kho tin2

Sự mất mát con người là mất mát lớn nhất

Tìm hiểu qua bạn bè nó, chúng tôi mới biết rằng nó tham gia một cuộc đua xe đường dài, leo dốc với một đám thanh niên khác. Thế thì cũng chưa có gì là nghiêm trọng lắm. Tôi an ủi vợ tôi như vậy. Một vài năm nữa khi nó lớn chắc sẽ thay đổi. Nhưng không lẽ đua xe mà lại khiến con tôi thay đổi nhiều như thế. Tôi không hiểu nổi.

Tôi phải cầm lòng để viết cho báo những dòng chữ này. Mọi bất hạnh diễn ra như một cơn ác mộng mà tôi không thể rũ bỏ được.

Tôi lấy vợ sớm, cả hai chúng tôi đều có việc làm ổn định tại thành phố. Cuộc sống có thể nói là sung túc hơn so với khá nhiều người xung quanh. Đằng nội đằng ngoại tôi hiếm con, hiếm cháu cho nên tất cả đều kỳ vọng vào vợ chồng tôi. Nhiều lần cả mẹ đẻ lẫn mẹ vợ tôi cùng nhau đi chùa để cầu phúc xin cho vợ chồng tôi sinh quý tử. Cuối cùng sau ba năm vợ tôi cũng sinh được một đứa con trai. Và chúng tôi lập cả một chương trình nuôi dạy quý tử của mình. Ai mách về cách dạy dỗ con như thế nào là cô ấy về thực hiện ngay. Mỗi ngày một cách. Tôi cũng chăm sóc con theo cách riêng của mình. Mỗi ngày, tôi mua một thứ đồ chơi mới. Nó chơi một lúc, chán lại tháo tung ra. Cả phòng ngủ của nó giống như một cái kho chứa toàn đồ chơi. Vì chuyện đồ chơi mà chúng tôi cũng thỉnh thoảng cãi cọ nhau vì tôi tiêu quá nhiều tiền vào việc đó. Con tôi cứ lớn lên trong sự chăm bẵm như vậy. Cho đến khi nó lên mười tuổi thì chúng tôi không còn kiểm soát được nó nữa.

Một lần vợ tôi mắng mỏ nó điều gì đó, nó trừng mắt lên nói hỗn. Cô ấy vô cùng ngạc nhiên vì từ trước đến nay nó chưa từng dám cãi mẹ nửa lời. Vì chuyện này mà cô ấy khóc suốt một tuần. Tôi gọi nó lại, bắt xin lỗi mẹ. Nó lầm lì không nói gì. Từ lúc ấy tôi hiểu rằng chúng tôi không hiểu gì về nó cả. Tôi an ủi vợ và động viên cô ấy quan sát  đến những thay đổi tâm lý của con. Thế nhưng sau khi quan sát được ba ngày, vợ tôi còn chút nữa thì ngất. Đứa con nhỏ của tôi đã cùng đám bạn phì phèo thuốc lá trên miệng. Làm sao thế nhỉ, tôi có hút thuốc bao giờ đâu. Vợ tôi lôi con về, vừa khóc vừa đánh cho nó một trận. Nó không nói gì, chỉ lấy tay che đầu. Khuôn mặt vênh lên thách thức tất cả.

Tôi muốn tìm hiểu xem con mình đang nghĩ gì. Cả buổi tối tôi đưa nó đi chơi, nó không nói một câu gì. Tôi cho nó ăn kem, ăn soài... tất cả những gì nó thích nhất. Nó vẫn ăn nhưng không tỏ thái độ. Chỉ trước khi đi ngủ nó mới bảo, bố mẹ chẳng hiểu gì con cả. Tôi sững người. Đứa trẻ mười tuổi mà nói với cha mẹ câu ấy thì điều gì đang diễn ra. Tôi không biết hút thuốc lá, lại nghe nói rằng hút thuốc có hại lắm. Nhưng con tôi đã hút. Tôi phải làm thế nào bây giờ, điều gì đang xảy ra trong đầu nó?

Đêm đã khuya, vợ tôi khóc một hồi lâu, mệt quá đã thiếp đi. Tôi lặng lẽ mở cửa đi ra ngoài. Đêm tháng mười gió đã se lạnh. Đầu phố vẫn còn một quán nước nhỏ. Thế là tôi lững thững đi về phía ấy. Cô chủ quán mời một chén trà nóng rồi theo thói quen cô nhìn tôi hỏi: “Anh có hút thuốc không?”. Tôi xua tay từ chối. Nhưng đột nhiên cái ham muốn được biết cái cảm giác “hút thuốc” đang chế ngự con mình như thế nào. Tôi rút lấy một điếu thuốc và hút một hơi dài. Tôi ho sặc sụa vì hơi thuốc ấy. Tôi hút liền ba điếu. Chỉ thấy trong miệng đắng ngắt, tái tê, chẳng có gì ngon ngọt cả.

Vợ tôi quyết định nghỉ việc để ở nhà trông con, đưa con đến trường. Cô ấy quyết định thực hiện kỷ luật sắt với con. Cô không cho nó ngủ riêng nữa mà phải ngủ trên một cái giường nhỏ kê riêng trong phòng ngủ của chúng tôi. Buổi sáng con học trong lớp thì mẹ ngồi ở cổng trường. Tiếng trống tan vừa đánh là cô ấy đứng chặn ngay ở cổng trường để đón con về. Nhờ thế mà trong vài năm sau đó, con tôi bình thường trở lại không gây ra điều gì khiến chúng tôi lo lắng. Tuy nhiên, nó không cởi mở với cha mẹ lắm. Để lấy lòng con, tôi ra sức mua cho nó mọi thứ nó yêu cầu dù những thứ nó thích bây giờ đắt gấp cả trăm lần những món đồ chơi ngày trước. Sau hai năm quản lý con, vợ tôi lại đi làm lại.

Cho đến khi nó mười sáu tuổi thì mọi việc bắt đầu có nguy cơ không kiểm soát nổi. Đầu tiên nó đòi mua một cái xe máy. Vợ tôi nhất định không chịu vì sợ tai nạn giao thông xảy ra thì nó đứng lên giữa bữa cơm trưa và tuyên bố: Nếu không có xe máy thì nó không về ăn tối với cha mẹ được vì trường học ở xa. Đúng là cũng hơi xa vì trường cách nhà tôi một con phố dài ba trăm mét. Vợ tôi lồng lộn lên. Cô ấy quát mắng om xòm. Nhưng nó cứ trơ trơ ra rồi bỏ lên phòng. Hôm sau, khi đã hết chương trình thời sự buổi tối, nó vẫn chưa về. Vợ tôi liên tục phải hâm nóng lại thức ăn vì tưởng hai ba phút nữa là con về. Tôi đã lao ra trường mấy lần nhưng ở đó chẳng còn bóng người nào cả.

Mười một giờ đêm nó mới về, tóc tai rũ rượi. Vợ tôi vừa giận vừa thương lao vào tát con, khóc lóc ầm ĩ. Nó đứng im, không khóc, không van xin. Hỏi đi đâu bây giờ mới về cũng không nói.

Cuối cùng thì chúng tôi cũng phải mua cho nó một cái xe máy. Đi được một tuần, nó về  bảo phải đổi xe khác vì cái xe này cổ rồi. Tôi điên lắm, quyết định phải dạy con vào nề nếp. Nhưng ngay thời điểm đó tôi lại phải đi công tác xa nhà. Mọi chuyện đều do vợ tôi quyết định. Vợ tôi hay khóc, hay nổi giận nhưng rất sợ con. Sau ba ngày, yêu cầu của nó được đáp ứng.

Và từ tối đó, hôm nào vợ cũng gọi điện khóc với tôi vì cho đến mười một giờ con vẫn chưa về. Một buổi sáng, thấy mặt con đầy vết xước, vợ tôi mới hoảng hồn lên. Nó bảo do ngã xe. Nói xong nó lẳng lặng dắt xe đi. Vợ tôi giằng lấy chìa khóa. Nó mặc mẹ đứng đó, vẫy xe ôm đi học.

Hai hôm sau, công an khu vực tìm đến nhà tôi. Hóa ra con tôi tham gia đua xe với một đám thanh niên. Tôi phải thu ngắn chuyến công tác lại. Nhưng cho đến lúc ấy thì tôi cảm thấy dường như hoàn toàn bất lực với con. Vợ tôi đã nhờ đến cả một anh cảnh sát khu vực đến răn đe nhưng vẫn không thành. Nó vẫn đi thâu đêm và sáng ra tôi nhìn hộp số xe máy thấy tăng thêm gần trăm km. Tức là nó vẫn đua xe. Tôi khùng lên không cho nó đi học nữa mà bắt nhốt ở nhà. Nó cũng giở trò nhất định không ăn uống gì cả. Bao nhiêu đồ ăn mẹ nó mang vào, nó đều không đụng tới. Vợ tôi sợ con đói lả đi nên đã giấu tôi thả nó ra. Thế là nó mang xe đi luôn. Ba ngày sau nó mới mò về. Quần áo tả tơi, mặt mũi tóp lại. Nó ăn uống nhồm nhoàm mặc cho mẹ nó khóc lóc hỏi han. Ăn xong, nó nằm ngủ ngay tại phòng khách.

Tìm hiểu qua bạn bè nó, chúng tôi mới biết rằng nó tham gia một cuộc đua xe đường dài, leo dốc với một đám thanh niên khác. Thế thì cũng chưa có gì là nghiêm trọng lắm. Tôi an ủi vợ tôi như vậy. Một vài năm nữa khi nó lớn chắc sẽ thay đổi. Nhưng không lẽ đua xe mà lại khiến con tôi thay đổi nhiều như thế. Tôi không hiểu nổi.

Trong một lần ra ngoại thành, tôi đi xe máy chầm chậm. Tôi chỉ đi với tốc độ 30 km một giờ thôi. Bỗng nhiên một đám thanh niên đi xe máy rú ga đánh võng trước mặt tôi. Chắc là chúng đua xe đây. Tự nhiên máu trong người tôi sôi lên. Con tôi mà bị trò đua xe này thay đổi ư? Không thể. Dường như tôi muốn tìm hiểu sao trò đua xe này lại khiến con tôi lao vào như thiêu thân vậy. Tôi rú ga, lượn một đường trước xe của đám thanh niên nọ. Thế là nháo nhác hết lên. Tiếng còi xe inh ỏi. Mấy người đi xe đạp rạp hết vào vệ đường. Tôi tăng ga với tốc độ rất cao. Đám thanh niên cũng tìm cách vượt lên. Đua độ 1 km, tôi táp vào ven đường và dừng lại. Chẳng có cảm giác gì đặc biệt cả. Tôi bỗng hoảng sợ vì nếu thế thì chắc chắn con tôi đang giấu tôi những chuyện khác chứ không phải là chuyện đua xe. Tôi kể cho vợ nghe. Cô ấy không tin.

Nhờ một người bạn mách cho, chúng tôi quyết định đến văn phòng vệ sĩ để thuê người theo dõi con mình. Nhưng bọn trẻ bây giờ quả là tinh khôn. Dường như nó biết được điều ấy nên suốt ngày ở lỳ trong nhà, kêu ốm, nghỉ học. Nhưng khi bác sĩ đến khám bệnh thì nó nhất định không cho đụng vào người. Bác sĩ không nói gì chỉ yêu cầu vợ tôi mang cho ông ta xem những thức ăn còn lại của nó, rồi xem những bộ quần áo mới thay ra, kiểm tra cả cái cốc uống nước nữa.

Tôi không hiểu gì, còn vợ tôi thì đã chảy nước mắt vì nghĩ rằng con tôi chắc mắc phải một thứ dịch bệnh nào đó. Bác sĩ vẫn kiểm tra qua những thứ yêu cầu và cuối cùng, lời tuyên án cũng đến. Ông ấy khẳng định rằng con trai tôi đã dùng ma túy. Tôi khựng người, mất hồn. Vợ tôi quỵ hẳn xuống. Thế là ông bác sĩ phải cấp cứu vợ tôi. Thằng con tôi nhân cơ hội đó trốn khỏi nhà luôn.

Tỉnh dậy, việc đầu tiên vợ tôi làm không phải tìm con mà là nhào vào tôi khóc nức nở. Cô ấy sợ tôi lại thử dùng ma túy như tôi đã thử hút thuốc lá, thử đua xe để tìm hiểu con. Như sực tỉnh, vợ tôi chạy đến chiếc tủ cất giữ tiền bạc của gia đình và vội vã mở nó ra. Bao nhiêu vàng, đôla, cùng những gói tiền loại năm trăm ngàn đã biến mất. Cô ấy rũ tung đống quần áo của con lên và “keng” một cái, một chiếc chìa khóa rơi ra. Lập cập, run rẩy, cô ấy tra chiếc chìa khóa vào tủ. Chiếc chìa khóa vừa khít. Tiền dành dụm được chúng tôi vừa rút ở ngân hàng về để đi mua đất đã trở thành mây khói. Vợ tôi không còn khóc nổi nữa. Tôi ôm lấy vợ và bảo việc quan trọng là bây giờ phải tìm được con về và cai nghiện cho nó.

Một tuần sau, nỗi bất hạnh đổ ập xuống đầu chúng tôi. Đứa con “quý tử” của tôi đã bị đâm chết trong một vụ đánh lộn. Tôi không thể kể được nỗi đau đớn mà chúng tôi phải gánh chịu khi đó. Vợ tôi kiệt sức nằm bẹp... Cô ấy cứ nằm thế cả tháng. Tôi sợ vợ tôi sẽ có những ý nghĩ tuyệt vọng nên buộc cô ấy phải trở dậy. Hai đứa chúng tôi lặng lẽ đưa nhau ra phố, mua vé vào nhà hát xem kịch,... Bây giờ tôi mới thấm thía câu nói của một nhân vật trong vở kịch của nhà văn Hữu Ước rằng: “Sự mất mát con người là mất mát lớn nhất”. Đấy là nỗi bất hạnh của cuộc đời tôi..

Lời Tòa soạn:

Chúng tôi xin chia buồn cùng với vợ chồng anh. Anh quả thật rất yêu con, và sẵn sàng tìm mọi cách để hiểu tâm tư, tình cảm của con mình. Tuy nhiên phương pháp đó có thể đã không đúng. Nếu như anh không nuông chiều con, ngay từ đầu, anh cứng rắn với nó, cho nó vào khuôn phép nhất định. Hơn nữa, chúng ta những bậc làm cha làm mẹ không chỉ có nhiệm vụ là "tìm hiểu" con cái mà còn có nhiệm vụ cao cả hơn là phải hướng con cái đến những lối sống tốt đẹp. Câu chuyện của anh cũng chính là bài học nhức nhối của nhiều gia đình hiện nay.

Có ba người phụ nữ cùng đau khổ vì tôi

Hiện tại tôi đang là cán bộ ở một ngành thuộc quân đội. Câu chuyện mà tôi sắp kể ra đây là một sự trùng lặp ngẫu nhiên, quả thật là đặc biệt hiếm có để mà khi gặp lại tôi thấy quá ư ngỡ ngàng.

Kính thưa Tòa soạn!

Vào những năm đầu 80, đơn vị tôi đóng quân ở vùng địa đầu của Tổ quốc, sát biên giới. Ngày đó tôi là một cậu lính trẻ quê ở Hưng Yên. Là người lính nên tôi đi suốt, chỉ thỉnh thoảng mới được về nhà thăm bố mẹ, xong lại vội vã ra đi. Lần nào về cũng vậy bố mẹ tôi giục lấy vợ, để có con cho các cụ mừng. Một phần thương bố mẹ già cả, nên tôi nghe theo sự sắp đặt của gia đình lấy một cô gái ở cùng thôn, cô gái này khỏe mạnh, hiền lành. Chúng tôi nào có thì giờ để tìm hiểu nhau, chỉ những phút giây ngắn ngủi gặp gỡ, và kí ức về tuổi thơ còn bé, chúng tôi ở gần nhà nhau.

Đám cưới được một tuần, tôi phải về đơn vị. Lúc chia tay, vợ tôi cứ bịn rịn khóc. Trong ba lô của những cậu lính trẻ lúc bấy giờ đều có ảnh người yêu hoặc vợ, chiếc khăn tay có thêu hình con chim bồ câu và những quyển nhật ký... tôi thì không. Phải nói rằng tôi không yêu, tình cảm thì không thể bắt buộc được, chưa bao giờ yêu cô ấy. Việc lấy vợ là nghĩa vụ của tôi đối với gia đình.

Trong lúc đóng quân ở bản, bộ đội cũng hay vào nhà dân chơi, tôi gặp Mén, một cô gái dân tộc nhưng biết nói tiếng Kinh thành thạo. Tôi yêu Mén, Mén cũng yêu tôi, nhưng chúng tôi chỉ dám nhìn nhau, thông điệp tình yêu của chúng tôi trao nhau bằng ánh mắt. Vì kỷ luật quân đội khắt khe, vì rằng tôi là một người đã có vợ.

Tình yêu có tiếng nói riêng của nó. Tuy tôi chẳng hề nói gì nhưng Mén biết được tình cảm của tôi. Tôi cũng đau khổ lắm vì hoàn cảnh lúc đó không được phép để cho tôi có thể yêu, và yêu đúng theo cách hiểu của từ này. Và tôi biết rằng nếu tôi yêu Mén, tôi sẽ làm khổ em, vì chẳng thể làm gì cho em được.

Rồi một hôm, trời tối sầm lại, những hạt mưa đầu tiên bắt đầu dội xuống, mưa như trút nước, gió rít lên bẻ gãy răng rắc cái cành cây. Không kìm được sự nhớ nhung dầy vò trong tâm can, tôi chạy đến nhà em. Cả nhà đi vắng, em ngồi một mình bên khung cửi.

Trông thấy tôi, em chạy ra, lúc này người tôi đang ướt sũng vì nước mưa. Em áp mặt vào ngực tôi, hai tâm hồn đồng điệu trước không gian quá ư lạnh lẽo, cảm giác cô đơn ập đến, cả hai cùng thấy xót xa. Tôi ghì chặt em trong tay như sợ rằng chỉ lỏng ra một chút thôi em sẽ tan vào hư vô. Lúc đó lòng tôi là khát khao tột bậc, từng đợt sóng lòng trào lên, cố nén xuống nó càng cồn cào dữ dội, em mềm người đi trong vòng tay tôi. Lúc đó đầu óc tôi mê muội, không biết là mình đã làm những gì nữa, đã đấu tranh, đã giằng xé rồi cũng vô ích... Chỉ đến khi em ngồi dậy và bật khóc, tôi đã hiểu ra mình làm một điều thật tồi tệ, đã ăn cắp điều quý giá nhất của người con gái mà tôi yêu.

Đơn vị biết được mối quan hệ của chúng tôi, tôi bị kỷ luật, em nhận hết tội về mình. Tôi bị điều động đi nơi khác ở Tây Nguyên. Chắc rằng chúng tôi chẳng bao giờ có thể gặp nhau được nữa. Em khóc như mưa, thương em lắm nhưng tôi chẳng thể biết làm gì. Nhiều năm sau đấy hình ảnh của em luôn hiện ra trong tôi, kí ức về em sẽ đẹp mãi theo dấu chân tôi hành quân, tôi mang theo tấm hình của em. Lúc nào và ở đâu tôi cũng vẫn nhớ về em. Sau này tôi được tin ngay sau khi tôi đi được ba tháng em đã lấy chồng. Buồn bã, tôi giận mình, giận em, tôi không tin vào tình cảm của em nữa. Vì nghĩ rằng con người ta không thể quên mọi cái nhanh đến thế.

Cùng với thời gian, giờ tôi đã dần trưởng thành và được về làm việc ở Hà Nội. Cuộc hôn nhân không tình yêu nhưng vẫn tồn tại một gia đình. Vợ tôi sau khi lên thành phố thì tư duy, lối sống thay đổi dù luôn cảm thấy mình không hạnh phúc trong đời sống gia đình. Cũng vì gặp may trong việc đầu tư bất động sản mà nay tôi cũng có một ngôi biệt thự sang trọng ở vùng ven thành phố. Tôi có hai con trai, cháu lớn vừa đi du học. Cháu nhỏ học năm thứ nhất ở một trường đại học tại Hà Nội.

Một ngày gần đây, tôi và một số người bạn đi ăn đặc sản nhà hàng. Có năm cô gái trạc tuổi con tôi đi ra, son phấn lòe loẹt, váy áo ngắn ngủn... Người ta gọi những cô gái này là gái nhà hàng, hay cave  gì đó. Một cô đến bên tôi ngồi, thoạt trông cô bé là tôi đã nhớ ngay đến Mén, cô bé này có ánh mắt khuôn mặt, đặc biệt là cái miệng, nụ cười. Cứ như là phiên bản của Mén. Tôi hỏi chuyện cô gái, thì biết bố mẹ cô là người dân tộc, đúng vùng đất ấy, cái nơi mà tôi đã đóng quân. Tôi hỏi về Mén, cô bé nói đó là mẹ cháu

Tôi đau xót, nhưng để xác minh sự thật ngay buổi chiều hôm sau tôi hẹn gặp cháu ở một chỗ khác và mang ảnh Mén ra. Cô bé nhìn tấm ảnh giật mình rồi hỏi tôi sao lại có ảnh của mẹ cháu. Tôi hỏi mẹ cháu bây giờ ra sao? Bố cháu thế nào? Cháu nói: "Bố cháu ốm chết cách đây đã nhiều năm. Mẹ cháu đau yếu luôn, và còn ba đứa em vẫn đang ở quê". Tôi cho cháu một ít tiền để cháu không phải đi làm những việc nhơ nhớp nữa. Hứa xin cho cháu một công việc làm lương thiện.

Ngay sau đó tôi tìm cách cùng cháu về thăm Mén, thật sững sờ, Mén ngày trước trẻ trung, xinh đẹp là vậy nay đã già và tàn tạ quá, với những vết nhăn của năm tháng cơ cực, nỗi khổ đè trên đôi vai gầy yếu mong manh. Mén nhìn tôi xúc động khóc, nhưng nước mắt bây giờ không như nước mắt hồi cách đây hơn hai mươi năm về trước. Hai hàng nước mắt rỉ ra từ đôi mắt đùng đục khô cạn. Mén cho tôi biết một tin, cô bé đưa tôi về đây chính là con gái tôi.

Chính cái đêm mưa hôm đó, Mén đã có mang, khi tôi đi ba tháng sau Mén phải lấy chồng ngay, vì ngày đấy không chồng mà chửa  thì khổ nhục lắm. Chồng Mén yêu thương Mén nên không lộ chuyện với một ai, ngay cả con gái tôi cũng không hề biết gì. Tôi thương Mén quá! Nhưng hơn hai mươi năm trời qua tôi đã chẳng biết rằng ở nơi đây lại có một đứa con của tôi, một người phụ nữ ngóng đợi tôi. Con tôi lâm vào tình trạng này cũng là bất đắc dĩ, vì từ khi chồng Mén chết, Mén đau yếu, cháu phải nuôi ba em nhỏ, mà  trình độ văn hoá chưa hết lớp mười. Cho đến nay, thời gian đã trôi đi gần hai năm nhưng tôi vẫn chưa dám nhận cháu là con.

Tôi sợ vì nhiều lẽ, con gái tôi có chấp nhận một người bố mà đã không thèm đoái hoài gì đến con mình hai mươi năm không? Những gì xảy với cháu cứ như lưỡi dao cùn cứa vào tim tôi. Hóa ra tôi đã làm khổ không chỉ một người phụ nữ mà là ba: Vợ tôi, Mén và con gái tôi. Nghĩ đến cảnh con gái tôi đã có những năm tháng cơ cực, đắng cay tủi hổ của công việc tiếp viên nhà hàng thì tôi không sao ngăn nổi nước mắt.

Tôi đã bù lại cho cháu bằng cách thuê cho cháu một căn hộ nhỏ đầy đủ tiện nghi và cho cháu đi học nghề. Cháu rất cảm động với sự giúp đỡ của tôi vì chỉ nghĩ rằng tôi là bạn thân hồi xưa với mẹ cháu. Còn nữa, cơ quan tôi sẽ nghĩ như thế nào về tôi? Về đứa con không rõ lai lịch... mà tôi thì đang là một cán bộ lãnh đạo? Rồi về gia đình tôi, vợ con tôi liệu có chấp nhận câu chuyện này hay không. Anh em chúng nó có coi nhau như ruột thịt được không khi mà môi trường sống, trình độ văn hóa, khác xa nhau là thế.

Hai năm nay tôi luôn kín đáo gửi số tiền ít ỏi về giúp đỡ Mén. Và hằng tháng trợ cấp tiền nuôi con gái ăn học coi như tình nghĩa và trách nhiệm của người cha muộn mằn. Tôi vẫn chưa đủ can đảm để nói gì cho ai biết sự thật này cả. Xin các anh, các chị làm báo cho tôi một lời khuyên. Tôi xin chân thành cảm ơn.

Ký tên

Thư của ANTG cuối tháng: Có lẽ chúng ta không khó thống nhất quan điểm với nhau: Sự thật bao giờ cũng cần được tôn trọng. Nhưng chúng tôi cũng hiểu được rằng, nói ra một sự thật như thế với những người thân của mình thực khó làm sao. Các thành viên còn lại của gia đình anh sẽ không cảm thấy dễ chịu khi biết câu chuyện này có liên quan trực tiếp tới họ. Rồi còn những rắc rối ở cơ quan nữa. Sự lựa chọn cuối cùng dù sao vẫn chỉ phụ thuộc vào anh: Nếu tiếp tục im lặng tức là tiếp tục sống với một mặc cảm tội lỗi dày vò. Còn nếu ta muốn nhìn thẳng vào lương tâm mình mà tự nhủ: Dù sao ta cũng đã sửa chữa được một lầm lẫn to lớn mà ta đã vô tình mắc phải thời trẻ, thì anh cần một cách ứng xử khác hơn là im lặng.

Ban Biên Tập ANTG Cuối Tháng

Bức thư của người đàn bà tội nghiệp

Biết không thể ngăn cản được tình yêu của tôi, anh đã quyết định chuyển đến công tác ở một xí nghiệp khác cách xa xí nghiệp của tôi gần 50 cây số. Lúc đó tôi nghĩ, anh ấy chuyển đi xa sẽ tốt hơn. Tôi sẽ dần nguôi ngoai. Nhưng mọi việc chẳng có gì thay đổi. Sau khi anh chuyển đi xa, tôi hầu như không ngủ được, lúc nào cũng nhớ tới anh.

40 năm qua tôi đã sống với một mối tình mà khi kể ra chắc rất nhiều người khó có thể tin được. Khi mọi chuyện có phần nào đó đã lắng đọng trong tâm hồn, tôi mới kể lại được câu chuyện này cho các bạn nghe.

Năm tôi tròn 21 tuổi tôi mới bắt đầu để ý đến đàn ông. Mà người đàn ông tôi để ý lại là một người đã có vợ và ba con. Anh ấy hơn tôi đúng 20 tuổi. Nói để ý cũng không phải mà phải nói là tôi đã “chết đứng” khi gặp người đàn ông đó. Hồi ấy tôi làm việc ở một xí nghiệp xây dựng. Tôi yêu anh ấy một cách điên dại. Cả ngày tôi chỉ tìm cách để được đến gần anh, nghe anh nói hoặc là để anh chú ý đến tôi. Nhưng ngược lại anh không hề để ý đến. Những ngày ấy, đêm nào tôi cũng mơ đến anh. Mơ được làm vợ anh, được bên anh suốt đời.

Đến một ngày, tôi biết tôi không thể sống thiếu anh ấy được nữa. Tôi viết thư cho anh và khắc khoải chờ mong nhưng anh không hồi âm lại. Tôi lại tiếp tục viết thư. Lúc đầu tôi gửi thư cho anh qua đưbưu điện bị lạc, tôi viết và nhét vào tay anh những lúc có thể.

Sau đó, anh gặp tôi và xin tôi đừng viết thư cho anh nữa, anh đã có gia đình. Nhưng tôi vẫn cứ viết, cứ gửi. Thế là nhìn thấy tôi từ xa là anh ấy tìm cách tránh mặt. Nhưng tôi không thể chịu được nếu không viết thư cho anh và càng không chịu được nếu viết mà không gửi cho anh ấy. Thế là cuối cùng tôi mang thẳng thư đến nhà anh ấy và nhét qua cửa sổ phòng làm việc của anh.

Và điều gì đến sẽ đến. Vợ anh phát hiện ra những lá thư tình của tôi nên đã đến tìm tôi. Tôi nói với chị ấy là tôi yêu anh và tôi không thể làm cách nào khác được. Chị ấy không kìm được bình tĩnh đã viết đơn báo cáo ban giám đốc xí nghiệp kèm theo một số lá thư tôi viết cho anh. Ban giám đốc đã cho họp để kiểm thảo anh về quan hệ của chúng tôi. Anh đã mang tất cả những bức thư tôi viết cho anh để ban giám đốc xí nghiệp xem và đề nghị có biện pháp ngăn chặn những hành động của tôi để anh làm việc và để bảo đảm hạnh phúc cho gia đình anh. Ban giám đốc xí nghiệp đã gặp tôi, yêu cầu tôi phải chấm dứt viết thư cho anh.

Tôi đã khóc và hứa với ban giám đốc xí nghiệp. Nhưng càng im lặng tôi càng thấy yêu anh và càng không chịu nổi. Thế là tôi lại viết thư gửi anh. Thấy tôi không dừng việc viết thư như đã hứa, nhiều người trong xí nghiệp xì xào tôi bị bệnh tâm thần. Ban giám đốc đã cử người đưa tôi đi khám. Nhưng các bác sĩ bệnh viện tâm thần nói tôi không hề bị tâm thần.

Biết không thể ngăn cản được tình yêu của tôi, anh đã quyết định chuyển đến công tác ở một xí nghiệp khác cách xa xí nghiệp của tôi gần 50 cây số. Lúc đó tôi nghĩ, anh ấy chuyển đi xa sẽ tốt hơn. Tôi sẽ dần nguôi ngoai. Nhưng mọi việc chẳng có gì thay đổi. Sau khi anh chuyển đi xa, tôi hầu như không ngủ được, lúc nào cũng nhớ tới anh. Tôi lại viết thư cho anh nhiều hơn, dài hơn. Tuy tôi biết anh chẳng yêu tôi nhưng ngày nào tôi cũng đợi thư của anh. Thế mà cuối cùng tôi cũng nhận được thư của anh.

Đấy là lá thư duy nhất trong đời anh viết cho tôi, chỉ vẻn vẹn mấy dòng và chẳng thèm ký tên: “Tôi van cô. Cô hãy tha cho tôi. Cô đừng viết cho tôi nữa”. Nhưng tôi đã khóc vì hạnh phúc khi nhận được lá thư đó và đêm nào tôi cũng mang  ra đọc. Cứ đọc xong tôi lại viết cho anh một lá thư bốn, năm trang vở học trò.

Anh chuyển đến xí nghiệp mới được một năm thì tôi tìm cách xin chuyển đến một cơ quan gần nơi anh ở. Rồi một buổi tối tôi tìm đến nhà anh ấy. Vợ anh hoảng hốt khi nhìn thấy tôi. Chị ấy đã đuổi tôi ra khỏi nhà. Tôi lại khóc và nói với vợ anh: “Chị ơi, em không hề có ý phá hạnh phúc của chị. Nhưng em yêu anh ấy. Em chẳng dám xin chị điều gì quá đáng. Em chỉ xin chị thỉnh thoảng cho em đến nhà thăm anh chị một tí thôi”. Nghe tôi nói vậy, chị ấy cũng khóc nhưng không nói gìờng bưu điện tuy chúng tôi cùng ở một xí nghiệp. Sợ thư gửi bằng Sau đó chừng một tuần, tôi đến nhà thăm anh ấy. Anh nhìn tôi không nói gì và bỏ đi. Vợ anh pha chè mời tôi và bảo sao tôi không yêu một người nào đó để xây dựng gia đình, con gái có thì. Buổi tối đó, tôi đã tâm sự hết lòng tôi với chị. Lúc chào chị ra về tôi thấy chị nhìn tôi với đôi mắt hoàn toàn khác những lần trước đó.

Sau lần đó, anh đối xử với tôi nhẹ nhàng hơn. Một chiều anh đạp xe đến cơ quan tôi để gặp tôi. Tôi luống cuống pha trà còn anh cứ ngồi lặng im hút thuốc. Cuối cùng anh ấy hỏi tôi: “Lương cần gì ở tôi? Sao Lương lại cứ làm khổ mình như thế?”. Tôi khóc và bảo anh ấy tôi chẳng cần gì chỉ cần được yêu anh. Tôi muốn có một đứa con với anh. Khi có con tôi sẽ rời xa anh và không bao giờ để anh phải bận tâm tới tôi nữa. Anh ấy không đồng ý và tức giận bỏ đi.

Tôi vô cùng đau khổ. Mấy ngày sau tôi cáo ốm nằm nhà và khóc. Rồi tôi lại ngồi viết thư cho anh. Tôi nhớ lần ấy tôi viết hơn 100 lá thư cho anh nhưng kiên quyết không gửi và đêm nào tôi cũng mang những lá thư đó ra để đọc lại. Đến một ngày như không thể chịu đựng được nữa, tôi mang hơn 100 lá thư đó đến để trước mặt anh và bỏ về.

Cuối năm đó anh lại chuyển đến một xí nghiệp khác cách cơ quan tôi gần 20 cây số. Tôi buồn lắm. Cứ hai ngày tôi lại đạp xe đến nơi ở mới của anh để được nhìn thấy anh. Lần ấy thấy tôi, anh trợn mắt quát đầy tức giận: “Đồ điên!”. Đêm ấy tôi nằm không ngủ được và cứ tự hỏi có lẽ mình điên thật sao? Hôm sau tôi tự đến bệnh viện tâm thần để kiểm tra thêm lần nữa. Các bác sĩ khám cho tôi, rồi ngạc nhiên hỏi vì sao tôi lại nghĩ mình điên. Tôi nói với họ rằng, tôi không nghĩ tôi điên nhưng người ta cứ bảo tôi điên. Nghe vậy mọi người cười phá lên. Tôi cũng cười mà giàn giụa nước mắt. Sau lần tự đi khám bệnh ở bệnh viện tâm thần về, tôi vẫn đạp xe đến nhà anh và đứng từ xa nhìn, chỉ để nhìn thấy anh rồi mới đạp xe về.

Mấy năm sau tôi xin nghỉ hưu và mua một ngôi nhà nhỏ gần nhà anh. Lúc đó anh cũng đã về hưu. Hình như cho đến lúc này chị vợ anh ấy cũng hiểu được tình yêu đơn phương của tôi nên không để ý gì nữa. Đôi ba ngày chị ấy đến nhà tôi chơi và có mời tôi đến nhà anh chị. Tôi cũng đi lại nhà anh ấy như một đứa em. Có ngày tôi ở lại đó ăn cơm cùng vợ chồng anh. Cả ba chúng tôi như đã quên đi những gì trước đó. Có lẽ vì cả ba chúng tôi đã già và đã hiểu cuộc đời hơn nên đã biết thông cảm và chia sẻ với nhau. Những ngày tháng đó với tôi là những ngày hạnh phúc.

Một lần anh ấy bị ốm nặng, vợ anh và tôi cùng lo lắng, chăm sóc cho anh. Một buổi tối anh ấy ngồi dậy và nói chuyện với chúng tôi. Trước khi nhờ chúng tôi đỡ anh nằm xuống, anh cười và nói: “Giá như thời phong kiến thì tôi xin phép nhà tôi cưới cô Lương”. Tôi cầm lấy bàn tay gầy và lạnh của anh mà nước mắt đầm đìa. Với tôi, câu nói đó của anh cũng chính là lời cầu hôn rồi. Tôi không ngờ rằng, đó là câu nói tình cảm đầu tiên và cũng là cuối cùng anh ấy dành cho tôi. Đêm đó anh ấy trút hơi thở cuối cùng.

Sau khi làm tang cho anh xong. Chúng tôi có dọn dẹp những vật dụng của anh và thấy một bao tải nhỏ để trên gác xép trong bếp. Mở ra thì đó là những lá thư của tôi viết cho anh ấy nhưng không đủ. Chỉ còn lại 1.543 lá. Tôi có ghi nhớ trong một cuốn sổ số thư viết và gửi cho anh ấy là 5.776 lá. Chắc 4.233 lá thư kia anh ấy đã đốt hoặc vứt đi. Số thư còn lại là những lá thư tôi viết và gửi sau này.

Kính thưa tòa soạn

Những gì trong lá thư này là không phải do tôi viết. Tôi kể lại cho một người khác viết lại cho tôi. Tôi là một người đàn bà được học hành ít nên chẳng biết viết thế nào. Người viết thư này giúp tôi chính là con gái anh ấy. Cháu hiện là giáo viên trường THPT huyện

*****

Tôi sống giữa đau khổ và hạnh phúc

Chuyện tôi kể cho toà báo là chuyện tôi mới biết được cách đây vài năm. Câu chuyện này làm tôi hạnh phúc thì ít mà đau khổ thì nhiều. Đời tôi đã bất hạnh nhưng lại làm cho người khác phải bất hạnh vì tôi.

Kính thưa tòa soạn!

Tôi là công nhân xây dựng. Trong một tai nạn lao động cách đây 20 năm, tôi bị chấn thương cột sống và nằm liệt giường. Khi tôi bị tai nạn, vợ tôi còn quá trẻ. Lúc ấy vợ tôi mới hai mươi sáu tuổi.

Chúng tôi mới có một đứa con trai hơn hai tuổi. Suốt năm năm đầu tiên, vợ tôi đã tìm mọi cách chữa chạy cho tôi. Khi các bác sĩ nói cho vợ chồng tôi biết là không có cách nào chữa cho tôi được nữa, vợ tôi chỉ biết ôm tôi khóc. Nhưng sau đó, cô ấy vẫn tìm mọi cách chữa chạy cho tôi. Ngoài việc lo thuốc men cho tôi, cô ấy thường xuyên đi chùa cúng lễ mong tôi khỏi bệnh.

Hết năm này qua năm khác, tôi chỉ biết nằm bất động trên giường. Mọi sinh hoạt của tôi đều ở trên chiếc giường ấy. Hàng ngày vợ tôi vẫn phải đi làm lo kiếm sống cho gia đình và nuôi con, thời gian còn lại cô ấy chăm sóc tôi. Ai đến thăm tôi cũng mừng vì tôi có được một người vợ chung thủy đảm đang như vậy.

Nhưng họ càng khen vợ tôi thì tôi càng tự thấy đau khổ. Vợ tôi còn trẻ quá, cô ấy là một phụ nữ xinh xắn và hiền thảo. Vì bệnh tật của tôi mà cô ấy phải chịu bất hạnh. Tôi có nói đến chuyện ly hôn. Nhưng lúc nào cô ấy cũng bỏ chạy xuống bếp để khóc. Tôi suy nghĩ nhiều năm và quyết định giải phóng cho cô ấy. Tôi thấy tôi không có quyền bắt cô ấy phải chịu đựng nỗi bất hạnh của người khác. Trong căn phòng tôi nằm có chiếc giường của vợ tôi. Tôi đã nhiều lần khuyên cô ấy hãy vào phòng ngủ với con. Nhưng cô ấy không nghe. Tôi biết nhiều đêm vợ tôi không ngủ được. Tôi hiểu được phần nào nỗi vật vã, đau khổ của vợ tôi. Cô ấy còn trẻ. Cô ấy được quyền yêu thương và hưởng thụ tình cảm buồng the trong quan hệ vợ chồng.

Có lần, cô ấy cầm tờ giấy xin ly hôn mà tôi đã nhờ một người bạn viết hộ đưa cho cô ấy và xin cô ấy hãy ký vào đó. Cô ấy chỉ cúi đầu im lặng rất lâu rồi bật khóc. Tôi hiểu có trăm điều giày vò trong lòng cô ấy. Tôi nói với cô ấy nếu cô ấy không đồng ý ly hôn thì tôi sẽ uống thuốc ngủ tự tử. Từ ngày ấy, cô ấy thường xuyên lục lọi đồ đạc và cả quà cáp bạn bè cho tôi. Cô ấy sợ tôi tích trữ thuốc ngủ để làm liều.

Một lần cô ấy bảo tôi: "Anh phải sống để con nó nhờ anh. Khi nào nó lớn biết suy nghĩ thì anh làm gì em cũng không dám ngăn anh". Đã có những lần tôi tìm cách chết nhưng không được. Một lần, tôi quyết định chết bằng cách tuyệt thực. Nhưng khi nghe con trai tôi cầm tay tôi khóc và gọi tôi. Con tôi nhỏ quá. Tôi không đủ can đảm để xa con tôi vĩnh viễn. Nhưng cứ nhìn thấy vợ tôi lặng lẽ lau rửa cho tôi thì tôi lại thấy lòng đau như dao cắt.

Đến một ngày, vợ tôi đã vào viện để cắt buồng trứng. Chuyện này mãi bao nhiêu năm sau tôi mới được một người bạn vợ tôi kể lại. Người bạn ấy kể chuyện đó cho tôi và nói : Ch. nó cũng là đàn bà con gái, nó cũng như mọi con người, chuyện sinh hoạt chăn gối là lẽ tự nhiên. Nó làm vậy để y học có thể giúp nó quên đi chuyện đó. Nghe vậy, tôi khóc rống lên. Sao cô ấy lại phải khổ sở như vậy. Tôi tự hỏi tại sao tôi lại cứ tồn tại như một vật vô tri vô giác như thế. Tại sao tôi lại mang nỗi bất hạnh đến cho một người phụ nữ như vợ tôi.

Tôi và gia đình tôi hiểu quá rõ lòng tốt của vợ tôi. Bố mẹ tôi cũng đã từng nói chuyện với vợ tôi nhiều lần để khuyên vợ tôi đi lấy người khác. Bố mẹ tôi là người cũ nhưng cũng hiểu nghĩa chung thủy vợ chồng là như thế nào. Nhưng lần nào cũng vậy, cô ấy chỉ biết khóc mà thôi. Tôi nói rất nhiều với tất cả sự mang ơn của tôi với vợ tôi, với tất cả sự chân thành của tôi để cô ấy hiểu thực đúng lòng tôi là tôi rất tôn trọng vợ tôi chứ tôi không có ý gì khác. Lần ấy, vợ tôi gục đầu vào ngực tôi khóc mãi. Tôi hiểu tiếng khóc ấy. Tôi cũng khóc. Tôi khóc thương cho tôi và thương cho cô ấy.

Sau khi cắt buồng trứng được vài năm thì vợ tôi quyết định ăn chay. Người vợ tôi gầy đi và da dẻ không còn được trắng hồng như trước nữa. Tôi quyết liệt phản đối chuyện ăn chay của vợ tôi, nhưng cô ấy bảo rồi em sẽ quen và em tuy gầy nhưng thấy khỏe và nhẹ nhõm hơn, em sẽ ít mắc bệnh vì béo hơn. Vợ tôi nói vậy cốt chỉ để tôi an lòng.

Có một năm liền vợ tôi thường xuyên sắc thuốc uống. Tôi hỏi vợ tôi có bệnh gì thì cô ấy trả lời là bị bệnh thận. Tôi lo cho cô ấy. Tôi bảo cô ấy vì ăn chay mà thiếu chất sinh ra bệnh. Nhưng mãi sau này, cũng do một người bạn vợ tôi kể lại, tôi mới biết là cô ấy uống thuốc diệt dục. Trong suốt mười mấy năm qua, vợ tôi đã tìm mọi cách để quên đi mình là một người đàn bà trẻ.

Tôi gọi vợ tôi vào phòng. Tôi gào lên như một thằng điên. Tôi nói với cô ấy rằng tôi không cần sự chung thủy ấy. Thực tế, sự chung thủy ấy chỉ làm tôi thấy đau khổ thêm mà thôi. Tôi nói với mọi người là tôi có tội đã làm cho cô ấy phải trở thành một người phụ nữ như thế. Nhưng vợ tôi nói với tôi là em tự nguyện, không ai bắt em phải làm thế. Em có quyền ly hôn và làm lại cuộc đời. Nhưng em đã tự nguyện. Duyên trời đã se vợ chồng mình lại với nhau. Rồi vợ tôi lau nước mắt nói đùa với tôi là ông giời se chặt quá nên vợ chồng mình chẳng thể rời nhau ra được dù cuộc sống của hai vợ chồng có thế nào đi chăng nữa.

Khi tôi viết lá thư này cho toà báo là lúc vợ chồng tôi sắp được làm ông bà nội rồi. Chúng tôi vừa mới tổ chức cho con trai chúng tôi được gần một tháng. Dù rằng chúng tôi sắp nên ông nên bà nhưng chuyện về vợ tôi vẫn giày vò tôi ngày ngày. Tôi vẫn nói với vợ tôi là tôi mang ơn cô ấy nhưng tôi không chấp nhận sự chung thủy ấy. Tôi là một người chồng, tôi là người trong cuộc nên tôi hiểu được điều ấy. Tôi tìm cách giải phóng cho vợ tôi kể cả việc tìm đến cái chết, nhưng tôi đều không làm được. Cuộc sống vợ chồng là chuyện chẳng thể nào biết trước. Có lúc muốn bỏ nhau lại chẳng bỏ được. Có lúc không muốn bỏ nhau nhưng vẫn phải chia ly. Dù sao thì tôi cũng đã làm khổ cô ấy. Dù cô ấy chẳng bao giờ nghĩ thế.

Trong suốt hai mươi năm nay, tôi luôn luôn sống giữa đau khổ và hạnh phúc. Tôi hạnh phúc vì có một người bạn như vợ tôi. Nhưng tôi đau khổ vì tôi mà người phụ nữ là vợ tôi phải hy sinh bản thân mình đến như vậy.

Kính thư: P.Đ.H

Thư của Báo ANTGCT: Kính gửi ông P.Đ.H!

Đọc xong lá thư của ông, những người làm báo ANTGCT im lặng rất lâu. Mỗi người chúng tôi đều có một ý nghĩ riêng về câu chuyện ông kể. Câu chuyện ông kể thật giản dị nhưng nếu chúng ta ngồi im lặng và hình dung thì chúng ta thấy  câu chuyện ấy lớn lao đến như thế nào. Việc vợ ông nguyện sống suốt đời với người chồng tàn tật như ông là một tấm gương ít ỏi thời nay. Nhưng nếu bà có xây dựng hạnh phúc với một người đàn ông khác thì đức hạnh của bà cũng không vì thế mà bị ai trách móc. Chúng tôi hiểu rằng: nếu bà đi bước nữa thì lòng ông sẽ thanh thản hơn là việc bà nguyện ở lại với ông. Việc bà đi bước nữa  trong tình cảnh bệnh tật của ông được luật pháp và xã hội chấp nhận. Chính vì thế mà các cụ thân sinh ra ông và chính bản thân ông đã nhiều lần chân thành khuyên vợ ông hãy đi bước nữa. Vì lúc ấy bà còn trẻ, hạnh phúc của bà phải được bảo vệ và tôn trọng. Bà là một con người như muôn vàn con người do tạo hoá sinh ra. Bà không phải là một bà thánh.  Nhưng bà đã chọn cho mình một con đường. Con đường ấy là con đường khó khăn nhất trong những con đường đặt ra trước mắt bà. Chính câu chuyện của bà đã làm nên những ý nghĩa thật sâu sắc của cuộc sống. Phải thừa nhận rằng: Bà đã hy sinh quá lớn. Sự hy sinh của bà vừa rất con người vừa rất thần thánh. Tôi chắc là không ít  người khi đọc câu chuyện này sẽ đặt câu hỏi: Tại sao bà phải hy sinh đến như thế? Ai bắt bà phải hy sinh như thế? Không ai bắt bà cả. Tình thương trong trái tim bà đã lớn hơn tất  cả những quyền lợi và hạnh phúc của cá nhân bà. Năm tháng đã trôi qua, nhưng ông vẫn dày vò mãi về câu chuyện đó chứng tỏ ông là người có suy nghĩ rất sâu sắc và rất nhân bản. Trong câu chuyện này cả ông và bà đều đã đúng. Chúng tôi xin gửi tới ông bà sự chia sẻ và lòng kính trọng.

Ban Biên Tập ANTG Cuối Tháng

***

Mẹ em đã bị "chôn sống" trong ngôi nhà của mình

Đêm đó mẹ em đã uống thuốc tự tử nhưng không thành. Sau lần ấy bố em nói thẳng: “Nếu cô tự tử, tôi sẽ trả hai đứa con về nhà mẹ cô. Nếu cô thương chúng nó thì sống mà nuôi chúng nó”. Mẹ em hiểu bố em nói như vậy và sẽ làm như vậy. Từ ngày đó, mẹ em không bao giờ có ý định tự tử nữa.

Kính thưa Tòa soạn!

Em xin phép được giấu tên em và tên những người liên quan trong lá thư này. Tất nhiên khi lá thư này được in lên báo, thì chắc nhiều người trong gia đình, họ hàng và những người ở cơ quan bố mẹ em đều biết câu chuyện này nói về ai và ai viết câu chuyện đó.

Cách đây không lâu, em có viết một lá thư gửi cho bố em đang ở trong tù và đặt câu hỏi mà em đã từng hỏi mẹ em: “Tại sao bố mẹ không chia tay nhau?”. Có thể em còn trẻ nên không hiểu hết lẽ đời. Mẹ đã chôn vùi cả tuổi xuân của mẹ trong ngôi nhà này.

Em sinh ra và lớn lên trong một gia đình mà em rất tự hào. Bố em là một cán bộ có quyền chức, luôn có người đến thăm bố em, nhờ vả việc này việc nọ và biếu xén quà cáp. Ai nhìn vào cũng đều nghĩ mẹ em là một người hạnh phúc. Trước đây em cũng nghĩ như vậy. Nhưng sự thật lại không như vậy. Vì là người có quyền chức, bố em được mời tiệc tùng suốt ngày có nhiều đêm không về. Đến một ngày, em nghe lời bàn tán bóng gió rằng bố em đã có một người đàn bà khác. Lúc đầu em không tin. Nhưng một hôm em nhận được một lá thư nặc danh gửi cho em. Trong thư nói bố em đang chung sống và đã có con với người đàn bà này. Người viết thư còn cho em biết cả địa chỉ. Đọc lá thư đó, em rất thất vọng và đau khổ.

Như vậy chuyện bố em có người đàn bà khác là thật. Em tìm đến theo địa chỉ và đã nhìn thấy bố em đến đó. Bố em xuống xe từ đầu phố và đi bộ vào ngôi nhà này. Sau này em biết bố em đã mua ngôi nhà cho người đàn bà trẻ ấy. Cuối cùng, em gặp bố và yêu cầu nói ra sự thật. Bố đã tát em và nói không được phép thọc mũi vào những chuyện người lớn.

Một ngày, khi lấy hết can đảm, em đã nói với mẹ chuyện em nhìn thấy. Em nghĩ mẹ em có thể ngất đi vì đau đớn. Nhưng thật sự kinh ngạc khi thấy mẹ em nghe xong chỉ ngồi lặng đi giây lát rồi mỉm cười cay đắng và nói: “ Mẹ biết tất cả những chuyện đó. Nhưng mẹ khổng thể làm gì khác được”. Em gào lên: “Sao mẹ biết mà mẹ không ngăn cản”. Mẹ im lặng không nói gì.

Sau này khi đã trưởng thành và đã có gia đình riêng, mẹ em đã kể cho em nghe tất cả những gì về bố. Mẹ em thực sự đã sống như một người tù khổ sai trong chính gia đình mình. Khi có mặt mẹ và hai chị em, bố em vẫn bình thản cười nói với mẹ. Nhưng khi các con vắng mặt thì bố đối xử với mẹ em như một người nô lệ. Bố em để cả ảnh và thư từ của người đàn bà trẻ kia trong phòng ngủ mà không cần ý tứ. Có lần, bố em đã đưa người đàn bà kia về nhà khi chúng em về quê ngoại trong dịp nghỉ hè. Đêm ấy, bố bắt mẹ sang ngủ ở phòng của em và để phòng bố mẹ cho người đàn bà kia ngủ. Nỗi đau đã đến tột cùng. Đêm đó mẹ em đã uống thuốc tự tử nhưng không thành.

Mẹ em nói, lúc đầu không biết vì sao bố em có nhiều tiền như vậy. Chỉ khi bố bị bắt thì mẹ em mới hiểu hết ngọn ngành. Tuy có nhiều tiền, nhưng bố chỉ đưa tiền cho mẹ chi tiêu từng tuần và thường hay kiểm tra việc chi tiêu. Thi thoảng bố em mở tủ mang một đống tiền ra ngồi đếm, rồi sau đó mang đi đâu không biết. Có thể mang tiền cho người đàn bà trẻ kia. Có thể mang tiền gửi vào tài khoản riêng của mình. Cũng có thể bố em mang tiền cho một người nào đó như những người khác đã mang tiền đến cho bố em. Nhưng tồi tệ hơn là khi không có mặt các con, bố đã chửi rủa mẹ như chửi rủa một con chó. Em đã khóc và hỏi mẹ sao không chia tay với bố. Mẹ em chỉ im lặng. Em cũng không hiểu vì sao mẹ em lại có thể chịu đựng được cuộc sống như vậy?

Thế rồi trồng cây gì thì được quả ấy. Bố em bị cơ quan pháp luật bắt vì tội tham nhũng và tiếp tay cho những kẻ xã hội đen. Từ ngày bố em bị bắt vào tù, những người trước kia ngày đêm vây quanh bố không còn thấy đâu nữa. Cho đến giờ, bố em đã ở trong tù được năm năm nhưng chưa hề có một người nào từng nhờ vả, nịnh nọt trước đây vào thăm. Kể cả người đàn bà đó. Chỉ có một người duy nhất hằng tuần vẫn lặng lẽ chuẩn bị tất cả những gì có thể để vào thăm. Đó là mẹ em. Cứ đến tối ngày thứ bảy là mẹ lại ngồi gói ghém cẩn thận từng thứ và xếp vào một chiếc túi to để sáng chủ nhật đi xe sớm lên trại giam thăm bố. Thường đến tối mịt mẹ mới trở về. Lần nào về mẹ cũng vào buồng nằm im lặng chẳng ăn uống gì cho tới khuya mới dậy và cũng chỉ nói một câu: “Bố khỏe. Bố hỏi thăm các con”

Cho đến bây giờ đã có gia đình riêng, nhưng em chưa bao giờ hiểu được vì đâu mẹ em lại có thể sống và hành động được như thế. Bố đã phản bội mẹ và tồi tệ hơn là bố đã hành hạ tinh thần mẹ hơn hai mươi năm qua. Bố chưa bao giờ coi mẹ là một người vợ, một người bạn mà chỉ coi mẹ như một con ở, như một người nô lệ của riêng mình. Mẹ có quyền chia tay. Nhưng mẹ đã không làm thế. Mẹ em đã tồn tại với một cuộc sống thật kinh khủng như vậy hơn hai mươi năm. Làm sao mẹ lại có thể sống im lặng và nhẫn nhục như thế. Không ít lần, bà ngoại và chúng em khuyên mẹ hãy chia tay với bố. Ngay cả đến lúc này, khi chúng em đã trưởng thành, đã đủ khả năng tự lập, nhưng mẹ vẫn nói: “Bà ngoại và các con đều đúng. Nhưng mẹ không thể làm như vậy”. Hơn hai mươi năm qua, em thấy mẹ em hoàn toàn là một người bị chôn sống trong chính ngôi nhà của mình. Em chẳng thể nào hiểu được mẹ em và có lẽ chẳng bao giờ hiểu được và tin được trên đời này lại có một người sống được như vậy.

Kính thư

Thư của ANTGCT: Chúng tôi đã đọc lá thư của em, có người cũng đã biết về trường hợp đi tù của bố em, nhưng chuyện về mẹ em thì chúng tôi bây giờ mới biết và chúng tôi cũng kinh ngạc không kém gì em.

Câu hỏi của chúng tôi cũng giống của em là làm thế nào mà một người phụ nữ có học hành, nết na và duyên dáng lại sống được một cuộc sống như vậy. Nếu mẹ em sống ở một thời đại phong kiến xa xưa thì có thể dễ hiểu một chút. Nhưng mẹ em đang sống ở thời hiện đại khi phụ nữ được bình đẳng với nam giới trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Để lấy bất kỳ chỉ một lý do nào đó không thôi thì chúng ta cũng không thể nào giải thích được trường hợp mẹ em. Việc mẹ em sống được như vậy cho đến tận bây giờ bởi rất nhiều lý do hợp lại: Đó là lòng vị tha đến không tưởng, đó là tình yêu thương đối với các con vô bờ, đó là sự chịu đựng phi thường, đó là sự chấp nhận đến không thể chấp nhận, đó là sự nhẫn nhục đến không còn nhẫn nhục nữa v.v... Nhưng trong tất cả những điều kia lại còn một cái gì đó như một sự bí ẩn. Nhiều lúc chúng tôi cứ nghĩ lan man về mẹ em như là một người có thể hóa giải mọi điều của cuộc sống này: nhẫn nhục không còn là nhẫn nhục, nhu nhược không còn là nhu nhược, thù hận không còn là thù hận, đau khổ không còn là đau khổ... Phải chăng phải như thế thì một con người bằng da bằng thịt mới có thể đi qua được một cuộc đời như vậy. Chúng tôi khâm phục mẹ em, nhưng chúng tôi cũng trách mẹ em đã không tranh đấu cho cuộc sống của riêng mình. Sự hy sinh như thế có cần thiết không? Nhưng thế nào thì câu trả lời chính xác nhất về những gì chúng tôi và em không hiểu được chỉ thuộc về mẹ em. Chúng tôi chỉ xin cầu chúc những điều tốt đẹp đến với một người mẹ như vậy.

Ban Biên Tập ANTG Cuối Tháng

***

“Anh ấy đã cưới một linh hồn”

Tôi là một cựu chiến binh của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trong hơn ba mươi năm phục vụ trong quân đội, tôi đã chứng kiến biết bao mất mát hy sinh, bao chiến công oanh liệt của Quân đội nhân dân Việt Nam. Tôi cũng chứng kiến bao nhiêu chuyện không thể nào quên trong cuộc đời người lính của mình. Nhưng câu chuyện ấn tượng nhất và khó tin nhất là chuyện cưới vợ của một người đồng đội của tôi.

Kính gửi Tòa soạn!

Tôi và anh H. cùng một đơn vị. Chúng tôi cùng lên đường vào chiến trường miền Nam năm 1964. Chính trong những ngày tháng gian khổ ở đường mòn Hồ Chí Minh, anh H. đã yêu một nữ quân y. Chị ấy tên là P. Hình như họ sinh ra để cho nhau. Bởi thế mà chỉ trong lần gặp đầu tiên, họ đã say đắm nhau. Tôi nhớ lần ấy chúng tôi chỉ nghỉ chân gần Trạm Quân y nơi P. làm việc có một ngày một đêm. Chỉ trong khoảng thời gian ngắn ngủi ấy mà mối tình của hai người sau này trở thành một câu chuyện. Hai người đã hẹn ước nên vợ nên chồng khi chiến tranh kết thúc. Lời hứa hẹn của hai người lúc đó còn cao hơn cả lời tuyên thệ của những người lính trước khi bước vào trận đánh.

Sau này vào sâu trong chiến trường, anh H. vẫn tâm sự với tôi về lời hẹn ước đấy. Lúc đầu tôi cũng nghĩ đó là lời nói của một tâm hồn lãng mạn. Nhưng sau này, tôi hiểu ra đó là lời hẹn ước máu thịt mà không gì có thể phá vỡ ngoài cái chết. Trong chiến tranh có biết bao điều không thể lường trước được. Từ buổi gặp nhau gần trạm quân y trong một cánh rừng Trường Sơn, anh H. và chị P. không bao giờ gặp nhau nữa.

Năm 1973, anh H. trở về quê hương. Anh bị mất một chân trong một trận đánh gần hồ Dầu Tiếng ở Tây Ninh. Anh giải ngũ và chuyển vào làm việc trong một nông trường ở Ninh Bình. Năm 1975, chiến tranh kết thúc. Anh H. bắt đầu tìm cách hỏi thăm tin tức chị P.

Sau hòa bình, tôi đến nông trường thăm anh H. Anh H. lại nói với tôi về đám cưới của hai người. Nhưng đã hơn mười năm, hai người không có tin tức của nhau. Sau ngày hòa bình, anh H. đã tìm đến Ban quân sự tỉnh Quảng Bình quê chị, để hỏi thăm tin tức. Không may là anh không biết cụ thể xã, huyện của chị P. Những người ở Ban quân sự đã giúp anh tìm ra người có tên họ như của chị P. Anh H. đã tìm đến tận quê quán người đó. Nhưng họ tên thì đúng mà người thì không đúng. Anh H. không hề nản chí.

Mỗi khi có điều kiện anh lại đến những nơi có thể hỏi thăm tin tức chị P. Việc tìm kiếm tin tức về chị P. kéo dài trong nhiều năm. Thấy câu chuyện có vẻ như là chuyện trong mơ, tôi khuyên anh P. nên lập gia đình. Tôi nói với anh, có thể P. không phải tên thực của cô gái đó. Nhưng anh H. gạt ngay ý nghĩ đó của tôi ra. Anh H. bảo chỉ người trong cuộc mới biết tình cảm của họ với nhau như thế nào.

Mấy năm sau, có dịp công tác tại nông trường anh H., tôi nói thẳng với anh H. ý nghĩ của tôi về chuyện tình yêu của anh và chị P. Có thể chị P. nghĩ đến chuyện sống chết của người lính thật mong manh mà nhận lời đợi chờ anh như một sự động viên. Chuyện hẹn hò như vậy không phải là chuyện đặc biệt gì trong thời chiến tranh với hàng vạn cuộc gặp gỡ của những người lính còn trẻ. Những lời hẹn ước như thế nơi mặt trận không phải là

sự giàng buộc.

Anh H. vẫn cứ tiếp tục hỏi thăm tin tức và chờ đợi. Hòa bình đã bảy tám năm rồi. Nhiều lúc anh nghĩ chị đã hy sinh. Nếu chị P. còn sống và còn yêu anh thì chị đã đi tìm anh. Cuối cùng anh H. cũng xây dựng gia đình với một nữ công nhân nông trường. Hai vợ chồng anh sống rất hạnh phúc.

Một lần, anh H. cùng các cựu chiến binh thực hiện một chuyến đi về đường mòn Hồ Chí Minh. Họ đã đến một nghĩa trang liệt sĩ, nơi chôn cất thi hài của nhiều người lính Trường Sơn. Anh H. đã thấy ngôi mộ một chiến sĩ trùng tên và quê quán mà chị P. đã nhắn gửi lại anh. Trong anh ngọn lửa hy vọng lại bừng cháy. Anh tức tốc trở lại Quảng Bình. Anh tìm đến đúng địa chỉ được ghi trên bia mộ. Khi bước vào nhà, anh bàng hoàng nhận ra tấm ảnh trên ban thờ chính là chị P.

Lúc này anh mới biết, chị P. đã hy sinh sau khi họ chia tay nhau được bảy tháng. Chính vì thế mà anh H. đã chờ đợi mãi nhưng không thấy chị P. trở về. Anh H. vô cùng đau khổ.

Anh trở về và kể cho vợ anh câu chuyện của anh và chị P. Vợ anh cảm động và càng quý trọng chồng mình. Chị nói với anh có thể lập một ban thờ nhỏ để thờ chị P. Anh H. không đồng ý. Nhưng đến một ngày anh đã nói với vợ một ý định kỳ lạ. Anh muốn làm lễ cưới với chị P. Anh nói với vợ rằng, lúc còn bên nhau họ đã hứa hẹn nên vợ nên chồng khi chiến tranh kết thúc, anh muốn hoàn thành nguyện ước năm xưa.

Nghe ý định của chồng, người vợ đã khóc. Chị hiểu và tôn trọng tình cảm thiêng liêng của những người lính và lòng thủy chung của chồng. Sau một vài ngày suy nghĩ, chị đồng ý để anh H. làm lễ cưới với chị P. Anh H. viết thư cho tôi nói về đám cưới đó và nhờ tôi giúp đỡ. Đọc thư xong tôi bàng hoàng. Tôi chẳng bao giờ nghĩ rằng mối tình của một thời gian ngắn ngủi lại là một mối tình sâu sắc đến như vậy.

Khi tôi đến, anh H. vừa đi Quảng Bình về. Anh đã đến gặp gia đình chị P. để kể lại câu chuyện của hai người và xin gia đình họ hàng chị P. cho phép anh được cưới chị P. Cả gia đình chị P. đã khóc và cảm động trước tấm chân tình của anh H. và họ đã đồng ý.

Tôi trở thành phù rể cho anh H. Chúng tôi đã đến nghĩa trang liệt sĩ nơi mà chị P. đang yên nghỉ để đón dâu. Đến đúng ngôi mộ, anh mở chiếc balô lấy ra rất nhiều hàng mã gồm quần áo cưới, gương lược, đôi dép... Anh H. đặt tất cả mọi thứ lên mộ cùng với bức truyền thần chị P. và thắp hương. Anh chắp tay rì rầm nói chuyện với chị P. trong làn nước mắt. Sau khi hương tàn, anh đốt vàng mã rồi ôm một bó hoa lay-ơn đến trước bức truyền thần chị P. và nói: “Anh đến đón em đây”. Rồi anh ôm bức truyền thần chị P. cùng bó hoa rời nghĩa trang liệt sĩ. Anh đã cưới một linh hồn

Buổi chiều chúng tôi về đến nhà anh. Vợ anh đã chuẩn bị một mâm cơm thịnh soạn. Anh H đặt bức truyền thần chị P cạnh mâm cơm trước một chiếc bát và đôi đũa đã được người vợ chuẩn bị trước. Sau bữa cơm ấy, vợ anh dọn dẹp và xin phép đưa hai đứa con nhỏ về bên nhà ngoại. Lúc đó, tôi đã hiểu ra mọi chuyện. Tôi thầm cảm phục chị, một người phụ nữ nhân hậu và cao thượng.

Anh H. ôm bức chân dung vào buồng. Trên giường có hai chiếc gối mới tinh. Tôi sửng sốt đến lạnh người và không thể tin nổi khi còn được biết chính vợ anh chuẩn bị một cái giường cưới như thế cho đêm tân hôn của chồng. Người tôi run lên bần bật và tôi òa khóc. Tôi thấy tôi chưa bao giờ hiểu được tình yêu cũng như tấm lòng nhân ái của con người lại có thể mạnh mẽ và thẳm sâu đến như vậy. Đêm ấy, anh H. đặt bức truyền thần chị P. lên chiếc gối có thêu đôi chim hòa bình bên cạnh anh.

Cả đêm ấy, tôi không sao ngủ được. Quả thực lúc đầu tôi nghĩ anh H. bị thương và sống nhiều với bom đạn trong chiến tranh nên bị ảnh hưởng thần kinh. Nhưng sau này thì tôi đã hiểu con người anh cũng như vợ anh, một nữ công nhân một nông trường mà sao có trái tim và tấm lòng nhân hậu đến như vậy.

Sáng hôm sau tỉnh dậy, anh H. bảo tôi trông nhà để anh đạp xe sang nhà ngoại đón vợ và các con về. Bức truyền thần chị P. đã được anh gói lại và cất vào trong tủ. Anh nói với tôi: “Bây giờ tôi không còn giày vò và đau khổ nữa. Tôi có thể bắt đầu cuộc sống thanh thản với vợ con mình”

***

Hai người đàn ông trong cuộc đời một người đàn bà

Khi tôi ngồi viết lá thư này là lúc lòng tôi đã thanh thản đi nhiều so với 5 năm trước. Bây giờ tôi thấy mình hạnh phúc. Nhưng tôi vẫn mang một nỗi giày vò. Mặc dù những người thân của tôi, đặc biệt những người trong gia đình chồng tôi đã an ủi, chia sẻ và động viên tôi suốt bao nhiêu năm cho đến tận bây giờ.

Những ngày ở Đức, tôi đem lòng  yêu một người đàn ông và đã mang thai. Anh ta đã hứa sẽ đưa tôi về nước và tổ chức lễ cưới. Cái thai ngày một lớn còn anh ta thì luôn tìm mọi lí do khi tôi hỏi về việc đám cưới. Thật sự, ngày ấy tôi không hề nghi ngờ gì về anh ta cả. Nhưng một hôm tôi không thấy anh ta đến chỗ tôi. Tôi lo lắng sợ có chuyện gì đó xảy ra nên đến chỗ anh ta ở. Những người ở đấy nói anh ta đã chuyển đến một thành phố khác. Một người bạn của anh ta đã cho tôi địa chỉ nơi anh ta đang ở. Tôi quyết định lấy vé tàu đến thành phố đó để tìm anh ta. Tôi đã tìm thấy và phát hiện anh ta đang sống với một người đàn bà khác và hai người đã có một đứa con bốn tuổi. Tôi bàng hoàng đau khổ.

Và tôi đau đớn hơn khi anh ta không chấp nhận đứa con tôi đang mang trong bụng. Anh ta đã phũ phàng đuổi tôi ra khỏi nhà. Tôi suy sụp hoàn toàn. Sự đau đớn và tuyệt vọng đã ảnh hưởng đến đứa con trong bụng tôi. Tôi đã đẻ non. Đứa bé ra đời khi mới chỉ được hơn bảy tháng. Nếu không có sự giúp đỡ của bạn bè và các thấy thuốc người Đức thì có lẽ đứa bé sẽ chẳng thể thành người.

Sau khi sinh con, tôi viết thư cho anh ta nhiều lần với mong muốn anh ta hãy nghĩ lại và nhận đứa con máu thịt của mình. Nhưng anh ta đã phũ phàng chối bỏ giọt máu đó. Không những thế, anh ta còn vu khống tôi nhiều chuyện. Khi tôi nhận ra rằng anh ta không có lương tâm của một con người, tôi quyết định ôm con trở về Việt Nam.

Trở về nước, tôi xin việc làm ở một xí nghiệp tại Hải Phòng, quê hương tôi. Cuộc sống của hai mẹ con tôi rất khó khăn vì đồng lương quá ít ỏi. Vì tương lai của con mình, tôi dẹp bỏ sự tự trọng để lại viết thư cho anh ta. Sau nhiều lá thư của tôi, anh ta viết thư trả lời với chỉ vỏn vẹn một câu: “Muốn mấy đồng bạc thì tôi gửi cho, đừng viết những câu đạo đức giả nữa”. Với lương tâm tồi tệ của anh ta như thế, tôi quyết định vĩnh viễn quên anh ta và coi anh ta đã chết. Cũng trong thời gian đó, tôi gặp và quen N - một người đàn ông hiền lành từ một tỉnh khác làm việc ở Hải Phòng.

Anh kém tôi một tuổi và chưa có gia đình. Rồi chúng tôi yêu nhau. Tôi đã cố trốn chạy tình yêu ấy, nhưng không được. Việc có con như trường hợp của tôi đã gây nhiều dị nghị trong làng xóm và xí nghiệp thời gian đầu. Tôi đã kể cho N. nghe về người đàn ông tồi tệ ấy để mong N. quên tôi. Nhưng N. càng yêu thương tôi hơn. N. đặt vấn đề đi tới hôn nhân với tôi. Tôi đã chối từ. Tôi nói với anh tôi cũng yêu anh và đau khổ vì anh. Nhưng nếu tôi đồng ý lấy anh có thể chúng tôi chỉ thêm đau khổ về sau.

Chính vì lý do đó mà tôi đã xa lánh anh suốt cả một năm trời. Nhưng mặc dù tôi đối xử với anh vô cùng lạnh nhạt và nhiều khi có vẻ phũ phàng thì anh lại càng chân thành và tha thiết với tôi. Anh yêu tôi và giúp đỡ, an ủi mẹ con tôi một cách lặng lẽ. Nhưng có lẽ số trời đã định. Cuối cùng tôi không thể dối lòng mình.

Chúng tôi tổ chức lễ cưới thật giản dị. Đặc biệt gia đình nhà anh hoàn toàn không có mặc cảm gì khi tôi đã có một đứa con ngoài giá thú. Một năm sau ngày cưới, chúng tôi có một cháu trai. Chồng tôi yêu cả ba chúng tôi. Anh đối với đứa con riêng của tôi như cha đẻ của nó. Có lẽ không ai hạnh phúc hơn tôi. Bao đau đớn, phụ bạc mà tôi phải gánh chịu trước kia giờ như được anh bù đắp.

Cuộc đời tôi tưởng chẳng bao giờ phải khổ đau thêm nữa. Nhưng một chuyện khó tin đã xảy ra đối với gia đình bé nhỏ của chúng tôi. Người đàn ông từ Đức trở về sau bao nhiêu năm biệt tích. Anh chị có biết người đàn ông đó là ai không? Đó chính là em ruột chồng tôi.

Hồi chuẩn bị cưới, anh cũng có lần nói đến người em ruột đi xuất khẩu lao động ở Liên Xô cũ mà nhiều năm chẳng có tin tức gì. Tôi cũng là người xuất khẩu lao động, tôi biết

có rất nhiều người đi xuất khẩu lao động ở Liên Xô cũ sau đó đi sang một nước khác. Nhiều người trong số họ xa tổ quốc cả hơn chục năm không về vì không có tiền hoặc không liên lạc vì một lý do gì đó. Khi nhận được tin người em từ nước ngoài về sau hơn mười năm xa cách, chồng tôi liền đưa cả gia đình về quê luôn.

Khi chúng tôi vừa bước vào ngôi nhà ở quê thì người đối mặt đầu tiên chính là em chồng tôi. Cả hai chúng tôi giật mình kinh hãi. Không còn nghi ngờ gì nữa, trước mặt tôi chính là người đàn ông bội bạc và tàn nhẫn ấy. Tôi kêu lên và đổ gục xuống ngất đi. Khi tỉnh dậy, tôi đã sụp lạy bố mẹ chồng và chồng tôi.

Tôi không hề biết người đàn ông kia là em ruột chồng tôi, nhưng tôi vẫn thấy tôi là người có tội. Tại sao trời lại đày đọa tôi như thế. Tất cả hạnh phúc mà tôi có được quá đau đớn, quá cực nhọc đã tan biến trong khoảnh khắc. Điều kinh hoàng hơn là tôi có con với cả hai anh em ruột. Tôi trở nên điên dại. Sau khi biết chuyện cũ của tôi và người đàn ông ấy, gia đình chồng tôi như có tang.

Chồng tôi như người mất hồn. Anh lên cơn sốt và mê sảng. Tôi không thể ở lại ngôi nhà ấy thêm một ngày. Tôi bỏ cả hai đứa con chạy trốn về Hải Phòng. Tôi mua thuốc ngủ và uống. Tôi không muốn sống. Tôi kinh hãi khi phải nhìn thấy chồng tôi. Tôi biết rằng tôi đã giết chết anh ấy. Nhưng trời không cho tôi chết. Hàng xóm đã phát hiện ra tôi và đưa tôi đến bệnh viện. Khi tôi tỉnh lại, tôi nhận ra chồng và các con tôi đang ngồi bên cạnh. Tôi không thể nào tin vào tai mình khi nghe anh ấy nói rằng nếu tôi chết thì anh ấy và các con biết sống thế nào.

Ra viện, tôi sống trong tâm thần bất ổn. Tôi thường giật tỉnh giữa đêm và khóc như điên dại. Tôi thương chồng tôi vô hạn và vẫn không quên từ bỏ ý định quyên sinh. Một đêm, khi chồng con tôi đã ngủ say, tôi lấy dây thắt thòng lọng và treo cổ tự vẫn. Nhưng dây đứt. Tôi rơi xuống nền nhà. Chồng tôi thức giấc và đã tìm mọi cách hô hấp nhân tạo và cứu sống tôi. Tôi tỉnh lại, quỳ sụp vái chồng tôi và khóc xin anh ấy hãy để cho tôi chết.

Chồng tôi đầm đìa nước mắt ôm tôi và an ủi. Rồi mẹ chồng tôi từ quê lên thăm. Bà đã an ủi và động viên tôi. Bà nói tôi không có tội gì và khuyên tôi hãy quên chuyện cũ và phải sống mà trông nom chồng con. Người đàn ông bội bạc và tàn nhẫn đã trở lại Đức. Trước khi đi, anh ta lên thành phố và gặp chồng tôi ở quán càphê nói lời xin lỗi anh trai mình.

Sau nhiều năm trôi qua, tinh thần tôi đã dần dần hồi phục. Tôi có thể sống được là bởi chính tình yêu da diết và chân thành của chồng, và bởi chính lòng cảm thông và hiểu biết của gia đình chồng tôi, nhất là mẹ chồng tôi đã dành cho tôi. Nếu không thì chắc chắn tôi đã tìm mọi cách để kết thúc cuộc sống quá đau đớn của mình.

Tôi đã gặp trên đời một người đàn ông thật vô lương tâm, nhưng tôi cũng lại gặp bao nhiêu người nhân hậu đến nhường nào như chồng tôi, mẹ chồng tôi và những người khác. Nhiều lúc tôi cứ nghĩ chồng tôi là thần phật hiện hình mới có thể thương yêu tôi và có tấm lòng bao dung, rộng lượng được như thế.

Nhưng hình như hạnh phúc của cuộc đời này thật ngắn ngủi. Chồng tôi bị tai nạn giao thông và mất ngay sau khi đưa vào bệnh viện. Với nỗi đau đớn ấy, tôi đã hóa điên một thời gian dài. Nay bệnh tình của tôi đã khá ổn định. Các con tôi cũng đã biết thương mẹ. Nhưng cũng thật lạ là hơn bao giờ hết, tôi thấy lòng mình thật thanh thản. Tôi có cảm giác chồng tôi vẫn còn sống. Cứ mỗi tuần tôi lại mang quần áo của anh ra giặt giũ, phơi phóng. Tôi mang giày của anh ra phố đánh xi. Buổi sáng tôi vẫn pha trà mời anh và trò chuyện với anh. Đến bữa cơm, tôi vẫn xới cơm cho anh ăn và gắp thức ăn cho anh. Tôi hoàn toàn thấy anh luôn đang ở bên cạnh vợ con. Tôi nói với các con tôi khi nào chúng lớn tôi sẽ kể câu chuyện về những người cha của chúng.

Duy chỉ có một điều mà cho đến bây giờ tôi không biết phải làm thế nào. Đó là việc xưng hô của hai đứa con tôi. Đứa con lớn của tôi là con người em còn đứa thứ hai lại là con người anh ruột. Qua lá thư này, tôi muốn Báo ANTG Cuối Tháng và bạn đọc nào đó quan tâm đến câu chuyện của tôi giúp tôi một lời khuyên. Tôi xin chân thành cám ơn. Chúc Báo càng ngày càng trở thành nơi tin cậy cho bạn đọc.

Ký tên

Thư của ANTG Cuối Tháng: Thưa chị, chúng tôi đã có thư riêng cho chị rồi. Như trong thư chúng tôi đã viết, một vài năm nữa cả hai cháu của chị đã lớn và có thể nghe câu chuyện về những người cha của chúng như chị viết. Việc xưng hô, theo chúng tôi thì đứa con lớn bắt buộc phải gọi đứa con nhỏ của chị là anh. Vì dù thế nào đi nữa thì người đàn ông vô lương tâm kia cũng là em ruột của chồng chị. Các cháu lớn lên sẽ hiểu. Tất nhiên việc thay đổi đó đối với chúng là một cú sốc tình cảm. Nhưng chị và gia đình chị không thể nào giấu đi sự thật ấy. Chúng tôi tin, với nhân cách và sự hiểu biết của chị và gia đình chồng chị, các cháu sẽ hiểu đúng câu chuyện và sẽ trở thành những người tốt. Một lần nữa, chúng tôi chân thành cám ơn sự tin tưởng của chị nơi chúng tôi. Chúng tôi cầu chúc những điều tốt đẹp nhất đến với chị và các con chị.

***

"Anh tôi còn nợ mẹ 99 roi"

Tôi thấy người anh rung lên. Tôi đứng nhìn và cũng khóc theo. Sau đó, anh cởi bộ quần áo lính giấu vào một cái bị cói. Anh ở nhà với mẹ tôi đến đêm hôm sau thì lại trốn đi. Năm ấy, anh tròn 20 tuổi. Bà không ngờ rằng phải hơn bốn mươi năm sau, mới gặp lại đứa con tội lỗi của mình.

Kính gửi các anh các chị trong Tòa soạn Báo ANTG Cuối tháng,

Tôi tên là Phạm Thế Khang. Năm nay tôi vừa bước sang tuổi 70. Tôi là một bạn đọc không bỏ sót số báo ANTG Cuối tháng nào kể từ khi báo ra đời đến nay. Mục đầu tiên tôi đọc khi mở tờ báo ra là mục nói về những chuyện khó tin có thật. Hôm nay tôi mạnh dạn viết thư cho Tòa soạn kể về câu chuyện của chính anh ruột tôi. Anh tôi tên là Phạm Thế An. Tôi không biết đây có phải là chuyện khó tin đối với Tòa soạn và bạn đọc không, nhưng đối với tôi thì đúng là một câu chuyện khó tin.

Mẹ tôi sinh được ba người con trai và hai người con gái. Năm mẹ tôi bốn mươi tuổi thì cha tôi mất. Mẹ đã ở vậy và nuôi chúng tôi khôn lớn thành người. Thuở bé, mấy anh em trai chúng tôi hay nghịch ngợm làm phiền lòng mẹ. Mỗi lần anh em chúng tôi có lỗi không nghe lời, mẹ đều bắt nằm sấp trên giường, tay cầm chiếc roi và hỏi: “Tội này đáng đánh mấy roi hở?”. Lúc nào cũng vậy, anh em chúng tôi cũng vừa mếu máo vừa trả lời: “Đáng đánh ba roi ạ”. Mẹ tôi bảo: “Hôm nay mẹ chỉ đánh một roi. Còn hai roi mẹ cho nợ. Nếu lần sau còn mắc lỗi, mẹ sẽ đánh nốt”. Nói xong, cầm roi đánh vào mông chúng tôi một roi. Mặc dù bị đánh rất nhẹ, nhưng lúc nào chúng tôi cũng òa khóc nức nở rất lâu. Riêng anh An là người bị đánh đòn nhiều nhất vì anh là đứa bé hiếu động và nghịch ngợm nhất trong mấy anh em.

Một lần, anh An rủ mấy đứa bạn đang đêm lấy bùi nhùi đốt cây rơm của một hàng xóm. Mẹ tôi biết chuyện buồn lắm. Mẹ bắt anh nằm sấp trên giường và hỏi: “An, tội này đáng đánh mấy roi?”. Anh An thưa: “Ba roi ạ”. Mẹ tôi đánh một roi và bảo: “Hôm nay mẹ chỉ đánh một roi. Mẹ cho nợ hai roi. Nếu còn làm thế, mẹ sẽ đánh”.

Nhưng lần nào mẹ cũng chỉ đánh chúng tôi một roi còn thì cho chúng tôi nợ. Tôi cũng không nhớ trong cuộc đời, chúng tôi đã nợ mẹ bao nhiêu roi nữa. Tuổi thơ với chúng tôi là những sự dạy bảo nghiêm khắc nhưng đầy bao dung của mẹ.

Chúng tôi dần lớn lên theo năm tháng, một chuyện đau lòng đã xảy ra trong gia đình chúng tôi. Anh An bỏ nhà ra thị xã làm ăn mà không thấy trở về. Mẹ buồn lắm và thường sai tôi ra thị xã hỏi thăm tin tức, nhưng tôi cũng chẳng có được tin tức gì về anh.

5 năm sau ngày bỏ nhà đi, anh An đột ngột xuất hiện. Anh đã đăng lính cho Pháp. Khi nhìn thấy anh An xuất hiện với bộ quân phục lính Pháp, mẹ tôi bàng hoàng. Bà đánh rơi cái tích nước vối vừa mang từ dưới bếp lên. Chiếc tích vỡ tan tành. Bà ngồi bệt xuống hiên nhà và khóc. Vừa khóc vừa kêu lên: “An ơi, mày làm nhục nhã cả gia đình này rồi”. Anh An vội chạy đến ôm lấy mẹ và nói: “Con có lỗi đã bỏ nhà đi, con xin lỗi Mủ”. Bà

ngồi khóc như thế rất lâu, rồi đứng dậy bước đến rút chiếc roi vẫn gài dưới mái gianh nghiêm giọng nói: “Nằm lên giường cho mẹ hỏi tội”. Anh An nhìn mẹ lưỡng lự. Đã lâu lắm rồi, bà không bắt chúng tôi nằm lên giường để hỏi tội và đánh roi nữa. Có lẽ vì thế mà anh lưỡng lự. “Nằm lên, còn đứng đấy được à?”. Anh đành bước đến bên giường và nằm lên. “An, tội bỏ nhà đi không nói gì với mẹ đáng mấy roi ?”. “Ba roi ạ”. Mẹ tôi giơ roi quất anh An một cái, rồi nói: “Mẹ đánh một roi cho nhớ. Lần sau tái phạm, mẹ sẽ đánh nốt hai roi”. Nghe nói vậy, anh An đáp “dạ” và định ngồi dậy thì bà cầm chiếc roi gõ gõ vào đầu anh nói tiếp: “Nằm xuống, đã hết tội đâu mà đứng dậy”. Mẹ nghiêm mặt hỏi: “An…”. Nói đến đó, giọng bà nghẹn lại. Tôi chưa bao giờ thấy bà như thế. “An, tội đi lính cho Pháp đáng đánh mấy roi?”. Nghe thế, anh An vội xoay người nhìn lại. Bà quát: “Nằm sấp mặt xuống và trả lời, tội đi lính cho Pháp đáng đánh mấy roi?”. Anh An nằm úp mặt xuống giường không nói được câu nào. "Nói". Tôi nghe thấy giọng mẹ lạc hẳn đi. Anh An vội đáp: “Ba roi ạ”. Mẹ tôi lại quát: “Hỗn, tội tầy trời như thế mà mày bảo ba roi à? Mấy roi hở An?”. Anh nói như khóc: “Dạ, 100 roi ạ”. Anh vừa dứt lời thì mẹ tôi như qụy xuống và khóc. Bà hờ cha tôi và nói có tội với ông vì đã không nuôi dạy được con để con ấy đi theo giặc.

Mãi lâu sau mới từ từ đứng dậy và nói: “Hôm nay mẹ chỉ đánh con một roi để con nhớ tội tầy trời này của con mà hối cải. Mẹ cho con nợ. Nếu con không từ bỏ làm lính cho giặc Pháp thì mẹ không tha một roi nào”. Rồi đánh anh An một roi. Khi bà gài chiếc roi lại dưới mái gianh, anh tôi vẫn nằm sấp mặt xuống giường. Tôi thấy người anh rung lên. Tôi đứng nhìn và cũng khóc theo. Sau đó, anh cởi bộ quần áo lính giấu vào một cái bị cói. Anh ở nhà với mẹ tôi đến đêm hôm sau thì lại trốn đi. Năm ấy, anh tròn 20 tuổi. Bà không ngờ rằng phải hơn bốn mươi năm sau, mới gặp lại đứa con tội lỗi của mình.

Bốn anh em tôi sau đó đều tham gia cách mạng. Bà rất vui. Nhưng hễ khi anh em tôi tề tựu đông đủ bên bà thì lại khóc nhớ đến anh An. Bà luôn trăn trở với cảm giác là mình có lỗi đã không dạy bảo được anh. Mặc dù theo lính Pháp nhưng bà vẫn thương anh, vẫn luôn ngóng chờ tin tức của đứa con lầm lạc. Trong thâm tâm anh em tôi, tất cả đều nghĩ anh đã mất trong chiến tranh.

Ngôi nhà của chúng tôi ở quê đã được xây dựng lại khang trang. Mẹ tôi vẫn ở trong ngôi nhà ấy chứ không theo chúng tôi ra thành phố. Bà muốn ở đó để đợi anh An về. Trong tâm trí bà, anh An đang tìm đường về nhà và còn vì anh ấy còn nợ 99 roi nữa nên bà vẫn giữ lại chiếc roi. Bây giờ nhà không có mái gianh, bà để roi dưới chiếu trên chiếc giường đang nằm. Lúc đó tôi nghĩ bà đã lẫn vì tuổi già và vì thương nhớ con quá.

Một lần tôi cho cả gia đình về nghỉ hè ở quê, các con tôi nhìn thấy và hỏi chuyện về chiếc roi đó. Ngày ấy, chúng chỉ nghe vậy chứ tôi biết chúng chưa thể hiểu hết câu chuyện về chiếc roi.

Anh An đã trở về thật. Anh theo người Pháp vào Nam. Sau đó anh tìm cách trốn lính, đổi tên họ và trở thành một ông giáo. Năm 1975, nghe chính quyền Sài Gòn tuyên truyền về những gì sẽ xảy ra khi Cộng sản vào thành phố, anh sợ quá lên tàu vượt biên và định cư ở Mỹ. Có những hôm nhớ mẹ, nhớ quê hương da diết muốn viết thư về cho gia đình nhưng lại không dám viết. Anh hổ thẹn với mẹ, với quê hương, tự coi như mình đã chết, để bà đỡ đau lòng hơn. Nhưng càng già, anh tôi càng đau khổ và ân hận vì đã không nghe lời dạy năm xưa mà bỏ nhà đi theo giặc. Và cuối cùng anh quyết định trở về quê hương sau mấy chục năm xa cách.

Khi nhìn thấy mẹ, anh chỉ kêu được hai tiếng “Mẹ ơi!” rồi đổ gục vào lòng bà và khóc nức nở. Lúc đó, mắt mẹ tôi đã mờ nhưng không thể nào quên được đứa con tha hương của mình. Bà đã nhận ra: “Sao con bỏ nhà đi lâu thế, hở An” giọng mẹ nghẹ ngào. Anh càng khóc to hơn như một đứa trẻ và xin tha thứ. Anh rất muốn về từ lâu, lâu lắm rồi để trả nợ roi cho mẹ và anh nghĩ còn bị phạt thêm nhiều roi nữa. Nghe vậy, mẹ tôi cười trong làn nước mắt đã cạn khô và bảo: “Còn nợ mẹ 99 roi. Nhưng mẹ lại cho con nợ. Nếu con mắc lỗi lần nữa, mẹ sẽ đánh đủ không tha một roi”. Nói xong bà cười, nụ cười rạng rỡ hơn bao giờ hết.

Một năm sau ngày gặp lại đứa con trở về, bà qua đời. Từ ngày mẹ mất, anh An thường xuyên về thăm quê hương. Đến năm 70 tuổi thì anh về hẳn và sống ở trong ngôi nhà tuổi thơ của chúng tôi.

Ba năm sau thì anh mất. Trước khi mất, anh dặn đi dặn lại chúng tôi là khi anh mất thì bỏ chiếc roi vào áo quan để anh mang xuống suối vàng cho mẹ, vì anh vẫn còn nợ 99 roi. Chúng tôi đã thực hiện mong ước cuối đời của anh. Nhưng tôi biết, mẹ tôi sẽ chẳng bao giờ đánh anh cả 100 roi. Mẹ chỉ đánh chúng tôi một roi để nhớ lỗi mà tu sửa cái đức khi sống trên cõi đời này.

Phạm Thế Khang

Thư của Báo ANTGCT:

Kính thư ông Phạm Thế Khang,

Chúng tôi chẳng còn nghi ngờ gì nữa về câu chuyện ông viết thư kể cho chúng tôi. Nhưng câu chuyện ấy có lẽ đang trở thành câu chuyện khó tin với nhiều người trong thời đại này. Chúng ta đang đánh mất đi quá nhiều những điều thiêng liêng trong đời sống hiện đại. Đấy chính là nỗi đau lòng của các bậc cha  mẹ. Tình thương yêu bao la, lòng nhân ái thẳm sâu và kỷ cương nghiêm minh của người mẹ luôn luôn là con đường duy nhất cho những đứa con lầm lạc trở về đúng ngôi nhà chân chính của cuộc đời mình. Khi đọc xong câu chuyện của ông chúng tôi đã không kìm được những giọt nước mắt.

Thật buồn thay khi những “chiếc roi” của nhân ái và nghiêm minh trong xã hội chúng ta ngày một ít đi. Thay vào đó là một sự giáo dục hết sức sai lầm của không ít các bậc cha mẹ. Hậu quả của sự giáo dục đó chúng ta đã và đang được chứng kiến thông qua các phương tiện thông tin đại chúng ngày nay. Chúng tôi hy vọng chiếc roi trong câu chuyện của ông sẽ quất xuống nhiều người đang sống hiện nay ít nhất là một lần. Chúng tôi vô cùng cảm ơn về câu chuyện ông đã  kể cho chúng tôi và bạn đọc ANTGCT. Chúng tôi xin được thắp một nén hương trong tâm khảm để dâng lên một người mẹ nhân từ và vĩ đại của chúng ta và một nén hương cắm trên mộ ông Phạm Thế An, một người con lầm lạc nay đã trở về.

Kính thư

***

Người phụ nữ đó là mẹ tôi

Quê ngoại của tôi ở Thanh Hóa, còn quê nội thì cho đến bây giờ tôi cũng không biết. Tôi chỉ biết tôi lớn lên ở một nông trường trung du nơi mẹ tôi làm việc tại đó cho đến cuối đời. Những năm tháng thời chiến tranh, đất nước vô cùng khó khăn, mẹ tần tảo nuôi tôi ăn học.

Kính thưa Tòa soạn,

Câu chuyện về mẹ tôi mà tôi đã biết cách đây 20 năm nhưng bây giờ tôi mới kể. Xin Tòa soạn cho phép tôi được giấu tên. Không phải vì tôi sợ hãi điều gì mà tôi chỉ thấy không cần phải đưa tên những người có liên quan trong câu chuyện này. Tôi thiết nghĩ, khi đọc xong lá thư này Tòa soạn và bạn đọc sẽ thông cảm với tôi.

Hiện nay tôi là một thạc sĩ khoa học có uy tín trong nghề và trong cuộc sống. Những gì tôi thành đạt ngày hôm nay là do công nuôi dưỡng và dạy dỗ của mẹ tôi. Mẹ tôi đã qua đời cách đây năm năm. Nhưng đêm nào tôi cũng thắp một nén nhang trên bàn thờ mẹ và ngồi suy ngẫm về cuộc đời của mẹ tôi và của chính tôi.

Cho đến bây giờ, tôi cũng không biết tôi sinh ra ở đâu và bố đẻ tôi là ai. Trước khi mẹ tôi mất nhiều năm, tôi đã nhiều lần hỏi mẹ tôi về bố đẻ tôi. Nhưng mẹ tôi chỉ khóc và nói là mẹ tôi không biết. Ngày ấy, tôi nghĩ có lẽ vì thù hận bố tôi ghê lắm mà cương quyết không cho tôi nhận bố. Tôi tin như vậy vì trong cuộc đời tôi cũng đã nghe những câu chuyện tương tự. Có những người hận thù người mình yêu hay chồng mình mà nói với con bố của nó đã chết và không cho bố con gặp nhau. Nhưng suốt cuộc đời sống với tôi, tôi luôn luôn nhận thấy mẹ tôi không có biểu hiện gì về sự thù hận của mẹ tôi đối với bố tôi. Tôi biết có một điều gì đó uẩn khúc trong lòng mẹ tôi mà không nói được ra.

Quê ngoại của tôi ở Thanh Hóa, còn quê nội thì cho đến bây giờ tôi cũng không biết. Tôi

chỉ biết tôi lớn lên ở một nông trường trung du nơi mẹ tôi làm việc tại đó cho đến cuối đời. Những năm tháng thời chiến tranh, đất nước vô cùng khó khăn, mẹ tần tảo nuôi tôi ăn học. Tôi học rất giỏi và rất ngoan nên mọi người rất kính trọng mẹ tôi. Nhưng mẹ tôi được kính trọng hơn vì tấm lòng của mẹ tôi đối với mọi người. Mẹ là một người có thể coi mọi con người sống gần mẹ tôi như ruột thịt. Ai thiếu thốn khó khăn, ai đau ốm bệnh tật, ai buồn khổ... mẹ tôi đều giúp đỡ. Mẹ tôi là một người phụ nữ nhân ái và gương mẫu. Mẹ tôi là niềm tin yêu của tất cả mọi người. Chỉ có một điều làm mọi người băn khoăn. Đó là mẹ tôi đã sống một mình để nuôi tôi từ năm mẹ tôi mới chỉ 24 tuổi. Mẹ tôi là một người phụ nữ nhan sắc. Sự hy sinh vì mọi người và tính tình ít nói làm mẹ tôi càng thêm đẹp. Có bao nhiều người đàn ông đã đem lòng yêu thương mẹ tôi chân thành nhưng mẹ tôi đều chối từ.

Hồi đó, mẹ con tôi ở trong một căn hộ tập thể chật hẹp của nông trường làm bằng tranh tre, nên câu chuyện giữa mẹ tôi và những người đàn ông yêu mẹ tôi, tôi đều nghe được dù không muốn. Với người nào cũng vậy, mẹ tôi đều nói không xứng đáng với tình yêu thương của người ấy. Sau này lớn lên, tôi thường xuyên tự hỏi tại sao mẹ tôi lại nói là mẹ tôi không xứng đáng. Mẹ tôi có nhan sắc, mẹ tôi là một người có tấm lòng nhân ái, mẹ tôi là một người biết sống vì người khác. Vậy tại sao mẹ tôi lại nói mẹ tôi không xứng đáng? Hay là vì mẹ tôi đã có một đời chồng? Nhưng lý do đó không thuyết phục được tôi. Vì những người đàn ông đến với mẹ tôi với một tình yêu chân thành. Họ để lại trong ký ức tôi một hình ảnh đẹp.

Năm 26 tuổi thì tôi lấy vợ. Tôi quyết định nói chuyện với mẹ về bố đẻ của tôi. Tôi xin mẹ dù thù hận bố tôi đến đâu thì cũng cho tôi được báo tin ngày tôi lấy vợ để sau này tôi khỏi phải ân hận vì bất hiếu. Đêm ấy mẹ tôi khóc rất lâu. Chưa bao giờ tôi thấy mẹ tôi khóc đau đớn và tội nghiệp đến như vậy. Rồi mẹ tôi lau nước mắt nói với tôi là mẹ xin lỗi. Mẹ tôi hứa sẽ nói với tôi vào một ngày náo đó. Vì gần đến ngày vui và vì tôi không thể chịu đựng được khi nhìn mẹ tôi khóc như thế, tôi không hỏi mẹ tôi nữa. Nhưng tôi hiểu có một điều không bình thường về người bố đẻ của tôi.

Thế rồi tôi cũng không hỏi mẹ tôi nhiều như trước về bố đẻ tôi. Nhưng đến một ngày mẹ tôi gọi tôi đến và kể cho tôi nghe về bố đẻ của mình. Đó là những ngày mẹ tôi đau ốm. Hình như mẹ tôi đã biết trước mình sẽ ra đi vĩnh viễn. Mẹ tôi nhìn tôi đầm đìa nước mắt và bảo : “Mẹ không còn sống với con được lâu nữa. Mẹ đã hứa nói cho con biết bố đẻ con là ai. Mẹ không thể ra đi mà không nói với con. Nhưng mẹ mong con nghe xong câu chuyện này con hãy tha thứ cho mẹ. Mẹ xin con hãy tha thứ cho mẹ để mẹ có thể nhắm mắt được”. Lúc đó, mẹ tôi run rẩy nhắc đi nhắc lại câu “xin con hãy tha thứ cho mẹ”. Tôi cầm tay mẹ tôi, khóc và nói : “Con xin mẹ đừng nói như vậy, con đau lòng lắm”.

Mẹ tôi đã kể cho tôi nghe về bố đẻ của tôi. Tôi bàng hoàng. Tôi không bàng hoàng về bố đẻ tôi mà tôi bàng hoàng về mẹ tôi. Cho đến lúc đó, tôi mới hiểu vì sao mẹ tôi không nói cho tôi nghe bố đẻ tôi là ai. Vì mẹ tôi cũng không biết và không thể nhớ được bố đẻ của tôi là ai nữa. Bố đẻ của tôi là một khách làng chơi. Ông chỉ đi qua cuộc đời mẹ tôi trong một khoảnh khắc, khi mẹ tôi còn quá thơ dại. Sự thật thì một khoảnh khắc tôi biết đó là ê chề và đau đớn, gặm nhấm và hành hạ mẹ tôi cả một đời người.

Khi mẹ tôi mang thai, những người bạn "đặc biệt" của mẹ tôi khuyên hãy phá thai. Nhưng mẹ tôi không làm việc ấy. Khi mang thai tôi được 5 tháng, mẹ tôi quyết định bỏ thành phố lên miền đất trung du này. Đêm đêm, mẹ tôi thề nguyền với cái thai rằng không bao giờ trở lại chốn phố phường mà mẹ tôi đã từng tủi nhục. Mẹ tôi xin được vào làm nấu cơm ở một nông trường trung du. Tôi được sinh ra ở đó. Từ đó, con người mẹ tôi hoàn toàn thay đổi. Mẹ tôi làm tất cả những gì có thể cho tôi và cho những người sống xunh quanh.

Kính thưa Tòa soạn,

Tôi đã ba lần viết lá thư như thế này nhưng tôi lại đốt đi. Tôi giày vò tự hỏi: Một người con thế nào nếu viết thư kể cho người khác nghe câu chuyện về mẹ mình như thế. Nhưng dù thế nào, tôi cũng thấy tự hào về mẹ tôi. Bởi mẹ tôi đã đi qua được lỗi lầm của đời mình. Tôi hiểu vì sao mẹ tôi đã khóc trong đau khổ khi phải nói với những người đàn ông yêu mẹ tôi một cách chân thành là mẹ tôi không xứng đáng. Tôi tự hào vì mẹ tôi đã không một lúc nào không dạy tôi hãy nhân ái và giúp đỡ con người và mẹ tôi là tấm gương của lòng nhân ái và yêu thương con người như vậy. Tôi tự hào vì mẹ tôi đã không che giấu lỗi lầm của mình.Tôi hiểu mẹ tôi như thế, nhưng tôi vẫn cảm thấy có gì đó bất hiếu. Xin Tòa soạn hãy cho tôi một lời khuyên

***

Tôi vị tha hay nhu nhược?

Thế là tôi quyết bảo vệ ông ấy đến cùng. Ai bảo chồng tôi có con riêng tôi đều gạt phắt. Ai xui tôi đi kiện, tôi bảo rỗi hơi. Tổ chức đến nhà nắm tình hình, tôi bảo rằng gia đình tôi yên ấm, hạnh phúc, tôi không có gì phàn nàn về ông ấy cả. Chuyện người, chuyện đời thế gian cười 3 tháng chứ ai cười 3 năm.

Kính thưa các anh chị ở tòa soạn Báo An ninh thế giới cuối tháng!

Tôi không nghĩ rằng sẽ có lúc phải kể câu chuyện đau lòng này ra, câu chuyện mà suốt bấy nhiêu năm tôi hằng chôn sâu cất kín trong lòng, tôi đã tự hỏi mình rất nhiều lần rằng tôi là một người đàn bà vị tha hay nhu nhược. Có thể, mãi mãi tôi giữ chặt nó cho riêng mình nếu như không có cái ngày mà con gái đầu lòng của tôi đã về sau khi mừng tuổi mẹ đầu năm đã quỳ xuống trước mặt tôi khóc ròng và hận tôi làm cho anh chị em nó phải chịu điều nhục nhã. Lòng người mẹ một đời vì chồng vì con như tôi đã đau như bị dao cắt. Trong sự bối rối đến cùng cực, tôi chỉ còn biết viết thư cho các anh chị trong tòa soạn, những mong nhận được một lời khuyên sáng suốt, chân tình để giúp tôi thoát khỏi sự khủng hoảng này.

Câu chuyện xảy ra cách đây đã gần 40 năm, và thực ra, nó chưa bao giờ kết thúc. Lúc đó, chồng tôi đang là cán bộ Đoàn xã, còn tôi đang ở cữ sinh đứa con gái đầu lòng. Cuộc hôn nhân của tôi khiến cho bao trai gái trong làng phải thầm ghen tị vì tôi lọt vào mắt xanh của anh Bí thư đoàn xã hiền lành, đẹp trai, năng nổ.

Nhà tôi ở sát một con kênh đào chạy qua. Sáng sáng, các bà các cô trong làng đều ra bến nước để giặt giũ và đó cũng là nơi để cả làng nói chuyện trên trời dưới bể. Và chuyện chồng tôi có tình nhân cũng bắt đầu nghe được từ đây. Người đó chẳng phải ai xa lạ chính là cô Yến ở xóm bên. Tôi nghe ngóng, dò hỏi và bao đêm khóc thầm, gối đẫm nước mắt cho đến ngày cô Yến sinh nở. Cả làng trên xóm dưới xôn xao, tiếng đồn ngày càng dữ, không chỉ tôi đứng ngồi không yên mà chồng tôi cũng không giấu được nỗi lo lắng sợ mất cái chức đang có và cũng rơi luôn cả chức đội trưởng sản xuất mà chồng tôi đang phấn đấu.

Hàng xóm và gia đình bên ngoại nhất quyết bắt tôi đến gặp cô Yến làm cho ra chuyện. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại, tức thì tức thật nhưng sợ làm to chuyện chồng tôi xấu hổ, mà không chừng chồng tôi sẽ đến ở với cô Yến thì vợ sẽ mất chồng, con sẽ mất bố. Với lại ở nông thôn quê tôi, quan niệm hãy còn nặng nề: “Có chồng mới gọi bằng bà/ Không chồng thì gọi là da lợn lòi”. Nghĩ sao làm vậy, tôi quyết giành giật lại chồng tôi. Ngày Yến sinh con trai, tôi gạt nước mắt gắng gượng gánh một gánh gạo đầy và 5 cân nếp tới nhà Yến. Tôi van xin cô ấy hãy buông tha chồng tôi, bởi dù sao tôi cũng đang là vợ của anh ấy. Giờ đây cô đã có một đứa con là giọt máu của anh ấy để an ủi. Nếu cô thương tôi và vẫn còn yêu anh ấy thì hãy đừng khai nhận với mọi người đây là con của anh Hiếu chồng tôi.

Mọi chuyện rồi cũng êm xuôi. Tôi vẫn một mực chiều chuộng chồng tôi như chưa có chuyện gì xảy ra. Chúng tôi có thêm 4 cháu trai nữa. Năm 1968, giặc Mỹ đánh phá ra miền Bắc dữ dội. Chúng thả bom và pháo kích từ biển vào. Quê tôi, cả làng nhà ai cũng đào hầm trú ẩn. Dân quân cũng đào sẵn các hầm cá nhân ở hai bên đường đi, nếu giặc Mỹ ném bom, người đi đường còn có chỗ mà tránh. Và trớ trêu thay, trong một trận bom, chồng tôi lại có với cô Lành góa chồng một đứa con trai nữa trong lần nhảy hầm tránh bom cùng chị ta. Nuốt hận vào trong, gạt nước mắt một lần nữa, tôi lại gồng gánh gạo nếp xôi gà đến biếu và nói khéo với cô Lành để cô im lặng không khai đứa trẻ trong bụng là của ai.

Tất nhiên, cô Lành cũng như cô Yến đều chiều theo ý nguyện của tôi mà cắn răng mang tiếng chửa hoang chứ nhất quyết không khai cha của những đứa trẻ. Họ nói với tôi cảnh góa bụa quá sớm, chỉ xin chồng tôi một đứa con sớm tối vui vầy chứ không có ý định cướp chồng tôi và hứa cắt đứt quan hệ với chồng tôi. Tội nghiệp thân tôi, cứ nghĩ đến những ngày ấy là nước mắt tôi lại ứa ra. Gia đình tôi giữ được yên ấm thì búa rìu dư luận lại bổ xuống đầu tôi. Người làng nói xa nói gần, có người nói thẳng vào mặt tôi là tôi có mắt giả mù, có tai giả điếc. Họ còn hát vè bóng gió chuyện của tôi: “Đói lòng ăn nắm lá sung/ Chồng một thì lấy chồng chung thì đừng”. Họ bảo tôi nhu nhược, mắc bùa mê thuốc lú của chồng tôi. Thú thực, lòng dạ có đau đớn ghen tuông, song tôi vẫn còn yêu chồng tôi quá nhiều và luôn có một niềm tin không dễ gì lay chuyển được là chồng tôi vẫn yêu tôi, yêu các con. Bây giờ chồng tôi đã là Bí thư đảng ủy xã, tôi không thể nào hắt đổ bát cơm các con đang ăn, cũng như xô đổ cái ghế anh ấy đang ngồi.

Tôi sống êm đềm với chồng tôi cùng lũ con lúc này đã ngót nghét 10 đứa cả trai lẫn gái. Ngày đi làm đồng, tối về nhận nan của hợp tác xã đan lát thêm, nhằm kiếm công đổi thóc ăn cho gia đình đỡ túng thiếu. Thế rồi, một lần nữa chồng tôi đã làm tôi quị ngã vì thói trăng hoa của mình.

Sáng hôm ấy, khi cùng các con lên nhận nan ở đội sản xuất, ông đội trưởng không muốn cho tôi nhận cứ chần chừ bảo hết nan rồi. Chờ mãi đến trưa tôi đi thẳng lên văn phòng hợp tác xã thì nghe được tiếng ông đội trưởng nói nhỏ với mấy người ngồi bên: “Ông Hiếu lại ăn nằm với cô Lê kế toán hợp tác xã có chửa rồi. Vợ ông ấy đó, có lẽ bà ấy bị câm hay chập mạch mới chịu được ông chồng sa đọa như thế. Đừng chia nan cho nhà bà ấy nữa, để vợ chồng đói rách, sinh ra cắn nhau, cho ông Hiếu lo làm ăn không bụng dạ nào mà nghĩ đến đàn bà nữa”. Tôi choáng váng, suýt ngất xỉu giữa sân hợp tác trong cái nắng chang chang trưa tháng 6. Thất thểu lê chân về đến nhà, tôi gọi đàn con ra và ôm lấy chúng khóc òa lên. Lần đầu tiên sau chục năm chịu nhịn, tôi đã khóc như mưa như gió, tức tưởi nói với các con: “Chuyến này cả nhà chết đói các con ơi, hàng xóm thì chê cười mẹ ngu muội, dốt nát. Họ hàng khinh rẻ xa lánh, hợp tác thì không chia nan cho nữa, biết lấy gì để sống đây các con ơi”. Tôi vừa khóc vừa gào vì tất cả những uất ức nén chịu trong suốt 20 năm trời giờ đây vỡ òa ra. Tôi không có gì mà mất, cũng chẳng còn gì để giữ nữa. Ông ấy nằm trên nhà lẳng lặng chứng kiến tất cả mà không nói năng gì. Suốt 3 ngày liền ông cứ nằm không ăn, không uống. Các con tôi đưa cơm vào, ông ấy bảo:  “Ai cũng chê cười, khinh rẻ, chỉ còn có vợ con là chỗ dựa duy nhất mà cũng nói bóng nói gió thì ông còn ăn, còn sống làm gì nữa”. Ông ấy thanh minh chỉ vì thương mấy người phụ nữ kia thiếu thốn tình cảm, không nơi nương tựa lúc tuổi già nên đã làm từ thiện giúp đỡ cho họ có đứa con thôi.

Nghe ông phân trần, lòng người đàn bà còn nặng tình với chồng cũng phần nào nhẹ nhõm. Xét cho cùng tôi thấy chồng tôi cũng xuất phát từ ý tốt, từ lòng cao thượng. Thế là tôi quyết bảo vệ ông ấy đến cùng. Ai bảo chồng tôi có con riêng tôi đều gạt phắt. Ai xui tôi đi kiện, tôi bảo rỗi hơi. Tổ chức đến nhà nắm tình hình, tôi bảo rằng gia đình tôi yên ấm, hạnh phúc, tôi không có gì phàn nàn về ông ấy cả. Chuyện người, chuyện đời thế gian cười 3 tháng chứ ai cười 3 năm.

Giờ các con tôi đã lớn, cháu chắt nội ngoại hai bên đã 12 đứa. Hai người phụ nữ là cô Yến và cô Lành đều đã mất cả, hai đứa con của họ đều dắt díu nhau về gặp rồi xin lỗi tôi thay cho mẹ nó và xin nhận bố, nhận anh em. Tôi vui lòng cho họp các con lại, nói với chúng: Đây là 2 người anh em cùng cha khác mẹ với các con. Chúng thiếu thốn tình cảm từ thơ bé, các con nên bù đắp cho cả hai anh em về tình cảm lẫn vật chất. Các con tôi ngoan ngoãn vâng lời. Chúng không hề hé răng chỉ trích bố hay ghét bỏ hai người anh em ruột thịt. Riêng thằng bé con cô Lê nó kiên quyết không chịu nhận bố vì nó bảo nó không có một người bố như thế, đẻ con ra mà không dám nhận con. Nó đã đưa mẹ nó vào Nam để đoạn tuyệt với quá khứ, xóm giềng.

Tôi năm nay đã 65 tuổi rồi, tôi mãn nguyện với những gì mình đã hy sinh chịu đựng vì các con và trên hết là vì chồng tôi. Hạnh phúc đã đến ngày hái quả, con cháu dâu rể đề huề, một sân hòe quế bốn bề ấm êm. Ấy vậy mà tết Ất Dậu năm nay, các con tôi về tề tựu đông đủ. Ăn tết xong, con gái đầu lòng của tôi đã quỳ xuống trước mặt tôi và òa lên nức nở. Cháu nói rằng: “Mẹ ơi! Mẹ làm hư bố. Mẹ nhu nhược quá, mẹ đã để bố con theo hết người này đến người khác, có đứa con rơi này, đến đứa con vãi khác. Mẹ làm thế là bôi gio trát trấu vào mặt chúng con... Chúng con không cất mặt lên được để mà nhìn thiên hạ”. Tôi khẽ khàng: “Chuyện gì mà con lại oán trách bố mẹ vậy. Chuyện cũ qua lâu, năm mới nhắc lại làm gì”. Con tôi càng nức nở: Hôm qua, chồng con bảo: “Bố mày tốt đẹp lắm đấy à. Có tới 3 đứa con rơi, không biết chừng cha nào con nấy thì nói gì được ai. Ôi mẹ ơi, con chết nhục vì bố mẹ đấy. Tại mẹ quá nuông chiều bố, nếu ngay từ đầu mẹ làm to chuyện, kiên quyết ngăn cản bố thì làm chi có chuyện như hôm nay”.

Các anh chị ơi! Suốt 40 năm, tôi cắn răng chịu đựng là vì chồng và các con, là vì nỗi đau mình tôi gánh chịu. Nhưng khi nỗi đau ấy hành hạ sang cả con gái tôi, để nó oán trách tôi thì tôi không thể chịu đựng được. Tôi rất hiểu tâm trạng của con và càng thương con. Con tôi nói đúng hay sai? Tôi đã sai trong suốt chừng ấy năm hay chồng tôi sai? Tôi là người đàn bà cao thượng, có lòng vị tha, hay tôi nhu nhược đớn hèn? Suốt 40 năm, tôi chưa bao giờ gục ngã vì đau đớn, nhưng trước những lời kết tội của con gái tôi, tôi đã sụp đổ. Tôi buồn, tôi ốm từ tết đến giờ mới gượng dậy nổi để viết bức thư này gửi tới các anh chị trong trong tòa soạn, nhằm tâm sự với báo cho vơi bớt nỗi buồn. Xin các anh chị ở tòa soạn báo hãy cho tôi một lời khuyên.

Quỳnh Lưu tết Ất Dậu

***

Chúng tôi đã "giết chết" một người bạn

Vất vả lắm chúng tôi mới biết thông tin về S: Sau khi bị nhà trường gửi công văn đến địa phương thông báo về đạo đức của mình, S đã phải chịu quá nhiều tai tiếng và những ánh mắt khinh bỉ của hàng xóm. S đã xin đi khai hoang ở một huyện miền núi.

Kính gửi các anh, các chị Báo ANTG Cuối tháng!

Năm nay tôi đã gần bảy mươi tuổi. Cái tuổi mà con cháu đã có thể chúc thọ được rồi. Tôi đã chứng kiến biết bao câu chuyện cuộc đời. Nhưng có một câu chuyện mà tôi không thể nào quên được. Tôi viết lá thư này gửi các anh, các chị trong Tòa báo để kể lại câu chuyện mà tôi là một người liên quan đến câu chuyện đó. Hy vọng, câu chuyện

của tôi nếu được in lên sẽ nói với bạn đọc gần xa một điều gì đó về cuộc đời này.

Câu chuyện xảy ra vào năm cuối cùng trong đời sinh viên của tôi, ở ký túc xá mà tôi ở lúc đó. Một hôm, chúng tôi đi tập quân sự. Duy chỉ có một người trong phòng kêu ốm và ở lại. Người đó là S, quê ở Thanh Hóa. Buổi chiều trở về, tôi sắp xếp lại đồ đạc cá nhân và hoảng hốt nhận ra một chỉ vàng của tôi không cánh mà bay. Đó là chỉ vàng mà cha mẹ cho để mua xe đạp đi làm sau khi tôi ra trường. Ngay lúc đó, tôi nhìn S đang nằm quay mặt vào tường và hoàn toàn tin rằng S đã lấy cắp chỉ vàng của tôi. Tôi đề nghị mọi người trong phòng cho tôi khám tư trang của họ. Cuộc khám xét không thành công.

Nhưng qua phân tích của chúng tôi và qua thái độ hoang mang của S, chúng tôi đều tin S đã giả ốm ở nhà để lấy cắp chỉ vàng của tôi. Chúng tôi đã báo cáo sự việc với nhà trường. Bảo vệ nhà trường cho biết, buổi sáng chúng tôi đi tập quân sự thì S có ra khỏi trường khoảng một giờ đồng hồ. Mặc dù S cả quyết không hề lấy cắp chỉ vàng ấy, nhưng chúng tôi và nhà trường đã tiến hành nhiều cuộc họp để chất vấn và khẳng định thủ phạm vụ trộm đó là S.

Một tuần sau, chúng tôi phát hiện S mang một tải mì sợi ra ga tàu mang về quê. Chúng tôi túm lại hỏi S lấy tiền đâu mà mua mì sợi. S không nói gì mà ôm mặt khóc. Năm đó, nhà trường đã không xét tốt nghiệp cho S mặc dù học lực của S rất khá, với lý do đã có hành vi đạo đức xấu và không trung thực với tội lỗi của mình. Chúng tôi hồ hởi nhận bằng tốt nghiệp và quyết định phân công công tác. Chỉ có S không được nhận bằng tốt nghiệp và tạm thời không được phân công công tác. Đồng thời nhà trường có công văn gửi về địa phương S sinh sống đề nghị địa phương theo dõi và giáo dục S. Khi nào địa phương chứng nhận S đã hối cải và tiến bộ thì nhà trường sẽ xem xét giải quyết trường hợp của S.

Thời gian cứ thế trôi đi. Một số bạn bè học cùng chúng tôi vẫn có liên lạc với nhau. Duy chỉ có S là không ai biết rõ ràng ở đâu và làm gì. Nhà trường cho biết, S cũng không quay lại trường để xin cấp bằng và phân công công tác.

Ngày tháng trôi qua, tôi chẳng còn nhớ tới chỉ vàng bị lấy cắp năm xưa. Trong đám bạn bè tôi, có những người rất thành đạt. Đặc biệt H đã trở thành một người rất giàu có bằng năng lực và sức lao động của chính anh. Anh là một người được xã hội biết đến.

Một hôm, sau ngày tôi vừa nghỉ hưu, có một thanh niên mang đến nhà tôi một lá thư và một cái hộp giấy nhỏ. Anh thanh niên nói là một người nhờ chuyển, nhưng lại nói là không nhớ tên người đó. Tôi băn khoăn và hồi hộp mở thư ra. Lá thư chỉ vẻn vẹn mấy dòng: "Anh P thân mến, tôi xin được gửi trả lại anh chỉ vàng mà tôi đã lấy của anh cách đây mấy chục năm. Tôi sẽ đến gặp anh để xin anh thứ tội. Kính". Đọc thư xong, tôi thực sự bàng hoàng. Lá thư không ký tên. Tôi không còn nhận được chữ đó là của ai viết nữa. Tôi đoán đó là thư của S. Tôi mở chiếc hộp giấy nhỏ và nhận ra trong đó có một chỉ vàng. Đó là một chỉ vàng mới. Không hiểu tại sao lúc đó nước mắt tôi chảy ra giàn giụa. Lúc này tôi mới thực sự nghĩ đến S với một nỗi xót  thương. Ngày ấy, S là sinh viên nghèo nhất trong lớp. Bố S mất sớm. Mẹ S phải tần tảo nuôi năm anh chị em S ăn học. Có lẽ vì thế mà trong một phút không làm chủ được mình, S đã trở thành một kẻ ăn cắp.

Nếu lúc đó, chúng tôi có được sự xót thương như bây giờ thì có lẽ chúng tôi không đẩy S vào tình cảnh như ngày ấy.

Sau khi nhận được lá thư và chỉ vàng, tôi hầu như mất ăn, mất ngủ. Có một nỗi ân hận cứ xâm chiếm lòng tôi. Ngày ngày tôi đợi S đến tìm. Tôi sẽ nói với S là tôi tha thứ tất cả và tôi cũng xin lỗi S vì lòng tôi thiếu sự thông cảm và thiếu vị tha.

Một buổi sáng có tiếng chuông cửa. Tôi vội chạy ra mở cửa. Người xuất hiện trước tôi không phải là S mà là H. Tôi reo lên: "Ối, hôm nay sao rồng lại đến nhà tôm thế này". Khác với những lần gặp gỡ trước kia, hôm đó gương mặt H trầm tư khác thường. Tôi kéo H vào nhà và nói ngay: "Mình vừa nhận được thư thằng S. Cậu có biết nó viết gì không? Nó hứa trả lại tôi chỉ vàng và nói sẽ đến gặp tôi để xin lỗi". Khi tôi nói xong, H bước đến bên tôi và nói: "Anh P, anh không nhận ra chữ viết của tôi ư. Tôi chính là người viết lá thư đó. Tôi chính là người đã ăn cắp chỉ vàng của anh". Nói xong, H như đổ vào tôi và khóc rống lên. Tôi vô cùng bàng hoàng và không tin đó là sự thật. Khóc xong, H đã kể cho tôi nghe tất cả sự thật. Vì cũng muốn mua một chiếc xe đạp sau khi tốt nghiệp đi làm, H đã tìm cách lấy trộm chỉ vàng. Và suốt thời gian qua, H rất ăn năn và luôn tìm kiếm S để chuộc lỗi. Thế rồi chúng tôi quyết định về quê S mặc dù biết S không còn sinh sống ở quê đã lâu.

Vất vả lắm chúng tôi mới biết thông tin về S: Sau khi bị nhà trường gửi công văn đến địa phương thông báo về đạo đức của mình, S đã phải chịu quá nhiều tai tiếng và những ánh mắt khinh bỉ của hàng xóm. S đã xin đi khai hoang ở một huyện miền núi.

Nghe vậy, chúng tôi lại tức tốc lên đường tìm đến nơi S đang sinh sống. Ở đó S sống cùng vợ con trong một ngôi nhà gỗ đẹp dưới chân một dãy đồi. S trồng trọt và mở một trang trại chăn bò lớn. Trông anh già hơn tuổi nhưng khỏe mạnh và đôi mắt nhân ái vô cùng. Cả ba chúng tôi ôm lấy nhau mà khóc.

Tôi và H quyết định ngủ lại một đêm với S. H xin S cho H được kể sự thật cho vợ con S nghe để họ thanh thản và hãnh diện về chồng, về cha mình và H muốn được tạ lỗi với vợ con S. Nhưng S gạt đi và nói: "Chưa bao giờ họ tin tôi là kẻ ăn cắp". Trước khi chia tay nhau, H cầm tay S khóc và nói: "Mình có tội với cậu. Cậu đã tha tội cho mình. Nhưng mình muốn được trả một phần nhỏ cái nợ lớn mà đời mình đã mang nợ với cậu. Hãy nói mình phải trả nợ cậu như thế nào". S mỉm cười và nói: "Ông đã trả hết nợ rồi". Khi tôi và H còn chưa hiểu ý thì S nói: "Việc ông nói ra sự thật về tội lỗi của ông là ông đã trả hết nợ rồi. Đừng nghĩ gì về chuyện cũ nữa. Mà thực ra, ông nợ chính ông nhiều hơn là ông nợ tôi. Nợ người dễ trả hơn nợ chính mình". Cho đến lúc đó, tôi mới thực sự hiểu con người S. Tôi hiểu ra một điều gì đó thật xúc động, thật sâu sắc về cuộc đời này. Hóa ra, có những tâm hồn lớn lao và cao thượng lại nằm trong những con người khốn khó và giản dị như thế.

Cũng trong cái đêm thức với S tại ngôi nhà gỗ của anh, chúng tôi mới biết những ngày đi học, khi nghỉ học, S vẫn đi quay mì sợi thuê để mua mì sợi cứu đói cho gia đình. Chúng tôi đã không hiểu được bạn bè mình. Chúng tôi đã làm cho một con người như S nếu không có nghị lực, không có lòng tin có thể dễ dàng rơi vào tuyệt vọng.

Thưa các anh, các chị, câu chuyện tôi kể cho các anh, các chị chỉ có vậy. Nhưng với tôi đó là một bài học về con người và về cuộc đời. Kính chúc các anh, các chị trong Tòa báo mạnh khỏe, an khang và thịnh vượng.

***

"Xin mọi người tha tội cho tôi

Đêm ấy, khi đứa bé vừa cất tiếng khóc chào đời thì có một người đàn bà xuất hiện. Vì đêm tối và vì người đàn bà ấy trùm khăn kín nên tôi không thể nhìn rõ mặt. Người đàn bà đã đón lấy đứa bé và cắt rốn, rồi quấn tã lót cho cháu.

Kính thưa các anh, các chị trong Toà soạn!

Năm nay tôi vừa tròn 68 tuổi. Tôi sống một mình trong một ngôi nhà nhỏ, đơn sơ ở ngoại thành. Cuộc đời tôi có lẽ chỉ có mươi ngày hạnh phúc. Còn tất cả những ngày tháng còn lại tôi sống trong cô đơn và dằn vặt. Tôi chưa một ngày được làm vợ nhưng đã có một ngày được làm mẹ. Nhưng ngày được làm mẹ của tôi lại là một ngày tủi nhục, đau đớn và tội lỗi. Đó là ngày tôi sinh ra đứa con trai duy nhất và cũng là ngày tôi đã đi bán đứa con của mình. Ngày ấy cách đây đúng 48 năm.

Hồi ấy, tôi đang là công nhân của một xí nghiệp gia công sản xuất nhựa. Trên một chuyến xe, tôi đã quen một người đàn ông. Sau này, tôi đã yêu và mang thai với người đàn ông đó. Khi có thai, tôi vừa hạnh phúc vừa lo sợ. Tôi đã nói về cái thai trong bụng tôi và mong được làm vợ anh. Người đàn ông đó đã nói với tôi là về quê báo cáo với gia đình việc tổ chức hôn lễ cho chúng tôi.

Ngày hôm sau, người đàn ông ấy lên đường về quê. Tôi hạnh phúc vô bờ. Tôi đưa hết số tiền dành dụm được trong mấy năm cho người đàn ông ấy để lo việc hôn lễ của chúng tôi.

Nhưng rồi từ ngày ấy, người đàn ông đó đã không trở lại. Lúc đầu, tôi lo sợ anh ấy bị ốm đau. Sau đấy tôi lại nghĩ hay anh ta đã gặp chuyện chẳng lành. Tôi tìm đến cơ quan của anh ấy. Đến nơi, tôi mới biết rằng không có người đàn ông nào có cái tên như anh ta đã nói với tôi.

Lúc này, tôi mới thực sự bối rối và hoảng sợ. Cơ quan đó đã bố trí cho tôi nhận dạng những người đàn ông trong cơ quan. Nhưng tôi đã không tìm được một người nào như thế.

Tôi hoang mang thật sự. Cái thai trong bụng tôi đã lớn. Tôi không dám làm gì với cái thai và càng không biết phải làm gì khi đứa bé ra đời. Suốt thời gian đó cho tới khi sinh nở,

tôi sống trong sợ hãi và đau đớn.

Rồi cũng đến cái đêm tôi đau đẻ, tôi không dám đến bệnh viện. Tôi đã ra bờ sông thành phố và sinh con. Lúc đó, tôi vừa mong đứa bé ra đời "mẹ tròn con vuông" lại vừa mong đứa bé ấy chết đi. Chính vì ý nghĩ độc ác ấy của tôi mà tôi bị trời đầy phải sống đau khổ, cô độc suốt đời.

Đêm ấy, khi đứa bé vừa cất tiếng khóc chào đời thì có một người đàn bà xuất hiện. Vì đêm tối và vì người đàn bà ấy trùm khăn kín nên tôi không thể nhìn rõ mặt. Người đàn bà đã đón lấy đứa bé và cắt rốn, rồi quấn tã lót cho cháu. Lúc đó tôi quá sợ hãi và quá yếu nên tôi cứ để cho người đàn bà đó chăm sóc con tôi.

Sau khi quấn tã lót cho đứa bé xong, người đàn bà đó hỏi tôi: "Cô định vứt đứa bé đi à?". Tôi không biết trả lời thế nào mà chỉ khóc. Người đàn bà đó lại hỏi: "Tôi biết cô không định nuôi đứa bé, cô hãy cho tôi, đừng bỏ nó ở đây mà phải tội". Nghe vậy, tôi bò đến và ôm lấy chân người đàn bà đó, vừa khóc vừa nói: "Xin bà thương lấy đứa bé mà nuôi dạy nó lên người. Tôi có tội với trời đất, với con tôi. Nhưng tôi không thể nuôi nó được”. Người đàn bà không nói gì. Chị lấy một nắm cơm và thức ăn khô đưa cho tôi. Sau đó, chị lấy trong túi ra một gói giấy nhỏ đặt xuống trước tôi và bế đứa bé đi. Tôi nằm úp mặt xuống đất mà khóc rồi thiếp đi vì quá yếu và quá đau khổ. Khi tỉnh dậy, tôi ăn ngấu nghiến hết nắm cơm. Sau đó, tôi mở gói giấy ra và thấy trong đó là tiền. Lúc đó, tôi ngửa mặt lên trời mà kêu lên: "Con có tội, con đã bán giọt máu của con, xin trời phật trừng phạt con".

Có lẽ do trời phật trừng phạt mà tôi phải sống trong những cơn ác mộng và cô độc. Tôi nghĩ đến tội bỏ con của tôi và tôi không bao giờ dám nghĩ đến hạnh phúc của riêng tôi. Suốt đời tôi nguyền rủa bản thân mình. Hầu như đêm nào tôi cũng nghĩ đến đứa bé và khóc thầm. Biết bao nhiêu lần tôi định đi tìm con nhưng tôi không biết tìm nó ở đâu. Tôi không biết ai đã đón con tôi đi trong cái đêm ấy.

Lúc đầu tôi nghĩ đó là một người qua đường. Nhưng những năm sau này khi tôi trấn tĩnh lại, tôi tự đặt câu hỏi vì sao người đàn bà che mặt trong đêm tối ấy lại mang cơm cho tôi và bọc sẵn ít tiền cho tôi. Tôi đã giấu những người cùng xí nghiệp cái mang của tôi. Phải chăng có ai đó đã biết tôi có mang và biết được ý định bỏ rơi đứa con của tôi mà chuẩn bị đón đứa bé. Nhưng tôi không đủ can đảm và không biết phải nói với những người ở quanh tôi như thế nào. Tôi cũng không nhận thấy bất cứ ai trong xí nghiệp có thái độ gì khác với tôi. Thời gian cứ thế âm thầm trôi đi cho tới khi tôi nghỉ hưu theo chế độ.

Sau khi nghỉ hưu, tôi càng ốm đau hơn. Tôi sống một mình trong ngôi nhà nhỏ như một bóng ma. Bây giờ có lẽ tôi đã hết nước mắt để khóc về đứa con bị bỏ rơi từ mấy chục năm trước. Tôi sống vô cùng vất vả vì những lúc đau ốm không có người thân.

Rồi một hôm, có một người phụ nữ trạc tuổi tôi cùng với một người đàn ông trẻ đến nhà tôi. Người phụ nữ ấy đến trước tôi hỏi tôi có nhận ra bà ấy là ai không? Tôi nhìn người phụ nữ một lúc và nhận ra đó là chị Cúc cùng xí nghiệp với tôi một thời gian. Ngay lúc đó, chị Cúc hỏi tôi có thấy người đàn ông trẻ có gì quen không? Ngay khi người đàn ông trẻ bước vào nhà, tôi đã giật mình vì thấy anh ta rất giống người đàn ông phụ bạc năm xưa. Sau câu hỏi của chị Cúc, tôi chợt hiểu tất cả và gục đầu xuống khóc. Tôi không thể ngờ nó lại giống người bố bội bạc của nó như thế.

Chị Cúc kể cho tôi nghe vì sao chị biết tôi có mang và vì sao chị biết tôi có ý định bỏ rơi đứa trẻ. Nghe xong, tôi khóc rất lâu và nói với con tôi: "Mong cậu hãy tha tội cho tôi". Lòng tôi đau đớn không dám và không được quyền gọi người đàn ông trẻ đó là con.

Qua câu chuyện của chị Cúc, tôi biết được: Sau khi con tôi trưởng thành lấy vợ và sinh con thì chị Cúc mới quyết định nói với nó chuyện năm xưa và khuyên nó hãy đến nhận mẹ đẻ của mình.

Sau những ngày tháng bàng hoàng và đau khổ, con tôi đã nói với chị Cúc rằng nếu chị cứ tiếp tục khuyên nó đến gặp và nhận lại mẹ đẻ thì nó sẽ bỏ đi biệt tăm.

Nhưng chị Cúc đã kiên trì nói với nó về tình máu mủ, về sự tha thứ, về tình thương và ơn nghĩa đối với người mang nặng đẻ đau ra nó. Chị nói cho nó nghe về hoàn cảnh và tinh thần suy sụp của tôi lúc đó. Chị Cúc cứ kiên trì những điều như vậy suốt ba năm trời. Và rồi đến một ngày sự tha thứ và tình máu mủ đã thức dậy ở con tôi.Cháu đã khóc và nói: "Con ơn mẹ và con nghe lời mẹ".

Bây giờ thì tôi thanh thản hơn vì biết rằng giọt máu của tôi đã nên người, đã được một người nhân hậu nuôi dạy. Nhưng tôi giày vò hơn mỗi khi nhìn thấy con tôi. Khi con tôi đưa vợ con nó đến thăm tôi, tôi thực sự thấy xấu hổ và chẳng biết nói một câu gì. Một lần, chị Cúc nói với tôi: "Tôi đang động viên cháu về sống với cô". Nghe vậy, tôi đã chắp tay lạy chị Cúc, khóc và nói: "Tôi xin chị đừng bao giờ nói đến điều ấy. Nếu chị cứ nói như vậy tôi chết không nhắm mắt được. Tôi có tội quá lớn, chỉ có chị mới xứng đáng là mẹ cháu. Tôi chỉ dám xin một điều là khi tôi chết, chị cho phép con tôi chít khăn thờ tôi".

Thưa các anh, các chị, có bà mẹ nào trên đời tội lỗi như tôi không? Có người phụ nữ nào trên đời nhân hậu như chị Cúc không? Tôi đã già và sức khoẻ rất yếu. Tôi xin những người mẹ trẻ đã trót dại lầm lỡ như tôi hãy đừng nông nổi hành động như tôi, để rồi cả đời sống trong sự dày vò và ân hận. Hãy đừng hành động như tôi.

Người viết thư

Đ.T.H

***

Kẻ phản bội nhân ái

Những ngày cuối cùng em tôi rất mệt nhưng mỗi khi thấy anh đến thăm, nó rất hạnh phúc. Anh đến và ngồi bên nó, nắm bàn tay xanh xao, gầy gầy. Anh nói những gì đó tôi không nghe rõ mà chỉ thấy gương mặt em ngập tràn hạnh phúc.

Cuối cùng tôi đã lấy được người mình yêu. Khi yêu anh ấy, tôi mới hiểu tình yêu có sức mạnh như thế nào. Nhưng trước khi trở thành vợ anh ấy, tôi đã phải trải qua những đau đớn đến tận cùng. Tuy thời gian đã trôi qua, nhưng cứ nghĩ đến thời gian đó tôi vẫn chưa khỏi hết bàng hoàng, đau khổ và cả ân hận.

Khi anh ấy ra mắt gia đình tôi thì ai cũng thấy yêu quý anh ngay lập tức. Tôi hạnh phúc đến ngạt thở vì yêu anh. Tôi tin rằng, không một người con gái nào biết anh lại không rung động trước anh. Anh là một con người mà tôi thấy không lý giải nổi về sự quyến rũ của anh ấy. Con người anh luôn luôn tỏa ra một sức mạnh rất lạ.

Hồi đó, cứ đôi ba ngày anh lại đến nhà tôi. Chúng tôi uống trà, nói về những cuốn sách, về những bản nhạc, về những điều mà chúng tôi quan tâm. Trong lúc hạnh phúc ngây ngất ấy, tôi đâu biết rằng có một người con gái yêu anh có lẽ còn mạnh liệt hơn cả tôi. Người con gái đó chính là em gái tôi. Em gái tôi là một cô gái nhu mỳ và thường lặng lẽ. Một cô gái có đôi mắt to và sâu thẳm lạ thường. Mỗi khi ngồi trước em gái mình, tôi thường ngắm nhìn đôi mắt ấy. Tôi hãnh diện vì vẻ đẹp của đôi mắt ấy. Nhưng ngay đó, lòng tôi lại dâng lên một nỗi buồn thương vô hạn khi nghĩ đến tương lai của em. Em gái tôi bị bệnh tim rất nặng. Nó phải bỏ học và ở nhà. Gia đình tôi và cả em gái tôi đều biết rằng, em gái tôi luôn luôn đứng cận kề cái chết.

Cũng không rõ từ khi nào, tôi bắt đầu nhận ra sự khác thường của người yêu mình. Anh trầm ngâm hơn và đôi lúc đang nói chuyện với tôi mà đầu óc vẫn để đâu đó. Rồi mỗi khi anh đến nhà tôi, em gái tôi không giấu được tình cảm của mình nữa. Tôi đã nhận ra ánh mắt của em gái tôi dành cho anh.

Một lần, tôi nhìn thấy anh dúi vào tay em gái tôi một lá thư. Tôi hỏi anh ấy đã đưa gì cho em gái mình, anh vô cùng lúng túng và đã nói dối. Anh ấy không bao giờ có thái độ đó với tôi. Anh luôn luôn là người chân thành và rành mạch.

Khi đang yêu, người ta có thể có những hành động vô cùng ích kỷ và thiếu suy nghĩ. Chính vì vậy mà tôi không muốn anh đến nhà tôi nhiều nữa. Những lúc chỉ có hai chị em ở nhà, tôi thường nói bóng nói gió về mối quan hệ có nhiều điều không bình thường giữa anh và nó. Tôi thấy em tôi cũng lúng túng và lảng sang chuyện khác.

Tôi còn phát hiện ra có lúc tôi không có nhà, anh vẫn đến nhà tôi và ở lại chơi với em gái tôi. Một lần, tôi từ cơ quan về và bắt gặp em gái tôi đang úp mặt vào cánh tay anh ấy và khóc. Tôi vùng bỏ chạy. Anh tìm tôi. Mặt anh đau khổ. Tôi khóc lóc và nguyền rủa anh. Nhưng anh chỉ thở dài và nói: Hãy tha thứ cho anh, rồi em sẽ hiểu.

Làm sao tôi có thể tha thứ cho anh, khi mà anh đã làm tổn thương tôi, đã làm trái tim tôi rỉ máu. Tôi cũng không thể nào hiểu được tại sao anh lại yêu tôi, lại yêu cả em gái tôi. Tôi đau đớn, trái tim như bị bóp nghẹt. Tôi hận anh, tôi nói với anh rằng, anh là kẻ đểu cáng, anh đã lừa dối hai chị em tôi.

Khi ấy, đầu óc tôi mu muội và ích kỷ vô cùng, tôi cũng nói thẳng với em tôi về quan hệ của chúng tôi và khẳng định anh ấy là một gã Sở Khanh. Em gái tôi không nói gì mà chỉ khóc. Em khóc rất nhiều, mắt lúc nào cũng sưng. Nhiều lúc, tôi rất ân hận, tôi tự nguyền rủa mình vì đã gặp và yêu anh, để rồi xảy ra những điều khó xử như vậy. Tôi rất thương em gái, nhưng tôi cũng rất yêu anh. Anh là niềm kiêu hãnh của tôi đối với bạn bè, với người thân và với những người xung quanh, anh quan trọng đối với cuộc sống của tôi biết bao.

Rồi trong một lần, bởi quá yêu anh, bởi sợ hãi vì sẽ mất anh mà tôi đã nói với anh: "Sao anh lại yêu nó, anh có biết nó bị bệnh tim và không thể sống lâu được nữa". Anh ấy đã tát tôi rồi bỏ đi. Tôi bàng hoàng. Tôi chưa bị ai tát như thế. Cho đến mãi sau này, tôi không thể tin anh đã hành động như thế với tôi.

Gần một năm sau thì em tôi mất. Gia đình tôi đau đớn vô cùng mặc dù ai cũng biết điều gì sẽ xảy ra với em. Những ngày cuối cùng em tôi rất mệt nhưng mỗi khi thấy anh đến thăm, nó rất hạnh phúc. Anh đến và ngồi bên nó, nắm bàn tay xanh xao, gầy gầy. Anh nói những gì đó tôi không nghe rõ mà chỉ thấy gương mặt em ngập tràn hạnh phúc.

Cũng những ngày đó, em nói với tôi: "Em biết em không sống được lâu nữa đâu chị ạ. Nhưng em hạnh phúc". Tôi hiểu em tôi nói về điều gì. Và thế là, thói ích kỷ và ghen tuông trong tình yêu lại trỗi dậy. Tôi căm thù anh ấy và giận cả em tôi.

Một thời gian khá dài sau khi em gái tôi mất, anh hẹn nói chuyện với tôi. Lúc đấy con người tôi mẫu thuẫn vô cùng, tâm can bị giằng xé, dằn vặt. Thực lòng, tôi vừa muốn gặp anh ấy vừa muốn bỏ chạy. Nhưng cuối cùng tôi vẫn đến gặp anh.

Khi chúng tôi gặp nhau, cả hai không nói một lời nào. Trong sâu thẳm trái tim, tôi vẫn rất hận anh, nhưng vẫn còn yêu anh. Sau cùng anh cũng nói: "Anh không hề yêu Minh. Anh thương Minh quá. Anh biết Minh không thể kéo dài cuộc sống lâu hơn được". Tôi gào lên: "Anh không yêu nó sao anh lại làm như thế?". Anh nói: "Trong chuyện này, anh đã hy sinh vì một người khác". Tôi bĩu môi: "Anh nhân đạo quá nhỉ. Với lòng nhân đạo của anh, tôi xin anh từ nay đừng đến nhà tôi nữa". Nói xong, tôi bỏ đi.

Trở về nhà, tôi gặp mẹ ngay phòng khách. Ánh mắt của mẹ lúc đấy như nhìn thấu được tâm can, khiến tôi không kiềm chế được bản thân đã ôm chầm lấy mẹ tức tưởi khóc và kể cho mẹ nghe về chuyện của ba chúng tôi.

Nghe xong, mẹ tôi rất ngạc nhiên. Mẹ thắc mắc rằng sao anh ấy không nói gì với tôi. Đến lúc đó, mẹ tôi mới nói cho tôi biết sự thật về quan hệ giữa em gái tôi và anh ấy.

Em gái tôi đã thực sự yêu anh. Đấy là mối tình duy nhất của em gái tôi khi nó còn sống. Nhưng nó biết tôi và anh yêu nhau. Chính vì nỗi thất vọng và tình yêu quá mãnh liệt đó mà bệnh tình của nó thêm nặng. Em gái tôi đã tâm sự với mẹ tôi về tình yêu đơn phương của nó. Mẹ tôi vô cùng lo lắng. Bởi mẹ biết chuyện gì sẽ xảy ra, nếu như... Nhiều đêm, em tôi không ngủ, ngồi suốt đêm im lặng. Và mẹ là người mà chỉ có em gái tôi có thể khóc và tâm sự... Đôi lần, mẹ tôi phát hiện ra sự hoảng loạn của em gái tôi. Một điều kinh khủng mẹ tôi phát hiện, đó là em gái tôi có dấu hiệu định quyên sinh. Mẹ tôi muốn em gái tôi được sống hạnh phúc trong những năm tháng cuối đời. Trong nỗi sợ hãi và buồn đau, mẹ tôi đã tìm gặp anh ấy.

Mẹ tôi đã nói hết những gì về em gái tôi. Anh cũng nói là anh nhận được những lá thư của em gái tôi. Cuối cùng mẹ tôi cầu xin anh hãy làm điều gì đó giúp em gái tôi. Mẹ tôi còn khóc và nói rằng chuyện này sẽ làm anh khó xử nhưng mong anh hãy vì một người bệnh nặng mà hãy tìm cách để cả hai chị em tôi đều ít bị tổn thương. Mẹ tin anh làm được điều đó. Chính thế mà mẹ tôi phải đến tìm anh.

Từ lúc đến cho đến khi mẹ tôi về, anh không nói một điều gì. Suốt một tháng sau đó, anh không đến nhà tôi. Rồi sau đó, anh trở lại nhà tôi và câu chuyện đã xảy ra.

Anh đã làm hài lòng mẹ tôi và "hạnh phúc" cho em tôi. Nhưng có lẽ khát vọng của một con người sắp từ giã cõi đời mới là lý do để anh ấy quyết định hành động của mình. Mặc dù anh biết có thể sẽ bị mất tôi và anh chỉ mang lại một tình yêu giả dối cho em gái tôi mà thôi.

Khi tôi đã hiểu được mọi chuyện, tôi đã xin anh tha thứ. Anh nói với tôi: "Anh không xin em tha thứ điều ấy. Anh muốn em tha thứ cho anh một điều mà cả em và mẹ em không biết. Khi Minh mất rồi, anh mới nhận thấy anh yêu Minh".

Anh khiến tôi rất ngạc nhiên nhưng chính vì thế tôi càng yêu anh, kính trọng anh hơn và tìm mọi cách để không mất anh. Hình như tình yêu của chúng tôi mạnh mẽ hơn và kỳ lạ hơn khi có một người thứ ba trong tình cảm của hai chúng tôi. Khi tôi sinh con gái đầu lòng, chúng tôi quyết định đặt tên cháu là Minh. Cả hai chúng tôi muốn em gái chúng tôi có mặt trong đời sống hạnh phúc của gia đình chúng tôi ở một phía nào đó

***

Một người cha vĩ đại

Cha tôi vốn là một người rất vui tính. Nhưng hôm đó, thái độ của ông rất lạ. Ông lặng lẽ gắp thức ăn và giục chúng tôi ăn. Chúng tôi biết ông có việc gì hệ trọng lắm.

Kính thưa Tòa soạn.

Tôi thay mặt hai đứa em của tôi viết thư này gửi đến Tòa soạn để kể về người cha của chúng tôi. Chúng tôi vừa làm giỗ đầu cho ông. Chúng tôi thống nhất với nhau chỉ kể về người cha của mình sau khi giỗ đầu ông.

Trước kia, khi ông còn sống, ba anh em tôi đã ngỏ ý với cha cho phép chúng tôi viết câu chuyện về ông. Nhưng lần nào ông cũng gạt đi và nói: "Bố nuôi nấng và thương yêu anh em con không phải để các con hay ai đó viết một bài báo về bố. Điều bố mong ước lớn nhất là anh em con phải thương yêu đùm bọc nhau, nhất là sau khi bố mẹ không còn trên cõi đời này nữa".

Mẹ tôi sinh được ba anh em tôi: hai trai, một gái. Hiện nay, tất cả chúng tôi đã trưởng thành và đã có gia đình riêng. Tôi có thể tự hào rằng, anh em tôi đã biết sống cho nhau mặc dù cuộc sống của chúng tôi trước kia vô cùng khó khăn.

Tôi nhớ cách đây bảy năm, khi người em út của chúng tôi xây dựng gia đình riêng được một năm thì cha tôi làm một bữa cơm và gọi ba anh em chúng tôi đến. Cha tôi vốn là một người rất vui tính. Nhưng hôm đó, thái độ của ông rất lạ. Ông lặng lẽ gắp thức ăn và giục chúng tôi ăn. Chúng tôi biết ông có việc gì hệ trọng lắm.

Sau bữa cơm, ông bắt đầu câu chuyện. Ông hỏi chúng tôi lâu nay có nghe thiên hạ nói gì về gia đình mình không. Nhất là từ sau ngày mẹ chúng tôi qua đời. Chúng tôi thưa với ông là chúng tôi không nghe thấy điều gì cả. Ông im lặng rất lâu, sau đó cất tiếng hỏi: "Có bao giờ các con nghe ai đó nói bố không phải bố đẻ của các con không?". Khi nghe ông hỏi vậy, anh em chúng tôi hết sức ngạc nhiên. Hai đứa em tôi không hề biết gì về chuyện này. Nhưng tôi có nghe một người bạn nói rằng tôi không phải là con của ông. Ngày ấy, tôi đã hỏi mẹ tôi. Bà nhìn tôi ngỡ ngàng một lúc lâu rồi nói là không có chuyện như thế.

Rồi mẹ tôi mất sớm khi chưa đến năm mươi tuổi. Từ đó đến lúc này, bố tôi một mình nuôi dạy và lo chuyện nghề nghiệp cho đến dựng vợ gả chồng cho ba anh em tôi. Ba anh em tôi nói với ông đừng nghĩ gì về những lời đồn thổi không thiện chí của thiên hạ. Ông nhìn chúng tôi hết sức nghiêm nghị và nói: "Hôm nay là ngày quan trọng, bố cho gọi ba anh em đến đây để nói cho các con biết một điều vô cùng hệ trọng. Cả ba anh em con đều không phải do bố sinh ra".

Chưa bao giờ tôi lại gặp một câu chuyện bất ngờ đến như thế. Sau những phút bàng hoàng, cả ba anh em chúng tôi biết rằng điều ông nói hoàn toàn là sự thật. Lúc đó, anh em chúng tôi đều khóc. Ông cũng khóc. Ông nói, không biết việc ông giữ kín chuyện hệ trọng đó với chúng tôi cho tới ngày nay có tốt hay không: "Khi bố tin các con đã trưởng thành và có suy nghĩ chín chắn thì bố mới dám nói điều này cho các con biết. Dù thế nào

thì trước sau bố cũng phải nói cho các con. Các con có quyền phán xét bố. Nhưng bố rất hạnh phúc vì đã được sống cùng các con, đã nuôi dạy các con thành những người tốt cho xã hội".

Rồi sau đó, ông cho chúng tôi biết ai là cha đẻ của chúng tôi. Đến lúc này chúng tôi mới biết ba anh em chúng tôi là ba anh em cùng mẹ khác cha. Chúng tôi thực sự bàng hoàng khi biết ba anh em chúng tôi có những người cha khác nhau. Lúc đó, chúng tôi vừa thấy đau đớn vừa thấy xấu hổ. Sau đó chúng tôi hỏi ông tại sao mẹ chúng tôi lại làm như thế. Ông nói với chúng tôi đừng nghĩ khác về mẹ chúng tôi. Rồi ông kể cho chúng tôi nghe toàn bộ câu chuyện.

Cha chúng tôi không có khả năng sinh con. Ông đã nhiều lần khuyên mẹ chúng tôi xây dựng gia đình với người khác. Mẹ tôi kiên quyết phản đối ông. Nhưng khát khao có một đứa con đã thúc đẩy bố mẹ tôi nuôi một người con nuôi. Song đứa bé đã không sống được vì một căn bệnh hiểm nghèo. Sau đó mẹ tôi đi xem bói. Thầy bói nói mẹ tôi không thể có con nuôi, vì nuôi con nuôi nếu con không chết thì mẹ chết. Sợ quá, mẹ tôi không dám tìm xin con nuôi nữa.

Đến một ngày, mẹ tôi quyết định xin một người đàn ông quen biết một đứa con. Thế là tôi được sinh ra. Khi có thai, mẹ tôi sợ hãi vô cùng vì đã phản bội bố tôi. Mẹ đã khóc và nhận lỗi trước bố tôi. Ông bàng hoàng. Những ngày sau đó ông nói với mẹ tôi là ông đã nhiều lần khuyên mẹ tôi đi xây dựng gia đình với người đàn ông khác, nay mẹ tôi có con với người khác thì cũng là mong muốn của ông cho mẹ tôi. Bố tôi còn nói với mẹ tôi, nếu mẹ tôi còn muốn ở với ông thì ông sẽ che chở cho hai mẹ con.

Thực ra, mẹ tôi yêu và kính trọng bố tôi vô cùng. Mẹ tôi đã không ra đi và hết sức chăm sóc, chiều chuộng ông như để trả ơn một phần những gì bố tôi đã đối với mẹ tôi.

Mấy năm sau, mẹ tôi lại có thai với một người đàn ông khác. Mẹ tôi sợ quá và tự tử. Nhưng bố tôi phát hiện và cứu mẹ tôi. Ông đã tát mẹ tôi và gầm lên: "Cô định giết chết đứa bé trong bụng hay sao? Chẳng lẽ cô lại độc ác như thế hay sao?".

Lần có thai này mẹ tôi vô cùng xấu hổ. Mẹ tôi bỏ về nhà ngoại. Bố tôi tìm đến, đưa mẹ tôi về nhà và nói: "Tất cả là tại tôi. Chỉ có hai vợ chồng mình mới hiểu được điều đó. Em hãy ở lại đây đến khi nào em muốn". Lần mang thai thứ hai, mẹ tôi sinh đôi. Đó chính là hai đứa em tôi bây giờ. Bố tôi đã yêu thương và chăm sóc chúng tôi hết lòng.

Khi chúng tôi tới tuổi cắp sách đến trường thì người đàn ông là bố đẻ của hai em tôi đến gặp bố tôi để xin lỗi và xin mang hai em tôi về nuôi. Bố tôi nói không nỡ xa hai đứa trẻ vì đã gắn bó với chúng khi còn trong bụng, nhưng quan trọng hơn là mẹ tôi không cho đồng ý. Cuối cùng, người đàn ông là bố đẻ của hai em tôi đành phải chấp nhận để bố tôi nuôi dạy. Bố tôi cũng nói với người đàn ông kia là khi chúng lớn sẽ cho chúng biết về cha đẻ và ủng hộ chúng trở về với bố đẻ của mình.

Sau khi kể cho chúng tôi nghe toàn bộ sự thật, ông khuyên chúng tôi hãy đến với những người bố đẻ của mình. Cả ba anh em chúng tôi đều khóc khi nghe điều ấy.

Chúng tôi yêu ông, mang ơn ông và thương ông vô hạn. Hiểu ý chúng tôi, ông nói: "Các con đừng giày vò về việc này. Bố nuôi dạy các con vì bố yêu các con và bố cần các con chứ không phải để chiếm hữu các con. Nay các con đã lớn, các con đủ lý trí và tư cách để biết sự thật. Bây giờ các con đi đâu, làm gì và ở đâu bố cũng yên tâm. Các con là con ai không phải là quan trọng. Quan trọng nhất là các con sống như thế nào với con người và với xã hội". Sau đó, ông đưa địa chỉ của những người bố đẻ của chúng tôi.

Chúng tôi đã gặp những người bố đẻ của mình. Nhưng chúng tôi phải thú thực rằng: Chúng tôi không thể nào sống xa người bố đã nuôi dạy và yêu thương chúng tôi. Ông quả là một người bố vĩ đại. Vì ông mà chúng tôi biết sống có nhân có đức với mọi người.

Phạm Việt Thư

***

Ba tôi, niềm tin của tôi vào thế giới

Trong mất mát, ba lại càng dồn tất cả tình yêu thương của mình cho tôi. Tôi rong ruổi cùng ba khắp mọi nơi, kể cả khi ba đi hẹn hò với bạn gái. Khi được ai đó làm mai, ba thường nói với mọi người, tôi là điều kiện để ba tiến thêm bước xa hơn với một người phụ nữ.

Kính gửi Ban Biên tập ANTG Cuối tháng!

Đã đọc nhiều bài viết rất cảm động trên trang "Chuyện khó tin nhưng có thật" của tờ ANTG Cuối tháng, gần như lần nào tôi cũng rơi nước mắt, tôi quyết định gửi cho Quý báo bài viết về ba mẹ nuôi của tôi. Trên khuôn khổ của tờ báo, tôi xin được viết trước về ba nuôi bởi ba và mẹ là hai người cho tôi những dấu ấn riêng biệt trong cuộc đời của mình.

Thực ra, tôi định viết tự sự từ lâu để sau này cho các con tôi đọc, để chúng hiểu hơn về mẹ mình, để chúng biết thương yêu mọi người và sống có ích hơn. Và đây cũng chính là lòng biết ơn của tôi đối với ba nuôi và mẹ nuôi, những người đã có công nuôi tôi khôn lớn. Mặc dù thời gian đó chưa phải là dài nhưng cũng đủ giúp tôi có thêm tình yêu thương ấm áp, làm cho tuổi thơ của tôi được đẹp hơn, và nhờ đó tôi mới thấy cuộc sống ý nghĩa hơn. Đúng như vậy, trên những nẻo đường đời, có nhiều kẻ làm cha không tròn trách nhiệm, bỏ rơi con mình, nhưng cũng có rất nhiều người có tấm lòng nhân ái, đã có một tình thương vô bờ bến với những đứa trẻ không do mình sinh ra. Và một trong những con người nhân hậu ấy là ba nuôi của tôi!

Tôi sinh ra không được may mắn như những đứa trẻ bình thường khác. Tôi được ba mẹ nuôi đón về để gia đình có tiếng cười con trẻ, để được cảm nhận tình yêu của người cha, người mẹ như bao cặp vợ chồng khác khi biết chắc chắn rằng mình không thể có con. Lúc đó ba mẹ tôi cũng tương đối lớn tuổi rồi. Trong mắt mọi người, tôi như cô bé lọ lem

Ba mẹ đã dành tất cả những gì tốt nhất cho tôi. Thậm chí, có nhiều em bé cùng trang lứa đã nhìn tôi thèm thuồng bởi những gì tôi có, có thể chúng không mang giá trị vật chất nhưng ít có ba mẹ nào lại chăm chút đầu tư cho con nhiều như thế khi quỹ thời gian không cho phép. Đó là những chiếc gụ thật mịn màng, những chiếc đèn ông sao xinh xắn vào dịp Trung thu, những chiếc chong chóng đủ các loại hay những chiếc xe đẩy bằng ống bơ có que tre làm tay cầm kêu tanh tách... Tất cả vẫn còn đầy ắp trong ký ức của tôi.

Rồi vào năm 1975, khi tôi lên năm tuổi, miền Nam giải phóng. Từng đoàn, từng đoàn xe tăng chạy rần rần qua phố tôi ở, có các chú bộ đội ngồi trên nóc xe tăng rạng rỡ giơ tay vẫy chào. Mặc dù còn bé, nhưng được ba và cô giáo dạy nên tôi rất yêu quý và tự hào về các chú bộ đội. Tôi cùng mọi người dân ồ ra đường chào mừng, đón các chú bộ đội. Trong niềm vui ngày đất nước thống nhất, đêm đó ba mẹ tôi trầm tư, im lặng, ai cũng như muốn khóc. Mẹ nuôi tôi nhận được tin người chồng cũ đã hy sinh trong chiến trường B vẫn còn sống và ra Bắc tìm vợ. Ba để mẹ quyết định, và cuối cùng, với bản lĩnh của người đàn ông nhân hậu, ba nói: "Người có công với đất nước phải được hưởng hạnh phúc và được bù đắp xứng đáng". Từ đó, ba tôi trở thành "Gà trống" nuôi con. Trong mất mát, ba lại càng dồn tất cả tình yêu thương của mình cho tôi. Tôi rong ruổi cùng ba khắp mọi nơi, kể cả khi ba đi hẹn hò với bạn gái. Khi được ai đó làm mai, ba thường nói với mọi người, tôi là điều kiện để ba tiến thêm bước xa hơn với một người phụ nữ. Nếu họ yêu cầu ba trả tôi về với mẹ đẻ thì ba sẽ từ bỏ mối tình đó luôn. Tôi cũng không thể hiểu tại sao ba lại thương tôi đến vậy. Khi ba bị mổ dạ dày, không ai chăm sóc tôi, ba phải gửi tôi về bên ngoại của mẹ nuôi. Tôi được đưa đến thăm ba, lúc tỉnh mê, ba gọi ngay tên tôi. Ba thường tự hào về tôi với mọi người, ba khoe tôi như là báu vật. Bây giờ có gia đình, có con cái, tôi lại càng xúc động hơn với những gì ba đã dành cho tôi.

Có một lần, khi đang chơi đùa với bạn, tôi nghe mấy người lớn kể cho nhau về tôi, rằng tôi không phải con ba. Mặc dù còn rất nhỏ, khoảng năm tuổi nhưng nhạy cảm, tôi đã nức nở òa khóc và chạy về hỏi ba. Rất lo lắng, ba đã bịa ra một câu chuyện như thật để minh chứng tôi là do ba đẻ ra và từ đó có ai nói gì đi nữa tôi cũng không tin và nghĩ rằng chỉ có ba là người nói đúng.

Những kỷ niệm về tuổi thơ, mặc dù cách đây khoảng ba mươi năm nhưng những hình ảnh cùng ba vui đùa, tôi không bao giờ quên được. Ba đã cố gắng làm những con diều nhỏ cho tôi thả. Ba ráng với hái những chùm hoa dẻ trên cao mà tôi thích trên đường đi thăm cô ở một miền thôn quê, hay cách ba cặm cụi dạy tôi gói bánh chưng ngày Tết hoặc chăm sóc những cây thược dược như thế nào để hoa vừa kịp nở trong dịp Tết, hai cha con cùng đốt gốc cành đào, cùng trang trí bàn thờ ngày Tết... Mỗi lần bọc sách vở năm học mới cho con, tôi lại nhớ tới ba, có khi bật khóc. Tôi rất thích biển, vậy là khi nào có dịp thuận tiện, ba lại ráng chở tôi bằng xe đạp ra biển để tôi được nhặt vỏ sò, nghịch cát, mặc dù đường đi mất nhiều cây số. Tất cả như còn đây. Hãy cho phép tôi được cảm ơn ba thật nhiều. Nếu không có ba, tôi có thể cảm thụ được cái đẹp, cái tốt như ngày hôm nay không? Cuộc đời đầy chông gai, tôi thường tự hỏi không biết có phải nhờ ba mà đã hình thành một phần nào tính cách của tôi bây giờ?

Ba tôi đi bước nữa. Sự ác cảm về mẹ kế qua những câu chuyện cổ tích đã làm tôi luôn đối đầu với người mẹ mới. Khi mẹ nuôi về, tôi quyết định trốn đi cùng với mẹ nuôi mặc dù

rất thương ba. Hồi đó, tôi cảm thấy ba có lỗi vì không giữ lời hứa như đã nói với mẹ trước mặt tôi, rằng nếu được nuôi tôi, ba sẽ không bao giờ đi bước nữa. Tôi quá nhỏ để hiểu rằng ba cũng cần phải có hạnh phúc riêng. Vì lo sợ mất tôi, ba đã cầu cứu tới mẹ đẻ của tôi. Bởi tôi về với mẹ đẻ, ba còn có cơ hội được gặp tôi, nếu tôi vào Nam thì ba không được nhìn thấy tôi nữa... Rồi sau đó, những chiều tan học, tôi lại nhìn thấy ba ủ rũ đón chờ tôi. Ba năn nỉ tôi về với ba mà đến nay nhiều đêm nghĩ lại tôi vẫn còn cảm thấy đau xé lòng. Là cô bé có hoàn cảnh và cá tính, tôi không thể theo ba về, mặc dù nhiều khi tôi rất ước ao được trở về trong tình thương của ba. Không hiểu sao, hồi đó chỉ mới là một bé con mà tôi lại khôn đến thế. Và từ đó tôi xa ba mãi. Tôi không ở với ba, không được ba tiếp tục chăm sóc nhưng tôi luôn nghĩ về ba với những gì đẹp nhất. Nay ba tôi không còn nữa, tôi cũng đủ lớn khôn để hiểu cuộc đời hơn và càng thấy trân trọng những gì ba đã dành cho tôi.

Sống với ba chỉ được độ sáu năm, khoảng từ ba tuổi đến chín tuổi nhưng tất cả in sâu trong tôi vì ba cho tôi quá nhiều. Sau này ba nuôi thêm một bé trai và ba cũng dành tình thương tương tự cho em như đã dành cho tôi. Ba lại xây đắp cho em tôi hình ảnh chúng tôi là chị em ruột với nhau, được ba sinh ra. Ba vun đắp cho em ước mơ sau này lớn lên sẽ được vào Nam sống cùng chị vì ba đã quá già yếu. Khi ba mất, em nấc lên đau đớn qua điện thoại với tôi, mặc dù lúc đó em vẫn còn nhỏ. Tất cả chúng tôi, những đứa trẻ không do ba sinh ra nhưng đều được ba dành hết trái tim của người cha cho mình. Ngày hôm nay đây, tôi lại có thêm một sứ mệnh nữa, đó là viết lời cảm tạ với ba giùm em vì em không thể viết như tôi để mọi người cùng cảm nhận. Tai nạn giao thông đã cướp mất em rồi, ở tuổi mười tám cách đây không lâu. Một sự thật mà đến nay tôi vẫn chưa hết bàng hoàng và choáng váng...

Tôi buồn vì không được chính người cha đẻ của mình chăm sóc, nuôi dưỡng nhưng tôi thực sự cảm ơn ông trời đã cho tôi gặp ba. Tôi tự hào vì thế giới này có ba. Tôi không phụng dưỡng được ba vì điều kiện nhưng với lời tự bạch này, ở dưới suối vàng, ba sẽ vui vì có tôi luôn nghĩ về ba. Tôi cũng cảm ơn Quý báo đã giúp tôi có điều kiện để thổ lộ lòng mình, để nhiều người được biết về ba, mặc dù tôi không giới thiệu đích danh ba tôi vì lý do tế nhị.

Và qua bài viết này, tôi tin chắc rằng, khi đọc xong, nhiều người trong chúng ta sẽ thêm tin yêu cuộc sống và cảm thấy mình phải có trách nhiệm hơn với cuộc đời. Và biết đâu ở một phương trời nào đó, người cha đã sinh ra tôi sẽ đọc được những dòng chữ này, sẽ rất day dứt ân hận và phải tự hỏi lòng mình... Nhiều khi tôi rất buồn và mặc cảm vì số phận mình không được may mắn như những người bình thường khác. Nhưng sau đó, nghĩ về ba, tôi lại bình tâm và cảm thấy ấm áp, tôi lại lấy được thăng bằng vì thực sự xung quanh tôi còn có những tấm lòng nhân ái bao la và có những mảnh đời còn bất hạnh hơn tôi rất nhiều. Ít ra, nay tôi cũng có được cuộc sống mà nhiều người thầm mong

***

Chị là chị dâu tôi hay là thánh thần

Chúng tôi đều nghĩ rằng, chính vì chị đã mang căn bệnh chết người đến cho anh tôi nên chị phải làm tất cả trong im lặng, không một lời kêu ca như để chuộc tội. Nhưng rồi đến một ngày, anh tôi đã kể cho tôi nghe câu chuyện về anh.

Kính gửi Tòa soạn Báo ANTG Cuối tháng!

Hôm nay, tôi xin được viết lá thư này gửi đến Tòa soạn. Lời đầu thư, tôi kính chúc Báo ANTG Cuối tháng an khang thịnh vượng và mỗi ngày một hay hơn. Trong lá thư này, tôi xin được kể câu chuyện về một người phụ nữ mà cho đến bây giờ tôi không biết đấy là chị dâu tôi hay là thánh thần. Tôi nói vậy vì tất cả những gì tôi đã chứng kiến về người phụ nữ này ở ngay trong gia đình tôi gần mười năm.

Chỉ trước khi anh tôi mất chừng một tháng, anh mới kể cho tôi nghe câu chuyện này. Câu chuyện xảy ra đã lâu những tôi vẫn không thể nào quên từng chi tiết nhỏ anh kể cho tôi nghe. Anh tôi mất vì nhiễm căn bệnh thế kỷ. Khi biết anh tôi mắc căn bệnh đó, cả gia đình tôi bàng hoàng, đau đớn. Rồi không ai bảo ai, các thành viên trong gia đình tôi đều nghi chị dâu tôi là người đã truyền căn bệnh đó cho anh tôi. Những ngày tháng đó, một không khí thù hận đối với chị dâu tôi luôn luôn trùm lên gia đình tôi. Chúng tôi đã gặng hỏi, thậm chí truy ép anh tôi nhiều lần về chuyện đó. Nhưng lần nào anh cũng nổi giận và nói gia đình tôi không được phép nghi oan cho chị ấy. Anh tôi nói tất cả là do anh ấy và rất có lỗi với vợ và gia đình nhà vợ.

Không một ai trong gia đình chúng tôi tin chị dâu tôi trong sáng mà vẫn sẵn sàng làm vợ một người mắc căn bệnh thế kỷ. Vì trong mắt của gia đình, anh trai tôi là người con ngoan, người anh gương mẫu và còn là một công chức sáng giá thì làm sao dính vào căn bệnh đó được. Vả lại, những người mắc bệnh này tuổi thọ của họ không cao, bệnh dễ lây và điều quan trọng là khi người đời biết họ sẽ dè bỉu và xa lánh, một căn bệnh nói lên một lối sống sa đọa. Tất cả chúng tôi đều nghĩ, nếu không phải chị dâu tôi truyền căn bệnh cho anh thì sao chị dâu tôi phải chung sống và chăm sóc anh hết mực suốt gần mười năm cho đến ngày anh tôi ra đi.

Tuy gần mười năm sống trong gia đình tôi, chị dâu tôi hết lòng chăm sóc anh tôi và đối xử hết sức hiếu thảo đối với cha mẹ chồng nhưng chúng tôi vẫn mang trong lòng một mối hận vì nghĩ chị dâu tôi đã đưa anh tôi tới cái chết. Chúng tôi đều nghĩ rằng, chính vì chị đã mang căn bệnh chết người đến cho anh tôi nên chị phải làm tất cả trong im lặng, không một lời kêu ca như để chuộc lại một phần tội lỗi của mình. Nhưng rồi đến một ngày, anh tôi đã kể cho tôi nghe câu chuyện về anh.

Trước khi cưới khoảng hai tháng, anh tôi thấy vô cùng mệt mỏi và sút cân. Anh tôi đi khám và vô cùng kinh hoàng khi biết rằng anh có HIV. Sau một tuần, anh cố trấn tĩnh và đã nói hết sự thật với chị dâu tôi. Anh xin chị dâu tôi tha thứ và xin hủy bỏ đám cưới. Nghe tin ấy, chị dâu tôi đã suy sụp tưởng không thể đứng lên được nữa. Nhưng sau đó

một tháng, chị  gặp anh tôi và nói: "Em muốn chúng ta tổ chức lễ cưới". Anh tôi kiên quyết chối từ. Anh nói lúc đó anh không hiểu vì sao chị lại có thể làm như thế. Nhưng chị dâu tôi đã khuyên giải anh và nói chị ấy không thể bỏ anh trong lúc này. Chị ấy nói vẫn yêu anh và càng thương anh hơn nhiều. Chị muốn ở bên anh tôi để động viên và giúp đỡ anh. Gia đình tôi không hề hay biết chuyện gì và náo nức chuẩn bị lễ cưới cho anh tôi. Chị đã về làm dâu nhà tôi lạ lùng như thế mà chính anh tôi cũng không dám tin đó là sự thật.

Sau khi trở thành vợ anh tôi, chị muốn được sống với anh như một người vợ thực sự. Tất nhiên, chị dâu tôi biết hai người không thể sinh con vì khi quan hệ sinh lý với người mắc căn bệnh này phải dùng phương tiện để ngăn ngừa sự truyền nhiễm bệnh. Tất cả những chuyện đó chị dâu tôi hoàn toàn chủ động. Nhưng anh tôi đã khước từ biết bao nhiêu lần trong gần mười năm chung sống. Chị dâu tôi đã an ủi, động viên và cả giải thích với anh tôi. Nhưng anh tôi đã khóc mang ơn chị và xin chị tha thứ. Có lần anh quỳ trước chị dâu tôi vái lạy và nói: "Em không phải là người, em là thánh thần. Chỉ có thánh thần mới đối xử như thế với anh. Anh xin em, anh lạy em. Kiếp kiếp anh mang ơn em". Anh tôi cũng là một người đàn ông như bao người đàn ông khác.

Trong hai, ba năm đầu của đời sống vợ chồng, nhiều lúc đòi hỏi sinh lý làm anh tôi không sao chịu được. Nhưng trước chị dâu tôi, càng ngày anh tôi càng mang ý nghĩ chị là vị thánh. Chính sự kính trọng đến thiêng liêng mà anh tôi không cho phép mình làm bất cứ điều gì khác.

Anh tôi không hiểu vì sao biết mình mắc căn bệnh hiểm nghèo và sẽ chết dù sớm hay muộn mà anh vẫn cưới chị. Anh tôi vô cùng đau khổ vì chuyện đó. Có phải anh là người ích kỷ chỉ biết đến mình không. Nhưng chị dâu tôi nói là đến với anh tự nguyện, chị yêu anh, hiểu anh. Chị biết lúc này anh đang rất cần có người thân yêu hiểu anh ở bên cạnh. Chính vì tình thương yêu vô bờ của chị đối với anh tôi mà anh không bao giờ nghĩ đến việc chăn gối với chị. Bởi anh hoàn toàn coi chị như một vị thánh và anh tôi chỉ còn sự kính trọng vô cùng thiêng liêng trước chị dâu tôi mà thôi. Gia đình tôi không hay biết gì về chuyện đó mà chỉ thấy anh tôi sống vui hơn và tự tin hơn. Anh thường nói với mẹ tôi là anh tôi có chết cũng không ân hận gì lắm, vì anh đang được sống những năm tháng có ý nghĩa thật sự.

Khi kể câu chuyện của anh chị cho tôi nghe, anh tôi đã hứa với chị dâu tôi không kể câu chuyện này cho ai. Nhưng anh tôi thấy phải kể cho tôi biết chị dâu tôi là một người như thế nào. Quả thực lúc đầu tôi hết sức bàng hoàng. Tôi không nghĩ trên đời này lại có những con người dám hy sinh cá nhân mình và có một tấm lòng nhân ái rộng lớn đến như vậy mặc dù chị dâu tôi cũng chỉ là một người phụ nữ bình thường như hàng triệu người phụ nữ khác trên thế giới.

Sau khi đoạn tang chồng, chị dâu tôi xin được trở về nhà mẹ đẻ. Lúc ấy gia đình tôi đã biết được chị hy sinh cho anh tôi như thế nào. Ngày chị dâu tôi rời gia đình tôi, cả nhà tôi khóc tiễn chị. Tôi đã quỳ xuống trước chị như anh tôi ngày nào và rập đầu lạy chị. Bản thân lòng tôi lúc đó cũng đã coi chị như Phật sống. Chỉ có một tấm lòng đầy Phật tính mới có thể sống nhân ái và dám hy sinh vì sự đau khổ của người khác như chị dâu tôi.

Kính thưa Tòa soạn!

Sau đó, chị dâu tôi có đi bước nữa tuy lúc đó chị đã 37 tuổi. Một người đàn ông đã thực sự thương yêu chị và bước qua mọi dị nghị, đồn đại để đến với chị. Thế rồi họ đã sinh được một đứa con trai kháu khỉnh. Gia đình nhỏ của chị đã sống thật hạnh phúc cho đến bây giờ. Tôi viết lá thư này và muốn được đăng trên báo không phải để thanh minh một điều gì đó cho chị mà để một lần nữa cúi lạy trước chị. Tôi cũng muốn mọi người biết câu chuyện này và hiểu rằng trong cuộc đời có những con người đã hy sinh vì người khác như vậy. Cho đến bây giờ, tôi vẫn nhiều lúc thẫn thờ và tự hỏi: Chị là chị dâu tôi hay là thánh thần.

Kính chúc Tòa soạn an khang thịnh vượng.

***

Những người mẹ của tôi

Ngày cải cát và đưa mẹ hai về nơi yên nghỉ của bố tôi cùng hai mẹ tôi, chúng tôi quyết định mở chiếc lọ bít nhựa thông mà đã chôn cùng với bà trong 3 năm qua. 3 chiếc lọ to nhỏ lồng vào nhau được thận trọng đập vỡ, bên trong là 2 tờ giấy khô nguyên, sạch sẽ.

Thưa Tòa soạn!

Cha tôi sinh năm Giáp Dần (1914), người đàn ông cứng rắn, quyết liệt và cơ mưu. Có lẽ đó là di truyền của mấy đời cụ, ông nội tôi danh giá, khoa bảng. Nó cũng là kết quả của sự kết hợp giữa Nho giáo khắt khe và Pháp học duy tân.

Dòng họ tôi vốn dĩ đã nổi tiếng với nghề thuốc Nam gia truyền. Nghề và những gì vinh hoa mang đến đủ cho gia đình chúng tôi tạo cho mình bản sắc riêng biệt trong cái mặt bằng chung bùn lấm quê mùa. Bố tôi là con trưởng, ông là người kế tục nghiệp thuốc tổ tông (hiện nay anh trưởng tôi vẫn đang làm nghề và vẫn được đánh giá cao về y thuật), 25 tuổi ông đã tốt nghiệp tú tài và toàn tâm cho nghề dạy học. Vốn là người được học hành tử tế nên quan niệm của bố tôi không đến nỗi lạc hậu. 33 tuổi, ông cưới mẹ già tôi, người vợ thua ông 12 tuổi, con một doctor được giáo dục tử tế. Đó là người mẹ mà anh chị em chúng tôi chỉ được biết qua di ảnh, nhưng theo mọi người trong họ tộc thì đó là người phụ nữ đoan trang và đức độ. 5 năm sau, chị gái tôi ra đời, bố tôi vì công việc kháng chiến phải xa nhà, mẹ già tôi bị hậu sản, mất năm bà 28 tuổi, khi đó chị gái tôi mới 1 tuổi rưỡi.

Đúng lúc này, gia đình tôi gặp hạn, nhà bị cháy cùng với toàn bộ tài sản. Một mình gà trống nuôi con, gánh vác gia đình tám miệng ăn. Đến tận giờ phút này, tôi vẫn không tưởng tượng được gia đình tôi đã sống như thế nào với hai cái sanh đồng, nồi đất và 12 cái bát mẻ trong sự miệt thị của người đời. Hai năm sau, bố tôi tục huyền với mẹ hai tôi, một phụ nữ học hết bình dân học vụ, ba đời trong sạch. Hai năm sau vẫn chưa có con, bố tôi lấy tiếp mẹ đẻ tôi, một người đàn bà lam lũ, đọc chưa thông, viết chưa thạo. Bố tôi, hai người vợ cùng chèo chống con thuyền tròn chục mạng sống để làm lại cuộc đời. Một điều kỳ lạ, bố tôi có hai bà vợ sống cùng và họ không bao giờ cãi vã nhau. Chị tôi đã lớn lên trong tình thương yêu của ông bà, bố, chú thím và đặc biệt là hai bà mẹ kế, họ đã coi chị như con ruột của mình.

46 tuổi, bố tôi có con trai đầu lòng, người sinh quý tử cho gia đình tôi không phải là mẹ hai mà là mẹ đẻ tôi. Không biết mẹ hai tôi có buồn không, nhưng bù lại bà đã gồng mình lên để kiếm sống không kể sự vất vả nào. Bà đã đổ cả mồ hôi và máu của mình chắt chiu cho tình yêu thương chồng, gia đình chồng, con chồng và cả kẻ "chia chăn gối" với mình.

Trời có mắt, một năm sau, mẹ hai tôi sinh anh trưởng tôi, phúc trùng lai, như là công bằng, là phần thưởng của hóa công. Gia đình tôi lại mua được nhà đất, cuộc sống của chúng tôi đang hồi sinh cùng niềm vui con cái và cả lòng vị tha. Ông nội tôi lại có cơ hội mang y thuật tài danh của mình để độ đời.

Những tưởng tai ách đã qua thì bất ngờ mẹ hai tôi bị tai nạn trong một lần đi rừng, anh trưởng tôi chưa đầy 2 tuổi. Khi người ta mang mẹ tôi về, gia đình đã mua sẵn cỗ áo quan. Còn nước còn tát, ông nội và bố tôi đã mang hết cả ngón nghề để vãn hồi sự sống của mẹ hai tôi. Và không ai có thể ngờ phép màu đã đến. Mẹ hai tôi tỉnh lại sau 2 tháng thoi thóp. Một năm bà lành bệnh nhưng sau 2 tháng lại mất một con mắt và mất lớn hơn là mẹ hai tôi đã vĩnh viễn không thể tiếp tục sinh nở.

Trong khi mẹ hai tôi ốm, mẹ đẻ tôi lại phải gồng mình lên với tai họa và mưu sinh. Cũng như mẹ hai tôi, mẹ đẻ tôi dành cho chị, hai anh tôi trọn vẹn tình yêu thương của mình. Với mẹ hai, mẹ đẻ tôi nâng giấc lo toan như mẹ, như chị em ruột thịt.

Họa hạn tựa như sóng dữ chực chờ giằng xé gia đình tôi, nhưng thành lũy của nền tảng giáo dục đặc biệt là lòng vị tha, nhân hậu, thủy chung, trong sáng đã chiến thắng. Trong đau khổ, hoạn nạn, hai người vợ của bố tôi từ cảnh "kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng" đã thấu hiểu yêu thương, gắn bó với nhau đến thế. Hơn chục năm sau, mẹ tôi sinh thêm ba anh em tôi, tất cả đều được lớn lên trong lời ru, cơm mớm, cơm đút của hai bà mẹ.

Rất nhanh chóng cùng với tài năng của ông nội, bố tôi, sự kiệm cần, chu đáo của hai mẹ tôi, gia đình chúng tôi lại trở nên khá giả, mọi thứ đủ đầy. Ông nội và bố tôi lại thỏa chí tang bồng với thú chơi đồ cổ, chim cá, bon sai...

Thưa các anh chị! Những gì tôi viết trên đây phần lớn là do được nghe kể lại, nhưng những gì xảy ra tiếp theo thì tôi và gia đình chỉ được biết khi cả bố, 3 bà mẹ của tôi đã cải cát và họ được ở bên nhau trong nghĩa trang nhỏ của gia đình.

Năm 1976 ông tôi mất, đó là người cuối cùng trong lớp người cũ. Bố tôi cũng đã già nhưng nghề thuốc của gia đình lại rất thịnh vượng. Nhưng có lẽ tai họa vẫn chưa buông tha chúng tôi và giờ đây mới thực là khốc liệt.

Năm 1982, mẹ tôi 51 tuổi, 51 tuổi bây giờ như các anh, các chị thấy vẫn váy áo, xe máy đi vù vù. Mẹ tôi đi chùa, chăm chỉ học kinh kệ. Bất ngờ mẹ tôi ốm, không ăn, nằm liệt giường và chỉ uống nước chè xanh. Lúc này các chị, anh tôi đều đã thành đạt và đã có chồng vợ. Bố tôi, chị dâu tôi (là bác sĩ) hết lòng thuốc thang. Một tuần, mười ngày, một tháng... tất cả đã tuyệt vọng. Mẹ tôi chỉ còn da bọc xương, chỉ uống nước chè xanh nấu nước mưa và chờ chết! Cả gia đình tôi đau đớn tuyệt vọng và suy sụp nhìn mẹ tôi đang tỉnh táo mà chết dần chết mòn, vô phương cứu chữa. 51 ngày sau mẹ tôi mất, trước khi chết một tuần, rất minh mẫn mẹ đẻ tôi gọi riêng bố và mẹ hai tôi trăng trối và đưa cho họ một chiếc lọ màu gắn đầy nhựa thông 2 lớp. Tôi mồ côi mẹ khi 13 tuổi. Cả gia đình tôi chống chếnh, bố tôi ốm liệt cả tháng trời, chúng tôi còn nhỏ dại, trứng nước. Tất cả mọi việc dồn hết lên vai mẹ hai tôi: đồng áng, cơm nước, lo toan việc nhà, chăm lo anh em tôi v.v... Bệnh tim của bố tôi đúng lúc này lại phát tác. Dường như đoán được vận mình, ông dành hết thảy tình yêu cho chúng tôi, mua đất, viết di chúc và truyền dạy y thuật cho anh trưởng tôi.

Cuối năm 1986, bố tôi mất vì bệnh tim. Trước phút lâm chung, ông cũng đã gọi riêng mẹ hai tôi dặn dò và trao gửi cho bà chiếc lọ bí mật mà trước khi chết mẹ đẻ tôi đã trao cho hai người. Cột buồm chính trên con thuyền gia đình tôi đã bị bão đời đánh gãy. Mẹ hai tôi đơn độc với đàn con thơ dại. Năm đó tôi 17 tuổi, em út tôi 13 tuổi.

Tôi vào học Đại học Tổng hợp, anh thứ 3 học Đại học Bưu chính viễn thông. Cơm áo, gạo tiền dồn cả lên đôi vai mẹ hai tôi. Chưa bao giờ bà nặng lời, than thân, trách phận trước mặt anh em chúng tôi. Tuần tuần, tháng tháng đều đặn anh em tôi vẫn nhận được sự chu cấp đầy đủ học phí, gạo tiền v.v... Chẳng giáo điều, cao siêu, bà thật giản dị khuyên răn chúng tôi: "Đời mẹ khổ bởi lẽ thất học, hãy nghĩ đến bố mẹ, cố gắng mà học hành. Đừng phụ công, phụ lòng của mẹ". Chỉ thế thôi với chúng tôi đã là quá đủ cho ý thức sống và học tập.

Anh ba tôi đi làm, tôi học năm cuối, em út tôi thi đỗ vào trường sỹ quan quân đội tại Nha Trang. Ngày tiễn em tôi, bên mâm cơm cúng gia tiên mẹ hai tôi đã khóc trong hạnh phúc. Khoản lệ phí bà cho em tôi đi học cũng là khoản tiền bán nốt chiếc dây xà tích, kỷ vật của bà ngoại cho mẹ khi đi lấy chồng.

Quả không thể tin được bởi chúng tôi những tưởng mình được ăn học bằng số tiền bố tôi để lại, nhưng không. Mẹ hai tôi đã làm việc cật lực, chăn lợn, nuôi gà bữa đói bữa no nhưng bà đã bán đi tất cả những gì là của riêng mình: hoa tai, vòng xuyến, cả mồ hôi và nước mắt của mẹ để anh em tôi khôn lớn. Bà công khai số tiền bố tôi để lại và dùng nó vào việc lo lắng cuộc sống tương lai của anh em chúng tôi. Thưa các anh, các chị! Có lẽ phúc lộc gia đình tôi hãy còn nên cùng với điều kiện chung của xã hội, anh em chúng tôi đã được học hành, có công ăn việc làm ổn định. Mẹ hai tôi đã được thảnh thơi khi tóc bạc, lưng đã còng!

Gia đình lớn của tôi giờ đã chia thành nhiều gia đình nhỏ, người ở quê, người đi xa lập

nghiệp, nhưng không riêng gì anh chị em chúng tôi mà tất cả những con dâu của bà, những người được đích danh mẹ hai tôi cưới hỏi đàng hoàng, đều không thể quên được ân đức của mẹ. Từ buổi đầu làm dâu, ý ăn, nết ở, từ sinh nở dạy dỗ con cái đến mua đất xây nhà, chúng tôi đều được mẹ chỉ dạy đến nơi đến chốn. Năm 2001, mẹ hai tôi về với tổ tiên trong sự đề huề của con cháu và họ mạc. Mẹ hai tôi dặn hãy chôn theo mình chiếc lọ bít nhựa thông, nó chỉ được mở ra khi cải cát cho bà, nếu cần thì có thể chôn theo bà vĩnh viễn. Chúng tôi đã làm theo di nguyện của mẹ.

Cuối năm 2004, chúng tôi cải cát cho mẹ và đưa bà về nơi yên nghỉ của bố tôi cùng hai mẹ tôi. Họ đã được sum vầy nơi hoàng tuyền sau tất cả những khổ đau, đày ải mà cuộc sống đã bắt họ phải trải qua cũng như những hạnh phúc, thành công của đời người tác hợp với trần thế.

Thưa các anh, các chị! Có lẽ giờ đây mọi chú ý đã được dồn đến bí mật, được giấu kín trong chiếc lọ kia, chiếc lọ đã có hành trình dương gian - âm phủ.

Tháng 4 vừa qua, giỗ mẹ đẻ tôi - người đã trao di vật cùng di nguyện bí mật, anh em tôi quyết định mở chiếc lọ đó ra. Không phải là 1 mà là 3 chiếc lọ to nhỏ được lồng và đổ kín nhựa thông. Thận trọng đập vỡ, trong lớp lọ cuối cùng vẫn còn 2 tờ giấy khô nguyên, sạch sẽ. Tất cả chúng tôi trào nước mắt trong khói hương và sâu thẳm thiêng liêng. Anh trưởng tôi run run lần giở từng tờ. Tờ thứ nhất: Kết quả xét nghiệm của Bệnh viện Da liễu Trung ương mang tên mẹ đẻ tôi, ký ngày... tháng 12 năm 1982 với kết luận: Mẹ tôi bị nhiễm khuẩn Asen (gây bệnh phong, bệnh hủi). Tất cả chúng tôi chết lặng! Tờ thứ hai: Thư của mẹ chúng tôi viết cho các con.

"Các con yêu quý của mẹ!

Mẹ bị hủi, căn bệnh bất khả chữa trị và bị người đời ruồng bỏ. Vì nghiệp tổ của gia đình và vì tương lai của các con mẹ chỉ có một con đường là tìm đến cái chết. Mẹ chỉ nói với bố và mẹ T (mẹ hai tôi) về bệnh tình của mình khi nào mẹ sắp chết. Hãy tha tội cho mẹ! Mẹ luôn phù hộ cho các con! Mẹ của các con!".

Trời ơi! Tất cả chúng tôi đã chết lặng, vỡ òa trong nức nở và nước mắt. Sự thật lại phũ phàng đến vậy sao? Bây giờ thì tôi đã hiểu tại sao bố tôi, mẹ hai tôi lại đau đớn đến thế khi mẹ tôi mất, vì sao cái chết của mẹ tôi đã đánh quỵ được một con người bản lĩnh và cứng rắn như bố tôi!

Thưa các anh, các chị! 23 năm sau, một thế hệ đã lớn lên, một bí mật được coi là tai họa đã được làm sáng tỏ. Quá bi thương! Một cái chết, một cách giải quyết bế tắc mà tỉnh táo đến lạnh lùng, tàn nhẫn. Một sự im lặng tuyệt đối để hy sinh, để dâng hiến với kỳ vọng vào tương lai tốt đẹp cho đại gia đình chúng tôi. Quá xót xa! Lẽ ra đừng vì cả những toan tính, vàng chìm, bạc nổi mà chúng tôi để bí mật này theo vào hư vô thì hay biết bao. Mọi việc cũng đã rồi, âu cũng là thiên định!

Thưa các anh, các chị! Chuyện của gia đình tôi lẽ ra phải vĩnh viễn chôn vùi, song lại được tiết lộ, lẽ ra chỉ được biết trong gia đình thì nay tôi lại viết thư kể với các anh, các

chị. Tôi cứ giày vò mãi với ý nghĩ viết hay không viết và tôi đã viết, đã đọc cho các anh chị em nghe để cùng tạ tội với người nơi chín suối. Tôi không có tham vọng biến chuyện gia đình mình thành "đặc sắc" vì tôi quan niệm đó là nhân sinh quan của con người trong những biến thiên bất khả kháng của cuộc đời và số phận. Nhưng hơn hết thảy là đức hy sinh đến tận cùng (cho dù vô cùng cực đoan) tình thương yêu, lòng tin và sự thủy chung như nhất. Như tôi đã từng nói từ đầu đó là bài học, là di vật "gia bảo" của gia đình chúng tôi. Vì vậy chúng tôi đã chấp nhận được sự thật đau lòng, đã không hủy đi mà cất kỹ cùng cuốn gia phả để trang trọng trên bàn thờ, trang trọng cùng di ảnh của cụ, ông bà, bố, các mẹ của tôi, trầm mặc trong khói hương, lung linh, ảo huyền như thật, như mộng vậy.

Trân trọng chúc sức khỏe các anh, các chị!

Kính thư
Lê Hoàng Nhật Bảo

***

Ai sẽ tha thứ cho tôi?!

Tôi đi lấy chồng, để lại đứa con côi cút lớn lên trong vòng tay của bà ngoại. Mẹ tôi đã dựng một ngôi nhà tranh vách đất sau vườn ở riêng để có điều kiện nuôi cháu. Tuy cuộc sống lúc đó rất khó khăn, nhưng tình thương của bà đã giúp cháu vơi đi phần nào nỗi khát khao hơi ấm của mẹ.

Tôi đã đọc rất nhiều câu chuyện khó tin nhưng có thật đăng trên Báo ANTG Cuối tháng, mỗi câu chuyện là một nỗi niềm riêng. Điều quan trọng là họ đã dũng cảm nói ra để mọi người cùng chia sẻ. Thưa quý Báo! Có một câu chuyện tự tôi đã gây ra, để rồi nó cứ đeo đẳng, giày vò tâm can tôi trong suốt hơn 13 năm nay. Tôi biết, sau khi đọc câu chuyện này, nhiều người nguyền rủa tôi mà nói rằng "kẻ gieo gió ắt phải gặt bão". Như thế cũng đáng lắm. Tôi chỉ mong rằng, sau khi kể ra câu chuyện này, tâm hồn tôi sẽ được thanh thản phần nào trong đoạn đời còn lại.

Tuổi thơ của tôi lớn lên giữa một vùng quê nghèo vào hàng nhất nhì huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Thời con gái, ai cũng khen tôi là "hoa khôi" của làng, nhưng cuộc sống sau này sẽ gặp nhiều bất hạnh và sóng gió. Tôi không tin đó là sự thật. Điều tôi cảm nhận được là thời thanh xuân, đã có rất nhiều người hiến dâng tình yêu cho tôi. Con trai trong làng cũng có mà ngoài làng cũng nhiều. Có những người chỉ vì muốn dành được tình yêu của tôi mà đã đánh nhau đến nỗi phải mang thương tích suốt đời.

Thời gian đầu, tôi thầm nghĩ đó là niềm hạnh phúc mà không phải người con gái nào cũng có được. Nhưng dần về sau, tôi cảm thấy đó là sự phiền toái đến khó chịu, nhiều khi phải chạy trốn để tìm một khoảng không bình yên cho riêng mình.

Thế rồi, hình ảnh của một người con trai đã chiếm trọn trái tim và cuộc đời tôi. Anh ấy ở cùng làng, hơn tôi 1 tuổi, nhà nghèo, mẹ mất sớm. Tôi đón nhận tình yêu của anh giống như một câu chuyện cổ tích. Chưa bao giờ anh đến nhà tôi chơi. Hai đứa chỉ gặp nhau lúc đi chăn trâu cắt cỏ, hoặc đi hái củi trên đồi. Anh bảo đã yêu tôi từ lâu, nhưng chỉ giữ kín trong lòng mà không dám nói, phần vì phận anh nghèo, phần vì có quá nhiều người hơn anh quan tâm đến tôi. Anh nói, chỉ khi nào tôi nhận lời lấy, anh mới ra mắt gia đình, không thì thôi. Chúng tôi đã yêu nhau say đắm trong một thời gian dài.

Nhưng rồi, một chiều thu trên đồi thông, anh nói, phải vào Nam làm thuê một thời gian kiếm tiền về trang trải nợ nần cho gia đình và còn là để có tiền cưới tôi. Lúc đấy tôi đã có thai được gần 2 tháng và tôi cũng nói luôn với anh. Anh không bất ngờ, ngược lại còn động viên tôi cố gắng giữ gìn sức khỏe, dù thế nào cũng phải giữ đứa con trong bụng.

Thời gian trôi đi, những lá thư, những cuộc điện thoại anh gọi cho tôi ngày càng thưa dần. Để mọi người không phát hiện ra mình có thai, tôi đã phải buộc bụng trong nhiều tháng.

Nhưng khi tôi mang thai được hơn 5 tháng thì được tin anh bị bệnh sốt rét và qua đời tại Đắk Lắk. Tôi suy sụp hoàn toàn, người như không hồn, xác xơ. Lúc nào tôi cũng khóc, khóc cho thân phận bèo bọt của mình, khóc cho đứa con chưa kịp sinh ra đã không còn bố, khóc cho sự tủi hổ với làng xóm.... và lúc đấy mẹ tôi mới biết chuyện. Nhà tôi có 4 anh em, mình tôi là con gái, bố tôi bị bệnh lao và qua đời khi tôi mới lên mười, chính vì vậy mẹ rất thương tôi. Tôi biết mẹ rất giận tôi, nhưng cũng thương tôi nhiều, bà không nặng nhẹ với tôi câu nào, chỉ vỗ về dỗ dành tôi ăn uống cho có sức để còn sinh cháu.

Tôi mang thai được 7 tháng thì đứa em trai cũng vừa hoàn thành nghĩa vụ quân sự trở về. Khi biết tôi có thai, cả gia đình phản đối dữ dội. Em trai tôi chỉ thẳng tay vào mặt tôi: "Đồ đàn bà đĩ thõa. Họ này, nhà này nghèo thật, nhưng từ xưa đến giờ chưa có ai làm chuyện nhơ bẩn như thế". Mọi người bắt tôi phải "bỏ" đứa trẻ trong bụng đi nhưng không để dân làng biết. Nếu không thì tôi phải vĩnh viễn rời khỏi ngôi nhà này, đi đâu thì đi.

Đứng trước sự lựa chọn một bên là gia đình, một bên là giọt máu mà tôi đã hứa với anh nhất định để lại! Đã nhiều lần tôi định bỏ đi đến một nơi nào đó thật xa, nhưng lại không thể dứt áo ra đi, vì thương mẹ. Tôi biết, rồi đây, nếu tôi bỏ đi, bà sẽ sống một mình, các anh, em tôi lại dồn mọi uất hận lên đầu bà, trách bà không biết dạy dỗ, để con gái hư hỏng, làm cả gia đình xấu mặt với họ hàng làng xóm. Mỗi lần nghĩ vậy, tim tôi như bị ai xé ra từng mảnh, chỉ biết trách thân phận mình.

Mùa hè ở quê tôi nóng như ngồi trên chảo lửa. Tôi sinh cháu vào đúng cái giờ và ngày nóng nhất của mùa hè. Hôm đó cả gia đình đi đám cưới bên quê ngoại. Buổi sáng tôi bắt đầu nghe đau bụng trở dạ, nhưng vẫn cố chịu đựng. Đến khoảng 12 giờ trưa thì tôi sinh, một bé trai kháu khỉnh. Lúc đó tôi tính đưa nó ra ngoài góc vườn ngụy trang lại, định chờ đến lúc trời tối sẽ quay trở lại để đem thả xuống sông, nó sẽ được ai đó tốt bụng nhặt được mang về nuôi còn hơn là sống với tôi trong tình cảnh này. Không ngờ, khoảng 30 phút sau, chị hàng xóm phát hiện có tiếng khóc yếu ớt của trẻ con. Thế là chị ta kêu toáng lên khiến cả làng chạy ùa đến cứu đứa trẻ...

Đó là những ngày tôi sống trong nhục nhã và cô đơn. Không ai chịu nghe tôi thanh minh. Vì sợ tôi sẽ tiếp tục tìm cách giết con, nên mẹ tôi đã gửi nó đi một nơi nào đó rất xa, trong suốt một thời gian dài. Thời gian đó bà vừa lo cho tôi, vừa lặn lội nắng mưa đi nuôi đứa trẻ. Tôi ốm liệt giường và một hai đòi được chết cho lòng thanh thản, cho mẹ đỡ vất vả. Nhưng một lần nữa bà đã làm tất cả vì tôi. Bà bảo: "Nếu con chết đi thì mẹ sống với ai? Sau này con của con lớn lên định để cho cháu mồ côi cả cha lẫn mẹ hay sao?". Hai mươi tuổi, tôi như một bông hoa chóng lụi tàn. Người trong làng, từ già đến trẻ đều nhìn tôi với ánh mắt khinh bỉ; bạn bè tìm mọi cách xa lánh...

Thời gian qua đi, chuyện tày trời của một người mẹ độc ác, tàn nhẫn đối với con như tôi dần dần khép lại trong con mắt mọi người. Tinh thần tôi dần bình phục trở lại. Thế rồi có một người đàn ông 46 tuổi, góa vợ, ở xã bên đến ngỏ ý lấy tôi về làm vợ. Chẳng cần biết người đó là ai, tốt hay xấu, tôi đã chấp nhận về chung sống với anh. Tôi nghĩ, mình bây giờ như cánh bèo trôi, có một chỗ để bấu víu là tốt rồi. Hay ít ra, như thế thì tôi đã thoát cảnh hằng ngày phải đối mặt với không khí nặng nề, u ám trong gia đình và ở cái làng này.

Tôi đi lấy chồng, để lại đứa con côi cút lớn lên trong vòng tay của bà ngoại. Mẹ tôi đã dựng một ngôi nhà tranh vách đất sau vườn ở riêng để có điều kiện nuôi cháu. Tuy cuộc sống lúc đó rất khó khăn, nhưng tình thương của bà đã giúp cháu vơi đi phần nào nỗi khát khao hơi ấm của mẹ. Bà con trong làng hết lòng thương yêu và chở che cho cháu. Bây giờ, mỗi khi nghĩ lại, tôi lại thầm cảm ơn ông trời đã đối xử công bằng với cháu. Cháu học rất thông minh, năm nào cũng đạt học sinh tiên tiến xuất sắc của trường.

Từ khi về nhà chồng, cuộc sống vất vả, cực nhọc đủ bề đã làm sức khỏe của tôi bị suy kiệt, già đi nhanh chóng. Tôi đã xác định, dù nhọc nhằn đến đâu tôi vẫn chịu được và không bao giờ dám trách ai. Chồng tôi làm nghề buôn bán nên kinh tế có phần khá giả. Vợ anh ấy đã mất vì căn bệnh ung thư khi mới 35 tuổi. Anh ấy lấy tôi về làm vợ là muốn có một bàn tay người phụ nữ quán xuyến việc gia đình và nuôi 3 đứa con thơ sớm mồ côi mẹ. Khi chăm sóc bọn trẻ, tôi mới hiểu được con tôi đang cần tình thương của mẹ biết nhường nào. Tại sao tôi lại nỡ tàn nhẫn với giọt máu của mình như vậy?

Ba đứa con của chồng tôi bây giờ đã khôn lớn, đứa lập gia đình, đứa vừa vào đại học. Chúng coi tôi như mẹ đẻ của mình. Vợ chồng đã sống với nhau hơn 10 năm, nhưng anh ấy đối xử với tôi chẳng khác nào ông chủ với đứa ở. Mọi chi tiêu trong gia đình anh đều quán xuyến. Tôi đi đâu, làm gì đều phải nói cho chồng biết. Anh ấy sợ tôi trộm tiền, bớt của đưa về cho con riêng... Quan hệ vợ chồng về sau càng xấu đi, nhiều lần anh cố tình xúc phạm và nhắc lại quá khứ của tôi. Có lần tôi phản ứng lại, anh liền chỉ thẳng tay vào mặt tôi nói rằng: "Không có tôi, làm gì cô có cuộc sống sung sướng như hôm nay? Cô là loại đàn bà nhơ bẩn. Cô dám tự tay giết con mình thì không có chuyện gì cô không làm được...".

Năm nay, con tôi đã hơn 13 tuổi, cháu rất khỏe mạnh, sống hiền lành và ít nói. Từ ngày đi lấy chồng, mỗi khi có dịp đi qua, tôi lại tranh thủ ghé vào thăm cháu. Tôi đã dành dụm được ít tiền để sau này cháu có ít vốn nuôi thân. Tôi biết, rồi đây, cháu phải sống tự lập, bởi chỗ nương nhờ duy nhất là bà ngoại thì bà ngày càng già yếu và ốm đau luôn. Còn tôi thì chẳng bao giờ cưu mang được cuộc đời cháu. Mọi việc tôi giúp cháu là vì tình mẫu tử, và mong sau này cháu tha thứ và gọi tôi một tiếng mẹ trong ngọt ngào và âu yếm.

Lúc cháu còn nhỏ, thấy tôi về, nó vui lắm, cứ soắn suýt đòi quà, khiến tôi như được an ủi phần nào. Tôi định chờ cháu trưởng thành sẽ cho cháu biết về người mẹ thật của nó trong quá khứ. Nhưng cách đây gần một năm, lần tôi về thăm, thấy mặt cháu buồn rười rượi, hai hàng nước mắt cứ chảy dài trên gò má. Cháu không ra ngõ đón tôi như mọi khi, mà ngồi ủ rũ trong góc nhà, nhìn tôi chằm chằm rồi nói: "Tại sao mẹ lại không cho con được sống? Tại sao mẹ lại bỏ con cho bà để đi lấy chồng? Con ghét mẹ lắm, từ nay mẹ đừng về đây nữa". Câu nói của cháu đã làm tôi sụp đổ hoàn toàn. Sự sống của tôi vốn đang leo lét như ngọn đèn dầu, nay đã tắt lịm. Lúc đó, tôi không đủ can đảm để nói toàn bộ sự thật cho đứa con bé bỏng của mình.

Đã gần một năm nay tôi không dám trở lại thăm mẹ tôi và cháu. Một phần vì muốn cho con có một khoảng thời gian thanh bình để vơi đi vết thương lòng trong tâm hồn còn non nớt của một đứa trẻ, phần nữa tôi ốm liệt giường gần một năm nay. Mới đây khi đến thăm tôi, mẹ tôi bảo: "Từ dạo biết chuyện đến giờ, cháu ít nói hẳn, cứ lủi thủi một mình, không theo bà đi đám, đi giỗ như trước kia nữa. Hết buổi học, cháu lại đi bắt cua cả trưa nắng chang chang để tối về thả trúm. Làm được bao nhiêu đồng, cháu đưa cho bà hết". Kể chưa xong, mẹ tôi đã ôm tôi vào lòng khóc nức nở. Từ lâu, tôi đã khóc cạn nước mắt vì thương con một phần, thương mẹ mười phần.

Có lẽ không có sự ác độc nào trên thế gian này bằng việc làm của tôi đối với khúc ruột của mình. Cũng không có một nỗi bất hạnh nào bằng con oán mẹ. Không biết cuộc sống của cháu sau này sẽ trôi dạt về đâu khi không còn bà. Và khi đó, liệu nó có tha thứ cho tôi không? Chỉ mong cháu luôn là người tốt, đừng vì mẹ nó mà làm mọi người phải phiền lòng. Bệnh tình của tôi ngày một nặng thêm, sự sống sẽ không còn tồn tại được bao lâu nữa. Tôi chỉ mong những người phụ nữ đã, đang và sẽ làm mẹ đừng bao giờ làm chuyện bất nhân như tôi. Đó là nỗi ân hận không dễ tha thứ của một kiếp người

***

Người tìm cha cho các con của mình

Khi biết mình không thể có con, cha tôi đã khuyên mẹ tôi nên có những đứa con do chính mình sinh ra, không nên nhận con nuôi. Và rồi mẹ tôi đã không thắng nổi bản năng của một người mẹ khi mà bố mẹ tôi vẫn rất yêu nhau và mẹ tôi đã khóc cạn khô nước mắt.

Kính thưa Tòa soạn,

Nhân đầu năm mới, là một bạn đọc thường xuyên của Báo ANTG Cuối tháng, tôi xin kính chúc anh chị trong Tòa soạn mạnh khỏe, chúc tờ báo mãi mãi hay. Trong lá thư này, tôi xin được kể cho các anh chị trong Tòa soạn cũng như độc giả nghe câu chuyện về gia đình tôi.

Tôi là con trai út trong gia đình. Trên tôi là một người chị gái. Cả hai chị em tôi đã trưởng thành và đã lập gia đình riêng. Năm năm trước, mẹ tôi mắc bệnh nan y và đã qua đời. Sau ba năm đoạn tang mẹ tôi và đúng vào ngày giỗ lần thứ ba của mẹ tôi, cha tôi đã gọi hai chị em tôi đến và bảo chúng tôi bình tĩnh để nghe ông nói một sự thật về gia đình chúng tôi. Sự thật đó là: cả hai chị em tôi đều không phải con đẻ của ông.

Cả hai chị em tôi bàng hoàng. Trong cuộc đời của mình, tôi gặp không ít những chuyện buồn phiền và bất ngờ, nhưng chưa có câu chuyện nào làm chúng tôi bàng hoàng đến như thế. Chờ chúng tôi trấn tĩnh, cha tôi trầm tĩnh kể cho nghe câu chuyện ấy. Cho đến bây giờ, tôi vẫn không làm sao quên được và cũng không thể hiểu hết được vì sao cha tôi lại kể câu chuyện ấy một cách thanh thản và xúc động đến như vậy. Sau này, hai chị em tôi vẫn thường nói với nhau: phải vô cùng thương yêu mẹ tôi, thương yêu chúng tôi và nhân ái đến nhường nào với cuộc đời thì cha tôi mới có được tình cảm và thái độ như vậy đối với câu chuyện mà hầu hết mọi người rơi vào hoàn cảnh đó sẽ không làm như thế được.

Cha mẹ tôi lấy nhau thật hạnh phúc. Nhưng sau hai năm, mẹ tôi vẫn không có dấu hiệu của việc sinh đẻ. Mẹ tôi đi khám, bác sỹ khẳng định mẹ tôi không có vấn đề gì ảnh hưởng đến chuyện sinh đẻ của bà. Chính thế mà cha tôi tự động đi khám bác sỹ và cha tôi được các bác sỹ cho biết, chính cha tôi là người không có khả năng có con. Cha tôi vô cùng buồn bã trong một thời gian dài. Mẹ tôi động viên cha tôi và nói rằng sẽ tìm một đứa con nuôi. Nhưng thật bất ngờ khi cha tôi nói rằng việc sinh con, mẹ tôi vẫn có thể làm được. Mẹ tôi đã khóc và nói đừng nghi ngờ tình cảm của mẹ tôi đối với cha tôi. Nhưng cha tôi đã nói một cách nghiêm túc về chuyện sinh con của mẹ tôi. Cha tôi đã cố gắng cho mẹ tôi hiểu rằng, việc mẹ tôi sinh ra những đứa con là một việc quan trọng mà không ảnh hưởng gì đến tình cảm giữa hai người. Mẹ tôi đã chối từ làm điều ấy mặc dù rất khát khao có một đứa con do chính mình đẻ ra. Cũng từ đó mẹ tôi thường nằm mơ về trẻ con và thỉnh thoảng hát ru. Những điều đó bố tôi đều biết.

Nhưng cuối cùng mọi chuyện vẫn xảy ra như định mệnh mà mẹ tôi không làm sao chống lại được. Mẹ tôi có thai chị tôi. Khi biết mình có thai, mẹ tôi đã quỳ xuống lạy cha tôi mong ông tha thứ và xin được trở về nhà mẹ đẻ. Nhưng cha tôi đã lấy tình yêu thương và sự hy sinh vì ước muốn của mẹ tôi mà an ủi và che chở mẹ tôi. Tất cả những gì cha tôi dành cho mẹ tôi trong những ngày tháng đó làm cho mẹ tôi hoàn toàn tin tưởng vào tình cảm chân thành của cha tôi. Rồi hai năm sau, mẹ tôi lại sinh ra tôi. Dù đã cố gắng hiểu với cả trí tưởng tượng của mình, tôi cũng không làm sao hiểu được cha tôi đã sống như thế nào để mẹ tôi không thấy mặc cảm về chuyện sinh hai đứa con với những người đàn ông khác mà không phải với cha tôi. Từ lúc chúng tôi ra đời cho đến nay đã hơn 40 năm, chúng tôi luôn luôn sống hạnh phúc vì tình thương yêu của cha tôi. Có thể lòng tôi còn hẹp hòi nên tôi không thể hiểu được một người đàn ông đã yêu thương và nhân ái với một người đàn bà cùng những đứa con, khi bố đẻ ra chúng không phải là mình.

Kính thưa Tòa soạn,

Cho đến lúc này ngồi viết những dòng thư gửi cho Tòa soạn, chị em tôi cũng không tìm được đầy đủ lý do để hiểu được tấm lòng của cha tôi. Sau khi đoạn tang mẹ, cha tôi đã nói ra sự thật nguồn gốc của chúng tôi. Mẹ tôi đã có hai chị em tôi với hai người đàn ông khác nhau. Cha tôi nói cha tôi phải đi tìm hai người bố đẻ cho hai chị em tôi. Chị em tôi đã khóc lạy cha tôi đừng làm điều đó. Chúng tôi không còn nghĩ đến ai ngoài cha chúng tôi nữa. Cha chúng tôi là người cha nhân ái nhất trên cuộc đời mà chúng tôi đã may mắn có được.

Mặc dù chúng tôi đã van xin cha chúng tôi nhiều lần, nhưng ông vẫn quyết tâm tìm những người cha đẻ của hai chị em chúng tôi. Cha tôi nói, cho đến khi mẹ chúng tôi mất, cha tôi cũng không biết được ai là cha đẻ của chúng tôi. Khi chúng tôi đã lập gia đình riêng, cha tôi thường xuyên hỏi mẹ tôi về cha đẻ của chị em tôi. Nhưng mẹ tôi cương quyết không tiết lộ và chỉ nói rằng: mặc dù cha tôi đã hiểu và vô cùng nhân ái với ba mẹ con nhưng mẹ tôi cũng không bao giờ nói ra những người cha đẻ ấy. Mẹ tôi rất dằn vặt bản thân vì lý do mẹ tôi có con với những người đàn ông khác khi mẹ tôi vẫn sống cùng cha tôi.

Nhiều đêm mẹ tôi thường hoảng hốt như người bị bệnh tâm thần khi nghĩ đến chuyện ấy. Cha tôi đã làm tất cả để mẹ tôi được thanh thản và hiểu rằng chính cha tôi là người mong ước mẹ tôi sinh ra những đứa con và chính ông đã tìm mọi cách động viên, lý giải mẹ tôi để mẹ tôi làm việc đó. Nhưng mẹ tôi đã không bao giờ tha thứ cho mình. Mẹ tôi thường xuyên đau khổ và nói là mẹ tôi bị ma quỷ ám.

Có thời gian sau khi sinh chúng tôi, mẹ tôi rơi vào trạng thái của người mắc bệnh tâm thần. Cha tôi lại chăm sóc, an ủi và động viên mẹ tôi. Cũng đã nhiều lần mẹ tôi hỏi cha tôi rằng cha tôi là ai(?). Mẹ tôi không hiểu được cha tôi là ai và bây giờ chính chị em tôi cũng không hiểu cha tôi là ai. Nếu chỉ nói những gì cha tôi làm cho mẹ con chúng tôi vì lòng nhân ái và tình thương yêu lớn thì tôi thấy vẫn chưa đủ. Phải có một điều gì kỳ lạ mới có thể giúp cha tôi làm được những điều lạ lùng như thế.

Kính thưa Tòa soạn,

Mấy năm nay, cha tôi vẫn lặng lẽ đi tìm những người cha đẻ của chị em tôi. Chúng tôi vẫn van xin cha tôi đừng làm như thế vì trong máu thịt chúng tôi chỉ có cha tôi là người cha duy nhất. Chúng tôi đã quá hạnh phúc vì một người cha như thế và chưa một giây nào chúng tôi nghĩ phải đi tìm những người cha đẻ của chúng tôi. Nhưng cha tôi đã nghiêm khắc nói với chúng tôi là con người phải biết được nguồn gốc của mình.

Cha tôi nhớ lại những người quen cũ của mẹ chúng tôi và cha tôi cứ thế lần hỏi. Cha tôi đã gặp vài ba người đàn ông có quen thân với mẹ tôi hồi đó và hỏi họ. Nhưng chưa một người đàn ông nào nhận rằng họ là cha đẻ của chị em tôi. Cha tôi đã tìm mọi cách nói cho những người đàn ông mà cha tôi hy vọng họ là cha đẻ của chị em tôi về sự cần thiết như thế nào đối với chị em tôi khi họ biết được nguồn gốc của họ. Cứ thế, hết tháng này đến tháng khác, cha tôi bền bỉ đi tìm những người cha đẻ cho chị em tôi. Chúng tôi không bao giờ có một chút băn khoăn về những gì cha tôi làm cho chúng tôi. Nhưng sao chúng tôi vẫn cứ phải tự hỏi mình rằng cha tôi là ai mà làm được những điều như thế. Chẳng lẽ cha tôi là một Vị Thánh?

***

Người "chết đói trên đống vàng"

Đêm đêm, ông bò ra khỏi giường với hốc mắt người ốm như một bóng ma đến nơi ông giấu những đồng tiền. Ông đếm chúng với đôi mắt man dại. Ông từng khóc nức nở trước những đồng tiền và ngủ gục bên chúng. Vợ ông đã van xin ông hãy dùng những đồng tiền đó để thuốc thang, ăn uống. Nhưng không cái gì có thể lay chuyển được ông.

Kính thưa Tòa soạn Báo ANTG Cuối tháng!

Hồi bé tôi từng nghe các cụ nói: "Chết đói trên đống vàng". Tôi không hiểu câu nói đó. Sau đó khi hiểu thì tôi không tin trên đời lại có người phải chết đói trên đống vàng của mình. Nhưng rồi cuộc đời tôi được chứng kiến có người đã chết đói trên đống tiền của mình thật. Tôi không thể nào hiểu nổi vì sao người ta lại có thể sống như thế.

Tôi viết câu chuyện này và gửi đến Tòa soạn Báo ANTG Cuối tháng để góp thêm vào những "Chuyện khó tin nhưng có thật" của Báo mà tôi đã theo dõi từ câu chuyện đầu tiên. Nếu thấy câu chuyện tôi sẽ kể dưới đây không có ý nghĩa gì thì xin Tòa soạn cứ việc bỏ đi mà không cần phải hồi âm gì cho tôi cả. Tôi không viết như thế này bao giờ, cho nên chắc chắn sẽ có nhiều câu chẳng thành câu. Tôi xin Tòa soạn toàn quyền sửa chữa.

Ông V. là nhân vật chính trong câu chuyện tôi sẽ kể dưới đây. Ông V. ở cùng thị trấn với tôi. Cho đến bây giờ thì cả thị trấn vẫn lấy câu chuyện của ông để răn dạy con cháu nhiều điều. Ông có ba đứa con: hai trai, một gái. Vợ chồng ông làm nghề bán hàng nước và quà bánh ở thị trấn này từ khi tôi sinh ra. Nhưng ông nổi tiếng vì sự nghèo khổ của mình. Người trong thị trấn biết ông đều ngạc nhiên tự hỏi vì sao một người làm ăn cần cù như vợ chồng ông lại nghèo đến thế. Nhưng đúng ra là ông nổi tiếng vì cái sự mê tiền đến điên rồ của ông.

Thời học sinh đi học còn phải đóng học phí, ông luôn luôn tìm cách không đóng học phí cho ba đứa con. Hơn thế, ông còn thường xuyên viết đơn xin miễn học phí cho con. Cuối cùng, ông cho cả ba đứa con nghỉ học. Nhà trường và khu phố gặp ông để giải thích và động viên ông cho con đi học thì ông nói: "Rồi cũng chỉ đi bán hàng nước chứ làm gì mà phải học cho tốn tiền". Vì thế mà ba đứa con của ông đều trở thành những người thất học. Bất cứ việc gì liên quan đến tiền, ông đều tìm cách lẩn tránh. Không ai, kể cả ruột thịt của ông, có thể vay ông được một đồng. Cho đến khi đứa con thứ ba của ông bị ốm. Nếu ông bỏ tiền của ra lo thuốc thang cho con kịp thời thì con ông không trở thành một người tàn tật suốt đời.

Ông có tiền giấu trong nhà nhưng ông lại đi hỏi vay hết người này đến người khác. Ông sợ phải tiêu những đồng tiền của ông. Hậu quả của lòng tham lam và keo kiệt quá mức đã biến ông thành một kẻ độc ác. Trong khi đó, làng phố và những người họ hàng đã tìm cách giúp con ông chữa bệnh. Nhưng việc giúp đỡ như vậy cũng không thể kéo dài mãi mãi. Đứa con gái út của ông bị mù. Nếu ông không tiếc những đồng tiền của mình thì đứa bé không bị mù.

Ngày ấy, không nhiều người biết ông có tiền. Sau này, mọi người mới biết rằng chỉ có bà vợ của ông biết ông giữ những đồng tiền của mình như thế nào. Nhưng bà không thể làm được gì vì bà sống cũng chỉ như một người nô lệ trong gia đình mà thôi. Rồi đến lúc ông lâm bệnh, ông không chịu dùng những đồng tiền của mình để ăn uống, thuốc thang. Ông cam chịu tất cả để được nhìn thấy những đồng tiền.

Sau này, bà vợ ông đã kể cho tôi nghe những ngày đau ốm của ông. Một câu chuyện mà nếu tôi không sống cùng thị trấn với ông và ngày ngày gặp ông thì tôi cam đoan đó là một người điên. Đêm đêm, ông bò ra khỏi giường với hốc mắt người ốm như một bóng ma đến nơi ông giấu những đồng tiền. Ông đếm những đồng tiền với đôi mắt man dại. Ông từng khóc nức nở trước những đồng tiền và ngủ gục bên chúng. Vợ ông đã đêm đêm van xin ông hãy dùng những đồng tiền đó để thuốc thang, ăn uống. Nhưng không cái gì có thể lay chuyển được ông. Rồi ông chết. Bà vợ ông dù vô cùng nghèo khó nhưng cương quyết đốt những đồng tiền và bỏ tro vào trong áo quan cùng thi thể ông. Bà nói với tôi, bà đốt những đồng tiền vì hận ông và cũng vì sợ lòng tham tiền như thế có thể làm ông hóa thành ma về quấy nhiễu cuộc sống của bà và những đứa con nếu bà tiêu những đồng tiền đó của ông.

Câu chuyện bà đốt tiền là một câu chuyện kỳ lạ nhất ở thị trấn ngày ấy. Nhiều người cho rằng bà bị điên, bị ma ám. Nhưng sau này nghe chuyện ông V. giữ tiền như thế nào thì mọi người đều hiểu vì sao bà đã đốt toàn bộ số tiền ông V. cất giữ.

Kính thưa Tòa soạn!

Câu chuyện của tôi kể chỉ nôm na như thế. Kể xong câu chuyện này tôi vẫn chẳng hiểu vì sao trên đời lại có người quý những đồng tiền hơn cả tính mạng của con mình và của chính mình. Đúng là một chuyện khó tin có thật phải không?

Kính thư
Phạm Văn Tá (cán bộ hưu trí)

Thư của Báo ANTG Cuối Tháng

Kính gửi ông Phạm Văn Tá!

Cám ơn ông đã viết thư kể cho chúng tôi câu chuyện mà ông là một nhân chứng. Những câu chuyện chúng ta từng "khó tin" lại là những câu chuyện có thật. Có hàng tỉ người sống trên trái đất này. Vì vậy, có thể có hàng tỉ câu chuyện khó tin mà có thật. Hiểu như vậy nhưng chúng ta vẫn ngỡ ngàng trước bao nhiêu câu chuyện mà ta chứng kiến hoặc được nghe kể lại.

Ông V. đã yêu những đồng tiền hơn cả mạng sống của con ông và của chính ông ta. Đấy là một con người đã cạn hết tình người. Trong cuộc sống hiện nay, cũng có bao kẻ vì quá yêu tiền mà cướp đi mạng sống của người khác. Có bao kẻ vì tiền mà mất hết lương tâm. Câu chuyện ông kể thực ra có khá nhiều trong đời sống hiện đại nhưng ở những hình thức khác nhau. Vì tiền mà nhiều gia đình tan nát: vợ từ chồng, con cái từ cha mẹ, anh em từ nhau, bạn bè từ bạn bè. Vì tiền mà người ta có thể biến đen thành trắng. Vì tiền mà kẻ có tài bỗng trở thành kẻ vô dụng. Vì tiền mà kẻ ngu dốt trở thành kẻ có địa vị. Vì tiền mà kẻ có tội thành vô tội, kẻ tội nhiều thành kẻ tội ít. Vì tiền mà kẻ gian thành người ngay v.v... Ôi, đồng tiền đã khuynh đảo tất cả rồi chăng?

Kính thưa ông Phạm Văn Tá!

Câu chuyện ông viết thật đơn giản. Nhưng điều ông đề cập trong thư lại là vấn đề vô cùng hệ trọng hiện nay. Trên đời này có bao nhiêu điều làm cho con người lú lẫn, không còn biết phải trái. Nếu ông đọc được số liệu của các cơ quan luật pháp ở nước ta về số người phạm tội vì tiền thì ông sẽ "ngất" đi vì kinh ngạc. Đấy là những gì ta biết, còn những gì ta chưa biết chắc sẽ khủng khiếp biết nhường nào. Ông không thể hiểu vì sao trên đời này lại có những người quý tiền hơn sự sống của mình và những người ruột thịt. Đứng về phía nào đó, chúng tôi cũng không hiểu. Bởi chỉ vì tiền và vì tiền thôi thì cuộc sống còn ý nghĩa gì nữa. Có lẽ vì thế mà thế giới chúng ta đang sống vẫn còn quá nhiều chuyện đau lòng mà chúng ta cố gắng hiểu nhưng vẫn phải kêu lên: "Không thể nào hiểu nổi".

***

"Dù thế nào tôi cũng từng là một kẻ ăn cắp"

Vì những năm tháng nghèo đói túng quẫn ấy, anh hiểu giá của những thứ ấy như thế nào. Anh cũng nói không có gì có thể trả đủ cho những năm tháng xấu xa của anh. Sự sám hối của B.T. là thật. Chính vì vậy anh thành tâm trả nợ những gì anh đã ăn cắp khi xưa.

Kính gửi Tòa soạn Báo ANTG Cuối tháng,

Khoảng 30 năm trước, chuyện mất cắp ở làng quê thường xuyên xảy ra. Nhưng những chuyện ăn cắp ấy so với bây giờ thì giá trị vật chất chẳng đáng là bao. Vì vật bị ăn cắp cũng chỉ là quả trứng, buồng chuối, có khi chỉ là một rổ bèo cho lợn ăn, còn giá trị nhất cũng chỉ đến con gà, con vịt mà thôi. Bởi ngày ấy, tài sản của những người nông dân ở vùng quê nghèo đói cũng chỉ có vậy, đâu có xe đạp, xe máy, tivi... như bây giờ.

B.T. lúc đó là một cậu học sinh trong một gia đình nghèo đói. Sáng B.T. đi học, chiều đi làm giúp cha mẹ, nhưng tối thì mò đi ăn cắp. Gặp cái gì B.T cùng lấy, đến nỗi mà thành tài, có nghĩa là hiếm khi bắt được quả tang B.T. ăn cắp, chỉ khi thấy dùng những thứ mà họ bị mất thì biết là B.T lấy cắp. Nên người làng biết rất rõ B.T. là người ăn cắp thường xuyên. Đã có lần một người đến nhà B.T khi cả gia đình đang ăn cơm, họ đi thẳng vào mâm cơm nhà B.T. rồi bưng ra nồi canh bầu đổ xuống giữa sân và chửi mắng thậm tệ. Người đó cho rằng B.T. đã ăn cắp một quả bầu của gia đình họ. Mặc dù người đó không có chứng cớ gì, nhưng gia đình B.T. cũng không ai dám lên tiếng mà chỉ biết ngồi khóc rồi vét phần bầu bị đổ ra sân để ăn.

Những năm tháng đó, có những gia đình đói khát vô cùng. Gia đình tôi cũng nghèo đói, nhiều bữa chỉ có khoai luộc ăn với cà muối mặn và rau muống luộc mà thôi. Nhìn thấy B.T. hay bố mẹ B.T. ở đâu là người làng chửi bóng chửi vía.

Có lẽ B.T. ý thức được cái nghèo đói nên cậu ta rất cố gắng học hành. Sau khi học xong lớp 10 (lớp 12 bây giờ), B.T. thi được vào Trung cấp Xây dựng, nhà nghèo đói nhưng cậu ta cố tự xoay xở bằng rất nhiều nghề để có tiền tiếp tục đi học. Học xong, B.T. làm việc ở thành phố rồi học tiếp đại học. Thế rồi như một giấc mơ, hai mươi năm sau, B.T. trở thành một người giàu có. Cho đến những năm gần đây thì B.T. đã trở thành một ông chủ của một công ty lớn ở Việt Nam.

Người làng túm năm tụm ba với nhau bàn tán về sự giàu có của B.T. Con cái tôi làm việc ở thành phố kể cho tôi nghe về tài sản của B.T. mà tôi có giàu óc tưởng tượng chắc cũng không thấy được. Nhà cửa của ông bà cha mẹ của B.T. ở quê được B.T. xây dựng lại như là lâu đài. Nhà B.T. lúc nào cũng nầm nập người đến kẻ đi, trong những người qua lại nhà B.T không thiếu những người chức trọng quyền cao. Người làng bảo B.T. muốn gì được nấy. Quanh vùng, ai cũng biết đến danh B.T. Chuyện B.T. từ con của một gia đình nghèo khó mấy đời, hồi nhỏ chuyên đi ăn cắp vặt giờ vụt lên giàu có như vậy tưởng đã là chuyện khó tin mà có thật. Nhưng một chuyện khác khó tin mà có thật còn lớn hơn.

Đó là chuyện từ khi B.T. giàu có, anh đã âm thầm đến những gia đình trong làng mà thuở hàn vi nghèo đói anh đã ăn trộm quả bầu, quả trứng hay chai tương, bát cà... Mỗi lần đến một gia đình, B.T. đều đặt đồ lễ lên ban thờ gia đình đó và thắp hương khấn vái. Sau đó, anh kể với gia đình đó anh đã lấy trộm những gì của gia đình họ thuở hàn vi. Cậu ta đã vừa khóc vừa nói: "Người nào ăn cái không phải mình làm ra, uống cái không phải mình làm ra thì nhục không gì hơn. Gia đình tôi nghèo quá, tôi chẳng biết giúp cha mẹ nuôi các em nên phải mắc tội như thế. Nay tôi đến xin tạ tội và mong gia đình tha thứ".

Đến gia đình nào anh cũng xin đền bù phần tài sản của gia đình đó mà anh đã chiếm đoạt. Số tiền anh đền bù khá lớn đối với một gia đình nông dân. Hầu hết các gia đình thấy số tiền như vậy không ai nhận và bảo anh quên đi những chuyện nhỏ nhặt ấy. Nhưng anh nói một quả bầu, một ổ trứng hay một con gà lúc đó đối với gia đình họ lớn hơn tất cả những gì anh đền bù cho họ. Vì những năm tháng nghèo đói túng quẫn ấy, anh hiểu giá của những thứ ấy như thế nào. Anh cũng nói không có gì có thể trả đủ cho những năm tháng xấu xa của anh. Sự sám hối của B.T. là thật.

Anh đã đến 67 gia đình trong làng và làng bên cạnh để xin lỗi. Đến mỗi gia đình, anh kể chi tiết ngày tháng anh đã đến ăn trộm và những gì anh đã ăn trộm. Có gia đình anh chỉ lấy đúng một chai tương và gia đình đó cũng không hề hay biết. Hầu hết mọi người đều từ ngạc nhiên đến nghi ngờ và cuối cùng vô cùng xúc động và kính trọng hành động của anh. Nhưng cũng có người cho rằng anh nhiều tiền quá không biết làm gì mới nghĩ ra trò đó để lấy danh. Cũng có người cho anh là người dại. Chuyện trộm cắp xảy ra quá lâu rồi và những thứ anh lấy trộm có đáng giá gì mà phải "vạch áo cho người xem lưng" trong khi anh đang là một người danh giá.

Cũng có bạn bè và người thân trong gia đình anh khuyên anh không nên làm như thế chỉ thêm xấu hổ đến cá nhân anh và gia đình, dòng họ. Nhưng anh nói rằng chỉ làm như thế anh mới thấy cuộc đời có một cái giá nào đấy chứ giá cuộc đời này đâu phải mua bằng tiền. Anh thường nói: "Dù thế nào tôi cũng đã từng là một kẻ ăn cắp". Bây giờ, anh đã trở thành một người đáng kính trọng đối với dân làng. Anh cũng là người mang sự hảo tâm giúp đỡ cho những người nghèo trong làng. Anh không muốn làng có thêm những đứa trẻ phải đi ăn trộm như anh thuở xưa.

Kính thưa Tòa soạn, câu chuyện tôi kể cho Tòa soạn chỉ đơn giản như vậy. Nhưng tôi nghĩ cần phải kể câu chuyện này ra vì chúng ta đang phải chứng kiến bao nhiêu chuyện đau lòng về con người. Tôi thiết nghĩ, làm được những gì như anh B.T đã và đang làm là một chuyện phi thường phải không?

Kính chúc Tòa soạn an khang, thịnh vượng.

Đ.N.H

Thư của Báo ANTG Cuối Tháng:

Kính thưa ông Đ.N.H,

Đúng như câu cuối cùng ông viết: làm được những gì như anh B.T. đã và đang làm là một chuyện phi thường. Chúng tôi hoàn toàn cho rằng đây là chuyện khó tin có thật. Khó tin bởi ngày nay, những hành động như của anh B.T. thật là hiếm. Vì gia đình quá đói khát mà anh B.T. đã lâm vào con đường tội lỗi. Nhưng dù lý do gì đi chăng nữa thì hành động anh B.T. làm trong quá khứ cũng là hành động sai trái.

Từ một người đói khát đã vươn lên thành một người giàu có là chuyện không ít trong xã hội chúng ta hiện nay. Nhưng một người đang giàu có và có vị thế trong xã hội như anh B.T. lại dám công khai những lỗi lầm của mình trong quá khứ mà hầu như không ai biết và có ai biết thì họ cũng đã quên rồi. Vì những tài sản mà họ bị lấy trộm chẳng đáng gì so với bây giờ. Song, với anh B.T. thì dù giá trị tài sản tuy vô cùng nhỏ bé nhưng hành động ăn trộm của người khác thì không bé chút nào. Đó là nhân cách của một con người. Nếu anh B.T. không nói ra những chuyện xưa của mình thì có thể chẳng ai biết và cũng chẳng ai nhớ làm gì. Nhưng không nói ra thì có một thằng ăn trộm vẫn sống trong lòng anh B.T. Có thể cái thằng ăn trộm kia thi thoảng lại hiện ra trước mắt anh B.T và nói: "Dù thế nào mày vẫn là một thằng ăn trộm". Sự thay đổi đời sống của anh B.T. từ nghèo hèn trở thành giàu sang là một sự thay đổi lớn trong cuộc đời anh và là mơ ước của bao nhiêu người trong xã hội. Nhưng sự thay đổi lớn lao vô giá mà không tiền bạc nào mua được đó là sự thay đổi trong tâm hồn anh B.T. Chỉ có những người có lòng tự trọng lớn và có nhân cách mới làm được việc đó. Bởi chúng tôi biết có bao nhiêu người quanh ta luôn luôn tìm cách giấu đi những lỗi lầm của họ. Nhưng họ càng tìm cách giấu đi những xấu xa của họ thì cái thằng người xấu xa đó lại càng hiện ra.

Kính thưa ông Đ.N.H,

Câu chuyện ông viết và gửi cho Báo ANTG Cuối tháng là một câu chuyện xúc động và kỳ lạ. Nhiều người chê bai hành động của anh B.T. là lẽ đương nhiên. Vì có mấy ai trong đời lại đi nói về tội lỗi của mình khi mà những người khác không biết. Nhưng anh B.T. đã làm được việc đó. Quả là một việc phi thường. Hành động của anh B.T. là tấm gương cho con người soi vào đó và tự hỏi lòng mình. Chúng tôi xin chân thành cảm ơn ông về câu chuyện ông đã gửi cho chúng tôi. Trong thư có đoạn ông viết là ông còn biết rất nhiều chuyện khó tin nhưng có thật. Chúng tôi mong ông hãy viết những câu chuyện đó cho chúng tôi. Xã hội chúng ta sẽ thật đẹp khi càng ngày có càng nhiều câu chuyện khó tin có thật như ông và những người khác đã và đang kể cho chúng tôi nghe.

Kính chúc ông mạnh khỏe và hạnh phúc.

ANTG Cuối tháng

***

Cuộc đời của mẹ

Mẹ phải xa tổ ấm vì muốn giữ trọn chữ "nghĩa" mà thời bấy giờ rất thiêng liêng, đó là cố gắng bù đắp những mất mát hy sinh cho những người con Cụ Hồ, trong đó có người chồng tưởng đã hy sinh của mẹ.

Kính gửi Ban Biên tập ANTG Cuối tháng!

"Chuyện khó tin nhưng có thật" lần này của tôi xin được dành riêng trang viết cho mẹ nuôi tôi, một người phụ nữ cao cả đầy bất hạnh. Mẹ không sinh được con nhưng toàn bộ gia sản của mẹ lại đầu tư để chăm chút, nuôi dưỡng những đứa con nuôi và xem như là khúc ruột do mình sinh ra. Là một người vợ hết lòng chiều chồng, hiếu thảo với mẹ chồng, 30 năm chăm sóc con, mẹ chồng và chồng bị trọng bệnh liệt giường mà không một lời ta thán và xem đó như là niềm hạnh phúc của riêng mình.

Thực ra tôi không nhớ về mẹ được nhiều vì thời gian tôi sống với mẹ quá ít, vì ba mẹ phải chia tay nhau. Tôi lớn lên trong sự bao bọc của ba nuôi cùng với những hồi ức của ba về mẹ. Trong mắt trẻ thơ của tôi, mẹ như một bà tiên phúc hậu, có một không hai trên cõi đời. Ngày ngày tôi chỉ mong ước mẹ trở về với tổ ấm của chúng tôi, để tôi được chăm sóc và để ba tôi không phải thổn thức hồi tưởng mỗi khi nghĩ về mẹ.

Vậy mẹ là ai? Tại sao lại để cho một người đàn ông và một trẻ thơ ngày đêm ngóng trông như vậy? Tôi thấy xót xa, một người như mẹ sao lại không được hưởng hạnh phúc đời thường như những người phụ nữ khác? Hay là ông trời tạo nên như vậy, để ba tôi, tôi và những người khác nhớ về mẹ nhiều hơn, để phân biệt mẹ không thể lẫn với ai ở trên đời này!

Ngày đó, có anh bộ đội miền Nam tập kết ra Bắc, bị hút hồn bởi em gái địa phương. Hai người nên vợ nên chồng và chỉ sau ngày cưới khoảng mấy ngày, người chồng phải chia tay vợ lên đường. Từ đó, người vợ bặt tin chồng, không lâu sau nhận tin chồng mình đã hy sinh trong chiến trường B. Sau đó, ba mẹ tôi đến với nhau nhưng cuộc hôn nhân thứ hai cũng không giúp mẹ nuôi tôi có được hạnh phúc làm mẹ. Tôi được về sống với ba mẹ trong hoàn cảnh như vậy.

Nghĩ về ba mẹ, tôi không nhớ được những giây phút sum vầy của gia đình khi có mẹ, có ba vì tôi lúc đó còn quá nhỏ. Ký ức về mẹ của tôi là do ba kể lại, hoặc qua một số người thân, quen. Ba nuôi tôi gặp mẹ khi tuổi đã tứ tuần. Mẹ đã làm trọn phận con dâu với mẹ chồng, người vợ ngoan của chồng, đến nỗi, lúc trăn trối, mẹ chồng đã gọi tên mẹ mặc dù lúc đó mẹ không còn là con dâu của bà nữa. Bởi mẹ có bàn tay rất dịu dàng và ân cần khi chăm sóc mẹ chồng mù lòa của mình.

Gia đình ba tôi không giàu có nhưng có cuộc sống tương đối phong lưu hơn những gia đình khác thời bấy giờ, bên cạnh đó mẹ lại có công việc thuận lợi nên cuộc sống vật chất của mẹ có lẽ nhiều người cũng ao ước. Bù lại, ông trời lại không ban cho mẹ thiên chức của người phụ nữ. Vì vậy, khi đón tôi về, bao tình cảm của ba mẹ đều dồn nén lên cho tôi và gia đình. Nhìn lại tấm hình mẹ âu yếm bế tôi lúc 3 tuổi, tôi càng thấm thía hơn về tình cảm mà ba mẹ đã dành cho tôi.

Chỉ một vài năm sau khi đón tôi về, chồng cũ (do báo tử nhầm) đã trở về và cũng là người chồng sau này của mẹ đã ra Bắc để tìm lại vợ sau ngày giải phóng. Mọi chuyện sẽ không có gì để nói nếu ba mẹ nuôi tôi không phải là những người phúc hậu, có nghĩa có tình. Một ngày nên vợ nên chồng cũng phải có nghĩa phu thê, giờ ba mẹ nuôi tôi phải tính sao đây? Người phụ nữ phải nghĩ sao đây cho phải với lẽ trời khi có hai người chồng hợp pháp thương yêu mình cháy bỏng? Và ba nuôi tôi đã nhường lại vợ mình cho người đã có công với đất nước, để rồi họ chia tay trong tình yêu vô bờ dành cho nhau.

Thế nhưng, mẹ phải xa tổ ấm đó vì muốn giữ trọn chữ "nghĩa" mà thời bấy giờ rất thiêng liêng, đó là cố gắng bù đắp những mất mát hy sinh cho những người con Cụ Hồ, trong đó có người chồng tưởng đã hy sinh của mẹ. Cả ba mẹ ai cũng muốn có tôi tha thiết. Tôi là niềm tự hào, là niềm vui của ba nên cuối cùng mẹ không nỡ dứt tôi đi. Giữa hai người có sự thỏa thuận chính tôi cũng nghe thấy là "ba sẽ ở vậy nuôi con, không có thêm người vợ khác. Nếu ba đi bước nữa, mẹ sẽ đón con đi". Tôi cũng không hiểu tại sao mình không phải là con đẻ của ba mẹ nhưng lại được hưởng một ân huệ lớn đến thế.

Khi về với người chồng cũ, mẹ lại khắc khoải vì thiếu vắng tiếng cười con trẻ nên mẹ đã xin một bé trai về nuôi. Thật đau đớn, chỉ sau mấy tháng tuổi, em bị sốt bại liệt, bị di chứng và ảnh hưởng não. Chồng của mẹ là một cán bộ của thành phố nên cuộc sống không mấy thiếu thốn nhưng cả hai vợ chồng đã bán toàn bộ những gì mình có để chạy chữa thuốc men cho con. Toàn bộ thời gian và của cải mẹ đầu tư chăm sóc cho đứa con tật nguyền trong suốt mười mấy năm trời. Một đứa con không do mình đẻ ra nhưng mẹ đã có sức mạnh và can đảm của người mẹ để cứu vớt che chở cho con với căn bệnh hiểm nghèo, đòi hỏi sự chăm sóc rất tỷ mỷ và chu đáo từng giờ, từng ngày kéo dài hơn thập kỷ.

Gia đình mẹ đã nghèo đi nhanh chóng vì những biến cố từ việc chăm sóc, chữa chạy bệnh tật cho con. Cố gắng lắm nhưng rồi đứa con cũng rời mẹ ra đi. Rồi sau đó đến lượt mẹ chồng phải nằm liệt giường trong nhiều năm, mẹ lại ngược xuôi phụng dưỡng chăm sóc. Khi mẹ chồng ra đi chưa xanh cỏ, người chồng đi B của mẹ bị nhiễm chất độc da cam đến lúc phát bệnh. Bao nhiêu năm người chồng bị đau đớn thì cũng bấy nhiêu năm người vợ cũng đớn đau. Có thể nói, chồng mẹ nằm bệnh viện nhiều hơn ở nhà. Một mình mẹ đã phải cáng đáng trước một gia đình đầy bi kịch. Chính bản thân mẹ cũng là một bi kịch rồi.

Tôi tìm về gặp lại mẹ sau mấy chục năm xa cách, khi tôi đã có gia đình riêng của mình. Thật ngỡ ngàng, ra đón tôi chính là mẹ nhưng không phải là hình ảnh như tôi vẫn nhớ về và tưởng tượng. Trước mắt tôi là một người phụ nữ đã bị thời gian và nỗi đau lấy đi những nét đẹp đôn hậu. Mẹ không giống ngày xưa bởi đã quên đi cuộc sống của chính mình. Mẹ sống cho cuộc đời của những người khác. Hiện nay, mẹ đang sống trong một ngôi nhà, đúng nghĩa hơn là nó hơi giống một túp lều có kích thước rộng mà thời nay, chỉ dành cho những gia đình chính sách quá nghèo, trong nhà không có gì đáng giá ngoài những bàn thờ lớn đơn sơ chiếm gần hết gian nhà. Chồng mẹ vừa mất, bao nhiêu nỗi đau giờ cũng trở nên chơ vơ trống trếnh khi những người thân bên cạnh đã bỏ mẹ mà đi. Cuộc sống hơn 30 năm của mẹ là chăm sóc cho người khác... giờ đây mẹ không còn ai để chăm nữa... Mẹ buồn! Mẹ không ngủ! Mẹ khóc! Mẹ đi lang thang ra biển để chân tay không bị trống vắng, để quên đi cảm giác không có người thân bên mình.

Thấy tôi, mẹ lại một lần nữa không tin vào sự thật, rằng sau mấy chục năm lưu lạc, mẹ còn gặp được tôi. Mẹ chỉ biết khóc và khóc. Ông trời đã lấy đi của mẹ tất cả nhưng may mắn ông trời còn để lại cho mẹ sức khỏe để lo cho những người thân của mình. Gặp lại tôi, mẹ không nói được nhiều, chỉ có nước mắt và nước mắt. Tôi cũng đã có con lớn nhưng bao nhiêu tình cảm nay mẹ lại cố dành cho tôi. Mẹ lại xem tôi như một đứa trẻ. Mẹ bóc tôm cho tôi, cứ bóc hoài bóc mãi và giục con ăn. Gặp lại con nuôi, mẹ có dịp nhớ lại ký ức của mình mấy chục năm về trước. Mẹ như bừng tỉnh sau nỗi đau tưởng như làm mẹ gục ngã, mẹ quả quyết: "Mẹ sẽ cố gắng xây một mái nhà chu tất để nếu có dịp chồng con về thăm sẽ không coi khinh, mẹ sẽ cố gắng lo cho bản thân... Được gặp lại con là mẹ toại nguyện rồi, con đừng lo cho mẹ vì mẹ không thiếu thốn. Mẹ có chế độ, có tiêu chuẩn trợ cấp... Mẹ chỉ có một ước mơ nhỏ là nếu mẹ mất, hãy về thắp nhang cho mẹ". Biết tôi hay ốm đau lặt vặt, mẹ nói: "Mẹ không được khỏe chứ khi mẹ khỏe rồi, mẹ sẽ chăm sóc cho con". Trời ơi, tôi chưa nói được câu này với mẹ, vậy mà mẹ đã nói trước. Bao giờ cũng vậy, mẹ cũng chỉ biết nghĩ cho người khác, dù lúc này mẹ rất cần được chăm sóc về tinh thần.

Thực ra, ba nuôi của tôi không bao giờ nguôi ngoai hình ảnh mẹ. Tôi sống với ba và đầy ắp những kỷ niệm mà ba luôn nói về mẹ. Chính vì vậy, hình ảnh mẹ trong tôi đẹp vô cùng. Mẹ đã từng sống với 2 người đàn ông, một người mẹ yêu và một người mẹ thương nhưng mẹ đã sống hết mình với họ trong thời gian cùng chung sống. Mẹ là chỗ dựa tinh thần cho họ, đem lại cho họ hạnh phúc mà không bao giờ họ có được từ nơi khác. Họ đã nhận tình yêu của mẹ, sự săn sóc của mẹ và không bao giờ quên được tình cảm của mẹ cho đến khi cả hai đều bỏ mẹ về với thế giới bên kia.

Xin cảm ơn mẹ đã cho con tổ ấm dù rất ngắn ngủi. Xin thay mặt ba cảm ơn mẹ đã đem đến cho ba nuôi của con những chuỗi ngày hạnh phúc đáng nhớ cho dù không dài. Ba đã thương con, chăm sóc con, nâng niu con, vì vậy, con thầm cảm ơn mẹ đem đến niềm vui cho ba vì cuộc đời của ba cũng rất bất hạnh. Con luôn nghĩ về mẹ với những tình cảm lớn lao nhất. Cầu mong mẹ luôn khỏe và lấy lại được nụ cười cùng niềm vui trong cuộc sống.

***

Lời hứa của một người tù

Sau khi ra tù, vợ chồng anh K. cũng gặp quá nhiều khó khăn. Nhiều lúc anh K. tưởng cả đời không bao giờ trả nợ được. Nhưng nghĩ đến số tiền của tôi cho vay và số tiền các cán bộ trại cải tạo quyên góp đã cứu con anh thoát chết mà anh đã vùng đứng lên. Anh phải phấn đấu để trả nợ và còn để thực hiện một lời hứa. Điều ấy đối với anh K. quan trọng hơn cả tiền bạc.

Kính gửi Báo ANTG Cuối tháng!

Tôi là người rất say mê đọc những câu chuyện khó tin nhưng có thật trên Báo ANTG Cuối tháng. Tuy nhiên, tôi cũng phải nói thật là có câu chuyện đọc xong tôi cứ tự hỏi chuyện đó có thật không. Nhưng rồi ngẫm lại thấy trên đời này mọi chuyện đều có thể xảy ra. Ví như cuộc đời tôi, ai mà nghĩ rằng có ngày tôi lại vào tù vì vi phạm luật pháp. Rồi trong khi tôi đang ở tù thì người bạn thân của tôi đã chiếm lấy vợ tôi và hai con người này đã tìm cách chiếm toàn bộ nhà cửa của tôi một cách rất tinh vi. Nhưng đấy là chuyện riêng tư của tôi. Câu chuyện mà tôi viết thư kể lại cho các anh, các chị Báo ANTG Cuối tháng nghe dưới đây không phải chuyện tôi vừa nói trên mà là chuyện về một người bạn tù của tôi.

Gần hai mươi năm trước, tôi bị bắt vì việc làm sai nguyên tắc, gây thiệt hại về người và của cho xí nghiệp tôi làm lãnh đạo. Trong thời gian ở tù, tôi có thân với anh K., người Ninh Bình. Anh K. đi tù khi có một mẹ già, một người vợ bệnh tật và hai đứa con nhỏ. Chính vì hoàn cảnh như thế mà từ ngày anh K. vào tù, gia đình anh càng rơi vào tình trạng kinh tế vô cùng khó khăn. Tôi biết được hoàn cảnh anh K. vì hai chúng tôi thường tâm sự chuyện cuộc đời cho nhau nghe.

Vào năm thứ hai ở tù, vợ anh K. đến thăm và báo cho anh K. biết đứa con trai đầu của họ mắc bệnh hiểm nghèo cần phải phẫu thuật và chữa trị, nếu không đứa bé khó có thể sống được. Nhưng vào hoàn cảnh lúc đó, nhà anh đủ ngày hai bữa ăn đã là may mắn lắm rồi nói chi đến chuyện có tiền để chữa bệnh cho con.

Suốt mấy ngày sau, anh K. như người phát điên. Có lúc anh tự đập đầu vào tường vì không có cách nào kiếm ra tiền để chữa bệnh cho con. Không cầm lòng trước nỗi đau buồn của người bạn tù, tôi đã báo cáo với cán bộ trại cải tạo.

Cán bộ trại họp bàn và quyên góp được một số tiền cho anh K. Nhưng với số tiền quá ít ỏi của các cán bộ trong trại lúc đó cũng chẳng thấm vào đâu, họ không có thu nhập gì ngoài đồng lương Nhà nước. Vì vậy, tấm lòng thì rộng nhưng túi tiền lại hẹp.

Vào một buổi tối khi chúng tôi đã đi ngủ thì anh K. tìm cách tự tử. Được một người cùng phòng giam phát hiện và kịp thời cứu sống anh. Khi được hỏi vì sao anh lại tự tử khi mẹ già và vợ con vẫn đang sống và chờ anh trở về, anh nói anh sống cũng bằng thừa vì không kiếm nổi tiền để cứu con. Vì tình bạn tù với nhau và vì bệnh tình của cháu nhỏ, tôi đã liên lạc với em trai mình để xin lại số tiền mà tôi cho chú ấy vay khi còn đang công tác. Tôi có ý định sau này khi ra tù thì lấy số tiền đó làm vốn làm ăn và nuôi con.

Em trai tôi đã mang số tiền đó vào trại cho tôi. Lãnh đạo trại khi biết tôi có ý định cho anh K. vay tiền đã khen ngợi hành động đó của tôi nhưng cũng băn khoăn không biết sau này anh K. có khả năng trả nợ không. Thâm tâm tôi lúc đó chỉ nghĩ nên giúp anh K. trong lúc khó khăn này, đứa trẻ cần được cứu sống.

Chính anh K. lúc đầu cũng không dám nhận sự giúp đỡ của tôi. Anh nói với tôi là không biết cuộc đời anh có thể trả lại cho tôi số tiền đó được không. Tôi nói với anh K. là sinh mệnh của con anh cũng như sinh mệnh của con tôi, nếu anh không trả được thì đứa bé ấy sau này sẽ trả tôi. Đến lúc đó anh K. mới nhận số tiền đó.

Suốt đêm ấy anh ngồi trước gói tiền của tôi không ngủ và đôi khi lại nức nở khóc. Sáng hôm sau, lãnh đạo trại đã cử một cán bộ mang số tiền của tôi và số tiền quyên góp từ các cán bộ trại về tận nhà cho vợ anh K. Và cháu bé được cứu sống.

Vợ anh K. đã đưa cháu bé vào trại thăm anh và cám ơn những người đã giúp đỡ cứu sống con trai họ. Tôi chẳng bao giờ quên được hình ảnh anh K. dắt con đến trước tôi và nói: "Con lạy bác Q. đi, bác ấy là người đã sinh ra con lần thứ hai đấy". Đứa bé nghe lời cha nó chắp tay và cúi đầu lạy tôi.

Hai năm sau đó, tôi được ra trại. Anh K. còn ở thêm hai năm nữa. Trước khi chia tay, anh K. ôm tôi khóc và nói: "Vợ chồng em đội ơn bác. Hết hạn tù em sẽ tìm bác để thắp nén hương tạ ơn tổ tiên bác và trả nợ bác số tiền bác đã cứu con trai em". Tôi nói với anh K. đừng lo nghĩ gì về chuyện số tiền tôi đưa cho anh mà gắng cải tạo tốt để sớm sum họp với gia đình.

Trở về với gia đình, tôi lo ổn định lại cuộc sống và nuôi dạy đứa con của tôi. Tôi không ở thành phố mà đưa con lên một huyện miền núi làm trang trại chăn nuôi. Thi thoảng tôi cũng nhớ lại anh K. với những kỷ niệm buồn vui ở trại cải tạo.

Rồi năm năm trôi đi, mười năm trôi đi, cuộc sống của tôi đã ổn định và phát triển. Gần bốn năm ở trại cải tạo đã cho tôi một nghị lực sống mãnh liệt hơn. Thi thoảng em trai tôi có lên thăm và nhắc lại chuyện tôi cho anh K. vay tiền. Nhưng tôi nói với em trai tôi rằng sự thành tâm giúp anh K. ấy, ông trời đã trả lại cho tôi một cuộc sống có ý nghĩa sau này cả về vật chất và tinh thần. Tôi đã trở thành chủ một trang trại khang trang và đang đà phát triển.

Thế rồi đến một ngày anh K. xuất hiện sau mười lăm năm chúng tôi chia tay nhau ở trại cải tạo. Anh xuất hiện cùng một chàng trai lịch sự, đó là đứa con trai bị bệnh hiểm nghèo ngày nào của anh. Sự xuất hiện của hai cha con anh K. làm tôi sững sờ vì hạnh phúc. Lúc đó tôi là người bật khóc trước. Đấy là món quà quá lớn của cuộc đời ban cho tôi mà chỉ đi qua đau khổ, mất mát và lầm lạc tôi mới hiểu được ý nghĩa của món quà ấy.

Hai cha con anh K. bước đến trước ban thờ của gia đình tôi. Anh bày trái cây vào một chiếc khay, còn một gói giấy vuông vức vào một cái khay khác rồi đặt lên bàn thờ và thắp hương. Hai cha con anh K. cúi lạy ban thờ tổ tiên tôi. Rồi anh quay lại ôm lấy tôi và khóc rống lên: "Anh Q. ơi, tha tội cho em, bây giờ cha con em mới trả nợ được số tiền anh cho em vay năm xưa, nhưng tấm lòng anh thì cha con em không bao giờ trả nợ được".

Sau khi ra tù, vợ chồng anh K. cũng gặp quá nhiều khó khăn. Nhiều lúc anh K. tưởng cả đời không bao giờ trả nợ được số tiền tôi đã cho anh vay. Nhưng nghĩ đến số tiền của tôi cho vay và số tiền các cán bộ trại cải tạo quyên góp giúp anh mà anh đã vùng đứng lên để vượt qua thử thách. Anh K. nói với tôi không phải là anh phấn đấu để trả nợ một món tiền mà để thực hiện một lời hứa. Điều ấy đối với anh K. quan trọng hơn cả tiền bạc. Cuối cùng anh K. đã thực hiện được lời hứa của mình. Cha con anh K. cũng phải vất vả mới tìm ra nơi ở mới của tôi.

Sau khi ra trại, tôi cũng mấy lần viết thư cho anh K. nhưng sau đó thì không viết nữa. Tôi biết anh K. đã trở về đoàn tụ với gia đình và chí thú làm ăn. Mấy năm trong trại, tôi sống với anh K. và tôi tin con người anh dẫu rằng cuộc đời ai chẳng mắc sai lầm dù lớn hay nhỏ. Tôi không viết thư cho anh K. nữa vì sợ anh hiểu lầm là tôi có ý nhắc nhở số tiền đã cho anh vay.

Câu chuyện của tôi chỉ kể nôm na như thế. Tôi tin chuyện lời hứa của một tù nhân như anh K. là chuyện khó tin nhưng có thật. Bởi số tiền đó sau mười mấy năm cũng không còn giá trị như hồi tôi đưa cho anh. Nhưng lời hứa giản dị của anh K. lại trở thành một món quà quá lớn dành tặng cho tôi. Tôi nghĩ, tôi mới là người cám ơn anh K.

Kính thư

TR.Đ.Q

***

Tình yêu hạnh phúc và đau đớn của mẹ tôi

Mẹ tôi đã không đi bước nữa như mọi người vẫn nghĩ. Không phải mẹ tôi không chọn được người mình yêu thương mà ngược lại, người đàn ông mẹ tôi vô cùng yêu thương và cũng vô cùng yêu thương mẹ tôi lại chính là chú ruột tôi.

Kính gửi Tòa soạn,

Cho phép tôi được giấu tên trong lá thư này. Mặc dù câu chuyện tôi kể trong lá thư là một câu chuyện vô cùng xúc động và đáng suy nghĩ. Tôi cũng sẽ để lại điện thoại của tôi để Tòa soạn có muốn hỏi thêm gì ngoài những điều tôi kể trong thư thì xin gọi cho tôi. Tuy giấu tên nhưng tôi hiểu rằng những người trong gia đình, họ hàng và những người quen đều nhận ra những người trong câu chuyện này. Tôi tin tất cả sẽ không phản đối khi tôi kể câu chuyện của gia đình tôi.

Khi tôi 10 tuổi thì bố tôi mắc bệnh ung thư dạ dày và mất. Không gì có thể kể xiết được sự đau buồn của mẹ con tôi. Bố tôi mất khi mẹ tôi còn trẻ và để lại cho mẹ tôi hai đứa con: chị gái tôi và tôi.

Sau ba năm đoạn tang bố tôi, gia đình bên nội tôi đã nghĩ đến chuyện rồi mẹ tôi sẽ đi bước nữa. Mọi người nghĩ thế là rất đúng và rất thực tế vì mẹ tôi còn trẻ và rất đẹp. Tôi là con gái nhưng cũng còn phải thừa nhận mẹ tôi là một người đàn bà đẹp và thật dịu hiền. Nhiều lúc, tôi ngồi ngắm mẹ đến ngẩn ngơ. Chính ông bà nội tôi đã nhiều lần nói chuyện với mẹ tôi về tương lai của mẹ. Ông bà nội tôi sẽ vô cùng tiếc nếu mẹ tôi đi bước nữa mặc dù ông bà nội tôi hiểu rằng để mẹ tôi đi bước nữa là một việc làm có đức. Bởi mẹ tôi không những đẹp mà còn là một người con dâu vô cùng hiếu thảo.

Ông bà nội tôi thường nói với hai chị em tôi là ăn ở như mẹ các cháu thì chẳng ai có thể ghét được. Nhưng mẹ tôi đã không đi bước nữa. Không phải mẹ tôi không chọn được người mình yêu thương mà ngược lại, người đàn ông mẹ tôi vô cùng yêu thương và cũng vô cùng yêu thương mẹ tôi lại chính là chú ruột tôi.

Khi bố tôi còn sống, chú tôi rất kính trọng và yêu mến chị dâu. Chú tôi là giáo viên dạy toán ở một trường phổ thông trung học của thành phố. Chú tôi thực sự là một giáo viên rất giỏi chuyên môn và vô cùng nhân ái. Từ các thầy cô cùng trường đến học sinh và phụ huynh đều yêu quý và kính trọng chú tôi. Chưa bao giờ chú tôi có một hành động nào không phải với mẹ tôi.

Sau khi bố tôi mất được gần hai năm thì tình yêu với mẹ tôi đã nảy nở trong trái tim của chú tôi. Khi biết được điều này, mẹ tôi vô cùng sợ hãi. Nhưng rồi chính trái tim mẹ tôi cũng đã nảy nở tình yêu với chú tôi. Chỉ khi đến 17 tuổi, tôi mới nhận ra tình yêu của mẹ tôi và chú tôi một cách rõ ràng.

Chú tôi sống trong ngôi nhà cùng ông bà nội và mẹ con tôi. Chú tôi vẫn giữ đúng thái độ của một người em chồng với chị dâu nhưng nhiều lúc tôi thấy mẹ tôi và chú nhìn nhau thật yêu thương và cũng thật buồn. Rồi mọi chuyện phải đến như nó phải đến.

Chú tôi đã viết một lá thư dài gửi cho mẹ tôi. Lá thư ấy sau này mẹ tôi đã cho tôi đọc. Tôi đã đọc lá thư đó và khóc suốt đêm. Tôi khóc vì tôi thương mẹ tôi và thương chú tôi. Tôi khóc vì thực sự thấy đó là một tình yêu vô cùng mãnh liệt và chân chính. Tôi đã hỏi mẹ tôi là có yêu chú tôi không. Mẹ tôi ôm lấy tôi và nghẹn ngào khóc.

Trong đời tôi thấy mẹ tôi khóc hai lần đau đớn. Lần thứ nhất mẹ tôi khóc khi bố tôi bỏ mẹ con tôi ra đi vĩnh viễn. Lần thứ hai là khi tôi hỏi về chuyện tình yêu giữa mẹ và chú tôi.

Nhiều ngày sau khi đọc lá thư đó, tôi thương cả hai người, nhưng lòng tôi cũng hoang mang không biết phải làm gì. Rồi sau nhiều ngày suy nghĩ, tôi đã gặp chú tôi và nói với chú tôi rằng mẹ tôi cũng yêu chú như chú yêu mẹ tôi. Tôi nói với chú tôi hãy yêu thương mẹ tôi và hãy giành lấy mẹ tôi.

Cho đến bây giờ tôi cũng không hiểu được vì sao một đứa con gái trẻ như tôi ngày ấy lại có thể làm được một điều như thế. Tình yêu của mẹ tôi và chú tôi càng ngày càng trở lên sâu sắc ngỡ không gì cản nổi. Nhiều đêm, tôi thấy chú tôi và mẹ tôi ngồi nhìn nhau im lặng cho đến nửa đêm. Mẹ tôi trẻ ra và đẹp lên rất nhiều.

Tôi biết hai người không thể nào thiếu nhau được nữa. Những bữa ăn ngon tôi biết mẹ tôi nấu cho chú tôi. Những lọ hoa đẹp tôi biết mẹ tôi cắm cho chú tôi. Nhưng có nhiều đêm tôi bắt gặp mẹ tôi gục đầu trước ban thờ có ảnh của bố tôi. Những lúc như thế, mẹ tôi như một người xa lạ không còn hồn vía nào nữa. Những đêm như thế, mẹ tôi thức cho tới sáng.

Tôi vô cùng thương mẹ. Chính vì thế mà một buổi tối tôi đã nói rằng mẹ tôi và chú tôi phải sống cùng nhau, phải làm lễ cưới. Mẹ tôi bước đến trước tôi và bất ngờ tát mạnh vào mặt tôi. Tôi choáng váng. Nhưng lý trí trong tôi đã mách tôi rằng hành động đó của mẹ tôi là sự minh chứng tình yêu quá hạnh phúc và cũng quá đau đớn của mẹ tôi dành cho chú tôi. Tôi ôm lấy mẹ tôi, oà khóc và nói: Mẹ ơi, con thương mẹ quá. Mẹ tôi cũng oà khóc theo.

Mẹ tôi bảo với tôi là mẹ tôi phải đi khỏi ngôi nhà của chúng tôi. Tôi nói với mẹ là nếu mẹ tôi đi thì ai chăm sóc ông bà nội đã già yếu. Sau ngày ấy, tôi đã gặp ông bà nội tôi. Tôi đã cố gắng hết sức tìm cách để nói với ông bà tôi hiểu tình yêu giữa mẹ và chú tôi. Tôi đã kể lại cho ông bà biết mọi chuyện giữa mẹ và chú tôi. Tôi van xin ông bà nội hãy tha thứ cho mẹ và chú tôi và hãy nghĩ đến tình yêu chân thành và sâu sắc của hai người.

Nghe xong câu chuyện của tôi, cả ông bà tôi đều giàn giụa nước mắt. Ông tôi im lặng một hồi lâu rồi nói: "Ông bà lâu nay cũng cảm thấy chuyện đó. Nhưng ông bà không dám hỏi. Ông bà thầm mong mẹ cháu và chú cháu hạnh phúc".

Kính thưa Tòa soạn, có lẽ tôi sẽ không bao giờ được nghe những lời diệu kỳ như thế trong cuộc đời tôi. Tôi không thể tả nổi tôi hạnh phúc đến nhường nào. Lúc đó, tôi hoàn toàn tin vào suy nghĩ của một cô gái trẻ là tôi. Tôi đã tin tình yêu giữa mẹ và chú tôi là hoàn toàn chính đáng và rất đẹp. Lòng tin đó trở nên bền vững hơn bao giờ hết khi tôi được nghe lời của ông nội tôi. Tôi đã cầu xin ông bà nội tôi hãy tác thành đôi lứa cho mẹ và chú tôi.

Ông bà đã mời mẹ tôi, chú tôi và hai chị em tôi để nói lên lòng mình. Chú tôi đã khóc trong hạnh phúc. Nhưng khi ông bà nội tôi hỏi ý kiến của mẹ tôi. Mẹ tôi cũng khóc và thưa: “Bố mẹ đối với con hơn cả con đẻ. Con sống làm dâu hai lần trong gia đình này cũng không trả hết ơn của bố mẹ. Nhưng chuyện này con không thể trả lời bố mẹ bây giờ được. Xin bố mẹ hãy cho con một thời gian suy nghĩ. Sau ngày giỗ chồng con năm nay con xin trả lời bố mẹ”. Lúc đó, tôi tin chuyện trăm năm của mẹ và chú tôi sẽ có ngày đơm hoa kết trái.

Ngày giỗ bố tôi năm đó thật xúc động. Mẹ tôi chuẩn bị cỗ bàn vô cùng chu đáo. Mẹ tôi mua rất nhiều hoa tươi. Ngày hôm đó mẹ tôi thực sự hạnh phúc. Cả gia đình tôi rất xúc động và vui. Tôi hoàn toàn tin mẹ tôi đã có quyết định đi đến chuyện trăm năm với chú tôi. Đêm ấy, mẹ tôi đã ngồi nói chuyện với chú tôi rất lâu. Tôi thấy lòng hạnh phúc. Tôi yêu cả hai con người ấy vô cùng và tôi cầu mong những điều tốt đẹp đến với họ.

Nhưng cuối cùng điều tôi mong đợi đã không đến. Dù tất cả những người trong gia đình tôi ủng hộ tình yêu của mẹ và chú tôi, nhưng mẹ tôi đã từ chối chuyện trăm năm với chú tôi. Khi biết không thể nào lay chuyển được quyết định của mẹ tôi, chú tôi đã âm thầm xin chuyển công tác vào một tỉnh phía Nam.

Mấy ngày trước khi chú tôi lên đường, trước mặt ông bà nội và chúng tôi, mẹ tôi vẫn gắng tươi cười và giữ vẻ tự nhiên. Nhưng khi bước vào phòng riêng của mình thì mẹ tôi đổ gục xuống và nghiến răng kìm tiếng khóc. Mẹ tôi như người mất hồn và đôi lúc như không còn biết gì nữa. Tôi biết mẹ tôi đã quá yêu chú tôi. Bởi thế mà mẹ tôi phải chịu đựng đau đớn đến nhường nào.

Một tháng sau khi chú tôi đi, mẹ tôi đổ bệnh. Mẹ tôi già đi không thể nào tưởng tượng được. Bệnh tình của mẹ tôi cũng không rõ ràng. Mẹ tôi buồn u uẩn và càng ngày càng ít nói hơn. Tóc mẹ tôi bạc nhanh như có ai nhuộm. Tôi đau đớn mỗi khi nhìn thấy mẹ tôi. Vì thế tôi quyết định viết thư để cầu xin chú tôi hãy trở về. Tôi nói với chú tôi là chỉ có chú mới cứu được mẹ tôi. Chú tôi viết thư cho tôi thật đau đớn. Chú tôi viết nếu chú trở về thì chính chú không làm sao chịu nổi khi cứ phải xa cách người mình yêu thương đến thế.

Kính thưa Tòa soạn, cuối cùng chú tôi cũng trở về. Đó là những ngày mà ông bà nội tôi và chị em tôi biết mẹ tôi khó có thể sống thêm được nữa. Tôi không bao giờ quên được hình ảnh khi mẹ tôi đang nằm trên giường thì chú tôi bước vào. Tôi thấy đôi mắt mẹ tôi bừng sáng.

Chú tôi bước đến, ngồi xuống bên mép giường và cầm lấy tay mẹ tôi. Mẹ tôi ngước nhìn chú tôi với đôi mắt đau đớn và nói: "Anh đừng đi nữa. Đừng bỏ em". Ba ngày sau mẹ tôi mất. Hình ảnh đó mãi mãi và mãi mãi chìm sâu trong máu thịt tôi. Tôi hiểu tình yêu của mẹ và chú tôi và tôi cũng hiểu vì sao mẹ tôi không đi tới hạnh phúc của mình.

Kính thưa Toà soạn, câu chuyện là vậy. Tôi có quyền kể ra câu chuyện đẹp và đau đớn này cho chính tôi và cho mọi người.

Xin chân thành cảm ơn Tòa soạn.

NG.TH.B

Thư của ANTG Cuối tháng:

Kính gửi chị NG.TH.B., thông thường, sau mỗi lá thư gửi cho chuyên mục này in ra, chúng tôi thường có đôi lời bình về câu chuyện đó. Nhưng lần này, xin chị và bạn đọc cho phép chúng tôi lần đầu tiên không làm việc đó. Bởi tất cả những gì chúng tôi muốn nói thì câu chuyện của chị đã nói hết. Chúng tôi chỉ biết im lặng và muốn được im lặng để hồi tưởng lại những gì đã hiện ra trong cuộc sống này.

Chúng tôi đôi lúc nghĩ thật khó có thể có những tình yêu như vậy trong thời đại ngày nay. Nhưng chúng tôi đã sai. Cuộc sống như chúng tôi từng viết trong những lá thư như thế này ở nhiều số báo trước đây của ANTG Cuối tháng là luôn luôn chứa đầy những bí ẩn và phép lạ.

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn câu chuyện chị đã kể cho chúng tôi. Còn bây giờ, chúng tôi muốn được ngồi trong im lặng.

Thân mến

ANTG Cuối tháng

***

Người gửi tiền bí mật

Đời sống gia đình chị vô cùng khó khăn. Khu phố có giúp đỡ chị nhưng cũng chẳng đáng gì. Hai đứa con chị rất ngoan và các cháu học giỏi. Rồi một ngày chị nhận được giấy nhận tiền không ghi địa chỉ người gửi. Tiếp những tháng sau cũng vậy...

Kính gửi Báo ANTG Cuối tháng!

Chẳng biết câu chuyện tôi kể sau đây có phải là chuyện khó tin đối với mọi người không. Nhưng với tôi, những hành động như thế thật đáng kính trọng và cũng thật khó tin. Tôi đã kể bằng miệng câu chuyện này cho nhiều người quen nghe. Không phải tất cả mọi người đều ủng hộ. Đó cũng là chuyện tất nhiên. Hình như bây giờ con người đối với con người khác trước kia. Có lẽ chính vì thế mà tôi thấy nên kể câu chuyện này.

Tôi sống ở một thị trấn nhỏ cách Hà Nội chừng 50 kilômét. Gần nhà chúng tôi có một người phụ nữ tên là M. Chị M. là công nhân cầu đường và góa chồng khi tuổi đời còn rất trẻ. Từ ngày chồng mất, chị M. phải lo cuộc sống cho một mẹ chồng đã già và hai đứa con nhỏ.

Nhưng là một công nhân cầu đường thì lương chẳng đủ sống. Đời sống của gia đình chị vô cùng khó khăn. Khu phố có giúp đỡ chị như giúp đỡ một hộ nghèo nhưng chẳng đáng gì. Hai đứa con chị rất ngoan và các cháu học giỏi. Nhiều lần chị tính cho đứa con lớn nghỉ học để giúp gia đình và sau này xin cháu vào làm công nhân cầu đường. Như vậy, tạm thời có thể gia đình chị sẽ đỡ khó khăn một chút nhưng tương lai của cháu sẽ vô cùng thiệt thòi khi cháu lại là một học sinh giỏi. Tôi đã đưa ý định của chị ra khu phố và kêu gọi mọi người hãy giúp đỡ chị để cháu tiếp tục được đến trường. Nhưng thực tế lại vô cùng khó khăn.

Nhưng sau đó ba tháng, chị M. tìm đến nhà tôi và kể cho tôi một chuyện. Đã ba tháng nay, cứ vào đầu tháng chị lại nhận được thư báo lĩnh tiền ở Bưu điện huyện. Lúc đầu chị nghĩ họ hàng hay người thân gửi tiền giúp đỡ. Nhưng thư gửi tiền lại không cho biết tên người gửi.

Lần thứ nhất, chị không để ý lắm. Nhưng đến lần thứ hai thì chị phải hỏi bưu điện xem ai đã gửi tiền. Bưu điện trả lời là người gửi tiền đề nghị được giấu tên.

Chị tìm gặp tôi kể lại câu chuyện đó và vô cùng băn khoăn về chuyện người gửi tiền. Chị nói số tiền đó chị vẫn giữ và không dùng đến vì chị không biết nguồn gốc. Tôi nói chắc là ai đó biết hoàn cảnh của gia đình chị nên tìm cách giúp đỡ.

Chị nói với tôi nếu một lần thì chị có thể nhận nhưng cứ gửi thường xuyên thì chị không dám nhận sự giúp đỡ đó. Tôi giải thích với chị rằng người gửi chắc là một người có tấm lòng nhân ái chứ không phải định lợi dụng gì. Tôi nói thế bởi chị còn rất trẻ và phải công nhận rằng chị là một phụ nữ rất xinh và nết na. Sau khi chồng chị mất, không phải không có những gã đàn ông tìm cách lợi dụng chị. Có gã nói với chị nhiều lần nếu chị chịu quan hệ với gã thì gã sẽ cho chị tiền nuôi con. Nhưng chị đã kiên quyết từ chối.

Mấy tháng sau đó, chị vẫn tiếp tục nhận được giấy của bưu điện báo đến nhận tiền. Chị đã đến bưu điện và nói với bưu điện là chị không thể tiếp tục nhận tiền mà chị không biết của ai. Bưu điện huyện đành trả lại số tiền đó cho người gửi.

Rồi chị M. cũng lần tìm ra được nhưng chỉ biết người gửi tiền là từ Bưu điện thị xã. Chị rà soát lại những người trong họ hàng nhà chị và họ hàng nhà chồng cũng như những người quen xem có ai sống và làm việc ở thị xã có thể gửi tiền cho chị không.

Chị đã nói chuyện trực tiếp với một số người mà chị nghĩ có thể họ gửi tiền giúp chị. Nhưng họ đều không biết việc này. Trong lúc đó, chị lại nhận được giấy báo nhận tiền từ Bưu điện huyện. Chị lại cương quyết không nhận số tiền này.

Một hôm, chị nhận được thư của người gửi tiền. Chị mang lá thư đến cho tôi xem. Tôi đã đọc lá thư đó và vô cùng xúc động. Lá thư được viết bằng tay. Nét chữ trong lá thư là nét chữ con gái nhưng lời lẽ tôi thấy là của một người đàn ông.

Lá thư khá dài, tôi chỉ xin chép lại một đoạn trong lá thư: "Tôi thấy cháu PH. là một học sinh rất giỏi và có đạo đức. Tôi không muốn tương lai của cháu phải thiệt thòi. Hơn nữa, nếu cháu PH. được học hành sẽ chắc chắn trở thành một người tài giúp cho đất nước sau này. M. phải cho cháu tiếp tục đi học. Nhưng hoàn cảnh gia đình M. rất khó khăn. Chính vì thế mà tôi thấy mình có trách nhiệm với cháu vì tôi cũng là người có điều kiện hơn M. M. yên tâm rằng không bao giờ M. biết tôi là ai, cho nên không phải mang ơn huệ với tôi. Việc làm này chỉ là lương tâm của tôi thúc giục tôi phải làm mà thôi. Tôi mong M. hãy vì cháu PH. mà nhận những đồng tiền nhỏ bé nhưng chân thành của tôi. Hãy nghĩ đến tương lai của cháu PH. Đừng vì lòng tự ái của mình mà để cho cháu không có một tương lai tốt đẹp mà với đạo đức và trí thông minh của cháu thì cháu được quyền có một tương lai xán lạn".

Sau khi đọc kỹ lá thư, tôi hoàn toàn tin đó là một người tốt và rất chân thành. Tôi khuyên chị M. nên nhận số tiền đó để nuôi các con ăn học lúc này, sau này các cháu trưởng thành, công việc ổn định thì tích góp lại trả sau.

Nói như vậy, nhưng phải đến mấy tháng sau, chị M. mới chịu nhận tiền của người hảo tâm giấu tên đó. Tôi mách chị viết một lá thư cho người hảo tâm vô danh và nhờ Bưu điện huyện gửi cho Bưu điện tỉnh và nhờ Bưu điện tỉnh tìm cách gửi cho người hảo tâm vô danh.

Sau này, chị M. có mua một cuốn sổ nhỏ ghi chép đầy đủ số tiền từng tháng chị nhận được. Chị M. cũng nói với cháu PH. về số tiền đó và khuyên cháu hãy học cho thật giỏi để xứng đáng với những tấm lòng nhân ái như thế. Cháu PH. đã không phụ lòng mẹ và lòng tốt kỳ lạ của một người vô danh. Cháu đã đỗ đại học với số điểm rất cao. Sau này cháu được học bổng du học tại Nhật.

Sau nhiều năm học tập ở Nhật, cháu đã về nước với bằng thạc sỹ. Gia đình chị M. thay đổi rất nhiều. Các con chị đã xây một ngôi nhà to và đẹp ở thị trấn. Từ ngày đó, chị M. tìm cách để biết được ai đã giúp đỡ gia đình chị. Cháu PH. cũng gặp tôi nhiều lần nhờ tôi tìm giúp người đã giúp đỡ gia đình cháu nhiều năm để mẹ con cháu được bày tỏ lòng biết ơn.

Theo nguyện vọng của mẹ con chị M. và cũng là nguyện vọng của tôi muốn biết con người kia là ai, tôi đã ra Bưu điện thị xã hỏi thăm người làm ở bộ phận chuyển tiền của Bưu điện thị xã. Có người vẫn còn làm việc nhưng có người đã về hưu. Gặp ai tôi cũng trình bày lại câu chuyện một cách đầy đủ nhất về gia đình chị M. và lòng nhân ái đặc biệt của một người giấu tên.

Cuối cùng tôi đã tìm ra được con người hảo tâm đó. Một chị làm ở bộ phận chuyển tiền đã cho tôi biết tên của người đàn ông này. Chính người đàn ông này đã chối từ cho chị biết tên của anh. Nhưng chị bắt anh phải cho biết tên và hứa với anh là chị sẽ giữ bí mật cho anh. Vì chị hiểu đó là lòng tốt thực sự của anh chứ không có chuyện gì khuất tất.

Khi chị nhân viên bưu điện cho biết họ tên và địa chỉ của người hảo tâm đó thì tôi vô cùng bàng hoàng. Vì đó là một người đàn ông làm nghề sửa chữa xe máy ở thị trấn của tôi. Tên anh là Đ. Để chắc chắn, tôi đã chụp ảnh chung với người đàn ông sửa chữa xe máy đưa cho chị nhân viên bưu điện xem. Cầm ảnh là chị nhận ra ngay.

Chị kể với tôi cứ hàng tháng anh đi xe máy từ thị trấn ra thị xã để gửi tiền cho chị M. Chị nhân viên bưu điện có hỏi vì sao phải ra tận Bưu điện thị xã gửi thì anh ngượng ngùng nói để cho chị M. không phát hiện ra ai gửi. Nếu anh gửi ở Bưu điện thị trấn thì chỉ sau một lần là mọi chuyện sẽ lộ.

Sau khi đã biết chính xác người hảo tâm giấu tên, tôi bàng hoàng mất cả tuần lễ. Tôi biết anh rất rõ. Anh có vợ và ba đứa con. Anh sống ở thị trấn không có điều tiếng gì. Các con anh học hành giỏi và thành đạt. Tôi kiểm tra nhiều người xem quan hệ giữa anh và chị M. có điều gì không. Tôi được biết, tuy ở cùng thị trấn nhưng có khi cả mấy tháng chị M. cũng chẳng sáp mặt chào anh được một câu.

Một buổi tối, tôi đã gặp riêng anh Đ. Lúc đầu anh Đ. từ chối. Nhưng khi biết tôi nói chuyện nghiêm túc và hứa sẽ giấu kín chuyện này thì anh mới chịu nhận. Tôi tế nhị hỏi anh những hóa đơn gửi tiền của anh. Anh Đ. lấy một tập hóa đơn gửi tiền được cất kín cho tôi xem.

Anh Đ. xin tôi không được nói cho chị M. biết. Tôi đã hứa với anh. Nhưng bây giờ anh Đ. không còn nữa. Anh bị bệnh ung thư và mất cách đây mấy năm. Khi anh ấy mất, tôi đã tìm chị M. và nói cho chị biết ai là người đã gửi tiền giúp mẹ con chị trong nhiều năm trước đây. Hai gia đình chị M. và anh Đ. giờ đã trở nên thân thiết như anh chị em ruột thịt. Và có một chuyện thật vui, thật hạnh phúc là con trai anh Đ. đã kết hôn với đứa con gái thứ hai của chị M.

Câu chuyện của tôi là như thế. Dù thế nào thì tôi cũng vẫn tin đó là một câu chuyện khó tin có thật.

P.H.T

Thư của ANTG Cuối tháng:

Kính gửi ông P.H.T!

Chúng tôi vô cùng cám ơn ông đã kể cho chúng tôi câu chuyện này. Không còn nghi ngờ gì nữa, đây là một chuyện khó tin có thật. Dù có những lúc chúng ta lo sợ và phiền muộn về những hành động vô lương tâm của con người đối với con người thì đọc xong những câu chuyện như thế này, lòng chúng ta lại tràn đầy niềm tin vào lòng nhân ái của con người. Tấm lòng nhân ái của một người sửa chữa xe máy làm cho chúng ta phải nghiêng mình kính trọng. Tấm lòng nhân ái đó có thể ví như tấm lòng của một vị thánh. Điều ấy cho chúng ta tin rằng trong mỗi một con người không phụ thuộc vào danh vị hay nghề nghiệp đều có một vị bồ tát khi tình yêu thương và lòng nhân ái của con người thức dậy.

Chúng tôi xin chân thành cám ơn ông đã kể cho chúng tôi câu chuyện đáng kính này.

Kính chúc ông mạnh khỏe.

***

Câu chuyện hôn nhân của con gái tôi

Khi biết tin chồng sắp cưới của mình nghiện ma tuý, con gái tôi suy sụp tinh thần mà có lúc tưởng rằng sẽ hóa điên. Vậy mà gần một năm sau cháu vẫn kiên quyết đi tới hôn nhân. Và ông trời đã không phụ lòng của cháu...

Kính gửi Toà soạn Báo An Ninh Thế Giới Cuối Tháng,

Tôi là một cán bộ đã về hưu được hai năm nay. Hàng tuần tôi vẫn tham gia câu lạc bộ hưu trí ở phường. Một trong những bàn luận sôi nổi của chúng tôi là những câu chuyện khó tin có thật của quý báo. Những câu chuyện đó vô cùng bổ ích cho con người. Chính vì vậy mà tôi xin đóng góp một câu chuyện của chính gia đình tôi.

Lúc đầu vợ tôi phản đối, cho như thế khác gì vạch áo cho người xem lưng. Nhưng tôi thấy câu chuyện của gia đình tôi mà cụ thể là chuyện của con gái tôi là một bài học đáng được mọi người suy nghĩ. Sau nhiều lần thuyết phục và giải thích, cuối cùng vợ tôi cũng đồng ý.

Đấy là câu chuyện về đứa con gái út của chúng tôi. Cháu là một cô gái duyên dáng, học giỏi và rất hiền thảo. Vợ chồng tôi rất tự hào về cháu và tin tưởng cháu.

Vào năm cuối cùng của đại học, cháu đưa về nhà một chàng trai và giới thiệu với gia đình đấy là người yêu cháu. Gia đình tôi có cảm tình ngay với chàng trai đó. Đấy là một chàng trai khôi ngô và thông minh, đã tốt nghiệp đại học và có công việc ổn định với mức thu nhập khá cao.

Sau khi con gái tôi tốt nghiệp đại học, gia đình chàng trai đặt vấn đề làm lễ thành hôn cho hai cháu. Chúng tôi thấy các cháu đã trưởng thành, nghiêm túc đi đến hôn nhân và quan trọng là cả hai cháu đều đã có công ăn việc làm, nên gia đình rất ủng hộ.

Nhưng cuộc đời thật lắm chuyện éo le. Ba tháng trước khi cưới, con gái tôi đã phát hiện chồng chưa cưới của mình nghiện ma tuý. Có lẽ đây là nỗi đau đớn nhất mà con gái tôi phải gánh chịu trong cuộc đời cháu. Cháu hoàn toàn gục ngã, mất ngủ và sút cân. Đêm nào cháu cũng âm thầm khóc một mình.

Vợ chồng tôi tìm mọi cách để an ủi và khuyên nhủ cháu. Chúng tôi thống nhất khuyên cháu hủy bỏ cuộc hôn nhân này. Tôi đã đến gặp gia đình chàng trai và nói rõ sự thật. Bố mẹ chàng trai vô cùng đau khổ nhưng cũng nhất trí với quyết định này. Họ cũng hiểu rằng con trai họ không còn xứng đáng với con gái tôi.

Bố mẹ chàng trai cũng đã nói chuyện với con gái tôi. Họ động viên cháu quên đi nỗi đau đớn đó và khuyên cháu chấm dứt quan hệ với con trai họ. Vợ chồng tôi cũng hy vọng thời gian sẽ làm cho con gái tôi bớt đi đau đớn về người yêu của mình với cuộc hôn nhân không thành.

Nhưng một điều khó tưởng tượng đã xảy ra. Đó là việc con gái tôi vẫn quyết định đi đến hôn nhân với người yêu của mình. Nghe tin ấy, vợ chồng tôi thực sự bàng hoàng. Người đau đớn và suy sụp lúc đó lại không phải con gái tôi mà chính là vợ tôi. Vợ tôi đã khóc nhiều ngày và nói với con gái tôi nếu nó cứ quyết định lấy chàng trai nghiện ma tuý kia thì vợ tôi sẽ quyên sinh.

Tôi thực sự lo sợ. Tôi đã nói chuyện với con gái tôi nhiều lần. Lần nào con gái tôi cũng nói với tôi là cháu vô cùng yêu thương chàng trai kia. Cháu nói với tôi nếu cháu bỏ chàng trai thì chàng trai sẽ chết. Cháu cần phải giúp người yêu mình đứng dậy. Lúc đầu, cháu cũng có ý định cắt đứt quan hệ với chàng trai. Nhưng vì tình yêu và có lẽ lúc đó là tình thương vô hạn đối với người yêu của mình mà cháu đi đến một quyết định mà vợ chồng tôi, bố mẹ chàng trai và chính chàng trai không thể nào ngờ tới.

Vợ chồng tôi, đặc biệt là vợ tôi đã tìm mọi cách ngăn cản cuộc hôn nhân này. Tôi hiểu và thông cảm với vợ tôi, vì chẳng người mẹ nào lại có thể đứng nhìn con gái mình đi đến tương lai với một con người nghiện ngập như thế. Vợ tôi đến nhà chàng trai và xin gia đình chàng trai hãy khuyên bảo con trai họ tha cho con gái chúng tôi. Nhưng chúng tôi đã hoàn toàn "thất bại" trong việc ngăn cản cuộc hôn nhân của con gái tôi.

Tôi chưa bao giờ thấy con gái tôi lại quyết tâm đi đến hôn nhân của mình như vậy. Khi biết tin chồng chưa cưới của mình nghiện ma tuý, con gái tôi đã suy sụp tinh thần mà có lúc tôi lo sợ con gái tôi có thể hóa điên. Nhưng sau này, tôi lại không thể tưởng tượng nổi con gái tôi lại quyết tâm và bình tĩnh đến như vậy. Trong lúc đó, chính chàng trai kia lại tìm mọi cách chối từ tình yêu của con gái tôi với nỗi đau khổ và ân hận.

Nhưng chuyện gì phải đến vẫn cứ đến. Một năm sau đó, gia đình tôi không còn cách nào là phải chấp nhận cuộc hôn nhân của con gái tôi. Những ngày trước khi cưới, tôi không thể nào hiểu được con gái tôi. Cháu rất hạnh phúc. Cháu chuẩn bị cho đám cưới của mình một cách vui vẻ và hồ hởi tưởng như không hề có chuyện gì xảy ra. Mặc dù lúc đó, lòng tôi hoang mang và buồn vô cùng. Đặc biệt là vợ tôi. Bà ấy phải chấp nhận cuộc hôn nhân này của con gái mình nhưng bà ấy sống như một người mất hồn.

Vợ tôi không bao giờ tin chàng trai có thể từ bỏ được ma tuý. Tôi an ủi vợ tôi mặc dù trong lòng tôi không hề tin. Tôi nghĩ đến một ngày cuộc hôn nhân của con gái tôi sẽ tan vỡ. Tôi nghĩ con gái tôi quyết định đi đến hôn nhân với chàng trai kia vì sự bồng bột và bất cần trong tình yêu của những người còn quá trẻ.

Cuối cùng đám cưới của con gái tôi cũng đến. Tôi vui hơn một chút vì thấy con gái tôi rất hạnh phúc. Không một ai nhận thấy trên gương mặt của con gái tôi một chút ưu phiền hay buồn bã. Ai đến dự đám cưới cũng thấy cháu vô cùng hạnh phúc.

Cưới xong, vợ chồng con gái tôi thuê một căn hộ ở riêng. Chúng tôi lo lắng từng ngày đời sống vợ chồng của con gái mình. Cứ hai ngày vợ chồng tôi lại đến thăm con gái tôi. Nhưng chẳng khi nào chúng tôi thấy một chút suy tư hay buồn chán trên gương mặt cháu.

Quả thực tôi không làm sao hiểu được tình yêu của con gái tôi và người con rể "bất đắc dĩ" kia. Vợ tôi chẳng hề thay đổi thái độ với con rể của mình. Bà ấy không cả chào lại khi người con rể đến thăm chúng tôi. Thi thoảng vợ tôi lại tỉnh giấc trong đêm và ngồi khóc trên giường.

Thời gian cứ lặng lẽ trôi qua. Tôi phải thú thực là trong lòng tôi có nhiều lúc chờ đợi con gái tôi về nhà và trên tay là quyết định ly hôn. Tôi rất khó tin một người đã nghiện ma tuý như thế mà bỏ được. Vì thực tế có những người nghiện mà tôi biết không làm sao dứt ra được mặc dù gia đình và xã hội tìm mọi phương pháp để giúp đỡ họ cai nghiện.

Sau ba năm chung sống, con gái tôi vẫn chưa có con. Vợ tôi uất ức nói "nghiện như thế thì làm sao mà sinh con được" và bà ấy cầu mong chúng nó cũng đừng có con.

Thế rồi một ngày, vợ chồng con gái tôi có mời bố mẹ hai bên đến ăn cơm để thưa với gia đình hai bên một câu chuyện quan trọng. Vợ tôi đoán rằng có thể đây là bữa cơm để chúng nó nói lời chia tay. Lòng tôi lúc ấy rối bời. Tôi nửa không muốn con gái tôi phải đứt gánh giữa đường, nửa lại muốn con gái mình rời bỏ người chồng nghiện ngập.

Nhưng thật bất ngờ đó lại là một bữa cơm mà cả hai vợ chồng nó và bố mẹ hai bên đều rất hạnh phúc. Sau bữa cơm, con gái tôi đứng lên thưa chuyện chồng của cháu đã cai nghiện được hơn một năm nay và hoàn toàn không quay lại với ma tuý nữa. Bây giờ chúng nó chuẩn bị cho kế hoạch sinh con. Tất cả chúng tôi sững sờ. Chúng tôi đã khóc vì sung sướng.

Bây giờ cháu ngoại chúng tôi đã đến tuổi cắp sách đến trường. Cho đến lúc này chúng tôi mới hoàn toàn tin tưởng chắc chắn thằng "con rể bất đắc dĩ" ấy không bao giờ có thể mắc nghiện lại nữa.

Chúng tôi hỏi làm thế nào để chồng cháu có thể dứt bỏ hoàn toàn ma tuý. Nghe hỏi cháu chỉ cười. Nhưng chồng cháu đã kể cho chúng tôi tất cả những năm tháng con gái chúng tôi giúp chồng cai nghiện như thế nào.

Đôi vợ chồng trẻ này đã sống trong nước mắt biết bao ngày tháng và trong vật vã đau đớn. Nhưng con gái tôi đã mang hết tình yêu thương và lòng can đảm để giúp người bạn đời của mình vượt qua thách thức vô cùng khó khăn. Con rể tôi nói nếu không có tình yêu thương chân thành và mãnh liệt của con gái tôi thì cháu cũng khó lòng vượt qua được.

Câu chuyện của con gái luôn làm tôi suy nghĩ. Chính tôi cũng đã học rất nhiều điều từ tình yêu này của con gái tôi. Chính vì thế mà tôi viết thư này đến Toà soạn để kể lại câu chuyện buồn có hậu. Tôi tin câu chuyện này có ích cho nhiều người gặp những đúng hoàn cảnh như của gia đình chúng tôi. Tôi thấy liều thuốc hiệu quả nhất đối với những người cai nghiện là tình thương yêu chân thành, mãnh liệt của người thân và nghị lực của chính người nghiện.

Tôi xin chân thành cảm ơn Toà soạn.

Đỗ Văn Th.

Thư của Toà soạn ANTGCT:

Kính gửi ông Đỗ Văn Th.,

Trước hết chúng tôi xin gửi lời chia vui muộn màng đến với gia đình ông và gia đình thông gia của ông. Chúng tôi nghĩ đối với những người nghiện vượt qua được ma tuý là coi như vượt qua được cái chết. Cho đến bây giờ, y học vẫn chưa tìm ra được một loại thuốc nào để dứt bỏ bệnh nghiện ma tuý hoàn toàn như các bệnh khác. Các loại thuốc cai nghiện ma tuý mới chỉ có khả năng trợ giúp người nghiện mà thôi. Thứ thuốc hiệu quả nhất đó chính là lòng quyết tâm của người bệnh.

Đúng như ông viết "Liều thuốc hiệu quả nhất đối với những người cai nghiện là tình yêu thương chân thành, mãnh liệt của người thân và nghị lực của chính người nghiện". Tình yêu của con gái ông đã mang đến cho người chồng sức mạnh kỳ diệu và anh đã đi qua được một thách thức có thể nói là khổng lồ. Đấy là một tình yêu đích thực và mạnh hơn cái chết. Chúng tôi có thể nói như thế.

Con gái ông có quyền dứt bỏ tình yêu hay hôn nhân với người chồng bây giờ của chị. Bởi chính anh đã không xứng đáng với tình yêu của chị. Nhưng chị đã tin vào tình yêu và tin vào người mình yêu.

Bởi vậy, chị đã đứng dậy sau đau đớn và cùng người yêu của mình vượt qua được thách thức ấy. Tình yêu của họ là một điều kỳ diệu. Chúng tôi chỉ biết kêu lên như thế. Họ chắc chắn có một cuộc sống hạnh phúc bền vững mà không gì lay chuyển nổi.

Một lần nữa xin chúc mừng gia đình ông và xin cảm ơn về câu chuyện của ông.

Kính

***

Câu chuyện kỳ lạ của một tử tù

Từ bấy đến nay, tôi chưa bao giờ gặp lại người tử tù ấy. Một phần vì phải vật lộn với cuộc mưu sinh, phần vì những ám ảnh tinh thần khiến cho tôi không một lần quay trở lại khám Chí Hoà dù tôi đã được tự do hơn chục năm nay. Thế nhưng hình ảnh và câu chuyện về người tử tù ấy mặc dù nó nằm trong chuỗi những sự kiện buồn của một quãng đời tôi muốn quên đi nhưng không thể được.

Tên tôi là Trần Thanh Hải. Ban đầu tôi cũng có một lý lịch ngời sáng. Quê ở Nam Định, năm 1974, tốt nghiệp cấp 3 tôi viết đơn xin đi bộ đội (vì thiếu tuổi). Đơn vị tôi vào chiến trường ngay và tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh ở mặt trận Tây Ninh. Giải phóng miền Nam, tôi được chuyển ngành vào đại học học tiếp. Đến năm 1992 tôi về nghỉ mất sức. Từ đó, tôi trải qua rất nhiều nghề để kiếm cơm. Năm 1994 tôi thuê cửa hàng ở thành phố Hồ Chí Minh mở quán ăn. Trong một lần gặp 4 khách nhậu say, càn quấy quỵt nợ ở quán, tôi đã đánh nhau và gây thương tích nặng cho 4 thực khách. Tôi bị bắt vì tội cố ý gây thương tích, án 16 tháng tù và bị giam ở khu BC phòng số 2 khám Chí Hoà. Chính ở đây, tôi đã có cuộc gặp gỡ kỳ lạ với người tử tù Trần Kim Hùng. Người đàn ông mang án tử tù, khoảng trên dưới 40 tuổi, có đôi mắt rất sáng, người cao, gầy, da ngăm đen, mặt vuông chữ điền, giọng Huế nhỏ nhẹ.

Khác hẳn với những phạm nhân " khá giả" vì có một đội ngũ hậu phương thăm nuôi rất hùng hậu, người tử tù này hầu như không bao giờ có khách tới thăm, không nhận được bất kỳ gói quà nào gửi từ ngoài vào để thấy anh ta vẫn còn sợi dây liên hệ với bên ngoài, với gia đình, cộng đồng. Sinh hoạt trong phòng giam cùng những người bị án nhẹ, mọi cử chỉ đi đứng nói năng rất ý tứ, chân tình, khiêm nhường và lễ phép, chẳng để phiền lòng ai. Anh ta ăn một mình, không ngồi chung với bất kỳ ai. Thức ăn trong những bữa cơm của anh ta hồi bấy giờ, ngày nào cũng chỉ duy nhất một món canh rau của trại.

Thú thực tôi rất cảm tình và có một nỗi niềm thương cảm trước cách sống khép mình đầy cô độc của người bạn tù này. Một bữa trưa, tôi cầm tô cơm và bát cá kho đến ngồi cạnh anh ta và làm quen xin được kết bạn cùng anh, ăn cơm cùng mâm. Không ngờ anh rất cảm động và thủ thỉ: "Tôi ở đây đã 17 năm rồi, nên thèm khát tình bạn lắm". Tôi lặng người ngắm anh đang ngậm ngùi, từ tốn nhai cơm. Cả hai hàm răng của anh đã mòn cụt, sát lợi, đen sì. Tôi bùi ngùi trộm nghĩ, chắc do 17 năm trời ở tù, kham khổ thiếu chất lâu năm quá nên chất sừng tự huỷ dần khiến cho răng của anh cụt hết.

Từ hôm đó, tôi mang chiếu, màn đến sát cạnh anh sinh hoạt chung và cùng tâm sự chuyện trò. Trần Kim Hùng rất ham đọc. Bất kỳ cuốn sách nào mượn được, hay vớ được mảnh báo cũ nào mọi người gói quà thăm nuôi, Hùng đều cẩn thận cất giữ để đọc. Hùng nói, đó là một cách để thức tỉnh mình, giúp mình nhận biết mình đang tồn tại, đang sống nếu không sẽ bị mụ mị hết cả người  bởi những năm tháng ở tù không biết đến ngày về. Trong các cuộc trò chuyện với Hùng, tôi vô cùng ngạc nhiên trước sự hiểu biết khá rộng, và sâu sắc về các lĩnh vực triết học và văn học phương Tây của anh. Hùng nói, để giết thời gian, và chống lại căn bệnh trầm cảm, suốt 17 năm qua anh tự hồi tưởng và đưa ra những suy luận, tự đánh giá, phân tích ở mọi góc nhìn để tìm ra được ý tưởng được xem là chân lý, hoàn chỉnh và lô gích nhất về những thứ mà anh ta đã đọc và học ở trường.

Càng trò chuyện và gần gũi với anh, tôi càng hoang mang và luôn tự hỏi chắc chắn người đàn ông này phải được sinh ra và lớn lên trong một môi trường giáo dục rất tử tế. Tại sao anh lại bị kết án tử hình, và đã bị giam ở Chí Hoà 17 năm sau khi án tử hình đã huỷ.

Vào một đêm mưa ngâu rả rích, vẳng nghe tiếng hát của một tù nhân ở khu F vang đến rất rõ những giai điệu trữ tình miền Trung, Trần Kim Hùng trầm ngâm buồn. Cái buồn của người ở tù lâu năm thật xa vắng, lạ lùng. Anh thầm thì, giọng chứa chan những ẩn ức: đêm nay tôi sẽ kể cho anh nghe vì sao tôi phải vào đây với mức án không có ngày về. Câu chuyện dài lắm, gần như trắng đêm cả hai chúng tôi không ngủ.

Hồi đó Trần Kim Hùng đang là sinh viên khoa văn năm thứ 3, trường Đại học Huế. Ngày ấy, đất nước vừa giải phóng, nhiều người ở miền Nam vượt biên trốn ra nước ngoài. Đám thanh niên tiểu tư sản như Hùng khắc khoải đi tìm miền đất hứa với hy vọng đổi đời. Hùng cũng vậy, nhưng đào đâu ra tiền để nộp cho các đường dây tổ chức vượt biên. Hùng đã nghĩ đến hạ sách bần cùng nhất là vào Sài Gòn đến nhà bà dì nghe nói giàu có lắm cướp tiền vàng để đi vượt biên.

Hùng rủ thêm một người bạn trai thân cùng lớp cũng muốn vượt biên như Hùng vào Sài Gòn thực hiện kế hoạch. Bà dì chồng mất đã lâu, mấy má con tiếp đón Hùng và người bạn rất chu đáo, cho tiền để đi thăm và chơi Sài Gòn. Một buổi chiều ngồi uống bia trên bến cảng Bạch Đằng ngắm những con tàu viễn dương neo đậu trên sông Sài Gòn, cả hai khát khao hình dung đến một ngày thật gần sẽ được theo tàu vượt đại dương. Hùng và người bạn thống nhất kế hoạch cướp tài sản của bà dì thu gom tiền vàng để tìm đường vượt biên. Cả hai là sinh viên chưa phải thuộc vào hạng người dã tâm mất hết nhân tính. Nhưng trong buổi chiều uống bia định mệnh đó, sự bồng bột của tuổi trẻ, đặc biệt khao khát muốn vượt biên như một thứ men say bệnh hoạn làm cho họ mê muội, mụ mị hành động táng tận lương tâm.

Sáng hôm sau, đợi cho các con của dì đi làm hết, hai kẻ dã tâm đã lao vào trói chân tay bà dì dùng dây dù xiết cổ cho đến khi dì tắt thở rồi vội vàng mở tủ, két vơ được một mớ vàng và đô la Mỹ chừng vài trăm lượng và lao ra khỏi nhà đón xe xuống Vũng Tàu tìm đường vượt biên.

Chỉ vài ngày sau đó, đội săn bắt cướp của CATP Hồ Chí Minh đã tóm gọn hai tên sát nhân trong lúc đang lang thang ở bãi Sau, Vũng Tàu, tìm kiếm bọn cò vượt biên. Toà sơ thẩm tuyên án Trần Kim Hùng tử hình, người bạn đi cùng tù chung thân. Cả hai không kháng cáo nên không xử phúc thẩm. Kể đến đây Trần Kim Hùng ràn rụa nước mắt. Anh ta ôm lấy vai tôi mà thổn thức: "Chúng tôi không kháng cáo chỉ mong mau chóng được đền tội, xử bắn ngay càng nhanh càng tốt, bởi khi nằm trong tù rồi, cơn say vượt biên cũng đã tan nhanh, chỉ còn lại cảm giác kinh tởm chính mình. Nhiều lần tôi đã tuyệt thực, tìm mọi cách tự tử, nhưng đều bị phát hiện, kỷ luật nhốt vào phòng biệt giam. Đến lúc ấy tôi mới thấm thía rằng sống đã khó rồi nhưng để chết được cũng không dễ".

Tôi hỏi Hùng sao kết án tử hình mà anh vẫn còn được sống thêm 17 năm trong tù cho đến ngày hôm nay. Hùng cười buồn bã. "Tôi có người bạn gái thân học cùng trường đại học. Cô này đã tìm tới tận nhà và nhờ ba má tôi lục tìm hồ sơ bệnh án ở bệnh viện tâm thần tỉnh mà có một thời gian trước khi gây án tôi đã điều trị ở đó rồi mang vào Sài Gòn nộp cho các cơ quan luật pháp. Sau đó có quyết định huỷ án tử hình ở toà sơ thẩm".

Tôi ngạc nhiên: "Nếu đã huỷ án thì hoặc điều tra rồi xử lại, hoặc trả tự do cho anh với lý do miễn truy cứu trách nhiệm hình sự với người tâm thần chứ? Sao lại cứ giam anh từng ấy năm, không có án mà cũng không biết ngày về?". Hùng đáp: "Tôi cũng không hiểu. Chỉ biết rằng sau khi huỷ án tôi được chuyển về đây ở.

Cũng có thể có nhiều lý do mà bản thân Hùng cũng như tôi, người viết bài này chưa hiểu hết ngọn nguồn. Song sự thật tôi biết đến đâu thì cứ nói vậy. Hùng nói tiếp: “Tôi chẳng có điều gì phải hối tiếc cả bởi theo luật nhân quả, gieo gió thì ắt gặp bão, trời phật trừng trị tôi như vậy là đúng rồi. Đối với tôi được ở khu BC cùng với những phạm nhân tội nhẹ thay vì ở khu AB cùm chân suốt ngày đêm để đợi thi hành án tử hình đã là một đặc ân quá lớn mà tôi luôn mang ơn những người giám thị ở khám Chí Hoà này rồi. Ban giám thị ở đây đã cho tôi tiền trợ cấp để mua thêm thức ăn và nhiều lần gửi văn bản xin cho tôi được xét ân xá. Ân huệ ấy, tôi mang theo suốt đời. Tôi không có quyền đòi hỏi gì hơn sau ngày tôi gây ra tội ác man rợ ấy. Bạn tôi được giảm án nhiều lần do cải tạo tốt giờ đã trở về quê làm rẫy hơn 1 năm nay. Cô bạn gái của tôi từ miền Trung vào thăm nuôi tôi đều đặn suốt 3 năm đầu, sau đó cô ấy sang Mỹ theo diện đoàn tụ gia đình. Nhưng qua một người bạn tù cùng quê thụ án ở đây, tôi biết trong những năm qua, cô ấy vẫn gửi tiền trợ cấp về nuôi ba má tôi vì nhà tôi không còn ai nữa".

Chuyện của người tử tù cùng phòng giam với tôi chỉ có vậy. Thế nhưng sau khi hết án trở về với xã hội, đến hơn chục năm nay, không bao giờ tôi quên được hình ảnh người bạn tù cụt hết hai hàm răng hằng ngày vẫn nghiên cứu triết học và văn học phương Tây trong khám Chí Hoà mà không mảy may bận tâm tới ngày về. Cuộc sống ấy của anh như là một cách thanh thản nhất để ăn năn sám hối với tội lỗi của mình, là khoảng thời gian giúp anh trả món nợ cay đắng nhất đối với chính anh và với cuộc đời này. Nhưng sự ăn năn ấy kéo dài vô định mãi mà không mong đợi ngày trở về với cuộc sống tự do thì quả là một điều kỳ lạ hết sức bởi không ai không khát sống và yêu quý tự do, được làm một người bình thường trong xã hội.

Từ đó tới nay, cuộc sống đời thường cứ cuốn tôi đi với miếng cơm manh áo. Tôi chưa có dịp gặp lại và cũng chẳng có thêm tin tức gì về người tử tù Trần Kim Hùng. Không biết bây giờ, anh còn ở khám Chí Hoà nữa không, hay anh đã được ân xá và trở về với cộng đồng rồi. Bài viết này tôi kể về chân dung một tội phạm mang án tử hình là anh như một sự thấu hiểu và thông cảm của tôi tới tội lỗi của anh mà những ngày khi còn ở chung buồng giam với anh tôi chưa kịp nói. Nếu bài của tôi được đăng, tôi xin gửi tới anh Trần Kim Hùng lời nhắn: "Anh Hùng ơi, cuộc sống luôn dang rộng vòng tay vị tha đối với những người lầm lỗi như anh và tôi. Tôi đã mất hết tất cả, đã đứng dậy từ vũng lầy của cuộc sống và bây giờ tôi đã gặt hái được những thành công trong đời. Tôi đã có công việc ổn định, có gia đình, có các con và có một cuộc sống hạnh phúc. Tôi mong rằng anh cũng sẽ như tôi tìm lại được ý nghĩa cuộc sống sau những gì mình đã huỷ hoại và đánh mất nó anh Hùng nhé"

***

Nước mắt ngày "xuống xe tử thần"

Mang án tử hình nghĩa là các phạm nhân đã bước đến ngưỡng cửa cuối cùng của cuộc sống. Thế nhưng, hy vọng được sống vẫn dâng trào mãnh liệt trong mỗi tử tù khi được phép hưởng ân huệ cuối cùng là viết thư gửi Chủ tịch nước xin được ân xá. Khoảnh khắc được "xuống xe tử thần", được sống có lẽ là khoảnh khắc linh thiêng nhất, hạnh phúc nhất, sung sướng nhất...

Quỳnh chìa cánh tay bé nhỏ và trắng lạnh của một người ở tù lâu năm cho tôi xem hai chữ "Định ơi" mà cô nhờ các bạn ở phòng giam tử hình xăm cho mình trước ngày đi đến cái chết đã được báo trước. Nước mắt bất chợt ứa ra trên gương mặt cô, tưởng như đã chai lỳ, vô cảm: "Em khắc tên chồng em, để khi chết nhỡ không kịp gọi tên anh ấy. Xét cho cùng, dù em là người gây ra tội ác nhưng cũng vì một chữ yêu, chữ ghen, cũng vì anh ấy mà em tuyệt vọng như thế này. Khi chết, em chẳng mang theo cái gì cả, chỉ là một mối hận trong lòng, hận đời, và hận mình".

Không chỉ mỗi Vũ Thị Duyên Quỳnh mà với tất cả những tử tù, khi bản án tử hình đã được phán quyết, nghĩa là họ không còn có thể có được dù chỉ là một cơ hội nhỏ để sửa chữa sai lầm của mình, bởi tội lỗi mà họ gây ra chỉ có cái chết của họ mới phần nào cứu rỗi được cho chính họ, và cho cả những tội ác ấy. Mang án tử hình nghĩa là các phạm nhân đã bước đến ngưỡng cửa cuối cùng của cuộc sống, đã chạm tay vào cái chết được báo trước. Một cái chết dai dẳng và đầy sợ hãi, bởi họ đã chết ngay từ khi án đã tuyên, cái chết cơ thể còn lại ngày ra pháp trường chỉ còn là sự kết thúc cuối cùng. Vì vậy, tâm trạng của những kẻ mang án tử hình nói cho cùng thật nặng nề, hoảng loạn, sợ hãi, thậm chí là tận cùng của đau khổ, tuyệt vọng. Khoảng thời gian chờ đợi ngày thi hành án tử hình thật khó khăn, đáng sợ đối với tử tù.

Thế nhưng, tưởng như đến tuyệt cùng của cái gọi là cơ may thì hy vọng được sống vẫn dâng trào mãnh liệt trong mỗi một tử tù khi được phép hưởng ân huệ cuối cùng là viết thư gửi Chủ tịch nước xin được ân xá. Với chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước đối với những kẻ phạm trọng tội có hoàn cảnh đặc biệt, đã cứu giúp cho những tử tù thoát được án tử hình, thoát được cái chết. Khoảnh khắc được "xuống xe tử thần", được trở về với cộng đồng, được sống có lẽ là khoảnh khắc linh thiêng nhất, hạnh phúc nhất, sung sướng nhất trong mỗi tử tù.

1. Với Vũ Thị Duyên Quỳnh ở phố Hai Bà Trưng, Hà Nội, bản án tử hình dành cho Quỳnh là thích đáng khi tội ác mà cô ta gây ra cách đây 8 năm trào lên một làn sóng căm phẫn trong dư luận lúc bấy giờ. Chỉ vì ghen tuông với một bé gái 5 tuổi, con riêng của chồng mà Quỳnh sẵn sàng chở bé gái lên cầu Thăng Long, bình thản ném xuống sông Hồng ngay ở giữa lòng sông, đoạn nước chảy dữ dội nhất rồi lạnh lùng ra về để hòng chiếm trọn tình cảm của người đàn ông mà cô cưới làm chồng. Cái chết thương tâm của em bé vô tội đã đặt dấu chấm hết lên cuộc đời của Quỳnh khi cô ta vừa tròn 22 tuổi, vừa làm mẹ, vừa sinh nở đứa con gái đầu lòng chưa tròn 3 tháng tuổi. Hành động của một người đã làm mẹ, giết con chồng chỉ vì ghen tuông, chỉ vì muốn chiếm đoạt trọn vẹn người chồng, không muốn sẻ chia tình cảm cho ai kể cả tình mẫu tử đã đưa Quỳnh vào tội ác không thể dung thứ được.

Lĩnh án tử hình, Quỳnh chuyển xuống ca các phạm nhân bị tuyên án tử hình và cùng chờ đợi ngày ra pháp trường để thi hành án. Bản án tòa tuyên đã vắt kiệt tinh thần của Quỳnh trong những ngày ở phòng giam của tử tù. Quỳnh tuyệt vọng đến khốn cùng, nước mắt đã khô trên gương mặt chai lỳ vì chịu đựng. Quỳnh trở nên trâng tráo, vô cảm và lạnh lùng.

May mắn đã đến với Quỳnh khi đơn xin ân xá tội chết của cô ta được Chủ tịch nước xem xét và phê duyệt. Pháp luật Việt Nam bao giờ cũng nhân đạo và nương nhẹ với những người phụ nữ, đặc biệt là những người mẹ có con nhỏ như Quỳnh đã biết ăn năn hối cải. Quỳnh được sinh ra lần thứ hai từ tình yêu thương, sự tha thứ và tấm lòng từ thiện của con người.

Kể lại giây phút được tin thoát án tử hình, Quỳnh cho biết: "Lúc đó em không còn biết gì nữa, khóc cười như điên, hú hét chạy nhảy hoảng loạn. Em ôm lấy các chị tử tù mà khóc. Lúc ấy em thấy thương họ quá, cho dù các chị ấy người phạm tội này, kẻ phạm tội kia, và án tử hình là xứng đáng, các chị đều đã bình thản chuẩn bị đón nhận cái chết, thế nhưng khi biết tin em được sống, tất cả đều ôm em khóc vì mừng cho em. Cuộc sống thực vô cùng ngắn ngủi và khó khăn, em đã hiểu thế nào là bài học phải trả giá. Lúc đó em chỉ còn biết khóc vì mừng, vì nghĩ đến ngày còn hy vọng được gặp mặt con, gặp mặt người thân". Giờ đây, ở Trại số 5 Nông trường Yên Định - Thanh Hóa, Quỳnh đang âm thầm cải tạo tốt và sống bằng niềm hy vọng mãnh liệt của ngày được trở về.

2. Nước mắt ngày "xuống xe tử thần" chảy lặng lẽ hơn đối với "hoa hậu Điện Biên" Nguyễn Thị Hoa và người đẹp Tạ Thị Hiển, hai "giai nhân lừng danh" trong vụ án ma túy Vũ Xuân Trường. Có thể với Tạ Thị Hiển, người đàn bà ngùn ngụt sức sống ngay cả ở trong tù, cuộc đời với chị ta may mắn hơn, hạnh phúc hơn khi gia đình bình yên, các con ngoan và người chồng hết lòng yêu thương, quan tâm và chia sẻ nên niềm vui sống của chị ta bừng tỏa trên từng nét mặt, nụ cười và cử chỉ.

Hiển kể lại giây phút được giảm từ án tử hình xuống chung thân mà gương mặt toát ngời hạnh phúc: "Cô ơi, tôi không thể nói hết cái cảm giác lạ lùng khi biết mình sẽ được sống. Cả người tôi cứ bẫng đi, nhẹ lâng lâng, cứ như người say rượu, cứ như một kẻ mắc bệnh hoang tưởng. Chuyển từ phòng giam tử hình vào phòng giam chung thân và tới Trại giam Thanh Hóa rồi, tôi vẫn không dám tin mình được sống thật. Mất hàng tháng trời không sao chợp mắt nổi, cứ thức chong chong như ngày còn ở phòng tử hình, đêm nào cũng hoảng sợ khi nghe tiếng bước chân tuần tra của người giám thị. Trời ơi, kinh khủng lắm cái khoảng thời gian đợi thi hành án, tôi sợ đến phát rồ, phát dại. Khi được giảm án, được sống rồi nhưng cho cả đến bây giờ, trong giấc ngủ tôi vẫn mơ mình bị dẫn ra pháp trường. Tôi vẫn mơ về cái chết đến với tôi. Giờ đây khi được sống, tôi hiểu rằng tôi đang mắc nợ cuộc đời một cái gì ghê gớm lắm mà tôi biết cả cuộc đời này tôi không thể trả nổi. Được sống nghĩa là tôi có tất cả, được tất cả sau những tội lỗi mà tôi gây ra do buôn bán ma túy. Tôi biết dẫu không trả nợ được với cuộc đời, với những người thân, với xã hội thì dù sao tôi vẫn cố gắng để làm một người tốt trong quãng đời còn lại của mình. Tôi phải sống để trả những món nợ mà tôi đã nợ nần quá nhiều ở cuộc đời này".

Còn với "hoa hậu Điện Biên" Nguyễn Thị Hoa, quản giáo kể lại rằng, ngày Hoa nhận được lệnh ân giảm từ án tử hình xuống án chung thân, gương mặt chị ta vẫn dường như không thay đổi. Không một ai biết được Hoa nghĩ gì, có hạnh phúc sung sướng không, hay sống tiếp chỉ làm cho cuộc đời chị ta thêm nặng nề, khổ ải. Từ khi bị bắt cho đến khi vào trại giam, Hoa luôn mực kêu oan, và chưa bao giờ nhận tội. Bề ngoài Hoa là người ít nói, kiệm lời đến mức hầu như không bộc lộ. Chị ta sống thu mình với xung quanh, lặng lẽ cắn răng chôn chặt mọi nỗi đau. Gia đình Hoa là một bi kịch nặng nề từ ma túy. Nỗi đau ấy đã đè nặng cuộc đời Hoa và còn đè nặng suốt cả những ngày còn lại trên cõi đời này.

Gặp Hoa trong Trại 5 Thanh Hóa, tôi hỏi chị ta về giây phút được "xuống xe tử thần", Hoa thẫn thờ không nói. Suốt cả buổi nói chuyện, Hoa nói rất khó khăn, mặt cúi gằm xuống, nước mắt rơi lã chã trên gương mặt đẹp mà héo tàn. Khi chia tay, "người đẹp Điện Biên" níu tay tôi hỏi: "Chị nhà báo ơi, án chung thân nghĩa là phải ở tù mãi mãi, ở đến suốt đời phải không chị?". Tôi lắc đầu cười, giải thích để Hoa hiểu nếu yên tâm cải tạo tốt, rồi sẽ còn cơ hội, hãy cố gắng sống và hy vọng. Tôi hiểu, dù gia đình chị ta có tan nát đến đâu, đớn đau đến đâu thì người đàn bà, người mẹ trong chị ta vẫn muốn tìm về. Nhưng đã lâu lắm rồi Hoa vắng bóng người thân… Đã lâu lắm rồi Hoa sống trong đơn độc với những cây xương rồng xanh biếc. Hoa lấy việc chăm sóc những cây xương rồng xanh, nhìn thấy nó lớn lên mỗi ngày như một hy vọng vào ngày mai của mình.

3. Không chỉ với những người đàn bà, mà cả những phạm nhân nam lỳ lợm nhất, phạm trọng tội ghê gớm nhất thì trong ngày được "xuống xe tử thần", nước mắt họ cũng tuôn rơi nức nở như những đứa trẻ. Đó là trường hợp của phạm nhân Lê Quang Vinh, sinh năm 1978, ở quận Hồng Bàng, Hải Phòng. Đẹp trai như tài tử điện ảnh, lại mang vẻ lạnh lùng, bụi phủi trên gương mặt phong trần và dáng dấp của kẻ "gangster", Vinh nhanh chóng gia nhập băng nhóm "xã hội đen" chuyên cưỡi xe máy cướp dây chuyền trên đường phố. Bị bắt giam và lĩnh bản án 7 năm tù dường như vẫn chưa đủ để "con ngựa hoang bất kham" trong Vinh biết sợ hãi, biết dừng lại hay ăn năn hối cải. Vẫn giữ thói côn đồ ngay cả ở trong tù nên trong một cơn nóng giận, Vinh đã thẳng tay đánh chết người bạn tù. Trả giá cho tội ác hắn gây ra là bản án tử hình, chờ đợi ngày thi hành án.

Trong lá đơn gửi Chủ tịch nước xin ân giảm mức án tử hình, Vinh đã cầu nguyện, đã sám hối, đã chở biết bao hy vọng trong từng nét bút nguệch ngoạc còn sai lỗi chính tả. Vinh nói: "Bây giờ thì tôi hiểu cái giá phải trả cho tội ác sẽ vô cùng nặng nề và rất ít cơ hội để sửa chữa. Tôi thấm thía giá trị cuộc sống của một con người tự do, và tôi cũng biết thế nào khi ta chạm tay vào ngưỡng cửa của cái chết. Tôi đã rùng mình sợ hãi, đã chờ đợi những bước chân trong đêm, đã chong mắt biết bao đêm trắng không ngủ vì ngỡ đã đến lượt mình. Giờ đây được sống, với tôi là hạnh phúc quá lớn không thể nào tả nổi. Tôi chưa bao giờ biết khóc, thế mà khi nhận được tin mình sẽ sống, tôi đã khóc ngon lành như một đứa trẻ". Đó chính là ngày 1/6/2005, ngày đặc biệt của Vinh, bởi hắn có thể quên đi tất cả các ngày khác trong năm nhưng ngày hắn được sinh ra lần thứ hai thì hắn không bao giờ quên được.

Với Trần Văn Minh ở Điện Biên, Lai Châu, tham tiền, kẻ mông muội và ngu dốt sau khi đem hêrôin xuống Hà Nội lần thứ hai, hắn đã bị bắt và đương nhiên án tử hình cho kẻ buôn bán ma túy dẫu chỉ một lần duy nhất với số lượng lớn như Minh là thích đáng. Cuộc đời thật bi kịch khi Minh buôn bán ma túy thì em trai lại làm Công an phòng chống ma túy tỉnh Lai Châu. Hai anh em ở hai đầu trận tuyến, vì thế đến bây giờ vẫn không nhìn mặt nhau. Minh kể rằng, đêm đêm hắn nằm chong mắt áp tai vào nền xi măng buốt lạnh để nghe tiếng chân người cán bộ đi. Suốt trong những đêm dài không ngủ ấy, Minh đã đếm được 30 kẻ tử tù đi thi hành án. Minh tính đốt ngón tay để đến lượt mình. Mỗi lần cánh cửa khám vang lên tiếng xích chân loảng xoảng, tiếng chào nhau nghẹn ngào của tử tù "chào anh em, tôi đi nhé" nghe mới rùng rợn và khủng khiếp làm sao.

Khi nghe giám thị đọc ân giảm của Chủ tịch nước từ tử hình xuống chung thân, Minh đã ôm mặt khóc rống lên như một đứa trẻ. Đó là khoảnh khắc đặc biệt, không tả nổi, chỉ những người trong cuộc mới hiểu.

Tất cả những tử tù được "xuống xe tử thần" đều thấm thía một lẽ rằng, sau sự kiện chết đi sống lại đó, họ đã được sinh ra lần thứ hai từ tấm lòng nhân đạo của Con Người. Tất cả họ sẽ phải sống lương thiện hơn, như là lẽ tự nhiên phải thế

***

Vào đời bằng… tội ác

Tôi đã không biết làm gì vào ngày đó. Chúng tôi rủ nhau cùng làm một việc gì đó thật đặc biệt, thật ấn tượng. "Đi cướp đi". "Cướp á?". "Dĩ nhiên là cướp rồi". "Có ai dám không?". "Sao không, có gì mà không dám". "Hành động luôn chứ?". "Ừ, làm luôn". Đương nhiên là phải có dao, sau đó phải biết làm kẻ khác run sợ". "Ok! Vô tư đi". Chúng tôi bàn xong một kế hoạch. Đơn giản như chuyện chúng tôi rủ nhau đi hát karaoke".

Chúng bao gồm Nguyễn Thành Hưng, Đỗ Trọng Huy, Đỗ Kim Cường, Đỗ Văn Hiến, Nguyễn Ngọc Nam, đứa lớn nhất 17 tuổi, đứa bé nhất 14 tuổi trú tại 2 xã Đông Ngạc và Xuân Đỉnh, Từ Liêm, Hà Nội. Hôm đó là một ngày đầu hạ, Hà Nội rất nóng, khoảng 11h trưa, chúng rủ nhau ra quán bia trước cổng trường cấp III xã Xuân Đỉnh để uống bia. Cường khởi xướng: "Đi cướp đi". "Cướp cái gì? Ở đâu?". "Cướp tài sản của lái xe taxi". "Phải hành động rùng rợn y như trong phim Mỹ ấy" - Cường thản nhiên nói. Cả bọn chộn rộn hẳn lên. Rạo rực chảy theo những giọt bia qua vòm họng xuống những cái bụng bé nhỏ đang nóng ran lên vì kích thích. Đi cướp. Thế là cả hội kéo nhau về nhà Huy để bàn bạc kế hoạch cướp tài sản.

Lúc ấy khoảng 11h30', cả bọn khoái với kế hoạch này lắm rồi, muốn hành động ngay, Cường nói: "Đi luôn bây giờ nhé?". Hiến suy nghĩ một lúc rồi đề nghị: "Cướp vào buổi trưa sáng quá, dễ bị phát hiện lắm. Để tối cho ăn chắc". Lúc đó có thêm Nguyễn Tiến Tùng đến nhà Huy chơi, cả bọn rủ thêm Tùng tham gia kế hoạch, Tùng hoan hỉ đồng ý. Hưng được tôn sùng làm trùm của kế hoạch. Hưng phân công Cường mang dao ngồi ghế trên cạnh lái xe để khống chế khi cướp tài sản. Huy dùng côn để thít cổ lái xe, Hưng dùng dao khống chế lái xe từ phía sau. Nam nhét giẻ vào mồm lái xe. Tùng và Hiến đi xe máy phía sau để hỗ trợ. Khi nào Hưng ra hiệu bằng cách búng ngón tay thì tất cả cùng hành động cướp. Phân công xong, chúng tôi ai về nhà nấy và hẹn nhau đúng 18h30' tất cả phải có mặt tại nhà Huy. Riêng Tùng chở Hưng, Huy lên cống Chèm, Thụy Phương, Từ Liêm, tìm địa điểm cướp.

Đúng giờ hẹn, khi đến nhà Huy, Cường mang theo 1 con dao, Huy mang theo một côn nhị khúc, Hưng mang 1 dao gấp, Nam mang 1 đoạn băng y tế màu trắng, còn Tùng dùng xe máy chở 2 chuyến tất cả đồng bọn ra ngã tư Cổ Nhuế. Tại đây, Cường và Hưng gọi điện cho taxi đến, còn Tùng chở Hiến lên cống Chèm đợi sẵn. Đúng như kịch bản vạch sẵn, chỉ 15 phút sau, xe taxi mang BKS 29N-3927 của hãng Tân Hoàng Minh xuất hiện.

Đã nhiều tháng trôi qua, kể từ lần đón khách "kinh hoàng" ấy, anh Đinh Thanh Tự, 23 tuổi, là lái xe cho hãng taxi Tân Hoàng Minh, chưa hết bàng hoàng. Mấy hành khách choai choai mặt búng ra sữa ở tuổi teen đang ngồi sau xe yêu cầu anh đi đường Hoàng Quốc Việt quay lại cống Chèm. Khi xe vừa chạy đến đoạn Thụy Tựu, Từ Liêm, một thanh niên ra ám hiệu bằng cách búng ngón tay, ngay lập tức một cậu bé chừng 14-15 tuổi bất ngờ gí dao vào sườn anh Tự làm anh mất tay lái, xe lao xuống mương nước lật nghiêng. Một tên túm cổ áo, một tên gí dao vào cổ anh và nói: "Đưa tiền và điện thoại di động đây". Những gương mặt non choẹt cúi xuống đầy vẻ hung tợn và lì lợm. Anh Tự nhìn thấy sự liều lĩnh và lạnh lẽo trong từng ánh mắt đang chòng chọc nhìn anh chờ đợi. Những lưỡi dao huơ huơ trước mặt anh sáng quắc. Quá sợ hãi, anh Tự trả lời: "Tôi không có di động, chỉ có 80 ngàn" và móc túi đưa cho chúng 64 ngàn đồng. "Có đâm cảnh cáo cho oai không chúng mày?". "Thôi đi! Đừng có gây tai họa đấy". "Thế thì biến mau lên!". Cướp được 64 ngàn, cả bọn ra khỏi xe taxi và chạy đến chỗ Tùng và Hiến đang ngồi đợi. Lúc này anh Tự hô lên có cướp thì được một khách bộ hành tên là Loan chạy tới và bắt được Cường, thu 64 ngàn đồng cùng con dao nhọn.

Chỉ hai ngày sau, cả bọn chúng đã bị tóm gọn. Thật "xui xẻo" vì đây là lần ra tay đầu tiên của nhóm, lần phạm tội đầu tiên để có được chiếc giấy thông hành đi vào thế giới lầm lạc của tội ác đã không thành công, và những ngày ở trại tạm giam, chúng đã hiểu ra rằng, con đường đi về phía cái ác là con đường ngắn nhất, dễ dàng nhất. Tội ác mà chúng gây ra mặc dù chưa để lại hậu quả nặng nề và còn có thể khắc phục sửa chữa được, nhưng cái giá phải trả cho những lầm lạc trong tâm hồn của những kẻ có lương tâm trống rỗng như chúng có lẽ không biết đến bao giờ.

Cái giá phải trả cho 64 ngàn cướp được là 5 năm tù cho Hưng. Hưng bị truy tố là kẻ chủ mưu, bị phạt nặng nhất. Hưng vào nhà giam khi 17 tuổi. Chúng đều bị cảnh cáo, ghi vào sổ đen của xã hội. Riêng Cường, kẻ khởi xướng hành động đi cướp, lúc đó chỉ mới bước sang tuổi 14, lại có tiền sử bệnh tâm thần, bị rối loạn nhân cách đa dạng phân liệt nên tòa tuyên phạt 3 năm tù cho hưởng án treo.

Chúng, những thanh niên trước ngưỡng cửa cuộc đời đã từ giã tuổi ấu thơ với những hành động điên rồ nhất để bước vào đời. Cú vấp ngã đau đớn và kinh hoàng ấy đã cứu vớt chúng chăng, đã giúp chúng còn lại ở cuộc đời, nếu không, chúng sẽ trượt ngã đến đâu, sẽ đi về đâu trong hành trình tăm tối ấy?

Còn câu chuyện sau đây của nhóm những thanh niên ăn chơi lêu lổng chốn thị thành Hà Nội lại hoàn toàn không bắt đầu từ một ý định điên rồ như nhóm của Cường và Hưng là rủ nhau đi cướp. Không định đi cướp giật của ai, không bao giờ nghĩ mình có thể là kẻ giết người, vậy mà chúng đã nhúng một bàn chân vào những tội ác ấy. Tất cả bắt đầu từ một sự ngẫu nhiên, một sự vô tình, và với chúng, những kẻ mang trong mình một tâm hồn lầm lạc và một lương tâm trống rỗng thì mọi con đường đều có thể dẫn tới tội ác.

Hôm đó, nhóm gồm 3 kiều nữ: Vương Thiên Hương, Phạm Hương Diệp, Đào Tuyết Nhung sau những cuộc "bay đêm" lướt khướt, khoảng 2h sáng cả bọn kéo nhau đến ăn ở cửa hàng số 7 phố Hàng Than (Hà Nội). Ngồi bàn bên cạnh có anh Nguyễn Hải Nam ngồi ăn cùng với bạn. Họ bắt chuyện và hai bên có lời qua tiếng lại trêu đùa nhau. Đến khoảng 3h sáng, 3 kiều nữ ăn xong và gọi xe taxi để về. Nhóm bạn của anh Nguyễn Hải Nam cũng đứng dậy.

Sau khi chia tay với mấy người bạn của mình, anh Nam lên taxi ngồi chung với 3 kiều nữ. Lúc này, anh Nam mở lời rủ rê 3 kiều nữ về quán karaoke Thiên Tân ở Yên Phụ, Hà Nội cùng hát cho vui nhưng 3 cô gái không đồng ý, yêu cầu lái xe cho xe chạy về Nguyễn Thái Học. Anh Nguyễn Hải Nam dường như không hiểu các cô gái muốn gì nên cứ khăng khăng đòi xe chạy về quán karaoke Thiên Tân. Khi xe taxi đi đến ngã ba đường Thanh Niên - phố Trấn Vũ thì 3 kiều nữ dứt khoát cho xe dừng lại để xuống xe. Anh Nguyễn Hải Nam cũng xuống xe và thanh toán tiền taxi. Phạm Hương Diệp lấy di động gọi taxi khác.

Trong lúc chờ taxi đến, anh Nam có lời qua tiếng lại với 3 kiều nữ. Đúng lúc này Nguyễn Văn Thanh, anh họ của Hương đèo bạn là Nguyễn Thạc Tuấn Anh đi qua, thấy mọi người đang cãi cọ nhau bèn dừng lại hỏi chuyện. Máu côn đồ hai bên nổi lên, Diệp nhảy vào đá anh Hải Nam rơi điện thoại di động. Anh Nam nhặt điện thoại lên và xông vào đánh Diệp. Thấy vậy, Nguyễn Thạc Tuấn Anh nhảy vào túm cổ áo Hải Nam và đấm tới tấp. Hải Nam bỏ chạy, Tuấn Anh nhặt chiếc xẻng hót rác đuổi theo, Thanh đi xe máy chặn đầu lại, cả hai cùng xông vào đánh Hải Nam và bắt Nam quỳ xuống xin lỗi. Lúc này Thanh phát hiện Nam cầm điện thoại di động nên đã nảy ra ý định chiếm đoạt và giật luôn chiếc điện thoại cho vào túi quần. Cùng lúc đó 3 kiều nữ đi taxi tới và nhảy xuống rút dép guốc đánh vào đầu, mặt Hải Nam. Hương phát hiện Nam có đeo dây chuyền vàng mặt ngọc bèn giật luôn cho vào ba lô.

Trời gần sáng, cả bọn kéo nhau đi hát karaoke tiếp như không có chuyện gì xảy ra. Chiếc dây chuyền cướp được 3 kiều nữ mang ra tiệm vàng bán được 6.600.000 đồng. Chiếc điện thoại cướp được cũng được Thanh bán 3 triệu. Số tiền này cả bọn tiêu xài bằng hết. Kết quả sau cuộc "chơi đêm" ấy cả bọn đều bị trát của tòa án gọi và tất cả 3 kiều nữ cùng Thanh và Tuấn Anh, Hải Nam đều phải ra trước vành móng ngựa bởi đã phạm tội hành hung người khác và cướp tài sản.

Những ngày ngồi ở phòng tạm giam Công an quận Tây Hồ, tất cả chúng vẫn còn bàng hoàng trước những hậu quả nghiêm trọng mà mình đã gây ra. Thú thực, khi xông vào đánh anh Nguyễn Hải Nam (may mà chúng chưa mạnh tay đánh chết người cho hả giận), chúng không hề nghĩ là mình đang phạm vào tội ác. Cả việc chúng trấn cướp chiếc điện thoại và dây chuyền của Hải Nam, chúng cũng chỉ nghĩ rằng, cảnh cáo cho nó biết đừng có mà giỡn mặt với tụi này. Tất cả chúng đã phạm tội cướp của một cách đơn giản như vậy đó.

Cho đến khi ra trước vành móng ngựa, tất cả chúng đều đã khóc rất nhiều. Là những cô gái tuổi mười tám đôi mươi, chắc rằng chúng không muốn bắt đầu cuộc đời mình trong nhà tù cả. Vậy mà chúng đã chạm vào cánh cửa song sắt nhà tù bằng những hành động phạm pháp. Mặc dù lỗi lầm của chúng còn có cơ may để khắc phục được, song cái hậu quả để lại cho lối sống ăn chơi, thác loạn, du thủ du thực của chúng là nỗi đau của gia đình, sự mặc cảm và nỗi xấu hổ nhục nhã của các ông bố, bà mẹ có những đứa con hư hỏng. Chúng đã bước vào đời bằng những hành vi của tội ác mặc dù trước đó những thanh niên kia không bao giờ nghĩ rằng vực thẳm ấy lại là con đường mà chúng sẽ đi. Tất cả chỉ vì những cuộc đi chơi đêm bất tận. Mặc dù tất cả những thanh niên mới lớn này ít nhiều đều đã được cảnh báo trước: Đi đêm lắm có ngày gặp ma

***

Dao sắc vô tình

Trước khi phạm tội giết người một cách man rợ, họ hoàn toàn không phải là những "tội phạm chuyên nghiệp", chưa từng phạm pháp, và hầu hết đều bắt đầu cuộc đời của mình bằng những sự tử tế. Điều vô cùng đau xót và đáng lên án ở đây là nạn nhân của tội ác không dung thứ ấy lại chính là những người thân, ruột rà, máu mủ của họ.

Việc chàng trai 20 tuổi Hoàng Văn Chính, sinh ra và lớn lên tại thôn Kim Âu, xã Đăng Xá, huyện Gia Lâm, Hà Nội, cầm con dao nhọn tự tạo không một chút đắn đo xông vào đâm người chú ruột gây nên cái chết tức tưởi của anh Hoàng Văn Uyết, thật sự gây sốc cho cả gia đình, dòng họ, và tất cả những người chứng kiến án mạng này. Cầm dao giết chú xong, mặc cho người chú gục ngã trên vũng máu, Hoàng Văn Chính thản nhiên vào nhà cất dao, gương mặt lạnh te, vô cảm.

Giết chú ruột vì ức chế

Câu chuyện bi thảm ấy bắt đầu từ mâu thuẫn gia đình trong việc chia đất đai xảy ra từ nhiều năm nay giữa hai anh em trai Hoàng Văn Quyết sinh năm 1958, và Hoàng Văn Uyết sinh năm 1962. Khoảng 21h ngày 3/9/2004, anh Uyết đến nhà anh trai là Quyết xin chữ ký của anh trai vào giấy tờ đất để kê khai xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sau khi ký giấy tờ đất xong, Hoàng Văn Uyết có nói đến việc chia lô đất giãn dân của anh trai ở ngoài đường 179. Anh Hoàng Văn Uyết đã to tiếng và chửi anh trai mình, đồng thời dùng điếu cày đánh anh trai nhưng anh Quyết dùng tay đỡ được. Cơn giận dữ bùng phát, anh Hoàng Văn Uyết xông vào đánh anh trai mình. Hai bên giằng kéo, xô xát nhau ngoài sân. Thấy hai bên xô xát, chị Hoàng Thị Sáu, anh Đoàn Văn Vị, Đinh Văn Hà là những người có mặt tại nhà anh Quyết, đã chạy ra sân can ngăn và kéo hai người ra.

Trong lúc chú ruột và bố đẻ của mình xô xát nhau ở giữa sân, thay vì can ngăn và khuyên giải chú và bố, Hoàng Văn Chính (con trai của anh Quyết) liền chạy vào nhà, lôi ở gầm giường ngủ của mẹ con dao nhọn tự tạo chạy ra sân, đến chỗ chú ruột mình đâm một nhát khiến anh Uyết tử nạn.

Tại cơ quan điều tra, cậu thanh niên 20 tuổi chưa một lần có hành vi phạm pháp đã khai nhận tội lỗi của mình chỉ là do bị ức chế khi thấy chú đánh bố nên đã nảy sinh lòng căm thù, gây ra hành vi giết người. Điều đáng nói ở đây là cậu thanh niên này trình độ 1/12.

Cha ông xưa đã đau đớn đúc kết những bài học cuộc đời khi nói rằng: "Tấc đất - đọi máu". Bao nhiêu những bi kịch nhân gian quá đau xót từ tiền bạc, đất đai của cải, bao nhiêu những gia đình tan nát, ly tán cha con, anh em từ mặt nhau cũng từ đó. Mặc dù trước tòa, người phụ nữ có chồng bị chết đã nghẹn ngào xin tòa tha tội và giảm nhẹ hình phạt cho đứa cháu ruột của mình, song pháp luật sòng phẳng và công minh không thể nương nhẹ cho tội ác. Câu chuyện này là bài học cho tất cả chúng ta, bởi lằn ranh giữa thiện và ác trong cuộc đời đôi khi thật quá đỗi mong manh.

Giết bố vợ vì không mượn được tiền

Vụ trọng án này xảy ra tháng 9/2005, vào lúc 8h sáng, Hoàng Ngọc Tiến (sinh năm 1955, không nghề nghiệp, trình độ 7/10, ở tổ 9, phường Ô Chợ Dừa, quận Đống Đa, Hà Nội) đến nhà chị Hoàng Thị Sâm (trú ngõ 21, phố Khương Hạ, Khương Đình, Thanh Xuân, Hà Nội) để hỏi mượn chiếc xe máy về quê. Sau khi mượn được xe, Tiến nảy sinh ý định đem xe đến cắm hiệu cầm đồ lấy tiền đi đánh bạc. Đặt xe được 4 triệu đồng, y mang đi ăn tiêu và đánh bạc sạch bách. Không còn tiền, Tiến không biết làm cách nào để có tiền chuộc lại chiếc xe đi mượn, hắn nghĩ ngay đến việc tới nhà bố nuôi của vợ hắn là ông Ngô Văn Phiến để vay tiền.

Những thanh niên này đều phạm tội giết người.

Khoảng 20h cùng ngày, Tiến đến nhà ông Phiến tại ngõ Y Miếu, phường Văn Miếu, Đống Đa, Hà Nội. Khi đi, hắn thủ sẵn trong người một con dao mũi nhọn với mục đích nếu ông bố vợ không cho vay tiền thì sẽ dùng dao đe dọa để vay bằng được. Khi thấy ông Ngô Văn Phiến từ chối cho vay, Tiến rút dao nhọn ra đe dọa: "Ông có cho con vay tiền không thì bảo". Ông Phiến bỏ chạy lên tầng 2, vừa chạy vừa kêu cứu: "Ối giời ơi, cứu tôi với, có cướp". Khi ông Phiến chạy đến gần cửa ra vào ban công tầng 2 thì Hoàng Ngọc Tiến đuổi kịp và vung dao đâm vào vai trái ông Phiến. Ông Phiến quay lại chống đỡ thì bị Hoàng Ngọc Tiến đâm nhiều nhát vào người, vào tay. Ông Phiến vẫn kêu cứu thì bị Tiến vơ túi ni lông nhét vào miệng để không kêu được nữa. Đến lúc ông Phiến ngã xuống thì hắn mới thôi đâm và quay ra lục soát tủ trong phòng tầng 2 lấy được 300 ngàn đồng và tìm cách mở chiếc két sắt nhưng chìa khóa bị gãy, không mở được. Do quần áo, tóc tai, tay chân bị vấy máu nên sau khi rửa tay chân xong, Tiến đã lấy một bộ quần áo của ông Phiến mặc vào, còn bộ quần áo bị dính máu cùng dao nhọn hắn cho vào túi mang đi vứt, sau đó bỏ trốn.

Chỉ 3 ngày sau, tên Tiến đã phải tra tay vào còng, bản án thích đáng nhất là tử hình chắc chắn đang đợi hắn.

Dao sắc vô tình

Sự đau đớn và dằn vặt của Nguyễn Đăng Doanh (44 tuổi, trú quán tại tổ 36, Bắc Cầu 2, Ngọc Thụy, Long Biên,  Hà Nội) dường như không còn cơ may nào cho sự cứu rỗi cho dù y đã sám hối và van lạy quan tòa xin được lấy cái chết để trả món nợ đối với vợ mình. Thế nhưng, sự đời không đơn giản và để tự do đi đến cái chết, để nhắm mắt phủi tay, phủi hết mọi ân oán trên đời  đâu có dễ.

Nguyễn Đăng Doanh đã có ý định giết vợ rồi tự sát, khi mà những mâu thuẫn gia đình, những bi kịch chồng vợ lên đến đỉnh điểm, không có lối thoát. Nguyên nhân của những bi kịch ấy bắt nguồn từ việc gia đình chị Nguyễn Thị Thu Hằng vợ của y, đã cho vợ chồng y một miếng đất 80m2 ở tổ 36, Bắc Cầu 2, Ngọc Thụy, Long Biên, Hà Nội, để xây nhà từ năm 2001 nhưng không làm thủ tục sang tên trước bạ mảnh đất trên cho vợ chồng Doanh. Bản thân Doanh hay đánh bạc, chơi lô đề thua nợ phải gán cả xe máy để trả nợ. Từ đó, vợ chồng sinh ra lục đục mâu thuẫn, cãi cọ, đánh chửi nhau triền miên. Doanh đánh chửi vợ nhiều lần, và đập phá quán hàng của vợ khiến Công an phường Ngọc Thụy phải đến can thiệp. Nguyễn Đăng Doanh cho rằng vợ y là chị Thu Hằng cậy thế có đất, có ý coi thường y trong cuộc sống nên y chán đời. Khi mà những ẩn ức riêng tư trong cuộc sống gia đình không thể giải tỏa, y đã nghĩ đến cái cách cùng đường nhất để kết thúc cuộc sống khổ ải mà y đang phải chịu đựng.

Tất nhiên, từ ý nghĩ đến hành động là một khoảng cách khá xa, nhưng sự run rủi của dao sắc thì cũng quá mong manh và vô tình lắm. Tối hôm đó, vào khoảng 22h ngày 23/6/2005, trước khi hai vợ chồng đi ngủ, Nguyễn Đăng Doanh đã chốt chặt các cửa sổ và cửa ra vào. Khi đi ngủ, chị Thu Hằng nằm ở chiếu trúc rải dưới nền nhà tầng 1, bên trái cửa ra vào. Đến khoảng 3h sáng, Nguyễn Đăng Doanh vào bếp lấy một con dao Thái Lan đi đến chỗ chị Thu Hằng đang nằm ngủ. Y ngồi đè lên vợ, tay trái bịt mồm vợ không cho kêu, còn tay phải y cầm dao cắt cổ vợ. Chị Nguyễn Thị Thu Hằng đã không kịp kêu lên một lời nào trước khi tắt thở.

Giết vợ xong, Nguyễn Đăng Doanh đi tự tử. Y lấy thuốc sâu và thuốc chuột ra uống. Một lát sau, thấy người vẫn tỉnh táo, y bèn lấy một ổ điện ra cắm nối giữa nhà tay cầm tôvít chọc vào ổ cắm điện để điện giật chết. Nhưng điện giật làm tay Doanh tung khỏi ổ cắm, người bắn ra chứ không chết như y muốn. Y tiếp tục vào bếp lấy một con dao đi ra phòng nơi vợ nằm chết và tự cắt vào cổ tay trái, cẳng chân trái và cổ bên trái làm rách da chảy máu, xong xuôi, y lấy gối nằm xuống bên vợ. Do mất máu nên Doanh bị choáng, lát sau y thức dậy vào nhà tắm thay quần áo và đi vệ sinh rồi tiếp tục đi lên gác 2 và leo lên giường nằm. Đến khoảng 8h45’, nghe tiếng đập cửa, Doanh tỉnh dậy biết mình chưa chết nên chạy ra sân thượng tầng 2 định lao đầu xuống đất, thì bị Công an phường Ngọc Thụy giữ lại đưa đến Bệnh viện Đức Giang cứu chữa.

Thoát khỏi lưỡi hái tử thần cho dù không mong đợi được sống, khi vào trại tạm giam, Nguyễn Đăng Doanh lại thấy cái chết thật đáng sợ và y bỗng thấy thèm được sống hơn bao giờ hết. Nham hiểm hơn, y đã dùng thủ đoạn thay đổi lời khai cho rằng lúc đó chị Thu Hằng dậy đi vệ sinh nên y cũng tỉnh giấc. Khi vợ quay về chỗ nằm định ngủ tiếp thì y bảo vợ dọn hàng bán để có thêm thu nhập đảm bảo cuộc sống. Chị Thu Hằng bảo: "Anh muốn làm gì thì làm, tôi làm gì kệ tôi, đợi ngày ra tòa li dị". Y tức quá giơ tay tát vợ thì cổ tay trái của y chạm vào lưỡi dao do vợ y đang cầm. Chị Hằng đứng dậy và Doanh cũng đứng lên dùng tay phải tước dao của chị Hằng. Sau đó y cầm dao giơ lên trước mặt chị Hằng để dọa vợ, cùng lúc đó hai vợ chồng vướng chân vào nhau nên cả hai cùng ngã nhoài xuống chiếu trúc. Dao của Nguyễn Đăng Doanh vô tình bập vào cổ chị Hằng gây nên vết thương chảy máu nhiều. Hoảng loạn, y lấy vỏ chăn đắp vào cổ vợ nhưng máu ra nhiều quá, đến khi thấy chị Hằng đã chết, y bèn tự tử để chết theo.

Khi điều tra viên hỏi tại sao ban đầu lại khai tự tay giết vợ, y trả lời: "Do em muốn được chết ngay, chết nhanh nên đã khai tăng nặng để được chết". Nhưng thủ đoạn che giấu tội ác của Doanh đã không qua được con mắt của các điều tra viên. Và bản án tử hình với y hẳn là điều không tránh khỏi.

Thay cho lời kết

Lẽ ra, những câu chuyện trên đây sẽ không có những kết cục bi đát đến vậy nếu những người trong cuộc tỉnh táo hơn, sáng suốt hơn và có một trái tim nhân hậu vị tha hơn, biết chịu đựng hơn trước những sóng gió cuộc đời.

Bi kịch gia đình được giải quyết bằng máu, thù hận sẽ tăng thêm thù hận khi nỗi đau đớn sẽ còn đi theo và ám ảnh họ đến suốt đời. Nỗi đau ấy chắc sẽ không bao giờ nguôi ngoai

***

Nước mắt của người giàu

Tiếng khóc của người giàu có khi không nước mắt. Họ khóc trong khi miệng đang cười ấy chứ. Rất ít người biết họ khóc khi nào.Và cũng chẳng mấy ai biết họ khóc vì đâu. Thế mới biết không phải khi cái dạ dày người ta rỗng, tấm thân không có thứ ủ ấm mới khóc còn giàu có, đầy đủ thì chẳng việc gì phải rơi lệ.

"Người giàu cũng khóc" đầu tiên mà tôi muốn đề cập là một người giàu theo đúng nghĩa của từ này. Ông không chỉ giàu tiền bạc mà còn giàu tri thức, địa vị. Một người giàu hoàn hảo đến như thế mà còn phải khóc ư? Hay ông ta khóc vì thứ gì mình cũng giàu rồi nên cảm thấy thừa mứa? Tôi dám khẳng định một trí thức như ông không phải như gã trọc phú mới phất ngất ngây trước đống tài sản bằng mánh khóe tiểu nhân để có được nên khóc.

Ông không khóc vì đau trước sự đi xuống của một bộ phận người trong xã hội. Ông cũng không khóc với tư cách một nhà hiền triết nuối tiếc chí lớn nhưng không đem ra giúp đời. Càng không phải vì ông phải rời cái ghế đang ngồi để đi lên vị trí cao hơn nên khóc. Không lý giải được tại sao ông khóc thì chỉ có thể lý sự cùn rằng ông thích… khóc. Thế thôi.

Biết chắc là ông khóc nhưng chưa ai nhìn thấy ông khóc. Thế thì thiên hạ nói phét rồi. Chẳng phải vậy đâu bởi với những ai biết ông, quen ông đều khẳng định ông là một "người giàu cũng khóc" một trăm phần trăm. Tiền bạc, địa vị có nghĩa lý gì khi nhìn về tương lai, ông chỉ thấy sương mù dày đặc che phủ. Tương lai ở đây không phải là của ông. Tương lai của ông thì rõ rành rành ra đấy rồi. Lên cao nữa là đương nhiên. Tiền bạc sẽ nhiều hơn.

Hết tuổi cống hiến, ông về nghỉ ngơi theo tiêu chuẩn của Nhà nước. Nó rành rẽ như những bậc cầu thang buộc phải bước qua nếu muốn lên cao hơn thì hà cớ gì ông phải lo lắng. Nỗi lo của ông là cho thế hệ sau. Thế hệ đó có liên quan mật thiết đến ông. Đó chính là những đứa con trai của ông. Xa hơn một chút là lo cho gia tộc nhà ông. Một thằng con trai đã chết. Thằng còn lại buộc phải xích chân. Nếu con ông sinh ra đã chịu sự bất công của tạo hóa nên thằng mệnh yểu, thằng sống không ra sống đã đành. Nhưng chúng khỏe mạnh, sáng sủa. Chúng được nuôi ăn, nuôi học theo kiểu con nhà giàu. Nghĩa là cái gì chúng cần đều được đáp ứng đầy đủ.

Bước vào tuổi 18, chúng đều trở thành những công tử chịu chơi hơn chịu học. Chơi thì ai chả thích, nhưng con ông lại thích chơi trội. Kết quả của những cuộc chơi trội ấy là cả hai công tử đều chơi ma túy. Trò chơi mê hoặc người đó không chỉ tước đi của chúng tương lai mà còn biến chúng thành những kẻ không ra hồn người. Tiền bạc ông không thiếu nhưng đưa tiền cho chúng chơi ma túy ư? Không thể. Ông biết rằng nếu cho chúng nghĩa là dẫn chúng đến trước mặt thần chết nhanh hơn.

Nhưng đã nghiện thì chẳng ai từ bỏ ngay thứ mình thích chỉ vì bố không cho tiền. Chúng xoay đủ cách để chơi. Lúc chơi theo cách con nhà giàu, nghĩa là có những bữa tiệc ma tuý linh đình. Đây là dịp hội ngộ của các "đàn anh, đàn chị" trong giới. Nó cũng là lúc để người ta khẳng định mình. Nhưng rồi cũng có lúc bết bền bệt, chúng dùng lại sái vứt đi của người khác.

Từ ma tuý đến HIV ngắn lắm. Thần chết đến dẫn thằng đầu đi rồi. Còn thằng thứ hai chưa dính HIV nhưng xem ra niềm hy vọng mỏng manh lắm. Giữ một thằng nghiện ở nhà khó như trói hổ. Để nó không đi chỉ có mỗi cách là xích chân nó lại. Cách ly với môi trường bên ngoài theo ông là cách tốt nhất để nó dần quên đi ma tuý.

Xích con ở nhà nhưng ông thì vẫn đi. Ông đi vì bổn phận và trách nhiệm đã được xã hội giao phó. Ông vẫn thường xuyên có mặt trong các bữa nhậu. Ông nổi tiếng vì câu nói "hôm qua thằng nào đưa tao về". Các chiến hữu của ông đều quen việc nhặt đồ như điện thoại di động, ví, áo đem ra xe rồi đưa ông về. Những người này cũng biết vì sao một người giỏi giang, đạo mạo như ông phải tìm sự quên lãng trong những cuộc nhậu mỗi ngày. Họ biết ông đã nhìn thấy tương lai là sự đơn độc, không niềm vui sum vầy bên con đàn cháu đống. Tỉnh rượu, ông luôn bắt gặp khuôn mặt thân quen của vợ trĩu nặng lo âu.

Thuở cơ hàn, kiếm được đồng tiền cả hai đều vui. Sắm được món đồ mới cả nhà cùng cười. Nay khác xưa rồi, họ không còn niềm vui từ tiền bạc. Cũng chẳng có hứng khởi với bữa ăn ngon. Những thứ đó đã trở nên tầm thường. Nhưng một thứ khác cũng rất bình thường với nhiều người thì họ không có. Mà thứ đó không thể mua bằng tiền, bằng địa vị được. Còn có nỗi bất hạnh nào hơn khi có con mà không được nhìn thấy sự trưởng thành của chúng.

Ai gặp cũng đều khẳng định ông là người dư thừa tiền bạc. Tiền là thứ nhiều người mơ ước và tôi dám chắc rằng chẳng ai chê tiền cho dù họ đã nhiều lắm rồi. Với ông, khi đã ở tuổi đáng được nghỉ ngơi thì việc kiếm tiền không chỉ vì không chê nó mà còn là niềm vui. Không làm ăn theo kiểu được chăng hay chớ mà làm cho ra làm. Thế nên người ta vẫn thấy ông đi đây, đi đó mở rộng quan hệ, tìm mối làm ăn. Nhìn bề ngoài của ông và sự mải miết kiếm tiền, chẳng ai nghĩ người đàn ông giàu có này cũng là "người giàu cũng khóc".

Đứa con trai hiếm hoi, niềm hy vọng của ông hiện đang sống những ngày cuối đời ở Trung tâm cai nghiện. Bất đắc dĩ, người đàn ông hết mực yêu con mới phải cậy nhờ đến Trung tâm. Để nó ở ngoài, vợ chồng đau một thì nó lại đau mười. Nếu đã có HIV mà còn tiếp tục sử dụng ma túy thì ngày ra đi càng gần. Ông hiểu con mình, nếu để nó ở ngoài đời thì việc ngăn nó tiếp tục sử dụng ma túy là không thể. Cấm đoán nó, nó khùng lên, nó dọa mẹ nó. Ông ở nhà thì nó sợ, nó không dám làm càn nhưng ông phải đi làm. Vợ ông đã không ít lần sợ khiếp vía khi bị chính đứa con dứt ruột đẻ ra dọa nạt. Đã mắc căn bệnh thế kỷ, sẵn bản tính coi trời bằng vung và thói ước gì được nấy, nếu không có biện pháp mạnh không biết cậu quý tử của ông còn gây ra chuyện gì

Hàng tháng, ông tự lái chiếc xe ôtô đời mới đi thăm con. Nó có vẻ béo ra, ăn nói dễ nghe hơn. Ông tạm thấy yên lòng. Nhưng rồi cũng đến ngày cán bộ trung tâm cho ông biết, bệnh nó đang phát. Không biết nó còn ở trên đời này được lâu nữa không. Một năm, một tháng hay chỉ tính bằng tuần ông cũng không dám chắc. Nhưng điều chắc chắn nhất là sự giàu có không giúp ông giữ con lại bên mình. Mỗi khi thăm con trở về, ông tự vấn mình. Lao vào làm ăn, ông chứng kiến bao sự chướng tai, gai mắt, bao éo le nhưng không làm ông rơi lệ. Nhưng chính cái gia đình mà ông tưởng mình đã hy sinh cả đời vì sự sung túc của nó lại làm ông bật khóc.

Vẫn là đại gia, vẫn hào phóng nhưng mỗi khi cười, tiếng cười đầy hào sảng của ông lại đượm chút u buồn. Nhất là khi tiếp xúc với những người trẻ tuổi, những người chỉ bằng tuổi đứa con đang ở trung tâm cai nghiện chờ chết, ông lại khóc thầm. Ông ước gì họ là con mình. Nuốt sự tiếc nuối vào trong, ông ngầm giúp họ nhưng với tư cách là ông sếp tốt bụng. "Người giàu cũng khóc" là ông tìm được nụ cười từ nghĩa cử giúp người cao đẹp ấy. Đó cũng là cách để tự dỗ mình của ông.

Tôi được biết đến một nhóm thanh niên được người dân ở thị xã miền Trung du gọi là nhóm "G7" khi đi công tác đến đây. Gọi là "G7" bởi các thành viên trong nhóm đều được quy tụ từ các quý tử con nhà chức sắc ở địa phương. Nào là con ông đầu ngành địa chính, chính quyền, nào là con bà đầu ngành kế hoạch, ngân hàng… Ngoài đặc trưng chung là con nhà gia thế, những thanh niên này có điểm chung khác nữa cùng… nghiện.

Bất lực, là tình trạng chung của các bậc phụ huynh có con trong nhóm này. Mỗi người khi biết con nghiện đều có cách hành xử khác nhau. Có bà sếp nọ một mực khẳng định với cán bộ làm công tác phòng chống tệ nạn xã hội rằng con mình không nghiện. Người cán bộ này đưa ra bằng chứng nhưng bà vẫn nói không phải. Nói cứng với sếp không được, đoàn cán bộ này ra đành hậm hực ra về. Hôm sau, chính bà thủ trưởng này cho gọi vị trưởng đoàn đến nói nhỏ "chị biết là cháu nó nghiện, nhưng các chú đi hàng đoàn, công khai hết nếu nhận thì uy tín của chị tiêu đời hết à".

Giấu giếm là việc làm phổ biến của các vị chức sắc nơi đây khi mới biết con nghiện. Nhưng đến khi không thể giấu được nữa thì họ bảo cháu cai rồi, khỏi rồi. Có cai được thật hay không thì chỉ họ biết. Nếu con họ cai được thật thì dân trong vùng chẳng hơi đâu mà ghi tên cho nó vào nhóm "G7". Các vị chức sắc này cũng biết mình làm như vậy chẳng khác như lấy vải thưa che mắt thánh và có hại cho con nhưng vì chức vụ mình đang giữ nên đành lòng. Họ cũng khóc đấy chứ, khóc nhiều là đằng khác nhưng chỉ dám khóc thầm.

Mới đây, tôi được đồng chí cán bộ làm công tác phòng chống tệ nạn xã hội ở địa phương cho biết, một "thiếu gia" trong nhóm mới chết. Thủ trưởng bà khóc nhiều lắm. Khóc vì lâu nay không dám khóc hay vì được giải tỏa chỉ có bà biết. Chỉ biết rằng dù là người giàu hay người nghèo một khi phải khóc là lúc họ không còn biện pháp nào tốt hơn. Ngẫm sự đời mới thấy, người giàu không hẳn là giàu tiền bạc. Một cuộc sống yên bình, đầm ấm trong sự yêu thương mới giàu đích thực chứ đâu cần nhà cao cửa rộng mà ôm nỗi sầu như những ông nhà giàu kể trên.

***

Hẩm hiu duyên muộn

"Thân gái như giọt mưa sa. Giọt rơi xuống giếng, giọt ra ngoài đồng". Trong bài viết này, những "thân gái" mà chúng tôi muốn đề cập sau đây là những người đã ở cái tuổi đáng ra phải làm bà nội, bà ngoại. Duyên phận muộn màng có lại cho họ chút hạnh phúc lần đầu được làm vợ?

Với những người mà tôi được tiếp xúc thì chút hạnh phúc vốn ít ỏi và mỏng manh đó thật dễ vỡ. Và khi nó đã vỡ ra rồi thì họ đâu còn thời gian đủ để mà than thân bằng câu ca dao buồn buồn kia.

1. 55 tuổi, bà Vũ Thị Mùi lấy chồng. Chồng bà là một người đàn ông từng làm ở một cơ quan ngôn luận, có vợ vốn là một nghệ sĩ danh tiếng. Đương nhiên, cuộc hôn nhân của bà với ông chỉ được thực hiện khi người vợ trước của ông đã quá cố. Với ông, đó là đi bước nữa, còn bà thì đó là lần đầu tiên trong đời, bà được mặc áo dài, được ôm hoa đứng bên chú rể trong bộ comple rất chững chạc dù ông đã ở tuổi 70. Ai cũng mừng cho bà, thế là cuối đời đã tìm được chỗ dựa vững chắc. Dù gì thì chồng bà cũng là một cán bộ Nhà nước về hưu, con cái đã trưởng thành. Được sống trong một gia đình như thế thì còn gì bằng. Trong bữa cơm thân mật gọi là ra mắt bạn bè thân hữu, các con ông đều có mặt đông đủ. Bà vui lắm, sự hiện diện của họ khiến bà tự tin hẳn lên. Bà biết rằng họ tán thành cuộc hôn nhân của bố. Thế là từ nay, bà đã trở thành thành viên của gia đình đông đúc, đầm ấm này. Bà còn mong gì hơn nữa đây, hạnh phúc lứa đôi không ngờ lại đến khi bà đã ở cái tuổi sinh hoạt ở câu lạc bộ người cao tuổi. Thật là kỳ diệu.

Cuộc tình duyên này đến với bà thật bất ngờ. Hơn 30 năm làm công nhân ở Nhà máy Dệt 8-3, về hưu khi còn chút sức lực, bà được giới thiệu đến làm giúp việc cho gia đình ông. Suốt cuộc đời tần tảo chắt chiu, bà đã để dành được mấy chục triệu. Đàn bà vốn hay phòng xa, nhất là những người không chồng, không con, không nơi nương tựa như bà. Đi làm thêm, bà chẳng những tiết kiệm được mấy trăm nghìn lương hưu mỗi tháng mà còn đỡ rơi vào cảnh ăn không ngồi rồi. Thế là bà khóa trái căn hộ dành cho người đơn thân 9m2 trong khu tập thể 8-3 xách túi đến ở nhà người lạ. Những ngày ở đây, tình cảm giữa ông với bà nảy sinh. Ban đầu, bà ngại lắm. Bà đã biết yêu bao giờ đâu mà bây giờ nói chuyện yêu đương. Bà đỏ mặt, ngượng ngùng mỗi khi ông đề cập đến chuyện này. Thế nhưng đàn bà vốn yếu đuối, với những người đàn bà thiếu thốn tình cảm như bà thì càng dễ chinh phục. Bà đã xuôi lòng. Trước khi diễn ra bữa cơm thân mật, hai ông bà đã ra UBND phường đăng ký.

Vui mừng với hạnh phúc muộn màng, bà càng dốc sức chăm sóc ông. Bà coi đó là niềm vui, là trách nhiệm của người vợ. Những ngày ông mổ ruột thừa ở bệnh viện, mình bà nấu nướng chăm bẵm, các con ông chẳng phải bận tâm. Bà nghĩ rằng tuy không có công sinh thành, nuôi dưỡng nhưng bà dốc hết lòng, hết sức chăm sóc bố họ, chắc họ sẽ không bạc đãi gì bà. Để có tiền tiêu pha cho gia đình, bà rút tiền tiết kiệm. Nghe ông bảo bây giờ hai vợ chồng già sống với nhau, cần gì phải nhà ông, nhà tôi nên bà đã nhượng lại căn hộ tập thể để lấy 15 triệu đồng. Từ nay, bà sống là người nhà ông, chết là ma nhà ông.

Thế nhưng cuộc đời không như bà nghĩ. Một ngày kia, sau khi bà đi lễ ở Yên Tử mấy ngày trở về thì sự việc đã khác, bà không được vào nhà. Ít hôm sau, bà được biết ông đã viết đơn gửi lên tòa án. Sao sự việc lại đến mức này, bà không hiểu. Ông thì bảo rằng do các con ép. Nhưng nếu ông thương bà thì làm sao ông phải làm cái điều cạn tàu ráo máng này. Không được vào nhà, không còn nhà để về, không có người thân để nhờ vả, bà ăn nhờ, ở đậu khắp nơi. Có dạo bà ở nhờ kho thuốc nam của một hợp tác xã. Đang là người có nhà, có tiền, bỗng chốc bà thành tứ cố vô thân, không một đồng vốn giắt lưng. Bà ra tòa và cương quyết không chịu ly hôn. Tòa không thể xử ly hôn khi bà không đồng ý.

Tuy nhiên, gia đình bên chồng cấm đoán, họ không cho bà vào nhà. Người đàn bà gần 60 tuổi bỗng chốc trở nên bơ vơ sau khi đã nắm chắc chỗ dựa chắc chắn nhất. Bà muốn đối diện với ông để hỏi cho ra nhẽ nhưng cửa nhà họ lúc nào cũng khóa, thấy bà là họ đuổi. Bà đến nhờ Công an phường, Hội Phụ nữ và các đoàn thể khác can thiệp nhưng cũng đành bất lực. Bản thân bà thì sau nhiều ngày đến tòa theo giấy gọi, sống cù bơ cù bất đã quá mệt mỏi đành quay lại nơi đã ra đi. Bà chuộc lại căn phòng của mình với cái giá đắt gấp nhiều lần bằng tiền đi vay. Cuộc sống độc thân lại bắt đầu nhưng với một vết thương sâu hoắm. Bà trách mình tại sao ở cái tuổi đầu hai thứ tóc mà vẫn còn dại. Tại sao bà dễ tin người đến thế. Suốt thời son trẻ bà đã không màng gì đến chuyện chồng con, thế mà về già lại vướng vào để rồi… Phải chăng đó là cạm bẫy?

Bây giờ bà Mùi vẫn ngày ngày một mình một bóng dù rằng về mặt pháp luật bà đang có chồng. Chồng bà đang sống sờ sờ ra đấy. Cả ông và bà đều sống trong thành phố nhưng sao cái nghĩa vợ chồng nó bạc bẽo. Cái bếp lửa của bà cả tuần mới đỏ một hai lần. Bà bảo rằng, già rồi, ăn uống có đáng là bao. Căn phòng tập thể ẩm mốc, hàng xóm suốt ngày cạnh khóe nên bà không mấy khi ở nhà. Bà lên nhà máy, đến các cơ quan chức năng gửi đơn mong người ta cho bà một chỗ ở khác. Cấp nọ chuyển đến cấp kia, cho đến nay quyền lợi của bà vẫn chưa được giải quyết. Bà vẫn đi. Bà tin xã hội sẽ không quay lưng lại với những người bất hạnh như mình.

2. Bác cùng cơ quan với bố mẹ tôi. Hôm nay, khi nghe mẹ tôi kể về bác, tôi nhớ ra ngay. Bác Diệm. Trong ký ức của tôi, bác luôn mặc chiếc áo trắng may kiểu bà ba. Chiếc áo trắng lắm, nó trắng đến mức tôi lấy để so sánh với những chiếc áo trắng của mẹ tôi. Mẹ tôi bảo rằng, do chiếc áo của bác đã cũ, càng cũ nó càng mỏng đi nên có màu trắng như vậy. Cái áo trắng của bác Diệm cho tôi bài học về sự giữ gìn. Có những thứ cũ đi sẽ xấu xí, hư hỏng nhưng cũng có những thứ trở nên đẹp đẽ hơn.

Tôi ngạc nhiên khi biết tin bác Diệm vừa bị lừa tình. 60 tuổi, bác còn bị lừa ư? Ở vùng quê vốn yên bình lâu nay thì việc như một sự kiện để người ta bàn cãi rôm rả. Bác Diệm hiền lành là thế, đoan trang là thế mà bỗng dưng bị thiên hạ đem ra bàn luận. Bác buồn lắm nhưng làm sao ngăn được mồm thiên hạ. Mà cũng tại mình nữa cơ, bác tự nhủ như vậy. Mấy chục năm bác sống yên ổn một mình, bác không dám "phá rào" để có một đứa con cho vui tuổi già. Tôi còn nhớ, cùng tuổi tôi ở khu tập thể cơ quan hồi đó có những đứa bạn không có bố. Nếu tôi hỏi bố chúng nó đâu thì mẹ tôi nói tránh đi, rằng bố nó đi công tác xa, là liệt sĩ…

Tuy nhiên, tôi đã lớn lên cùng với thời gian và tôi cũng hiểu được sự thiếu vắng người cha của những đứa bạn là do đâu.  Hôm nay, các bạn tôi cũng đã trưởng thành và mẹ chúng, những người đàn bà dám đối diện với dư luận, với sự tai tiếng đã già. Bác Diệm cũng thế. Tôi hỏi mẹ sao hồi đó bác Diệm không như mẹ cái Hà, thằng Toàn… sinh con ngoài giá thú. Mẹ bảo, bác là cán bộ phụ nữ nên phải gương mẫu. Vâng! Cũng chính vì hai chữ gương mẫu mà về già bác phải sống đơn thân. Sau khi về hưu, bác về quê sinh sống. Hàng ngày, bác chạy chợ kiếm thêm đồng ra đồng vào. Vốn sống giản dị nên chẳng mấy chốc bác đã dành dụm được một số vốn kha khá. Thế nhưng cuộc sống phẳng lặng của bác đã bị xáo trộn. Một người đàn ông xuất hiện. Ông ta hơn bác 5 tuổi, đã goá vợ.

Theo lời ông nói thì dù cho con cái có hiếu thảo, vật chất có dư thừa đi chăng nữa cũng không bằng tình cảm vợ chồng. Nhìn xung quanh, thấy những cặp vợ chồng già chăm nhau mà ông ta thèm. Ông ước ao. Những lời nói như rót mật vào tai của người đàn ông từng trải đất Cảng dần dần làm bác xuôi lòng. Bác không cưỡng lại được cái viễn cảnh đầm ấm mà ông ta vạch ra. Một người phụ nữ lớn tuổi, sống đơn chiếc như bác làm sao không khát khao cuộc sống gia đình có vợ, có chồng, con cái sum vầy.

Bác từ biệt căn nhà nhỏ, từ biệt chỗ ngồi quen thuộc bên quầy hàng xén ở  chợ quê để ra Hải Phòng. Đến thành phố lạ, không người thân thích, không quen đường đi lối lại, bác tự đặt câu hỏi cho mình. Phải chăng mình đã quá phiêu lưu? Càng ngày câu hỏi càng lớn khi bác chứng kiến thái độ thiếu tôn trọng cha của những đứa con. Mọi việc nội trợ trong nhà đều dồn vào tay bác. Mãi rồi những đồng tiền phòng thân bác đem theo cũng chi tiêu hết cho những sinh hoạt thường nhật của cả gia đình. Bác hỏi chồng tiền chi tiêu thì ông ta tảng lờ, coi như đó không phải việc của mình. Hỏi con cái thì ai cũng từ chối. Không còn tiền để duy trì những bữa ăn cho cả nhà, các con ông bắt đầu quay sang hắt hủi bác. Họ dè bỉu, họ chê bôi. Chỗ dựa duy nhất của bác là chồng nhưng ông cũng chẳng đoái hoài. Không thể sống đơn độc giữa những người làm đổ vỡ mọi hy vọng của mình, bác đành ra đi.

Một năm trước, bác ra đi để đến với cuộc sống sum vầy. Nay bác lại ra đi để về với cuộc sống đơn lẻ. Bác sắm lại gánh hàng xén, tiêu những đồng lương hưu ít ỏi cho những sinh hoạt tối thiểu của mình. Thời gian sẽ chữa lành vết thương. Tìm kiếm hạnh phúc lứa đôi đâu phải là lỗi của người phụ nữ cho dù họ đang ở độ tuổi nào. Chỉ có điều bác đã không may mắn như ai đó. Tuy thất bại song nó đã cho bác thêm những trải nghiệm, thứ tài sản quý giá nhất trong đời một người đàn bà sống giữa trần ai

***

Công nghệ “chài giai”

Có câu "Đàn ông chỉ hư hỏng khi có tiền, còn đàn bà muốn có tiền phải hư hỏng", nhưng những người đàn bà trong bài viết này không bị mang tiếng là hư hỏng trong con mắt người đàn ông của họ. Họ đều có học thức, thế nên cái kỹ nghệ hút hồn đàn ông nó cũng không thô thiển như mấy cô gái nhà hàng, chỉ thích thọc tay vào ví khách.

Nàng khẽ cúi xuống thấp hơn một chút, vừa đủ để chiếc cổ áo hở ra thấp thoáng khuôn ngực trắng ngần. Lạnh lùng, nàng đi một đường cơ chính xác đến khó tin, đẩy nốt viên bi số 8 vào lỗ. Mặt vẫn lạnh như băng trước tiếng vỗ tay thán phục của đám đàn ông vây quanh. Nhẹ nhàng, nàng rảo bước về phía quầy bar, thả lại sau lưng mùi nước hoa đắt tiền và ánh mắt tiếc nuối của đối thủ.

Đêm nào cũng vậy, nàng chỉ gặp đối thủ của mình đúng một ván mà thôi. Nhưng cho dù, "được" thua người đẹp có một ván thì đối thủ của nàng cũng sung sướng lắm rồi, bởi có gã đàn ông nào ở cái bar này được nàng rộng lòng tiếp chiêu như vậy đâu. Cái đầu óc đầy sạn, đầy sỏi, chỉ quen với các mánh mung kiếm tiền của ông chắc không bao giờ biết được rằng, cái phân cảnh diễn ra cả tháng nay ấy chỉ là một đoạn trong vở kịch do chính nàng làm đạo diễn kiêm diễn viên chính, còn ông chỉ là một trong vô số những "diễn viên phụ" được nàng tuyển chọn và có thể thay thế bất cứ lúc nào mà thôi.

Ông nghiện bida số 1 và cũng là một cơ thủ có cỡ. Thế mà tối nào cũng chịu thua nàng thì có tức không cơ chứá. Tức hơn nữa là nàng chẳng thèm đòi hỏi gì sau mỗi lần thắng. Điều đó khiến một người đàn ông thừa tính nghĩa hiệp như ông áy náy. Áy náy lắm, có đời thuở nhà ai một đấng trượng phu lại đi ăn quỵt một người đẹp như nàng. Bởi bình thường, mỗi ván cá độ của ông không dưới tiền triệu, cả tháng nay, nếu tính rẻ ông cũng đã nợ nàng tới ba chục triệu đồng. Mà ba chục triệu với ông thì có thấm vào đâu, cái giống "tiền cho gái như… xuống sông", ông nào có tiếc gì. Chả bà con họ hàng máu mủ gì mà nàng làm cho ông vui hàng đêm, không giống như mụ vợ già ở nhà, đã như món đồ cổ bán không được tiền lại còn chán như cơm nếp nát.

Nàng không có vẻ ngoài của gái giang hồ, khuôn mặt trang điểm vừa phải và thật lạ, nàng chỉ nhận lời thách đấu duy nhất của ông và cũng chỉ một ván mà thôi, cho dù ông có van nài. Mỗi lần nàng cúi thấp chỉnh đường cơ hoặc uỡn ngực, vòng tay ra sau lưng bắn bi, các đường cong lại có dịp phơi bày và đôi tay của ông lại run lên. Xong một ván, nàng đi thật nhanh về bàn, khuôn mặt lại buồn đến gai lòng trước những trái tim đàn ông đang sẵn sàng rỉ máu.

Dạn dày chinh chiến như ông, đàn bà con gái qua tay ông có hàng lô xích xông nhưng không có ai giỏi bida và có khuôn mặt băng giá như nàng. Chứ thấy ông mới đến cổng, cả chục ả đã vội vàng chạy ra, mong được làm vợ ông một đêm cũng còn phải xếp hàng. Đối với ông, nàng vừa có điều gì đó huyền bí, vừa quyến rũ lại vừa khiến ông động lòng trắc ẩn bởi cái vẻ buồn buồn rất… lãng mạn kia.

Nàng cứ ngồi như thế cho đến khi ông leo lên chiếc xe hơi sang trọng thì nàng cũng làm như vô tình lướt chiếc SH tạt ngang đầu xe ông. Nếu cứ để thua nàng hoài mà không trả tiền thì có lẽ ông thành mặt mo mất. Nhưng lỡ nàng thua thì sao nhỉ, ông cợt nhả nêu ý kiến ấy với nàng, nàng khẽ cười rồi gật đầu nhẹ tênh: "nếu anh thắng…".

Trận đấu hôm ấy, nàng đủ thông minh để nhận ra chiếc bàn đã bị kê lệch đi một góc, và sở trường sút "lỗ tít" của nàng không thể phát huy tác dụng. Trong trò chơi ái tình, điều làm người ta sung sướng nhất ấy là nghĩ rằng, mình đang lừa được đối phương. Ông cũng vậy, ông hỉ hả khi nghĩ đến "chiến lợi phẩm", biết làm sao được, đàn ông mà, cho dù hàm răng không còn chiếc nào thì họ vẫn khoái món thịt trâu.

Còn nàng, rất kín đáo, nháy mắt với thằng bồi xếp bi, cả tháng nay, nàng chỉ chờ đợi mỗi giây phút… bị lừa này mà thôi. Dù sao thì thằng bồi nó cũng biết nhiều hơn ông, ít ra là trong trường hợp này, bởi nó hiểu rằng, "bà chị" khổ luyện đến gần chục năm nắm tay cơ chỉ để hạ đo ván "lão gia" bằng một… bàn thua tuyệt đẹp.

Họ tình cờ gặp nhau trong một thang máy khách sạn 4 sao và cùng bất ngờ nhấn số 5, hai ngón tay khẽ chạm vào nhau. Trong khoảnh khắc đáng nhớ ấy, nàng nhận được câu xin lỗi của ông cùng với nụ cười lịch sự. Vờ như không để ý, nàng rảo bước thật nhanh về phía phòng mình, thật bất ngờ, ông cũng bước ngay sát sau lưng nàng. Vô tình, chiếc cặp trên tay nàng rơi ra một ít giấy tờ, trong vài giây cúi xuống nhặt giúp nàng, ông đã kịp nhìn thấy đó là tấm bằng thạc sỹ ngành kinh tế. Trước khi cánh cửa hai phòng 503 và 505 được mở ra, họ cùng quay lại cười với nhau.

Đứng trước người đẹp mà người đàn ông không cảm thấy rung động thì chắc chắn đó là một gã đàn ông không có "năng lực hành vi", ấy là nói theo thuật ngữ pháp luật, còn dân gian vẫn quen gọi là "thằng điên". Mà ông lại không phải là một thằng điên, càng không muốn trở thành một thằng điên. Thế nên cả đêm ấy ông không tài nào chợp mắt nổi. Đôi chân dài của nàng khác với những đôi "chân cong váy ngắn, lóe xóe tiếng địa phương" mà thỉnh thoảng ông vẫn gặp ở các nhà hàng. Nàng hẳn là một phụ nữ có học, đôi chân đẹp của nàng được che bằng đôi tất mỏng mảnh nhưng kín đáo, mà chắc rằng khi cởi ra, nó còn đáng ngắm hơn rất nhiều.

Buổi sáng, họ lại gặp nhau ở cầu thang máy, cùng xuống tầng 1 ăn sáng. Và kỳ lạ thật! Nàng lại chọn đúng chiếc ghế hôm qua ông đã ngồi, mắt lơ đễnh ngắm hồ nước. 30 phút sau, ông bước ra sảnh, khi chiếc BMW mới coóng đỗ xịch bên cạnh thì phía bên kia, nàng cũng vừa thong thả bước lên con Mẹc bóng lộn. Ra Hà Nội công tác lần này, hẳn là có nhiều điều thú vị đối với ông và nàng chính là một trong những điều thú vị ấy.

Hiếm người phụ nữ nào có cùng sở thích sau khi bơi tối lại nhâm nhi chanh muối và đọc báo tin tức buổi chiều như ông. Sau khi làm một vòng bể, ông khoan khoái nằm dài trên ghế. Nàng bước qua, nhẹ và thơm như cơn gió, vô tình đôi chân thon dài vấp vào chân ông, cả thân hình con gái với bộ đồ hai mảnh đổ ập xuống nửa người ông. Tình huống bất ngờ khiến họ đều lúng túng và cho đến bây giờ, ông vẫn không sao quên được khuôn ngực phập phồng nhức nhối, món tóc mai bết nước hoang dại dưới ánh sáng bàng bạc trông thật ma mị và quyến rũ.

Đẹp như trong phim! Nhưng ông lại vốn ghét phim ảnh nên không bao giờ biết được rằng, gã lái xe được công ty đại diện ngoài Hà Nội giao trọng trách chở ông đích xác là một "diễn viên phụ" và có quan hệ mật thiết với nàng. Chính gã cung cấp số phòng khách sạn, giờ giấc làm việc và những sở thích nho nhỏ của ông cho nàng. Cả đến con Mẹc mới kính coong kia nữa, cũng là do gã nhờ một thằng bạn lái xe đến để "làm chòe". Họ trở nên thân nhau từ hôm ấy và tất nhiên, ông có cơ hội trả hơn 10 triệu tiền thuê phòng trong gần chục ngày cho nàng. Rồi theo đề nghị của ông, nàng rời bỏ "công ty nước ngoài" đang kiếm cả "nghìn đô một tháng" để sang biên chế chính thức công ty đang ăn nên làm ra của ông, công việc của nàng từ ấy cũng vất vả chẳng kém gì sếp, suốt ngày phải tháp tùng ông trong những chuyến công tác và cả những chuyến du lịch nước ngoài nữa.

Ông thấy đời mình như trẻ hơn khi gặp nàng, còn nàng thì lại thường rùng mình mỗi khi nghĩ đến, cái đêm đó, "lão già" mà cứ mặc kệ mình với cái chân đau thì không biết nàng sẽ đào đâu ra hơn chục triệu đồng để trả tiền phòng, mà với 10 cái bằng thạc sỹ cũng khó có cơ hội kiếm việc làm ngon lành và được "sở hữu" một Mạnh Thường Quân đối với một sinh viên mới ra trường như nàng. Thực ra, câu chuyện này kết thúc "có hậu" vì các nhân vật trong chuyện đều cảm thấy mình là người may mắn. Còn ai may mắn hơn ai lại là một câu chuyện khác.

"Cave kể chuyện, con nghiện trình bày" - nghe các nàng kể lể hoàn cảnh gia đình, dòng đời xô đẩy để các nàng buộc phải chấp nhận con đường này thì những trái tim đàn ông vốn chai như thép cũng phải vỡ vụn ra như pha lê. Thế nhưng, những người đàn bà trong bài viết này còn có năng khiếu "kể chuyện" hay hơn cave. Họ cũng có kiểu moi tiền lạ đời lắm. Đàn ông hiếm ai không sĩ gái, không sĩ gái không phải đàn ông mà đã là đàn ông thì không thể không… sĩ gái. Ai cũng biết điều ấy, và nàng tự hào vì hiểu được những "đức tính" của đàn ông. Gã si tình của nàng tuy rằng xuất phát điểm chỉ là "đồng nát sắt vụn" nhưng cũng nhờ com cóp mà càng ngày gã càng giàu lên trông thấy. Thế nhưng gã lại thích tình yêu lãng mạn, mỗi ngày đều đặn gửi đến cho nàng một bông hồng, tính ra đến nay phải chục xô hoa nhưng cũng chưa một lần nào được nàng hạ cố nhận lời mời đi ăn tối.

Nàng không có nhiều sở thích hư hỏng như đàn ông, nàng chỉ có một vài sở thích nho nhỏ của chị em phụ nữ thôi, ví như mua sắm chẳng hạn. Thế thôi mà lần nào điện thoại cho nàng gã cũng phải hỏi: "Em đang ở đâu thế?". Nàng nghe vậy giận lắm, đã biết rồi còn phải hỏi nhiều. Hiệu trang sức Bảo Tín chứ đâu, không thì cửa hàng điện thoại di động to tướng trên phố Điện Biên Phủ, hoặc cùng lắm là cửa hàng thời trang D&G nổi tiếng nhất Hà Nội, (cho dù lúc ấy nàng đang ngủ vùi trong chăn). Một người đẹp từng có giải như nàng thì đến những nơi như thế mới hợp lý chứ, có thế thôi mà cũng không nghĩ ra. Cái tội ấy là phải phạt nặng lắm đấy.

Gã biết thân biết phận lắm lắm, muốn chiếm được trái tim nàng thì phải hiểu cả những sở thích nho nhỏ của nàng nữa chứ. Biết nàng đang ở đâu rồi mà không thèm mò đến có họa là mặt mo, mà đến rồi lại cứ đứng như thằng dở hơi ở cửa hàng người ta, có mỗi chuyện mở ví ra, rút tiền trả cho nàng mà không làm được thì còn gì là khí phách thằng đàn ông. Cho dù động tác rút tiền có hao tổn sức lực gì đâu mà cũng khá nhiều lần khiến gã toát mồ hôi hột. Nhưng gã yêu cái sự ngây thơ, cái niềm vui trẻ con của nàng mỗi lần nhận được quà ấy. Làm sao mà không yêu được kia chứ, nàng nhân hậu, nàng thánh thiện đến không thể bút mực nào tả xiết (!).

Nàng chưa có chồng nhưng lại "nuôi con hộ một người bạn mà vì nợ nần đã trốn đi biệt xứ". Đấy là nàng kể chuyện thế, chứ gã nào có biết con nuôi, con đẻ gì đâu. Hoàn cảnh đáng thương như thế thì họa có là gỗ đá mới không rung động, mà gã đâu phải là gỗ đá. Được che chở, bao bọc cho nàng và cả con nàng nữa, gã thấy hoan hỉ lắm, cứ như được làm việc thiện. Cái con bé ấy cũng thật đáng yêu, nó cứ nhằng nhẵng theo "mẹ", tính lại cũng giống hệt "mẹ", trẻ con gì mà chỉ thích xài đồ người lớn, trẻ con gì mà thích xài điện thoại di động, đồ trang sức đắt tiền. Mà con nàng nó lại cứ gọi gã là bố mới chết chứ. Điều ấy khiến một thằng đàn ông chưa được làm bố như gã xúc động lắm. Nhưng gã có biết đâu rằng, người đàn ông nào là bạn mẹ nó cũng được nó gọi là bố như vậy đấy

***