nghèo thất nghiệp. Đàn bà ai cũng có áo mới, còn đàn ông thì giày mớị

Thanh Tra: Sao lại chống chuyện đó? Tôi cũng có nè. (Khoe chân).

Tiếu Sinh: Và ông đang uống thứ bia mắc nhất!.

Thanh Tra: Ngon tuyệt!.

Tiếu Sinh: Trước đây ông uống loại bia rẽ nhất!.

Thanh Tra: Nước rửa chén!.

(có tiếng nhạc.)

Tiếu Sinh: Chết rồi, nhạc từ nhà họ Mã. Tiền đâu nó sắm được radio?

Thanh Tra: Đó là chuyện của nó!.

Tiếu Sinh: Còn ông, tiền đâu trả bia mắc nhất và giầy da.

Thanh Tra: Đó là chuyện của tôi! (Chuông điện thoại reng, Thanh Tra nhấc máy) ỌK., chúng tôi sẽ săn đuổi nó. (Cúp máy, lấy súng ra, lau chùi).

Tiếu Sinh: Tất cả chỉ có một cách duy nhất: Dùng tôi để trả tiền!

Thanh Tra: Bậy bạ! Có ai dọa anh đâu. (Thử súng).

Tiếu Sinh: Cả thị xã trở nên nợ nần. Mức sống càng cao, nợ càng lớn, họ càng phải giết tôi. Còn mụ kia cứ ngồi trên đó, hút xì-gà, uống rượu mắc tiền và đợi. (Đấm xuống bàn).

Thanh Tra: Anh uống rượu và tưởng tượng nhiều quá! (Kiểm soát súng) Nạp đạn rồi nè, hãy để đầu anh yên. Cảnh sát có mặt để buộc phải tôn trọng luật, phải duy trì trật tự và bảo vệ cá nhân. Họ biết nhiệm vụ họ. Bất cứ lúc nào nỗi sợ yếu ớt nhất của anh xảy ra và bất cứ nơi nào, Cảnh sát sẽ có mặt. Anh có tin vào điều đo không ? (cừơi rộng miệng)

Tiếu Sinh: Ôi! Một cái răng vàng trong miệng ông, làm sao ông sắm được?.

Thanh Tra: Anh điên rồi! (Tiếu Sinh nhận ra nòng súng nhắm vào mình, vội đưa hai  tay lên) Tôi chẳng còn thì giờ để cãi với cái điên của anh nữa. Tôi phải đi săn lùng con báo đen của mụ ấy, nó đã xổng chuồng. (Đi).

Tiếu Sinh: Đó là tôi! Tôi sẽ bị mọi người săn lùng. Tôi!.

*

Bà Thúy: (Đọc thơ) Chồng thứ năm của tôi đang trên đường trở lại. Chàng là người đẹp nhất, lại chuyên may áo cưới cho tôi

Chồng Tám: Ủa, nghe nói ổng là bác sĩ mà.

Bà Thúy: Đó là ông thứ sáu. Nè, thư đến từ Âu Châu. Tôi quyến rũ ổng ở Cung điện mùa Đông. Sau này mới hay... bất lực.

Chồng Tám: Có thư  Phi Châu nè.

Bà Thúy: Đó là ông thứ hai. Tụi này đã hôn nhau dưới Kim Tự Tháp.

*

(Tiếu Sinh tiến vào đại sảnh của Tiểu Khê Thôn. Thôn Trưởng vừa đặt súng xuống)

Tiếu Sinh: Tôi xin nói chuyện với ông với tư cách một người sẽ kế vị ông.

Thôn Trưởng: Ngồi xuống đi! (Tiếu Sinh vẫn đứng, ngó khẩu súng) À, con báo đen của bà Tí đã xổng. Nó chạy tung tăng khắp nơi. Tôi kêu gọi mọi người phải có vũ khí và không cho trẻ con đến trường. (Tiếu Sinh vẫn đứng) Anh nghĩ gì vậy? Cần gì cứ thoải mái tâm tình!.

Tiếu Sinh: Ông đang hút thuốc loại cực mắc.

Thôn Trưởng: Loại rẽ tiền tôi hút trước đây thì mạnh quá.

Tiếu Sinh: Cra vát của ông mới!.

Thôn Trưởng: Silk đó... Loại thượng ha.ng.

Tiếu Sinh: Hình như giày ông cũng là giày mới

Thôn Trưởng: Giỏi! Sao đoán hay vậỷ.

Tiếu Sinh: Đó là lý do tôi đi kiếm ông.

Thôn Trưởng: Ngó bộ anh xanh lè. Bệnh hả?.

Tiếu Sinh: Tôi sợ!.

Thôn Trưởng: Sợ à?.

Tiếu Sinh: Mức sống tăng cao

Thôn Trưởng: Tin mới với tôi. Và tôi rất vui nếu đó là sự thật.

Tiếu Sinh: Tôi xin được nhà nước bảo vệ..

Thôn Trưởng: Ủa, chuyện gì vậỷ.

Tiếu Sinh: Ông dư  biết tại sao rồi

Thôn Trưởng: Bộ không tin tụi này hả?.

Tiếu Sinh: Lúc nào cũng có một triệu treo lơ lửng trên đầu tôi

Thôn Trưởng: Thì tới Cảnh sát thưa đi

Tiếu Sinh: Tôi đã gặp họ rồi. Nhưng từ lúc thấy ông Thanh Tra có cái răng vàng, tôi câm luôn. (Có người vác máy vào) Ở đây cũng được tân trang mọi thứ.

Thôn Trưởng: Đừng quên Tiểu Khê Thôn đã được thánh Cam Địa tới thuyết giảng và là nguồn cảm hứng cho ca khúc “Phượng cầu Hoàng”. Làm gì chúng tôi cũng dựa vào luật.

Tiếu Sinh: Vậy phải bắt người đàn bà đó!.

Thôn Trưởng: Quái đản! Cực kỳ quái đản!.

Tiếu Sinh: Ông Thanh Tra Cảnh Sát Cũng nói vậỵ

Thôn Trưởng: Trời cũng thấy quý phu nhân có làm gì quá đáng phạm luật đâu. Anh đã hối lộ thằng nhóc Hoạn nên anh phạm tội khai man và từ đó đã đẩy xuống vực sâu đời một Tiếu nữ. (Im lặng) Chúng tôi đâu ngờ anh tệ vậy. Rất tiếc phải báo luôn cho anh rõ, chúng tôi đã họp và gạch tên anh trong danh sách ứng cử.

Tiếu Sinh: Tôi hiểu. (Quay mặt đi).

Thôn Trưởng: Từ chối lời đề nghị của bà mệnh phụ không có nghĩa chúng tôi tha thứ cái tội ác đã đưa tới lời đề nghị đó. Một Thôn Trưởng tương lai không được có vết nhơ về đạo đức...

(Bên kia đường những tràng hoa tang tiếp tục đưa)

Tiếu Sinh: Họ đang chuẩn bị trang hoàng cho quan tài của tôi. Cứ bắt tôi im lặng thì nguy hiểm quá.

Thôn Trưởng: Đừng bi quan mà nên cám ơn chúng tôi đã làm mọi cách để khỏa lấp tội ác xưa của anh.

Tiếu Sinh: Các bạn hoàn toàn kết tội tôi tới phải chết.

Thôn Trưởng: Kìa, anh Tiếu Sinh!.

Tiếu Sinh: Tất cả những điều đang xãy ra chứng minh đó là sự thật.

*

Bà Thúy: Hoàng tử và Công Chúa nhiều nước sẽ tới

Chồng Tám: Danh sách gì dài dữ vậỷ.

Bà Thúy: Báo! Đài! Từ khắp nơi trên thế giới, chờ tôi lấy chồng là họ tụ về. Họ cần tôi mà tôi cũng cần họ! (Mở thư  khác) Lại một ông chồng cũ!.

Chồng Tám: Buổi ăn sáng đầu tiên chung với nhau, em cho anh ăn toàn thư của mấy ông chồng cũ. Những thôn xóm bé nhỏ như vầy sẽ kéo ta xuống. Nó êm quá, không vĩ đại, không bi kịch nên sẽ không có điều kiện để phát triển tâm hồn.

*

(Chiếc bàn thờ đã được phủ vải đen với các loại tượng. Tu sĩ  đặt súng trường dựa bàn)

Tu sĩ: Nào tâm tình đi con. Cửa thiên đàng mở với mọi người

Tiếu Sinh: (Trừng trừng nhìn súng) Tôi cần được giúp!.

Tu sĩ: (Thấy Tiếu Sinh vẫn ngó súng) Con báo đen đi lạc vô nơi tu tập của các tín hữu rồi lạng qua vườn dâu Tơ Biếc. Nhưng anh cần giúp gì?.

Tiếu Sinh: Tôi sợ!.

Tu sĩ: Sợ gì? Sợ aỉ.

Tiếu Sinh: Sợ con người. Họ săn tôi như săn một con thú hoang. (Những người dân và chức sắc của Tiểu Khê Thôn cầm súng đi lòng vòng như săn thú) Mức sống được nâng cao ở đây. Dân chúng vui vẻ. Phụ nữ điểm trang. Thanh niên ăn diện. Cả thôn này đang chuẩn bị ăn mừng việc sát hại tôi. Tôi đang chết vì bệnh kinh hoàng đâỵ

Tu sĩ: Anh đã từng phản bội một thiếu nữ vì tiền. Anh trút tội của anh cho người khác. Nguyên nhân nỗi sợ của anh là do tội lỗi vẫn nằm trong tim anh, dày vò anh. Hãy xét lại mình. (Im lặng. Những người Tiểu Khê biến mất. Tiếng chuông xe lửa bắt đầu reo) Ta phải đi làm lễ cho một nơi khác. Tiếng của quả chuông mới gắn nghe rực rỡ làm sao. Đúng là cuộc sống nơi đây đã khá hơn và được khẳng định.

Tiếu Sinh: Cả ngài cũng như vậy à?.

Tu sĩ : (Ôm chặt Tiếu Sinh) Trốn đi! Đó là tiếng chuông báo tử. Báo tử cho sự phản bội. Đừng hướng chúng tôi vào sự cám dỗ với sự hiện diện của anh.

(Hai phát súng được bắn. Tiếu Sinh quỵ xuống)

Tu sĩ : (Quỳ xuống cạnh Tiếu Sinh) Trốn đi!.

*

Tiếng Thúy: Hạ gục nó rồi à?

Quản gia: Dạ! Nó đã phơi thây trước tiệm ông Tiếu Sinh.

Bà Thúy: Chơi ngay hành khúc tang lễ.

(Nhạc tang lễ)

*

(Trở lại cảnh đầu. Chuông vẫn reo. Nhưng đây là một Tiểu Khê đã được biến đổi sạch sẽ, mới và đẹp hơn. Những bích chương quảng cáo du lịch và các vở kịch hát. Ở hậu cảnh là những cần cẩu cho thấy đang xây dựng. Xe lửa tốc hành rầm rầm chạy đến. Tiếu Sinh vội vả chạy tới, tay nắm chặt một va-li nhỏ, nhìn quanh. Có vẻ tình cờ, công dân của Tiểu Khê Thôn từ mọi phía tiến đến. Tiếu Sinh do dự rồi đứng lạị)

Thôn Trưởng: Chào anh, Tiếu Sinh! Đi đâu mà xách valỉ.

Tất cả: Chào! Chào!.

Tiếu Sinh: Chào mọi người. Tôi cần đi xa

Tất cả: Chúng tôi sẽ tiễn anh. (Đến gần Tiếu Sinh).

Tràng Trưởng: Nhưng xa là đâu.

Tiếu Sinh: Có thể là Úc.

Tất cả: Tại sao lại phải đỉ.

Tiếu Sinh: Tôi không thích ở hoài một chỗ.

(Tiếu Sinh chạy. Tất cả chạy theo bén gót)

Thanh Tra: Thằng Hoạn trốn tới cực Nam cực Bắc trái đất rồi cũng bị tìm ra

Tất cả: Tiểu Khê là nơi an toàn nhất cho anh!.

Tiếu Sinh: Tôi đã viết thư cho Thanh Tra Cảnh sát toàn quốc nhưng không một hồi đáp. Có thể Bưu Điện không chịu chuyển thự

Thôn Trưởng:  Giám đốc Bưu Điện là người đàng hoàng.

(Tiếu Sinh như con thú cùng đường, nhìn kỹ mọi người)

Thôn Trưởng: Đâu ai muốn giết anh.

Tất cả:       Không ai hết!.

Tiếu Sinh: Bích chương du lịch và sân khấu treo đầỵ

Thầy lang: Có sao đâủ.

Tiếu Sinh: Mọi người ăn diện, nhà cửa xây thêm.

Thanh Tra Cảnh Sát: Có phạm luật đâu.

Tiếu Sinh: Ai cũng giàu có, nhiều của cải

Tất cả:       Thì sao

(Chuông xe lửa lại reọ)

Thôn Trưởng: Anh không thấy cả thôn này thương yêu nể trọng anh sao.

Tràng Trưởng: Tất cả kéo rốc ra đây tiễn anh.

Tiếu Sinh: Tôi đâu cần mấy người tiễn!

Tất cả: Nhưng tụi này cần!

(Tiếng xe lửa đến. Tên “Tiểu Khê” được xướng lên như  tiếng khóc)

Thanh Tra: Tàu lửa của anh tới rồi. Chúc đi vui!

Bác sĩ:         Chúc giàu có và sống lâu

Tất cả:       Giàu có và sống lâu

(Tất cả bao quanh Tiếu Sinh. Anh đứng bất động)

Tiếu Sinh: Mở lối cho tôị

(Tất cả đứng yên. Vài người cho tay vào túi)

Thôn Trưởng: Anh cứ đi thoải mái

Tràng Trưởng: Điều tức cười nhất là tự nhiên  anh sợ!.

Tiếu Sinh: (Quỳ xuống) Sao mọi người tới gần tôi quá vậy.

Thanh Tra: Ông ta điên rồi

Tiếu Sinh: Mấy người đâu có muốn tôi đi

Thôn Trưởng: Đi đi, đi đi mà!.

Tràng Trưởng: Lên xe đi!.

(Im lặng)

Tiếu Sinh: Nếu tôi lên sẽ có người níu tôi lại

Tất cả:       Không có đâu

Thanh Tra: Tới giờ rồi, làm ơn lên tàu đi!.

(Xe chuyển bánh. Tiếu Sinh không thể chuyển chân đi, ôm đầu, xỉu)

Bác sĩ: Ngó kìa, ông ta xỉu rồi!.

(Mọi người bỏ mặc  Sinh nằm rũ ra, đi ngược lối về)

Tiếu Sinh: (Nhổm dậy) Mình thua rồi!.

Cảnh Ba

(Vườn dâu Tơ Biếc. Bà Thúy ngồi bất động trong kiệu, áo cưới trắng. Những kỷ vật xưa được bày quanh đó. Xe bò, xe cỏ, rơm, tơ được phơi.)

Quản gia: Thầy lang và Tràng Trưởng xin yết kiến.

Bà Thúy: Cho vào đi!.

(Quản gia đưa hai người ăn bận bảnh bao vào)

Tràng Trưởng: Đám cưới vừa rồi tuyệt vời quá, thưa bà!.

Bà Thúy: Ở đây hơi nóng, khó chịu quá. Nhưng tôi thích những kỷ vật quanh đây. Tôi thấy chúng hồi còn nhỏ.

Thầy lang: Đầu tôi vẫn còn quay cuồng với điệu nhạc. Bao nhiêu là ngôi sao màn bạc, những nhà tài chánh.

Tràng Trưởng: Chúng tôi sẽ cố nói thật gọn vì sợ ông chồng thứ tám của bà không thích.

Bà Thúy: Tôi gởi ổng hồi hương rồi

Thầy lang: Thưa, vì sao ạ?.

Bà Thúy: Luật sư đang hoàn tất thủ tục ly dị.

Tràng Trưởng: Thưa bà, mới vừa xong một đám cưới huy hoàng.

Bà Thúy: Ổng không thích tôi nhắc mấy ông chồng cũ. Tôi thì chỉ cần thực hiện ước mơ sẽ có một đám cưới ở đình làng Tiểu Khê. Giờ hai ông cần gì?.

Tràng Trưởng: Chúng tôi cần thảo luận chuyện Tiếu Sinh.

Bà Thúy: Chết rồi hả?.

Thầy lang: Chúng tôi không thể phạm luật.

Bà Thúy: Vậy hai ông tới đây chỉ.

Tràng Trưởng: Những người dân Tiểu Khê ân hận vì đã lỡ tay mua sắm và ký sổ nơ..

Bà Thúy: Nợ thì cứ trả.

Thầy lang: Đến hôm nay thì quá vô vọng. Nghĩa là mất khả năng hoàn trả.

Bà Thúy: Mấy ông sống và làm việc theo pháp luật mà.

Tràng Trưởng: Chúng tôi cũng chỉ là con người. Bà hãy ở vị thế chúng tôi coi. Bao nhiêu năm nay tôi cố gieo hạt giống nhân ái cho những người nghèo khốn này. Thầy lang đây cũng vậy, lúc nào cũng chúi đầu lo chữa bệnh còi xương... Bỏ mặc những kêu gọi quyến rũ nơi khác, chúng tôi gắn bó với mãnh đất này bởi hy vọng duy nhất là Tiểu Khê Thôn sẽ hồi sinh. Sống sót sau những năm tháng nghiệt ngã vô tận, chúng tôi vững tin rằng rồi Tiểu Khê sẽ khai thác hết những mỏ quặng ngầm của nó. Chúng tôi không nghèo, chỉ bị quên lãng thôi. Tiểu Khê hiện rất cần hổ trợ, tín nhiệm., ký hợp đồng dự án, rồi kinh tế và văn hóa của chúng tôi sẽ bùng nổ. Hiện chúng tôi còn xưởng dệt Hoàng Tân.

Thầy lang: Của anh em Hoang Tàn.

Tràng Trưởng: Hãy mua và giúp nó hồi sinh.  Rồi Tiểu Khê sẽ bùng nổ. Chỉ cần đầu tư vài trăm ngàn đô một cách cẩn thận, có phương pháp, nó sẽ có những kết quả sản xuất phản hồi tốt. Đừng phung phí một triệu đô một cách đơn giản . Chúng tôi không đến để cầu xin mà đề nghị công việc. Chắc bà không nỡ để chúng tôi trong cơn khủng hoảng!

Bà Thúy: Làm sao tôi mua nó được khi tôi đã làm chủ nó.

Thầy lang: Còn vườn dâu Tơ Biếc này.

Tràng Trưởng: Còn những công xưởng khác, còn ruộng nương đồng lúa...

Bà Thúy: Tôi đã mua hết. Cả suối Mộng, rừng Mơ, cả thung lủng núi đồi, cả thôn này, mỗi nhà, mỗi phố... Tôi có người đại diện đi thu mua những nơi đổ nát và dẹp mọi công việc. Hy vọng của mấy ông tiêu rồi. Sự kiên nhẩn của mấy ông vô nghĩa. Và sự tự hy sinh của mấy ông ngu xuẩn, cuộc sống của các ông vô ích.

(Im lặng.)

Thầy lang: Thế gian mới kỳ quái làm sao!.

Bà Thúy: Mùa đông giá buốt năm ấy, khi tôi rời thôn này, trong đồng phục nữ sinh, tóc còn thắt bính, đứa con trong bụng và những câu vè đuổi theo chế nhạo. Ngồi trên xe lửa, run lẩy bẩy vì chỉ có một manh áo mỏng. Thấy suối Mộng, rừng Mơ, xưỡng dệt, vườn dâu chìm xa dần trong màn sương, tôi đã nguyền tôi sẽ trở lại. Và trời thương, giờ tôi đã được về với khá nhiều uy quyền để dành cho bất kỳ sự trả giá nào... Tới giờ tôi phải đi gặp ông chồng thứ chín của tôi rồi

Tràng Trưởng: Bà Vương Nữ, bà là người yêu vết thương. Chúng tôi cảm thông bà sâu sắc. Hãy liệng đi những ý nghĩ báo thù quái quỷ, đừng đẩy chúng tôi vào chỗ tan vỡ. Hãy giúp những người có giá trị đang bị nghèo hướng tớùi một cuộc sống xứng đáng hơn, vì lòng yêu sự nhân bản.

Bà Thúy: Nhân bản là bỏ đi mục đích của một triệu phú à? Đời biến tôi thành con đĩ. Tôi phải biến cái cuộc đời này thành một nhà chứa. Nếu ai không thích thì cứ bước khỏi cuộc chơi

(Bà Thúy vào)

Thầy lang: Trời ơi! Giờ mình phải làm gì đây.

Tràng Trưởng: Hãy sống theo lương tâm anh!.

*

(Cửa tiệm của Tiếu Sinh đã được tân trang. Vợ Tiếu Sinh, Hằng Thư, ngồi sau quầy, đang trò chuyện với khách.)

Dân Thủy: Cả thôn tụ lại coi đám phù dâu đẹp như  người mẫu, ngực ra ngực.

Hằng Thư: Bà Thúy xứng đáng được hưởng hạnh phúc sau tất cả những gì bả đã trãi qua

Dân Hỏa: Thuốc lá loại siêu hạng.

Hằng Thư: Lại ghi sổ? (Dân Hỏa gật đầu) Công việc sao.

Dân Hỏa: Tà tà! À, ông Sinh đâu rồi? Lâu quá không gặp! (Bà Thư chỉ lên trần. dân Thủy lóng tai nghe) Tiếng chân ổng?.

Hằng Thư: Mấy ngày nay ổng cứ đi quanh phòng liên tục.

Dân Thủy: Tại lương tâm tệ hại của ổng. Ổng đã giở trò bẩn thỉu với bà Vương Nữ.

Hằng Thư: Tôi cũng rất kinh hãi chuyện đó!.

Dân Thủy: Tàn hại đời một thiếu nữ! Tôi hy vọng chồng chị sẽ không ba hoa lắm mồm lúc phóng viên tới. Nếu ổng nói dóc và cố tình khoe khoang vụ bà Thúy thì chị  phải “xử” ổng, chẳng phải vì một triệu. (Khạc nhổ), mà vì sự căm phẩn của quần chúng. (Nhìn quanh) Có mấy lối lên  lầủ.

Hằng Thư: Lối duy nhất!.

(Tràng Trưởng vào. Dân Thủy  đang tiến dần đến cầu thang quan sát, vội đứng im, khoanh tay, căng thẳng  như đang canh tù.)

Tràng Trưởng: Một ly siêu hạng ghi sổ.

Hằng Thư: Tay ông hơi run.

(Hằng Thư rót rượu)

Tràng Trưởng: Tôi vừa uống hơi quá. (Lắng nghe) Ổng đi bộ trên đó, phải không?.

(Thợ sơn vào, ăn bận bảnh bao, cầm tranh)

Thợ sơn: Tặng bà đó! Nghệ thuật đã bùng nổ ở Tiểu Khê!

Hằng Thư:  Chúng tôi sẽ treo trong phòng ngủ, trên giường. Nó sẽ gợi kỷ niệm khi chồng tôi già.

( Tràng Trưởng tự rót. Phóng viên vác máy vào.)

Phóng viên: Các ông thấy sao về chuyến về quê nàỷ.

Dân Thủy: Dĩ nhiên là vui!.

Thợ sơn: Cảm động!.

Dân Thủy: Và tự hào!

Phóng viên: Câu hỏi hai cho bà sau quầy: Có phải bà là người phụ nữ may mắn thay chỗ của bà Vương Nữ?

(Im lặng. Tất cả bị sốc.)

Hằng Thư: Ở đâu ra chuyện đó?.

Phóng viên: Cái người tên Hoạn. Nó khai hết trơn.

Thợ sơn: Tổ bà nó!.

Phóng viên: Nó kể hồi còn trẻ, bà Thúy với ông chủ tiệm này chuẩn bị cưới. Đúng không?.

Hằng Thư: Đúng!.

Phóng viên: Ổng đâu rồỉ.

Hằng Thư: Đi xa rồi!.

Phóng viên: Ta có thể hình dung câu chuyện. Ông Tiếu Sinh và bà Thúy đang rất thân thiết. Có thể họ ở gần nhà, cùng đến trường, đi bộ qua rừng, chia xẻ nhiều thứ... Thì đột nhiên Tiếu Sinh gặp bà, nỗi đam mê bí ẩn của ổng.

Hằng Thư: Đam mê! Đúng y như lời ông !.

Phóng viên: Hồ ly tinh quá, bà Sinh!  Cô Thúy hiểu hoàn cảnh. Rất lịch sự,  cô lặng lẽ “trả nợ tình xa”. Rồi bà cưới…

Hằng Thư: Vì  tình!.

Tất cả:  Vì  tình!.

(Quản gia nắm cổ Hoạn kéo vào.)

Hoạn: (Khóc) Tôi xin chừa, không dám kể nữạ

(Hoạn bị kéo đị)

Hằng Thư: Tiền chẳng đủ giúp ai hạnh phúc.

Phóng viên: (Miệng đọc tay ghi)  Chẳng ai hạnh phúc.

(Tiểu Minh vào, bận jacket da lộn.)

Hằng Thư: Đó là Tiểu Minh, con trai tôi

Phóng viên: Cậu ấy có biết mọi chuyện về quan hệ giữa cha nó với...

Hằng Thư: Không có gì bí mật trong gia đình tôi, con phải được biết.

Phóng viên: (Viết) Bí mật, con phải biết !

(Tiểu Kiều về trong trang  phục để chơi tennis.)

Hằng Thư: Đó là Tiểu Kiều, con gái tôi

Phóng viên: Dễ thương quá!.

Tràng Trưởng: Hai đứa đều học trong trường tôi. Giờ tôi muốn phát biểu về chuyến thăm quê nhà của Dương thị Tí.

(Tràng Trưởng bò lên thùng rượu nhỏ.)

Dân Thúy: Ổng điên rồi

Thợ sơn: Rán tốp ổng lại!.

Tràng Trưởng: Hỡi người dân Tiểu Khê, tôi muốn tiết lộ một sự thật, dù sự thật này có làm mình nghèo vĩnh viễn.

Hằng Thư: Ông say rồi! Ông phải biết mắc cở chớ?.

Tràng Trưởng: Người mắc cở phải là bà. Bà đang chuẩn bị phản chồng bà.

Dân Thủy: Dẹp cái bục của ổng. Kéo ổng xuống.

Thợ sơn: Đá ổng bay đi

Tràng Trưởng: Rõ ràng bà đang có mưu đồ tố cáo chồng bà.

Tiểu Kiều: Thôi mà thầỵ

Tràng Trưởng: Bây làm tao thất vọng. Nhưng người  Tràng Trưởng này phải cất lên lời sấm sét.

(Thợ sơn đập tranh lên đầu Tràng Trưởng.)

Thợ sơn: Ông đã ngầm phá nát hết trơn  sứ mệnh nghệ thuật của tôi

Tràng Trưởng: Tôi phản đối. Nơi đây đang xảy ra một chuyện kinh khủng.

(Tất cả những người Tiểu Khê lao vào Tràng Trưởng. Tiếu Sinh xuất hiện.)

Tiếu Sinh: (Vẫn áo quần tơi tả) Vừa xảy ra chuyện gì trong tiệm của tôi vậy ? (Im lặng nghẹt thở ) Thầy làm gì vậỷ.

Tràng Trưởng: Tôi vừa kể một sự thật. Tiếu Sinh à, như một thiên sứ nổi giận,  bởi vì tôi là một người giàu tính nhân bản của chủ nghĩa nhân đạo

Tiếu Sinh: Bước xuống khỏi thùng rượu nhỏ của tôi

Tràng Trưởng: Nhưng chủ nghĩa nhân văn ..

Tiếu Sinh : (Hét) Xuống!.

(Im lặng ngẹt thở, Tràng Trưởng mếu máo tuột xuống)

Tràng Trưởng: Chủ nghĩa nhân đạo bị xuống dốc, nếu ta phản bội sự thật.

(Tràng Trưởng ngồi trên thùng rượu với bức tranh quanh cổ)

Tiếu Sinh: Thầy say quá! Xin lỗi thầy vậỵ

Phóng viên: Thưa ông Tiếu Sinh.

Tiếu Sinh: Chuyện gì?

Phóng viên: Chúng tôi rất vui khi gặp ông. Chúng tôi cần có ảnh . (Liếc nhanh) Thực phẩm, đồ gia dụng, đồ sắt... Chúng tôi sẽ chụp hình anh đang bán một cái rìu cho một anh hàng thịt.

Tiếu Sinh: Rìu à?.

Phóng viên: Anh sẽ đặt vũ khí giết người đó ở đây. (Chỉ dân Thủy) Anh này sẽ diễn tả sự trả giá trên mặt... Rồi làm đi. (Chỉa máy) Phải tự nhiên hơn, bình dân hơn, bớt căng đi. Tốt! (Bấm máy) Giờ làm ơn đừng suy nghĩ, một tay quàng qua vai vợ. Minh bên trái, Kiều bên phải. Anh phải rạng rỡ niềm vui, tỏa sáng với nôïi dung sâu thẳm bên trong. Tất cả!

(Phóng viên vào. Nhiếp ảnh khác chạy tới chụp ké. Dân Tặc vào)

Dân Tặc: Hay gì chưa? Vương Nữ sắp cưới một ông mới. Họ đi ngay ra rừng Mơ

Phóng viên: Mới nữa hả? Rất tốt cho báo Ánh sáng Lao đô.ng.

(Dân Tặc cùng tất cả  chạy ào đi.)

Tiếu Sinh: Hãy tha lỗi cho chúng tôi. Tôi muốn đuổi đám báo đi để giải quyết chuyện này một cách bạn bè.

Dân Đạo: (Trước khi đi) Lanh xảo đó, khi anh phọt miệng ra!

Dân Hỏa: Đâu ai tin một chữ từ cái thứ rác như anh.

(Dân Hỏa  đi ra.)

Dân Thủy: Ảnh mình sẽ được minh họa. Mình sẽ được nổi tiếng.

Tiếu Sinh: Đúng!.

Dân Thủy: XO. siêu hạng!

Tiếu Sinh: Có ngay!

Dân Thủy: Ghi sổ.

Tiếu Sinh: Đành vậy!

Dân Thủy: Nói thiệt đi, ông đã giở trò đồi bại gì với con Tý vậy? (Chạy)

Tiếu Sinh: Lui lại đi, còn cái rìu

(Dân Thủy  do dự rồi trả rìu lại. Im lặng)

Tràng Trưởng: Xin lỗi, tôi muốn thử rượu siêu hạng. (Gia đình Tiếu Sinh ra ngoài) Tôi muốâùn giúp anh nhưng anh còn đuổi tôi xuống, mà anh cũng không giúp  được gì tôi. (Tháo tranh) Tiếu Sinh ơi, mình đang thuộc loại nào đây? Cái triệu đáng nguyền  rủa  đó đã xâm chiếm tâm hồn chúng ta, kể cả anh. Giờ anh còn gì để mất?.

Tiếu Sinh: Chắc tôi không chiến đấu nữa

Tràng Trưởng: Anh mất cảm giác vì nỗi sợ rồi à?

Tiếu Sinh: Tôi nhận ra mình không còn một chút quyền tối thiểu

Tràng Trưởng: Không quyền so với con mụ già chó chết đó hả? Đồ điếm tinh quái vô liêm, thay chồng xoành xoạch như  thay áo và là người sưu tập linh hồn chúng ta

Tiếu Sinh: Tại tôi hết. Tôi đã biến bả thành như vậy và biến tôi thành một tên chủ tiệm thất bại đầy tai tiếng!.

Trưởng Tràng: Tiếu Sinh ơi, anh vô tội! Nhưng mình chẳng thể giúp nhau. Bởi đây là chuyện của tụi thiến, quản gia, cái hòm và một triệu

Tiếu Sinh: (Tháo tranh ra) Chân dung tôi!.

Trưởng Tràng: Tôi hết say rồi. (Với Tiếu Sinh) Anh tuyệt đối đúng! Đó là lỗi của anh. Tôi chỉ trao đổi với anh vài chuyện. (Đứng thẳng như cuõ) Họ muốn giết anh. Tôi và anh đều biết lâu rồi. Ngay khi cả thôn này từ chối điều đó. Sự cám dỗ quá lớn mà sự nghèo khổ thì kéo quá lâu. Tôi cũng phải tham gia, thấy mình từ từ là tên giết người. Tính trung thực trong lòng nhân của tôi cũng bất lực để ngăn cản nó. Tôi quá sợ như anh đã sợ. Cái gì sẽ xãy ra với anh rồi sẽ xãy ra với chúng tôi khi mụ già muốn. Ngay giờ thôi, tôi sắp mất sạch ý  thức đây. (Im lặng) Vài chai X. O. siêu hạng nữa. Ghi sổ giùm tôi

(Trưởng Tràng lấy rượu đi. Gia đình của Tiếu Sinh trở lại. Tiếu Sinh nhìn quanh như vừa tỉnh giấc mộng dài)

Tiếu Sinh: Mới hết trơn! Tôi luôn mơ có một tiệm đầy đủ và mới, sạch như vầy. (Cầm vợt trong tay con gái) Con chơi được cái này rồi hả?.

Tiểu Kiều: Dạ! Bạn con ai cũng vậy. Không phải đi kiếm việc làm nữa. (Im).

Tiếu Sinh: (Với con trai) Ở trên  gác ngó xuống, ba thấy con lái xe hơi

Tiều Minh: Loại xe  thường.  Học nhanh thôi. Thay vì phơi người dưới nắng trưa ở Đường Sắt.

Tiếu Sinh: (Ôm vợ hôn) Anh muốn em phải diện. Tiệm mình có một áo choàng lông thú.

Hằng Thư: Hàng người ta gởi đó anh ơi. (Im) Cả thôn mình ai cũng nợ nhưng có một mình anh sợ. Tức cười lắm nếu cứ khủng hoảng như vậy. Rồi sẽ giải quyết mọi chuyện êm thắm, không hại một sợi tóc trên đầu của anh. Túy nói vậy thôi chớ nó không đi đến cùng đâu. Ai lại chẳng còn chút lương tâm. Con người mà.

Minh+Kiều: Đúng đó ba

Tiếu Sinh: Hôm nay cuối tuần, ba muốn được đi một vòng. Tất cả đều phải mặc đẹp.

Hằng Thư: Anh tính vậy thiệt hả?.

Tiếu Sinh: Đây là dịp tốt để em khai trương áo mới

(Mọi người đi vào. Tiếu Sinh coi lại két. Thôn Trưởng vào)

Thôn Trưởng: Tôi không làm phiền anh chớ? Tôi chỉ ngó quanh.

Tiếu Sinh: Vô tư đi

Thôn Trưởng: Luôn tiện tôi giao cho anh khẩu súng khá nặng.

Tiếu Sinh: Cám ơn nhưng tôi không cần.

Thôn Trưởng: (Đặt súng lên quầy) Tối nay toàn thôn hợp ở Nghinh Phong Lữ Quán để dứt điểm trong  trường hợp anh có một áp lực.

Tiếu Sinh: Tôi cảm được.

Thôn Trưởng: Dân chúng có lỗi, dĩ nhiên.

Tiếu Sinh: Dĩ nhiên!.

Thôn Trưởng: Sẽ có báo, đài. Hoàn cảnh sẽ vui cho anh và mọi người

Tiếu Sinh: Thực sự thì đời sống của tôi đang bị lâm nguỵ

(Im lặng.)

Thôn Trưởng: Tôi sẽ nói cho tụi báo chí ghi về anh một cách ưu ái rằng anh là bạn thời ấu thơ của bả mà sự thật là như vậy. Tôi muốn hồ sơ anh sạch sẽ mà thật ra thì gia đình anh quá danh dự, tốt đẹp, chính trực.

Tiếu Sinh: Tôi hiểu

Thôn Trưởng: Cho tới giờ này hai bên đều chơi ngon với nhau nhưng ai biết giờ chót anh sẽ tuyên bố điều gì. Nếu anh nói năng bậy bạ thì tụi này đành phải xử kín.

Tiếu Sinh: Tôi rất vui khi được đe dọa công khai như vậy. Nhưng tin đi, tôi sẽ giữ im lă.ng.

Thôn Trưởng: Tốt! Anh vẫn có danh dự chói sáng trong anh. (Im) Đêm qua tôi thao thức khi nghĩ đến chuyện sẽ cho bả hay ta sẽ mang anh đến công lý. Và điều này tương đương với việc nhận tiền. Không biết anh có ý thức bổn phận danh dự của mình để tự kết luận như vậy hay không? Không biết anh có thấy giùm cảnh Tiếu thốn đói khổ của chúng tôi và đàn trẻ em nheo nhóc?

Tiếu Sinh: Anh  có thể yên tâm về tôi. Tôi phải đi qua địa ngục để cảm thấy sự chết đang bò dần đến tôi cùng lúc với dấu hiệu của sự thịnh vượng. Tha thứ cho anh. Tôi tự động viên mình. Tôi chinh phục nỗi sợ với một mình tôi. Khó lắm nhưng qua luôn rồi. Các anh cứ xử. Phán quyết ra sao thì với tôi cũng là công lý. Nó sẽ cho các anh cái gì tôi không biết. Giờ có phán tôi án tử tôi cũng không phản đối, không tự bảo vệ, không phàn nàn. Nhưng làm  ơn  đừng kéo tôi vào chuyện  tự phán quyết. (trả súng)

Thôn Trưởng: Tội nghiệp, anh bỏ lỡ cơ hội tự xử để có thể  gia giảm thêm  việc được nhận là ngườị

(Thôn Trưởng lấy súng lui. Tiếu Sinh mồi thuốc cho ông. Ông chào đi. Cả nhà Tiếu Sinh trong áo mới ra)

Tiếu Sinh: Ngó em khác hẳn. Như một bà mệnh phu..

Hằng Thư: Lông trừu Ba-Tư đó anh! Mắc lắm!.

(Minh đưa xe ra. Tất cả vào xe. Tiếu Sinh ngồi trước. Xe chạy)

Tiếu Sinh: Ba đã làm vất vả cả đời và vẫn mong được ngồi trong một chiếc xe tốt như vầy. Minh nè, đừng chạy nhanh quá để ba ngó lại nơi mà ba đã sống gần trọn cả cuộc đời. Phố xưa sạch sẽ. Ống khói ngất trời. Xây lại gần hết. Hoa rực rỡ cạnh trẻ con chơi đùa

Tiểu Kiều: Ông thầy lang đang lái chiếc xe đẹp nhất ở đây đó ba

Tiểu Minh: Mới gì, đám sinh viên Cao đẳng Kỹ Thuật đều có.

Tiếu Sinh: Con phải nói lớn hơn tốc độ này. Mây thênh thang ở cuối đường. Những nhà băng cao ngất. Kìa, những lâu đài thật sự. Tất cả đều lung linh trong một ánh sáng dịu dàng. Dường như tôi mới được thấy lần đầu

Tiểu Kiều: Ba giống như Orphée từ âm phủ trở về.

Tiếu Sinh: Con biết những tích cổ Hy Lạp đó à?.

Hằng Thư: Con đang học nhiều thứ tiếng. Đặc biệt nó rất tiến bộ về văn học.

Tiếu Sinh: Cẩn thận con ơi! Ai giống ông hàng thịt?.

Tiểu Kiều: Ổng chớ ai. Ổng đi thị trấn khác mua thịt heo về như bay

Tiếu Sinh: Xe ổng cũng đẹp, nhưng ổng chạy nhanh quá. Tôi thường nín thở mỗi lần đi qua khúc cua đó.

Hằng Thư: Áo choàng lông này thật là ấm áp. Chưa bao giờ vui như hôm naỵ

Tiếu Sinh: Hình như con lộn đường.

Tiểu Minh: Không, con cố tình đưa ba thăm lại rừng Mơ. (Nhấn kèn)

*

(Bốn người dân Tiểu Khê Thôn lại đứng giả làm rừng cây bao quanh băng ghế gỗ.)

Dân Thủy: Chúng ta lại họp mặt nơi đây. Tùng bách và thông, trường sanh, dương sĩ...

Dân Hỏa: Chúng ta là thú hoang và chim chóc, là nai nhút nhát, là gỏ mỏ lắm lời

Dân Đạo: Cúc cu đang hót bài tiễn đưa trong nắng quái chiều tà.

Dân Tặc: Thế là tiếng kèn xe hơi bỗng dưng xúc phạm.

Tiều Minh: (Nhấn kèn. Dân Hỏa nhảy đi) Đám nai ở đây nhát quá.

Tiếu Sinh: Ngừng đây đi. Ba cần đi bộ một lát.

T.Kiều:  Cả nhà sẽ đợi ba ở chân cầu Tiểu Khê.

Tiếu Sinh: Các con khỏi đợi. Ba sẽ đi xuyên rừng về thành phố cho họp kịp buổi họp của nhân dân.

Hằng Thư: Vậy mình đi coi phim đi. Có phim hay lắm.

Minh và Kiều: Bye, bye, cha của tụi con.

(Xe đi khuất. Tiếu Sinh ngồi trên băng gỗ. Bà Thúy cùng đám tùy tùng và ông chồng thứ chín xuất hiện)

Bà Thúy: Ngừng chút đi. Đây là rừng Mơ đầy kỷ niệm của tôi. (Bước xuống, vuốt ve dân Thủy) Tội nghiệp, bù xòe đục cây này héo mất. (Thấy Tiếu Sinh) Mừng ghê khi gặp anh. Em đi thăm rừng của em.

Tiếu Sinh: Nó thuộc về em rồi ha??.

Bà Thúy: Đúng! Em ngồi cạnh anh được không?.

Tiếu Sinh: Ngồi đi. Anh mới tạm biệt gia đình. Họ đi coi chiếu bóng  rồi. Con trai anh đã tự lái xe được. Con gái học văn chương, ngoại ngữ giỏi

Bà Thúy: Đời sống phát triển. (Ngồi cạnh Tiếu Sinh) Sau tất cả, họ phải phát triển cảm thức về tư tưởng... Kia là ông chồng thứ chín vừa đoạt Nobel của em. (Chồng thứ chín lại bắt tay) Ổng tập trung cao độ khi nghĩ ngợi.

Tiếu Sinh: Rất vui khi quen ông.

Bà Thúy: Ngưng suy nghĩ một chút đi anh.

Chồng 9: Nhưng hỡi ơi, ngọc ngà châu báu

Bà Thúy: Diễn vậy đủ rồi

Chồng 9: Ồ! ỌK.! (Ngưng suy nghĩ).

Bà Thúy: Giờ thì ổng giống một nhà ngoại giao. Y hệt một ông chồng khác, giờ không viết tiểu thuyết, chỉ lo in hồi ký và quản lý tài sản của em.

Tiếu Sinh: Chúc mừng!.

Bà Thúy: Em thấy chẳng ích lợi gì khi rước mấy ông chồng này về ngoài mục đích chưng bày. (Với chồng) Anh đi sâu vô trong kia đi. Ở đó có một phế tích, tha hồ cho anh nghiên cứu

Tiếu Sinh: Hoạn đâu rồỉ.

Bà Thúy: Cho đi Thượng Hồ rồi. Tại nó ba hoa quá. Rồi sẽ cho đi hết mấy người này, em không cần họ ở đây nữa. Sắp xong rồi! Thuốc cho ông, quản gia!.

(Quản gia đưa thuốc, mồi lửa.)

Tiếu Sinh: (Thở khói) Vị ngon!.

Bà Thúy: Mình thường hút với nhau trong rừng này. Anh thường mua từ con Đạm. Hay anh chôm thuốc! (Dân Thủy  dùng khóa gỏ vào pipe) Lại chim gỏ mỏ. (Dân Hỏa kêu cúc cu) Ưng, Khuyển, đàn Khúc Phượng Cầu Hoàng cho ông nghe! Em dùng bọn tử tội này đàn những lúc trầm tư mặc tưởng thay vì radio, máy hát là những thứ mà em rất ghét. (Im lặng. Bọn Ưng, Khuyển đàn . Chim hót. Rừng âm vang) Em đã bắt chúng tập những bài anh thích.

Tiếu Sinh: Anh muốn hỏi, mình đã có một đứa con hả em?.

Bà Thúy: Đúng!.

Tiếu Sinh: Trai hay gáỉ.

Bà Thúy: Gái!.

Tiếu Sinh: Em đặt tên gì?.

Bà Thúy: Giáng Tiên!.

Tiếu Sinh: Tên đẹp quá!.

Bà Thúy: Em chỉ gặp nó một lần, lúc mới sanh. Rồi họ mang nó đi xạ

Tiếu Sinh: Mắt màu gì? Và tóc?.

Bà Thúy: Chưa kịp mở. Còn tóc chắc đen. Trẻ sơ sinh thường có tóc đen.

(Im lă.ng. )

Tiếu Sinh: Tại sao nó chết? Ở đâủ.

Bà Thúy: Viêm màng não. Những người nhận nuôi nó ở Phi Châu báo cho em hay như vậy... Tiếu Sinh à, giờ muốn nghe anh tả lại em hồi mười bảy tuổi, khi ta yêu nhau

Tiếu Sinh: Anh gặp em ở một đụn rơm. Chỉ có áo trên người và cọng rơm trên môi, gần một xe ngựa cũ.

Bà Thúy: Lúc đó anh mạnh và can đảm làm sao. Anh đã chiến đấu với gã công nhân Đường Sắt để cứu em khi hắn cố sờ soạng em. Em đã lau khuôn mặt đầy máu của anh với cái váy lót của em. (Đàn ngưng)  “ Phượng “ ngưng “Cầu Hoàng” rồi!

Tiếu Sinh: Cám ơn những tràng hoa đẹp phủ trên quan tài ở Nghinh Phong Lữ Quán. Giờ phải đi thôi. Đây là lần chót mình được ngồi bên nhau nghe chim hót, gió vang. Họ sẽ tuyên án anh cho đến chết. Và một số người trong số họ sẽ giết anh. Đó là ai, giết cách nào, ở đâu, anh không biết, chỉ biết rằng cuộc đời vô nghĩa của anh sẽ dứt.

Bà Thúy: Em sẽ mang anh về mũi Hảo Vọng. Em đã xây sẵn ở đó một lăng mộ, nằm giữa một công viên, tựa một cung điện mùa hè của em. Sẽ có những tùng bách thông che mát   anh như ở đây. Ngó ra biển cả mênh mông, trên một mõm đá.

Tiếu Sinh: Anh có được ngó qua những bức ảnh về vùng đó.

Bà Thúy: Đất trời xanh thẳm. Một toàn cảnh vĩ đại. Anh sẽ được giữ ở đó vĩnh viễn. Trái tim của anh đã bị chết cách đây nhiều năm nhưng tình yêu của em thì không thể chết. Mà nó cũng không thể sống. Nó trở nên một thứ quái quỷ, như em, như loại nấm xanh độc hại trong rừng này, như những sinh vật méo mó mù lòa, tăng trưởng nhanh bởi vàng của em, sẽ thò vòi đi săn lùng anh để lấy đi cuộc sống. Bởi vì cuộc đời anh đã thuộc về em, vĩnh viễn. Anh sẽ chẳng được gì ngoại trừ cái chết. Tình yêu trong ký ức em sẽ là bóng ma hoang dã dịu dàng.

(Chồng thứ chín trở lại)

Chồng 9: Mọi phế tích đã bị chôm chĩa...

Bà Thúy: Mình về cho kịp. Chào, Tiếu Sinh. Ta sẽ còn gặp lại ít ra một lần trong buổi họp.

(Chiếc kiệu được mang đi. Tiếu Sinh ngồi bất động nhưng mọi thứ người vật quanh anh chuyển động để trở thành buổi họp mặt ở Nghinh Phong Lữ Quán. Người người nhộn nhịp, Đặc biệt là phóng viên các báo, đài)

Phóng viên: Thưa quý ông, quý bà... Chúng ta đang tiến hành đến giây phút long trọng của chuyến trở về của bà Vương Nữ dành cho quê nhà bé nhỏ thân thương của bà. Chúng ta đang ở Nghinh Phong Lữ Quán, nơi mà Thánh Cam Địa đã đến và khúc “Phượng cầu Hoàng” đã sáng tác nơi đây. Thời sự truyền thanh của chúng tôi có thể thấy rất nhiều đồng nghiệp tới từ nhiều nơi trên thế giới để thu tiếng, thu hình. Và đây là phát biểu của Trưởng Thôn.

Trưởng Thôn: (Đang đứng ở vị thế trung tâm. Những người Tiểu Khê đứng quanh ông hình bán nguyệt) Rất mừng được chào đón qúy vị ở đây. Tôi tuyên bố khai mạc buổi họp mặt này. Và trong chương trình,ù phần đặc sắc nhất là phần công bố của bà Vương Nữ Kiều Thúy- con gái của một Kiến trúc sư nổi tiếng nơi đây-  Bà sẽ tặng một triệu đô: năm trăm ngàn đô cho Tiểu Khê và năm trăm ngàn đô cho mỗi hô..

(Im lặng.)

Phóng viên: Thưa quý thính giả, đang là một sự im lặng nhẹt thở. Bỗng nhiên trở thành những người giàu có, cư dân nơi đây tràn đầy kinh sợ như bom rơi trước mắt ho....

Trưởng Thôn: Tôi xin  nhường lời cho nhà đại sư phạm, trưởng các tràng học ở đâỵ

aerieri: Hỡi những con dân Tiểu Khê, tôi cần dẫn giải rõ ràng mục đích của bà Vương Nữ khi cúng dường nhiêu đó tiền cho xứ ta. Đâu phải bà muốn rót tiền xuống đầu chúng ta khơi khơi! Đâu phải bà muốn sở hữu ruộng đất công xưởng hoang phế của chúng ta. Các bạn dư biết mục đích của bà quan trọng hơn nhiều. Bà muốn tinh thần của cộng đồng nơi đây phải đặt nặng vấn đề công lý. Trước đó, thử rà lại, có bao giờ chúng ta sống đúng với tinh thần công lý đó hay chưả.

Dân  Thủy: Chưa bao giờ.

Dân Hỏa: Chúng ta cổ vũ một tội ác.

Dân Đạo: Mình đã xét xử sai lầm.

Dân Tặc:  Khai man trước Tòa

Dân Thủy: Một tên côn đồ!.

Tất cả: Đúng rồi! Hay lắm.

Tràng Trưởng: Vâng, sự thật đắng cay là mình đã làm ngơ trước một bất công trong quá khứ. Cần xác định là không phải vì một triệu đô-la chúng ta mới mở lại hồ sơ vụ án. Rõ ràng là sự nghèo khổ lớn lao lâu nay đã là nguồn căn cho cái ác nhưng các bạn có đồng ý với tôi không là thế giới này không được lay chuyển bởi đồng tiền. (Vỗ tay vang dội)

Không bị lay chuyển bởi tham vọng. Chúng ta phục hồi công lý bởi vì ông bà ta đã sống chiến đấu và hy sinh cho lý tưởng này và bởi bản thân công lý là giá trị của thế giới ta đang sống. (Vỗ tay)

Ta không chấp nhận những người coi khinh lý tưởng của tình huynh đệ, không tuân theo những đòi hỏi cứu giúp kẻ yếu, phụ rẩy lời thề chung sống, đánh lừa tòa án và đẩy những người mẹ trẻ vào bước đường cùng để tự do phải bị lâm nguy. Giøờ đây, nhân danh Thượng Đế, mình phải giữ lý tưởng của mình nghiêm chỉnh, ngay cả khi phải chết. (Vỗ tay vang dội)

Hỡi các con dân Tiểu Khê, nếu các bạn tiếp tục tha thứ sự bất công, đồng lõa im lặng trước cái ác, thì liệu các bạn có dám đưa tay nhận tiền từ bà mệnh phụ đáng quý kia không? (Vỗ tay vang dội)

Phóng viên: Vừa rồi, ông Trưởng Tràng, nhà đạo đức lớn ở đây đã can đảm đọc lời vạch trần tố cáo sự bất công, sai trái ở vùng này và cũng là lời cảnh báo cho toàn thế giớị

Thôn Trưởng: Tiếu Sinh! Tôi cần hỏi anh một câu

(Thanh Tra Cảnh Sát xô Tiếu Sinh tàn bạo)

Phóng viên: Ngài Thôn Trưởng vừa chiếm diễn đàn. (Tiếu Sinh vẫn đứng) Giờ đây ta hãy nghe lời phát biểu của Tiếu Sinh, bạn ấu thời của bà mệnh phụ hào phóng Vương Nữ, người đã gợi ý cho bạn xưa lập quỹ bảo trợ, đầu tư tái thiết cố hương

Thôn Trưởng: Nhờ anh, chúng tôi được tặng một triệu đô-la, anh thấy không?

(Tiếu Sinh trả lời nhưng ồn áo không ai nghe)

Phóng viên: Ngài Tiếu Sinh thân mến, vì các thính giả thân yêu, hãy nói lớn hơn một chút.

Tiếu Sinh: Tôi sẽ cố!.

Thôn Trưởng: Anh có tôn trọng quyết định của chúng tôi khi nhận hay từ chối tiền cúng dường của bà Vương Nữ?.

Tiếu Sinh: Tôi tôn trọng.

Thôn Trưởng: Có câu hỏi nào cho Tiếu Sinh không? (Im lặng) Vậy thì với tất cả sự trong trắng trong trái tim mỗi người, ai là người trong quý vị có khát vọng mong công lý được thi hành?.

(Trừ Tiếu Sinh, tất cả đều giơ tay)

Phóng viên: Thưa các thính giả. Lại một sự im lặng lớn, chỉ có tiếng động nhẹ của cánh tay giơ cao. Tất cả, chỉ trừ một ông già ngồi bất động. Ông ta đã vượt trên cả sự vui mừng vì sự hào hiệp của người bạn thuở ấu thơ. Món tiền cúng dường vậy là đã được tin tưởng, đảm bảo nhất trí nhận không phải vì lợi ích của đồng tiền.

Trưởng Thôn: Nhận không phải vì lợi ích của đồng tiền!.

Tất cả:  Nhận không phải vì lợi ích của đồng tiền!.

Trưởng Thôn: Nhưng cho công lý!.

(Tất cả lập lại)

Trưởng Thôn: Và vì lợi ích của lương tâm!.

(Tất cả lập lại)

Trưởng Thôn: Vì chúng ta không thể đồng lõa với tội ác!.

(Tất cả lập lại)

Trưởng Thôn: Hãy để chúng ta nhổ sạch những người phạm pháp!.

(Tất cả lập lại)

Trưởng Thôn: Và cứu vớt linh hồn chúng ta thoát khỏi bọn  quỷ dữ  tà  ma!.

(Tất cả lập lại)

Tiếu Sinh: (Gào lên) Trời ơi!.

(Tất cả im)

Phóng viên: Thưa quý vị, xui quá, đúng lúc này máy quay lại bị trục trặc. Có lẽ như họ đang bố trí quay lại. Dây đèn bị hụt.

Thôn Trưởng:  Xin làm lại một lần nữa để quay lại vì hụt dây đèn.

Quay phim: Cho film thời sự mà.

Thôn Trưởng: Dạ, chúng tôi biết.

Quay phim: Đèn OK. chưa.

Tiếng bên ngoài: OK.

Quay phim: Chơi!.

Thôn Trưởng: (Sửa lại tư thế như khi nãy) Nhận không phải vì lợi ích của đồng tiền!.

Tất cả:       Nhận không phải vì lợi ích của đồng tiền!.

Trưởng Thôn: Nhưng cho công lý!.

(Tất cả lập lại)

Trưởng Thôn: Và vì lợi ích của lương tâm!.

(Tất cả lập lại)

Trưởng Thôn: Vì chúng ta không thể đồng lõa với tội ác!.

(Tất cả lập lại)

Trưởng Thôn: Hãy để chúng ta nhổ sạch những người phạm pháp!.

(Tất cả lập lại)

Trưởng Thôn: Và cứu vớt linh hồn chúng ta từ quỷ!.

(Tất cả lập lại)

Phóng viên: Kìa, Tiếu Sinh, lập lại đi. (Im lặng, thất vọng)  Ông ta nghẹn ngào không thốt nổi nên lời. Rất tiếc là họ không đẩy ông  gào lên như lần đầu. Hai chữ “Trời ơi!” đó khá ấn tượng. Nó chứng tỏ ông đã chạm được vào giấc mơ của đời mình: đóng góp điều gì đó cho quê hương xứ sở.

Thôn trưởng: Và bây giờ mời toàn bộ phóng viên các báo đài, các quan khách bước qua phòng bên để dự một cuộc chiêu đãi nhỏ. Miễn phí. Còn phần của quý bà thì ngoài bãi cỏ kia

(Tiếu Sinh đứng dậy, định đi)

Thanh Tra: Không, anh ở lại

(Thanh Tra đẩy Tiếu Sinh xuống ghế)

Tiếu Sinh: Bộ làm chuyện đó đúng giờ này sao.

Thanh Tra: Dĩ nhiên!.

Tiếu Sinh: Về nhà tôi chắc tốt hơn.

Thanh Tra: Phải ở đâỵ

Thôn Trưởng: Đừng ai rời phòng.

(Dân Thủy  và Dân Hỏa  ra ngoài xem xét rồi vào báo: “Không còn ai lạ”)

Thôn Trưởng: Đừng để ai vô, Khóa cửa lại

(Dân Đạo và Dân Tặc khóa cửa lại : “Xong”)

Thôn Trưởng: Tắt đèn! (Ánh trăng rọi vào, tất cả chỉ còn là bóng) Tạo lối đi!.

(Mọi người chừa một lối đi cho Tu sĩ đi chậm đến ngồi cạnh Tiếu Sinh)

Tu sĩ : Giờ khó nhất của con đã tới

Tiếu Sinh: Cho tôi một điếu thuốc.

Thôn Trưởng: (Đưa thuốc cho Tu Sĩ) Dĩ nhiên là thứ ngon nhất.

(Tiếu Sinh hút)

Tu sĩ : Con sợ hả?.

Tiếu Sinh: Không nhiều. Chút thôị

Tu sĩ : Ta giúp gì cho con?.

Tiếu Sinh: Hãy cầu nguyện cho  quê hương Tiểu Khê

Tu sĩ : Các đấng thiêng liêng sẽ ban hồng phước cho chúng sanh.

(Tu sĩ  chậm chạp trở lại chỗ cũ)

Thôn Trưởng: Đứng lên đi Tiếu Sinh!.

(Tiếu Sinh do dự)

Thanh Tra: Làm đi, đồ thúi tha!.

(Thanh Tra xô Tiếu Sinh xuống chân hắn)

Thôn Trưởng: Hãy tự kềm chế, ngài Thanh Tra à.

Thanh Tra: Xin lỗi, tôi vừa bị mất quân bình.

Thôn Trưởng: Tới đây, Tiếu Sinh! (Tiếu Sinh liệng thuốc, đạp tàn, đi bộ tớùi trung tâm sân khấu,

quay lưng lại khán giả) Đi vào con đường đó.

(Tiếu Sinh do dự)

Thanh Tra: Đi đi!.

(Tiếu Sinh đi chậm tới cuối đường, nhìn quanh. Tất cả im, tiến đến gần ông một cách tàn nhẩn. Ông quỵ xuống. Họ trở thành một khối, phình to lên rồi xẹp lại. Ánh sáng trở lại)

Phóng viên: (Vào) Có gì ở đây vậy.

(Khối người mở rộng, tan loãng khắp nơi, chỉ có Thầy Lang ở lại, quỳ cạnh một thân thể nằm xoài ra, nghe bằng ống nghe)

Thầy Lang: Nhồi máu cơ tim.

Trưởng Thôn: Chết vì vui quá!.

Tất cả: Chết vì vui!

Phóng viên: Chính cuộc đời đã viết nên những  pho truyên đẹp nhất.

(Mọi người ào vào. Bà Thúy thấy xác, ngừng lại)

Bà Thúy: Mang ông ta tới đây. (Họ cáng ông đặt dưới chân bà, phủ vải) Mở ra! (Quản gia mở vải che mặt) Giờ ông ấy mới giống hệt ông ấy của ngày xưa: yêu dấu báo đen ơi! Phủ lại! (Quản gia phủ vải) Mang ông ta vào quan tài. Rồi mang tôi về phòng. Chuẩn bị lên đường về Mũi Hảo Vọng. (Quản gia dìu bà. Đến giữa sân khấu bà ngừng) Thôn Trưởng! (Thôn Trưởng từ những người Tiểu Khê lật đật chạy lại. Bà đưa tờ giấy) Đó là ngân phiếu. Chào luôn, tôi đị

Thôn Trưởng: Mong bà sống mãi

Tất cả: Bà mang một trao đổi rất có giá trị.

(Bà Thúy rời đi)

Tu sĩ: Giờ chúng ta hãy cầu nguyện.

Tất cả: Để bảo vệ tất cả chúng ta

Thôn Trưởng: Và cho sự thịnh vượng bùng nổ nơi đâỵ

Tất cả  diễn viên của đoàn trong bài hát cuối:

Thủy, Hỏa, Đạo, Tặc..dìm triệu ức Người vào cõi chết.

Người bị hủy rã trong nước, lửa hung tàn cuả Thiên tai, Chiến tranh, lòng Tham và cái Ác.

Nhưng khủng khiếp trên tất cả vẫn là

Triền miên trong bóng tối của Dốt và Nghèo

Phồn- Vinh- Không- Gỉa - Tạo, Tự Do, Áo Cơm, Hòa Bình..

Xin là những gì chạm được vào và gìn giữ được,

Trẻ được học,

Học xong được xử dụng,

Để quê mẹ sau khi Hồi sinh sẽ không bao giờ trở lại ác mộng

Nhân gian Thất cách, Người chẳng vì Người

Vừa hát, họ vừa thay đổi phục trang và cảnh trí để thấy sự thay đổi lớn lao, bắt được nhịp chung của toàn cầu của Tiểu Khê sau chuyến về thăm của nàng Thúy cùng cái chết vỡ tim  của người yêu cũ, Tiếu Sinh.

Ở một góc, một nhạc sĩ  gảy đàn kể chuyện :

“Chúng tôi là một gánh hát nghèo. Sống trong một thị trấn phồn- vinh- không- giả- tạo. Tiểu Khê Thôn xưa là một thôn xóm tiêu điều.   Nay họ giữ chúng tôi lại như giữ lương tâm trong sáng ngày xưa của họ. Và để thuật lại cho bà con nghe câu chuyện “Nàng Thúy trở về”.

Thúy xưa có tên là Tí, bạn ấu thời của nàng là Tèo, tự Tiếu Sinh. Mối tình của họ vô cùng thơ mộng. Suối Mộng, rừng Mơ của Tiểu Khê Thôn chứng kiến những lời thề đầu bạc răng long... Sau gần nửa thế kỷ, nàng đi nhiều vòøng trái đất để gặp lại tình xưa...”.

Nguyễn Thị Minh Ngọc

© 2006 gio-o

ảnh: Philip Jones Griffiths

Khói hương

Nhân vật:
Pho tượng.

Pho tượng áo quan rực rở, đường như được thay mỗi ngàỵ
Tượng ngồi trên bệ… Khói nhang nghi ngút. Một vòng nhang lớn trên đầu tượng. Vài chậu thủy tinh đựng nước trong. Chiếc gối vuông như một cái hộp. Chiếc ná gỗ. Rất nhiều giấy tiền vàng bạc được xếp thành thiếp hoặc xếp thành hình những thỏi vàng. Hai cây hoàng lạp… Chiếc trống và dùi bên phải tượng.
Khi khói hương đã loãng bớt, pho tượng đang uy nghi bất động bỗng bất ngờ chuyển động.

Việc đầu tiên của tượng là chụp cặp dùi gỏ dồn dập vào mặt trống nhưng không ai nghe được một tiếng kêu nào dù trống không bị thủng. Pho tượng có vẻ chán nản buông dùi trở lại tư thế uy nghi, rồi cất tiếng trầm trầm mỏi mệt.

Pho tượng: Các người không thấy mỏi mệt sao. Hỡi các người đang chen chúc ngoài kia chờ đến lượt bước vào ngôi đền này vái lạy cầu khẩn tả. Phần ta, ta đuối lắm.  Cứ tưởng chết được một lần là nhẹ nợ Chẳng ngờ nhang khói của các người lại chất nợ lên tạ Bình sanh ta ghét nợ.. Ta ghét trả cũng như vay.

Khổ thay, số người đến van ta độ trì nhiều nhất lại là bọn đến mượn tiền, cầu lộc, cầu tài. Các người đến đây, chất đầy những mâm hoa trái cùng giấy bạc, giấy vàng đốt cháy thành tro rồi hỏi mượn tiền ta. (Cầm từng thếp giấy và thỏi vàng châm lửa nến đốt rồi thả bụi đen vào chậu nước).

Cái trò này không vui một chút nào hết. Những đồng tiền cứ phải trôi nổi từ người này sang người khác. Các người được, mất, mất, được… rồi mấy người cười, khóc, khóc, cười… Người mất thì cứ lôi ta ra oán hờn, nguyền rủa…  Người được thì lại quà cáp đến đây, lập lại cái trò um khói đền ta. Không ai sáng suốt thấy được rằng ta có động thủ gì đâu

Làm sao ta nghe được hết, sức đâu ta giúp cho các người thỏa mãn trăm bề. Để mớ tiền vàng vun cao hơn trong tủ nhà này ta phải giựt lại nhúm bạc trên tay kẻ khác.

Coi nè… (Giựt một mớ giấy vàng, tiếng khóc nổ lên… Rãi số giấy đó ở một số nơi, rãi tới đâu tiếng cười râm ran tới đó. Bất chợt ngưng lại, thở dài). Sức lực ta để phung phí vào những chuyện này sao.

Ừ, thỉnh thoảng ta cũng có nhúng tay vào chuyện riêng của các người chút đỉnh… Nhưng tất cả chỉ bởi vì ngó các người sống chán quá, ta bày trò ra cho khuây khỏa cõi nhân gian. (Ngáp dài, có vẻ buồn ngủ, rồi tìm cách chống chọi cơn buồn ngủ bằng cách chơi lần thứ hai trò giựt chỗ này, rãi chỗ kia với những đồng xụ Tiếng cười và khóc vang lên tương tợ nhưng với tốc độ nhanh hơn và cũng bị nhưng đột ngột).

Cái nhịp điệu vừa rồi là của ai vậy. Ta lôi kéo các người hay các người lôi kéo tạ Nhưng mà thôi, tốc độ nào thì ta  cũng cần một chút nghỉ ngơị Dù là đất, gỗ, thịt, xương hay mớ nhang khói này tạo nên ảnh ảo của ta thì hành tinh chứa ta vẫn là trái đất.
Điều đó có nghĩa mặt trời vẫn còn mọc hướng Đông và lặn hướng Tây, chưa đảo ngược được đâụ Ta chẳng hơi đâu chạy hụt hơi theo níu cánh mặt trời để làm loài không bao giờ ngủ.
Hết giờ chơi rồi.  Đừng ai quấy rầy ta nữa nhé.

(Ngồi xoay lưng lại, tự hát ru mình)
Ầu ơ… Gió mùa thu, ta ru ta ngủ
Năm canh chày, thức đủ vừa năm.
Hãy nín, nín đi ta
Hãy ngủ, ngủ đi tạ
Hỡi người là người ơi..
Ta nghĩ đến người…
(Hắt hơi ngưng lại vì khói lại xông lên, pho tượng quay mặt lại bực bội với những cây nhang đang cháy lam nham lỡ nhỡ).

Bao giờ cũng vậỵ Bọn cần tiền thì có giờ có giấc còn những người cầu duyên thì bất kể ngày đêm. Họ là những người ăn cắp giấc ngủ của tạ Ta không thể nào yên giấc được với tiếng khóc nỉ non của các cô nhi quả phu..  (Lắng tai).

Nghe đó, cứ rỉ rả như thế này suốt năm canh như dế than, mèo gào Mà có đáng gì đâu Đàn ông họ như vậy cả. Chẳng thay đổi được gì đâu!.

(Hát một bài hát như nói)
Tôi biểu tôi mãi mà tôi không nghe, không nghe
Cứ thích la cà để rồi về nhà thương nhớ.
Quyến luyến bạn bè, để rồi chợt thương người nhà.
Trời sinh tôi ra, tôi ra như thế.
Thương tôi, yêu tôi xin sống say mệ
Không thương, không yêu, xin giết tôi đi...

Họ đã nói xoạt vào mình như vậỵ

Thì thôi!.

Còn không thôi thì đừng có khấn cầu ta. Ta… A! Ha! Kẻ sốt đời chưa được nếm mùi thế nào là yêu, thề nào là thất tình lại cứ bị chúng sinh tới ngờ gỡ với thù lao cũng lại là hương hoa, xịt vào thêm ít nhiều nước mắt. (Cầm từng cây nhang, hỏi). Tình yêu, mùi vị nó như thế nào.

Hỡi người thiếu phụ Nam Xương cắm đầu xuống giếng.

Hỡi người vợ đợi chồng đến độ hóa đá cả mẹ lẫn con.

Hỡi những cô gái cậu trai miệt vườn Nam Bộ Việt Nam nốc cạn những chai thuốc rầy như được uống một loại tửu tình thiêng liêng trước khi về cõi chết.

Hỡi bà lão tuổi vượt số một trăm đốt thuốc nhai trầu héo gan nhớ nhung người chồng vừa chui vào dành đất vối dế, giun.

Hỡi cậu thiếu niên xuống trọn mớ tóc, chặt đốt ngón tay để xóa đi lời thề đã bị bội ước… Các người nghĩ sao khi ta khẩn cầu lại các người chỉ cho ta với thế nào là yêu,  thế nào là nát tim, thế nào là đứt từng đoạn ruột.

Ta chỉ biết vĩnh viễn không bao giờ ta cắm đầu xuống giếng, không bao giờ ta để định mệnh hóa đá thân ta, không bao giờ ta để chạm môi thứ độc dược bào xé ruột gan. Đam mê lớn nhất cuộc đời ta chỉ có một thôi và đã bị lấy đị Đó là ĐƯỢC SỐNG! Và bây giờ, về với cõi này, lắm khi ta cứ băn khoăn tự hỏi có thiếu sót lớn lao cho cuộc đời ta không khi ta chưa nắm được vị YÊU!.
Có ai không? Có ai ngồi đâu đó cho ta cầu khẩn không? Những người đi trước, đi sau hoặc đi cùng với tả Kẻ thù ta, bằng hữu ta hay đám con nuôi của ta… Các người hạnh phúc hơn ta biết bao khi các người đã được biết thế nào là yêu và khổ.

Thôi nha! Vết thương ta đã thành sẹọ Có lòng thành đến với ta xin đừng khơi lại bao giờ.

Pho tượng nhúng tất cả cọng nhang vào trong những chậu nước để chúng cháy xèo, tắt ngấm… Rồi những ngọn nến cũng được thổi tắt để bóng tối tràn ngập khắp nơị Trong sự im lặng đó, có tiếng chân rầm rập, mà cũng là tiếng tay tự vỗ lên thân tươ.ng. Qua tiếng vỗ ấy người ta có thể hiểu ra pho tượng được cấu tạo bằng gì… Những tiếng chân và tiếng vỗ tay vào tượng lớn dần… Pho tượng chống chỏi tiếng động đó bằng tiếng hát.
Pho tượng tung ra những giai điệu loạn xạ trộn lộn từ tình ca chuyển sang hành khúc, từ nhạc rên rỉ đến thánh ca, các điệu buồn phương Nam, điệu vui phương Bắc, tiếng hò Huế vọng lại xa xạ

Tiếng hét bất ngờ cất lên. Im lặng dài (Ngọn nến dộc nhất được đốt lên. Pho tượng đã đội tóc dài vào để diễn lớp “Hồ Nguyệt Cô hóa cáo”. Rồi tượng lột tóc ra để diễn lớp “Khương Linh Tá cầm đầu dẫn bạn qua truông”. Dứt hai lớp diễn, pho tượng nằm vật ra).

Pho tượng:Ta không diễn cho những người cầu duyên tình. Ta diễn cho bọn ngươi đó, hỡi những người đến cầu xin danh vọng và quyền lực nơi ta.

Trăm năm quyền lực gì đâu,
Chẳng qua một nắm cỏ khâu xanh rì.
Chuyện này thì ta rành.
Dù khi ta chết, giấc ngủ ta không yên.
Xiềng khua lách cách trên mã tạ
Tiếng kèn loa đệm cho án tử đời tạ

Non chục án chém, năm ba án treo, lăng trì, tam ban triều điển một ngôi mộ đất. (Chợt nhổm dậy, bày bàn cờ tướng ra chơi một mình cho cả hai phe rồi cười lồng lộng)

Này cậu vua non, đừng quên, khi tạo ranhiều hài kịch quanh cưng, đó là điềm báo cho một nguy cơ hoàng hôn đổ nát, tắt ánh mặt trờị Má trách chi cậu, ngay ta đây thôi, vẫn nhớ nhung không nguôi các trò chơi này, đã luôn dùng bàn tay mặt để xóa đi những việc làm của bàn tay trái. (Dẹp những quân cờ sang một bên, úp chiếc gối vuông lên bàn cờ, xốc mấy cái như chơi bầu cua cá cọp… Đặt xuống và hô).

Lấy cái tay! Đặt vô đi… Bầu, cua, cá, nai hay tôm, gà…  Để coi hôm nay chúng ta đãi nhau món gì?.

Súp mắt kẻ thù nấu với măng chua.

Hay lá gan bọn yếm thế xào thơm chua, ngọt?.

Tim phạm nhân tiềm thuốc Bắc?.

Hay xương, phổi bạn bè làm mắm vạn niên?.. (Xốc một lần nữa).
Lấy cái tay! Đặt vô đi coi nè. Khui! (Mở, xổ ra trên bàn cờ là những găng tay đen kịt và lưỡi tím).

Pho tượng (Lắc đầu) Ta biết trước sau gì cũng có ngày nàỵ
Bằng bàn tay trơn, cái lưỡi dẻo các ngươi đã làm nên tất cả…
Với loại tay này, các ngươi sẵn sàng lột truồng mình ra để nổi tiếng.
Còn lưỡi này, cùng với tay kia, các người sẵn sáng thọc sâu vào rác rưỡi lẫn mật hoa.

Các người đã tím xanh trong giá rét. Những lưỡi cùng tay, các ngươi tự vắt kiệt mồ hôi mình để rồi sau đó ướp tay cùng lưỡi vào được xạ hương,. Các ngươi lại mù lòa vục khoáy chúng vào não tim những người đang hoài thai. Như cậu nhỏ đang khoát hờ mảng long bào kia, các người lại tái diễn những trò ngô nghê ngọng nghịu “ấy ái uông”, gióng lên hồi chuông báo tử một cường quyền lung lay chảy truồi nền cát dưới đáy những đền đài miếu mạo lộng lẫy nguy nga.

Một trong những trò hề đó là cảnh tượng các người đang quỳ lại bái phục tạ

Các người có tin gì ta đâu

Các người chỉ lỡ đánh mất niềm tin nơi chính các ngươị
Mà sao ta lại mất thì giờ vì các người, có cần thiết phải nói lên những điều vừa nói không?

Ta chỉ muốn nhắc các ngươi hình dung ra một điều thôị Nhắm mắt lại đị Mở hết sức, con mắt trong đầu ra, sẽ thấỵ (Nhắm mắt lại).
Máu đang chảy khắp mọi nơị

Có máu trong vàng của những người giàu

Có máu trong đất của các người, những lãnh chúa mớị
Và loại máu này, khi đã nhuộm tay, vô cùng khó khăn khi tẩy rửa… Thử coi. (Vắt những chiếc găng đen, những dòng nước đỏ bầm như máu hay rượu vang chảy xuống những chậu nước sạch cuối cùng để rửa tay, sắc nước chuyển hồng.
Tượng mở mắt, cầm chậu nước cuối định đổ hắt vào một chỗ, chợt nhận ra những cuốn sách được bày đúng ngay đó với những cọng nhang cắm lên nên ngưng lại, đặt chậu nước sang một bên, chụp lấy sách, mở ra, đọc vài trang rồi gục đầu xuống khóc rấm rứt tức ta tức tưởi).

Pho tượng: Xin lỗi! (Chùi nước mắt, ráng cười) Ta không ngăn được nước mắt.

Tao lại mũi lòng như một mụ đàn bà yếu đuối, chỉ biết tựa vào nước mắt mà thôi.

Này những bậc cuồng chữ, những trí giả trí thật của bao đời, xem bức tranh các vị phác họa vể ta, ta chỉ có một nỗi lòng muốn tung lên trời ba tiếng khóc. (Nhỏ nhẹ tâm sự) Sao vậy, sao lại bệnh nặng đến như vậỷ Dĩ nhiên, ba tiếng khóc ấy không phải để dành riêng cho các vị và ta, mà là cho những người không phải chúng ta đang và sẽ phải sống quanh tạ. Phần cho các vị thì ta đã có dành thưởng cho ba tiếng cười câm. (Lại đánh lên ba hồi trống câm). Thật sự, các vị bệnh đến mức này thì ta đành phải đầu hàng… Bởi bọn mê tiền cũng có lúc trắng tay, mộng tỉnh. Bọn say tình, rồi sẽ đến ngày cắt cơn túy lúy dứt mệ
Bọn đam mê quyền lực và danh vọng phù hoa cũng có lúc sẽ ý thức mình đã lỡ tay phung phí đời cho những trò cỏ bóng.
Nhưng còn các vị, đến bao giờ các vị mới chịu đổi một phần nào đó trong não bô.. Chuyện này đúng ra thì cũng thường thôi, máy móc trục trặc phải ngưng ngay, định bệnh rồi thay những linh kiện không còn bình thường hoạt động… Phải nói sao cho các ông hiểu về cái thời chúng ta đã sống… Có những thời đại lớn dung chứa khá nhiều kiếp người trong đó. Nhưng cũng có những kiếp người như ta, dung chứa biết bao thời đại trong mình.
Ta là A, khi ta hừng hừng khí thế truy sát những người dán lên người chữ X.

Ta là B, khi ta chấn chỉnh kỷ cương luật pháp, mở rộng giao thương, xây dựng những con người nhận hậu mà hào sảng cống hiến cho thành Y.

Ta là C, khi mỗi khuya choàng dậy ta đau nỗi lẽ bóng đoạn trờng dù họ đã đẩy sang cho ta những cung nữ sầu muộn Z để làm người bầu bạn sớm hôm.

A, B, C nào phải là ta, mà cũng chính thị là ta đó. Bởi vì nếu họ không là ta thì họ đã là aỉ. (Đập vỡ một chậu thủy tinh không).
Ta như vậy đó, những mảnh vỡ gán ép vào nhau. Hơn ai hết, các vị hiểu ta bất toàn từ lúc mới sinh ra. Chính ta đập ta nát tan từng mảnh vụn khi ta sớm ý thức được điều nàỵ
Suốt đời mình, gần như ta chỉ làm một công việc là ngồi ghép lại những mẫu đời vỡ vụn của mình. Hay của đám thân hữu, con nuôi.
Phải, từ Thìn, Tuất, Sửu, Mùi. Đến Giáp, Ất, Bính, Đinh đều là những mảnh vỡ người ta ghép lại. Chúng ta không khéo tay cho lắm nên đã có những cuộc binh biến, chiến chinh long trời lỡ đất, cuốn chúng sinh vào một nạn máu xương trộn đất, đạn thần công, và cả tầm vông…

Nhưng giờ phút này đây, sau cuộc tẩy rửa trắng, ta thật sự đã quên không biết ta cầm quân truy sát những người dán lên họ chữ X hay chính X cầm quân tàn sát những người dán lên họ chữ A.

Không biết thành Y phải dựng bia nhớ ơn ta hay nguyền rủa, quật mồ ta mới là phải đạo ?

Ta còn lẫn lộn không nhớ mình là vợ của người hoạn quan tên Z hay Z chính là cung nữ, vợ ta.

Bước đi của ta bây giờ nhẹ nhỏm biết bao nhiêụ Vì quên, có nghĩa là ta đã tha thứ, đồng thời đã được thứ thạ
Các ông có hiểu thế nào là sự tha thứ hay không?.
Ta chỉ biết khi ta được tha thứ cũng có nghĩa là ta cũng đã tha thứ các ông. (Xé từng trang sách, vo tròn làm đạn giấy rồi dùng ná gỗ bắn… Được vài viên chợt ngưng lại). Có ai nghe thấy gì không?
(Đi tìm, xoay lưng lại, tiếng khóc trẻ sơ sinh vang lên, từ nhỏ đến lớn dần)

Pho tượng (Buông ná, đi kiếm) Đêm nào cũng vậy, tới giờ này thì ta nghe. (Áp tay vào những bức vách để nghe ngóng).
Có ai chôn mèo sống vào những bức tường này không?.
(Tiếng khóc to hơn. Pho tượng ngửa tai lên trời rồi áp xuống đất, nghe).
Mong rằng đây là một tiếng khóc có thật chớ không phải là đứa trẻ thơ trong ta cất tiếng chất vấn ta. (Ngồi xuống, gục đầu vào hai đầu gốị Tiếng khóc to hơn, tượng ngẩng lên, nhìn khắp nơi, chạy ra ngoài, khựng lại).

Ôi, một đứa bé mới xinh xắn làm sao!

Ai, ai đã đặt nó trước phần đất đền đài, miếu mộ của tả
Các người đã hắt vào đây vị tanh của bạc, bụi lầm của cõi tình cùng bao nhiêu thứ nhớp nhúa khác chưa đủ sao, còn ném cả vào đây, trẻ sơ sinh vô tộị (Tiếng oe oe như muốn trò chuyện).
Nín đi con! (Oe oe mạnh hơn). Con khát sữa phải không? Ta làm gì có sữa! Con lạnh tím rồi kìa, tiền đâu ta mua tả cho con? (Tiếng oe oe như lời đòi hỏi). Chưa gì con còn đòi phải được học.
Xưa, ta ghét nhất chuyện nhét chữ vào đầu. Ta là một võ quan, lấy đâu ra chữ cho con? (Oe một tiếng ngắn). Con còn cần gì nữa, kể ra hết đi! (Oe dài, kể lể). Được, ta hứa, ta sẽ lo được hết...
Phần con chỉ cần suy nghĩ kỷ trước khi đồng ý vào đây với ta như một bạn đồng hành. Tự hỏi đi, con có chấp nhận cuộc đời này với mọi đớn đau trộn nhòa trong hạnh phúc hay không?
(Tiếng khóc êm dịu hơn. Tượng lột áo quan ra gói đứa bé cùng tiếng khóc vàọ Người ta được thấy bên trong tượng là một chiếc áo tả tơi với dây thừng trên cổ và dao xắn ngang dọc trên lưng).
Con thấy đó, cạnh đòn thù của phe đối nghịch, còn ngang dọc trên ta những vết chém xã của bạn bè. Nghĩ thật kỷ đi, lần chót! (Oe khẻ rồi dứt hẳn. Tượng thở dài). Biết làm sao bậy giờ, đành vậy! Con cũng giống hệt như tạ (Chất những nén vàng, thiếp giấy còn sót lại, những chiếc găng đã khô máu, những cuốn sách tả tơi trên bệ ngồi của mình). Cám ơn con đã đến. Trước khi có con, ta là pho tượng bất hạnh, hơn cả bọn gái không chồng mà chửa, hơn cả mấy nàng đợi chồng đến đá hóa cả con thơ vì con có thành đá vẫn là con. Nhưng bây giờ ta là người hạnh phúc nhất cõi nhân gian. (Thắp nhang lạy xá những vật kia). Ta như cây cổi, tưởng sẽ vĩnh viễn chẳng bao giờ nẩy chồi nứt nụ ra hoa, bỗng dưng lộc nẩỵ (Tiếng oe oe. Tượng vạch vú cho con bú. Vẫn oe oe, tượng lấy thỏi vàng giấy đổi về bình sữa, cho bé bú)

Hãy khóc đi con ơi, nếu điều đó làm con thích. (Nó đã ngủ. Tượng cột nó trước ngực). bây giờ thì mặc kệ khói nhang, các ngươi muốn đốt sạch ngôi đền này cũng được, nhưng hãy giữ im lặng nhé, nó đang ngủ, đang cười và nó sẽ lớn lên trong giấc ngủ cho coi. (Bước lên bệ ngồi uy nghi như cũ. Đằng sau những giấy vàng, sách, găng tay, với đứa bé cột trước ngực, trong chiếc áo tả tơi, lòng thòng những sợi đây thừng và dao cắm ngập sau lưng. Khói hương lại bay đến, mịt mù...)

Nhân mệnh

Viết tặng Thành Lộc và “you”

Đ&Ng.

Nhân vật:

Y: nhân vật trung tâm từ nghĩa đen tới nghĩa bóng, thường ở vị thế trung tâm so với A, B, C, D

A: thường gắn với chiếc gậy đen.

B: gắn với thanh kiếm bạc.

C: những mẫu giấy báo nợ có sắc vàng được gắn vào.

D: gắn với quả tim và những đóa hồng xanh.

Thời gian:

Có thể từ thuở hồng hoang đến thời hiện đại.

Không gian:

Bất cứ nơi nào đó trên mặt đất trơ trọi.

Không bóng dáng các loại động, thực vật và con người. Chập chùng màu đen bao quanh.

Trên mặt đất lờ mờ một vật hình bầu dục hai màu xanh đỏ trong văn vắt…

Ngổn ngang đâu đó, bốn bức tượng Tứ đại thiên vương…

Nhất

Sấm sét dữ dội…

Y vác ra một chậu đất rộng miệng đặt giữa miếng trong bầu dục, trong đó có chiếc rương bằng giấy và Tứ đại thiên vương cũng bằng giấy.

Dường như vừa có điều gì mất mát trong Y.

Y bày tỏ nỗi oán trách sấm sét đã đem đến cái chết, sự thất lạc những gì Y đang yêu mến rồi châm lửa hóa vàng tất cả hàng mã trong chậu đất.

Sấm ngưng.

Cuồng phong. Mưa tuôn xối xả. Y lạnh. Và để khống chế cái lạnh, Y chuyển động toàn thân để đến một lúc nào đó cả gió và mưa đều ngừng.

Lũ ào ạt tràn về. Y đi quơ được một thân cây to (khá giống chiếc rương giấy vừa đốt) và leo lên trên để khỏi bị nước cuốn.

Y thử làm lại các điều đã làm mà ngẩu nhiên sau đó sấm ngưng, mưa gió tạnh. Nhưng dòng cuồng lưu vẫn bất trị. Y loay hoay tìm cách khác… Một trong những cách đó là vỗ thân cây hát khúc Ai Ca:

Bài hát thứ nhất: KHÚC AI CA

Đất trời vô cùng, ta rơi lệ

Trời còn nhỏ lệ, ta tựa vào ai?

Đất mãi tuôn lệ, hãy tựa vào ta, cùng sống.

Khi trời đất đổi thay, cạn lệ, ta vẫn là ta…

Khi Y hát đến đây lũ bỗng ngưng tuông.

Y ngồi ôn lại những gì mình đã làm, cơ mặt chuyển động để bày tỏ nỗi oán giận, lòng thương tiếc rồi toàn thân phải xoay trở vùng vẫy để đỡ lạnh và cuối cùng là khúc hát bật ra từ cổ họng bỗng mọi vật bình thường.

Song song với những việc làm ôn lại của Y, sấm, gió, mưa, lũ lại lần lượt vây bủa nhưng trước sự cố sức thoát ra của Y; và cũng có thể là do ngẫu nhiên… cuối cùng mọi thứ dừng lại.

(Sấm, gió, mưa, lũ đợt hai được tạo bởi A, B, C, D bước ra từ bốn tượng Tứ đại thiên vương).

Y hân hoan vỗ tay reo cười như đã tìm ra khí giới để chống chọi lại mọi bất trắc của thiên nhiên. Như để thưởng mình, Y phủi cho êm thân cây to rồi nằm xuống, yên tâm ngủ.

(A, B, C, D đứng bốn góc quay lưng lại. Phía lưng họ đều màu đen, tương phản với màu trắng phía trước. Họ chìm vào màu đen của vạn vật phía sau).

nhị

Y vừa nằm xuống, một nửa màu đỏ trong của tấm hình bầu dục vươn trùm lấy Y vào trong như dáng bọc của vỏ bào thai.

Giấc ngủ chưa kịp chui vào đầu Y thì B đã rút cần câu sau lưng gắn mồi là một thanh kiếm bạc đưa tít lên cao.

Đồng thời A rút chiếc gậy đen sau lưng ra gỏ nhẹ vào Y. Y mở mắt, chiếc gậy đen chỉ về thanh kiếm bạc – giờ đã ở trên cao – như vạch ra một hướng mà Y phải vươn tới, đạt được…

Gậy đen chỉ thẳng lên trời, B thay thanh kiếm bằng một bức vẽ hình người đàn ông như một đích tới dễ dàng hơn. Y chỉnh trang, lục lọi phần ruột của thân cây và cả bên ngoài nó để buộc gắn vào mình những thứ sao cho gần giống bức vẽ. Vừa xong phần hình thức, Y nhái theo động tác của người đàn ông đang làm rồi còn phát triển hơn.

Tấm vải bọc đỏ rớt xuống. Y vót cây làm lao, mài đá và kim loại làm mũi giáo, mũi tên để đi săn bắn. Theo những kết quả Y làm được, chiếc gậy trắng dần và thanh kiếm mờ đen hơn.

Gậy đen lại được A chỉ lên cao. B thay thanh kiếm bằng bức vẽ người đàn bà. Y lại chỉnh trang, sửa đổi mình để được giống người phụ nữ đó. Xong, Y đi gieo trồng, may vá, chăn nuôi…

Y cảm thụ cây nẩy lá, nở hoa và cho trái. Y đi giữa cánh đồng trĩu hạt, gặt hái, trèo cây hái trái rời đỡ đẻ cho súc vật.

Bụng Y lớn dần lên. Bản thân Y cũng cảm thấy nỗi thôi thúc đẻ. Y ngồi thắt chiếc võng, ngồi đong đưa ru con như ru lấy chính mình

Bài hát thứ hai: ĐIỆU RU ĐƠN

Ngẫm kỹ đi, thấu nguồn cơn,

Cõi trần buộc khóc nhiều hơn nụ cười.

Đời tôi không thấy mặt người,

Tự  ta ngủ, tự hôn dỗ mình.

Ngủ đi giấc ngủ linh đình,

Rồi hoàng hôn đến, rồi bình minh xa.

Sông vô thường chảy quanh ta,

Mập mờ nhân ảnh, tịch tà lạc nhau.

Khi Y hát, khúc gậy vẫn bớt đen và thanh kiếm vẫn bớt bạc đi như chúng đang cố đổi màu cho nhau.

Lượt này, Y ngủ do chính lời ru của mình. Một nửa màu xanh trong của tấm hình bầu dục vươn trùm lấy Y vào trong.

tam

Ánh sáng chuyển. A, B, C, D… đi tới lui như trong một xã hội công nghiệp hiện đại… Các loại tiếng động xôn xao của đời sống bên ngoài và bên trên vọng xuống nơi đây. Một trong bốn người A, B, C, D đưa ra tấm bảng ở đầu cần câu: “Đến giờ rồi, dậy đi, Y!”..

Y choàng dậy ngay, làm những động tác cần làm của một con người trước một ngày mới.

Một tấm giấy nợ (1) xuất hiện với nhiều con số cộng, trừ, nhân, chia, căn số, tam thừa… phức tạp để con số thành cuối cùng là – 4.700.000 đồng.

Bước ra vỏ thai, Y lục thân cây, lấy ra một hộp giấy vừa, mở vừa lấy một hộp nhỏ, mở hộp nhỏ lấy mày ra để hóa trang.

Mới làm được nửa mặt đã thòng ngay trước mặt Y một micro và một headphon. Y chụp headphone đeo vào đầu, đứng trước micro và hát bài “Để sống”.

Bài hát thứ ba: ĐỂ SỐNG

Bây giờ tôi còn là tôi, để sống

Tôi là cục bột, hãy nắn tôi.

Trời bập bềnh mây, bạn muốn tôi yêu hay ghét nó?.

Tim tôi lạnh đá,

nhưng nếu bạn muốn nó nóng bao nhiêu độ,

hãy báo ngay!

Tôi cho thuê tôi, một ngàt tám giờ hay hơn nữa,

Bạn cần gì, chiếc tai, ngón tai, mớ tóc, hay môi?

Phổi, tim đều cho thuê, mọi thứ trong tôi đều có giá,

Theo giá vàng lên, đô rớt…

thận, gan tôi xuống giá, lên đời…

Bây giờ tôi không là tôi, để sống

Bạn muốn nhuộm tôi màu gì,

Nói gấp, kẻo mất tôi.

Tôi cho thuê bụng, thuê tim

chín tháng mười ngày,

hay chỉ cần dăm phút

Chí giúp một điều, hãy chừa tôi một chút hồn nhỏ

Để hồi sinh

Người nghệ sĩ cạn lòng, cạn đời để vong thân

nhưng không bao giờ tha hóa..

Sau giờ đóng màn, được sống, tôi còn nguyên vẹn là tôi.

Khi Y hát xong, tấm giấy nợ (1) biến đi và tấm giấy nợ (2) xuất hiện với những con số mới để ra kết quả cuối cùng là – 2.900.000 đồng.

Y giự một sợi giây chuông đang đòng đưa trước mặt. Một cần câu khác thòng xuống gói xôi và ly nước. Y chưa xong bữa ăn, lại thêm một tấm giấy nợ (3) với con số – 150.000 đ có gắn những vật khua để lắc, kêu inh ỏi.

Y đẩy bữa ăn sang một bên, soạn trong khúc cây ra chiếc áo tứ thân… Y kiếm que gõ trống để diễn trích đoạn “Xúy Vân giả dại”.

Khi Y diễn xong, tấm giấy nợ (3) không còn nữa, tấm giấy nợ (4) ghi – 1.080.000 đ.

Y chụp lấy bữa ăn dang dỡ của mình nhưng lần này chưa kịp ăn thì tấm giấy nợ (4) lại lắc kêu thôi thúc.

Y lại đẩy bữa ăn sang một bên, lục trong thận cây ra chiếc áo gillet, nải chuối cùng chiếc xe đạp một bánh. Y vẽ ngay mặt khỉ, choàng gillet, lột chuối ăn rồi đạp xe đi lòng vòng. Cuối cùng Y trồng cây chuối ngược. Tiếng vỗ tay vang dội.

Tấm giấy nợ (5) xuất hiện với con số – 420.000 đ.

Tiếng vỗ tay càng lúc càng to hơn, đòi hỏi một sự đáp ứng hơn.

Y chụp tờ giấy trắng, đục lổ cho thành chữ BỆNH rồi máng vào một cần câu bất chợt của ai đó trong A, B, C, D.

Tiếng vỗ tay tạm lắng xuống.

Y ngó gói xôi và ly nước dỡ dang, không ăn nổi.

Y ngồi lảm nhảm một mình.

Độc thoại của Y:

Hồi nhỏ tôi thích chôn đồ ăn dưới đáy chén… Ăn cơm trắng trước, rồi một lúc nào đó, một phần tư quả trứng hiện ra, như một truyện thần tiên.

Đúng, chỉ là một phần tư quả trứng nhưng với một đứa bé con là con áp út của một gia đình đông anh em như tôi, ít khi được ăn trọn quả thì đó là một niềm vui khó tả.

Mẹ tôi là người chế biến giỏi, bà luôn tạo cảm giác chúng tôi được ăn ngon mặc đẹp dù số tiền cha tôi đưa bà hằng tháng chẳng bao nhiêu.

Có những bữa ăn chỉ là mớ rau muống với bát nước rau luộc dằm vào đó một quả cà nhưng dỗ cho chúng tôi ăn ngon miệng nhờ những chuyện cổ tích hết sức thơ mộng, kỳ ảo của mẹ.

Đã lâu rồi chẳng ai dỗ tôi ăn cả, cũng chẳng ai dỗ tôi sống, người ta chỉ bảo tôi làm việc đi.

A, B, C, D móc vào cần câu các hình của một số món ăn hấp dẫn nhưng điều đó không làm Y xao động. Rồi như chợt nhớ ra, Y nói:

Ờ, tại sao mình lại không tự dỗ dành mình…

tứ

Y lục lọi trong bụng thân cây ra một tấm gương to, chống dựng lên. Y lôi ra một tấm lụa mỏng, khoác vào người.

Y đứng quay lưng lại, hai tay che mặt, từ từ quay ra, đôi mắt bộc lộ sự sợ hại dưới bức tường thành tạo bởi hai tay che.

Bỗng từ đâu đó, phọt ra một trái tim với khá nhiều hoa hồng bên trong, Y rũ tay chạy theo chụp quả tim.

Quả tim không đứng yên, luôn tuột khỏi tay khiến Y mệt nhoài. Y phải liệng tấm lụa, đágiày để chạy cho dễ.

Không bắt được tim, Y lột gần sạch những gì còn lại trên người. Vẫn không tóm được, Y lỡ tay lột cả lớp da trước ngực, lòi cả khung xương bọc tim mình.

Trái tim lạ vẫn lững lơ trêu ghẹo, thách thức.

Y mõi mệt ngồi phệt xuống.

Quả tim như hối hận, mon men đến gần, cạ vào người Y, âu yếm.

Y chộp lấy nó, ôm vào người…

Góc xương trên người Y lòi ra, chạm vào quả tim làm cả hai đều thốn đau, nó vọy khỏi người Y.

Y ngơ ngẩn, ngồi lấy da đắp thịt lại, lượm vải quấn vào người cho đỡ lạnh.

Y kéo trong bọng cây ra khúc tre, buộc vào một sợi dây, khảy đàn hát khúc Độc huyền cầm.

Bài hát thứ tư: ĐỘC HUYỀN CẦM

Ai như là mẹ ta,

lo từng miếng ăn, giấc ngủ.

Ai như là chị ta

buốt tim khi ta xước trầy.

Ai như là em ta,

sụt xùi khi ta lỡ tiếng.

Ai như là trò ta,

nuốt từng lời ta như thánh.

Ai như là bạn ta,

hoạn nạn, về sớm quanh ta.

Ai như người ta yêu,

sang sông cùng người xa lạ.

Ai như người yêu ta,

dã quỳ chỉ một hướng đông.

Nhưng giờ ai còn ai mất,

Mà sao lạnh vắng quanh ta.

Đá, sương, đất hòa giun dế,

Chỉ còn một độc huyền cầm.

Ai trôi như là bóng ta,

Trên mây và trong lòng nước.

Độc huyền làm bạn tri âm,

Giạt về khúc cuối vô thanh.

Bài hát cứ bị đứt khúc bởi tiếng khua từ những tờ giấy nợ dữ tợn, của trái tim lỡn vỡn mời gọi âu yếm chở che, của khúc gậy đen trắng dần lên và của thanh gươm bạc xạm đen trên đầu Y.

Y bứt dây đàn, lôi ra trong thân đàn khúc gậy bạc của mình. Cây gậy (của A) trở nên bất động. Thanh kiếm (của B) mất hút trong màn đêm. Các giấy nợ (của C) run rẩy xếp lại.

Y múa gậy bạc một mình. Vài cánh hoa từ quả tim (của D) được rứt ra tung rơi, đỏ thắm.

Y thanh thản, yên vị, cắm gậy bạc sau lưng, ngồi nối lại dây đàn. Lượt này đàn chỉ cho ra những âm thanh thô đục, chông chênh…

Y bực dọc liệng đàn, chỉa gậy lên trời. Vô số micro và headphone các nơi hiện ra.

Y cố hát nhưng tiếng tắt, không ra.

Y hiểu ra, rút gậy định liệng bỏ.

Chẳng ngờ gậy đã dính chặt vào người.

Bằng tất cả sức lực còn được, Y cố nhổ gậy bạc ra khỏi mình. Tấm vỏ da người bị lột theo, Y hóa cáo, chống cẳng tru dài.

Và rồi như tích trò “Hồ Nguyệt Cô hóa cáo” được tua ngược lại, Y cố cô tu luyện để trở ngược lại làm người.

ngũ

Bốn hướng đông tây nam bắc đã được trấn giữ bởi:

     A với cây gậy thắt nơ đen.

     B với thanh kiếm bạc cột tua rua bạc.

     C với trang phục là những lá vàng.

     D với quả tim đeo trên ngực, đầy ắp hồng đỏ buộc giải lụa xanh.

Chiêng trống khắp nơi dồn dập như thông báo một tình hình hỗn loạn đang dồn về chí sát thành lũy cuối cùng của họ.

Y nhổm dậy, chỉnh sửa tóc tai trang phục trong thế quay lưng với tất cả. Rồi bất ngờ quay phắt lại, ra dấu cho mọi âm thanh im bặt để cất lời.

Y:    Thế giặc đã công sát chân thành, hỡi các quan tướng đầu ngành, hãy cho ta biết chánh kiến của các ông nên hòa hay nên chiến?.

Tất cả im lặng. Y đảo mắt nhìn bốn hướng rồi trầm giọng, nén thấp rồi khạc ra như phun đi một sự nhục nhã cái từ này.

Y:     Sao? Hòa à?.

Y khụy chân xuống, thét lên một tiếng thét câm rồi bật dậy, điềm tĩnh, khoan thai.

Y:     Thôi được, trước khi các vị ký một hòa ước mới, cho ta được trao mỗi vị một lời thôi.

Y túm cổ cây gậy một cách giận dữ:

Này A, tôi biết A không phải là người tệ, thậm chí A đã từng là người rất tốt nhưng hóa ra A chỉ yêu đất nước này qua một chiếc ghế nên ôm chặt chiếc gậy này. Khi không thể níu kéo, gán ép chiếc ngai cho cháu con, phe nhóm, mọi việc thiêng liêng nơi đây đều bị A đẩy về hướng hư vô.

Y bẻ gậy, quăng ra.

Y kính cẩn đến vái lạy thanh kiếm bạc.

Thưa ngài B, chúng tôi rất quý trọng ngài qua những điều trong quá khứ ngài đã làm cho dân cho nước. Nhưng để giữ nguyên tình cảm quý trọng ấy, chân thành rước ngài buông việc nghỉ ngơi kẻo vô tình, ngài trở thành khối đá triều dâng.

Y vác thanh kiếm, đặt vào chỗ khác.

Y đến gần những lá vàng của C, khinh bỉ, không ngó tới.

Có lẽ ta không nên tốn giờ nói gì đó với mi khi người ta đặt ngươi vào đây chỉ để đủ mâm, đủ bát chén đũa cho trọn một bàn cờ. Để giờ này ta đi trò chuyện với cỏ đất dế giun hay đầu gối của chính mình chắc chắn sẽ thú vị hơn.

C khúm núm tháo dâng các lá vàng kim trên người. Y đá thốc, lá vàng kim loảng xoảng văng ra. Y thất vọng nhưng vẫn cố hy vọng.

Còn có ai không, các chiến hữu cùng giọng hót với ta.

Y chợt thấy quả tim thân thuộc.

Ôi D, may mà ta còn có D luôn ở lại quanh ta.

Chẳng phải bao lâu nay ta đã sống, làm việc và vượt bao nỗi nhục nhằn bởi điểm tựa tinh thần êm ái này sao?.

Này D, giờ chỉ còn có hai ta, hãy cùng với ta vượt bao khúc quanh đầy ghềnh thác, hiểm nguy này.

Y khoác dãi lụa xanh buộc tim để máng vào người với quả tim được cỏng trên lưng.

Y bước từng bước thận trọng hướng về phía trước, bỗng cảm giác nhói đau như bị đâm lén vào tim, từ phía sau lưng.

Y quay phắt lại, chẳng thấy ai, chợt hiểu ra.

D hỡi D, sao lại nỡ tấn công từ phía sau lưng với người đã xem mình như tình yêu duy nhất. Hóa ra thủ phạm dấu mặt đem nước non này đi bán chính là mi.

Như thế thì, trong hai ta, chỉ một người được sống…

Y vật lộn với vật thể đã dính chặt vào mình như một cách đấu với chính mình, cuối cùng nằm vật ra… Im lặng.

Mọi tiếng động ban đầu trở lại: Sấm, mưa, gió và lũ…

Y ngóc đầu dậy, ngoài bọng cây to, một mặt đất hoang vu trống trãi.

Y:     Không một ai sao?.

(Chợt nghe tiếng lạ, áp tai xuống đất, nghe)

Róc rách dưới đất sâu, ôi may sao

Vẫn còn có máu của tiền nhân muôn kiếp trước.

Đã đổ ra tửa sạch nhục ngoại xâm.

Âm thầm bước những bàn chân đất.

Những người vô danh đi không có ngày về.

Những người vợ đứng ngàn năm với đá.

Hãy cùng với ta, hát lại một lần khúc ca.

Khuya nghe tiếng trống gõ, nhớ chồng.

Y gom sức tàn, hát bài “Dạ cổ hoài lang” rồi lết tới vác khúc cây lên vai đi.

Mặt đất nơi đó lún dần.

Nhưng rồi Y cũng thoát được bãi lầy đó để tiếp tục đi trên những hướng đi vô định một cách có định hướng của mình.

Và với một gánh nặng như một nghiệp chướng, trên vai…

Nằm ngoài sự thật

Nhân vật trên sân khấu duy nhất:

Bà ĐẠM TÚY, 60 tuổi, đang bị liệt nửa người, đã từng là một diễn viên và là một soạn giả có tiếng, chưa kết hôn bao giờ.

Trong một hành trình đi ngược về quá khứ của bà, để trả lời phỏng vấn cho một nam ký giả, người ta có thể hình dung được những người đàn ông đã suýt làm chồng bà như sau:

1/ LÊ ĐỈNH:

Khi bà 25 tuổi thì ông 27 tuổi. Họ cùng học chung Đại Học với nhau, và cùng được nhà trường giữ lại để tham gia công tác giảng dạy.

2/ TRẦN THANH TỘ:

Khi bà 33 tuổi thì ông khoãng 36 tuổi. Lúc ấy bà đã là diễn viên, còn ông bước vào những bước khởi đầu của nghề kinh doanh bất động sản sau này.

3/ NGUYỄN HOÀNG KHÁNH:

Lúc ấy bà 40 tuổi, còn ông 38 tuổi. Bà đã có một số kịch bản tương đối khẳng định được mình. Còn ông đang chuẩn bị bước từ một ca sĩ trình diễn sang làm một nhà đạo diễn.

4/ LÝ KHẮC NHÂN:

Mối tình đầu của bà khi bà chưa 20 tuổi. Khi gặp lại bà đã 55 tuổi và ông đã 60.

Đã vài năm sau khi bước qua thế kỹ thứ 21. Tại căn nhà riêng của bà Đạm Túy. Chiều tà. Bà ngồi trên chiếc xe lăn đặt ở một góc hiên nhà trông ra một vườn hoa. Cạnh đó người ta đặt một chiếc máy truyền hình, một đầu máy, một radio-cassette và một chiếc điện thoại có bộ phận lưu tin nhắn. Ánh nắng chiếu xiên trên một nửa mặt bà. Bà bật radio. Tiếng xướng ngôn viên đọc tin thời tiết. Tin tức khí tượng cho tàu chạy ven biển... Bà chuyển sang đài khác. Tin chiến sự ở vùng Đông-Á. Thử bom hạt nhân ở Châu Phi. Một bệnh mới vừa tìm ra ở Bắc Âu. Bà tắt đài. Im lặng. Người ta có thể nghe được tiếng chân khô buồn đâu đó, quanh vườn.

Qua sự loay hoay của bà, người ta hiểu một nửa người bà đã bị liệt. Bà đang cố gắng tập để cử động một nửa người còn lại nhưng không được. Bà lại nằm im nghe nhạc. Bài “Im lặng, thở dài” của Trịnh Công Sơn.

Chuông điện thoại reng. Bà ngồi nghịch những đóa hoa khô để đợi đến tiếng thứ mười mới nhấc máy.

Tiếng người đàn ông:

Bao giờ bà cũng đợi tôi gọi đến tiếng thứ mười mới nhấc máy. Chín tiếng trước bà làm gì? Tôi biết bà chỉ nằm một chỗ. Còn điện thoại thì lúc nào cũng sát cạnh bà.

Bà Túy:

Tôi chờ !Và tôi không thích nói chuyện với những ai không biết đợi. Nhưng mà nè, tại sao cậu không mở đầu bằng một câu lịch sự tối thiểu: “Xin lỗi, có phải bà Túy đó không?”.

Tiếng người đàn ông:

Tôi không hỏi! Tôi biết chắc là bà. Và vừa nghe tin tức ở radio xong. Những tin tức chiến sự đầu thế kỹ này vẫn không khác mấy so với cuối thế kỹ trước khiến bà chán. Và bà đang nghe nhạc.

Bà Túy

(Tắt máy) Này cậu nhỏ, thế cậu biết tôi sẽ làm gì sau khi nghe nhạc không?.

Tiếng người đàn ông:

Bà sẽ trả lời cuộc phỏng vấn qua điện thoại của tôi.

Bà Túy:

Tôi vẫn chưa nhận lời mà.

Tiếng người đàn ông:

Bà sắp nhận lời.

Bà Túy:

Tại sao ?

Tiếng người đàn ông:

Vì tôi đã xin phép bà chín lần rồi. Bà có thói quen không từ chối những người kiên nhẩn đến mười lần.

Bà Túy:

Tôi chẳng còn nhớ cậu muốn hỏi gì?

Tiếng người đàn ông:

Những mối tình của bà. Những mối tình chính, đáng nhớ...

Bà Túy:

Cuộc phỏng vấn coi như xong.

Tiếng người đàn ông:

Tại sao ?

Bà Túy:

Tôi không có mối tình lớn nào cả. Vừa vừa cũng không. Mà nhỏ nhỏ càng không !

Tiếng người đàn ông:

Bà, Trần thị Đạm Túy, một diễn viên kiêm soạn giả vô cùng lừng lẩy mà không có được một mối tình lớn nào? Chuyện khó tin quá!.

Bà Túy:

Nhưng có thật, cậu ơi!.

Tiếng người đàn ông:

Như thế này có lẽ dễ cho bà hơn. Bà đã nhận của tôi những bande cassette trắng. Hãy kể vào đó những lúc nào thuận tiện. Mười ngày nữa tôi sẽ đến nhận những lời kể của bà.

Bà Túy:

Thôi được, cứ đợi đi... Nhưng mà tôi sẽ không hứa. Và nếu có, tôi sẽ gởi những cuộn băng này qua đường bưu điện, cậu khỏi tới.

Tiếng người đàn ông:

Cám ơn bà. Chúc bà sức khỏe. Hôm nay là ngày thứ nhất, tôi bắt đầu đợi đây.

Bà Túy:

Chúc cậu kiên nhẩn.

(Bà Túy lại văn nhạc. Trời tối dần. Bà pha cà-phê bằng một tay. Sau vài ngụm cà-phê, bà bật máy cassette và bắt đầu nói)

Bà Túy:

Thật buồn cười khi bắt người phụ nữ kể chuyện tình khi đang ở tuổi sáu mươi.

Những người đàn ông nào đã đi qua cuộc đời tôi? Những người yêu tôi và những người tôi yêu. Những người tôi muốn quên và những người tôi không tài nào quên nổi.

Sáu mươi tuổi, tôi đã thật sự nhẹ nhàng để chuẩn bị một cuộc ra đi chưa? Thôi được, tôi sẽ kể, cậu nhỏ à, không phải cho cậu mà để cho tôi.

Để coi, tôi sẽ bắt đầu từ ai? Ông trước vậy nha, ông Lê Đỉnh! Thỉnh thoãng tôi có đọc tên ông trên báo và thấy mặt ông trên truyền hình. Ông lên như vậy là khá nhanh. Người ông hơi phát phì, mà lại phì nơi phần bụng. Ông biến dạng đi nhiều so với ngày chúng ta mới gặp nhau tại trường Sân Khấu. Lúc đó trông ông khắc khổ, cái vẻ của một người vừa mới qua một cuộc chiến, lại phải tiếp tục những năm tháng khó khăn. Chúng ta đã có với nhau những ngày thật đẹp. Suốt thời gian học ở đó, thường khi ông là Roméo thì tôi là Juliette. Tôi là Desdemona thì ông là Othello. Tôi là Thị Nở và ông là Chí Phèo. Tôi thường nhớ những lời thoại của ông hơn là của tôi:

“Đó là nguyên nhân, linh hồn ta hỡi...”

(Bà Túy ngồi, diễn một đoạn độc thoại của Othello rồi Hamlet)

Chẳng hiểu sao tôi cứ ưa thích những vai nam, nhất là những vai nam có tâm hồn cao đẹp như thế.

Ngày ấy chúng ta đã lập một đội văn nghệ xung kích cho nhà trường. Những vùng sâu và gian khổ đều có mặt chúng ta để phục vụ. Khán giả của chúng ta thường là những anh chàng bộ đội, thanh niên xung phong trẻ tuổi, những công nhân, nông dân và cả những người tù. Có lúc chúng ta đã được bầu là một cặp đẹp nhất trường.

Và hình như bị lóa mắt bởi những lời xưng tụng đó, chúng ta yêu nhau. Chúng ta đã yêu nhau hay chúng ta tưởng là đã yêu nhau, tôi không biết nhưng mình đã có lời hẹn ước sẽ cưới nhau khi ra trường. Đã có đám dạm, đã có đám hỏi, đã có áo cưới... Và đó cũng là cái áo cưới đầu tiên cầm được trong tay để rồi lại thoát bay khỏi tay tôi.

Ra trường xong, hai đứa đều được giữ lại trường để thực tập làm giáo viên một thời gian. Đúng lúc đó cả gia đình tôi quyết định đóng tiền để ra đi theo cái gọi là “bán chính thức”. Hành động ở lại của tôi được nhiều người ca ngơi mà chẳng ai quan tâm là những lời ca ngợi như thế đã như những mũi kim châm nát trái tim tôi. Đâu có ai muốn bị dứt khỏi mẹ cha và các thân tình như một cái cây bị lặt trụi lá cành như vậy đâu, để đổi lấy những lời ca ngợi.

Ông vẫn là người ở sát bên cạnh để vổ về an ủi tôi. Ông thường nói: “Anh sẽ không thay nổi gia đình em đâu. Nhưng hãy bình tỉnh sống. Chung quanh hai đứa mình vẫn còn có bạn bè”.

Và nếu không có sự kiện ấy xãy ra, ắt hẳn tôi đã được mặc áo cưới, và sẽ không lường được điều gì sẽ xãy ra trong cái gia đình ào tưởng đó của chúng ta. Ông Hiệu trưởng quyết định chọn cho tôi đi nước ngoài học hậu đại học, nhưng khi giấy tờ mọi thứ đã xong hết, bà bí thư lại quyết định đổi người đi là ông. Điều đó đối với tôi không hề là sự kiện, khổ thay với ông, đó lại là một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời. Ông đâm ra khó xử, bỏ thì ông tiếc mà đi thì ông lại tự mang cảm giác có lỗi với tôi. Cuối cùng ông quyết định để cho người khác đi. Nhưng gợi lên trong ông ý tưởng tôi là một người không tin được đối với một số người đang nắm quyền. Đừng chối, đó chính là lý do đã khiến ông từ hôn tôi, mặc dù sau đó ông đã nhờ một lý do vu vơ khác.

Cuộc chia tay này đã khiến tôi khá đau đớn dù khi rà soát lại tôi không thấy yêu anh lắm. Cảm giác của tôi bấy giờ là thấy lạnh lưng. Hệt như Kiều ngồi chơ vơ giữa lầu Ngưng Bích, ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi. Thử coi quanh tôi lúc bấy giờ còn ai, có khác gì bây giờ đâu. Bây giờ thì tôi còn ngồi đây với một số vốn. Còn lúc đó tôi trắng tay. Phá sản cả niềm tin. Niềm tin của tôi với mọi người. Và của mọi người với tôi. Chuyện của tôi tưởng đơn giản hóa ra phức tạp. Có đồng nghiệp đặt vấn đề có nên sử dụng một người bị chồng sắp cưới từ hôn vì hãi sợ liên lụy với những tư tưởng mơ hồ nào đó không.

A! Mười lăm năm đã trôi qua rồi. Mười lăm năm ấy biết bao là tình. Cái vấp ngã từ anh đẩy luôn tôi ra khỏi trường, ngã xấp mặt xuống đường. May thay, đó cũng là một đòn bẩy để đẩy tôi lớn dậy. Hôm nay, ôn lại chút tình xưa, tôi cảm thấy còn nợ ông một lời cám ơn. Ông Đỉnh à, chân thành cám ơn ông về cú xô năm đó. Nhưng mà nè, ông ngồi nán lại chỗ đó hơi lâu. Năm nay tôi lục tuần thì ông cũng đã trên. Nên nghĩ đi, cho bọn nhỏ nó lên...

(Bà Túy ngưng một chút để đốt một điếu thuốc)

Vậy là xong một người. Cậu nhỏ nè, có lẽ tôi sẽ kể nốt trong đêm nay. Quá khứ tôi không như lớp tro than khơi lại đóm tàn mà nó như dòng thác ngược. Lội ngược dòng là một chuyện khá nhọc sức phí công, nhưng vì tôi là Đạm Túy, khi đã khởi đi, tôi sẽ đi luôn một mạch không ngưng. Khỏi đợi đến ngày mai. Tôi sẽ kể tiếp đây.

Tám năm sau cú ngã với Đỉnh, tôi chọn được một người. Và chúng tôi cũng ở trong tư thế chuẩn bị cưới. Sau khi bị tinh giảm biên chế khỏi trường, tôi về các đoàn hát làm diễn viên. Tổ nghiệp thương tôi nên khán giả của tôi cũng khá đông. Sân khấu bấy giờ xuất hiện nhiều kịch bản hay. Đặc biệt một số kịch bản của Hoàng Anh Thi. Tôi có cảm giác người soạn giả chưa từng gặp ấy đã viết những vai nữ đặc biệt cho tôi. Không, không có mối tình nào giữa Thi và tôi như nhiều người tưởng tượng đâu. Về sau, khi gặp nhau, chúng tôi nói chuyện khá hợp và hiểu nhau. Nhưng đó chỉ là một tình bạn đẹp. Tôi quý cả gia đình anh Thi. Anh ấy và người vợ, chị Mây, đều mong tôi được hạnh phúc.

Số người đến với tôi trong giai đoạn này khá đông. Ai cũng ngạc nhiên khi tôi chọn Trần Thành Tộ. Tộ là người nghèo nhất trong những người muốn làm chồng tôi. Gia đình anh ấy xưa khá giả nhưng bị đánh tư sản, mất trắng. Ba mẹ anh ấy vét sạch vốn liếng có được để ra đi. Do một tình cờ, Tộ bị rớt lại. Tôi chọn Tộ có lẽ vì hoàn cảnh của anh ấy khá giống tôi. Cũng chơ vơ không thân thích trên đường đời. Một trong những người ngăn cản tôi và Toä nhất lại là Thi. Thi nói anh thấy Tộ không thật, mắt lúc nào cũng láo liên chẳng dám nhìn thẳng vào ai. Tôi đoán có lẽ Tộ mặc cảm nghèo, giống tôi, dù bấy giờ tôi cũng đã dành dụm được một số vốn kha khá do ba má tôi gởi về và do chính tôi kiếm được sau những đêm diễn đầy ắp ân tình của người thưởng ngoạn...

Tôi cho là Tộ đã hết sức tự trọng khi khẳng định sẽ chỉ cưới tôi sau khi kiếm được một chỗ ở đàng hoàng. Tôi bấy giờ đã trên 30 tuổi, vẫn phải ở chung trong một căn nhà tập thể của đoàn hát. Tộ thì thuê một căn gác xộc xệch trong một xóm lao động hổn tạp những người nghèo sống bằng nhiều nghề, trong đó có cả những nghề bất lương.

Tôi không hiểu được vì sao mà chẳng người bạn nào của tôi ủng hộ chuyện tôi và Tộ. Gần như anh không có một khuyết điểm nào, mặc dù cũng không phải là người toàn bích. Tứ đổ tường tuyệt đối anh không vướng. Bạn bè tôi chê Tộ không có “nghệ sĩ tính” thì làm sao có thể sống đời với một nghệ sĩ như tôi. Tôi nghĩ “nghệ sĩ tính” mà chi để rồi khi cần có một quyết định quan trọng cho đời thì lại chẳng nghệ sĩ được chút nào như Đỉnh. Bạn tôi nói:

“Túy, mày đang mê nên không thấy. Nhưng tụi tao ở ngoài nhìn vào thì thấy mày đang bị đóng vai chồng. Mày luôn là người chi trả và chăm sóc mọi thứ mà không thấy trường hợp ngược lại”

Tôi nói, thì đã sao, ở đời muôn sự của chung. Hơn nữa, chúng tôi sẽ là vợ chồng. Anh ấy cần để dành tiền để mua nhà. Gia đình anh ấy không tiếp tế về nước như gia đình tôi. Tôi bênh vực Tộ hết lời. Tưởng như Thúc Nha và Quản Trọng thời Đông Chu. Đi buôn chung Thúc Nha luôn nhận phần lời hơn về mình, bị chê trách, Quản Trọng bênh, cho rằng tất cả bởi vì Thúc Nha còn mẹ.

Cái nhà tương lai rồi cũng kiếm ra, và được sang bởi tôi. Vì Tộ nói, toàn bộ tiền bạc đã được anh đầu tư vào miếng đất ở một tỉnh sát Saigon, để tương lai con cái có chỗ dựa vững chắc. Tôi chẳng ham gì đất đai nhưng thấy Tộ thích quá nên chìu. Sang nhà xong, nợ chưa trả hết, tôi vẫn phải chạy mượn thêm nợ để phụ Toä mua đất. Và còn mượn nợ để làm đám cưới nữa chớ. Bấy giờ chung quanh tôi mọi người đều tốt. Bạn bè cho tôi mượn tiền dễ dàng. Họ tin tôi sẽ trả được. Họ chỉ ngại ngần khi thấy gần như Tộ không bỏ ra gì hết. Tôi kể chuyện miếng đất. Nhiều người bĩu môi, kêu coi chừng đất ma.

Ngày cưới đến kề. Tám năm trước đó, tôi đã may một bộ áo dài và khăn đống để chuẩn bị làm cô dâu. Lần này là soirée trắng muốt với đuôi dài, chuẩn bị hai đứa bé để cầm. Đó là quà cưới của cha mẹ tôi gởi về từ Mỹ. Đám cưới đã gần như một chiếc bánh ngọt kề môi. Thế rồi nó cũng rã nhanh như một chiếc bọt xà-bông sau chuyến đi thăm đất trước khi cưới một ngày của tôi. Sau đó tôi còn biết thêm nhiều chuyện không hay về Tộ. Ví dụ như anh vẫn nhận tiền của gia đình nhưng lén lút làm ăn hay gởi Ngân hàng đâu đó. Anh luôn giả dạng nghèo khổ để thoải mái xử dụng tiền của tôi. Nhưng tất cả những chuyện nhảm nhí đó đều là chuyện phụ. Tôi sẳn sàng trang trãi mọi chi phí trong cuộc sống chung như một người đàn ông chủ gia đình cho Tôï nếu không có chuyện miếng đất. Nhân một chuyến đi khảo sát thực địa với những người bạn bên khoa học, biết rằng có thể mua rẽ được miếng đất do những người tù đang khẩn hoang trồng trọt, Tộ xúc tiến ngay. Sau đó, phạm nhân vẫn tiếp tục chăm sóc miếng đất đã là của anh và Tôï hân hoan nhặt nhạnh huê lợi hàng tháng từ những giọt mồ hôi của những phạm nhân này.

Lần này người từ hôn là tôi. Tôi không nhỏ một giọt nước mắt cho cuộc tình này. Tôi cũng không cám ơn Toä mà cám ơn đời. Đời đã dạy tôi dù thế nào cũng không được sống để hưởng thụ từ những giọt mồ hôi của người khác một cách không sòng phẳng, và càng không, khi đó là những người tù...

Tôi quên Toä nhanh và cũng chẳng để tâm theo dõi anh. Ngày đó, nếu cưới nhau, trước sau gì tôi cũng sẽ chia tay với một người mê tiền như Tộ. Hai lần sắm áo cưới không thành. Chợt nảy ra một phản ứng ngược trong tôi. Tôi thấy được sống đời độc thân quả là một hạnh phúc.

Ở một nơi xa, Thi gọi điện thoại vào chúc mừng cho cái đám cưới bất thành của tôi, đồng thời báo tin chuẩn bị ly dị vợ. Theo một người khác cho tôi biết, một người đàn em của Thi phải lòng Mây nên đã đeo đuổi và xin được sống chung với chị. Ngay sau đó một tuần, tôi được tin Mây mất trong một trường hợp khá bí ẩn do uống nhầm thuốc. Người ta nghi ngờ và tống Thi vào tù dù anh một mực kêu oan. Những đứa con của anh và Mây  chia đều cho hai họ. Một gia đình hạnh phúc tan nhanh trước mắt tôi...

Từ bao nhiêu chuyện đó, chuyện tôi, chuyện Thi, và rất nhiều mảng đời vở vụn quanh tôi, gây cảm giác đời như mộng ảo, khiến tôi bắt tay viết kịch. Những vở kịch của tôi viết ra thì hơi kén khách vì nó luôn mang vị đắng của đời.

Tôi nhưng một chút nghe cậu phóng viên. Tôi sẽ phải dùng buổi tối của mình. Nếu thích, cậu có thể nghe chơi vài bài hát của Khánh, người chồng hụt thứ ba của tôi. Khánh thì chắc cậu khá rành. Tôi có đọc bài phỏng vấn Khánh của cậu. Bài báo đó cậu viết được. Tôi bảo đảm sẽ có khá nhiều lá thư tỏ tình của một số nữ độc giả gởi tới cha anh ta sau khi đọc bài báo đó.

Lúc mới quen tôi, Khánh chưa là đạo diễn, nhưng tôi đã khẳng định Khánh sẽ là một nghệ sĩ. Anh ấy có một giọng hát khá hay. Cậu nghe nhá...

(Bà Túy vặn nhạc, rồi chuẩn bị bửa tối của mình. Chỉ là vài lát bánh mì phết mứt dâu. Bà ăn không trọn bửa và cũng không nghe trọn bản nhạc. Dường như bây giờ việc đọc vào cassette là một nhu cầu cao hơn với bà)

Anh ấy là một nghệ sĩ. Chúng ta có thể nói gì về một nghệ sĩ, ngoài sự tha thứ. Tôi cũng là một nghệ sĩ . Tôi cũng cần biết bao, sự tha thứ. Chúng tôi luôn ở thế bất toàn với cái nghệ thuật mình theo đuổi. Và bất nghĩa với những người thân.

Tôi gặp Khánh khi đã trên dưới bốn mươi, đã quá mệt mỏi với những cái áo cưới đo ni cho riêng mình rồi xếp cất. Như một người thức đêm quá giấc, không còn buồn ngủ, tôi lao đầu vào công việc, quên bẳng đi việc mình cần phải có một đời riêng. Thói đời, theo tình tình phớt, phớt tình tình theo. Tôi vẫn là một trong những người phụ nữ độc thân có nhiều người theo đuổi. Tôi đã nói không với tất cả. Trừ Khánh. Bởi vì Khánh chưa hề ngỏ lời gì với tôi. Khánh đã tỏ tình bằng cách không tỏ tình gì cả. Thường khi nào thấy tôi có vẻ mệt mỏi đuối sức vì công việc, Khánh thường đưa tôi đi chơi xa.

Khánh không bao giờ đá động tới công việc của tôi mà chỉ nói toàn những chuyện lông-bông trên trời dưới đất và khát vọng sáng tạo của mình. Tôi biết đó là một trong những người có tài nhưng chưa gặp thời. Tôi thấy mình có trách nhiệm phải tạo cho đuợc Khánh cái thời cơ đó. Chi tiết này đề nghị cậu đừng đăng báo. Bởi vì anh ấy giàu lòng tự trọng lẫn tự ái. Dù có thế nào tôi vẫn không muốn xúc phạm tới anh ta.

Tốt hơn hết là những gì tôi kể về Khánh cậu đừng đăng báo. Nếu cần thì chỉ ghi một sự thật này thôi. Nếu lần đầu tôi bị từ hôn, lần thứ hai tôi chủ động từ hôn thì đến lần này, chúng tôi đều cùng cảm thấy nên buông nhau ra. Khi những tấm thiệp cưới hứa hẹn linh đình ở sân thượng Caravelle của chúng tôi bị thâu hồi lại, mọi người xôn xao vì tôi đã “quá tam ba bận". Đa số đều cho là lỗi ở tôi. Họ hỏi cô chê anh ấy cái gì? Anh ấy gần như là một nghệ sĩ hoàn hảo. Bây giờ cô đâu cần tiền, cần danh nhiều, cô chỉ cần tình yêu mà ai cũng thấy Khánh quá yêu cô.

Có lê lỗi của tôi thật. Nhưng biết nói sao với cậu bây giờ. Bởi điều tôi sắp nói có lẽ sẽ không đúng với nhiều cặp tình nhân cùng là nghệ sĩ. Tôi chỉ nghiệm riêng qua trường hợp hợp của riêng tôi và Khánh. Rằng một nghệ sĩ chỉ nên yêu chứ không nên sống chung với một nghệ sĩ. Vì chất nghệ sĩ của người này dễ làm tổn thương chất nghệ sĩ của người kia.

Sau một thời gian đóng vai chồng của Tộ, tôi tưởng tôi được làm vợ. Nhưng đó chỉ là trong sự cố gắng của tôi thôi. Thử coi, khi ra ngoài xã hội tôi vẫn phải làm việc gần như nột người đàn ông. Nếu tôi chỉ là một diễn viên, cũng đã đủ nát tan hạnh phúc, huống chi tôi còn là một người viết, cần phải đi thực tế chỗ này, nghiên cứu chỗ kia.

Mà Khánh thì cũng có những yêu cầu như tôi. Thậm chí còn hơn tôi. Vì Khánh bước vào cái sổ đoạn trường này có hơi muộn. Cho tới giờ này tôi không biết mình có ngờ oan cho anh ấy không? Nhưng thật sự rất nhiều khi tôi có cảm giác, Khánh không vui với những danh tiếng tôi có, không phải với cái cách của một người chồng muốn độc quyền nhìn ngắm vợ, mà lại với một kiểu thức như người ta thường nói “như hai cô ca sĩ có ưa nhau bao giờ”...

Có lẽ mình không nên nói nhiều về một người vắng mặt, mà những người tôi vừa kể, có ai có mặt ở đây đâu ?

Hay là như thế này. Bỏ hết đi. Tôi sẽ chỉ kể cho cậu nghe về một người. Một người yêu của tôi thật sự. Và tôi cũng thật sự yêu anh ta. Và giá được sống với nhau, chắc chắn chúng tôi sẽ rất là hạnh phúc. Nhưng lần này, phải nói là số mệnh đã ngăn rẽ chúng tôi.

Có thể gọi anh ấy là mối tình đầu của tôi. Và cũng là mối tình cuối cùng. Khi tôi đang tuổi lớn, tôi tuy không đẹp lắm so với những cô bạn cùng trang lứa, nhưng tán tỉnh được tôi là một thách thức lớn đối với những chàng trai học chung trường vì ngoài chuyện học đứng nhất nhì trong lớp, tôi còn là một trong những đứa đầu sỏ trong các cuộc biểu tình. Cảnh sát có bắt tôi cũng thả vì luôn có cậu con trai của ông tỉnh trưởng đương nhiệm có ý can thiệp.

Trong một lần bị bắt, tôi được gặp Nhân, lúc bấy giờ là một trong những người chuyên liệng bom xăng đốt xe Mỹ, và tôi bị chinh phục ngay bởi cái vẻ bất cần đời của Nhân. Nhân và những người bạn trong tù đã kể cho tôi nghe và tập cho tôi hát những bài hát thú vị.

Chúng tôi bước vào cuộc đấu tranh với khá nhiều lãng mạn. Lãng mạn đến độ Nhân từ chối sự can thiệp của bạn tôi là con trai của một người tỉnh trưởng, mặc dầu cha anh ấy cũng là một sĩ quan cao cấp trong quân lực Việt Nam Cộng Hòa.

Rời khỏi trại giam chúng tôi cũng rất ít có cơ hội gặp nhau vào một thời buổi mà xác của những chàng trai trẻ vẫn được đưa vào thành phố vào các buổi chiều tà. Giữa bản giao hưởng náo nhiệt ầm ỉ của cuộc chiến, chúng tôi chỉ được gần nhau ở những dấu lặng hiếm hoi.

Và đến khi chiến tranh chấm dứt thì tôi và Nhân lạc nhau. Trước đó anh có báo cho tôi hay có thể anh sẽ đi xa. Xa là đâu? Vào rừng? Ra Bắc? Hay tháo chạy ra nước ngoài? Cả ba hướng đó đều không thích hợp với tính cách anh. Còn nếu anh muốn đi khai hoang một vùng đất mới thì tại sao không cho tôi theo cùng? Tôi chỉ biết rằng mình đã thiệt thòi biết bao khi không còn Nhân bên cạnh. Chưa có ai, bên cạnh những việc lớn lao đại sự vẫn không quên chừa cho tôi một chỗ nhỏ nhoi để có những chăm sóc dịu dàng. Đôi khi tôi nghĩ, có thể cái đám cưới của tôi đã hoãn lại giờ chót chỉ vì sự thiếu sót ấy : chưa ai thật sự yêu tôi bằng Nhân đã.

Mãi đến khi tôi gần năm mươi tuổi. Coi như đời đã xong. Tôi chuyển sang đóng vai mụ. Và chọn công việc viết lách là người tình, là chồng, là con, là tất cả những gì thân thích dấu yêu với tôi trên cõi đời này... Tôi đã sống như một người khắc kỷ khi bước sang thiên-niên kỷ mới. Người ta bảo tôi đã diễn bớt hay đi vì đã không còn những phút giây tình cảm lãng mạn như đã từng. Nhưng những vở kịch của tôi thì đã được nhiều người ưa chuộng. Họ bảo tôi đã viết được như một người đàn ông từng trãi rồi. Lẽ đương nhiên bị một thiểu số không ưa, đồng thời bị mất khá nhiều bạn bè vì do một sự vô tình nào đó, họ cho là tôi đã soi vào những phần thầm kín nhất trong tâm hồn họ.

Một buổi diễn xong, tôi đang ngồi tháo gỡ mái tóc trắng phau trên đầu thì như trong một giấc mơ đẹp, Nhân hiện ra trong tấm gương của tôi. Tôi đang hỏi thầm anh là thực hay mộng thì Nhân đã đọc bốn câu thơ của Hàn Mặc Tử mà đã hơn một lần tôi cho nhân vật của tôi ngâm trên sân khấu.

Anh nằm ngoài sự thật

Em đứng trong chiêm bao

Cách nhau xa biết mấy

Thương nhớ quá thì sao ?

Tôi không dám quay lại vì sợ bóng Nhân sẽ nhòa đi. Gần ba mươi năm đã trôi qua. Ngó anh phong sương hơn với mái tóc ngã màu mây nhưng vẫn là một gã đàn ông mãnh khãnh bất cần đời, sẽ làm bất cứ nhữøng gì mình muốn. Tôi ngồi ngó anh trong gương rớt nước mắt cho đến khi Nhân đến gần và chạm tay vào vai tôi hỏi :

- “Anh hôn được chứ, cái cần cổ bướng bỉnh này ?”

Tôi không trả lời, vòng tay lên phía trên vai níu chặt lấy tay anh. Một nửa của tôi thất lạc vậy là đã trở về. Và sẽ chẳng bao giờ tôi cho phép mình lại để thất lạc anh một lần nữa.

Đoạn cuối của câu chuyện thì chắc cậu đã rõ. Chiếc xe đưa Nhân và mẹ từ Pleiku xuống để làm lễ rước dâu đã bị lật khi đi trên đèo Mang-Yang. Điều ngang trái là ngoài Nhân ra, không ai chết cả, kể cả mẹ anh.

Ngày giáp năm Nhân tôi đã chất tất cả bốn cái áo cưới đủ kiểu đủ màu của tôi lại đốt như câu thách thức với Thượng đế rằng sẽ có một ngày nào đó, định mệnh có trãi chiếu hoa cho tôi bước tới hôn lễ thì tôi cũng sẽ dứt khoát nói KHÔNG. Tôi tiếp tục sống với người tình thủy chung của tôi là công việc. Cậu thấy đó, tuổi già đến sớm khiến tôi bị liệt nửa người nhưng tôi vẫn viết và đọc cho những người trợ lý của tôi ghi chép lại. Thượng đế đã chỉ bắt tôi liệt tay trái nhưng nếu ông chọn tay mặt tôi cũng sẽ tìm ra cách viết mới của mình... Hiện giờ, trên hành tinh của chúng ta đã có nhiều phương tiện tối tân để ghi chép lại ý tưởng nhưng tôi vẫn không bỏ được lối viết cũ xưa này.

Thôi chào, cậu nhỏ, nhớ đưa tôi đọc lại bài viết của cậu về tôi trước khi đăng báo. Câu này tôi vẫn lập lại gần bốn mươi năm nay cho những ai cần viết về tôi. Vậy mà vẫn sơ sẩy những bài báo vô cùng lếu láo về Đạm Túy.

Những lời tôi vừa kể, cứ coi như một chút xíu đoạn trường được ôn lại bằng những lời quê. Lời quê góp nhặt dông dài. Mua vui cũng được một vài trống canh, phải không ?

Và bây giờ tôi đi ngủ đây. Đừng cám ơn những gì tôi vừa làm. Biết đâu, nhân đây tôi có thể viết được một vở kịch vớ vẩn xoay quanh những điều tôi vừa trút sang cho cậu để nhẹ nhàng tôi.

Tôi muốn lập lại lần thứ hai điều này :

“Tôi nói những điều này, hoàn toàn không phải vì cậu, mà để cho tôi!”

Chúc ngủ ngon, cậu nhỏ!

(Bà tắt đèn. Tiếng chuông đồng hồ như là thời gian đã trôi qua lâu lắm từ lúc bà Túy ngưng nói cho đến khi bà nhận được những lời hồi đáp của người phóng viên mà bà vẫn chưa biết mặt.

Khi đèn sáng lại, người ta thấy bà Túy mở một phong bì của Bưu điện vừa gởi tới. Trong đó có một bande cassette và một tape vidéo. Bà cho bande cassette vào máy)

Tiếng người đàn ông:

Bà Đạm Túy, dù bà không muốn nhận, câu đầu tiên cho phép tôi được cám ơn bà đã trả lời phỏng vấn về bà của tôi. Câu thứ hai, là một lời xin lỗi để tôi được nói lên sự thật này:

có quá ít sự thật trong những lời bà kể!

Bởi vì sau đó, tôi đã tiếp xúc gần đủ tất cả những người đàn ông được bà điểm qua. Cả thân nhân của ông Nhân, mối tình đầu tiên và áp cuối của bà.

Phải, tôi muốn gọi là áp cuối vì tôi biết bà còn phải yêu ít nhất một lần nữa mới xong cái gọi là số đoạn trường của bà.

Tôi buộc lòng phải nói lên cái sự thật là bà đã ít nhiều nói dối trong khi kể lại đời mình. Nhưng hãy yên tâm, không ai bắt bẻ bà điều này cả vì tất cả mọi người đều biết : hư cấu là nghề của bà.

Tuy nhiên, suốt thời gian bà nhắc đến cái nguyên ủy khiến bàng bạc trong các tác phẩm lẫn câu chuyện đời tự thuật vừa rồi nổi căm hận đàn ông trong bà. Thôi thì, tôi đành phải vô phép nói luôn ra thôi... Sao bà không kể cái sự thật trần trụi đã bao phủ ấu thời bà khi bà còn sống ở xóm Vườn Lài với người mẹ ruột nổi danh trong khách làng chơi là cô Tám Hồng Nhan. Những người đàn ông dư tiền, ham vui hoặc quá buồn cần giải sầu đã đến đó, phơi bày mọi thứ bên trong lẫn bên ngoài trước đôi mắt trẻ thơ khiếp hãi của bà.

Một người đàn ông, sau một trận càn quét thất bại, đã nhậu say túy lúy, đến đó kiếm cô Tám để giải sầu nhưng không gặp, đã toan cưỡng bức cô con gái bé bỏng của cô ta.

Sau biến cố ấy, bà đã được gởi nơi nhà người đàn bà khác để nuôi giúp nhưng toàn bộ chi phí sống và học sau này của bà đều rút từ những đồng tiền không sạch lắm ở xóm bình khang kia.

Tôi có thể hình dung mặt bà đang tái đi và tự hỏi tại sao tôi lại có thể biết được. Điều vô cùng dễ hiểu bởi tôi là con của ông Nhân, và người đàn ông suýt cưỡng bức bà lại là ông nội của tôi. Đó là lý do khiến bà bị thất lạc cha tôi trong khoãng ba mươi năm. Ngày cha tôi đưa bà về giới thiệu gia đình cũng là ngày ông nội tôi nhận ra bà nhờ cái bớt son sau tai trái và ông cương quyết ngăn cản cuộc hôn phối giửa hai người.

Bỏ Saigon lên Tây Nguyên sống, cha tôi lập gia đình với mẹ tôi. Khi đứa con độc nhất ra đời là tôi, họ quyết định ly thân ngay. Nhưng rất không may cho bà, khi biết được ông ấy muốn lập gia đình với bà, mẹ tôi cương quyết không ly dị. Mẹ tôi căm thù bà đến khi nhắm mắt vì suốt thời gian còn chung sống với cha tôi. Mẹ tôi kêu lúc nào cũng thấy lỡn vỡn bóng dáng ám ảnh của bà. Toàn bộ bí ẩn này cha tôi đã không kể thật cho bà nghe khi cầu hôn lần cuối. Thế nên, khi nghe tin ông ấy chết mất xác, tôi vẫn hồ nghi rằng đó là một cách chạy trốn sự bế tắt của cha tôi.

Còn bây giờ, mục đích của cậu là gì, có lẽ bà đang muốn hỏi. Đơn giản thôi, tôi muốn xin phép được chăm sóc bà trong những ngày còn lại. Nếu trước đây mối cơ duyên của bà và cha tôi thành sự thật thì tôi đã được là con trai của bà. Những ngày cuối đời, ông tôi trở nên điên loạn rồi tự sát, mẹ tôi cũng đột ngột qua đời sau khi hay tin dữ về cha tôi. Phần tôi sau nhiều lần lỡ dỡ đời riêng cũng đang sống một mình. Và tôi thật sự không yên lòng chút nào khi nghĩ đến bà đang khó xoay sở với một nửa người trong những ngày xế bóng....

Hãy cho phép tôi được tới lui thăm viếng bà. Và càng hạnh phúc hơn nữa cho tôi, nếu bà cho phép tôi được gọi bà là mẹ. Tôi tin đó cũng là nguyện ước của cha tôi, và cả ông tôi...

Tôi luôn lảng vảng trườc cổng nhà bà, với điện thoại và hoa trong tay để chờ câu trả lời sớm nhất của bà...

(Suốt thời gian nghe cuộn bande cassette kia, bà Túy gần như liệt hẳn. Bà cố đến gần điện thoại, để thều thào)

Bà Túy:

Tại sao lại đem những cái sự thật trần trụi ấy để tấn công cái sự thật đã được nghệ thuật hóa của tôi? Cậu muốn gì? Đúng là lẽ ra tôi đã có thể sanh ra cậu nhưng chẳng biết bất hạnh hay hạnh phúc cho tôi, điều đó đã không và sẽ không bao giờ xãy ra.

Tôi vẫn chưa nghĩ ra tại sao cậu lại biết được toàn bộ những bí mật này bởi vì cậu không thể nào là con của Nhân, do đó càng không là cháu của người đàn ông say khướt trong cái đêm khủng khiếp đó.

Trong thời gian ở tù, Nhân đã bị đánh đến không còn khả năng có con nữa. Và tôi cho đó là lý do chính khiến anh ấy hai lần rút ra khỏi cuộc đời tôi. Nhân là người đàn ông tự trọng nhất mà tôi được gặp. Nhưng lẽ ra anh ấy phải biết sự thật này : “Tình yêu lớn hơn tình dục nhiều lắm”. Càng sống lâu tôi càng khẳng định điều này dù tôi vẫn chưa biết được thế nào là hạnh phúc gối chăn.

(Bà Túy dần dà lấy lại bình tỉnh)

Bây giờ người tái mặt chính là cậu. Mặc dầu tôi xác nhận cậu nói dối có vẻ tài tình hơn tôi. Cậu muốn gì, khi khui ra những chuyện này và đòi đến đây chăm sóc tôi..?.

Cám ơn cậu, tôi có thể tự lo cho mình đến cuối đời và may thay, tôi cũng còn có thể sáng tác được. Ngoài ra, có lẽ cậu cũng nên biết thêm một sự thật này: Toàn bộ tài sản của tôi sau khi chết sẽ được tặng cho ngôi trường đang đào tạo lại các em thiếu nhi phạm pháp.

Thôi, chấm dứt mọi chuyện ở đây nha! Lời khuyên cuối cho cậu là: “Đừng bao giờ đóng kịch với loại kịch sĩ như tôi”.

Tiếng người đàn ông:

Khoan đã, bà Túy, khoan kết luận về tôi trước khi xem qua cuộn băng vidéo tôi đã gởi. Bà sẽ thấy tôi trong đó rất giống ông Nhân, đó là chưa kể trong đó tôi có xin dựng vào nửa giây ảnh của cha tôi. Bà không nghĩ ra là trong những cây cỏ ở Tây Nguyên có một dược thảo chữa được bệnh mất khả năng sinh sản của cha tôi sao?.

Tôi xin hứa sẽ không tiết lộ thêm cho ai biết mọi bí mật của bà. Tôi xin được bà coi như dưỡng tử không phải vì tiền hay chút ánh sáng hắt nào từ tên tuổi của bà. Đơn giản chỉ vì, ngoài việc là con của cha tôi, tôi còn là một độc giả, khán giả ái mộ bà. Nói tóm lại, tôi muốn học nghề viết của bà.

Hiện tôi vẫn đợi bên ngoài, vì chút nghĩa xưa với cha tôi, hy vọng bà sẽ không từ chối. Mong tin vui đến từ bà...

(Bà Túy cúp máy, cầm cuộn băng vidéo lên ngắm nghía rồi cho vào đầu máy. Trên màn hình là một người nam gần khoãng trung niên, đi lang thang trên bờ biển và hát bài “Xin mặt trời ngủ yên” của Trịnh Công Sơn. Thoáng qua hình một người đàn ông tóc râu đã bạc... Bà Túy ngưng máy, chụp lấy điện thoại. Bà bấm số, im lặng trong khoãng chín giây, đợi cho mình bình tỉnh rồi mới thong thả nói)

Bà Túy:

Tôi hiểu ra rồi, tất cả những gì tôi được nghe và xem nãy giờ chỉ để truyền đến một thông tin: ÔNG ẤY CÒN SỐNG. Hãy nhắn với ông Nhân, cần nói gì hãy đến thẳng, gặp tôi. Tôi sẽ bắt đầu mặc áo cưới vào và đợi ông ấy đây, cho dầu có thể từ đây đến lúc tôi trút hơi thở cuối cùng, ông ấy sẽ chẳng bao giờ đến.

Ngoài ra, tôi còn một lời khuyên riêng cho cậu: “Viết văn, là một cái nghiệp mà không ai dạy và không ai học được. Hãy tự phạt cỏ vạch lau mà tìm lấy lối đi riêng của mình...

(Bà Túy quay lưng lại máy điện thoại. Bằng tất cả sức lực còn lại của mình, bà Túy khui bật ra chiếc hộp đựng cái áo cưới đẹp nhất của mình và tìm cách bận vào...).

Tiếng người đàn ông

(Hét to) Dừng lại!

Đừng có điên! Bà đã nguyền sẽ chỉ bận áo cưới khi bà chết. Đó chính là chiếc áo liệm của bà. Bà sẽ không còn được sống khi chính thức khoát vào chiếc áo đó, dù chỉ một mình...

Bà Túy

(Vẫn cố sức để tự bận áo cưới, và như để động viên mình, bà đọc những câu thơ)

Nếu thật chờ lâu mà hóa đá

Thì xin đợi thử một lần xem

Chỉ sợ khi tôi thành núi biếc

Ngàn năm không thấy, dấu chân em...

(Cuối cùng, bà cũng bận được chiếc áo cưới trắng toát đó vào người. Bà đứng thẳng người, nhắm mắt, nước mắt ứa ra, và nói)

Bà Túy:

Tôi đã xóa được lời nguyền. Tôi đã sống. Và đây là sự thật cuối cùng.

Bởi vì tất cả chỉ có một sự thật thôi. Toàn bộ câu chuyện này đều do tôi tưởng tượng ra.

Cậu ký giả tập viết văn tình cờ nhặt được một tập bản thảo đở dang bị thất lạc của tôi mà cậu ta cứ ngỡ đó chính là nhật ký đời thật của tôi. Ngẩu nhiên, có thể cậu ấy là con hay bà con sao đó với Nhân.

Bi kịch của cuộc đời tôi thật sự mằm ở chỗ đó là một cuộc đời nhạt gần như không có biến cố gì để tựa vào đó mà sáng tác. Mọi người chung quanh đều tưởng cuộc đời tôi ly kỳ hơn sự thật tôi có. Hậu quả là chẳng ai dám cầu hôn tôi nên tôi đã sống một mình như thế này cho đến cuối đời. Đó là lý do khiến tôi lập lời nguyền : Ngày tôi bận áo cưới cũng là ngày tôi chết.

Nhưng hôm nay tôi đã xóa được lời nguyền. Tôi đã mặc được áo cưới. Cho dù sẽ không ai là chú rể trong đêm nay nhưng tôi đã không chết. Bởi vì tuy tôi không có người tình nhưng điều đó không có nghĩa là tôi không có tình yêu. Tôi yêu cuộc đời tôi đang sống và tôi làm đám cưới với cuộc sống này, không được sao ? Đời riêng tôi đã không có một người yêu, nhưng ai cấm một cuộc hôn phối giữa tôi với nhân vật đẹp nào đó trong các sáng tác mà tôi đã sáng tạo ra.

(Tiếng chuông điện thoại dồn dập. Tiếng chuông cửa réo vang. Bà Túy vặn nhạc hôn lễ thật lớn để át các tiếng chuông. Bà cố hết sức để cầm được bó hoa bằng cả hai tay. Cuối cùng, bà chuyển động được toàn thân rồi đi lướt như chạy bay trên cả bệnh tật và tuổi tác của mình để đến với bức tranh vẽ phác dáng một người đàn ông đặt cao ở cuối căn phòng hiu quạnh...)

MÀN

Người đàn bà thất lạc

Kịch

Phụ nữ đôi khi chỉ là cái bóng của đàn ông nhưng nếu không có chiếc bóng đó, đàn ông sẽ không là gì cả.

Bạn sẽ chỉ thấy được giá trị của Nàng - người tình, người vợ của bạn, nếu một ngày nào đó, vì một lý do không rõ, bạn lạc mất nàng.

Phụ nữ VN, từ thuở xa xưa đến nay, trong suốt giai đoạn chiến tranh lẫn hòa bình, đã có những hy sinh, cam chịu và đóng góp khá nhiều.

Đến với Asia-Pacific Festival Conference of Women in Arts, những nữ nghệ sĩ VN muốn dựng vở "Người đàn bà thất lạc" như một sự chia xẻ lớn với những đồng nghiệp phụ nữ đến từ Châu Á - Thái Bình Dương.

Khi tham gia xã hội, chúng ta đã nhọc nhằn và cật lực không kém những người đàn ông, nhưng khi trở về nhà (trong gia đình) chúng ta vẫn phải làm tròn mọi chức năng của một người mẹ, người vợ, người tình...

(Trong vở có sử dụng một đoạn độc thoại Dương Vân Nga của Cao Tự Thanh và mấy câu thơ trong bài Tống Biệt của Tản Đà)

Nhân vật:

1. LANG, người chồng

2. GIAI NHÂN, người vợ

3. HUYỀN TRÂN, người con gái với cây đàn

4. DƯƠNG VÂN NGA, bà hoàng hậu với những lá cờ giắt vào người

5. HỒ XUÂN HƯƠNG thi sĩ với bút trong tay

6. HỒ NGUYỆT CÔ

7. MẪU người mẹ

8. ĐỨA CON

Người chồng say sưa vẽ các bức tranh tố nữ.

Người vợ đi trình diễn về, hoa của những người ái mộ nàng được cầm đầy tay.

Nàng vào nhà, thay bộ đồ ngắn để làm việc nhà.

Người chồng hững hờ với những hoa và bằng khen tặng tài năng nàng. Anh bực tức quát nạt khi đang sáng tạo lại bị vợ săn sóc.

Đêm xuống… Người chồng yên giấc… Người vợ bó gối nhìn trăng.

DÀN ĐỒNG CA (1) - Chị không ngủ được à?.

GIAI NHÂN - Đúng, làm sao tôi ngủ được…

DÀN ĐỒNG CA (2) - Thôi đừng buồn nữa, chuyện này xảy ra hằng ngày mà.

GIAI NHÂN - Nhưng có lẽ tôi sẽ không để nó xảy ra nữa đâu.

DÀN ĐỒNG CA (3) - Chị định thế nào?.

GIAI NHÂN - Tôi sẽ ra đi…

DÀN ĐỒNG CA (2) - Chị đi thật à?.

(Giai nhân gật đầu).

DÀN ĐỒNG CA (4) - Chị đã suy nghĩ kỹ chưa?.

GIAI NHÂN - Lâu lắm rồi… (Nghe tiếng khóc) Sao các chị lại khóc?.

DÀN ĐỒNG CA (1) - Tôi khóc cho chị. Chị là một tài năng âm nhạc quốc tế nhưng đã không chia xẻ được với chồng mình. Tôi không hiểu tại sao chị lại không khóc.

GIAI NHÂN - Tôi không còn nước mắt để khóc.

DÀN ĐỒNG CA (1) - Nhưng có lẽ sự ra đi của chị sẽ giúp cho chồng chị hiểu chị hơn (giai nhân viết thư).

DÀN ĐỒNG CA (2) -Chị định viết thư để lại cho anh ấy à?.

GIAI NHÂN - Không! (Xé thư).

DÀN ĐỒNG CA (3) - Khi anh ấy thức dậy, không có chị, sẽ như thế nào?.

DÀN ĐỒNG CA - Sẽ như thế nào?.

GIAI NHÂN - Sẽ như thế nào à? Chắc rồi cũng như... một người đàn bà nào đó thất lạc. Vậy thôi! (Đi).

DÀN ĐỒNG CA - Chị, chị… (Nhìn nhau) Vợ anh bỏ đi rồi kìa, dậy đi.

LANG - (Trở dậy) Em ơi, cà-phê sáng… (Bực bội) Sao nhà cửa bê bối thế này… (Lượm lá thư bị xé ráp lại).

DÀN ĐỒNG CA - Đi rồi!.

LANG (Hỏi từng người một) Có ai thấy vợ tôi đâu không, cô ấy tóc dài và mang theo một chiếc đàn tranh.

(Tất cả lắc đầu. Người chồng chạy xuống khán giả tìm…). Tiếng giai nhân (Hát) Chào vĩnh biệt, hỡi chồng yêu của thiếp,

Đừng tìm nhau, dù góc bể chân trời,

Hãy tha lỗi không cùng chàng chung sống.

Bản tình ca đành dang dở bên đời.

Người yêu ơi, thiếp bén duyên chàng có thế thôi,

Cái hạc bay lên vút tận trời.

Trời đất từ đây xa cách mãi,

Trăng khuyết, mây trôi, tuyết tan, hoa rụng.

Nghìn năm thơ thẩn bóng trăng chơi…

(LANG trở về nhà, cầm đèn soi vào tấm hình cô gái ngồi đàn. Huyền Trân bước ra từ đó).

LANG: Nàng là ai? Ta trông nàng quen lắm…

HUYỀN TRÂN: Ta là người mà ông đã họa lúc hoàng hôn

LANG:      Hóa ra nàng là công chúa Huyền Trân, người đã được vua Trần gã cho vua Chiêm là Chế Mân để lấy vùng đất Ô, Rí nay là cố đô Huế.

(Huyền Trân đặt đàn xuống, bước ra khỏi khoang thuyền, nhìn về trời biển bao la trước mũi thuyền)

HUYỀN TRÂN: Đây là đâu ?

Những người xa lạ đang nhìn ta, họ nói gì với nhau vậy?.

Phần ta, phải chứng tỏ với họ là ta đang hạnh phúc. (Cười vang) Tại sao lại không vui khi chỉ một đời con gái của Huyền Trân đã giúp được dân của hai châu Ô, Rí thoát được nạn binh đao, đầu rơi máu chảy.

Phụ vương ơi, con xin lỗi phụ vương vì những giọt nước mắt này chẳng ngoan được như Huyền Trân.

LANG: Công Chúa Huyền Trân ... Trong sử Việt, nàng là người con gái đầu tiên đã bị những người thân của mình đem cống cho xứ người để đổi lấy một phần đất đai rộng lớn

H.TRÂN:Họ ngủ cả rồi. Có lẽ họ đã quá mệt mỏi sau buổi tiệc mừng hôn lễ ta với Chế mân, vua của họ.

Trời đã giúp ta cơ hội đào thoát chăng?.

Ta phải tìm cách trở về đất Việt, phải rồi…

Nhưng mà thuyền đang trôi vào đâu vậy, sao ta không thấy bến thấy bờ đất Việt.

Đất Việt ơi! Đất Việt ở phương nào?.

Những gấm vóc lụa là này vướng víu quá, ta sẽ trút bỏ tất cả để trở lại là cô gái bình thường.

(Huyền Trân tháo bớt áo xiêm liệng theo dòng nước) Nước ơi, hãy cuốn đi chiếc áo cưới như nấm mộ chôn đời trinh nữ của Huyền Trân.

Ôi! Bóng ai như bóng ta…

Ta là ai?.

Công chúa nước Việt hay hoàng hậu nước Chiêm?.

Ta còn đường để trở lại cố quốc không?.

Hay đành chấp nhận vàng lộn theo chì, thân quế đơn côi đứng giữa rừng già cay nghiệt, Phụ vương ơi!.

LANG:      Người ta đã hát về nàng:

Tiếc thay cây quế giữa rừng,

Để cho ....

(Một điệu nhạc Chăm-pa… Huyền Trân quay lại, đi lượn quanh bốn bức phù điêu ở bức tứ bình chẻ bốn).

H.TRÂN:Các người làm gì vậy? Muốn giúp vui ta à? Vô ích! Những điệu vũ này làm ta nhớ nhà hơn.

Quê nhà ta đâu thiếu những điệu múa, lời ca…

(Điệu nhạc Việt xen kẻ. Hai âm nhạc chỏi nhau, hổn loạn. Huyền Trân phải hét lên họ mới im bặt…).

Hãy yên lặng hết đi!.

(Im lặng).

Sao yên ắng thế? Hãy nói với ta bất cứ điều gì. Các ngươi có vui không? Cha mẹ các ngươi ở nơi nào? Có ai có số phận như Huyền Trân không?.

Nếu biết được ta trốn, các ngươi sẽ giúp ta hay tố giác?.

Nói đi, hãy nói gì với ta dù chỉ một lời. Còn nếu không chia xẻ gì được với ta thì hãy đi đi.

(Xua những người chung quanh rồi định trốn nhưng như sợ những người vô hình nên đành quay lại).

Hỡi ơi, ngoài sóng nước bao quanh, ta không còn nẽo sống…

Trốn về quê xưa, chả lẽ cùng về với ta, những người nghèo di dân về đất mới.

Ở lại nơi đây, bất đồng ngôn ngữ, ta ngậm vui nuốt buồn chỉ ta với ta thôi.

(Bước lui, va phải cây đàn. Như chụp được chiếc phao, ôm lấy đàn, khảy khúc Nam Bình).

Gió ơi, hãy đưa khúc hát nhớ người nhớ nước của Huyền Trân về lại quê xưa.

(Hát bài Nam Ai)        Nước non ngàn dặm ra đi,

Mối tình chi.

Mượn màu son phấn đền nợ Ô, Ri.

Cây quế giữa rừng,

Xé tim ai biết, nát lòng ai hay.

(Đàn đứt dây, vất đàn, lượm hai khúc gỗ gõ vào nhau và hát tiếp.)

LANG: Tâm tình nàng mới cao đẹp làm sao, nhưng qua nàng ta vẫn không hiểu tại sao vợ ta lại dứt áo ra đi khi hương lửa vẫn mặn nồng

HUYỀN TRÂN: Bước vào cuộc viễn du này ta không được quyền chọn lựa, ta đã suýt trầm mình nhưng vừa nhớ lại cuộc sống nầy giờ đâu còn riêng của Huyền Trân

LANG: Thế cuộc ra đi của vợ ta là do ai thúc giục, phải chăng những cuộc lao mình vào nghệ thuật đã khiến nàng đổi dạ thay lòng

HUYỀN TRÂN: Đừng nghi ngờ vợ nhà ngươi như thệ Khi người đàn bà ra đi chắc gì vì một bóng hình mới. Hãy hỏi lại anh xem đã sống hết mình cho hai chữ "bạn đời" chưa ? (Huyền Trân cười nhẹ, lướt đi với chiếc đàn)

LANG: Nàng vẫn là một trinh nữ được đem đi cống nạp, chưa hiểu hết lẽ đời trong hai chữ vợ chồng. Ta cần nghe ý của một phụ nữ từng là vợ

(Một phụ nữ trong trang phục cổ bước ra từ sau tấm tranh thứ hai với những lá cờ dắt vào người)

LANG: Bà là ai ?

DƯƠNG VÂN NGA: Giỗ vua Đinh người ta đà nhờ ngươi tạc tượng ta để quất đòn roi vào tượng, xong rồi cũng lại nhờ ngươi phục chế tượng ta trong ngày giỗ vua Lê

LANG: Dương Vân Nga, là bà sao ? Bà hoàng hậu của 2 vua ?

DƯƠNG VÂN NGA: Phải!(rút lá cờ lớn bên tay mặt) Đây là vua Đinh, người ta yêu, phục .... (múa lá cờ ấy xong cắm vào chỗ cũ rồi rút lá cờ bên tay trái ra). Còn đây là vua Lê, người ta thương qúy sau khi tiên đế đã băng hà ...

LANG:      DƯƠNG VÂN NGA hoàng hậu. Hàng năm, vào ngày giỗ vua ĐINH, họ vẫn khiêng tượng bà về với chồng cũ và dùng roi quất vào chiếc kiệu khiêng bà vì tội bà đã lấy hai chồng.

D.V.NGA (Giắt bông hoa cạnh lá cờ bên trái) Phải, hàng năm, tượng ta vẫn được đặt ở đây. Đến ngày giỗ vua ĐINH, họ vẫn cho ta về với chồng cũ một ngày (giắt bông hoa sang cạnh lá cờ bên mặt) với khá nhiều roi vọt…

Ta chuẩn bị cho họ đánh ta đây.

(Tháo những lớp áo bên ngoài ra).

Sao? Các người sợ à? Đã đánh thì phải đánh tận nơi gốc rễ, đừng hù dọa chiếc khung gỗ kiệu ta…

(Liệng một khúc gỗ che bên trên thân mình) Bọn đàn ông kết án ta vì các ông không đủ đức tài như Lê Đại Hành hoàng đế.

(Tháo một khúc váy che bên dưới) Còn những phụ nữ không dám lấy chồng lần nữa kia, các bà tử tế gì? Các bà sợ chồng sau hoặc không bằng, hoặc hơn cả chồng trước.

Còn ta, hai chồng ta đều là vua, đều là anh hùng, đều có công với nước với dân, đều yêu thương và kính trọng ta. Tại sao ta không thể là hoàng hậu của cả hai vua?.

Nào, đánh đi!…

(Với lá cờ trong tay, đi những bước như những đường quyền để tránh đòn nhưng vẫn không thoát bởi những đường đánh lén, bà ngưng lại để cười).

Bọn đánh kén kia, ta đã biết từ đầu. Chính các ngươi là những người lên án ta kịch liệt nhất, các nhà nho!.

(Mang lá cờ từ trái đem sang phải) Các ngươi cho rằng dân của nhà LÊ vốn là của nhà ĐINH. Thế trước khi họ là của nhà ĐINH thì họ của ai?.

(Chuyển lá cờ đi ngược về bên trái cho tới lúc chúng trở lại nơi xuất phát. Cười và phất những lá cờ)

Thấy chưa, đất nước này đâu phải của một nhóm người hay của một dòng họ… Cứ ngỡ một gia đình là một triều đại và một triều đại là một quốc gia như các người sẽ đẻ ra một lũ vua quan tham quyền cố vị, yêu nước mà chẳng thương dân.

LANG:      Bà hoàng hậu của hai vua ơi, người ta đã viết nhiều vở diễn về bà…

Người đời sau tranh cãi về bà… Họ đã đúng chưa?.

DƯƠNG VÂN NGA: Tại sao lại nhờ một pho tượng như ta để hỏi điều sai, đúng? Cả ngàn năm nay rồi mà các ngươi vẫn hát bài đồng ca với giai điệu, tiết tấu cũ. Xem ra đầu óc các ngươi còn cũ hơn pho tượng đá là ta.

Ừ, thật sự ta ở vào một hoàn cảnh phải đạp đổ lên khuôn mẫu của bọn nhà nho đã khẳng định:

Trai trung không thờ hai chúa,

Gái trinh chẳng lấy hai chồng.

Vua trước vừa chết, con ta ba tuổi chưa đủ sức làm vua, các đại thần tranh dành, các nước ngoài lăm le xâm chiếm…

Ta hãnh diện vì việc ta tái giá đã góp phần giúp nước ta độc lập.

Hỡi những người chỉ yêu nước bằng mồm, tại sao các người không muốn học lịch sử như nó có mà chỉ muốn học lịch sử như các người muốn?.

Hãy đánh ta đi!.

(Bà ngồi, chịu những lằn roi quất xuống).

LANG:      Bà không sợ roi vọt thật à?.

D.V.NGA:Sau khi đánh đập ta, họ lại phải thờ phụng ta.

(Nhặt các hoa rụng quanh mình)

Thờ rồi lại đánh, đánh rồi lại thờ. Nói thật đi, các ông nhất quyết không phục ta chỉ vì ta là phụ nữ, đúng không?.

Các ông chỉ dám bất kính nhưng vĩnh viễn các ông không thể phủ nhận những công nghiệp có được do người phụ nữ dám lấy hai vua như ta…

(Ném hoa về phía trước)

DƯƠNG VÂN NGA:  Khởi kiệu đi!

LANG: Bà thật là một nữ lưu hiếm có nhưng cuộc đời đào ba khiến bà không yên ổn cho mãi đến đi xuống mộ của bà vẫn không cho ta thấy được điểm nào chung giữa bà với vợ ta

DƯƠNG VÂN NGA: Ta chỉ biết một điều, phụ nữ Việt Nam, bất cứ lúc nào và ở nơi đâu cũng rất mực yêu nước, thương nhà.

LANG: Đúng là vợ tôi rất mực yêu tôi, nhưng còn tôi ... chẳng lẽ tôi lại không yêu vợ của tôi sao ?

DƯƠNG VÂN NGA: Anh chỉ yêu vợ như yêu một phụ nữ bình thường, nhưng chẳng chia sẻ được với những công việc của nàng ngoài xã hội

LANG: Thật vậy sao ?

DƯƠNG VÂN NGA: Hãy tìm hiểu thêm nữa đi ...

LANG: Còn ai nữa không ? Hãy làm ơn cho tôi biết rõ hơn tại sao vợ tôi lại có thể dễ dàng ra đi như vậy ...

(Vẳng lại một giọng nữ ngâm thơ).

Giọng Hồ Xuân Hương:

Một đàn thằng ngọng đứng xem chuông,

Nó bảo nhau rằng ấy ái uông.

(Tiếng cười).

Chành ra ba góc da còn thiếu,

Khép lại đôi bên thịt vẫn thừa.

Mát mặt anh hùng khi trở gió,

Che đầu quân tử lúc sa mưa.

(Hồ Xuân Hương múa quạt bước ra rồi cô chợt khựng lại trước một hương lạ, ngâm tiếp)

Quân tử có thương thì đóng cọc,

Xin đừng mân mó, nhựa ra tay.

LANG: Nàng là Hồ Xuân Hương, nữ thi sĩ nổi tiếng của chúng tôi?.

HỒ X.HƯƠNG:Ta còn nổi tiếng vì số phần không cho ta những người đàn ông trọn vẹn.

Ta lại chẳng có con ngoài những đứa con tinh thần (chỉ ống tre đựng quạt đề thơ).

Ta đang đợi xem đêm nay người vợ cả có cho chồng ta về đây không.

(Khơi dĩa đèn dầu) Ngươi có nghe gì không?.

(LANG lắc đầu).

HỒ X.HƯƠNG(Chỉ hướng Đông)

Hỏi chị em ơi có biết không,

Một bên con khóc, một bên chồng.

Bố cu lỏm ngỏm bò trên bụng,

Thằng bé hu hơ khóc dưới hông.

(Chỉ hướng Tây) Nơi đây là một cuộc hôn nhân đồng sàng dị mộng. Cuộc ái ân đã xảy ra như một cuộc hiếp dâm. Ta dùng chiếc trống thủng tả giùm họ nhé!

(Cầm dùi đánh trống, trống không kêu)

Của em bưng bít lẫn bùi ngùi,

Nó thủng vì chưng kẻ nặng dùi.

Ngày nắng, đập chơi năm, bảy tiếng,

Đêm mưa, thoảng chốc lại ba dùi.

(Lắng tai nghe, chỉ sau lưng) Đó, tiếng bước lê của bọn con gái già kén kẹn hom.

Tiếc dĩa hồng ngâm cho chuộc vọc,

Thừa mâm bánh ngọt để ngao vầy.

Miệng khôn trôn dại đừng than phận,

Bụng ỏng lưng eo chớ trách trời.

Trong số đó có cả những cô làm bé như ta,

Chém cha cái kiếp lấy chồng chung,

Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng.

Cố đấm ăn xôi xôi lại hỏng,

Cầm bằng làm mướn mướn không công.

LANG: Tôi chỉ cần nghe một âm thanh gì đó của vợ tôi. Tại sao nàng lại bỏ đi, nàng đang hạnh phúc mà.

Là người rành tâm lý phụ nữ, xin hãy làm một bài thơ lý giải về tâm tình của nàng.

HỒ X.HƯƠNG:Ta đi lý giải tâm tình các cô gái khác nhưng ta không lý giải nổi cuộc đời ta, định mệnh của ta!.

Ngó kìa, trước mặt ta là cô gái không chồng mà chửa. Cô ta hạnh phúc biết bao với bản sao của người cô ta yêu dấu. Vẫn hơn ta không giữ nổi nửa người đàn ông cho riêng mình trong đêm nay…

Thân em thì trắng phận em tròn,

Bảy nổi ba chìm với nước non.

Lớn nhỏ mặc dù tay kẻ nặn,

Riêng em vẫn giữ tấm lòng son.

Hắn vẫn chưa được phép về, chồng ta!.

Vậy ta sẽ bước vào mộ huyệt của mình chỉ với những đứa con tinh thần này sao?.

Chàng Cóc ơi, chàng Cóc ơi,

Thiếp bén duyên chàng có thế thôi,

Nòng nọc đứt đuôi từ đây nhé,

Nghìn vàng khôn chuộc dấu bôi vôi.

(Cầm quạt thơ soi vào dĩa đèn dầu) Có phép lạ nào không, đổi những đứa con tinh thần này thành tiếng khóc thật của con ta. (Định đốt thơ).

LANG: Ngừng tay lại, Xuân Hương! Không được đốt công trình tim óc của nàng vì đó còn là nụ cười, nước mắt của bao phụ nữ khác không nói được, quanh nàng!.

HỒ X.HƯƠNG:Ôi, những dòng thơ của ta.

Những đứa con tinh thần của ta.

Hãy tha thứ cho ta, dù chỉ một lần…

(Cô cột lại bó quạt thơ, máng vào người rồi tay bưng dĩa đèn, tay đẩy chiếc bình phong có hình người con gái làm thơ đi vào).

LANG: Một đứa con tinh thần quan trọng cho người đàn bà đến thế hay sao? Ta không tin vì ta đã không tôn trọng những tác phẩm, những đứa con tinh thần của nàng mà nàng nỡ lìa tổ ấm của chúng ta. Phải còn có lý do nào nữa, có ai giúp ta không?.

(Tiếng trống gõ… Hồ Nguyệt Cô bước ra sau bức họa của chính nàng).

LANG: Nàng là ai? Dường như nàng từ trong một truyền thuyết bước ra.

Hồ Nguyệt Cô: Hồ Nguyệt Cô ta vốn là một con chồn, tu hàng ngàn năm mới luyện được ngọc để thành người. Vì yêu phải tướng giặc là Tiết Giao, nay chàng đang cần ngọc người để chữa bệnh. Ta phải ói ngọc ra ngay để cứu người yêu.

(Hồ Nguyệt Cô ói ngọc ra để cứu Tiết Giao. Tiết Giao nuốt ngọc, trở mặt quất ngựa ra đi. Hồ Nguyệt Cô níu theo bị Tiết Giao đá ngược vào ngực. Hồ Nguyệt Cô ngất xỉu và đến khi lay tỉnh thì hóa kiếp chồn).

LANG: Tại sao lại kể cho ta nghe thảm kịch đời nàng. Ta đâu tệ bạc như Tiết Giao, cướp ngọc của vợ rồi quay lưng giết vợ.

Hồ Nguyệt Cô: Vì quá mãi mê với sáng tạo của mình mà anh quên mất đi rằng vợ anh cũng là một tài năng cô đơn cần chia xẻ. Anh đã hủy hoại chất ngọc sáng tạo nơi nàng. Anh chỉ muốn biến nàng thành cái bóng của anh.

LANG: Có lẽ nào ta biến vợ thành chiếc bóng của ta… Và có lẽ nào ta thành người mất bóng.

* *

(Dàn đồng ca đóng lại rồi mở ra một khung cảnh mới, nơi có người đàn bà khuân vác, cày cuốc, gieo gặt như một người đàn ông cho đến lúc ngã sóng soài ra vì quá sức. Một đứa bé chạy lại).

BÉ: Mẹ ơi, con nhớ ba quá. Ai cũng có ba, sao ba con mãi chưa về?.

MẪU: Cha con đến tối mới về.

Mẹ mong cha hơn con mong, hơn đất hạn mong mưa.

Mẹ mong cha về để mẹ không phải thay cha cày giữa ban ngày, oằn lưng vác nặng.

Mẹ mong đêm về, để mẹ được là mình.

(Đứa bé lon ton chạy trước, lôi người mẹ vác nặng lết theo sau. Họ cùng bước vào nhà. Bà mẹ đốt đèn lên mang tơ sợi ra dệt rồi thêu thùa may vá. Bóng bà in trên vách).

BÉ (Vỗ tay reo) Cha đã về, mẹ ơi vui quá!

Cha se tơ với mẹ, cha dệt vải với mẹ,

Cha thêu may với mẹ.

Nhà ta vậy là có tới ba người,

Cha đi theo mẹ, chạy theo mẹ.

Và nằm với mẹ.

(Đứa con đến nằm trên chân mẹ).

Tắt đèn, đi ngủ đi mẹ ơi.

Nhà ta có đến ba người.

(Người mẹ thổi tắt đèn…).

BÉ: Ủa, cha đâu mất rồi?.

MẪU: Con phải ngủ thật ngoan và nghe lời mẹ dạy thì đêm mai cha sẽ lại trở về… (Ru con)

Con ơi con ngủ cho ngon,

Cha con bận việc nước non chưa về.

Trong bóng đêm có tiếng kèn báo tin đoàn quân trở về… Có tiếng gà gáy và ánh sáng của một ngày mới bắt đầu… Người đàn ông trở về. Hai vợ chồng ôm nhau mừng tủi. Người cha đến gần đứa bé, toan ve vuốt, bị nó hất tay ra).

BÉ: Ông không phải cha tôi.

Cha tôi đến tối mới về…

Cha đi theo mẹ, chạy theo mẹ, nằm với mẹ.

Một, hai, ba… Nhà tôi đã đủ ba người.

Không cần người thứ tư đâu.

MẪU: Chàng ơi, xin đừng nghe lời trẻ,

Chuyện như thế này…

CHA (Xô người mẹ ra) Dân gian vẫn bảo đi hỏi già, về nhà hỏi trẻ.

Ta đã nghe từ xa nàng dấu người đàn ông nào đó trong nhà.

(Người mẹ lết theo cha).

Nên đã giả vờ cự tuyệt bao người đàn ông khác.

Nên mới giả danh đóng được vai người đức hạnh trong làng.

Đừng cho ta thấy mặt, người đàn bà trắc nết.

(Gần như muốn bóp cổ vợ nhưng khựng lại khi đứa con kêu lên: "Mẹ ơi!").

Người mẹ(Ôm con) Mẹ xin lỗi không đi cùng con thêm nữa.

Con đã có cha, nhà sẽ có ba người.

(Bà lao ra trời giông bão. Ở ngôi nhà bà, trời tối dần. Người cha đốt dĩa dầu lên).

BÉ (Nhìn chiếc bóng vỗ tay reo) Cha tôi đã về rồi kìa, mẹ ơi vui quá!

Cha đi theo mẹ, chạy theo mẹ.

Và nằm với mẹ.

Nhà ta vậy là có tới ba người,

Mẹ đâu rồi, mẹ ơi!.

(Bé chạy đi tìm mẹ).

Người cha(Sững sờ, đặt dĩa dầu xuống bóp tắt ngọn đèn, kêu trong bóng tối) Trời ơi! Tôi đã nghĩ oan cho vợ tôi… Em ơi, em đâu rồi, hãy trở về với anh…

* *

(Bên ngoài trời đang giông bão. Người đàn bà lầm lũi đến bờ sông, nước từ từ dâng lên người bà).

DÀN ĐỒNG CA - Ngừng lại đi, chết thì dễ dàng hơn sống.

Tội chưa xong, đâu dễ trút nợ đời.

Đất trời rộng vẫn còn người tri kỷ.

Và quý báo trên tất cả vẫn là ta.

* *

(LANG ngồi trơ trọi một mình, ôm mặt)

LANG - (Hát Song Cước) Đất trời cao rộng, em ở nơi đâu.

Cuối bãi đầu ghềnh, biển thẩm sông sâu.

Trong nỗi đau của em có nỗi đau của Huyền Trân xa nhà,

Hay Nam Xương, Tô Thị chịu bao nỗi hàm oan,

Nỗi buồn của một nàng thơ, cô đơn một bóng âm thầm,

Hay nỗi đau người mẹ, của người vợ thủy chung.

Anh không thể sống được, xin em hãy quay về,

Cánh hạc bay lên trời, biết bao giờ trở lại nơi đây.

DÀN ĐỒNG CA - Chúng tôi là những phụ nữ,

DÀN ĐỒNG CA (4) - Mỗi người một nỗi đau riêng.

Vì những người đàn ông do phụ nữ sinh ra.

DÀN ĐỒNG CA (2) - Chúng tôi cười cùng nhau và khóc một mình.

Vì sao người phụ nữ phải ra đi,

DÀN ĐỒNG CA (1) - Ai người giải nổi.

Thất vọng chồng hay vì nàng yêu quá?

DÀN ĐỒNG CA (3) - Để sống không lệ thuộc?

Hay để giữ bí ẩn cho mình?.

DÀN ĐỒNG CA - Và chúng tôi sẽ đẻ ra những người đàn ông trẻ…

LANG - Tôi đã khắc họa chân dung, tìm hiểu tâm tình của biết bao nhiêu phụ nữ, nhưng cho đến giờ này dường như tôi vẫn chưa hiểu hết vợ tôi!.

DÀN ĐỒNG CA (4) - Có thể nàng ra đi vì bóng anh quá lớn,

Nàng chỉ là dây leo, vâng dạ chìu chồng.

Nàng cần có một cuộc đời độc lập,

Đơn giản thôi, nàng muốn được là mình.

DÀN ĐỒNG CA (2) - Cũng có thể anh đã đẩy nàng ra xã hội để vật lộn với cuộc sống như một người đàn ông không kém.

Đêm về nhà, vẫn nhọc nhằn mọi thứ của đàn bà.

Hai kiếp nạn chất chồng lên một xác,

Nàng ra đi vì không thể đóng mãi hai vai.

DÀN ĐỒNG CA (1) - Và biết đâu nàng có một niềm bí ẩn.

Cuộc sống chung làm mọi thứ rõ ràng.

Thà ra đi để bóng nàng lung linh trong tâm tưởng,

Mọi ánh sáng chói lòa sẽ hủy diệt ánh trăng đơn.

DÀN ĐỒNG CA (3) - Tại sao không là nàng ra đi vì yêu anh hết tim hết máu.

Khi đứng trên đỉnh cao, ai cũng sợ dốc xuống chiều tà.

Đã dốc cạn cho anh tình yêu và cuộc sống,

Nàng ra đi để anh tự do trong sáng tạo của mình…

LANG - Nhưng điều quan trong nhất là em có trở về không?

Vì không có em… anh không thể sống

Và người anh yêu… vĩnh viễn chỉ là em.

DÀN ĐỒNG CA - Rồi anh sẽ nghĩ ra cách để tìm nàng.

(Người chồng vẽ vợ trong khung tranh với sự giúp đỡ của dàn đồng ca … Ở một nơi xa, vợ anh đang trình tấu nỗi lòng của mình qua những nhạc cụ chung quanh. Vẳng lên khúc nhạc theo điệu Lý chim quyên và tiếng hát của dàn đồng ca:

Chim quyên quầy, ăn trái quay

Nhãn ơ nhãn lồng, ơ con bạn mình ơi

Lia thia quầy quen chậu quay

Vợ ơ vợ chồng, ơ con bạn quen hơi…).

(*) Hồ Nguyệt Cô hóa cáo: Hồ Nguyệt Cô vốn là một con chồn, tu 1.000 năm mới có được viên ngọc để thành người. Khi gặp tướng bên phe địch là Tiết Giao, Hồ Nguyệt Cô đem lòng yêu mến. Tiết Giao vờ đau bụng cần ngọc người để chữa nhưng khi được Hồ Nguyệt Cô giao ngọc hắn nuốt ngay. Do đó, Hồ Nguyệt Cô phải trở lại kiếp cáo chồn.

bấm vào đây đọc những bài viết quanh vở
"Người Đàn Bà Thất Lạc" của Nguyễn Thị Minh Ngọc