Hong Lau Mong 71_85

Hoàng Laâu Moäng

Hoài thöù baûy möôi moát

Ngöôøi hieàm khích coá yù gaây hieàm khích

Gaùi Uyeân Öông voâ tình gaëp Uyeân Öông

Giaû Chính veà Kinh, taâu laïi moïi vieäc xong xuoâi, ñöôïc veà nhaø nghæ

moät thaùng. Vì tuoåi giaø söùc yeáu, coâng vieäc naëng neà, laïi maáy naêm ôû beân

ngoaøi, xa caùch gia ñình. Nay ñöôïc tuï hoïp trong nhaø, taát nhieân oâng ta

vui möøng khoân xieát. Vì vaäy baát cöù vieäc lôùn nhoû ñeàu gaùc moät beân,

ngaøy ngaøy chæ xem saùch, khi buoàn thì ñaùnh côø, uoáng röôïu vôùi boïn gia

khaùch, hoaëc ban ngaøy, meï con, vôï choàng cuøng ngoài vôùi nhau noùi

chuyeän cho vui.

Nhaân moàng 3 thaùng 8 naêm naøy laø ngaøy baùt tuaàn ñaïi khaùnh cuûa

Giaû maãu, baïn beø seõ ñeán möøng, sôï yeán tieäc khoâng laøm xueå neân Giaû

Chính ñaõ baøn vôùi Giaû Xaù vaø Giaû Lieãn, ñònh baét ñaàu töø ngaøy 28 thaùng

7 ñeán moàng 5 thaùng 8, hai phuû Vinh, Ninh ñeàu môû yeán tieäc. Phuû

Ninh thì môøi khaùch ñaøn oâng, phuû Vinh thì môøi khaùch ñaøn baø. Trong

vöôøn Ñaïi Quan thì thu doïn maáy nôi roäng raõi nhö gaùc Xuyeát Caåm,

vieän Gia AÁm ñeå laøm choã nghæ ngôi. Ngaøy 28 thì môøi caùc hoaøng thaân,

phoø maõ, vöông coâng, caùc töôùc vöông, quaän chuùa, vöông phi, coâng chuùa,

quoác quaân, thaùi quaân, phu nhaân; ngaøy 29 môøi caùc vò phuû, ñoác, traán

cuøng caùc baäc meänh phuï; ngaøy 30 môøi caùc vò quan tröôûng cuøng phu

nhaân, baïn thaân xa gaàn cuøng caùc baø. Ngaøy moàng moät thì Giaû Xaù baøy gia yeán, ngaøy moàng hai ñeán nhaø Giaû Chính, ngaøy moàng ba ñeán nhaø

Giaû Traân vaø Giaû Lieãn; ngaøy moàng boán thì trong phuû Giaû goùp nhau

baøy gia yeán; ngaøy moàng naêm thì boïn Laïi Ñaïi, Laâm Chi Hieáu cuøng

boïn quaûn söï goùp chung baøy yeán möøng moät ngaøy.

Töø ñaàu thaùng baûy, ngöôøi ñöa leã thoï ñeán möøng lieân tieáp khoâng döùt.

Boä Leã vaâng chæ ban cho moät caùi gaäy baèng vaøng daùt ngoïc, boán suùc

ñoaïn maøu, cheùn vaøng boán caùi, baïc naêm traêm laïng. Nguyeân phi laïi sai

Thaùi giaùm ñöa ñeán moät taám thoï tinh baèng vaøng, moät caùi gaäy traàm

höông, moät chuoãi haït daø nam, moät hoäp höông phuùc thoï, hai neùn vaøng,

taùm neùn baïc, möôøi hai taám ñoaïn maøu, boán caùi cheùn ngoïc. Ngoaøi ra töø

thaân vöông, phoø maõ ñeán caùc quan vaên voõ lôùn, nhoû ñi laïi xöa nay ñeàu

coù leã möøng, khoâng the�r="n� keå xieát ñöôïc. Trong nhaø ñaët moät caùi baøn lôùn

traûi thaûm ñoû baøy heát nhöõng ñoà quyù giaù beân treân roài môøi Giaû maãu ñeán

xem. Maáy hoâm ñaàu, Giaû maãu coøn cao höùng ñeán nhìn qua, sau chaùn

khoâng xem nöõa, chæ noùi: “Baûo chaùu Phöôïng nhaän caû, hoâm naøo raûnh ta

seõ laïi xem”.

Ñeán ngaøy 28, trong hai phuû ñeàu treo ñeøn keát hoa, ñaët bình loan

phöôïng, traûi neäm phuø dung, tieáng ñaøn saùo chieâng troáng vang khaép

ngoaøi ñöôøng trong ngoõ. Hoâm aáy trong phuû Ninh chæ coù Baéc Tónh

vöông, Nam An quaän vöông, Vónh Xöông phoø maõ, Laïc Thieän quaân

vöông, cuøng maáy vò coâng haàu aám taäp baïn thaân; trong phuû Vinh thì coù

Nam An vöông thaùi phi, Baác Tónh vöông phi cuøng caùc vò meänh phuï

coâng haàu baïn thaân. Boïn Giaû maãu ñeàu môøi ngay vaøo vieän Gia AÁm

trong vöôøn Ñaïi Quan uoáng traø, thay aùo xong nghæ ngôi, môùi ñeán vieän

Vinh Khaùnh möøng thoï roài vaøo tieäc. Hoï nhöôøng nhau moät luùc môùi

ngoài vaøo choã. Nam vöông phi vaø Baéc vöông phi ngoài ôû hai baøn treân,

coøn caùc baø coâng haàu thì theo thöù töï ngoài ôû baøn döôùi. Phía döôùi, beân

traùi thì caùc baø Caåm Höông haàu vaø Laâm Xöông baù ngoài tieáp, phía döôùi

beân phaûi laø choã ngoài cuûa Giaû maãu. Hình phu nhaân vaø Vöông phu

nhaân daãn Vöu thò, Phöôïng Thö cuøng maáy baø trong hoï daøn thaønh

haøng caùnh nhaïn ñöùng haàu sau löng Giaû maãu, vôï Laâm Chi Hieáu vaø vôï

Laïi Ñaïi daãn boïn ñaøn baø ñöùng ôû ngoaøi reøm truùc daâng röôïu vaø thöùc aên,

vôï Chu Thuïy daãn maáy a hoaøn ñöùng sau bình phong ñeå chôø sai baûo.

Nhöõng ngöôøi ñi haàu caùc vò khaùch ñeàu coù ngöôøi môøi ñi khoaûn ñaõi ôû choã

khaùc.

Moät luùc ban haùt ra chuùc möøng, ôû döôùi saân khaáu coù 12 ñöùa gaùi nhoû

chöa ñeå toùc, ñeàu trang ñieåm moät maøu, chaép tay ñöùng haàu. Moät laùt, coù

moät ngöôøi daâng ñôn keâ teân vôû haùt ñöùng ôû döôùi theàm, ñöa cho moät baø

ñöùng trình vieäc. Baø aáy nhaän roài môùi ñöa cho vôï Laâm Chi Hieáu. Vôï

Laâm Chi Hieáu ñeå ñôn vaøo caùi khay nhoû roùn reùn môû reøm vaøo ñöa cho

naøng haàu cuûa Vöu Thò laø Boäi Phöôïng nhaän roài môùi ñöa cho Vöu Thò.

Vöu Thò naâng leân baøn treân, Nam An thaùi phi nhöôøng moät luùc, roài

chaám moät vôû haùt “Caùt Khaùnh”, sau laïi ñöa cho Baéc Tónh vöông phi

chaám moät vôû nöõa. Moïi ngöôøi khaùc laïi nhöôøng nhau moät luùc roài ba�or="�o

choïn vôû naøo hay thì haùt.

Moät laùt, môùi daâng ñöôïc boán moùn aên vaø moät moùn canh, nhöõng

ngöôøi theo ñeán haàu phaùt phaàn thöôûng cho con haùt xong, moïi ngöôøi

thay aùo ñi vaøo vöôøn roài daâng cheø ngon.

Nam An thaùi phi nhaân hoûi ñeán Baûo Ngoïc. Giaû maãu cöôøi noùi:

- Hoâm nay maáy nôi trong mieáu tuïng kinh “Baûo an duyeân thoï”(4)

chaùu noù phaûi ñi chaàu kinh roài.

Laïi hoûi ñeán boïn chò em.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Caùc chaùu ñöùa thì oám, ñöùa thì yeáu, heã thaáy ngöôøi laï laø ngöôïng

nguøng, neân toâi baûo chuùng noù ôû laïi troâng nhaø. Ñaõ truyeàn moät ban haùt

coù caû con haùt nhoû sang haùt ôû beân nhaø, caùc chaùu ñöông tieáp baø dì chaùu

xem haùt ñaáy.

Nam An thaùi phi cöôøi noùi:

- Ñaõ theá thì baûo ngöôøi goïi hoï sang ñaây.

Giaû maãu quay laïi baûo Phöôïng Thö:

- Ñi goïi caùc em Töông Vaân, Baûo Thoa, Baûo Caàm, Ñaïi Ngoïc vaø baûo

em Ba daãn chuùng noù ñeán.

Phöôïng Thö vaâng lôøi, sang nhaø Giaû maãu, thaáy boïn chò em ñöông

aên quaû xem haùt. Baûo Ngoïc cuõng môùi ñi chaàu kinh ôû mieáu veà. Phöôïng

Thö noùi xong, chò em Baûo Thoa cuøng Ñaïi Ngoïc, Töông Vaân, Thaùm

Xuaân taát caû naêm ngöôøi ñi vaøo trong vöôøn. Troâng thaáy, moïi ngöôøi

chaøo hoûi nhau. Trong ñaùm khaùch coù ngöôøi ñaõ gaëp, ñeàu ñoàng thanh

khen ngôïi caùc coâ. Trong ñoù coù Töông Vaân laø quen nhaát. Nam An thaùi

phi cöôøi noùi:

- Coâ ôû ñaây nghe thaáy toâi ñeán maø khoâng ra, ñeå phaûi môøi môùi ñeán.

Ngaøy mai toâi seõ baûo cho oâng chuù coâ!

Roài moät tay naém Thaùm Xuaân, moät tay naém Baûo Thoa, hoûi: “Möôøi

maáy tuoåi roài?” - Thaùi Phi laïi khen ngôïi luoâm moàm. Sau boû hai ngöôøi

naøy ra, laïi naém Ñaïi Ngoïc vaø Baûo Caàm, ngaém nghía raát kyõ, khen ngôïi

moät luùc, cöôøi noùi:

- Ñeàu ñeïp caû! Khoâng bieát baûo toâi khen ngöôøi naøo cho phaûi!

Luùc ñoù ñaõ coù ngöôøi ñem quaø ñeán chia ra maáy phaàn: naêm chieác

nhaãn baèng vaøng ngoïc, naêm chuoãi haït chaâu Uyeån höông, Nam An thaùi

phi cöôøi noùi:

- Xin caùc coâ ñöøng cöôøi, caàm laáy ñeå thöôûng cho boïn haàu.

Naêm ngöôøi voäi laïy taï caùm ôn. Baéc Tónh vöông phi cuõng coù naêm

moùn quaø thöôûng. Coøn nhöõng ngöôøi khaùc khoâng keå heát.

Uoáng nöôùc xong, moïi ngöôøi da�pan>�o chôi trong vöôøn moät luùc, Giaû maãu

laïi môøi vaøo tieäc. Nam An thaùi phi caùo töø noùi:

- Ngöôøi toâi khoâng ñöôïc khoûe, khoâng ñeán khoâng ñöôïc. Vì theá xin

thöù loãi cho toâi veà tröôùc.

Giaû maãu nghe noùi khoâng tieän giöõ laïi, hai beân chaøo nhau tieãn ra

ñeán vöôøn, Nam An thaùi phi leân kieäu veà. Baéc Tónh vöông phi ngoài laïi

moät luùc roài cuõng veà. Coøn thì coù ngöôøi ngoài heát böõa tieäc coù ngöôøi nöûa

chöøng ra veà. Giaû maãu hoâm aáy meät nhoïc neân hoâm sau khoâng ra ngoaøi,

taát caû ñeàu do Hình phu nhaân tieáp ñaõi. Coù nhöõng con em nhaø gia theá

ñeán chuùc thoï, thì chæ ñeán laøm leã ôû nhaø khaùch, boïn Giaû Xaù, Giaû Chính,

Giaû Traân ñaùp leã, roài môøi sang phuû Ninh döï tieäc.

Maáy hoâm aáy, Vöu Thò buoåi chieàu khoâng veà phuû mình, ban ngaøy

tieáp khaùch, ñeán toái thì haàu chuyeän Giaû maãu, laïi giuùp Phöôïng Thö

troâng nom ñoà ñaïc, leã vaät laáy vaøo ñem ra. Ban ñeâm ñeán nguû ôû buoàng

Lyù Hoaøn. Hoâm aáy chò ta haàu Giaû maãu aên côm chieàu xong. Giaû maãu

noùi:

- Caùc chaùu meät laém, ta cuõng meät. Caùc chaùu tìm ngay caùi gì maø aên

roài ñi nghæ, mai coøn phaûi daäy sôùm.

Vöu Thò vaâng lôøi lui ra, ñeán nhaø Phöôïng Thö aên côm. Phöôïng

Thö ñöông ôû treân laàu, troâng nom ngöôøi ta thu nhaän nhöõng bình

phong mang ñeán bieáu, chæ coù Bình Nhi ôû nhaø gaáp quaàn aùo cho

Phöôïng Thö. Vöu Thò nhôù ñeán luùc dì Hai coøn soáng, nhôø ñöôïc Bình

Nhi saên soùc, lieàn gaät ñaàu noùi:

- Chò gioûi quaù! Ngöôøi toát buïng nhö chò maø laïi cöù phaûi chòu daõi

daàu ôû ñaây maõi aø!

Bình Nhi rôm rôùm nöôùc maét, noùi laûng sang chuyeän khaùc. Vöu Thò

cöôøi hoûi:

- Môï chò ñaõ aên côm chöa?

- Neáu aên côm thì theá naøo maø chaúng môøi môï ñeán.

- Ñaõ theá ta ñi aên choã khaùc vaäy, ñoùi khoâng chòu ñöôïc.

Noùi xong Vöu Thò lieàn ñi. Bình Nhi voäi cöôøi noùi:

- Môøi môï haõy ôû laïi, ôû ñaây coù baùnh aên loùt daï moät ít, roài seõ aên côm.

- Chò ñöông baän, toâi vaøo vöôøn quaáy caùc coâ aáy thoâi.

Bình Nhi giöõ laïi khoâng ñöôïc, ñaønh phaûi thoâi.

Vöu Thò vaøo ñeán vöôøn, thaáy cöûa chính vaø caùc cöûa beân vaãn chöa

ñoùng, ñeøn loàng vaãn thaép, lieàn quay laïi baûo a hoaøn nhoû ñi goïi ngöôøi

ñaøn baø tröïc ñeâm ñeán. A hoaøn vaøo ñeán phoøng canh, khoâng thaáy boùng

moät ngöôøi naøo, quay laïi trình Vöu Thò, Vöu Thò sai ñi goïi ngöôøi ñaøn

baø quaûn gia. A hoaøn vaâng lôøi ñi ra, ñeán maùi hieân thöù hai, nôi boïn

quaûn söï thöôøng hoïp nhau baøn vieäc, chæ thaáy coù hai baø giaø ñöông chia

nhau caùc thöùc quaû aên. A hoaøn hoûi:

- Coù baø quaûn söï naøo ôû ñaây khoâng? Môï toâi ôû phuû Ñoâng ñöùng chôø

ngoaøi kia ñeå daën baûo coâng vieäc.

Hai baø giaø chæ lo chia nhau quaû aên, laïi nghe noùi laø môï ôû phuû

Ñoâng neân khoâng ñeå yù laém, noùi:

- Caùc baø quaûn gia vöøa môùi ñi caû roài.

- Caùc baø ñi tìm hoä veà.

- Chuùng toâi chæ lo vieäc troâng nhaø, chöù khoâng lo vieäc ñi goïi ngöôøi.

Coâ muoán goïi ai thì sai ngöôøi khaùc ñi maø goïi.

- UÙi chaø! Theá naøy thì loaïn maát. Taïi sao caùc baø laïi khoâng chòu ñi?

Caùc baø noùi doái ngöôøi môùi ñeán, chöù noùi doái theá naøo ñöôïc toâi. Ngaøy

thöôøng caùc baø khoâng ñi goïi thì ai ñi? Baây giôø coù vieäc gì cuûa baûn thaân

caùc baø hoaëc thöôûng caùi gì cho caùc ngöôøi quaûn gia thì caùc baø ñaõ chaïy

cong ñuoâi leân roài, khoâng caàn phaûi bieát laø ai nöõa. Neáu môï Hai caàn sai

ñi, caùc baø coù daùm traû lôøi nhö theá khoâng?

Baø giaø naøy moät laø say röôïu, hai laø bò a hoaøn bôùi xaáu, quaù theïn

thaønh giaän, lieàn caõi laïi:

- Ñöøng coù dô! Goïi ngöôøi hay khoâng laø vieäc chuùng tao, can gì ñeán

maøy? Maøy chöa chi ñaõ daùm bôùi xaáu chuùng tao aø! Maøy thöû nghó xem

meï maøy haàu caùc oâng quaûn gia beân aáy coøn bieát lieám goùt gioûi hôn

chuùng tao nöõa kia. Vieäc nhaø ai maëc nhaø aáy! Maøy coù gioûi thì veà maø

cheøn eùp ngöôøi nhaø maøy ôû beân aáy, chöù chuùng tao ôû beân naøy thì maøy

khoâng coù phaän söï gì ñaâu!

A hoaøn nghe noùi, giaän taùi maët noùi: “Gioûi, gioûi, gioûi ñaáy!”

Roài quay ngoaét veà trình.

Vöu Thò ñaõ ñi vaøo trong vöôøn, gaëp Taäp Nhaân, Baûo Caàm, Töông

Vaân cuøng hai sö coâ ôû am Ñòa Taïng ñöông keå chuyeän cuõ vui ñuøa vôùi

nhau, Vöu Thò noùi: “Ñoùi laøm roài”. Roài vaøo ngay vieän Di Hoàng. Taäp

Nhaân söûa soaïn maáy moùn aên chay vaø maën môøi Vöu Thò aên.

A hoaøn nhoû chaïy ngay ñeán, haàm haàm keå laïi chuyeän vöøa qua. Vöu

Thò nghe xong, cöôøi nhaït:

- Hai muï aáy laø ngöôøi theá naøo?

Hai sö coâ vaø Baûo Caàm, Töông Vaân sôï Vöu Thò böïc leân, ñeàu

khuyeân:

- Nhaát ñònh noù nghe sai, chöù laøm gì coù chuyeän aáy.

Hai sö coâ laïi cöôøi ñaåy con a hoaøn noùi:

- Coâ naøy coøn treû noùng naûy quaù! Caùc baø giaø aáy aên noùi laåm caåm, coù

cuõng khoâng neân keå laïi môùi phaûi. Môï nhaø ta taám thaân ngaøn vaøng, khoù

nhoïc maáy hoâm, chöa coù moät gioït röôïu vaøo mieäng, chuùng ta neân laøm

cho môï vui veû, chöù keå nhöõng chuyeän aáy ra laøm gì?

Taäp Nhaân voäi cöôøi, keùo con a hoaøn ra baûo:

- Em ôi! Haõy ra ngoaøi nghæ ñaõ, ñeå chò sai ngöôøi ñi goïi hoï ñeán ñaây.

Vöu Thò noùi:

- Khoâng phaûi sai ai caû, chò cöù ñi goïi hai muï aáy vaø goïi caû thím

Phöôïng ñeán nöõa!

- Toâi xin ñi aï.

- Thoâi cuõng khoâng caàn chò nöõa.

Hai sö coâ voäi ñöùng daäy cöôøi noùi:

- Xöa nay môï laø ngöôøi ñoä löôïng, roäng raõi, hoâm nay laø ngaøy möøng

thoï cuûa cuï nhaø, neáu môï töùc giaän, chaúng ñeå cho ngöôøi ngoaøi baøn taùn

hay sao?

Baûo Caàm, Töông Vaân cuõng ñeàu cöôøi vaø ngaên laïi, Vöu Thò noùi:

- Neáu khoâng phaûi laø ngaøy sinh nhaät cuï, thì ta nhaát ñònh khoâng

nghe! Thoâi haõy taïm tha cho hoï.

Ñöông luùc noùi chuyeän, Taäp Nhaân laïi sai moät a hoaøn ra ngoaøi cöûa

vöôøn tìm ngöôøi. Vöøa gaëp ngay vôï Chu Thuïy, a hoaøn naøy keå laïi chuyeän

cho chò ta nghe. Vôï Chu Thuïy tuy khoâng phaûi laø ngöôøi quaûn söï,

nhöng ngaøy thöôøng chò ta caäy laø ngöôøi theo haàu cuûa Vöông phu nhaân,

vaãn coù chuùt theå dieän, tính laïi ranh maõnh, hay ñi ton hoùt caùc nôi, vì

theá caùc chuû nhaø ñeàu öa thích chò ta. Nay nghe thaáy chuyeän naøy chò ta

lieàn ñi ngay vaøo vieän Di Hoàng, vöøa chaïy vöøa noùi: “Cheát noãi, laøm môï

toâi böïc cheát ñi maát. Nhaø naøy quen quaù sinh nhôøn roài. Tieác laø luùc baáy

giôø mình khoâng ôû ñaáy! Cöù ñaùnh cho chuùng noù maáy caùi taùt roài sau seõ

lieäu”.

Vöu Thò troâng thaáy vôï Chu Thuïy, cöôøi noùi:

- Chò Chu ôi, laïi ñaây baøn caâu chuyeän naøy. Ñeán baây giôø cöûa vöôøn

vaãn coøn môû toang, ñeøn ñuoác saùng tröng, ngöôøi ra keû vaøo raàm raäp, neáu

xaûy ra chuyeän gì baát ngôø thì laøm theá naøo? Toâi ñònh baûo ngöôøi tröïc

ñeâm phaûi taét ñeøn ñoùng cöûa, khoâng ngôø khoâng thaáy moät moáng naøo!

Vôï Chu Thuïy noùi:

- Theá môùi cheát chöù! Hoâm noï môï Hai ñaõ daën baûo hoï laø maáy ngaøy

nay coâng vieäc beà boän, ngöôøi ñi laïi ñoâng, toái ñeán caàn phaûi taét ñeøn,

ñoùng cöûa, khoâng phaûi ngöôøi trong vöôøn nhaát thieát khoâng cho vaøo.

Theá maø baây giôø laïi khoâng coù moät ngöôøi naøo. Ñeå maáy hoâm nöõa, theá

naøo cuõng phaûi ñaùnh cho hoï moät traän môùi ñöôïc.

Vöu Thò keå laïi lôøi cuûa a hoaøn nhoû. Vôï Chu Thuïy noùi:

- Môï khoâng caàn phaûi töùc giaän. Ñeå xong vieäc, toâi seõ baûo ngöôøi coi

vieäc, ñaùnh cho cheát quaân aáy, haõy hoûi xem ñöùa naøo noùi caâu “Vieäc nhaø

ai maëc nhaø naáy”. Toâi ñaõ baûo chuùng phaûi taét ñeøn ñoùng cöûa roài. Xin môï

ñöøng böïc nöõa.

Ñang luùc oàn aøo thì Phöôïng Thö sai ngöôøi ñeán môøi sang aên côm.

Vöu Thò noùi:

- Toâi khoâng ñoùi, vöøa môùi aên maáy caùi baùnh roài, môøi môï chò cöù xôi

ñi.

Moät luùc vôï Chu Thuïy ra veà, keå laïi chuyeän vöøa roài cho Phöôïng

Thö nghe.

Phöôïng Thö baûo:

- Ghi laáy teân hai con muï aáy, chôø maáy hoâm nöõa, seõ troùi chuùng ñöa

sang phuû Ñoâng ñeå môï Caû xeùt xöû. Hoaëc ñaùnh hoaëc tha, tuøy loøng môï aáy.

Chöù coù quan troïng gì vieäc naøy!

Vôï Chu Thuïy nghe noùi, chæ chôø moät caâu nhö theá, vì ngaøy thöôøng

chò ta vaãn coù xích mích vôùi maáy baø giaø aáy, lieàn sai moät ñöùa haàu nhoû

ñeán nhaø Laâm Chi Hieáu truyeàn laïi lôøi cuûa Phöôïng Thö, roài baûo vôï

Laâm Chi Hieáu ñeán haàu môï Caû ngay. Laïi sai ngöôøi töùc khaéc ñeán troùi

hai baø giaø aáy, giam vaøo chuoàng ngöïa, sai ngöôøi canh giöõ.

Vôï Laâm Chi Hieáu khoâng bieát laø vieäc gì, voäi leân xe vaøo haàu

Phöôïng Thö tröôùc. Môùi ñeán cöûa ngoaøi, ñöa tin vaøo, boïn a hoaøn ra noùi:

- Môï Hai vöøa môùi ñi nghæ. Môï Caû ôû trong vöôøn aáy, baûo baø ñeán

haàu môï Caû laø ñöôïc roài.

Vôï Laâm Chi Hieáu ñaønh phaûi vaøo trong vöôøn, ñeán Ñaïo Höông

thoân. Boïn a hoaøn vaøo trình. Vöu Thò nghe noùi, thaáy khoâng ñaønh loøng,

lieàn goïi vôï Laâm Chi Hieáu vaøo, cöôøi noùi:

- Toâi chaúng qua vì khoâng tìm ñöôïc ngöôøi, neân môùi hoûi ñeán baø,

nhöng baø ñaõ veà roài. Vieäc aáy cuõng chaúng quan troïng gì. Ai laïi coøn goïi

baø ñeán ñaáy, laøm cho baø phaûi maát coâng ñi. Vieäc naøy cuõng thöôøng thoâi,

toâi ñaõ boû qua ñi roài.

Vôï Laâm Chi Hieáu cöôøi noùi:

- Môï Hai sai ngöôøi ñoøi toâi, noùi raèng môï coù vieäc gì sai baûo.

Vöu Thò noùi:

- Chöøng baø Chu ñaët chuyeän ra ñaáy. Thoâi baø ñi veà nghæ, khoâng coù

chuyeän gì to taùt ñaâu.

Lyù Hoaøn laïi muoán keå roõ ñaàu ñuoâi caâu chuyeän, nhöng Vöu Thò gaït

ñi.

Vôï Laâm Chi Hieáu thaáy theá ñaønh phaûi quay ra. Laïi gaëp dì Trieäu

ñi ñeán, cöôøi noùi:

- UÙi chaø chaø! Baø chò ôi! Baây giôø chöa veà nhaø nguû, coøn ñi ñaâu ñaáy?

Vôï Laâm Chi Hieáu cöôøi traû lôøi:

- Sao laïi khoâng veà nhaø?

Roài thuaät laïi vieäc xaûy ra nhö theá, neân môùi phaûi ñi. Dì Trieäu xöa

nay vaãn thích nghe loùng, hôn nöõa ngaøy thöôøng vaãn ñi laïi thaân maät

vôùi luõ con gaùi cuûa boïn quaûn söï, ñeå keùo beø keùo caùnh vôùi nhau. Vöøa roài

baø ta ñaõ bieát taùm chín phaàn, nay nghe vôï Laâm Chi Hieáu noùi, lieàn xui

neân laøm theá naøy theá noï. Vôï Laâm Chi Hieáu nghe ñoaïn, ñaùp:

- Teù ra vieäc ñoù coù ñaùng caùi quaùi gì. Neáu tha cho noù thì chaúng noùi

laøm gì, neáu buïng heïp hoøi thì chæ ñaùnh maáy roi laø xong vieäc.

Dì Treäu noùi:

- Baø chò ôi, vieäc coù to taùt gì cho cam, ñuû bieát hoï caøn rôõ quaù. Coù

theá thoâi cuõng laïi goïi baø chò vaøo. Thaät laø hoï coi khinh baø chò, laáy baø

chò ra laøm troø ñuøa. Thoâi baø chò veà ñi, keûo mai laïi coù vieäc. Toâi cuõng

chaúng giöõ baø chò ôû laïi uoáng nöôùc nöõa.

Vôï Laâm Chi Hieáu ñi ra, ñeán tröôùc cöûa beân caïnh thì gaëp con gaùi

cuûa hai baø giaø luùc naõy ñeán khoùc loùc nhôø xin hoä. Vôï Laâm Chi Hieáu

cöôøi noùi:

- Con beù naøy thaät vôù vaån! Ai baûo caùc baø uoáng röôïu noùi nhaûm ñeå

gaây ra chuyeän? Ngay ta cuõng khoâng bieát gì caû. Môï Hai sai ngöôøi troùi

caùc baø aáy, ta ñaây cuõng coù loãi naøy, thì coøn xin hoä cho ai ñöôïc nöõa?

Hai ñöùa beù naøy môùi ñoä baûy taùm tuoåi, vaãn khoâng hieåu gì, cöù khoùc

loùc van xin maõi. Vôï Laâm Chí Hieáu khoâng bieát laøm theá naøo, noùi:

- Quaân vôù vaån naøy! Choã ñaùng ñi keâu thì khoâng ñi, cöù ñeán quaáy

raày ta! Chò maøy hieän gaû cho con baø giaø Phi laø ngöôøi theo haàu cuûa baø

Caû beân kia. Maøy veà noùi vôùi chò maøy, nhôø baø thoâng gia noùi vôùi baø Caû,

thì vieäc gì maø chaúng xong.

Moät ñöùa nghe vaäy, nhôù ngay ra, coøn ñöùa nöõa vaãn cöù keâu van. Vôï

Laâm Chi Hieáu quaùt maéng:

- Quaân vôù vaån naøy! Con kia ñi noùi xong, töï khaéc ñöôïc tha caû.

Khoâng coù nheõ meï noù ñöôïc tha maø rieâng meï maøy laïi bò phaït!

Noùi xong leân xe ñi veà.

Quaû nhieân ñöùa beù kia ñeán baûo chò noù noùi vôùi giaø Phi. Giaø Phi voán

laø ngöôøi theo haàu cuûa Hình phu nhaân, tröôùc kia coù luùc ñaõ töøng noåi

tieáng. Gaàn ñaây vì Giaû maãu khoâng öa Hình phu nhaân neân taát caû

nhöõng ngöôøi beân ñoù ñeàu bò nhuït oai theá. Moãi khi gaëp boïn coù theå dieän

beân nhaø Giaû Chính, hoï ñeàu nhìn vôùi con maét haèn hoïc. Giaø Phi caäy

giaø, caäy coù Hình phu nhaân neân thöôøng uoáng röôïu, möôïn cheùn chöûi bôùi

vu vô cho haû. Gaëp ngaøy möøng thoï cuûa Giaû maãu, moät vieäc to taùt nhö

vaäy, baø ta nhìn thaáy moïi ngöôøi khoe khoân khoe kheùo, hoø heùt sai phaùi,

muùa chaân muùa tay, trong loøng khoù chòu, lieàn chöûi meøo queøo choù, noùi

noï noùi kia. Ngöôøi beân naøy thaáy vaäy, chaúng ai ñeám xæa ñeán. Nay laïi

thaáy vôï Chu Thuïy sai troùi baø thoâng gia cuûa mình, nhö löûa ñoå theâm

daàu, saün ñang haêng röôïu, baø ta ñöùng beân phía töôøng maéng aàm leân

moät luùc, roài ñeán xin vôùi Hình phu nhaân, noùi baø thoâng gia cuûa baø aáy

chaúng coù loãi gì, chæ vì caõi nhau maáy caâu vôùi a hoaøn cuûa môï Caû, vôï

Chu Thuïy veà ton hoùt vôùi môï Hai, troùi baø aáy vaø ñem vöùt vaøo chuoàng

ngöïa, ñeå maáy hoâm nöõa seõ mang ra ñaùnh. Thaät ñaùng thöông haïi cho

moät baø giaø ñaõ baûy taùm möôi tuoåi. Xin baø noùi vôùi môï Hai tha cho baø

aáy moät laàn naøy!

Töø ngaøy ñeán hoûi Uyeân Öông, Hình phu nhaân coù veû beõ maët. Laïi

thaáy Phöôïng Thö leân nöôùc hôn mình, Giaû maãu ñoái ñaõi ra chieàu laïnh

nhaït, neân baø ta vaãn oâm saün moái oaùn thuø, ghen gheùt, nhöng chöa coù

dòp noùi ra. Baây giôø hoï ngaám ngaàm ñaët chuyeän, ton hoùt baø chuû. Tröôùc

heát hoï vaïch voøi boïn haàu, sau ñeán Phöôïng Thö “chæ coá chieàu chuoäng

cho cuï vui roài tha hoà laøm möa laøm gioù. Ñaõ trò ñöôïc caäu Lieãn, laïi ton

hoùt baø Hai ñeå baø Hai khoâng ñeå yù gì ñeán coâng vieäc beân aáy”. Sao hoï laïi

noùi caû ñeán Vöông phu nhaân: “Cuï khoâng thích baø, ñeàu töï baø Hai vaø môï

Lieãn xui caû”. Hình phu nhaân duø laø gan ñoàng daï saét, nhöng tính chaát

ñaøn baø, khoâng traùnh khoûi sinh loøng nghi kî. Voán ñaõ gheùt saün

Phöôïng Thö, nay thaáy vaäy, baø ta khoâng noùi caâu naøo.

Ñeán saùng hoâm sau, Hình phu nhaân sang haàu Giaû maãu. Ngöôøi

trong hoï ñeàu ñeán xem haùt ñoâng ñuû. Hoâm aáy laïi ñeàu laø con chaùu trong

hoï, khoâng ai laø khaùch caû. Giaû maãu raát cao höùng neân chæ maëc quaàn aùo

thöôøng ra nhaø ngoaøi nhaän leã. ÔÛ giöõa ñaët moät caùi giöôøng, naøo goái xeáp,

neäm töïa löng, neäm gaùc chaân, caùi gì cuõng ñuû caû. Giaû maãu moät mình

naèm nghieâng ôû treân giöôøng. Chung quanh ñaët moät loaït gheá thaáp. Baûo

Thoa, Baûo Caàm, Ñaïi Ngoïc, Töông Vaân, Ngheânh Xuaân, Thaùm Xuaân,

Tích Xuaân ngoài quaây caû ñoù. Meï Giaû Bieån daãn ñöùa con gaùi laø Hyû Loan,

meï Giaû Quyønh daãn ñöùa con gaùi laø coâ Tö vaø caû luõ chaùu gaùi caùc nhaø

khaùc, lôùn nhoû ñoä hai möôi ngöôøi. Giaû maãu thaáy Hyû Loan vaø coâ Tö

xinh ñeïp, ñi ñöùng noùi naêng khaùc haún moïi ngöôøi, trong buïng vui thích,

lieàn goïi hoï ñeán ngoài ôû tröôùc giöôøng. Baûo Ngoïc ngoài ôû treân giöôøng

ñaám chaân cho Giaû maãu. Tieát phu nhaân ngoài ôû haøng treân, coøn hai

haøng phía döôùi laø con chaùu caùc nhaø cöù ngoài theo baäc hoï. Hai daõy

haønh lang ngoaøi reøm, thì khaùch ñaøn oâng cuõng ngoài theo thöù töï trong

hoï. Boïn ñaøn baø töøng toáp moät laøm leã tröôùc, boïn ñaøn oâng laøm leã sau.

Giaû maãu naèm nghieâng ôû treân giöôøng, chæ sai ngöôøi baûo “mieãn leã”.

Boïn Laïi Ñaïi daãn ngöôøi nhaø quyø laïy töø cöûa nghi moân vaøo ñeán

phoøng khaùch. Sau ñeán caùc ngöôøi ñaøn baø trong nhaø, roài ñeán a hoaøn ôû

caùc phoøng. Nhoän nhòp chöøng aên hai ba böõa côm môùi xong. Hoï laïi

xaùch ñeán raát nhieàu loàng chim seû “phoùng sinh” ôû giöõa saân. Boïn Giaû Xaù

ñoát xong nhöõng giaáy thoï tinh leã trôøi ñaát roài môùi baét ñaàu xem haùt

uoáng röôïu. Haùt ñeán nöûa chöøng, Giaû maãu ñi nghæ, baûo moïi ngöôøi cöù tuøy

thích, roài daën Phöôïng Thö giöõ Hyû Loan vaø coâ Tö ôû laïi chôi maáy hoâm.

Phöôïng Thö ñi ra noùi vôùi meï chuùng. Hai baø naøy xöa nay nhôø Phöôïng

Thö giuùp ñôõ, lieàn vui loøng ôû laïi chôi trong vöôøn.

Ñeán chieàu, luùc saép tan tieäc, tröôùc maët moïi ngöôøi. Hình phu nhaân

ñeán xin vôùi Phöôïng Thö, cöôøi noùi:

- Chieàu hoâm qua, toâi nghe noùi môï Hai töùc giaän, sai baø Chu quaûn

gia troùi hai baø giaø, khoâng bieát laø hoï phaïm toäi gì? Ñaùng leõ ra toâi

khoâng neân xin hoä laø phaûi. Nhöng toâi nghó laø ngaøy sinh nhaät cuï coøn

coá gaéng boû tieàn boû gaïo giuùp ñôõ keû ngheøo yeáu, theá maø chuùng ta laïi

haønh haï ngöôøi giaø hay sao? Duø khoâng neå maët toâi, chò cuõng neân neå

maët cuï, taïm tha cho hoï!

Noùi xong leân xe veà. Phöôïng Thö vöøa xaáu hoå, vöøa töùc, khoâng bieát

ñaàu ñuoâi ra sao, ñoû maët tía tai, quay laïi cöôøi nhaït, baûo boïn vôï Laïi Ñaïi:

- Chuyeän naøy ôû ñaâu ra theá! Hoâm qua vì ngöôøi ôû phuû naøy coù loãi

vôùi môï Caû beân kia, toâi sôï môï aáy ngôø vöïc, neân giao sang ñeå tuøy môï aáy

xeùt ñònh, chöù hoï coù loãi gì vôùi toâi. Theá maø tin ôû ñaâu laïi truyeàn ñi

nhanh theá?

Vöông phu nhaân hoûi:

- Vieäc gì?

Phöôïng Thö cöôøi, keå laïi chuyeän hoâm qua, Vöu Thò cuõng cöôøi noùi:

- Ngay toâi cuõng khoâng bieát gì, thím cuõng laém chuyeän quaù.

Phöôïng Thö noùi:

- Vì toâi sôï chò ngöôïng maët, neân ñeå tuøy yù chò xöû trí, chaúng qua

cuõng laø giöõ leã ñoù thoâi. Cuõng nhö ôû beân chò, coù ngöôøi naøo laùo leáu vôùi

toâi taát nhieân chò phaûi giao sang cho toâi xöû. Duø laø haïng ñaày tôù theá naøo

chaêng nöõa, cuõng khoâng theå boû qua caùi leä aáy ñöôïc. Khoâng bieát ai ñaõ

sang beân aáy heát chuyeän ton hoùt, laïi giôû ngay vieäc naøy ra.

Vöông phu nhaân noùi:

- Meï choàng chaùu noùi phaûi ñaáy. Chò Traân khoâng phaûi laø ngöôøi

ngoaøi, thì caàn gì phaûi giöõ caùi leã haõo aáy. Ngaøy sinh nhaät cuï laø caàn

nhaát, tha hoï ra môùi phaûi.

Noùi xong lieàn sai ngöôøi ñi tha hai baø giaø aáy.

Phöôïng Thö caøng nghó caøng töùc, caøng xaáu hoå, ñaâm ra chaùn naûn,

nöôùc maét giaøn giuïa, roài haäm höïc veà buoàng khoùc loùc, nhöng khoâng

muoán cho ai bieát. Giaû maãu laïi sai Hoå Phaùch ñeán goïi Phöôïng Thö hoûi

vieäc. Hoå Phaùch thaáy vaäy, laáy laøm laï, noùi:

- Töï döng voâ côù, môï laøm sao theá? Beân kia ñöông chôø môï ñaáy.

Phöôïng Thö nghe noùi, lau nöôùc maét. röûa maët ñaùnh phaán, roài cuøng

ñi vôùi Hoå Phaùch. Giaû maãu hoûi:

- Hoâm noï ngöôøi ta ñeán möøng, taát caû coù maáy nhaø ñöa vi bình?

- Taát caû coù möôøi saùu nhaø. Coù möôøi hai caùi lôùn, vaø boán caùi nhoû

che giöôøng. Trong soá ñoù coù moät caùi lôùn cuûa nhaø hoï Chaân, möôøi hai

caùnh baèng luïa maøu ñaïi hoàng, theâu kieåu “hoát ñeå ñaày giöôøng”, moät maët

thì veõ tranh baùch thoï thieáp vaøng laø ñeïp nhaát. Laïi coøn coù moät caùi

bình baèng pha leâ cuûa nhaø OÂ töôùng quaân ôû Vieät Haûi nöõa.

- Theá thì khoâng ñöôïc ñoäng ñeán hai caùi aáy, phaûi caát ñi caån thaän,

ta caàn ñem ñi bieáu ngöôøi khaùc.

Phöôïng Thö vaâng lôøi.

Uyeân Öông ñeán nhìn kyõ maët Phöôïng Thö, laøm Giaû maãu phaûi hoûi:

- Maøy khoâng nhaän ra môï aáy aø? Sao cöù nhìn maõi theá?

Uyeân Öông cöôøi noùi:

- Chaùu thaáy maét môï aáy söng huùp leân, neân laáy laøm laï.

Giaû maãu baûo Phöôïng Thö ñeán gaàn, ñeå yù nhìn kyõ. Phöôïng Thö

cöôøi noùi:

- Chaùu bò ngöùa maét, duïi maõi thaønh söng leân.

Uyeân Öông cöôøi noùi:

- Chaéc laïi bò ai treâu töùc roài?

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Ai daùm treâu töùc ta? Duø coù bò töùc, nhöng trong ngaøy sinh nhaät cuï,

ta cuõng chaúng daùm khoùc.

Giaû maãu noùi:

- Phaûi ñaáy, ta muoán aên côm, chaùu ôû ñaây doïn cho ta aên, coøn thöøa

thì ñeå chaùu vaø chò Traân aên. Hai chò em ôû ñaây giuùp caùc vò sö nieäm

phaät nhaët ñaäu cho ta, caùc chaùu cuõng ñöôïc theâm tuoåi thoï ñaáy. Hoâm noï

caùc em vaø Baûo Ngoïc ñeàu nhaët caû roài, giôø cuõng cho caùc chaùu nhaët,

khoâng thì laïi baûo ta thieân tö.

Trong khi noùi chuyeän ñaõ ñaët saün moät baøn côm chay cho hai sö coâ

aên. Roài laïi baøy moät baøn coã maën. Giaû maãu aên xong, böng ra nhaø ngoaøi.

Vöu thò vaø Phöôïng Thöông aên thì Giaû maãu laïi goïi Hyû Loan, coâ Tö

ñeán cuøng aên vôùi hai ngöôøi. AÊn xong, röûa tay, thaép höông, böng moät

thöng ñaäu ñeán. Hai sö coâ ñoïc baøi keä roài ngöôøi naøo ngöôøi aáy nhaët töøng

haït ñaäu boû vaøo caùi gioû, cöù nhaët moät haït ñaäu laïi nieäm phaät moät caâu.

Ngaøy mai naáu chín, sai ngöôøi mang ra ngaõ tö ñöôøng laøm leã boá thí.

Giaû maãu naèm nghieâng ra nghe hai sö coâ noùi ít chuyeän nhaân quaû.

Uyeân Öông ñaõ nghe thaáy Hoå Phaùch noùi veà vieäc Phöôïng Thö khoùc,

laïi hoûi doø Bình Nhi neân bieát heát ngaønh ngoïn caâu chuyeän. Buoåi chieàu

vaéng ngöôøi, lieàn trình Giaû maãu:

- Môï Hai khoùc laø vì baø Caû beân kia laøm cho môï aáy beõ maët tröôùc

moïi ngöôøi.

- Vieäc gì?

Uyeân Öông keå laïi ñaàu ñuoâi vieäc naøy. Giaû maãu noùi:

- Theá laø chaùu Phöôïng bieát giöõ leã ñaáy. Coù leõ naøo vì ngaøy sinh

nhaät cuûa ta, laïi ñeå cho boïn ñaày tôù hoãn vôùi caùc ngöôøi chuû trong hoï, maø

khoâng ñeå yù ñeán hay sao? Ñoù laø vì ngaøy thöôøng baø Caû vaãn khoâng öa

chaùu Phöôïng, nhöng chöa daùm laøm to ra, neân hoâm nay môùi möôïn côù

ñeå ra oai. Roõ raøng laø baø aáy coá yù laøm beõ maët chaùu Phöôïng tröôùc moïi

ngöôøi.

Luùc ñoù, thaáy Baûo Caàm ñeán, neân khoâng ai noùi nöõa.

Giaû maãu chôït nghó ñeán Hyû Loan vaø coâ Tö, lieàn sai ngöôøi ñeán daën

boïn baø giaø trong vöôøn.

- Hai coâ aáy tuy nhaø ngheøo nhöng phaûi haàu haï nhö caùc coâ ôû trong

nhaø naøy. Ta bieát boïn chuùng baây, caû trai laãn gaùi, ñeàu moät loøng ham

chuoäng giaøu sang. Coù hai caùch nhìn ngöôøi, chöa chaéc chuùng bay ñaõ

chòu ñeå hai coâ aáy loït vaøo trong con maét. Neáu ñöùa naøo daùm coi thöôøng

caùc coâ aáy, ta nghe thaáy seõ khoâng tha ñaâu!

Baø giaø vaâng lôøi toan ñi. Uyeân Öông noùi:

- Ñeå chaùu ñi cho. Hoï coù chòu nghe lôøi baø giaø ñaâu.

Noùi xong ñi vaøo trong vöôøn. Tröôùc heát Uyeân Öông ñeán Ñaïo

Höông thoân tìm Lyù Hoaøn vaø Vöu thò, khoâng gaëp. Boïn a hoaøn ñeàu noùi:

- Caùc môï ôû caû beân coâ Ba.

Uyeân Öông quay ra ñeán Hieåu Thuùy ñöôøng, thaáy nhöõng ngöôøi ôû

trong vöôøn ñöông cöôøi noùi ôû ñaáy. Thaáy Uyeân Öông ñeán, hoï cöôøi noùi:

- Baây giôø chò coøn ñeán ñaây laøm gì? - roài môøi ngoài.

Uyeân Öông cöôøi noùi:

- Khoâng cho toâi ñi daïo chôi aø?

Roài keå laïi lôøi cuûa Giaû maãu. Lyù Hoaøn voäi ñöùng daäy. Nghe xong laäp

töùc sai ngöôøi ñi goïi nhöõng ngöôøi ñöùng ñaàu caùc phoøng ñeán, baûo phaûi

truyeàn laïi cho moïi ngöôøi bieát.

Vöu Thò cöôøi noùi:

- Cuï nghó chu ñaùo quaù. Ngay nhöõng ñöùa treû tuoåi löïc löôõng nhö

chuùng mình coù söùc troùi noåi möôøi ngöôøi, cuõng khoâng theo kòp ñöôïc cuï.

Lyù Hoaøn noùi:

- Con Phöôïng vaãn caäy laø thoâng minh ranh maõnh cuõng chaúng caén

goùt ñöôïc ngöôøi, nöõa laø chuùng mình theo laøm sao ñöôïc.

Uyeân Öông noùi:

- Thoâi ñi. Laïi coøn nhaéc ñeán con Phöôïng, con huøm ra ñaây laøm gì?

Môï aáy keå cuõng ñaùng thöông! Tuy maáy naêm nay haàu cuï vaø baø Hai

khoâng coù ñieàu gì sô suaát, nhöng ngaám ngaàm thì khoâng bieát ñaõ maéc

loãi vôùi bao nhieâu ngöôøi roài. Noùi toùm laïi, ôû ñôøi raát khoù: thöïc thaø quaù

khoâng bieát thaùo vaùt, thì boá meï choàng laïi cheâ laø ñaàn ñoän, ngöôøi nhaø

chaû ai sôï caû; neáu laø ngöôøi bieát thaùo vaùt, khoâng khoûi ñöôïc ñaèng noï

hoûng ñaèng kia. Nhö nhaø ta ñaây laïi caøng buoàn cöôøi, coù nhöõng “môï” ôû

haøng ñaày tôù môùi noåi leân, aû naøo aû naáy ñeàu ra boä, chaúng bieát theá naøo

laø vöøa loøng hoï, heã hôi phaät yù moät chuùt laø hoï chaúng ñi noùi xaáu vaéng

maët, cuõng hay “ñaâm bò thoùc choïc bò gaïo”. Toâi sôï cuï böïc leân, neân

khoâng muoán noùi, neáu khoâng toâi keå heát ra thì caû nhaø chaúng ñöôïc yeân

ñaâu. Ñaây khoâng phaûi laø toâi daùm noùi hoãn tröôùc maët coâ Ba, nhö cuï yeâu

caäu Baûo, luùc vaéng maët, coù ngöôøi oaùn traùch cho laø thieân tö, nhö theá

cuõng chaúng ñaùng keå gì. Nhöng baây giôø cuï chæ yeâu coâ, toâi thaáy hoï cuõng

töùc leân. Nhö theá coù ñaùng buoàn cöôøi khoâng?

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Ngöôøi vôù vaån thì nhieàu, so saùnh theá naøo cho heát ñöôïc. Toâi nghó

nhöõng nhaø heøn haï, tuy ngheøo ñoùi ñaáy, nhöng meï con ngaøy naøo cuõng

vui veû cöôøi ñuøa, laïi hoùa ra sung söôùng. Coøn nhaø ta ñaây, beà ngoaøi ai

cuõng cho chuùng mình tieåu thö nghìn vaøng, vaïn vaøng, sung söôùng bieát

bao, nhöng bieát ñaâu laïi coù nhöõng chuyeän raéc roái, khoâng theå keå ra heát

ñöôïc!

Baûo Ngoïc noùi:

- Coù phaûi ai cuõng nghó luaån quaån nhö coâ Ba aáy aø? Anh thöôøng

khuyeân em khoâng neân nghe nhöõng caâu tuïc, nghó nhöõng vieäc tuïc, chæ

neân yeân höôûng phuù quyù môùi phaûi, chæ nhöõng keû khoâng ñöôïc phuùc

phaän nhö chuùng ta môùi nghó nhaûm thoâi.

Vöu Thò noùi:

- Coù ai laïi nhö chuù, trong buïng khoâng vöôùng víu gì, chæ bieát chôi

ñuøa vôùi boïn chò em. Ñoùi thì aên, meät thì nguû, ñeán maáy naêm nöõa cuõng

theá thoâi, khoâng nghó gì ñeán vieäc veà sau caû.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Toâi ñöôïc vui ñuøa vôùi caùc chò em ngaøy naøo hay ngaøy aáy, roài cheát

laø xong, chöù coù gì laø vieäc sau vôùi vieäc tröôùc nöõa!

Boïn Lyù Hoaøn ñeàu cöôøi noùi:

- Laïi noùi nhaûm roài! Duø cho chuù chaúng laøm gì, cheát giaø trong nhaø

naøy, khoâng nheõ boïn chò em laïi khoâng ñi laáy choàng aø?

Vöu Thò cöôøi noùi:

- Chaúng traùch ngöôøi ta baûo chuù chæ ñöôïc caùi lôùn xaùc thoâi, quaû

thaät laø vöøa ngaây vöøa ngoác.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Vieäc ñôøi khoù ñònh tröôùc, ñaõ bieát ai cheát ai soáng? Ví duï ngaøy nay

hay ngaøy mai, naêm nay hay naêm sau maø toâi cheát ñi, thì cuõng laø ñöôïc

thoûa moät ñôøi!

Moïi ngöôøi khoâng ñôïi Baûo Ngoïc noùi heát, ngaét lôøi ngay:

- Laïi caøng nhaûm. Thoâi ñöøng ñaáu chuyeän vôùi chuù aáy thì hôn. Noùi

ra khoâng chuyeän ngaây cuõng chuyeän roà.

Hyû Loan cöôøi noùi:

- Anh Hai, anh ñöøng noùi theá. Khi caùc chò nhaø naøy ñi laáy choàng caû

roài, theá naøo cuï vaø baø Hai cuõng buoàn, luùc ñoù em seõ ñeán ñaây cuøng ôû vôùi

anh.

Lyù Hoaøn vaø Vöu Thò ñeàu cöôøi noùi:

- Thoâi coâ cuõng ñöøng noùi chuyeän ngôù ngaån nöõa. Chaúng leõ coâ laïi

khoâng ñi laáy choàng hay sao?

Caâu noùi aáy laøm Hyû Loan theïn, cuùi ñaàu xuoáng. Baáy giôø ñaõ sang

canh, moïi ngöôøi ñeàu veà buoàng nghæ.

Uyeân Öông vöøa veà ñeán tröôùc cöûa vöôøn, thaáy cöûa ngaùch kheùp hôø

chöa caøi. Luùc naøy trong vöôøn vaéng laëng khoâng ai ñi laïi, chæ coù aùnh

ñeøn le loùi töø trong buoàng caïnh haét ra. Treân khoâng, boùng traêng lôø môø.

Uyeân Öông ñi moät mình, khoâng xaùch ñeøn, chaân böôùc nheø nheï, vì theá

nhöõng ngöôøi canh ñeâm khoâng ai ñeå yù ñeán. Uyeân Öông muoán ñi tieåu,

lieàn xuoáng döôùi ñöôøng, reõ coû ñi ñeán döôùi goác caây queá ôû sau nuùi ñaù.

Vöøa quanh ñeán beân hoøn ñaù, boãng coù tieáng quaàn aùo soät soaït. Sôï quaù,

Uyeân Öông nhìn xung quanh, baét gaëp hai ngöôøi ôû ñaáy. Thaáy Uyeân

Öông ñeán, hoï ñònh neùp vaøo sau hoøn ñaù choã buïi caây. Uyeân Öông

nhanh maét, nhaân coù aùnh traêng lôø môø, troâng thaáy moät ngöôøi maëc aùo

maøu hoàng, ñaàu teát bím, voùc ngöôøi vaïm vôõ cao lôùn, ñuùng laø Tö Kyø haàu

ôû buoàng Ngheânh Xuaân. Uyeân Öông cöù töôûng laø noù cuøng ñöùa con gaùi

naøo nöõa ra chôi ôû ñaáy, thaáy mình ñeán noù coá yù aån naáp ñeå doïa chôi,

lieàn cöôøi goïi:

- Tö Kyø! Maøy khoâng ra ngay ñaây, chöïc doïa tao aø. Tao seõ keâu aàm

leân laø coù troäm. Con chöông xaùc naøy, khoâng keå ngaøy ñeâm cöù chôi ñuøa

khoâng bieát chaùn!

Uyeân Öông noùi ñuøa ñeå goïi noù ra thoâi. Ngôø ñaâu ñöùa gian hay choät

daï, noù nghó laø Uyeân Öông ñaõ bieát roõ ñaàu ñuoâi vieäc mình, lôõ keâu oàn

leân, ngöôøi ta bieát thì caøng nguy, vaû chaêng ngaøy thöôøng Uyeân Öông

vaãn thaân maät vôùi mình, khoâng nhö ngöôøi khaùc. Noù lieàn töø sau caây

chaïy ra naém laáy Uyeân Öông, quyø xuoáng noùi:

- Chò ôi! Xin chò ñöøng keâu aàm leân!

Uyeân Öông vaãn khoâng bieát vì vieäc gì, lieàn keùo noù daäy, hoûi:

- Noùi theá laø theá naøo?

Tö Kyø khoâng noùi caâu gì, ngöôøi cöù run raåy. Uyeân Öông caøng

khoâng hieåu. Nhìn moät laàn nöõa, thaáy moät boùng ngöôøi nhö moät ñöùa

haàu nhoû, Uyeân Öông ñaõ ñoaùn ra ñöôïc taùm, chín phaàn, trong loøng hoå

theïn, raïo röïc ñoû maët tía tai, laïi ñaâm ra sôï, lieàn ñöùng yeân moät luùc,

kheõ hoûi Tö Kyø:

- Ngöôøi kia laø ai theá?

- Ngöôøi anh con coâ con caäu vôùi em.

Uyeân Öông suît leân moät tieáng, theïn quaù, khoâng noùi ra ñöôïc caâu

gì. Tö Kyø quay laïi kheõ goïi:

- Thoâi ñöøng traùnh nöõa, chò ñaõ troâng thaáy roài, ra maø laïy ñi.

Ñöùa haàu nhoû nghe noùi, môùi töø sau caây ñi ra, laïy nhö teá sao. Uyeân

Öông quay ngöôøi ñi, Tö Kyø naém laïi van xin, khoùc noùi:

- Tính meänh chuùng em ñeàu ôû trong tay chò caû, mong chò tha cheát

cho!

Uyeân Öông noùi:

- Ñöøng noùi nhieàu nöõa, baûo noù böôùc ñi. Ta khoâng maùch ai caû laø

ñöôïc. Sao maøy laïi noùi nhö vaäy?

Noùi chöa döùt lôøi, thaáy beân cöûa ngaùch coù ngöôøi goïi:

- Coâ Kim ñaõ ra roài, khoùa cöûa laïi.

Uyeân Öông cöù bò Tö Kyø níu giöõ maõi, khoâng döùt ra ñöôïc, nghe vaäy

lieàn leân tieáng:

- Toâi coøn ôû ñaây coù vieäc haõy chôø moät tyù, toâi seõ ra ñaáy.

Tö Kyø ñaønh phaûi buoâng ra, ñeå cho Uyeân Öông veà.

o0o

Hoài thöù baûy möôi hai

Caäy mình khoûe, Vöông Phöôïng Thö kieâng noùi oám

YÛ thaàn theá, vôï Lai Vöôïng coá eùp duyeân

Uyeân Öông ñeán, laøm chuùng sôï haõi phaûi rôøi nhau ra. Thaèng nhoû lieàn

reõ hoa chen lieãu theo phía cöûa ngaùch leûn maát.

Suoát ñeâm ñoù Tö Kyø khoâng sao nguû ñöôïc, hoái haän khoâng kòp. Hoâm</span>

sau ñeán gaëp Uyeân Öông, neùt maët khi ñoû khi taùi, ngöôïng nguøng khoân

xieát, trong loøng thaéc thoûm, chaúng thieát gì aên uoáng, ñöùng ngoài baâng

khuaâng. Qua hai hoâm, khoâng thaáy ñoäng tónh, noù môùi hôi yeân loøng.

Buoåi chieàu hoâm aáy, coù moät baø giaø ñeán kheõ baûo:

- Anh maøy troán ñi ba, boán hoâm nay khoâng veà nhaø, hieän ñöông

nhôø ngöôøi ñi tìm caùc nôi ñaáy.

Tö Kyø nghe noùi, vöøa soát ruoät, vöøa töùc vöøa buoàn, nghó buïng: “Neáu

xaûy vieäc gì thì lieàu cuøng cheát moät choã môùi phaûi. Boïn con trai thaät laø

baïc tình, ñaõ chaïy ngay tröôùc roài!” Coâ ta caøng nghó caøng töùc. Hoâm sau

thaáy trong mình khoù chòu, khoâng göôïng ñöôïc nöõa, ñaønh naèm vaät

xuoáng, roài lìm lòm ñaâm ra oám.

Uyeân Öông nghe thaáy moät haàu nhoû voâ côù boû troán, Tö Kyø ôû trong

vöôøn laïi oám naëng, saép dôøi ra ngoaøi, ñaõ ñoaùn ngay chuùng noù sôï mình

noùi ra seõ bò toäi. Uyeân Öông khoâng ñaønh loøng, lieàn sang thaêm Tö Kyø,

ñuoåi moïi ngöôøi ra, roài theà vôùi Tö Kyø:

- Toâi maø maùch ai, xin cheát ngay laäp töùc. Em cöù yeân taâm tónh

döôõng, ñöøng coù huûy hoaïi thaân mình!

Tö Kyø níu laáy Uyeân Öông khoùc:

- Chò ôi! Töø luùc beù, chuùng ta ñaõ gaàn guõi nhau, chò khoâng heà coi

em nhö ngöôøi ngoaøi, em cuõng khoâng daùm khinh nhôøn chò. Baây giôø em

troùt nhaàm nhôõ, chò khoâng maùch ai, thì em coi chò nhö meï ñeû! Töø nay

trôû ñi, em soáng ngaøy naøo töùc laø nhôø chò ngaøy naáy. Em khoûi beänh, seõ

vieát baøi vò tröôøng sinh cuûa chò, ngaøy naøo em cuõng thaép höông cuùng

vaùi caàu trôøi khaán phaät phuø hoä cho chò suoát ñôøi ñöôïc phuùc thoï song

toaøn. Duø em coù cheát ñi, seõ hoùa kieáp löøa kieáp choù ñeå ñeàn ôn chò! Tuïc

ngöõ coù caâu: “Döïng raïp ngaøn daëm, nhöng khoâng coù tieäc naøo khoâng

tan”. Vaøi ba naêm sau, chuùng ta cuõng phaûi xa nhau, moãi ngöôøi moãi ngaû.

Caâu tuïc ngöõ laïi noùi: “Caùnh beøo maët nöôùc leânh ñeânh, cuõng khi gaëp gôõ

nöõa mình vôùi ta”. Sau naøy ñöôïc gaëp nhau, em xin tìm caùch ñeàn ôn chò.

Tö Kyø vöøa noùi vöøa khoùc.

Caâu noùi aáy laøm Uyeân Öông xoùt xa cuõng phaûi khoùc leân, lieàn gaät

ñaàu noùi:

- Chính laø em töï tìm laáy caùi cheát! Toâi hôi ñaâu ñeå yù ñeán nhöõng

chuyeän aáy, ñi ton hoùt haõo laøm haïi tieáng taêm cuûa em. Vaû chaêng vieäc

naøy toâi cuõng khoâng tieän môû mieäng noùi vôùi ngöôøi ngoaøi. Em cöù yeân

taâm, neân coá gaéng chöõa chaïy cho khoûi roài giöõ thaân giöõ phaän ñöøng coù

laøm baäy nöõa.

Tö Kyø cöù naèm, gaät ñaàu luoân. Uyeân Öông an uûi Tö Kyø moät laàn

nöõa môùi veà.

Bieát Giaû Lieãn ñi vaéng, Phöôïng Thö maáy hoâm nay coù veû meät nhoïc,

khoâng ñöôïc nhö tröôùc, Uyeân Öông tieän ñöôøng ñeán hoûi thaêm. Vöøa vaøo

tôùi saân, ngöôøi gaùc cöûa thöù hai troâng thaáy ñöùng daäy môøi vaøo, Uyeân

Öông vaøo nhaø ngoaøi, gaëp Bình Nhi töø trong ñi ra. Troâng thaáy, Bình

Nhi kheõ cöôøi noùi:

- Môï aáy vöøa môùi aên moät tí côm, ñi nghæ tröa roài. Chò haõy vaøo ñaây

chôi ñaõ.

Uyeân Öông nghe noùi, theo Bình Nhi sang buoàng beân ñoâng. A

hoaøn nhoû pha traø. Uyeân Öông kheõ hoûi:

- Maáy hoâm nay môï chò theá naøo? Daïo naøy toâi xem môï aáy coù veû ueå

oaûi laém.

Bình Nhi nhaân luùc vaéng ngöôøi than thôû:

- Khoâng phaûi hoâm nay môï aáy môùi ueå oaûi ñaâu! Tröôùc ñaây moät

thaùng ñaõ nhö theá roài, nhöng cöù giaáu. Maáy hoâm nay baän vieäc, laïi bò

töùc khí veà nhöõng chuyeän khoâng ñaâu, neân beänh trôû laïi. Hai hoâm nay

oám hôn tröôùc, khoâng göôïng ñöôïc nöõa môùi chòu “loøi ñuoâi” ra.

- Ñaõ theá sao khoâng môøi thaày thuoác chöõa ngay ñi?

- Chò ôi! Chò coøn khoâng bieát tính môï aáy aø? Nhieàu khi nhìn thaáy

khoâng ñaønh loøng, toâi phaûi hoûi moät caâu “môï thaáy trong ngöôøi theá

naøo?” Môï aáy gaét leân, baûo laø toâi ruûa môï aáy, coøn noùi gì ñeán vieäc môøi

thaày boác thuoác nöõa. Maëc daàu vaäy, ngaøy naøo môï aáy cuõng xeùt neùt töøng

ly töøng tyù, khoâng töï bieát mình phaûi giöõ gìn söùc khoûe!

- Nhöng cuõng phaûi môøi thaày thuoác ñeán xem laø beänh gì cho moïi

ngöôøi ñöôïc yeân taâm.

- Cöù noùi veà beänh, theo toâi, khoâng phaûi oám ñau xoaøng ñaâu!

- Theá laø beänh gì?

Bình Nhi xích laïi gaàn, gheù vaøo tai Uyeân Öông noùi:

- Thaáy kinh töø thaùng tröôùc ñeán maõi thaùng naøy vaãn rong, ñaàm ñìa

khoâng saïch. Theá khoâng phaûi laø beänh naëng aø?

- UÙi chaøo! Theo chò noùi thì chaû phaûi chöùng “baêng huyeát” laø gì?

Bình Nhi nhoå toeït moät caùi, laïi kheõ cöôøi noùi:

- Con gaùi maø noùi caùi gì theá? Chò cuõng bieát ruûa ngöôøi ta aø?

Uyeân Öông ñoû maët leân, laïi kheõ cöôøi noùi:

- Thöïc ra toâi cuõng khoâng bieát theá naøo laø baêng vôùi khoâng baêng.

Coâ queân roài ö? Chò toâi tröôùc kia khoâng phaûi maéc beänh aáy maø cheát

ñaáy aø? Luùc ñoù toâi cuõng khoâng bieát laø beänh gì, ngaãu nhieân nghe thaáy

meï toâi noùi chuyeän vôùi baø thoâng gia, toâi vaãn buoàn, sau nghe roõ ngaønh

ngoïn toâi môùi hieåu ñöôïc moät vaøi phaàn.

- Chò nhôù chöù toâi queân baüng ñi roài.

Hai ngöôøi ñöông noùi chuyeän, thaáy a hoaøn nhoû vaøo noùi vôùi Bình

Nhi:

- Giaø Chu laïi ñeán. Toâi thöa vôùi giaø aáy laø môï vöøa môùi ñi nghæ tröa.

Giaø aáy laïi sang beân baø Hai roài.

Bình Nhi gaät ñaàu, Uyeân Öông hoûi:

- Giaø Chu naøo?

- Laø ngöôøi vaãn ñi laøm moái cho nhaø quan aáy. Vì coù oâng hoï Toân

naøo ñeán xin caàu hoân vôùi nhaø ta, neân maáy hoâm nay ngaøy naøo giaø aáy

cuõng mang thieáp ñeán, laøm cho ngöôøi ta sinh phieàn ra.

Noùi chöa döùt lôøi, a hoaøn nhoû chaïy ñeán noùi:

- Caäu Hai ñaõ veà ñaáy.

Giaû Lieãn vaøo ñeán cöûa nhaø ngoaøi, Bình Nhi voäi ra ñoùn. Giaû Lieãn

vaøo ngay buoàng. Khi ñeán cöûa, thaáy Uyeân Öông ngoài ôû treân giöôøng.

Giaû Lieãn ñöùng döøng laïi, cöôøi noùi:

- Chò Uyeân Öông, hoâm nay thöïc laø roàng ñeán nhaø toâm!

Uyeân Öông cöù ngoài yeân cöôøi noùi:

- Ñeán thaêm caäu môï ñaáy, nhöng ngöôøi thì ñi vaéng, ngöôøi thì nguû.

Giaû Lieãn cöôøi noùi:

- Chò vaát vaû quanh naêm, haàu haï cuï. Toâi chöa ñeán thaêm chò ñöôïc,

ñaâu daùm phieàn chò ñeán thaêm chuùng toâi! May quaù, toâi ñònh ñi tìm chò,

nhöng vì maëc caùi aùo daøi noùng laém, neân veà thay aùo loùt roài seõ ñi.

Khoâng ngôø oâng trôøi run ruûi toâi laïi ñôõ phaûi ñi. Theá ra chò ñaõ ngoài ñôïi

toâi ôû ñaây roài.

Haén vöøa noùi vöøa ngoài vaøo gheá.

- Laïi coù vieäc gì ñaáy?

- Nhaân coù moät vieäc toâi queân maát, chaéc chò coøn nhôù thì phaûi. Naêm

ngoaùi trong ngaøy sinh nhaät cuï, coù moät hoøa thöôïng ôû ngoaøi daâng moät

quaû phaät thuû maøu saùp ong. Vì cuï thích, neân baét baøy ngay ra. Hoâm noï

laïi ñeán ngaøy sinh nhaät cuï, toâi ñem soå ghi ñoà coå vaãn thaáy coù bieân caùi

aáy, nhöng baây giôø khoâng bieát boû ôû ñaâu. Ngöôøi coi phoøng ñoà coå coù noùi

vôùi toâi hai laàn, chôø toâi hoûi ñích xaùc ñeå bieân vaøo soå. Vì theá toâi hoûi chò:

giôø cuï coøn baøy caùi aáy nöõa khoâng? Hay laø ñaõ giao cho ai roài?

- Cuï baøy ñöôïc maáy hoâm thì chaùn, ñaõ giao cho môï nhaø roài. Baây

giôø caäu laïi ñi hoûi toâi. Toâi haõy coøn nhôù caû ngaøy thaùng, chính toâi ñaõ sai

vôï baùc Vöông ñöa sang kia. Neáu caäu queân, cöù hoûi môï nhaø hay chò

Bình seõ roõ.

Bình Nhi ñöông laáy quaàn aùo, nghe vaäy traû lôøi:

- Caùi aáy ñaõ giao sang ñaây roài, hieän ñeå ôû treân laàu. Môï nhaø ñaõ sai

ngöôøi ñeán baûo, nhöng hoï cöù luù laáp khoâng bieân vaøo soå. Vieäc khoâng

quan heä gì maø cöù laøm nhoän leân.

Giaû Lieãn cöôøi noùi:

- Neáu ñaõ ñöa cho môï chò, sao toâi khoâng bieát, chaéc caùc ngöôøi laïi

ñònh laáp lieám ñi chöù gì?

Bình Nhi noùi:

- Môï ñaõ noùi vôùi caäu, nhöng caäu coøn ñònh ñem bieáu ngöôøi khaùc.

Môï khoâng baèng loøng môùi giöõ laïi ñöôïc. Nay chính caäu queân, coøn baûo

chuùng toâi laáp lieám. Caùi aáy coù quí hoùa gì. Nhöõng caùi quí baèng möôøi

cuõng chaúng caàn laáp lieám nöõa laø caùi khoâng ñaùng moät ñoàng.

Giaû Lieãn cuùi ñaàu mæm cöôøi, coá nhôù laïi roài voã tay noùi:

- Baây giôø toâi cuõng laãn roài! Noùi tröôùc queân sau, laøm ngöôøi ta oaùn

traùch, thaät keùm tröôùc nhieàu quaù.

Uyeân Öông cöôøi noùi:

- Cuõng khoâng traùch ñöôïc caäu, coâng vieäc baän roän, laém ngöôøi nhieàu

ñieàu, laïi theâm maáy cheùn röôïu vaøo thì coøn nhôù ñöôïc caùi gì nöõa.

Uyeân Öông ñöùng daäy ñònh ñi. Giaû Lieãn noùi:

- Chò haõy ngoài chôi, toâi coøn coù moät vieäc muoán nhôø chò.

Noùi xong lieàn maéng a hoaøn nhoû: “Sao khoâng pha traø ngon leân

ñaây? Phaûi laáy cheùn naép saïch ra, pha thöù traø ngöôøi ta môùi bieáu hoâm

qua aáy”. Roài noùi vôùi Uyeân Öông:

- Maáy hoâm nay leã sinh nhaät cuï, coù maáy nghìn laïng tieâu heát caû.

Tieàn toâ ruoäng, toâ nhaø caùc nôi ñeàu ñeán thaùng chín môùi thu ñöôïc. Baây

giôø toâi khoâng coøn moùn tieàn naøo nöõa. Ngaøy mai laïi phaûi daâng leã sang

phuû Nam An, laïi phaûi chuaån bò leã truøng döông(1) cho nguyeân phi,

ngoaøi ra coøn phaûi söûa leã möøng, leã vieáng maáy nôi, ít ra cuõng phaûi tieâu

ñeán hai, ba nghìn laïng, khoâng theå chaïy ngay moät luùc ñöôïc. Tuïc ngöõ

noùi raát ñuùng: “Nhôø ngöôøi chaúng baèng nhôø mình”. Baát ñaéc dó toâi phaûi

phieàn ñeán chò, mong chò xem coù hoøm ñoà vaøng baïc xöa nay cuï khoâng

ñeå yù ñeán, thaàm ñöa cho toâi mang ñi caàm laáy ñoä vaøi nghìn laïng baïc ñeå

tieâu. Chöøng trong nöûa thaùng thu ñöôïc soá tieàn, toâi seõ chuoäc giaû, nhaát

ñònh khoâng ñeå cho chò phaûi mang tieáng ñaâu.

- Caäu cuõng bieát xoay xôû ñaáy! Sao caäu laïi nghó khaù nhö vaäy?

- Khoâng phaûi laø toâi noùi laùo ñaâu. Ngoaøi chò ra, ngöôøi khaùc cuõng coù

theå ñaûm ñang ñöôïc haøng nghìn laïng, nhöng hoï khoâng phaûi laø ngöôøi

gan goùc hieåu ñôøi nhö chò, neáu toâi noùi vôùi hoï laïi laøm hoï phaùt sôï leân.

Cho neân thaø toâi “ñaùnh moät tieáng chuoâng vaøng, coøn hôn ñaùnh ba

nghìn tieáng chuõm choïe”.

Boãng a hoaøn nhoû beân Giaû maãu chaïy ñeán tìm Uyeân Öông, noùi:

- Cuï goïi chò ñaáy, tìm maõi khoâng thaáy chò ñaâu. Teù ra laïi ôû ñaây.

Uyeân Öông ñi roài, Giaû Lieãn quay vaøo thaêm Phöôïng Thö. Luùc naøy

Phöôïng Thö ñaõ daäy, nghe thaáy choàng nhôø Uyeân Öông möôïn ñoà ñi

caàm, neân khoâng tieän leân tieáng, cöù naèm yeân ôû treân giöôøng. Thaáy Giaû

Lieãn vaøo, Phöôïng Thö hoûi: “Noù ñaõ nhaän lôøi chöa?”

- Tuy chöa nhaän lôøi, nhöng cuõng chaéc ñöôïc vaøi phaàn. Toái ñeán, môï

noùi theâm vaøo moät caâu thì möôøi phaàn seõ chaéc caû möôøi.

- Toâi maëc keä, khoâng bieát ñeán vieäc aáy. Baây giôø nghe caäu noùi, buøi

tai ñaáy, nhöng khi tieàn ñaõ vaøo tay roài, caäu laïi ñaùnh troáng laûng, lieäu

ai ñi caõi vaõ vôùi caäu ñöôïc. Cuï bieát ra thì theå dieän toâi maáy naêm nay

maát heát!

- Môï noùi ñöôïc toâi seõ taï ôn.

(1) Töùc moàng 9 thaùng 9 aâm lòch.

- Caäu taï toâi caùi gì naøo?

- Môï muoán caùi gì, toâi taï caùi aáy.

Bình Nhi ñöùng beân cöôøi noùi:

- Môï khoâng caàn ñoøi hoûi gì caû. Vöøa roài môï noùi phaûi laøm moät vieäc

thieáu maát maáy traêm laïng, chi baèng khi möôïn ñöôïc veà, môï laáy ngay soá

tieàn ñoù, nhö theá chaúng ñöôïc vieäc caû hai beân hay sao?

Phöôïng Thö cöôøi noùi:
- May coù chò nhaéc toâi ñaáy. Thoâi theá cuõng ñöôïc.

Giaû Lieãn cöôøi noùi:

- Caùc ngöôøi teä laém! Caùc ngöôøi chæ nghó luùc naøy coù moùn tieàn ñi

caàm ñöôïc chöøng moät nghìn laïng, bieát ñaâu duø naêm ba nghìn tieàn maët

ñoái vôùi caùc ngöôøi cuõng chaúng khoù gì. Toâi khoâng vay möôïn caùc ngöôøi

thì thoâi, chöù nhôø noùi hoä moät caâu maø ñaõ ñoøi tieàn taï. Sao maø gheâ quaù

theá ?

Phöôïng Thö nghe xong vuøng daäy baûo:

- Toâi coù naêm nghìn hay naêm vaïn cuõng chaúng phaûi laø moùn tieàn

kieám chaùc ñöôïc cuûa caäu ñaâu! Hieän giôø heã vaéng maët toâi laø trong ngoaøi,

treân döôùi hoï ñeàu noùi xaáu raát nhieàu, chæ coøn thieáu caäu nöõa thoâi! Theá

môùi bieát “ma trong nhaø chöa toû thì ma ngoaøi ngoõ ñaõ hay sao ñöôïc”.

Chính tieàn nhaø hoï Vöông chuùng toâi, ñeàu bò hoï Giaû caùc caäu kieám chaùc

maát. Caäu ñöøng cho toâi laø keû xaáu buïng xaáu daï. Toâi xem nhaø caäu lieäu

ñaõ giaøu baèng Thaïch Suøng, Ñaëng Thoâng(1) chöa? Cöù queùt caùi keõ ñaát

nhaø hoï Vöông chuùng toâi cuøng ñuû nuoâi caùc caäu suoát ñôøi. Noùi sao khoâng

bieát xaáu! Hieän coù chöùng côù ñaây: cöù mang ñoà cöôùi cuûa baø Hai vaø cuûa

toâi ra so xem, coù thöù naøo keùm nhaø caùc ngöôøi khoâng?

Giaû Lieãn cöôøi noùi:

- Toâi môùi noùi ñuøa moät caâu, môï ñaõ phaùt khuøng roài. Vieäc naøy coù ra

caùi gì? Môï muoán tieâu nhieàu thì khoâng coù, chöù moät vaøi traêm laïng coù

ñaùng laø bao? Môï cöù laáy maø tieâu, sau seõ lieäu.

Phöôïng Thö noùi:

- Toâi coù caàn tieàn ñeå ngaäm haøm, loùt löng(2) ñaâu maø voäi theá?

(1) Thaïch Suøng ngöôøi ñôøi Taán, giaàu ñòch vôùi vua. Ñaëng Thoâng ngöôøi ñôøi Haùn, ñöôïc vua yeâu cho

quaû nuùi ñoàng ñeå ñuùc tieàn. Vì theá Ñaëng Thoâng raát giaøu.

(2) Theo tuïc ñôøi xöa, ngöôøi cheát, thì boû moät ít tieàn hoaëc gaïo vaøo trong mieäng vaø raûi moät ít tieàn

döôùi keâ sau löng ñeå ñaët ngöôøi cheát xuoáng.

Giaû Lieãn noùi:

- Taïi sao boãng döng laïi loàng loän leân nhö vaäy?

Phöôïng Thö laïi cöôøi noùi:

- Khoâng phaûi toâi noùng naûy ñaâu, nhöõng lôøi caäu noùi nhö ñaâm vaøo

ruoät aáy. Ñeán ngaøy kia laø ngaøy gioã ñaàu dì Hai. Tröôùc kia chuùng toâi aên

ôû töû teá vôùi nhau, giôø khoâng laøm gì cuõng phaûi ñeán vieáng moä, ñoát vaøng,

ñeå toû tình chò em. Dì aáy duø khoâng coù con, cuõng khoâng neân queân caû

tình xöa nghóa cuõ môùi phaûi.

Giaû Lieãn nghe ñoaïn, cuùi ñaàu suy nghó moät luùc, môùi noùi:

- Môï nghó thaät laø chu taát quaù. Chính toâi cuõng queân ñi maát. Coøn

soá tieàn ngaøy kia toâi môùi tieâu ñeán, neáu mai môï hoûi ñöôïc, tuøy môï muoán

tieâu bao nhieâu cöù laáy maø tieâu.

Noùi chöa döùt lôøi thì vôï Lai Vöôïng ñi vaøo. Phöôïng Thö hoûi:

- Vieäc aáy ñaõ xong chöa?

- Khoâng aên thua gì caû. Toâi ñaõ noùi, taát phaûi môï ñöùng chuû cho thì

môùi xong.

Giaû Lieãn hoûi:

- Laïi coù vieäc gì ñaáy.

- Coù vieäc gì quan heä ñaâu. Chò Vöôïng coù ñöùa con trai naêm nay

möôøi baûy tuoåi, vaãn chöa coù vôï. Chò aáy muoán xin Thaùi Haø haàu beân

phoøng baø Hai, khoâng bieát baø Hai coù öng hay khoâng. Hoâm noï baø Hai

thaáy Thaùi Haø ñaõ lôùn, laïi hay oám ñau luoân, neân ñaõ roäng löôïng cho noù

veà nhaø, ñeà tuøy boá meï noù choïn ai xöùng ñaùng thì gaû. Vì theá chò Vöôïng

ñeán nhôø toâi noùi giuùp. Toâi nghó hai nhaø aáy cuõng moân ñaêng hoä ñoái, noùi

moät caâu laø töï khaéc xong ngay; ngôø ñaâu chò aáy ñeán noùi laïi khoâng xong!

Giaû Lieãn noùi:

- Vieäc aáy coù quan heä gì? Thieáu gì ngöôøi gioûi hôn Thaùi Haø.

Vôï Lai Vöôïng cöôøi noùi:

- Caäu cöù noùi vaäy. Ngay nhaø aáy cuõng khinh chuùng toâi, thì ngöôøi

khaùc coøn coi chuùng toâi ra gì nöõa. Toâi tìm kieám maõi môùi ñöôïc ñaùm naøy,

mong caäu môï ra ôn xaây döïng cho. Môï cöù baûo theá naøo hoï cuõng baèng

loøng, neân toâi môùi nhôø ngöôøi ñeán hoûi öôùm, ngôø ñaâu maát coâng mua laáy

caùi beõ. Keå ra con beù aáy cuõng toát ñaáy, ngaøy thöôøng toâi ñaõ öôùm noù,

chaúng thaáy noùi gì; chæ coù hai vôï choàng laõo giaø nhaø noù laø laøm boä ñaáy

thoâi.

Caâu noùi aáy coù yù choïc caû Phöôïng Thö vaø Giaû Lieãn, nhöng Phöôïng

Thö cöù ngoài im, xem veû maët Giaû Lieãn ra laøm sao. Giaû Lieãn ñöông baän

vieäc, ñaâu coøn ñeå buïng ñeán vieäc aáy. Haén ñònh boû maëc, nhöng ngaïi vì

vôï Lai Vöôïng laø ngöôøi theo haàu cuûa Phöôïng Thö, vaû laïi ngaøy thöôøng

chò ta cuõng chòu khoù haàu haï, neân khoâng tieän boû qua, lieàn noùi:

- Vieäc aáy coù quan troïng g&igrave; maø phaûi noùi loâi thoâi maõi? Chò cöù yeân

taâm veà ñi. Ngaøy mai toâi seõ ñöùng leân laøm moái, sai hai ngöôøi coù theå

dieän ñeán noùi vaø mang leã ñeán luoân, baûo laø yù ñònh cuûa toâi ñaáy! Neáu hoï

nhaát ñònh khoâng nghe thì baûo hoï ñeán ñaây gaëp toâi.

Thaáy Phöôïng Thö bóu moâi, vôï Lai Vöôïng hieåu yù ngay, guïc ñaàu taï

ôn Giaû Lieãn. Giaû Lieãn noùi:

- Chò cöù taï ôn môï chò thoâi. Toâi tuy noùi theá, nhöng cuõng phaûi nhôø

môï chò sai ngöôøi ñi, goïi baø ta ñeán, noùi kheùo vôùi baø ta thì hôn, neáu

khoâng thì ra caäy theá baét eùp ngöôøi ta quaù, sau naøy hai beân thoâng gia

cuõng khoù ñi laïi vôùi nhau.

Phöôïng Thö noùi:

- Ngay caäu cuõng coøn ñeå buïng laøm ôn nhö theá, chaúng leõ toâi laïi

khoanh tay ñöùng nhìn hay sao? - Chò Vöôïng nghe ñaây: Toâi noùi hoä chò

vieäc naøy, chò cuõng phaûi laøm ngay cho xong coâng vieäc cuûa toâi. Chò veà

baûo anh aáy: bao nhieâu moùn nôï beân ngoaøi, ñeán cuoái naêm nay phaûi thu

cho ñuû, thieáu moät ñoàng cuõng khoâng ñöôïc. Toâi ñaõ mang tieáng xaáu roài,

neáu laïi cho vay naêm nöõa, coù leõ hoï aên thòt toâi ñaáy!

Vôï Lai Vöôïng cöôøi noùi:

- Môï nhaùt gan quaù. Ai daùm baøn taùn. Neáu thu veà, cöù coâng baèng

maø noùi, chuùng toâi laïi nheï vieäc, khoûi phaûi mang traùch mang oaùn vôùi

ngöôøi.

Phöôïng Thö noùi:

- Toâi thaät laø moät taám loøng ngaây thô haõo! Toâi thu tieàn veà ñeå laøm

gì? Chaúng qua vì vieäc tieâu duøng haøng ngaøy, chi ra nhieàu thu vaøo ít.

Trong nhaø vieäc naøy vieäc khaùc, tieàn löông thaùng cuûa toâi, cuûa caäu aáy vaø

cuûa boán ngöôøi a hoaøn coäng caû laïi ñöôïc moät vaøi chuïc laïng baïc, vaãn

khoâng ñuû tieâu trong naêm ba ngaøy. Neáu toâi khoâng xoay caùch naøy caùch

khaùc, bieát ñaâu chaúng phaûi ra ñaàu ñình xoù chôï töø bao giôø roài! Theá maø

vaãn mang tieáng laø ngöôøi cho vay laõi. Ñaõ theá, toâi thu caû veà. Toâi chaû

bieát tieâu tieàn nhö ngöôøi khaùc ö? Töø nay trôû ñi, chuùng ta cöù ngoài maø

tieâu böøa ñi, ñöôïc ñeán ñaâu hay ñeán ñaáy. Cöù xem tröôùc kia, gaëp ngaøy

sinh nhaät cuï, baø Hai lo cuoáng leân trong hai thaùng trôøi, chaúng nghó ra

ñöôïc caùch gì, cuõng laïi ñeán toâi phaûi nhaéc moät caâu laø treân laàu hieän coù

boán, naêm hoøm ñoà ñoàng, ñoà thieác, khoâng caàn duøng ñeán, ñem baùn laáy

ba traêm laïng baïc, luùc aáy môùi coù tieàn saém leã, nhueá nhoùa cho qua, ñeå

khoûi beõ maët. Caùc chò cuõng bieát ñaáy, toâi baùn moät caùi ñoàng hoà vaøng

ñöôïc naêm traêm saùu möôi laïng baïc, chöa ñaày nöûa thaùng, gaëp ngay gaàn

möôøi vieäc lôùn nhoû, thaønh ra buø caû vaøo ñaáy heát caû. Baây giôø ôû beân

ngoaøi cuõng thieáu tieàn. Khoâng bieát ai ñaõ nghó ra keá naøy, veà luïc loïi cuûa

cuï. Sau naøy ñoä moät naêm nöõa, coù leõ seõ luïc loïi ñeán caû ñoà nöõ trang vaø

quaàn aùo nöõa, nhö theá thì thaät laø ñeïp!

Vôï Lai Vöôïng cöôøi noùi:

- Ñem caàm baùn ñoà nöõ trang vaø quaàn aùo cuûa baø hay cuûa môï naøo

maø khoâng ñuû tieâu suoát ñôøi. Coù caùi laø khoâng muoán laøm theá thoâi.

Phöôïng Thö noùi:

- Khoâng phaûi laø toâi khoâng laøm ñöôïc ñaâu, nhöng laøm caùch nhö theá

thì toâi ñaønh chòu thoâi. Toái hoâm qua naèm meâ, noùi ra ñaùng buoàn cöôøi.

Toâi meâ gaëp moät ngöôøi quen quen, nhöng khoâng bieát teân. Haén ñeán noùi

vôùi toâi laø quí phi sai haén ñeán ñoøi moät traêm taám gaám. Toâi hoûi laø quí

phi naøo, cöù nhö haén noùi, thì khoâng phaûi laø quí phi nhaø chuùng ta. Toâi

khoâng cho haén, nhöng haén cöù cöôùp laáy. Trong khi haén ñang cöôùp thì

toâi tænh daäy.

Vôï Lai Vöôïng cöôøi noùi:

- Ñoù laø vì ban ngaøy môï lo nghó, roài nhôù ñeán vieäc haàu haï ôû trong

cung ñaáy.

Chôït coù ngöôøi vaøo trình:

- Quan Thaùi giaùm hoï Haï sai ngöôøi nhaø ñeán trình coù vieäc.

Giaû Lieãn cau maøy noùi:

- Laïi coøn vieäc gì nöõa? Caû naêm hoï ñeán quaáy quaû keå cuõng ñaõ chaùn

roài!

Phöôïng Thö noùi:

- Caäu haõy laùnh maët ñi, ñeå toâi ra tieáp hoï. Vieäc xoaøng thì thoâi, neáu

laø vieäc quan troïng toâi seõ coù caùch traû lôøi hoï.

Giaû Lieãn lieàn laùnh vaøo nhaø trong.

Phöôïng Thö sai ngöôøi daãn teân tieåu thaùi giaùm vaøo, môøi haén ngoài

chôi uoáng nöôùc, roài hoûi coù vieäc gì.

Tieåu thaùi giaùm noùi:

- Quan Haï thaùi giaùm muoán mua moät ngoâi nhaø, nhöng thieáu maát

hai traêm laïng baïc, sai toâi ñeán hoûi, neáu beân nhaø môï coù saün cho quan

toâi vay, ñoä vaøi hoâm seõ mang traû laïi.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Vieäc gì phaûi traû. Coù saün tieàn ñaây haõy cöù laáy veà. Khi naøo chuùng

toâi thieáu seõ ñeán mö�aøo�ïn laïi, cuõng theá.

Tieåu Thaùi giaùm noùi:

- Quan Haï toâi coøn noùi hai laàn tröôùc coù vay moät nghìn hai traêm

laïng baïc, vaãn chöa traû. Ñeå ñeán cuoái naêm nay quan toâi seõ mang laïi traû

caû moät theå.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Quan nhaø anh nhoû nhen quaù. Vieäc aáy coù gì ñaùng ñeå buïng? Toâi

noùi caâu naøy oâng aáy giaän cuõng maëc: neáu moùn naøo cuõng nhôù traû cho

chuùng toâi thì khoâng bieát phaûi traû bao nhieâu cho ñuû? Chæ sôï chuùng toâi

khoâng coù tieàn, neáu coù, quan anh cöù vieäc laáy maø tieâu.

Phöôïng Thö goïi vôï Lai Vöôïng ñeán baûo:

- Baát cöù moùn naøo, chò haõy chi hai traêm laïng mang vaøo ñaây.

Vôï Lai Vöôïng hieåu yù, cöôøi noùi:

- Vì khoâng laáy vaøo moùn naøo ñöôïc, neân toâi môùi phaûi ñeán xin môï

chæ cho.

- Caùc ngöôøi chæ bieát laáy tieàn ôû trong naøy thoâi; coøn baûo ra ngoaøi

maø laáy thì khoâng bao giôø coù.

Noùi xong lieàn goïi Bình Nhi:

- Mang hai caùi voøng vaøng cuûa toâi ra ñaây, ñi caàm taïm laáy boán

traêm laïng baïc.

Bình Nhi vaâng lôøi, mang moät caùi hoäp gaám ra, trong coù hai goùi

boïc gaám. Môû ra, moät chieác voøng vaøng daùt haït chaâu, moãi haït to ñoä

baèng haït sen, coøn moät chieác nöõa thì daùt ngoïc ñaù xanh. Hai chieác

voøng naøy chaúng keùm gì ñoà trang söùc ôû trong cung. Roài mang ñi caàm

ñöôïc boán traêm laïng baïc ñem veà. Phöôïng Thö sai ñeám cho tieåu thaùi

giaùm moät nöûa, coøn moät nöûa thì giao cho vôï Lai Vöôïng, baûo chò ta caàm

laáy ñeå söûa leã teát Trung Thu. Tieåu thaùi giaùm caùo töø ra veà. Phöôïng Thö

sai ngöôøi mang tieàn theo vaø tieãn ra ñeán cöûa ngoaøi.

Baáy giôø Giaû Lieãn ôû trong ñi ra, cöôøi noùi vôùi Phöôïng Thö:

- Caùi boïn ma ôû ngoaøi aáy quaáy maõi ñeán bao giôø môùi thoâi?

- Vöøa môùi noùi xong, ñaõ laïi coù moät boïn ñeán ngay.

- Hoâm noï Chu Thaùi giaùm ñeán, hoûi vay moät nghìn laïng, toâi chaäm

traû lôøi, haén ñaõ toû ra khoâng baèng loøng. Sau naøy seõ coøn nhieàu vieäc ñeå

cho ngöôøi ta oaùn traùch. Baây giôø coù moùn naøo phaùt taøi ñöôïc naêm ba

vaïn nöõa môùi ñöôïc!

Giaû Lieãn noùi xong thì Bình Nhi saép söûa cho Phöôïng Thö röûa maët,

thay aùo sang haàu côm beân Giaû maãu.

Giaû Lieãn ra ñeán thö phoøng beân ngoaøi, thaáy Laâm Chi Hieáu ñeán.

Giaû Lieãn hoûi coù vieäc gì. Laâm Chi Hieáu noùi:

- Nghe ñaâu oâng Vuõ Thoân bò giaùng chöùc, khoâng bieát laø vieäc gì,

nhöng chöa chaéc coù thöïc khoâng?

- Thöïc hay hö thì chöùc quan cuûa oâng aáy cuõng chöa chaéc ñaõ giöõ

ñöôïc laâu. Chæ sôï sau naøy xaûy ra chuyeän gì, chi baèng chuùng ta xa haén

ra laø hôn.

- Phaûi ñaáy! Nhöng xa ngay sôï cuõng khoù ñaáy. Hieän giôø oâng beân

phuû Ñoâng chôi thaân vôùi haén. OÂng nhaø ta cuõng thích haén, thöôøng hay

ñi laïi chôi bôøi, ai maø chaúng bieát?

- Nhöng khoâng baøn baïc vôùi haén, thì cuõng khoâng can heä gì. Anh

ñi nghe ngoùng xem coù ñích thöïc khoâng vaø bò vieäc gì?

Laâm Chi Hieáu vaâng lôøi, nhöng vaãn khoâng ñi, cöù ngoài ôû gheá noùi

chuyeän phieám. Khi baøn ñeán vieäc nhaø khoù khaên, haén nhaân dòp noùi:

- Hieän giôø ngöôøi aên nhieàu quaù. Hoâm naøo roãi, caäu trình vôùi cuï vaø

oâng lôùn roäng ôn cho nhöõng ngöôøi haàu giaø ñaõ khoù nhoïc töø tröôùc cho hoï

veà nhaø khoâng duøng nöõa. Nhö theá, moät laø hoï seõ kieám ñöôïc vieäc laøm

aên; hai laø nhaø ta moãi naêm bôùt ñöôïc ít nhieàu löông aên vaø tieàn thaùng.

Hôn nöõa, caùc a hoaøn baây giôø cuõng ñoâng quaù. Tuïc ngöõ noùi: “Moãi luùc

moät khaùc”. Giôø khoâng theå noi theo leä tröôùc ñöôïc nöõa, ñaùng taùm ngöôøi

chæ duøng saùu thoâi, ñaùng boán ngöôøi chæ duøng hai thoâi, taát nhieân moãi

ngöôøi ñeàu thaáy khoù chòu ñaáy. Nhöng tính ra, ñoå ñoàng caùc phoøng, moãi

naêm coù theå bôùt ñöôïc khaù nhieàu löông tieàn. Vaû chaêng boïn haàu gaùi

trong nhaø coù moät nöûa ñaõ lôùn, ñöùa naøo ñaùng gaû choàng thì gaû; ñaõ laáy

choàng taát laïi sinh theâm ngöôøi.

- Toâi cuõng nghó theá, nhöng vì oâng môùi veà, coøn nhieàu vieäc quan

troïng, chöa trình heát, ñaõ nghó ñaâu ñeán vieäc naøy? Hoâm noï coù ngöôøi

moái mang danh thieáp ñeán caàu hoân, baø coøn baûo laø oâng môùi veà, ngaøy

naøo cuõng vui veû “gia ñình ñoaøn tuï”, neáu nhaéc ngay vieäc aáy sôï oâng

buoàn, neân chöa cho noùi voäi.

- Nhö theá raát ñuùng. Baø nghó thöïc laø chu ñaùo.

- Phaûi ñaáy. Noùi ñeán vieäc caàu hoân, toâi laïi nhôù ra moät chuyeän. Con

trai cuûa Lai Vöôïng muoán hoûi Thaùi Haø laø ñöùa haàu cuûa baø Hai. Hoâm

qua haén ñeán nhôø toâi, toâi nghó vieäc aáy coù to taùt gì? Anh roãi ñeán noùi

moät tieáng, cöù baûo laø toâi ñònh nhö theá ñaáy.

Laâm Chi Hieáu vaâng lôøi, moät luùc laïi cöôøi noùi:

- Cöù yù toâi thì caäu khoâng neân ñeå yù ñeán vieäc naøy. Con trai Lai

Vöôïng coøn treû tuoåi, ñaõ ra ngoaøi röôïu cheø, côø baïc, chaúng töø caùi gì. Duø

laø ñaày tôù ñaáy, nhöng vieäc naøy quan heä ñeán caû moät ñôøi ngöôøi. Con beù

Thaùi Haø laâu nay toâi khoâng gaëp, nhöng thaáy ngöôøi ta noùi, noù baây giôø

xinh laém. Vaäy thì toäi gì laïi laøm khoå ñôøi moät ñöùa con gaùi?

- Ô! Thaèng beù aáy laïi ñaâm ra röôïu cheø, laøm nhöõng vieäc baäy baï ôû

ngoaøi aø? Ñaõ theá, coøn hoûi vôï cho noù laøm gì? Haõy ñaùnh cho noù moät

traän, giam laïi ñaáy, roài hoûi boá meï noù xem sao.

- Caàn gì phaûi laøm ngay baây giôø? Khi naøo noù gaây chuyeän, toâi seõ

trình caäu trò toäi. Baây giôø haõy tha cho noù.

Giaû Lieãn khoâng noùi gì. Moät luùc Laâm Chi Hieáu lui ra.

Buoåi chieàu, Phöôïng Thö sai ngöôøi ñi goïi meï Thaùi Haø ñeán noùi

chuyeän, meï Thaùi Haø voán khoâng baèng loøng nhöng thaáy Phöôïng Thö

chòu noùi vôùi mình, raát laáy laøm haõnh dieän, nhaän lôøi ngay.

Phöôïng Thö laïi hoûi Giaû Lieãn:

- Ñaõ noùi hoä vieäc aáy chöa?

- Toâi vaãn ñònh noùi hoä, nhöng nghe ñaâu thaèng beù aáy khoâng ra hoàn

ngöôøi, neân toâi haõy ñeå naùn laïi. Neáu quaû noù khoâng ra gì, haõy neân daïy

baûo ít laâu, roài seõ laáy vôï cho noù cuõng khoâng muoän.

- Nhöõng ngöôøi hoï Vöông nhaø toâi, ngay toâi cuõng chaúng ñöôïc vöøa yù

caäu nöõa laø boïn ñaày tôù! Toâi ñaõ noùi vôùi meï Thaùi Haø roài, baø aáy vui loøng

laém, coù nheõ naøo baây giôø laïi goïi baø aáy ñeán daõn hay sao?

- Môï ñaõ noùi roài, thì caàn gì phaûi daõn. Mai ñaây toâi seõ baûo cha noù

phaûi lo daïy con cho töû teá môùi ñöôïc.

Tröôùc ñaây Thaùi Haø ñöôïc veà nhaø tuøy boá meï choïn ngöôøi gaû baùn,

maëc duø trong buïng coù quyeán luyeán vôùi Giaû Hoaøn, nhöng cuõng chöa coù

gì chaéc chaén. Baây giôø thaáy Lai Vöôïng ñeán caàu hoân, laïi nghe con trai

haén ta hay röôïu cheø côø baïc, ngöôøi laïi xaáu, neân khoâng vöøa yù. Thaùi Haø

sinh ra buoàn böïc, chæ sôï Lai Vöôïng caäy theá Phöôïng Thö, moät khi coâng

vieäc xong xuoâi, seõ laø moái lo cho suoát caû moät ñôøi, neân loøng caøng run sôï.

Ñeán toái noù kheõ baûo em laø Tieåu Haø vaøo cöûa thöù hai tìm dì Trieäu, hoûi

roõ ñaàu ñuoâi. Ngaøy thöôøng dì Treäu raát meán Thaùi Haø, chæ mong laáy

ñöôïc noù cho Giaû Hoaøn, ñeå coù ngöôøi giuùp ñôõ, khoâng ngôø Vöông phu

nhaân laïi cho Thaùi Haø ra ngoaøi. Dì Trieäu thöôøng xui Giaû Hoaøn ñeán

van xin, nhöng moät laø Giaû Hoaøn xaáu hoå khoâng daùm noùi, hai laø chính

haén cuõng khoâng ñeå yù ñeán Thaùi Haø, cho Thaùi Haø laø moät ñöùa haàu, noù

ñi sau naøy taát coù ñöùa khaùc ñeïp hôn, vì theá haén cöù vuøng vaèng khoâng

chòu noùi, yù muoán lôø ñi cho raûnh. Khoán noãi dì Trieäu laïi khoâng chòu rôøi,

thaáy em Thaùi Haø ñeán hoûi, nhaân buoåi chieàu roãi, lieàn ñeán xin vôùi Giaû

Chính.

Giaû Chính noùi:

- Vieäc gì maø voäi! Chôø noù hoïc moät vaøi naêm nöõa ñaõ roài seõ tìm

ngöôøi cuõng chöa muoän. Ta ñaõ ñeå yù hai ñöùa a hoaøn, moät ñöùa cho Baûo

Ngoïc; moät ñöùa cho thaèng Hoaøn. Chæ vì chuùng haõy coøn beù, sôï laøm lôõ

vieäc hoïc, haõy chôø vaøi naêm nöõa seõ hay.

Dì Trieäu noùi:

- Baûo Ngoïc ñaõ coù töø hai naêm nay roài, oâng coøn chöa bieát sao?

- Ai vaäy?

Dì Trieäu coøn muoán noùi nöõa, boãng nghe phía ngoaøi aàm moät tieáng.

Moïi ngöôøi giaät mình, khoâng bieát vôõ caùi gì.

o0o

Hoài thöù baûy möôi ba

A hoaøn ngô ngaån, nhaët nhaàm tuùi xuaân tình

Tieåu thö öôn heøn, boû lô daây kim phöôïng

Dì Trieäu ñöông noùi chuyeän vôùi Giaû Chính, chôït nghe thaáy aàm

moät tieáng ôû beân ngoaøi, khoâng bieát vaät gì rôi, lieàn hoûi, hoùa ra caùi cöûa

soå nhaø ngoaøi khoâng caøi chaët then rôi xuoáng. Dì Trieäu maéng boïn a

hoaøn maáy caâu, daãn hoï ñi ñoùng laïi töû teá roài vaøo söûa soaïn cho Giaû

Chính ñi nghæ.

Trong vieän Di Hoàng. Baûo Ngoïc vöøa môùi ñi nguû, boïn a hoaøn cuõng

ñònh ñi nguû, chôït nghe coù ngöôøi ñeán goõ cöûa, baø giaø ra môû, thaáy a

hoaøn cuûa dì Trieäu laø Tieåu Thöôùc ñeán. Hoï hoûi, noù khoâng traû lôøi, cöù ñi

thaúng vaøo trong nhaø tìm Baûo Ngoïc. Baûo Ngoïc môùi ñi nguû; boïn Tình

Vaên ñöông ngoài cöôøi ñuøa ôû caïnh giöôøng, thaáy noù ñeán, ñeàu hoûi:

- Vieäc gì maø baây giôø coøn chaïy ñeán?

Tieåu Thöôùc voäi kheõ noùi vôùi Baûo Ngoïc:

- Chaùu ñeán maùch caäu caùi tin naøy, vöøa roài dì Trieäu chaùu thì thaøo

vôùi oâng lôùn, khoâng bieát noùi chuyeän g&igrave; veà caäu. Chaùu chæ nghe thaáy hai

tieáng “Baûo Ngoïc” thoâi. Chaùu laïi maùch caäu, caån thaän khoâng ngaøy mai

oâng seõ hoûi ñeán caäu ñaáy!

Taäp Nhaân sai ngöôøi giöõ noù laïi uoáng nöôùc, nhöng sôï cöûa ñoùng, noù

chaïy ñi ngay.

Baûo Ngoïc nghe noùi, bieát laø dì Trieäu xaáu buïng, coi mình nhö quaân

thuø, nhöng khoâng bieát dì aáy ñaõ noùi nhöõng gì, neân cöù nhö Toân Ngoä

Khoâng sôï “vaønh kim coâ” aáy, chaân tay buûn ruûn, gan ruoät boàn choàn.

Nghó maõi khoâng bieát laøm theá naøo, ñaønh phaûi hoïc oân saùch, phoøng

ngaøy mai cha coù hoûi ñeán chaêng. Coát sao saùch vôû khoâng sai nhaàm, thì

vieäc gì cuõng coù theå che laáp ñöôïc. Nghó vaäy, Baûo Ngoïc khoaùc aùo ñöùng

daäy, trong buïng baên khoaên: “Maáy laâu nay mình cho laø khoâng ai hoûi

ñeán, cöù boû khuaáy ñi. Neáu bieát thì ngaøy naøo mình cuõng ñem ra oân laïi

ít nhieàu môùi ñöôïc. Nay tính nhaåm laïi, nhöõng saùch coù theå ñoïc thuoäc

loøng ñöôïc, chaúng qua chæ maáy quyeån “Ñaïi hoïc”, “Trung dung” vaø

“Luaän ngöõ”, “Maïnh Töû thöôïng” nhôù mang maùng ñoä moät nöûa, baát chôït

cha hoûi moät caâu, chaéc khoâng theå ñoïc ñöôïc. “Maïnh Töû haï” thì queân

gaàn heát. “Nguõ kinh” thì vì gaàn ñaây laøm thô thöôøng hay löôïm laët ít

nhieàu trong ñoù, neân thuoäc loõm boõm, coù theå noùi qua ñöôïc. Nhöõng saùch

khaùc tuy khoâng nhôù heát, nhöng may ngaøy thöôøng cha chöa baét hoïc,

duø khoâng bieát cuõng khoâng sao. Veà coå vaên nhö “Taû truyeän”, “Quoác

saùch”, “Coâng döông”, “Coác löông”, Haùn vaên, Ñöôøng vaên, thì maáy naêm

tröôùc cuõng ñaõ ñoïc qua, nhöng vaøi naêm nay boû nhaõng ñi, khi cao höùng

thì ñoïc, ñoïc roài laïi queân, - mình chöa chòu khoù nghieàn ngaãm thì nhôù

sao ñöôïc? Vieäc naøy cuõng khoù che ñaäy ñaáy. Laïi coøn vaên baùt coå nöõa, vì

mình ngaøy thöôøng raát gheùt, cho ñoù khoâng phaûi vaên cuûa thaùnh hieàn

ñaët ra, neân khoâng theå khôi saâu ñöôïc yù nghóa, chaúng qua chæ laø caùi baäc

thang ñeå caâu moài danh lôïi cuûa boïn ngöôøi sau ñoù thoâi. Vì khi Giaû

Chính saép ra ñi, coù choïn hôn moät traêm baøi cho Baûo Ngoïc ñoïc, nhöng

ñeàu laø thôøi vaên cuûa ngöôøi sau, thænh thoaûng moät vaøi veá trong caâu

“thöøa” hay caâu “khôûi” cuõng coù yù saâu saéc hoaëc troâi chaûy, hoaëc ñuøa bôõn,

hoaëc thöông caûm laøm xuùc ñoäng loøng ngöôøi, tình côø ñoïc leân, thaáy coù

höùng thuù trong choác laùt, nhöng ruùt cuïc chaúng ñeå taâm nghieàn ngaãm

ñöôïc troïn moät baøi naøo. Baây giôø mình oân taäp baøi noï, sôï ngaøy mai cha

hoûi baøi kia; oân taäp baøi kia laïi lo cha tra baøi noï, duø oân taäp caû ñeâm

cuõng khoâng theå heát ñöôïc. Baûo Ngoïc caøng thaáy soát ruoät. Vieäc ñoïc saùch

cuûa Baûo Ngoïc chaúng quan troïng gì, nhöng phieàn nhaát laø caùc a hoaøn

khoâng ai nguû ñöôïc. Taäp Nhaân thì ñöùng beân caïnh caét ngoïn ñeøn vaø pha

nöôùc, boïn haàu nhoû thì meät löû, nguû gaø nguû gaät.

Tình Vaên lieàn maéng:

- Boïn ranh con naøy! Nguû tröông xaùc suoát ngaøy suoát ñeâm khoâng

ñuû aø, giôø môùi thöùc khuya moät tí maø ñaõ theá. Neáu coøn theá nöõa ta seõ laáy

kim ñaâm maáy caùi cho maø coi!

Boãng beân ngoaøi coù tieáng “coäc” moät caùi, teù ra moät a hoaøn ngoài nguû

gaät, ñaàu va vaøo vaùch. Noù baøng hoaøng tænh daäy, nghe ñuùng caâu maéng

cuûa Tình vaên. Noù hoaûng hoát töôûng Tình Vaên ñaùnh mình, lieàn khoùc

van:

- Thöa chò! Em khoâng daùm nguû nöõa!

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi aàm leân.

Baûo Ngoïc voäi khuyeân:

- Thoâi tha cho noù. Ñaùng leõ neân baûo chuùng noù ñi nguû. Caùc chò cuõng

neân thay nhau ñi nguû ñi.

Taäp Nhaân noùi:

- OÂng treû ôi! oâng cöù lo vieäc cuûa oâng ñaõ! Chæ coøn moät ñeâm nay nöõa,

oâng haõy cöù ñeå buïng vaøo maáy quyeån saùch ñi. Neáu qua ñöôïc böôùc naøy,

thì oâng tha hoà, muoán nghó gì cuõng chaúng sôï laàm lôõ nöõa.

Baûo Ngoïc thaáy Taäp Nhaân noùi thieát tha theá, ñaønh laïi phaûi ñoïc.

Ñoïc ñöôïc maáy caâu, thaáy Xaï Nguyeät pha moät cheùn nöôùc ñöa cho nhaáp

gioïng. Baûo Ngoïc thaáy Xaï Nguyeät chæ maëc moät aùo loùt, lieàn baûo:

- Ñeâm khuya roài, trôøi laïnh, chò phaûi maëc aùo ngoaøi vaøo môùi ñöôïc.

Xaï Nguyeät troû vaøo saùch, cöôøi:

- Caäu thöû taïm queân chuùng toâi ñi, haõy ñeå buïng vaøo ñaây ñaõ.

Noùi chöa döùt lôøi thì Xuaân Yeán, Thu Vaên töø cöûa buoàng sau chaïy

vaøo, keâu aàm leân:

- Nguy roài! Coù moät ngöôøi ôû treân töôøng nhaûy xuoáng!

Moïi ngöôøi hoûi: “ÔÛ ñaâu?” Roài laäp töùc goïi ngöôøi ñi tìm khaép nôi.

Tình Vaên thaáy Baûo Ngoïc suoát ñeâm nghieàn ngaãm saùch vôû vaát vaû

tinh thaàn, chöa chaéc ngaøy mai ñaõ ñöôïc yeân thaân, neân trong buïng

nghó ra moät keá cho Baûo Ngoïc thoaùt naïn. Chôït gaëp vieäc kinh khieáp

naøy, lieàn noùi vôùi Baûo Ngoïc:

- Gaëp dòp naøy, caäu haõy giaû caùch oám, cöù baûo laø vì sôï quaù.

Caâu noùi truùng vaøo tim ñen, Baûo Ngoïc goïi ngay ngöôøi canh ñeâm

ñeán baét hoï thaép ñeøn ñi luïc loïi caùc nôi, nhöng khoâng thaáy daáu veát gì

caû. Hoï ñeàu noùi:

- Chaéc laø caùc coâ beù buoàn nguû quaù, hoa maét leân, thaáy gioù ñaäp caønh

caây laïi nhaän nhaàm laø ngöôøi ñaáy thoâi.

Tình Vaên noùi:

- Ñöøng noùi baäy! Caùc ngöôøi tra xeùt khoâng nghieâm ngaët, sôï mang

loãi, neân giôû caùch ñeå choáng ñôõ! Vöøa roài khoâng phaûi chæ moät ngöôøi

troâng thaáy, caäu Baûo cuøng chuùng toâi ñi ra xem, ñeàu thaáy roõ caû. Hieän

giôø caäu Baûo sôï quaù taùi haún maët ñi, khaép ngöôøi noùng ran, toâi phaûi leân

buoàng laáy thuoác an thaàn cho caäu aáy uoáng ñaây; neáu baø hoûi, toâi phaûi

trình roõ, chaúng nheõ theo lôøi caùc ngöôøi roài boû qua ñi hay sao?

Moïi ngöôøi nghe xong, sôï quaù, khoâng daùm noùi gì, ñaønh phaûi ñi tìm

caùc ngaû. Tình Vaên vaø Thu Vaên cuøng ñi ra xin thuoác, coá yù laøm aàm leân

cho moïi ngöôøi bieát laø Baûo Ngoïc sôï quaù ñaâm oám. Vöông phu nhaân sai

ngöôøi ñeán thaêm vaø cho thuoác, daën doø caùc ngöôøi canh ñeâm phaûi tra

xeùt caán thaän; laïi cho tra hoûi boïn canh ñeâm ôû cöûa thöù hai vöôøn beân

caïnh. Vì theá ñeøn ñuoác khaép vöôøn, nhoän leân caû ñeâm. Ñeán troáng canh

naêm, laïi truyeàn cho boïn quaûn gia xeùt hoûi laïi kyõ caøng.

Giaû maãu nghe noùi Baûo Ngoïc bò kinh khieáp, hoûi kyõ ngoïn ngaønh,

moïi ngöôøi khoâng daùm giaáu, ñaønh phaûi trình roõ, Giaû maãu noùi:

- Ta khoâng ngôø coù vieäc naøy. Laâu nay boïn canh ñeâm khoâng ñöôïc

caån thaän, nhöng ñoù coøn laø vieäc nhoû, chæ sôï chính chuùng noù laïi laø troäm

cöôùp cuõng chöa bieát chöøng!

Hình phu nhaân vaø Vöu thò ñeàu ñeán hoûi thaêm. Lyù Hoaøn, Phöôïng

Thö cuõng ñöùng haàu ñaáy, nghe Giaû maãu noùi theá, ñeàu laëng thinh caû.

Chæ coù Thaùm Xuaân ñöùng ra cöôøi noùi:

- Gaàn ñaây chò Phöôïng chaùu khoâng ñöôïc khoûe, neân nhöõng ngöôøi

trong vöôøn ngoâng cuoàng hôn tröôùc nhieàu. Luùc ñaàu chaúng qua hoï leùn

luùt, moät choác moät laùt hoaëc khi canh ñeâm, ba boán ngöôøi hoïp nhau gieo

xuùc xaéc, ñaùnh baôøi�i chôi ñuøa, chæ coát ñôõ buoàn nguû thoâi. Nhöng baây giôø

caøng ngaøy hoï caøng böøa baõi, môû haún soøng baïc, thaäm chí coù ngöôøi chöùa

gaù, ngöôøi laøm caùi, ñöôïc thua haøng daêm, ba chuïc quan. Tröôùc ñaây nöûa

thaùng ñaõ xaûy ra vieäc tranh giaønh ñaùnh nhau.

Giaû maãu nghe theá, lieàn noùi:

- Chaùu ñaõ bieát roõ, sao khoâng ñeán trình ngay.

- Chaùu thaáy meï chaùu baän vieäc, laïi maáy hoâm nay khoâng ñöôïc khoûe,

neân chaùu chöa daùm trình, chæ maùch chò Caû vaø nhöõng ngöôøi coi vieäc,

- 1116 -

ñaõ daën baûo hoï maáy laàn, baây giôø cuõng ñaõ ñôõ roài.

Giaû maãu noùi:

- Caùc coâ bieát ñaâu ñöôïc nhöõng chuyeän tai haïi trong ñoù. Chaùu töôûng

ñaùnh baïc laø vieäc thöôøng, chæ coù theå xaûy ra tranh caõi nhau laø cuøng;

chöù bieát ñaâu ban ñeâm ñaõ ñaùnh baïc thì taát phaûi uoáng röôïu, ñaõ uoáng

röôïu thì tha hoà môû cöûa hoaëc ñi mua thöùc aên, tìm ngöôøi naøy ngöôøi noï,

trong luùc ñeâm khuya vaéng ngöôøi, thoâi thì ñuû caû giaáu troäm, daét cöôùp,

chaúng töø vieäc gì. Vaû chaêng nhöõng ngöôøi ôû cuøng vôùi caùc chaùu trong

vöôøn ñeàu laø boïn baøn baø con gaùi, keû hay ngöôøi dôû laãn loän, troäm cöôùp

coøn laø vieäc nhoå, chöù neáu xaûy ra chuyeän gì khoâng hay, lôõ coù dính líu

ñeán, thì khoâng phaûi chuyeän chôi! Vieäc naøy boû qua sao ñöôïc?

Thaùm Xuaân nghe noùi laúng laëng veà choã ngoài. Phöôïng Thö tuy chöa

khoûi haún, nhöng tinh thaàn vaãn coøn tænh taùo, thaáy vaäy lieàn noùi:

- Khoán noãi chaùu laïi ñöông oám!

Roài quay ra sai ngöôøi ñi goïi ngay boán ngöôøi ñaøn baø toång lyù trong

nhaø laø boïn vôï Laâm Chi Hieáu ñeán, quôû traùch hoï ngay tröôùc maët Giaû

maãu. Giaû maãu truyeàn ñi tra xeùt ngay nhöõng nhaø chöùa baïc. Ngöôøi naøo

ra thuù tröôùc thì ñöôïc thöôûng, keû naøo coá giaáu thì phaûi phaït. Vôï Laâm

Chi Hieáu thaáy Giaû maãu noåi giaän, khoâng daùm thieân vò moät ai, lieàn vaøo

trong vöôøn tra hoûi heát löôït. Moïi ngöôøi ñeàu choái quanh nhöng “chaùy

nhaø ra maët chuoät”, luùc laâu roài cuõng tra ra ñöôïc ba soøng to, taùm soøng

nhoû, taát caû coù hôn hai möôi con baïc. Baø ta daãn ñeán trình Giaû maãu.

Hoï ñeàu quyø caû ôû ngoaøi saân, laïy luïc xin tha.

Tröôùc heát Giaû maãu hoûi teân hoï ba chuû soøng baïc lôùn vaø soá baïc coù

bao nhieâu? Trong soá ba chuû soøng lôùn coù moät ngöôøi laø ñoâi con dì vôùi vôï

Laâm Chi Hieáu; moät ngöôøi laø em gaùi naøng daâu thím Lieãu hieän laøm beáp

ôû trong vöôøn; moät ngöôøi nöõa laø vuù nuoâi cuûa Ngheânh Xuaân. Ba ngöôøi

naøy ñöùng ñaàu, coøn nöõa khoâng theå keå heát ñöôïc. Giaû maãu sai ñoát heát

xuùc xaéc vaø coã baøi, tòch thu heát tieàn ñaùnh baïc ñem chia cho moïi ngöôøi;

ñaùnh moãi ngöôøi ñöùng ñaàu boán möôi gaäy roài ñuoåi coå ñi, nhaát thieát

khoâng cho vaøo laøm nöõa; nhöõng ngöôøi theo huøa thì ñaùnh hai möôi gaäy,

phaït ba thaùng löông, baét vaøo queùt doïn nhaø xí. Laïi quôû traùch vôï Laâm

Chi Hieáu moät traän.

Vôï Laâm Chi Hieáu thaáy ngöôøi baø con laøm mình maët, ñaâm ra cuït

höùng. Ngheânh Xuaân ngoài ñaáy cuõng thaáy ngöôïng nguøng. Boïn Ñaïi Ngoïc,

Baûo Thoa, Thaùm Xuaân thaáy vuù nuoâi Ngheânh Xuaân nhö theá, cuõng coù yù

thöông tình, ñeàu ñöùng daäy cöôøi xin Giaû maãu:

- Baø vuù naøy, xöa nay khoâng ñaùnh baïc, khoâng bieát sao baây giôø laïi

töï nhieân thích vui theá. Xin baø neå maët coâ Hai maø tha cho baø aáy moät

laàn.

Giaû maãu noùi:

- Caùc chaùu khoâng bieát! Nhöõng boïn vuù naøy, ngöôøi naøo cuõng caäy

mình nuoâi caùc coâ caùc caäu, coù chuùt theå dieän hôn ngöôøi khaùc neân cöù hay

so bì, caøng ñaùng gheùt hôn. Hoï chæ bieát ton hoùt chuû nhaø che loãi, thieân

vò cho hoï. Ta ñaõ bieát caû roài. Ta vaãn muoán trò moät ñöùa ñeå laøm göông,

thì vöøa hay gaëp ngay con muï naøy. Caùc chaùu ñöøng daây vaøo, ta ñaõ coù

caùch.

Boïn Baûo Thoa nghe noùi theá, ñaønh phaûi thoâi.

Moät luùc, Giaû maãu ñi nghæ tröa. Moïi ngöôøi lui ra. Thaáy Giaû maãu

noåi giaän, chöa ai ñaùm veà nhaø, cöù phaûi ôû laïi ñaáy chöïc chaàu. Vöu thò

ñeán nhaø Phöôïng Thö noùi chuyeän phieám moät luùc nhöng vì thaáy chò ta

cuõng khoù ôû ñaønh vaøo trong vöôøn noùi chuyeän phieám vôùi caùc chò em.

Hình phu nhaân ngoài ôû nhaø Vöông phu nhaân moät luùc, roài cuõng vaøo

chôi trong vöôøn. Vöøa tôùi nôi, thaáy a hoaøn nhoû cuûa Giaû maãu, teân laø

con Ngoác, ñöông töôi cöôøi hí hôùn ñi laïi, trong tay caàm moät vaät gì

xanh ñoû, cuùi ñaàu vöøa ngaém vöøa chaïy, khoâng ngôø ñuïng phaûi Hình phu

nhaân, noù ngaång leân, thaáy vaäy, môùi ñöùng laïi.

Hình phu nhaân noùi:

- Con Ngoác kia, maøy baét ñöôïc caùi gì maø thích theá? Ñöa laïi ñaây ta

xem naøo.

Con Ngoác möôøi boán tuoåi, môùi ñöôïc tuyeån vaøo laøm nhöõng vieäc

gaùnh nöôùc, queùt nhaø ôû trong nhaø Giaû maãu. Giaû maãu thaáy ngöôøi noù

vaïm vôõ, hai chaân laïi to, laøm vieäc raát nhanh nheïn goïn gaøng, tính laïi

ngu ñaàn khoâng bieát gì caû, heã noùi ra laø ai cuõng baät cöôøi. Giaû maãu

thích noù laém, lieàn ñaët teân cho noù laø con Ngoác. Noù coù laàm loãi ñieàu gì,

ñöôïc Giaû maãu vui, neân cuõng khoâng bò traùch maéng. Luùc roãi vieäc, noù

hay vaøo trong vöôøn chôi ñuøa. Baáy giôø noù ñöông tìm baét deá meøn ôû sau

nuùi ñaù, chôït troâng thaáy moät caùi tuùi thôm(1) theâu chæ nguõ saéc, khoâng

phaûi con chim caønh hoa gì caû, maø laø hai ngöôøi traàn truoàng ñöông oâm

(1) Tuùi coù öôùp chaát thôm.

nhau, vôùi maáy chöõ ñeà. Con beù Ngoác naøy khoâng bieát ñoù laø loái kheâu gôïi

xuaân tình, trong buïng ñaén ño: “Chaéc laø hai con yeâu tinh ñaùnh nhau

chaêng? Neáu khoâng, haún laø hai ngöôøi ñaùnh nhau gì ñaây?” Noù ñoaùn maõi

khoâng ra, ñònh mang veà ñöa Giaû maãu xem. Vì theá noù hí höûng chaïy veà.

Thaáy Hình phu nhaân hoûi, noù cöôøi noùi:

- Baø noùi raát ñuùng, thöïc laø moät vaät ñaùng yeâu! Baø thöû xem ñaây.

Noùi xong noù ñöa ra.

Hình phu nhaân caàm xem, sôï quaù, voäi naém chaët laáy noù, hoûi ngay:

- Maøy nhaët ñöôïc caùi naøy ôû ñaâu?

- Chaùu ñi baét deá, nhaët ñöôïc ôû sau nuùi ñaù.

- Maøy khoâng ñöôïc noùi cho ai bieát. Caùi naøy khoâng ñeïp ñaâu. Caû

maøy cuõng ñaùng ñaùnh cheát nöõa. Nhöng vì maøy voán laø con ngoác, töø nay

khoâng ñöôïc nhaéc ñeán nöõa.

Nghe xong noù sôï taùi maët ñi, thöa: “vaâng” roài guïc ñaàu taï, ngô

ngaån chaïy ñi.

Hình phu nhaân quay laïi nhìn, theo sau ñeàu laø boïn haàu gaùi caû,

khoâng tieän ñöa cho chuùng, lieàn töï mình boû vaøo oáng tay aùo, trong buïng

raát laáy laøm laï, ñoaùn maõi khoâng bieát caùi naøy ôû ñaâu ñeán ñaây, nhöng

khoâng loä ra neùt maët, ñi thaúng vaøo buoàng Ngheânh Xuaân. Vì vuù nuoâi bò

toäi, Ngheânh Xuaân trong buïng khoù chòu, thaáy meï ñeán, lieàn ra môøi vaøo.

Uoáng nöôùc xong, Hình phu nhaân noùi:

- Con ñaõ lôùn roài, vuù nuoâi cuûa con laøm baäy nhö theá, sao con khoâng

raên baûo. Hieän giôø ngöôøi ta ñeàu töû teá caû, rieâng ngöôøi nhaø mình laø xaáu

thoâi. Theá laø nghóa theá naøo?

Ngheânh Xuaân cuùi ñaàu maân meâ taø aùo, moät luùc môùi thöa:

- Con ñaõ baûo baø aáy hai laàn, nhöng baø aáy khoâng nghe, con cuõng

chaúng bieát laøm theá naøo caû. Vaû chaêng baø aáy laø vuù nuoâi, chæ coù baø aáy

baûo ñöôïc con thoâi, chöù con khoâng theå baûo ñöôïc baø aáy.

Hình phu nhaân noùi:

- Noùi nhaûm! Con coù ñieàu khoâng phaûi thì vuù aáy baûo con; nhöng vuù

aáy phaïm phaùp, thì con phaûi laáy tö caùch laø coâ maø raên baûo. Neáu vuù aáy

khoâng nghe, con trình meï bieát môùi phaûi. Baây giôø vôõ lôû ra, ngöôøi

ngoaøi bieát, coøn ra laøm sao nöõa! Hôn nöõa vuù aáy laø nhaø gaù baïc, cuõng ñaõ

noùi khoân noùi kheùo, möôïn traâm voøng quaàn aùo cuûa con ñi caàm ñeå laøm

tieàn voán. Con laø ngöôøi nheï daï caû neå, chaéc ñaâu khoâng giuùp ñôõ ít nhieàu.

Neáu bò vuù aáy löøa maát, thì ta moät ñoàng khoâng coù, roài ñaây ngaøy teát, con

aáy gì maø aên maëc?

Ngheânh Xuaân cuùi ñaàu maân meâ taø aùo khoâng noùi gì caû. Hình phu

nhaân thaáy vaäy cöôøi nhaït:

- Ruùt cuoäc, chæ coù anh con, chò daâu con laø tieáng taêm löøng laãy thoâi!

Caäu hai Lieãn! Môï Phöôïng! Caû hai laøm trôøi laøm ñaát, vieäc gì cuõng thu

xeáp ñaâu vaøo ñaáy, nhöng coù moät coâ em thì laïi chaû ñeå yù gì ñeán. Neáu

nhö con ta ñeû ra, thoâi thì maëc keä chuùng. Nhöng con laïi khoâng phaûi

con ñeû cuûa ta. Con vôùi anh con, duø khaùc meï, vaãn laø cuøng cha, phaûi

neân chaêm soùc laãn nhau moät chuùt, ñöøng ñeå ngöôøi ngoaøi cheâ cöôøi. Ta

nghó, vieäc ñôøi khoù maø lieäu ñònh ñöôïc. Con laø con naøng haàu cuûa oâng

Caû, con Thaùm Xuaân laø con naøng haàu cuûa oâng Hai. Hai ñöùa ñeàu nhö

nhau caû. Meï con ñaõ cheát roài. Nhöng keå ra, meï con coøn gioûi gaáp möôøi

dì Trieäu, ñaùng leõ con cuõng phaûi hôn con Thaùm Xuaân môùi phaûi.

Moät ngöôøi ñöùng haàu beân caïnh thöøa dòp noùi:

- Coâ toâi hieàn laønh phuùc haäu, coù ñaâu nhö coâ Ba laø ngöôøi moàm meùp

laùu lænh, laøm em laïi cöù ñaønh hanh. Bieát chò nhö vaäy, coâ aáy chaúng vò

neå chuùt naøo.

Hình phu nhaân noùi:

- Anh chò ruoät coøn nhö vaäy, traùch gì ngöôøi ngoaøi.

Luùc ñoù coù ngöôøi vaøo trình:

- Môï Lieãn sang haàu.

Hình phu nhaân nghe noùi, cöôøi nhaït maáy tieáng, roài sai ngöôøi ra

baûo: “Môøi môï aáy veà nhaø nghæ ngôi cho khoe, ta khoâng caàn môï aáy vaøo

haàu.”

Sau laïi coù a hoaøn coi vieäc doø tin ñeán baùo: “Cuï ñaõ daäy roài”. Hình

phu nhaân môùi ñöùng daäy sang beân nhaø Giaû maãu.

Ngheânh Xuaân tieãn ra ñeán ngoaøi saân môùi vaøo, Tuù Quaát hoûi ngay:

- Theá naøo? Hoâm noï chaùu ñaõ trình coâ caùi daây vaøng daùt haït chaâu

buoäc muõ khoâng thaáy ñaâu, coâ cuõng khoâng noùi gì caû. Chaùu ñoaùn laø baø

vuù ñem caàm laáy tieàn gaù baïc, coâ khoâng tin cöù baûo laø Tö Kyø caát, sai

chaùu ñi hoûi Tö Kyø, Tö Kyø tuy oám, vaãn nhôù roõ raøng. Noù noùi laø khoâng

caát, vaãn ñeå ôû trong caùi traùp treân giaù saùch, ñònh ñeå ñeán raèm thaùng

taùm cho coâ ñoäi, coâ neân cho hoûi baø vuù moät tieáng xem.

- Hoûi laøm gì? Chaéc baø aáy mang ñi trang traûi coâng nôï roài. Toâi

nghó baø aáy coù vuïng troäm laáy, cuõng chæ ít laâu seõ laïi vuïng troäm ñem traû,

ai ngôø baø aáy laïi queân. Hoâm nay xaûy ra chuyeän, coù hoûi baø aáy cuõng voâ

ích.

- Khi naøo laïi queân? Baø aáy bieát tính neát cuûa coâ môùi daùm laøm nhö

theá. Chaùu nghó, neân ñeán nhaø môï Hai trình roõ vieäc naøy, roài cho ngöôøi

ñi hoûi baø aáy; hay laø boû ít tieàn ra chuoäc cho baø aáy ñeå bôùt vieäc ñi, coâ

nghó theá naøo?

- Thoâi thoâi! Bôùt vieäc ñi laø phaûi. Thaø khoâng coù caùi aáy thì thoâi, coøn

sinh söï laøm gì?

- Sao coâ nhuùt nhaùt theá? Caùi gì cuõng muoán bôùt vieäc, thì sau naøy

hoï löøa caû coâ nöõa ñaáy! Chaùu ñi ñaây.

Tuù Quaát ñi ngay. Ngheânh Xuaân cuõng khoâng noùi gì, maëc cho noù ñi.

Ngôø ñaâu naøng daâu vuù nuoâi Ngheânh Xuaân laø vôï Ngoïc Truï, vì meï

choàng coù toäi, ñeán nhôø Ngheânh Xuaân xin hoä. Thaáy hoï ñöông noùi

chuyeän maát daây vaøng, neân chöa vaøo voäi. Bieát Ngheânh Xuaân ngaøy

thöôøng laø ngöôøi nhu nhöôïc, neân chuùng khoâng coi vaøo ñaâu. Giôø thaáy

Tuù Quaát nhaát ñònh ñi trình Phöôïng Thö, xem vieäc naøy khoù loøng thoaùt

toäi, vôï Ngoïc Truï coù yù keâu van Ngheânh Xuaân, neân phaûi ñi vaøo, tröôùc

heát cöôøi noùi vôùi Tuù Quaát:

- Chò ôi, chò ñöøng sinh söï nöõa. Vaø thöa coâ, daây vaøng cuûa coâ laø do

meï choàng toâi giaø laãn, ñaùnh baïc thua, khoâng coù tieàn gôõ, ñaõ möôïn ñem

ñi caàm, cuõng ñònh ngaøy moät ngaøy hai seõ chuoäc laïi, nhöng chöa gôõ

ñöôïc, neân phaûi ñeå chaäm, ngôø ñaâu laïi xaûy ra chuyeän naøy. Duø sao cuõng

laø ñoà cuûa chuû, chuùng toâi khoâng daùm ñeå laâu, theá naøo cuõng phaûi chuoäc

veà traû. Mong coâ nghó ñeán tình buù môùm töø nhoû, ñeán xin vôùi cuï, cöùu vôùt

meï choàng toâi.

Ngheânh Xuaân noùi:

- Chò ôi, chò ñöøng coù nghó mô hoà nhö theá! Neáu ñôïi toâi ñi xin hoä,

thì chôø ñeán sang naêm cuõng chaúng aên thua gì. Vöøa roài chính chò Baûo

vaø coâ Laâm ñeán xin hoä, cuï coøn chaúng nghe nöõa laø nöõa toâi. Töï toâi ñaõ

thaáy ngöôïng roài, laïi ñi mua theâm laáy caùi ngöôïng nöõa sao?

Tuù Quaát noùi:

- Chuoäc daây vaøng laø moät vieäc, ñi xin hoä laø moät vieäc, khoâng theå

keùo caùi noï vaøo caùi kia ñöôïc. Chaúng leõ coâ toâi khoâng ñi noùi hoä, thì chò

khoâng chòu ñeàn hay sao? Chò haõy ñi laáy daây vaøng veà ñaây ñaõ roài seõ

lieäu.

Vôï Ngoïc Truï thaáy Ngheânh Xuaân döùt khoaùt töø choái, Tuù Quaát noùi

laïi ñanh theùp, khoâng bieát traû lôøi ra sao, bò beõ maët quaù, nhöng bieát roõ

Ngheânh Xuaân xöa nay laø ngöôøi deã daõi, lieàn quay laïi baûo Tuù Quaát:

- Chò ôi, chò ñöøng laøm oàn leân nöõa, chò xem khaép phuû naøy, ngöôøi

vuù nuoâi naøo chaúng nhôø theá caùc coâ caùc caäu kieám ít nhieàu lôïi loäc? Chæ

coù chuùng toâi ñaây moät laø moät hai laø hai thoâi, coøn caùc chò thì tha hoà maø

löøa gaït ngöôøi ta. Töø ngaøy coâ Hình ñeán ñaây, baø Caû baét phaûi bôùt tieàn

löông cuûa coâ aáy moãi thaùng moät laïng ñeå göûi cho baø môï, nhö theá nhaø

naøy vaãn phaûi saém söûa nhöõng moùn caàn duøng cho coâ Hình, laïi huït ñi

moät laïng. Thöôøng khi thieáu caùi naøy, thieáu caùi noï, chaúng phaûi chuùng

toâi boû tieàn ra buø, thì coøn ñi hoûi ai nöõa? Chaúng qua chuùng toâi cuõng xueà

xoøa cho xong ñaáy thoâi. Tính ñeán baây giôø, ít ra cuõng phaûi buø maát ba

möôi laïng roài! Theá thì moùn tieàn aáy cuûa chuùng toâi maát toi aø?

Tuù Quaát khoâng chôø noùi heát, nhoå toeït moät caùi noùi:

- Chò laøm gì maø phaûi maát toi ba möôi laïng? Toâi haõy tính soå cho

chò xem. Coâ ñoøi nhöõng moùn gì?

Ngheânh Xuaân nghe thaáy vôï Ngoïc Truï noùi loä vieäc rieâng cuûa Hình

phu nhaân, lieàn gaït ñi, noùi:

- Thoâi, thoâi! Khoâng ñoøi ñöôïc daây vaøng veà thì thoâi, chò ñöøng coù vô

quaøng vô xieân laøm aàm leân nöõa. Toâi cuõng chaúng caàn ñeán daây vaøng.

Neáu caùc baø coù hoûi, toâi chæ noùi laø ñaùnh maát, cuõng chaúng can heä gì ñeán

chò. Chò veà nghæ thoâi.

Roài coâ ta sai Tuù Quaát ñi pha nöôùc. Tuù Quaát töùc giaän, noùi:

- Coâ tuy khoâng sôï, nhöng coøn chaùu ñaây ñeå laøm gì? Hoï ñaõ laøm

maát ñoà vaät cuûa coâ, laïi coøn noùi baäy laø coâ tieâu tieàn cuûa hoï, baây giôø phaûi

khaáu tröø ñi. Neáu baø Hai hoûi coâ taïi sao tieâu heát baáy nhieâu tieàn vaø cho

laø chuùng chaùu nhôø baõo beû maêng, aên bôùt xeùn gì chaêng? Nhö vaäy sao

ñöôïc.

Tuù Quaát vöøa noùi vöøa khoùc. Tö Kyø nghe thaáy khoâng chòu ñöôïc coá

göôïng daäy, beânh vöïc Tuù Quaát, hoûi vaën laïi vôï Ngoïc Truï. Ngheânh Xuaân

khoâng can noåi, ñi laáy quyeån “Thaùi thöôïng caûm öùng thieân”(1) ra xem.

Baûo Thoa, Baûo Caàm, Ñaïi Ngoïc, Thaùm Xuaân, nghe Ngheânh Xuaân

hoâm nay khoù chòu, beøn heïn nhau ñeán an uûi. Hoï vöøa vaøo saân, thaáy

maáy ngöôøi ñöông ñaáu khaåu nhau. Thaùm Xuaân nhìn qua cöûa soå, thaáy

Ngheânh Xuaân ngoài töïa treân giöôøng xem saùch, nhö khoâng nghe thaáy

gì. Thaùm Xuaân cuõng buoàn cöôøi. Boïn a hoaøn nhoû voäi veùn reøm vaøo

trình: “Caùc coâ ñeán chôi ñaáy”. Ngheânh Xuaân boû saùch ñöùng daäy. Vôï

Ngoïc Truï thaáy ngöôøi ñeán, coù caû Thaùm Xuaân nöõa, neân khoâng ai ngaên

cuõng phaûi thoâi, leûn ñi maát.

Thaùm Xuaân ngoài xuoáng, hoûi:

- Vöøa roài ai noùi gì ôû trong naøy nhö laø caõi nhau aáy?

Ngheânh Xuaân noùi:

- Coù gì ñaâu, chaúng qua vieäc beù xeù ra to, hoûi hoï laøm gì?

- Toâi vöøa nghe thaáy noùi naøo laø “daây vaøng” naøo laø “khoâng coù tieàn

phaûi tieâu cuûa boïn ñaày tôù”. Vaäy ai laø ngöôøi tieâu tieàn cuûa ñaày tôù? Coù

nheõ naøo chò laïi phaûi tieâu tieàn cuûa hoï aø?

Tö Kyø, Tuù Quaát ñeàu noùi:

- Coâ noùi phaûi ñaáy! Khi naøo coâ toâi laïi tieâu tieàn cuûa boïn hoï?

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Chò ñaõ khoâng tieâu tieàn cuûa hoï, thì chaéc laø chuùng toâi tieâu cuûa hoï

chöù gì? Goïi chò ta vaøo ñaây, toâi caàn hoûi moät vieäc!

Ngheânh Xuaân cöôøi noùi:

- Theá môùi buoàn cöôøi chöù! Vieäc naøy coù dính daùng gì ñeán caùc coâ, loâi

thoâi vôùi hoï laøm gì.

Thaùm Xuaân noùi:

- Nhö theá khoâng ñuùng. Em cuõng nhö chò. Vieäc cuûa chò cuõng nhö

vieäc cuûa em. Ngöôøi ta noùi chò töùc laø noùi em. Neáu ôû beân nhaø em coù ai

oaùn traùch em, chò nghe thaáy cuõng coi nhö laø ngöôøi ta oaùn traùch chò

vaäy. Chuùng ta laø chuû, taát nhieân khoâng nghó gì ñeán vieäc tieàn taøi laët

vaët, chæ bieát caàn moùn naøo laáy moùn aáy, ñoù laø vieäc thöôøng. Nhöng

khoâng bieát taïi sao laïi noùi keøm caû vieäc daây vaøng vaøo ñaáy?

Vôï Ngoïc Truï sôï boïn Tuù Quaát toá giaùc vieäc mình ra, voäi chaïy vaøo

tìm lôøi che giaáu. Thaùm Xuaân bieát yù, cöôøi noùi:

- Caùc chò theá môùi laån thaån chöù! Meï choàng chò ñaõ maéc loãi, nhaân

luùc naøy, chò ñeán xin vôùi môï Hai, trích moät ít trong soá tieàn chöa kòp

chia cho ngöôøi ta ñem ñi chuoäc veà laø xong. Nhö vaäymoïi ngöôøi ñeàu giöõ

ñöôïc theå dieän, vieäc gì cöù phaûi laøm aàm leân. Giôø ñaõ troùt laøm maát theå

dieän, thì duø coù möôøi toäi, cuõng chæ moät ngöôøi chòu thoâi, leõ naøo laïi ñeå

laây ñeán ngöôøi khaùc. Chò cöù nghe lôøi toâi ñi noùi vôùi môï Hai. Chöù caõi vaõ

nhau ôû ñaây thì xong vieäc theánaøo ñöôïc!

Vôï Ngoïc Truï bò Thaùm Xuaân vaïch traàn chaân töôùng, khoâng choái

vaøo ñaâu ñöôïc, nhöng vaãn khoâng daùm ñeán thuù toäi vôùi Phöôïng Thö.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Toâi khoâng nghe thaáy thì thoâi, ñaõ nghe thaáy, theá naøo cuõng phaûi

phaân giaûi giuùp caùc chò.

Thaùm Xuaân ñöa maét cho Thò Thö, Thò Thö ñi ra ngay. Hoï ñöông

noùi chuyeän, thaáy Bình Nhi ñeán. Baûo Caàm voã tay cöôøi noùi:

- Chaéc laø chò Ba coù pheùp “hoâ thaàn trieäu töôùng” gì ñaây?

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Ñoù khoâng phaûi laø pheùp thuaät cuûa nhaø tu haønh, maø laø caùch tinh

vi cuûa nhaø binh, ñuùng nhö dieäu keá ñaùnh ñòch baát ngôø: “Luùc theá thuû

nhö coâ gaùi caám cung, khi loït voøng nhanh nhö thoû chaïy” vaäy.

Hai ngöôøi cuøng cöôøi. Baûo Thoa ñöa maét cho hoï roài noùi laûng ra

chuyeän khaùc.

Thaùm Xuaân thaáy Bình Nhi ñeán, lieàn hoûi:

- Môï chò ñaõ ñôõ chöa? Thöïc laø oám meâ oám maån, chaúng theøm ñeå yù

ñeán vieäc gì, laøm chuùng toâi phaûi böïc töùc theá naøy.

Bình Nhi noùi:

- Coâ laøm sao maø böïc? Ai daùm laøm coâ böïc? Xin coâ cöù daïy roõ.

Vôï Ngoïc Truï cuoáng leân, chaïy ngay ñeán van xin vôùi Bình Nhi:

“Môøi coâ ngoài xuoáng ñaây ñeå toâi noùi ñaàu ñuoâi cho coâ nghe”.

Bình Nhi nghieâm neùt maët noùi:

- Caùc coâ ñöông noùi chuyeän ôû ñaây, chò laïi daùm ñeán noùi leo aø? Chò

laø ngöôøi bieát leã pheùp, phaûi ra ngoaøi kia ñöùng haàu. Khoâng ai goïi chò

khoâng ñöôïc vaøo. Ñaâu coù ñaøn baø haàu beân ngoaøi, khoâng coù vieäc gì laïi

daùm vaøo thaúng trong nhaø caùc coâ bao giôø?

Tuù Quaát noùi:

- Chò chöa bieát trong nhaø chuùng toâi ñaây khoâng coù leã pheùp gì caû,

ai muoán vaøo thì vaøo.

Bình Nhi noùi:

- Ñoù laø loãi ôû caùc chò em caû. Coâ duø deã tính, caùc chò em cuõng phaûi

ñuoåi hoï ra, roài sau ñi trình baø Hai môùi phaûi.

Vôï Ngoïc Truï thaáy Bình Nhi leân tieáng, ñoû maët leân, ñi ra. Thaùm

Xuaân noùi:

- Toâi noùi cho caùc chò nghe: ngöôøi khaùc coù loãi vôùi toâi thì thoâi,

nhöng nay vôï Ngoïc Truï cuøng meï choàng noù caäy theá laø u nuoâi, laïi thaáy

chò Hai deã tính, laáy caép ñoà trang söùc cuûa chò aáy ñi ñaùnh baïc, laïi bòa

ra chuyeän coâng nôï vaø baét phaûi ñi xin hoä, roài caõi nhau aàm ó vôùi hai a

hoaøn ôû trong buoàng chò Hai. Chò Hai cuõng khoâng theå ngaên caûn ñöôïc.

Toâi khoù chòu quaù, phaûi môøi chò ñeán ñaây hoûi xem coù phaûi chò ta laø

ngöôøi ôû loã neû chui leân ñaâu maø khoâng bieát leõ phaûi? Hay laø coù ai caàm

noïc cho chò ta laøm nhö theá? Tröôùc heát ñònh aùp leùp chò Hai roài tìm

caùch trò toâi vaø coâ Tö chöù gì?

Bình Nhi voäi cöôøi noùi:

- Sao hoâm nay coâ laïi noùi nhöõng caâu nhö theá? Môï toâi chòu laøm sao

noåi?

Thaùm Xuaân cöôøi nhaït:

- Tuïc ngöõ coù caâu: “Maùu chaûy ruoät meàm, moâi hôû raêng laïnh”, neân

töï nhieân toâi ñaâm ra lo sôï.

Bình Nhi hoûi Ngheânh Xuaân:

- Vieäc naøy coù to taùt gì, cuõng deã xöû thoâi, nhöng vì baø aáy laø u nuoâi

cuûa coâ, thì coâ nghó theá naøo cho phaûi?

Ngheânh Xuaân vaãn ngoài xem “Thieân caûm öùng” vôùi Baûo Thoa,

khoâng ñeå yù ñeán nhöõng caâu noùi cuûa Thaùm Xuaân. Thaáy Bình Nhi noùi

theá, lieàn cöôøi:

- Chò hoûi toâi aø, toâi cuõng chaúng coù caùch gì caû. Hoï laøm baäy thì hoï

phaûi chòu laáy toäi, toâi khoâng theå xin hoä ñöôïc. Toâi chaúng ñi xin ai vaø

cuõng chaúng traùch hoï laø ñöôïc roài. Nhöõng vaät aên caép, ñöa traû thì toâi

nhaän, neáu khoâng traû toâi cuõng chaúng caàn. Caùc baø coù hoûi, toâi che chôû

ñöôïc thì phuùc cho hoï, neáu khoâng giaáu noåi, toâi cuõng khoâng bieát laøm

sao ñöôïc. Khoâng coù nheõ vì hoï maø toâi laïi doái traù caùc baø, taát laø phaûi

noùi thaúng ra. Caùc chò cho toâi laø deã tính, khoâng bieát quyeát ñoaùn, coù

caùch gì chu toaøn ñöôïc moïi maët, khoâng ñeå caùc baø giaän thì tuøy caùc chò

ñònh lieäu, toâi cuõng thaây keä.

Moïi ngöôøi nghe noùi ñeàu baät cöôøi. Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Thaät laø “huøm soùi ñaõ ngoài treân theàm nhaø vaãn coøn noùi chuyeän

nhaân quaû”. Neáu chò Hai laø ñaøn oâng thì nhöõng ngöôøi trong nhaø naøy cai

quaûn theá naøo ñöôïc hoï?

Ngheânh Xuaân cöôøi:

- Ñuùng ñaáy! Bieát bao nhieâu laø ñaøn oâng cuõng coøn nhö theá, huoáng chi laø toâi.

o0o

Hoài thöù baûy möôi tö

Quaù nghe gieøm hoùt, khaùm xeùt vöôøn Ñaïi Quan

Theà giöõ ñoan nghieâm, raøo laáp phuû Ninh Quoác

Bình Nhi nghe Ngheânh Xuaân noùi, ñöông buoàn cöôøi, thaáy Baûo

Ngoïc ñeán. Em gaùi thím Lieãu cuõng vì gaù baïc bò toäi. Trong vöôøn xöa

nay vaãn coù ngöôøi khoâng öa thím Lieãu, lieàn baùo raèng thím Lieãu gaù

chung vôùi em gaùi ñeå chia lôøi. Vì theá Phöôïng Thö muoán trò toäi thím

Lieãu. Nghe thaáy theá, thím cuoáng leân, nghó xöa nay mình vaãn chôi

thaân vôùi caùc ngöôøi ôû trong vieän Di Hoàng, neân thím ñeán ræ tai vôùi boïn

Phöông Quan, Tình Vaõn nhôø noùi hoä vôùi Baûo Ngoïc. Baûo Ngoïc nghó

trong boïn aáy cuõng coù u nuoâi cuûa Ngheânh Xuaân bò can toäi naøy, chi

baèng ñeán heïn vôùi Ngheânh Xuaân cuøng ñi, hôn laø moät mình ñi xin hoä

cho thím Lieãu. Vì theá môùi ñeán nhaø Ngheânh Xuaân. Thaáy Baûo Ngoïc

ñeán, moïi ngöôøi ngoài ñaáy ñeàu hoûi: “Caäu ñaõ khoûi haún chöa? Ñeán ñaây coù

vieäc gì?” Baûo Ngoïc khoâng tieän noùi roõ vieäc ñi xin hoä, chæ noùi “ñeán

thaêm coâ Hai”. Moïi ngöôøi ñeàu khoâng ñeå yù ñeán, cöù noùi chuyeän phieám.

Bình Nhi ra veà ñeå xeùt vieäc maát daây vaøng. Vôï Ngoïc Truï cöù theo

saùt ñaèng sau, luoân mieäng van xin:

- Coâ heát loøng laøm phuùc noùi giuùp cho, theá naøo toâi cuõng xin chuoäc

veà.

Bình Nhi cöôøi noùi:

- Sôùm muoän chò cuõng vaãn phaûi chuoäc veà. Bieát theá naøy thì tröôùc

kia gaây chuyeän ra laøm gì? Xem yù chò thì ñöôïc luùc naøo hay luùc aáy thoâi.

Ñaõ theá toâi cuõng khoâng noùi cho ai bieát, nhöng phaûi chuoäc ngay veà ñaày

giao cho toâi, toâi seõ khoâng noùi gì heát.

Vôï Ngoïc Truï nghe vaäy môùi yeân taâm, laïy taï roài noùi:

- Xin coâ cöù ñi laøm vieäc, chieàu hoâm nay toâi chuoäc veà trình coâ roài

mang ñi traû, coù ñöôïc khoâng?

- Chieàu hoâm nay maø khoâng mang ñeán thì ñöøng traùch toâi ñaáy.

Noùi xong, moãi ngöôøi ñi moät ngaû.

Bình Nhi veà nhaø, Phöôïng Thö hoûi:

- Coâ Ba goïi chò coù vieäc gì ñaáy?

- Coâ Ba sôï môï böïc, baûo toâi veà khuyeân môï, hoûi môï maáy hoâm nay

coù aên ñöôïc gì khoâng?

- Coâ aáy vaãn coøn nhôù ñeán toâi. Vöøa roài laïi xaûy ra moät vieäc, coù ngöôøi

trình hoï Lieãu thoâng ñoàng vôùi em gaùi gaù baïc, nhöõng vieäc em noù laøm

ñeàu do noù caàm noïc caû. Toâi nghó, chò thöôøng khuyeân toâi, theâm moät

vieäc khoâng baèng bôùt moät vieäc, neân giöõ gìn söùc khoeû laø hôn. Toâi

khoâng nghe lôøi chò, quaû nhieân maéc vaï ngay, ñaõ coù loãi vôùi baø Hai, laïi

laøm cho mình oám theâm. Baây giôø toâi ñaõ hieåu roõ roài, thaây keä hoï muoán

laøm gì thì laøm, daãu sao cuõng coøn nhieàu ngöôøi nöõa. Toâi ñaõ uoång coâng

lo nghó maáy laâu, chæ toå cho ngöôøi ta chöûi ruûa thoâi, chi baèng mình cöù

lo tónh döôõng laø hôn. Daãu khi beänh khoûi roài, toâi vaãn laø ngöôøi ngoaøi

cuoäc, ñöôïc vui cöù vui, ñöôïc cöôøi cöù cöôøi, bao nhieâu vieäc phaûi traùi ñeàu

maëc keä hoï caû. Vì theá khi hoï ñeán trình, toâi chæ traû lôøi moät tieáng “bieát

roài”, chaúng phaûi lo laéng gì caû.

Bình Nhi cöôøi noùi:

- Neáu môï ñöôïc nhö theá thì thaät laø phuùc ñöùc cho chuùng toâi!

Chôït Giaû Lieãn ñi vaøo, ñaäp tay thôû daøi:

- Töï döng voâ côù laïi xaûy ra moät vieäc! Hoâm noï toâi möôïn ñoà ñaïc cuûa

Uyeân Öông ñi caàm, sao beân meï cuõng bieát? Vöøa roài meï goïi toâi sang,

baûo phaûi möôïn cho hai traêm baïc, laáy ôû moùn naøo cuõng ñöôïc, ñeå saém

söûa leã raèm thaùng taùm. Toâi noùi khoâng vay vaøo ñaâu ñöôïc, meï noùi ngay:

�span co��Anh khoâng coù tieàn ñaõ coù choã xoay xôû. Toâi môùi baøn vôùi anh, maø anh

ñaõ kieám lôøi raøo ñoùn! Anh khoâng coù choã xoay xôû thì caùi moùn ñoà caàm

moät nghìn baïc hoâm tröôùc ñoù laáy ôû ñaâu ra? Ngay ñeán nhöõng ñoà ñaïc

cuûa cuï, anh cuõng hoaù pheùp laáy ra ñöôïc, baây giôø chæ coù hai traêm laïng

baïc, anh laïi laøm ra veû khoù khaên! May maø toâi chöa noùi vôùi ai ñaáy!”

Toâi nghó, thaät ra meï chaúng thieáu gì, sao laïi cöù bôùi vieäc laøm raày raø

ngöôøi ta theá!

Phöôïng Thö noùi:

- Hoâm aáy khoâng heà coù ngöôøi ngoaøi, theá thì ai ñeå loä chuyeän naøy ra?

Bình Nhi nghe noùi, cuõng nghó xem hoâm ñoù coù ai ôû ñaáy khoâng.

Nghó moät luùc, cöôøi noùi:

- Phaûi roài! Hoâm ñoù luùc noùi chuyeän thì khoâng coù ngöôøi ngoaøi, chæ

ñeán buoåi chieàu, luùc laáy ñoà veà thì vöøa khi meï chò Ngoác ôû beân cuï ñöa

quaàn aùo giaët ñeán. Baø aáy ngoài moät luùc ôû nhaø döôùi, troâng thaáy hoøm ñoà

to suø, taát nhieân baø ta phaûi hoûi. Boïn a hoaøn khoâng hieåu ñaõ noùi toaïc ra

ngay cuõng chöa bieát chöøng.

Phöôïng Thö cho goïi maáy ñöùa a hoaøn nhoû ñeán hoûi:

- Hoâm ñoù ñöùa naøo noùi cho meï chò Ngoác bieát?

Chuùng sôï quaù, ñeàu quyø xuoáng theà:

- Töø xöa ñeán nay, ai hoûi gì chuùng chaùu ñeàu traû lôøi laø khoâng bieát,

khoâng daùm bòa ñaët moät caâu. Khi naøo chuùng chaùu laïi noùi chuyeän aáy.

Phöôïng Thö ngaãm nghó: “Chaéc chuùng noù khoâng daùm noùi chuyeän

aáy, chôù neân ñoå oan cho chuùng. Giôø haõy gaùc vieäc naøy laïi, phaûi xoay xôû

cho xong moùn tieàn cuûa meï ñi. Thaø chuùng ta nhòn tieâu moät ít, chöù

ñöøng ñeå xaûy chuyeän khoâng hay”. Lieàn goïi Bình Nhi “laáy ñoà vaøng cuûa

ta ñem caàm theâm hai traêm laïng baïc veà ñöa sang cho xong vieäc”.

Giaû Lieãn noùi:

- Caàm theâm hai traêm laïng nöõa, chuùng ta coøn phaûi tieâu kia.

Phöôïng Thö noùi:

- Khoâng caàn. Toâi khoâng tieâu gì caû. Coøn chaúng bieát sau naøy laáy

moùn naøo ñeå chuoäc ñaây!

Bình Nhi laáy vaøng ra, ñöa cho vôï Lai Vöôïng mang ñi caàm. Moät

laùt ñem tieàn veà. Giaû Lieãn thaân haønh mang sang.

Phöôïng Thö vaø Bình Nhi ñöông ñoaùn xem ñöùa naøo noùi loä chuyeän

naøy nhöng vaãn chöa ñoaùn ñöôïc laø ai.

Phöôïng Thö noùi:

- 1129 -

- Keû noùi chuyeän naøy haõy coøn laø vieäc nhoû, sôï ñöùa tieåu nhaân naøo

baøy ñaët chuyeän gaây ra nhöõng ñieàu raéc roái. Hay beân aáy coù ai thuø haèn

con Uyeân Öông, nghe noù cho caäu Lieãn möôïn ñoà ñi caàm, buïng daï nhoû

nhen, duø chaúng coù chuyeän gì, chuùng cuõng coøn ñaâm daàm vaøo, nöõa laø

laïi coù söï vieäc roõ raøng, leõ naøo chuùng khoâng ñaët ñieàu xaèng baäy, chaúng

coøn trôøi ñaát naøo. Chöa bieát chöøng caäu Lieãn coù vieäc, hay laïi chæ moät

con Uyeân Öông chòu oan thoâi. Nhö vaäy chaû phaûi laø loãi ôû chuùng ta hay

sao.

Bình Nhi cöôøi noùi:

- Caùi ñoù cuõng khoâng ngaïi. Uyeân Öông cho möôïn ñoà laø vì coù môï

chöù khoâng vì caäu. Vieäc naøy tuy Uyeân Öông noùi laø daám duùi nhöng thöïc

ra noù ñaõ trình cuï roài. Cuï sôï con chaùu nhieàu, ñöùa naøy möôïn, ñöùa kia

möôïn, ñeán noùi khoân noùi kheùo vôùi cuï, roài sau naøy bieát ñoøi ai? Vì vaäy

ngöôøi cöù lôø ñi nhö khoâng bieát. Duø coù vôõ chuyeän cuõng chaúng ngaïi gì.

- Lyù theá ñaáy. Baây giôø chæ coù toâi vôùi chò bieát thoâi, bieát ñaâu laïi

chaúng ngôø.

Ñöông nghó vaån vô, thì coù ngöôøi vaøo baùo:

- Baø Hai ñeán.

Phöôïng Thö laáy laøm laï, khoâng bieát vieäc gì, lieàn cuøng Bình Nhi ra

ñoùn, thaáy neùt maët Vöông phu nhaân khaùc haún, chæ ñem theo moät a

hoaøn haàu caän, khoâng noùi naêng gì, ñi thaúng vaøo phoøng ngoài xuoáng.

Phöôïng Thö voäi pha traø cöôøi hoûi:

- Hoâm nay meï laïi cao höùng ñeán ñaây chôi aø?

Vöông phu nhaân quaùt baûo:

- Bình Nhi ñi ra ngoaøi kia.

Bình Nhi thaáy theá, khoâng bieát laø vieäc gì, “daï” moät tieáng, daãn boïn

a hoaøn nhoû ra, ñöùng caû ôû ngoaøi cöûa. Bình Nhi ñoùng cöûa laïi, roài ngoài

xuoáng theàm, khoâng cho moät ai vaøo caû.

Phöôïng Thö sôï quaù, khoâng bieát coù vieäc gì. Thaáy Vöông phu nhaân

öùa nöôùc maát, vaát caùi tuùi thôm ôû trong tay aùo ra, noùi:

- Chò xem ñaây!

Phöôïng Thö voäi nhaët leân xem, caùi tuùi thôm thaäp caåm, ngoaøi theâu

caùi hình khieâu daâm, giaät mình voäi hoûi:

- Meï nhaët ñöôïc caùi naøy ôû ñaâu?

- 1130 -

Vöông phu nha�ilde�n nöôùc maét giaøn giuïa, gioïng run run noùi:

- Ta nhaët ñöôïc ôû ñaâu aø? Ngaøy naøo ta cuõng ru ruù ôû xoù nhaø! Töôûng

chò laø ngöôøi caån thaän, neân môùi ñöôïc roãi raõi ñoâi chuùt. Ngôø ñaâu chò laïi

nhö ta! Ban ngaøy ban maët hoï daùm baøy nhöõng thöù naøy ra tröôùc hoøn

ñaù trong vöôøn, ñeå cho con a hoaøn beân cuï nhaët ñöôïc. Neáu khoâng nhôø

ñöôïc meï choàng chò troâng thaáy, thì caùi naøy ñaõ ñeán tröôùc maët cuï roài!

Toâi haõy hoûi chò: taïi sao caùi naøy laïi vaát ôû ñaáy?

Phöôïng Thö nghe noùi cuõng ñoåi neùt maët, voäi hoûi:

- Sao meï laïi bieát caùi naøy laø cuûa con?

Vöông phu nhaân vöøa khoùc vöøa thôû daøi noùi:

- Chò laïi hoûi vaën ta aø? Chò thöû nghó xem: nhaø naøy tröø vôï choàng

treû nhö anh chò ra, coøn boïn baø giaø thì duøng caùi naøy laøm gì? Boïn chò

em chuùng noù thì laøm gì coù? Chaéc laø thaèng Lieãn ñoán maït ñem ôû ñaâu

veà ñaây! Vôï choàng caùc ngöôøi, moät duoäc vôùi nhau, laïi cho ñoù laø moùn ñoà

chôi, haïng treû tuoåi thì chuyeän tình rieâng trai gaùi trong buoàng the khi

naøo chaû coù, chò laïi coøn choái aø! May maø ngöôøi treân keû döôùi trong vöôøn

chöa ai bieát vieäc naøy, neáu hoï nhaët ñöôïc, chò em chuùng noù troâng thaáy

thì coøn ra sao nöõa! Thaûng hoaëc coù ñöùa a hoaøn naøo nhaët ñöôïc mang ra

ngoaøi, ngöôøi ta troâng thaáy, lieäu theå dieän nhaø mình coù coøn nöõa khoâng?

Phöôïng Thö nghe noùi, vöøa töùc vöøa theïn, maët tím baàm laïi, lieàn

vòn vaøo caïnh giöôøng quyø xuoáng, cuõng öùa nöôùc maét keâu van:

- Meï noùi coù lyù thöïc, con khoâng daùm caõi. Nhöng con khoâng heà coù

thöù naøy, xin meï nghó kyõ cho. Caùi tuùi thôm naøy laø ôû beân ngoaøi hoï baét

chöôùc kieåu trong nhaø roài theâu ra. Chính caùi tua cuõng laø thöù mua ôû

chôï. Con tuy coøn treû, khoâng bieát giöõ gìn, nhöng khoâng khi naøo caàn

nhöõng thöù naøy. Hôn nöõa, caùi naøy cuõng khoâng phaûi laø thöù thöôøng ñeo,

duø coù chaêng nöõa con cuõng chæ ñeå giaáu ôû choã kín, chöù khi naøo laïi ñeo

luoân ôû trong ngöôøi roài ñi chôi khaép nôi? Vaû laïi khi ra chôi ngoaøi vöôøn,

chò em ngöôøi naøo cuõng thöôøng hay loâi keùo nhau, neáu ñeå loä ra, khoâng

nhöõng caùc chò em maø caû boïn ngöôøi haàu cuõng troâng thaáy nöõa, nhö theá

thì coøn ra laøm sao? Keå ra nhöõng ngöôøi trong naøy, con coøn treû thaät,

nhöng nhie�>

vöôøn, bieát ñaâu khoâng phaûi laø cuûa hoï ñaùnh rôi. Hôn nöõa, tröø con

thöôøng ôû trong vöôøn ra, coøn coù caùc coâ chaùu cuûa meï con beân kia,

thöôøng daãn sang, nhö boïn Yeân Hoàng, Thuùy Vaân, ñeàu laø haïng tuoåi treû,

hoï cuõng coù theå coù thöù naøy ñöôïc. Laïi coøn chò Traân beân phuû Ñoâng, chò

- 1131 -

aáy cuõng chöa laáy gì laøm giaø, vaø cuõng thöôøng daãn boïn Boäi Phöôïng

sang, bieát ñaâu khoâng phaûi laø cuûa hoï? Trong vöôøn cuõng nhieàu a hoaøn,

khoâng chaéc ñaõ ñöùng ñaén caû. Hoaëc coù ñöùa lôùn, ñaõ bieát muøi ñôøi, ñoâi khi

khoâng troâng nom xueå, chuùng leûn ra ngoaøi ñöôïc; hoaëc chuùng kieám côù

taùn dính vôùi boïn treû canh cöûa ngoaøi, roài töø ngoaøi ñöa vaøo cuõng chöa

bieát chöøng, khoâng nhöõng con khoâng heà laøm vieäc naøy, maø caû Bình Nhi

cuõng coù theå baûo ñaûm ñöôïc. Xin meï xeùt kyõ cho.

Vöông phu nhaân nghe cuõng coù lyù, lieàn thôû daøi noùi:

- Chò haõy ñöùng ñaäy. Ta bieát chò laø con nhaø ñaïi gia, chaéc khoâng

ñeán noãi trai lô nhö theá, chaúng qua ta böïc leân noùi vaäy ñeå treâu töùc chò

ñaáy thoâi. Nhöng baây giôø neân xöû trí ra sao? Meï choàng chò goùi caùi naøy

laïi, sai ngöôøi mang cho ta xem, laøm ta töùc cheát ñi ñöôïc.

Phöôïng Thö noùi:

- Xin meï ñöøng noåi giaän nöõa. Neáu ñeå ngöôøi ngoaøi bieát, theá naøo

cuõng ñeán tai cuï. Haõy neân bình tónh, ngaàm doø xeùt môùi roõ ra ñöôïc söï

thöïc; duø xeùt khoâng ra, ngöôøi ngoaøi cuõng khoâng theå bieát ñöôïc, nhö vaäy

môùi ñuùng caâu “tay gaõy giaáu vaøo oáng aùo”. Nay nhaân vieäc hoï ñaùnh baïc,

bò ñuoåi moät soá ra, ta cho maáy ngöôøi haàu caän khoâng hay beùp xeùp nhö

vôï Chu Thuïy, vôï Vöông Nhi vaøo ôû luoân trong vöôøn, laáy côù laø ñeå xeùt

vieäc ñaùnh baïc. Hieän nay a hoaøn caùc nôi nhieàu quaù, lôùn tuoåi sinh to

gan, laâu ngaøy thaønh tinh, neáu xaûy chuyeän ra, coù aên naên cuõng khoâng

kòp nöõa. Baây giôø khoâng coù côù gì maø bôùt ngöôøi ñi, khoâng nhöõng boïn

caùc coâ thì thaáy khoù chòu, ngay meï vaø con cuõng khoâng ñaønh loøng. Chi

baèng nhaân dòp naøy, thaáy a hoaøn naøo lôùn tuoåi hoaëc cöùng ñaàu cöùng coå

thì tìm caùch cho noù ñi laáy choàng, nhö theá moät laø khoûi xaûy ra raéc roái;

hai laø soá tieàn chi tieâu cuõng ñôõ toán. Nhöõng lôøi con noùi, meï nghó theá

naøo?

Vöông phu nhaân thôû daøi:

- Chò noùi phaûi ñaáy. Nhöng cöù xeùt cho coâng baèng thì maáy chò em

noù thaät cuõng ñaùng thöông. Khoâng noùi gì xa, nhö meï chaùu Laâm tröôùc

kia, khi chöa laáy choàng, ñöôïc chieàu chuoäng döôøng naøo, thaät laø caønh

vaøng laù ngoïc, moät coâ tieåu thö ngaøn vaøng. Baây giôø maáy chò em noù

chaúng qua chæ hôn nhaø khaùc tyù chuùt thoâi. Moãi ngöôøi chæ coù ba, boán

ñöùa a hoaøn laø ra hoàn ngöôøi, coøn thì ñeàu nhö boïn ranh con caû; giôø laïi

cho chuùng veà, khoâng nhöõng buïng ta khoâng nôõ, chöa chaéc cuï ñaõ baèng

loøng. Tuy raèng nhaø coù tuùng thieáu ñaáy, nhöng cuõng chöa ñeán noãi naøo.

- 1132 -

Ta duø chöa ñöôïc sung söôùng laém, cuõng coøn hôn caùc chaùu nhieàu, nay

thaø bôùt ngöôøi cuûa ta ñi, chöù ñöøng laøm cho noù böïc boäi. Chò haõy cho goïi

vôï Chu Thuïy ñeán ñaây, truyeàn cho hoï phaûi doø xeùt ngay vieäc naøy!

Phöôïng Thö laäp töùc goïi Bình Nhi ra goïi vôï Chu Thuïy ñeán.

Moät luùc vôï Chu Thuïy, vôï Ngoâ Höng, vôï Trònh Hoa, vôï Lai Vöôïng,

vôï Lai Hyû, taát caû naêm ngöôøi haàu caän ñi vaøo, coøn moät soá ngöôøi nöõa

ñang baän vieäc ôû Nam chöa tôùi. Vöông phu nhaân ñang phaøn naøn ít

ngöôøi, khaùm xeùt khoâng xueå, chôït thaáy vôï Vöông Thieän Baûo laø ngöôøi

haàu caän cuûa Hình phu nhaân, vöøa ñöa caùi tuùi thôm cho Vöông phu

nhaân, ñi ñeán. Xöa nay Vöông phu nhaân vaãn xem ngöôøi haàu thaân cuûa

Hình phu nhaân nhö ngöôøi cuûa mình, khoâng coù loøng ngôø vöïc gì, nay

thaáy chò ta ñeán nghe ngoùng, lieàn baûo:

- Chò veà trình vôùi baø Caû, roài sang beân vöôøn troâng nom, chaúng

hôn ngöôøi ngoaøi hay sao?

Ngaøy thöôøng vôï Vöông Thieän Baûo sang beân vöôøn khoâng ñöôïc boïn

a hoaøn thuø phuïng töû teá. Chò ta laáy laøm böïc töùc, ñònh bôùi chuyeän cuûa

hoï ra, nhöng khoâng laàn vaøo ñaâu ñöôïc; may sao xaûy ra vieäc naøy, chò ta

nghó ñaõ naém chaéc ñöôïc ñaèng chuoâi roài; giôø laïi thaáy Vöông phu nhaân

giao phoù coâng vieäc, hôïp vôùi yù ñònh cuûa mình, lieàn thöa:

- Ñieàu ñoù cuõng deã thoâi. Khoâng phaûi laø chaùu baøy chuyeän ñaâu, nheõ

ra, thì vieäc naøy cuõng neân tra xeùt sôùm sôùm moät chuùt. Baø khoâng hay

sang beân vöôøn, boïn gaùi haàu beân aáy, ñöùa naøo cuõng ra veû baø lôùn, saép

trôû thaønh tieåu thö nghìn vaøng caû. Chuùng ñònh choïc ñoå caû trôøi, chaúng

ai daùm heù raêng noùi moät tieáng. Huoáng hoà chuùng laïi ton hoùt caùc coâ, noùi

ngöôøi naøy khinh reû, ngöôøi kia löøa doái, ai maø chòu ñöôïc.

Vöông phu nhaân gaät ñaàu noùi:

- Boïn haàu caùc coâ hay laøm boä, cuõng laø vieäc thöôøng. Caùc chò neân

khuyeân raên chuùng. Neáu khoâng daïy baûo, duø caùc coâ cuõng coøn laøm ñieàu

khoâng ñuùng, nöõa laø hoï.

Vôï Vöông Thieän Baûo thöa:

- Ñöùa khaùc coøn khaù. Baø khoâng bieát, chöù nhaát laø con Tình Vaên, a

hoaøn ôû nhaø caäu Baûo. Noù caäy saéc ñeïp hôn ngöôøi, mieäng laïi kheùo leùo,

ngaøy naøo cuõng trang ñieåm nhö naøng Taây Thi, heã noùi chuyeän vôùi ai laø

noù leùm lænh tranh khoân; coù ñieàu gì khoâng hôïp yù, laø noù trôïn maét ngay

leân maéng ngöôøi ta. OÕng eïo ngoa ngoaét, khoâng ra theå thoáng gì caû!

- 1133 -

Vöông phu nhaân nghe vaäy, nhôù ngay ñeán vieäc tröôùc, hoûi Phöôïng

Thö:

- Laàn tröôùc chuùng ta theo cuï vaøo chôi trong vöôøn, coù moät ñöùa

löng hôi cong, vai hôi thon, loâng maøy vaø maét laïi hôi gioáng em Laâm

cuûa chò, ñöông quaùt maéng boïn a hoaøn nhoû. Troâng caùi daùng ngoâng

cuoàng aáy ta khoù chòu laém. Nhöng vì cuøng ñi vôùi cuï, ta khoâng tieän noùi.

Sau ñònh hoûi xem laø ñöùa naøo, thì laïi queân maát. Hoâm nay nhôù ra, chaéc

laø noù chöù gì?

Phöôïng Thö noùi:

- So saùnh ra chaúng coù ñöùa a hoaøn naøo ñeïp baèng con Tình Vaên caû.

Veà caùch aên noùi ñi ñöùng, thì noù hôi trai lô. Nhö meï noùi vöøa roài, coù nheõ

laø noù ñaáy, nhöng con cuõng queân maát vieäc hoâm noï, khoâng daùm noùi böøa.

Vôï Vöông Thieän Baûo noùi:

- Khoâng caàn phaûi ñoaùn nöõa. Baây giôø cöù goïi ngay noù ñeán ñaây ñeå

baø xem cuõng chaúng khoù gì.

Vöông phu nhaân noùi:

- ÔÛ beân nhaø Baûo Ngoïc, chæ coù Taäp Nhaân vaø Xaï Nguyeät thöôøng

ñeán haàu ta. Hai ñöùa naøy tuy moäc maïc nhöng cuõng ngoan. Neáu coù con

aáy thì chaéc noù khoâng daùm ñeán. Ta caû ñôøi raát gheùt nhöõng haïng ngöôøi

aáy, huoáng hoà laïi xaûy ra vieäc naøy. Thaèng Baûo Ngoïc nhö theá maø ñeå cho

con ranh aáy quyeán ruõ laøm hö thaân ñi, thì ñeå sao ñöôïc.

Baø ta goïi a hoaøn haàu caän ñeán daën:

- Maøy ñi nhanh, goïi con Tình Vaên ñeán ñaây haàu ta ngay. Ta coù

vieäc caàn. Taäp Nhaân vaø Xaï Nguyeät ôû nhaø haàu Baûo Ngoïc, khoâng phaûi

ñeán nöõa. Maøy khoâng ñöôïc noùi caâu gì vôùi noù caû!

A hoaøn nhoû vaâng lôøi, chaïy sang vieän Di Hoàng, gaëp luùc Tình Vaên

khoâng ñöôïc khoûe, vöøa nguû tröa daäy, ñöông ngoài thöø ra. Thaáy goïi,

ñaønh phaûi sang.

Ngaøy thöôøng, boïn a hoaøn ñeàu bieát Vöông phu nhaân raát gheùt kieåu

trang söùc loøe loeït, aên noùi trai lô, vì vaäy caû Tình Vaên cuõng khoâng daùm

loù maët tôùi. Maáy hoâm nay khoù ôû, neân khoâng trang ñieåm, cho laø nhö

theá cuõng khoâng ngaïi gì. Khi vaøo ñeán buoàng Phöôïng Thö, Vöông phu

nhaân troâng thaáy noù ñaàu toùc bô phôø, aùo quaàn loõng thoõng, coù veû laúng lô

nhö Taây Thi ñeâm xuaân naèm oâm buïng; nhìn veû maët ñuùng laø ngöôøi ñaõ

gaëp thaùng tröôùc, töï nhieân noåi côn giaän leân. Baø ta voán ngöôøi thöïc thaø,

- 1134 -

chôïp maét boû qua, vuït möøng vuït giaän, chöù coù ñöôïc nhö ngöôøi kín ñaùo,

löïa lôøi giöõ yù ñaâu. Voán ñaõ böïc saün, laïi ngoaëc ñeán vieäc tröôùc, baø ta lieàn

cöôøi nhaït:

- Ñeïp thaät! Thaät laø gioáng heät “Taây Thi ñöông oám!” Ngaøy naøo maøy

cuõng giôû caùi loái trai lô aáy ra ñeå cho ai xem ñaáy? Maøy cöù töôûng laø ta

khoâng bieát vieäc maøy laøm aø? Ta haõy tha cho maøy. Ngaøy mai ta seõ loät

xaùc maøy ra! Hoâm nay Baûo Ngoïc ñaõ ñôõ chöa?

Tình Vaên nghe thaáy noùi theá, trong buïng raát kinh ngaïc, bieát laø coù

ñöùa ñònh haïi mình, tuy töùc giaän, nhöng khoâng daùm heù raêng. Voán

ngöôøi thoâng minh toät böïc, thaáy hoûi Baûo Ngoïc ñaõ ñôõ chöa, coâ ta khoâng

noùi thöïc, quyø xuoáng thöa:

- Chaùu khoâng hay ñeán buoàng caäu Baûo vaø cuõng khoâng hay ôû chung

vôùi caäu aáy, neân chaùu khoâng ñöôïc bieát roõ. Ñoù laø vieäc cuûa chò Taäp Nhaân

vaø chò Xaï Nguyeät, xin baø cöù hoûi hai chò aáy.

Vöông phu nhaân noùi:

- Ñaùng taùt vaøo moàm! Maøy laø ngöôøi cheát aø? Nuoâi chuùng bay ñeå

laøm gì?

Tình Vaên laïi thöa:

- Chaùu nguyeân laø ngöôøi haàu cuûa cuï, vì ngöôøi baûo vöôøn roäng, ngöôøi

ít, caäu Baûo hay sôï, neân caét chaùu sang ñaáy canh ñeâm ôû ngoaøi, chaúng

qua ñeå troâng nhaø thoâi. Chaùu coù thöa raèng chaùu ñaàn ñoän khoâng theå

sang haàu ñöôïc, cuï maéng chaùu, baûo “tao coù sai maøy sang haàu caäu aáy

ñaâu? Maøy saéc saûo ñeå laøm gì?” Chaùu nghe vaäy ñaønh phaûi sang. Chaúng

qua ñoä möôøi böõa nöûa thaùng, gaëp luùc caäu Baûo buoàn, chaùu chôi ñuøa moät

luùc roài ñi ngay. Vieäc caäu Baûo aên uoáng naèm ngoài, treân coù caùc baø giaø,

döôùi coù caùc chò Taäp Nhaân, Xaï Nguyeät, Thu Vaên. Khi chaùu roãi, coøn

phaûi may vaù cho beân nhaø cuï, vì theá chaùu khoâng ñeå yù ñeán vieäc cuûa caäu

Baûo. Nay baø ñaõ quôû maéng, töø sau chaùu xin chaêm chuù.

Vöông phu nhaân tin laø thöïc, noùi:

- A di ñaø phaät! Maøy khoâng gaàn guõi Baûo Ngoïc, thì thöïc laø phuùc

cho ta. Thoâi khoâng caàn maøy phaûi baän loøng. Maøy ñaõ laø ngöôøi cuûa cuï

cho sang haàu Baûo Ngoïc thì ngaøy mai ta seõ sang trình cuï cho maøy veà.

Roài ngoaûnh laïi vôï Vöông Thieän Baûo:

- Caùc chò vaøo ñaáy, phaûi ñeà phoøng noù maáy ngaøy, khoâng cho noù nguû

ôû trong nhaø Baûo Ngoïc. Ñôïi ta trình cuï roài seõ lieäu cho noù.

- 1135 -

Laïi quaùt:

- Cuùt ñi! Ñöùng ñaáy laøm gì? Troâng thaáy caùi daùng laúng lô aáy ta

ngöùa caû maét! Ai cho pheùp maøy aên maëc loøe loeït nhö theá?

Tình Vaên ñaønh lui ra, töùc quaù, ra khoûi cöûa, laáy khaên tay che maét,

vöøa ñi vöøa khoùc, maõi ñeán khi veà trong vöôøn.

Vöông phu nhaân phaøn naøn vôùi Phöôïng Thö:

- Maáy naêm nay tinh thaàn ta ngaøy caøng suùt keùm, troâng nom

khoâng xieát. Nhöõng haïng yeâu tinh nhö theá maø ta cuõng khoâng heà thaáy!

Caùi haïng aáy chaéc coøn coù nöõa, ngaøy mai phaûi tra xeùt môùi ñöôïc.

Phöôïng Thö thaáy Vöông phu nhaân ñöông luùc noåi giaän, laïi coù vôï

Vöông Thieän Baûo laø tai maét cuûa Hình phu nhaân, ngaøy thöôøng hay ton

hoùt Hình phu nhaân ñeå sinh chuyeän, neân duø coù nhieàu caâu ñaùng noùi,

cuõng khoâng daùm noùi ra, ñaønh cöù cuùi ñaàu vaâng thoâi.

Vôï Vöông Thieän Baûo thöa:

- Xin baø haõy nguoâi giaän. Ñoù laø vieäc nhoû moïn, xin cöù giao cho

chaùu. Muoán tra xeùt vieäc naøy cuõng deã thoâi. Chôø ñeán buoåi toái, caùc cöûa

trong vöôøn ñoùng roài, trong ngoaøi khoâng ai ñi laïi vôùi nhau, nhaân luùc

hoï khoâng ñeå yù, chuùng chaùu daãn ngöôøi ñi khaùm caùc buoàng a hoaøn ôû

caùc nôi. Chaùu nghó: ai ñaõ coù caùi naøy khoâng phaûi moät caùi maø thoâi,

chaéc coøn caùi khaùc nöõa. Khi ñaõ khaùm ñöôïc caùi khaùc roài, thì caùi naøy

chaéc laø cuûa ngöôøi aáy.

Vöông phu nhaân baûo:

- Noùi theá cuõng phaûi. Neáu khoâng laøm nhö theá thì khoâng theå laøm

ra vieäc ñöôïc.

Roài hoûi Phöôïng Thö:

- Chò nghó theá naøo?

Phöôïng Thö ñaønh vaâng lôøi, noùi:

- Meï cho laø phaûi thì xin ñi laøm ngay thoâi.

Vöông phu nhaân noùi:

- Caùch laøm nhö theá raát ñuùng. Neáu khoâng thì tra moät naêm cuõng

chaúng ra.

Moïi ngöôøi baøn ñònh xong, sau böõa côm chieàu, ñôïi Giaû maãu nguû

yeân, boïn Baûo Thoa ñaõ veà trong vöôøn roài, vôï Vöông Thieän Baûo lieàn

môøi Phöôïng Thö vaøo trong vöôøn, sai khoùa caû cöûa ngaùch laïi, roài baét

- 1136 -

ñaàu khaùm xeùt töø caùc choã baø giaø canh ñeâm, chæ thaáy maáy thöù ñeøn neán

duøng coøn thöøa.

Vôï Vöông Thieän Baûo noùi:

- Nhöõng caùi naøy cuõng laø tang vaät caû ñaây, khoâng ñöôïc ñoäng ñeán,

ñeå saùng mai trình baø, roài seõ hay.

Roài vaøo ngay vieän Di Hoàng, baét ñoùng cöûa laïi.

Baûo Ngoïc vì vieäc Tình Vaên, ñöông khoù chòu, chôït thaáy moät boïn

ngöôøi ñeán, khoâng bieát duyeân côù gì, laïi cöù keùo thaúng vaøo buoàng cuûa

boïn a hoaøn. Baûo Ngoïc ra ñoùn Phöôïng Thö, hoûi laø vieäc gì. Phöôïng Thö

noùi:

- Maát moät vaät quan troïng, hoûi ai cuõng choái caû, chaéc laø boïn a hoaøn

aên caép, neân hoï ñeán khaùm xeùt, ñeå khoûi phaûi ngôø oan.

Vöøa noùi Phöôïng Thö vöøa ngoài uoáng nöôùc. Vôï Vöông Thieän Baûo

luïc soaùt moät luùc roài kheõ hoûi:

- Maáy caùi hoøm aáy laø cuûa ai, baûo hoï ñeán môû ra.

Taäp Nhaân thaáy Tình Vaên nhö theá, chaéc laø coù vieäc laï, laïi thaáy

khaùm xeùt, ñaønh phaûi môû hoøm vaø hoäp cuûa mình tröôùc ñeå cho hoï khaùm,

thì chæ thaáy nhöõng ñoà thöôøng duøng thoâi. Khaùm xong laïi khaùm ñeán

hoøm cuûa ngöôøi khaùc, cöù theo thöù töï, khaùm heát moät löôït, khi kha�

ñeán hoøm cuûa Tình Vaên, lieàn hoûi:

- Hoøm cuûa ai ñaây, sao khoâng môû ra ñeå khaùm.

Taäp Nhaân ñöông ñònh môû hoä hoøm cho Tình Vaên, thaáy Tình Vaõn

quaán toùc chaïy ñeán, ñaùnh “xình” moät caùi, môû toang hoøm ra, hai tay

böng ñaùy hoøm leân, doác ngöôïc xuoáng ñaát, bao nhieâu ñoà ñaïc ôû trong

hoøm ñeàu tung ra caû.

Vôï Vöông Thieän Baûo coù yù ngöôïng, khaùm kyõ moät löôït cuõng khoâng

thaáy vaät gì baäy baï caû, lieàn trình vôùi Phöôïng Thö ñeå ñi khaùm choã

khaùc.

Phöôïng Thö noùi:

- Baø phaûi khaùm kyõ ñi, laàn naøy khoâng khaùm ra ñöôïc caùi gì thì

bieát veà trình theá naøo?

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- 1137 -

- Luïc soaùt heát caû roài, nhöng chaúng thaáy coù caùi gì laø phaïm loãi caû;

tuy coù maáy thöù ñoà duøng cuûa con trai, nhöng ñeàu laø cuûa treû con, chaéc

ñoà cuõ cuûa caäu Baûo, khoâng laáy gì laøm quan heä.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Ñaõ theá thì chuùng ta ñi khaùm choã khaùc.

Lieàn ñi thaúng ra. Nhaân noùi vôùi vôï Vöông Thieän Baûo:

- Toâi coù ñieàu naøy muoán noùi, khoâng bieát coù ñuùng hay khoâng. Ta

khaùm thì chæ neân khaùm nhöõng ngöôøi nhaø cuûa chuùng ta thoâi, chöù nhaø

coâ Tieát thì quyeát khoâng theå khaùm ñöôïc.

Vôï Vöông Thieän Baûo cöôøi noùi:

- Coá nhieân roài, leõ naøo laïi ñi khaùm nhaø cuûa baø con!

Phöôïng Thö gaät ñaàu noùi:

- Toâi cuõng noùi theá thoâi.

Roài ñi ñeán quaùn Tieâu Töông.

Ñaïi Ngoïc ñaõ ñi nguû, nghe baûo coù maáy ngöôøi ñeán, khoâng bieát vieäc

gì, ñònh trôû daäy, thì Phöôïng Thö ñaõ ñi vaøo, giöõ laïi khoâng cho Ñaïi

Ngoïc daäy vaø noùi:

- Coâ cöù nguû ñi, chuùng toâi ñi baây giôø ñaây.

Roài ôû ñaáy noùi maáy caâu chuyeän phieám.

Vôï Vöông Thieän Baûo daãn moïi ngöôøi ñeán buoàng cuûa a hoaøn, luïc loïi

heát caùc hoøm, thaáy trong buoàng Töû Quyeân coù hai caùi buøa baùn khoaùn

cuûa Baûo Ngoïc thöôøng thay ñoåi, moät caùi daây ñeo thaét löng, hai caùi tuùi,

moät caùi hoäp trong coù ñöïng caùi quaït, môû ra xem, ñeàu laø nhöõng thöù cuûa

Baûo Ngoïc luùc tröôùc thöôøng duøng. Vôï Vöông Thieän Baûo laáy laøm ñaéc yù,

môøi Phöôïng Thö ñeán xem, roài noùi:

- Nhöõng thöù naøy ôû ñaâu ñeán ñaây?

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Baûo Ngoïc luùc coøn beù, coù ôû chung vôùi chò em maáy naêm. Nhöõng

thöù naøy chaéc laø ñoà duøng cuõ cuûa chuù aáy ñaây. Nhöõng caùi aáy cuõng chaúng

laï luøng gì, haõy boû laïi ñeå ñi khaùm choã khaùc laø phaûi.

Töû Quyeân cöôøi noùi:

- Ñeán baây giôø nhöõng ñoà duøng cuûa chuùng toâi trao ñoåi cho nhau

cuõng khoâng tính heát ñöôïc. Neáu hoûi ñeán caùi naøy, thì chính toâi cuõng

queân maát laø coù töø ngaøy, thaùng, naêm naøo.

- 1138 -

Phöôïng Thö laïi cuøng vôï Vöông Thieän Baûo ñeán nhaø Thaùm Xuaân.

Ngôø ñaâu ñaõ coù ngöôøi ñeán baùo cho Thaùm Xuaân bieát tröôùc. Thaùm Xuaân

ñoaùn chaéc laø coù duyeân côù gì, neân môùi gaây ra nhöõng chuyeän xaáu xa

nhö theá. Lieàn sai boïn a hoaøn caàm ñeøn môû cöûa ñöùng ñôïi. Moät luùc moïi

ngöôøi ñeán. Thaùm Xuaân coá yù hoûi:

- Vieäc gì ñaáy?

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Vì maát moät caùi ñoà duøng, maáy ngaøy tra xeùt chöa ra, sôï ngöôøi

ngoaøi laïi ñoå cho boïn chò em a hoaøn, neân môùi ñi khaùm moät löôït ñeå cho

ngöôøi ta khoûi ngôø, ñoù cuõng laø moät caùch hay ñeå röûa saïch tieáng taêm

cho hoï.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Boïn a hoaøn nhaø toâi taát nhieân laø phöôøng troäm caép caû, maø toâi

chính laø ngöôøi chuû chöùa. Ñaõ theá thì haõy khaùm röông hoøm cuûa toâi

tröôùc ñi vì hoï aên troäm ñöôïc caùi gì ñeàu ñöa cho toâi caát giaáu.

Noùi xong, Thaùm Xuaân sai boïn a hoaøn môû caû hoøm ra, bao nhieâu

ñoà lôùn, ñoà nhoû, nhö hoäp göông, hoäp phaán, boïc chaên boïc aùo ñeàu môû

tung ra caû, roài môøi Phöôïng Thö ñeán khaùm.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Chaúng qua toâi vaâng leänh meï ñeán ñaây, xin coâ ñöøng hieåu laàm toâi.

Roài sai boïn a hoaøn:

- Mau mau ñoùng röông hoøm laïi cho coâ.

Bình Nhi, Phong Nhi ñeán giuùp boïn Thò Thö xeáp ñoà ñaïc vaø ñoùng

hoøm laïi.

Thaùm Xuaân noùi:

- Chæ cho caùc chò khaùm xeùt ñoà ñaïc cuûa toâi, chöù muoán khaùm xeùt ñoà

ñaïc cuûa a hoaøn nhaø toâi thì khoâng ñöôïc ñaâu! Toâi voán cay nghieät hôn

<span color="navy">ngöôøi khaùc, bao nhieàu nhöõng ñoà ñaïc cuûa a hoaøn, toâi ñeàu bieát vaø ñeàu

giöõ ôû ñaây caû. Ngay moät caùi kim, moät sôïi chæ, hoï cuõng khoâng ñöôïc giöõ

rieâng. Muoán khaùm thì cöù khaùm moät mình toâi. Caùc chò khoâng baèng

loøng, cöù veà trình baø, baûo toâi traùi leänh baø ñaáy, muoán baét theá naøo toâi

cuõng nhaän caû. Caùc chò ñöøng voäi, theá naøo sau naøy caùc chò cuõng coù ngaøy

bò khaùm ñaáy! Saùng hoâm nay caùc chò chaû baøn taùn vieäc nhaø hoï Chaân

ñaáy aø, chæ mong ñöôïc khaùm nhaø, quaû nhieân baây giôø ñöôïc khaùm thöïc

ñaáy. Daàn daàn roài cuõng ñeán löôït chuùng ta thoâi! Theá môùi bieát nhöõng

- 1139 -

nhaø ñaïi gia theá naøy, chæ ngöôøi ngoaøi ñeán thì moät luùc khoâng theå gieát

cheát ñöôïc. Chính ñuùng nhö ngöôøi xöa ñaõ noùi: “Con saâu traêm chaân,

cheát cuõng khoâng ngaõ!” Taát phaûi do ngöôøi trong nhaø gieát laãn nhau

tröôùc, môùi tan naùt, saïch sanh!

Noùi xong, coâ ta chaûy nöôùc maét ra.

Phöôïng Thö chæ ñöùng nhìn boïn ñaøn baø. Vôï Chu Thuïy lieàn noùi:

- Ñoà vaät cuûa boïn haàu gaùi ñaõ ôû caû ñaáy roài, xin môï ñi khaùm choã

khaùc, ñeå coâ ñi nghæ.

Phöôïng Thö ñöùng daäy caùo töø. Thaùm Xuaân noùi:

- Haõy khaùm kyõ nöõa ñi! Ngaøy mai ñeán, toâi khoâng nghe ñaâu.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Ñoà vaät cuûa boïn haàu gaùi ôû caû ñaây thì khoâng caàn phaûi khaùm nöõa.

Thaùm Xuaân cöôøi nhaït:

- Chò thöïc laø khoân kheùo quaù! Ngay goùi boïc cuûa toâi cuõng coøn môû caû

ra xem, maø laïi baûo laø khoâng khaùm? Ngaøy mai coù daùm noùi laø toâi beânh

boïn haàu, khoâng cho caùc chò khaùm khoâng? Chò cöù noùi thaúng ngay ra,

coøn caàn phaûi khaùm, cöù khaùm nöõa cuõng khoâng sao.

Phöôïng Thö vaãn bieát tính neát Thaùm Xuaân ngaøy thöôøng khaùc haún

moïi ngöôøi, ñaønh phaûi cöôøi noùi:

- Ngay caû ñoà vaät cuûa coâ, cuõng ñaõ khaùm xeùt kyõ caøng roài.

Thaùm Xuaân laïi hoûi moïi ngöôøi:

- Caùc chò ñaõ khaùm kyõ chöa?

Boïn vôï Chu Thuïy ñeàu cöôøi noùi:

- Ñaõ khaùm kyõ caû roài aï.

Vôï Vöông Thieän Baûo voán laø ngöôøi khoâng bieát suy nghó, ngaøy

thöôøng tuy nghe thaáy tieáng Thaùm Xuaân, nhöng cho laø moïi ngöôøi

khoâng tinh maét, hoaëc laø non gan, chöù ñaâu coù moät coâ gaùi maø laïi gheâ

gôùm ñeán nhö theá? Hôn nöõa coâ ta laïi laø con vôï leõ, thì laøm gì ñöôïc ai.

Muï laïi caäy mình laø ngöôøi haàu thaân cuûa Hình phu nhaân, ngay ñeán

Vöông phu nhaân cuõng coøn phaûi neå, huoáng chi ngöôøi khaùc. Muï cho

Thaùm Xuaân chæ giaän moät mình Phöôïng Thö thoâi, khoâng can gì ñeán

muï, neân muoán nhaân ñoù laøm boä, lieàn ñi leân tröôùc moïi ngöôøi, keùo vaït

aùo Thaùm Xuaân, coá yù giô leân moät caùi cöôøi hì hì noùi:

- Ngay trong mình coâ toâi cuõng khaùm caû roài, chaúng thaáy gì caû.

- 1140 -

Phöôïng Thö thaáy muï laøm theá voäi noùi:

- Giaø ñi thoâi, ñöøng giôû troø roà daïi nöõa.

Chöa döùt lôøi thì nghe “boáp” moät tieáng, vôï Vöông Thieän Baûo bò

Thaùm Xuaân taùt moät caùi vaøo maët. Thaùm Xuaân noåi giaän, troû vaøo vôï

Vöông Thieän Baûo hoûi:

- Maøy laø haïng gì daùm naém laáy aùo tao. Chaúng qua tao neå maët baø,

thaáy maøy cuõng ñaõ coù tuoåi, neân môùi goïi maøy laø giaø, maøy laïi choù caäy

chuû nhaø, caøng ngaøy caøng baäy, daùm leân maët vôùi tao aø! Maøy cöù töôûng

tao cuõng deã tính nhö coâ maøy, maëc cho chuùng bay khinh reû, maøy nghó

theá laø nhaàm roài! Maøy ñeán khaùm ñoà ñaïc, tao khoâng töùc giaän, nhöng

maøy khoâng ñöôïc mang tao ra laøm troø cöôøi!

Thaùm Xuaân lieàn töï côûi khuy aùo, keùo Phöôïng Thö laïi, baét phaûi

khaùm kyõ vaø noùi:

- Ñeå cho boïn ñaày tôù caùc ngöôøi khoûi ñeán khaùm toâi!

Phöôïng Thö, Bình Nhi voäi söûa laïi quaàn aùo cho Thaùm Xuaân, maéng

vôï Vöông Thieän Baûo:

- Giaø naøy uoáng maáy cheùn röôïu ñaâm ra roà daïi. Hoâm noï cuõng ñaõ

laøm baø Hai böïc mình roài. Thoâi ñi ra, ñöøng ñöùng ñaáy mua laáy beõ nöõa.

Hoï laïi khuyeân Thaùm Xuaân ñöøng noåi giaän nöõa. Thaùm Xuaân cöôøi

nhaït:

- Toâi maø böïc thì toâi ñaõ ñaäp ñaàu töï töû roài! Theá thì sao toâi laïi chòu

ñeå quaân ñaày tôù ñeán luïc soaùt tang vaät troäm caép trong ngöôøi toâi? Saùng

sôùm mai toâi seõ ñeán trình cuï, baø Hai vaø sang xin loãi baùc gaùi. Ñaùng toäi

theá naøo, toâi cuõng xin nhaän!

Vôï Vöông Thieän Baûo beõ maët quaù, ra ñöùng neùp ô�
� ngoaøi cöûa soå noùi:

- Thoâi! Thoâi! Ñaây laø laàn ñaàu tieân toâi bò ñaùnh ñaáy! Ngaøy mai toâi

seõ trình baø Hai, xin veà quaùch nhaø thoâi. Thieát caùi thaân giaø naøy laøm gì

nöõa!

Thaùm Xuaân quaùt baûo boïn a hoaøn:

- Nghe noù noùi ñaáy! Caùc chò ñònh ñeå toâi phaûi caõi nhau vôùi noù hay

sao?

Thò Thö ñi ra baûo:

- Giaø ôi, giaø maø bieát ñieàu moät tí, thì bôùt noùi ñi thoâi. Neáu giaø veà

nhaø laïi laø phuùc cho chuùng toâi. Chæ sôï giaø khoâng döùt ra ñöôïc thoâi. Neáu

- 1141 -

giaø veà, laáy ai ton hoùt chuû, xuùi baåy chuû cho ngöôøi ñi khaùm xeùt caùc coâ

vaø haønh haï chuùng toâi?

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Con beù naøy gioûi thaät! Thöïc laø chuû naøo thì tôù aáy!

Thaùm Xuaân cöôøi nhaït:

- Chuùng toâi laø boïn aên troäm, bao giôø cuõng moàm naêm mieäng möôøi,

chæ coù ñieàu laø khoâng bieát xuùi baåy chuû thoâi.

Bình Nhi voäi khuyeân giaûi vaø keùo Thò Thö vaøo. Boïn vôï Chu Thuïy

cuõng khuyeân moät luùc, Phöôïng Thö chôø saép söûa cho Thaùm Xuaân ñi nguû,

roài môùi daãn ngöôøi sang Noaõn Höông oå.

Luùc naøy Lyù Hoaøn ñöông oám, naèm ôû treân giöôøng. Chò ta ôû saùt nhaø

Tích Xuaân, vaø gaàn nhaø Thaùm Xuaân, neân boïn Phöôïng Thö tieän ñöôøng

ñeán hai nôi aáy tröôùc. Lyù Hoaøn vöøa uoáng thuoác xong ñi naèm, khoâng

tieän ñaùnh thöùc, neân hoï chæ ñeán buoàng caùc a hoaøn, khaùm xeùt moät löôït,

cuõng khoâng tìm thaáy vaät gì, lieàn ñi sang phoøng Tích Xuaân. Tích Xuaân

coøn treû tuoåi, chöa hieåu maáy, sôï quaù khoâng bieát xaûy ra vieäc gì. Phöôïng

Thö ñaønh phaûi yeân uûi Tích Xuaân. Ngôø ñaâu, khaùm ñeán hoøm cuûa Nhaäp

Hoïa, thaáy moät caùi boïc lôùn, ñöïng toaøn khoùa baïc, ñoä ba boán möôi caùi.

Laïi moät caùi ñai ngoïc, cuøng moät boïc daây bí taát cuûa ñaøn oâng.

Nhaäp Hoïa taùi maët laïi, phaûi quyø xuoáng khoùc, noùi thöïc:

- Ñoù laø cuûa oâng Traân thöôûng cho anh chaùu ñaáy. Vì boá meï chaùu

ñeàu ôû mieàn Nam, chuùng chaùu theo oâng chuù leân ñaây kieám aên. Nhöng

chuù thím chaùu chæ ham uoáng röôïu ñaùnh baïc. Anh chaùu sôï giao cho chuù

thím, lôõ laïi tieâu maát, neân moãi khi ñöôïc caùi gì, thöôøng kheõ nhôø baø giaø

ñöa ñeán, baûo chaùu caát ñi.

T� hoa�ch Xuaân laø ngöôøi nhaùt gan, thaáy theá sôï haõi, noùi:

- Toâi chaû bieát gì caû. Nhö theá sao ñöôïc! Chò Hai muoán ñaùnh noù, cöù

vieäc loâi noù ra maø ñaùnh. Nhöõng caâu noù noùi, toâi nghe choái caû tai.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Neáu quaû thöïc theá, cuõng neân tha, nhöng khoâng ñöôïc leùn luùt ñöa

cho nhau. Thöù naøy ñöa ñöôïc thì thöù gì maø khoâng ñöa. Ñoù laø loãi ôû

ngöôøi ñöa ñaáy. Neáu khoâng noùi thöïc, maø laø cuûa aên troäm, thì maøy ñöøng

coù hoøng soáng.

Nhaäp Hoïa quyø xuoáng khoùc noùi:

- 1142 -

- Chaùu khoâng daùm noùi doái. Ngaøy mai môï cöù hoûi caäu Caû, môï Caû

beân chaùu maø xem, neáu khoâng phaûi laø ñoà ñöôïc thöôûng, thì mang chaùu

vaø anh chaùu ra ñaùnh cheát cuõng khoâng daùm oaùn haän gì!

Phöôïng Thö noùi:

- Theá naøo cuõng phaûi hoûi. Nhöng neáu thöïc laø ñoà thöôûng thì maøy

cuõng coù loãi. Ai cho pheùp maøy leùn luùt mang nhöõng ñoà naøy vaøo ñaây?

Maøy haõy noùi roõ ai giao cho maøy, ta seõ tha cheát cho. Ta caám töø nay

khoâng ñöôïc theá nöõa.

Tích Xuaân noùi:

- Chò ñöøng tha noù, ôû ñaây nhieàu ngöôøi, neáu khoâng tröøng trò, nhöõng

ñöùa lôùn troâng thaáy, khoâng bieát coøn xaûy ra theá naøo nöõa kia. Chò tha

noù, toâi cuõng khoâng tha!

Phöôïng Thö noùi :

- Toâi xem noù ngaøy thöôøng cuõng khaù ñaáy. Ai khoâng coù loãi, môùi

moät laàn naøy thoâi, laàn sau laïi phaïm nöõa, seõ phaït caû hai toäi. Nhöng

khoâng bieát ai laø ngöôøi leùn luùt ñöa cho noù.

Tích Xuaân noùi:

- Khoâng coù ai ñöa cho noù ñaâu, chaéc laø giaø Tröông canh ôû cöûa sau

ñaáy. Giaø aáy thöôøng thaäm thuït vôùi boïn a hoaøn naøy, boïn hoï cuõng

thöôøng giuùp ñôõ giaø aáy.

Phöôïng Thö nghe noùi sai ngöôøi ghi laáy teân, giao cho vôï Chu Thuïy

taïm giöõ nhöõng ñoà vaät khaùm ñöôïc, ñeå ngaøy mai ñoái chieáu seõ hay. Roài

töø bieät Tích Xuaân ñi vaøo buoàng Ngheânh Xuaân.

Ngheânh Xuaân ñaõ ñi nguû roài, boïn a hoaøn cuõng saép ñi nguû. Moïi

ngöôøi goõ cöûa, moät luùc môùi môû. Phöôïng Thö daën tröôùc:

- Khoâng ñöôïc ñaùnh thöùc coâ daäy.

Roài vaøo ngay buoàng boïn a hoaøn. Tö Kyø laø chaùu ngoaïi vôï Vöông

Thieän Baûo, neân Phöôïng Thö ñeå yù xem muï ta coù thieân vò vôùi chaùu hay

khoâng. Baét ñaàu khaùm hoøm cuûa caùc ngöôøi, khoâng thaáy gì. Khi khaùm

ñeán hoøm cuûa Tö Kyø, muï ta xaùo qua loa moät löôït roài noùi:

- Cuõng chaúng coù gì caû.

Luùc saép ñoùng hoøm, vôï Chu Thuïy noùi:

- Haõy höôïm! Caùi gì ñaây?

- 1143 -

Lieàn thoø tay vaøo laáy ngay ra ñöôïc moät ñoâi bí taát gaám vaø moät ñoâi

giaøy ñoaïn cuûa ñaøn oâng, laïi coøn moät caùi boïc nhoû nöõa. Khi môû xem moät

caùi ñoà chôi kieåu “ñoàng taâm nhö yù” vaø moät laù thö, taát caû ñeàu ñöa cho

Phöôïng Thö, Phöôïng Thö troâng nom vieäc nhaø ñaõ laâu, thöôøng xem thö,

xem soå, cuõng baäp beï bieát ñöôïc maáy chöõ. Thö naøy laø giaáy hoa tieân

song hyû ñoû saãm, trong thö vieát:

“Thaùng tröôùc, sau khi em veà nhaø, cha meï ñaõ bieát caû roài. Nhöng vì

coâ chöa ñi laáy choàng, neân chöa thoûa ñöôïc noãi loøng ao öôùc cuûa chuùng

ta. Neáu coù theå gaëp nhau trong vöôøn, thì em neân nhôø giaø Tröông ñöa

tin ra cho anh. Gaëp nhau trong vöôøn, thì deã noùi chuyeän hôn laø veà nhaø.

Mong laém! Mong laém! Em coù göûi taëng hai caùi tuùi thôm, anh ñaõ nhaän

ñöôïc roài. Nay göûi vaøo cho em moät chuoãi haït chaâu ñeå toû chuùt loøng anh

ñoái vôùi em. Mong em nhaän cho! Anh beân ngoaïi laø Phan Höõu An thaân

göûi.”

Phöôïng Thö xem xong, khoâng toû yù böïc laïi möøng. Moïi ngöôøi ñeàu

khoâng bieát chöõ caû. Vôï Vöông Thieän Baûo khoâng bieát xöa nay anh em

noù vaãn coù chuyeän tö tình vôùi nhau, vöøa roài troâng thaáy giaøy vaø bí taát,

ñaõ hôi choät daï, baây giôø laïi thaáy moät caùi thieáp ñoû. Phöôïng Thö xem

roài cöôøi. Muï ta lieàn hoûi:

- Chaéc laø chuùng noù bieân soå khoâng thaønh chöõ, neân môï môùi cöôøi?

Phöôïng Thö noùi:

- Phaûi ñaáy. Caùi soå naøy tính khoâng ra ñöôïc. Nhöng giaø laø baø ngoaïi

Tö Kyø thì anh ngoaïi noù laø hoï Vöông môùi phaûi, sao laïi laø hoï Phan?

Vôï Vöông Thieän Baûo thaáy caâu hoûi laï luøng, mieãn cöôõng noùi:

- Vì baø coâ cuûa Tö Kyø laáy ngöôøi hoï Phan, neân anh con coâ noù laø hoï

Phan. Laàn tröôùc coù teân Phan Höõu An troán ñi, chính laø haén ñaáy.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Phaûi roài. Toâi ñoïc cho giaø nghe nheù!

Lieàn ñoïc caùi thö moät löôït töø ñaàu ñeán ñuoâi. Moïi ngöôøi nghe xong

ñeàu giaät naåy mình leân.

Vôï Vöông Thieän Baûo chæ muoán bôùi loãi ngöôøi khaùc, khoâng ngôø laïi

bôùi phaùi chaùu ngoaïi mình, vöøa töùc giaän, vöøa xaáu hoå. Boïn vôï Chu

Thuïy boán ngöôøi nghe xong, hoûi:

- Giaø nghe thaáy roài ñaáy. Thöïc laø roõ raøng, heát ñöôøng noùi nöõa! Baây

giôø vieäc naøy laøm theá naøo?

- 1144 -

Vôï Vöông Thieän Baûo böïc khoâng sao chui ngay xuoáng loã neû cho

khoûi theïn maët. Phöôïng Thö cöù nhìn choøng choïc vaøo maët muï ta, bóu

moâi cöôøi hì hì, baûo vôï Chu Thuïy:

- Nhö theá cuõng hay ñaáy. Baø ngoaïi noù chaû caàn phaûi lo nghó nöõa.

Cöù im laëng nhö tôø, töï nhieân vôù ngay ñöôïc moät anh choàng. Chaúng ai

phaûi lo laéng nöõa.

Vôï Chu Thuïy cuõng cöôøi roài noùi ñuøa theo. Vôï Vöông Thieän Baûo

khoâng bieát truùt giaän vaøo ñaâu ñöôïc ñaønh cöù taùt vaøo maët mình maø

maéng:

- Con ñó giaø naøy khoâng cheát ñi! Laøm sao laïi gaây neân toäi nôï nhö

vaäy?

Moàm noùi moàm laïi taùt, thöïc laø quaû baùo tröôùc maét. Moïi ngöôøi thaáy

theá, cöôøi khoâng ngôùt, vöøa khuyeân vöøa cheá gieãu theâm.

Phöôïng Thö thaáy Tö Kyø cuùi ñaàu khoâng noùi gì vaø cuõng khoâng coù yù

sôï haõi hoå theïn, cuõng laáy laøm laï. Xem chöøng ñeâm ñaõ khuya, chöa caàn

tra hoûi, nhöng sôï noù nghó quanh tìm caùch töï töû chaêng, lieàn sai hai baø

giaø canh giöõ, roài daãn ngöôøi mang ñoà tang chöùng veà nhaø nghæ, saùng

mai seõ lieäu. Khoâng ngôø ñeâm hoâm aáy, Phöôïng Thö laïi bò rong huyeát,

hoâm sau thaáy ngöôøi raát meät, phaùt noùng, khoâng göôïng ñöôïc, phaûi môøi

thaày thuoác ñeán. Xem xong thaày thuoác keâ ñôn, chaúng qua laïi Nhaân

saâm, Ñöông quy, Hoaøng kyø, v.v... Boïn baø giaø mang ñôn ñi trình

Vöông phu nhaân. Baø ta ñaâm buoàn, neân vieäc Tö Kyø haõy taïm gaùc laïi.

Hoâm aáy Vöu Thò ñeán thaêm Phöôïng Thö, ngoài moät luùc, roài sang

thaêm Lyù Hoaøn. Chôït thaáy Tích Xuaân sai ngöôøi ñeán môøi. Vöu Thò vöøa

vaøo ñeán nhaø, thì Tích Xuaân ñem ngay vieäc ñeâm qua ra noùi, laïi sai

ngöôøi ñem taát caû nhöõng ñoà vaät cuûa Nhaäp Hoïa ra cho Vöu Thò xem.

Vöu Thò noùi:

- Caùi naøy thöïc laø cha anh coâ thöôûng cho anh noù ñaáy. Nhöng

khoâng neân leùn luùt ñöa cho nhau, laøm theá, coâng laïi hoùa ra tö maát.

Roài quay sang Nhaäp Hoïa:

- Ñoà ngu, aên laém ñaâm luù laáp!

Tích Xuaân noùi:

- Caùc chò troâng nom khoâng caån thaän, laïi cöù ñi maéng a hoaøn.

Trong ñaùm chò em, chæ coù a hoaøn cuûa toâi laø khoâng ra gì, toâi coøn maët

muõi naøo troâng thaáy ngöôøi ngoaøi nöõa! Hoâm qua toâi baûo chò Phöôïng

- 1145 -

mang noù ñi, chò aáy khoâng nghe, keå cuõng coù lyù, may sao chò sang ñaây,

chò mang ngay noù veà, ñaùnh noù, gieát noù, hay baùn noù ñi, toâi cuõng maëc

keä.

Nhaäp Hoïa nghe thaáy noùi theá, quyø xuoáng keâu van:

- Töø nay chaùu khoâng daùm theá nöõa. Mong coâ nghó laïi chuùt tình töø

thuôû beù ñeán giôø. Duø soáng cheát chaùu cuõng xin ôû laïi vôùi coâ.

Vöu Thò vaø boïn vuù giaø cuõng heát söùc noùi giuùp:

- Chaúng qua noù chæ bò nhaàm laãn nhaát thôøi, laàn sau khoâng daùm

theá nöõa ñaâu. Noù haàu haï coâ töø thuôû beù. Coâ neân tha cho noù.

Tích Xuaân treû tuoåi, khoù tính, maëc ai noùi gì thì noùi, cöù cho laø maát

theå dieän, nghieán raêng laïi, nhaát ñònh khoâng nghe.

- Toâi lôùn roài, khoâng caàn Nhaäp Hoïa. Töø nay beân nhaø caùc chò, toâi

cuõng khoâng sang nöõa. Gaàn ñaây coù nhieàu chuyeän baøn taùn, toâi sang beân

aáy, hoï seõ quaøng caû cho toâi nöõa.

Vöu Thò noùi:

- Ai daùm baøn taùn? Coù chuyeän gì ñaùng baøn taùn? Coâ laø ai? Chuùng

toâi laø ai? Coâ thaáy ngöôøi ta baøn taùn chuùng toâi, cuõng neân hoûi hoï môùi

phaûi.

Tích Xuaân cöôøi nhaït:

- Chò hoûi toâi nhöõng caâu aáy hay ñaáy nhæ! Toâi laø moät coâ gaùi caàn

phaûi traùnh chuyeän loâi thoâi, côù chi laïi ñi chuoác laáy chuyeän, thì coøn ra

ngöôøi sao ñöôïc? Ngöôøi xöa coù noùi: “Laønh döõ soáng cheát, cha con cuõng

khoâng theå giuùp nhau ñöôïc”, huoáng chi giöõa hai ngöôøi chuùng ta. Toâi

chæ coù theå giöõ thaân toâi thoâi. Töø nay caùc chò coù vieäc gì, ñöøng laøm phieàn

ñeán toâi nöõa.

Vöu Thò nghe noùi, vöøa töùc, vöøa buoàn cöôøi, noùi vôùi moïi ngöôøi ñöùng

ôû ñaáy:

- Thaûo naøo ai cuõng baûo coâ Tö treû tuoåi hoà ñoà, toâi vaãn khoâng tin.

Caùc chò nghe lôøi coâ aáy noùi ñaáy, chaúng ra ñaàu ñuoâi, chaúng bieát caân

nhaéc gì caû, thaät gioïng treû con, nhöng laïi laøm ngöôøi ta phaûi kinh

khuûng.

Moïi ngöôøi ñeàu khuyeân:

- Coâ coøn treû tuoåi, taát nhieân laø môï phaûi chòu nhòn.

Tích Xuaân cöôøi nhaït:

- 1146 -

- Tuoåi toâi tuy coøn thô ngaây, nhöng lôøi noùi thì khoâng thô ngaây ñaâu.

Caùc ngöôøi khoâng hoïc, khoâng bieát chöõ, ñeàu laø haïng ngoác caû, theá laïi

baûo toâi hoà ñoà!

Vöu Thò noùi:

- Coâ laø traïng nguyeân, thaùm hoa, laø taøi töû haïng nhaát! Chuùng toâi

chæ laø haïng ngöôøi laån thaån, khoâng ñöôïc saùng suoát nhö coâ!

- Traïng nguyeân, thaùm hoa maø khoâng coù ngöôøi laån thaån aø? Theá

môùi bieát caùc chò ñeàu laø ngöôøi tuïc caû.

- Gioûi laém, gioûi laém! Vöøa môùi laø taøi töû, giôø laïi thaønh ra hoøa

thöôïng baøn ñeán giaùc ngoä roài.(1)

- Toâi chaúng giaùc ngoä gì caû. Toâi xem ngöôøi baây giôø ñeàu nhö haïng

Nhaäp Hoïa heát.

- Theá môùi bieát coâ thöïc laø ngöôøi voâ tình laïnh nhaït!

- Ngöôøi xöa coù caâu: “Khoâng laøm keû döõ, khoù goïi laø trai”. Toâi laø

moät ngöôøi trong traéng, sao laïi chòu ñeå lieân luïy laøm hoûng toâi ñi.

Vöu Thò coù taät giaät mình, raát sôï ngöôøi ta noùi ñeán nhöõng caâu aáy.

Nghe ai baøn taùn ñeán chuyeän mình laø trong buïng ñaõ xaáu hoå boàn choàn,

nhöng hoâm nay ñoái vôùi Tích Xuaân, chò ta ñaønh coá nhòn, khoâng tieän to

tieáng, nay thaáy Tích Xuaân laïi giôû nhöõng caâu aáy ra, khoâng chòu ñöôïc

nöõa, lieàn hoûi:

- Sao laïi lieân luïy ñeán coâ? A hoaøn cuûa coâ coù loãi, töï nhieân voâ côù coâ

laïi chaèng caû toâi. Toâi ñaõ coá nhòn, coâ laïi caøng leân nöôùc, cöù noùi böøa ñi.

Coâ laø coâ gaùi ngaøn vaøng, vaïn vaøng, töø nay chuùng toâi khoâng daùm gaàn

coâ nöõa, sôï laøm baån laây caùi teân ñeïp cuûa vò tieåu thö! Thoâi baûo ngay

ngöôøi mang con Nhaäp Hoïa veà.

Vöu Thò haàm haàm ñi ra.

Tích Xuaân noùi:

- Chò veà nhaø laàn naøy, neáu quaû khoâng sang nöõa, thì cuõng bôùt ñöôïc

ñieàu noï tieáng kia. Moïi ngöôøi caøng ñöôïc yeân tónh.

Vöu Thò khoâng traû lôøi, ñi thaúng ra ngoaøi.

o0o

(1) <i>Danh töø nhaø Phaät, töùc laø ngoä ñaïo.

Hoài thöù baûy möôi laêm

Môû tieäc ñeâm khuya, ñieàm laï vaúng nghe tieáng thaûm

Thöôûng traêng thaùng taùm, lôøi noùi thaønh caâu saám hay

- 1148 -

Vöu Thò töùc giaän ñi ra, ñònh ñeán thaêm Vöông phu nhaân, nhöng

caùc baø giaø theo haàu kheõ noùi:

- Thöa môï, khoâng neân ñeán ñoù voäi. Vöøa roài coù maáy ngöôøi nhaø hoï

Chaân ñeán, coù mang theo ít ñoà ñaïc, khoâng bieát laø vieäc gì giaáu kín. Môï

vaøo sôï khoâng tieän chaêng?

- Hoâm noï thaáy oâng nhaø noùi: xem trong giaáy baùo, thaáy noùi nhaø hoï

Chaân phaïm toäi, hieän ñöông bò tòch bieân gia saûn vaø trieäu veà Kinh trò

toäi. Sao laïi coøn coù ngöôøi ñeán nöõa?

- Ñuùng ñaáy. Maáy ngöôøi ñaøn baø môùi ñeán, maët caét khoâng coøn maùu,

hôùt hô hôùt haûi, chaéc laø coù vieäc gì phaûi giaáu chaêng.

Vöu Thò nghe noùi, khoâng ñeán nöõa, quay vaøo nhaø Lyù Hoaøn, gaëp

luùc thaày thuoác ñeán xem maïch xong. Maáy hoâm nay Lyù Hoaøn ñaõ tænh

taùo, oâm chaên töïa goái ngoài trôû treân giöôøng, ñöông muoán coù ngöôøi ñeán

chôi ñeå noùi chuyeän phieám. Thaáy Vöu Thò ñi vaøo, khoâng ñöôïc töôi tænh

nhö luùc naõy, cöù ngoài thöø ra, Lyù Hoaøn hoûi:

- Chò ñeán ñaáy aø, ñaõ aên gì chöa? Chaéc ñoùi roài thì phaûi.

Lieàn goïi Toá Vaân:

- Xem coù thöù ñieåm taâm gì môùi ñem ñeán ñaây.

Vöu Thò ngaên laïi noùi:

- Khoâng caàn, khoâng caàn. Thím ñau oám luoân, laøm gì coù thöùc aên

môùi? Toâi cuõng khoâng ñoùi.

- Hoâm tröôùc coù ngöôøi bieáu ít cheø raát ngon. Toâi baûo noù pha moät

baùt chò uoáng nheù.

Noùi xong sai ñi pha.

Vöu Thò ngoài ngaån ra khoâng noùi gì. Boïn a hoaøn vaø ñaøn baø theo

haàu hoûi:

- Hoâm nay tröa roài, môï chöa röûa maët. Giôø nhaân tieän môï röûa nheù!

Vöu Thò gaät ñaàu. Lyù Hoaøn sai Toá Vaân ñi laáy hoäp trang ñieåm cuûa

mình ra. Toá Vaân laïi mang phaán cuûa noù ra cöôøi, noùi:

- Môï chaùu khoâng coù caùi naøy, neáu môï khoâng cheâ baån xin duøng taïm

moät chuùt.

Lyù Hoaøn noùi:

- Ta khoâng coù, maøy cuõng neân ñeán choã caùc coâ maø laáy, sao laïi töï

tieän laáy cuûa maøy ra. May laø chò aáy ñaáy, phaûi ngöôøi khaùc, laïi khoâng

giaän aø?

Vöu Thò cöôøi noùi:

- Coù can gì vieäc aáy? Ta ñeán ñaây luoân, cuûa ai maø chaû duøng. Baây

giôø coøn sôï gì baån nöõa.

Noùi roài ngoài xeáp baèng treân buïc, con Ngaân Ñieäp chaïy laïi thaùo

voøng tay vaø nhaãn, laáy caùi khaên lôùn che nöûa ngöôøi cho nöôùc khoûi baén

vaøo quaàn aùo. A hoaøn nhoû laø Sao Ñaäu böng nöôùc noùng leân. Ñeán tröôùc

maët Vöu Thò, noù chæ khom löng xuoáng böng chaäu nöôùc.

Ngaân Ñieäp cöôøi noùi:

- Maøy chaúng tinh yù tyù naøo. Noùi gaø ra caùo. Môï ñoái xöû roäng raõi vôùi

chuùng ta, muoán sao ñöôïc theá, maøy ñaâm nhôøn quen. Ra ngoaøi, tröôùc

maët moïi ngöôøi, maøy cuõng laøm qua loa cho xong chuyeän aø?

Vöu Thò noùi:

- Maøy maëc noù. Ta röûa xong thì thoâi. Taát caû lôùn beù trong nhaø

chuùng ta, chæ bieát beà ngoaøi, giaû caùch leã pheùp ñaáy thoâi, ruùt cuoäc vieäc gì

cuõng muoán laøm cho xong chuyeän.

- 1149 -

Lyù Hoaøn nghe thaáy theá, bieát ngay chò ta ñaõ bieát chuyeän ñeâm qua,

lieàn cöôøi noùi:

- Caâu noùi cuûa chò coù yù nhò ñaáy. Theá thì ai laøm vieäc cho xong

chuyeän.

Vöu Thò noùi:

- Thím laïi coøn hoûi toâi, coù hoïa thím oám cheát roài hay sao maø khoâng

bieát.

Chôït coù ngöôøi vaøo baùo:

- Coâ Baûo ñeán chôi.

Hai ngöôøi ñeàu noùi:

- Môøi vaøo!

Baûo Thoa ñi vaøo. Vöu Thò voäi lau maët, ñöùng daäy môøi ngoài, hoûi:

- Sao töï nhieân laïi moät mình coâ ñeán. Caùc chò em khaùc ñaâu caû?

- Ñuùng ñaáy, toâi cuõng khoâng gaëp hoï. Hoâm nay meï toâi yeáu, trong

nhaø coù hai ngöôøi haàu gaùi ñeàu oám chöa khoûi, nhöõng ngöôøi khaùc thì

khoâng tin caäy ñöôïc. Ñeâm hoâm nay toâi phaûi sang beân aáy troâng nom

meï loâi. Toâi ñònh ñeán trình cuï vaø dì toâi, nhöng nghó vieäc naøy cuõng

chaúng quan heä gì, neân thoâi khoâng noùi, ñôïi meï toâi khoûi theá naøo toâi seõ

laïi sang. Vì theá toâi sang noùi ñeå chò bieát.

Lyù Hoaøn nghe noùi, nhìn Vöu Thò. Hai ngöôøi cuøng cöôøi.

Moät luùc, Vöu Thò röûa maët goäi ñaàu xong, moïi ngöôøi uoáng traø. Lyù

Hoaøn cöôøi noùi vôùi Baûo Thoa:

- Toâi seõ sai ngöôøi sang hoûi thaêm baø dì, xem ngöôøi yeáu ra laøm sao.

Toâi cuõng ñöông oám, khoâng theå sang taän nôi hoûi thaêm ñöôïc. Coâ cöù

vieäc ñi, toâi seõ sai ngöôøi sang troâng nhaø hoä. Moät vaøi hoâm, theá naøo coâ

cuõng veà, ñöøng ñeå toâi phaûi mang loãi ñaáy.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Vieäc gì maø chò mang loãi? Ñoù laø thöôøng tình cuûa ngöôøi ta, chò coù

phaûi thaû boïn troäm cöôùp ra ñaâu. Cöù yù toâi, chò cuõng khoâng phaûi caát

theâm ngöôøi sang nöõa, cöù môøi coâ Vaân veà ñaây ôû vôùi chò vaøi ngaøy, laïi

chaúng ñôõ vieäc hay sao?

Vöu thò noùi:

- Coâ Vaân baây giôø ñi ñaâu?

Baûo Thoa noùi:

- 1150 -

- Toâi vöøa baûo boïn hoï ñi môøi coâ Thaùm Xuaân cuøng ñeán ñaây luoân.

Toâi cuõng seõ noùi roõ vôùi coâ aáy.

Ñöông noùi thì coù ngöôøi baùo:

- Coâ Vaân vaø coâ Ba ñaõ ñeán.

Moïi ngöôøi môøi nhau ngoài xong, Baûo Thoa noùi ñeán vieäc mình phaûi

ra ngoaøi ôû. Thaùm Xuaân noùi:

- Hay laém. Dì khoûi seõ trôû laïi, hoaëc khoâng trôû laïi cuõng chaúng sao.

Vöu Thò cöôøi noùi;

- Noùi môùi laï chöù? Sao laïi ñuoåi caû baø con ñi?

Thaùm Xuaân cöôøi nhaït:

- Ñuùng ñaáy. Roài theá naøo cuõng coù ngöôøi ñuoåi, chò ñeå toâi ñuoåi tröôùc

ñi! Choã baø con vôùi nhau, khoâng caàn phaûi ôû ròt vôùi nhau moät choã môùi

laø töû teá. Chuùng ta laø choã baø con thaân thieát ñaáy, nhöng ai maø chaúng

nhö gioáng gaø ñen maét, chæ chöïc nuoát soáng nhau thoâi.

Vöu Thò cöôøi noùi:

- Hoâm nay sao toâi ñen ñuûi theá? Ñi ñeán choã naøo cuõng ñuïng phaûi

chò em caùc coâ caùu gaét.

Thaùm Xuaân noùi:

- Ai baûo chò ñaâm ñaàu vaøo beáp löûa laøm gì? - Laïi hoûi luoân: - Ai ñaõ

maéc loãi vôùi chò theá. Coâ Tö chaéc khoâng khi naøo gaây chuyeän vôùi chò.

Theá laø ai chöù?

Vöu Thò cöù aäm öø traû lôøi cho qua.

Thaùm Xuaân bieát laø Vöu thò sôï sinh chuyeän, khoâng daùm noùi nhieàu,

lieàn cöôøi noùi:

- Chò ñöøng laøm boä thöïc thaø nöõa. Tröø khi trieàu ñình trò toäi, ngoaøi

ra khoâng ai cheùm ñöôïc ñaàu mình. Chò khoâng caàn phaûi sôï ruït ñaàu ruït

coå nhö theá. Toâi noùi cho chò nghe naøy: hoâm qua toâi vöøa môùi ñaùnh con

vôï thaèng Vöông Thieän Baûo, vaãn coøn maéc toäi ñaáy. Nhöng duø sao hoï

cuõng chæ noùi vuïng khi vaéng maët toâi thoâi, chaúng leõ laïi loâi toâi ra ñaùnh

aø?

Baûo Thoa hoûi:

- Taïi sao laïi ñaùnh muï ta?

- 1151 -

Thaùm Xuaân keå laïi ñaàu ñuoâi söï vieäc ñeâm qua. Vöu Thò thaáy Thaùm

Xuaân noùi ra heát, cuõng ñem vieäc luùc naõy cuûa Tích Xuaân ra noùi. Thaùm

Xuaân noùi:

- Tính khí coâ ta xöa nay vaãn kieâu kyø quaù, chuùng toâi khoâng theå

ñòch vôùi noù ñöôïc. - Roài laïi noùi vôùi moïi ngöôøi: - Hoâm nay chaúng thaáy

ñoäng tónh gì, hoûi ra thì chò Phöôïng laïi oám. Toâi sai ngöôøi ñi caùc nôi doø

xeùt xem tình hình vôï Vöông Thieän Baûo. Trôû veà hoï trình raèng: muï ta

bò moät traän ñoøn roài bò maéng laø hay sinh chuyeän.

Vöu Thò, Lyù Hoaøn ñeàu noùi:

- Coù theá môùi ñöôïc.

Thaùm Xuaân cöôøi nhaït:

- Caùch che maét ngöôøi ta nhö theá, ai chaúng bieát laøm? Haõy chôø

xem sao.

Vöu Thò vaø Lyù Hoaøn ngoài im khoâng noùi gì. Moät luùc, boïn a hoaøn

vaøo môøi ñi aên côm. Töông Vaân vaø Baûo Thoa veà nhaø saép xeáp quaàn aùo.

Vöu Thò caùo töø Lyù Hoaøn sang beân Giaû maãu. Giaû maãu coøn naèm

treân giöôøng. Vöông phu nhaân ñöông keå laïi vieäc nhaø hoï Chaân vì sao bò

toäi, hieän giôø ñaõ bò tòch bieân gia saûn, vaø giaûi veà kinh trò toäi. Giaû maãu

nghe noùi, trong buïng raát laø khoù chòu. Thaáy Vöu Thò ñeán, lieàn hoûi:

- Chò ôû ñaâu ñeán ñaây? Khoâng bieát chò em con Phöôïng oám, giôø ñaõ

khoûi chöa?

Vöu Thò voäi trình:

- Hoâm nay ñeàu ñaõ ñôõ roài.

Giaû maãu gaät ñaàu thôû daøi:

- Chuùng ta ñöøng baøn taùn vieäc nhaø ngöôøi ta nöõa, haõy baøn vieäc

thöôûng traêng raèm thaùng taùm ñi.

Vöông phu nhaân cöôøi noùi:

- Ñaõ saép saün caû roài, nhöng khoâng bieát cuï ñònh choïn choã naøo cho

ñeïp? Chæ sôï ôû trong vöôøn ñeâm khuya gioù laïnh thoâi.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Maëc nhieàu aùo vaøo thì sôï gì? ÔÛ ñoù môùi laø choã thöôûng traêng, sao

laïi khoâng ra ñoù chôi?

Trong luùc noùi chuyeän, boïn ñaøn baø kheânh baøn aên ñeán. Vöông phu

nhaân vaø Vöu Thò voäi ñeán so ñuõa xôùi côm. Giaû maãu thaáy maáy moùn aên

- 1152 -

cuûa mình ñaõ baày ñuû roài, laïi coøn coù hai hoäp lôùn, ñöïng maáy moùn aên nöõa,

ñoù laø leä cuõ, caùc phoøng daâng theâm thöùc aên. Giaû maãu noùi:

- Ta ñaõ baûo nhieàu laàn, boû leä naøy ñi, coù chò vaãn khoâng nghe. Giôø

coù ñöôïc nhö tröôùc nöõa ñaâu.

Uyeân Öông cöôøi noùi:

- Chaùu cuõng ñaõ noùi nhieàu laàn. Chaúng ai nghe caû, neân ñaønh phaûi

chòu.

Vöông phu nhaân cöôøi noùi:

- Chæ laø nhöõng ñoà aên thöôøng thoâi. Hoâm nay con aên chay, khoâng

coù moùn gì ñem daâng cuï, mieán vaø ñaäu phuï thì cuï laïi khoâng thích duøng,

neân chæ mang ñeán moät moùn rau duùt, döa chua ngaâm daám vaø töông ôùt.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Ta laïi thích aên moùn aáy.

Uyeân Öông nghe noùi ñöa ñóa rau ra baøy ôû tröôùc maët Baûo Caàm,

môøi ñuû moïi ngöôøi, roài môùi ngoài xuoáng. Giaû maãu baûo Thaùm Xuaân cuøng

ngoài xuoáng aên.

Thaùm Xuaân cuõng môøi khaép löôït, roài môùi ngoài ñoái dieän vôùi Baûo

Caàm. Thò Thö voäi ñi laáy baùt ñuõa. Uyeân Öông laïi troû maáy moùn aên noùi:

- Hai moùn naøy khoâng hieåu laø moùn gì, beân oâng Caû mang bieáu ñaáy.

Baùt naøy laø maêng naáu vôùi tuûy gaø, ñoù laø cuûa oâng ôû nhaø ngoaøi ñem ñeán

bieáu.

Giaû maãu neám qua maáy mieáng roài baûo ngöôøi mang nhöõng moùn aáy

veà, noùi raèng “ta ñaõ aên roài, töø nay khoâng caàn phaûi ngaøy naøo cuõng

mang ñeán bieáu. Ta muoán aên thöù gì, töï khaéc cho ngöôøi ñeán laáy”. Boïn

ñaøn baø vaâng lôøi mang ra.

Giaû maãu laïi baûo:

- Mang chaùo leân ñaây aên moät ít vaäy.

Vöu Thò böng moät baùt ñeán, noùi laø chaùo gaïo caåm.

Giaû maãu caàm laáy aên nöûa baùt, roài baûo:

- Ñem baùt chaùo cho chaùu Phöôïng aên.

Laïi sai ñem baùt maêng vaø quaû chua cho Ñaïi Ngoïc vaø Baûo Ngoïc aên.

Baùt thòt naøy thì cho chaét Lan. Roài noùi vôùi Vöu Thò:

- Ta ñaõ aên roài, chò cuõng aên ñi thoâi.

</i>- 1153 -

Vöu Thò vaâng lôøi, chôø Giaû maãu suùc mieäng röûa tay xong, xuoáng ñaát

ñi daïo, noùi chuyeän vôùi Vöông phu nhaân, môùi xin pheùp ngoài aên. Thaùm

Xuaân, Baûo Caàm ñöùng daäy cöôøi noùi:

- Chuùng em xin thaát leã chò.

Vöu Thò cöôøi noùi:

- Chæ coøn moät mình toâi ngoài aên coã to khoâng quen.

Giaû maãu baûo Uyeân Öông, Hoå Phaùch ñeán tieáp, Vöu Thò noùi:

- Ñuùng! Ñuùng! Chaùu cuõng ñang ñònh noùi.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Nhieàu ngöôøi aên caøng vui. - Nhaân troû Ngaân Ñieäp: - Con beù naøy

khaù, laïi ñaây ngoài aên vôùi chuû maøy moät theå. Bao giôø chuùng bay xa ta,

luùc aáy laïi seõ coù khuoân pheùp.

Vöu Thò noùi:

- Em laïi ñaây mau, ñöøng giaû vôø nöõa.

Giaû maãu choáng tay ñöùng xem, thaáy ngöôøi mang côm ñeán cho Vöu

Thò vaãn côm gaïo thöôøng, lieàn hoûi:

- Maøy meâ aø? Sao laïi laáy thöù côm aáy cho môï maøy?

Ngöôøi kia thöa:

- Côm cuûa cuï heát roài. Hoâm nay theâm moät coâ, neân thieáu.

Uyeân Öông noùi:

- Töø nay ñeàu phaûi “ño ñaàu maø laøm muõ”, khoâng theå ñeå thöøa moät tí

gì.

Vöông phu nhaân noùi:

- Maáy naêm nay haïn luït thaát thöôøng, gaïo ôû traïi khoâng noäp ñuû soá.

Maáy thöù gaïo ngon laïi caøng khoù khaên laém, neân ñeàu naáu ñuû aên thoâi, sôï

moät mai thieáu khoâng mua ñaâu ra.

Giaû maãu cöôøi noùi:

Phaûi ñaáy. Ñaøn baø khoân kheùo khoâng coù gaïo cuõng khoâng naáu ñöôïc

thaønh chaùo.

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi. Uyeân Öông quay laïi baûo boïn ñaøn baø haàu ôû

cöûa ngoaøi:

- Ñaõ theá, caùc chò ñi laáy theâm phaàn côm cuûa coâ Ba laïi ñaây cuõng

vaäy.

- 1154 -

Vöu Thò cöôøi noùi:

- Toâi aên töøng naøy ñuû roài, khoâng caàn phaûi ñi laáy nöõa.

Uyeân öông noùi:

- Môï aên ñuû roài, coøn toâi khoâng bieát aên aø?

Boïn ñaøn baø nghe noùi, voäi ñi laáy ngay. Moät luùc Vöông phu nhaân

cuõng ñi aên côm. Vöu Thò thì ngoài haàu chuyeän Giaû maãu sang ñaàu canh

moät. Giaû maãu noùi:

- Trôøi toái roài, chò cuõng veà ñi thoâi.

Vöu Thò caùo töø ra veà. Ñeán ngoaøi cöûa thöù hai, leân xe. Ngaân Ñieäp

ngoài beân caïnh. Boïn ñaøn baø boû reøm xuoáng, roài daãn luõ haàu nhoû keùo ra

tröôùc, ñöùng chöïc ôû cöûa chính beân kia.

Vì coång hai phuû chæ caùch nhau moät quaõng ñöôøng, haøng ngaøy ñi

laïi luoân, khoâng caàn phaûi saép saün gì caû. Vaû laïi, giöõa luùc ñeâm toái, ngöôøi

qua laïi taáp naäp, neân caùc baø giaø chæ daãn luõ a hoaøn nhoû, ñi maáy böôùc laø

sang ngay. Nhöõng ngöôøi ñöùng ôû hai coång, ngaên khoâng cho ai qua laïi.

Xe Vöu Thò khoâng caàn phaûi ñoùng ngöïa, chæ sai baûy taùm ñöùa ñaåy laø

nheï nhaøng ñeán ngay baäc heø.

Tôùi nôi, nhöõng ngöôøi ñaåy xe luøi ra ngoaøi con sö töû ñaù, caùc baø giaø

veùn reøm leân. Ngaân Ñieäp xuoáng tröôùc daét Vöu Thò. Baûy taùm ñöùa lôùn

nhoû caàm ñeøn loàng soi saùng roõ nhö ban ngaøy.

Vöu Thò thaáy boán, naêm caùi xe lôùn ñoã döôùi hai con sö töû, bieát ngay

laø nhöõng ngöôøi ñeán ñaùnh baïc, lieàn baûo Ngaân Ñieäp:

- Maøy xem ñaáy, coù ngaàn aáy ngöôøi ngoài xe thoâi, khoâng bieát bao

nhieâu ngöôøi cöôøi ngöïa nöõa. Vì hoï buoäc ngöïa vaøo chuoàng caû, neân ta

khoâng troâng thaáy. Khoâng bieát caùc baø vôï ñaõ boû ra bao nhieâu tieàn cho

hoï chôi caùi moùn ma maõnh naøy.

Noùi xong ñeán nhaø khaùch. Vôï Giaû Dung daãn boïn ñaøn baø vaø a hoaøn

caàm ñuoác ra ñoùn. Vöu Thò cöôøi noùi:

- Ngaøy thöôøng ta muoán rình xem hoï ñaùnh baïc theá naøo, nhöng

chöa coù dòp. Hoâm nay nhaân tieän ta ñeán gaàn cöûa soå xem sao.

Boïn ñaøn baø vaâng lôøi, caàm ñeøn daãn ñöôøng. Laïi sai moät ngöôøi ñeán

tröôùc, kheõ baûo nhöõng teân haàu nhoû ôû ñaáy khoâng ñöôïc nhôùn nhaùc sôï

seät. Roài caû boïn Vöu Thò khe kheõ ñeán döôùi cöûa soå nghe nhöõng tieáng

“tam”, “töù” reo aàm ó, xen laãn “nguõ”, luïc” caùu gaét om soøm.

- 1155 -

Giaû Traân laâu nay coù tang, khoâng ñöôïc ñi chôi, cuõng khoâng caû

nghe ñaøn nghe haùt, loøng raát troáng traûi, neân tìm caùch ñeå giaûi buoàn.

Ban ngaøy thì haén möôïn côù taäp baén, môøi maáy vò con nhaø theá gia cuøng

caùc baïn beø giaøu coù ñeán baén thi. Roài noùi ñoå laø neáu baén böøa cuõng voâ ích,

khoâng nhöõng khoâng gioûi, laïi ñaâm hoûng kieåu; phaûi laäp leä th�y">c�ôûng phaït,

ñaët cöôïc ñaùnh ñoá, moïi ngöôøi môùi chòu coá gaéng. Haén beøn döïng moät caùi

bia ôû giöõa ñöôøng thaúng döôùi laàu Thieân Höông, heïn nhau moãi ngaøy sau

böõa côm saùng ñeán ñoù baén bia. Giaû Traân khoâng tieän ra maët, cho Giaû

Dung ñöùng laøm chuû chöùa. Ñaùm naøy ñeàu laø haïng treû tuoåi, laïi con nhaø

giaøu quen loái soáng phoùng tuùng, chæ lo nhöõng vieäc choù saên gaø choïi, hoûi

lieãu tìm hoa. Vì theá hoï baøn nhau, moãi ngaøy thay phieân theát nhau moät

böõa côm chieàu. Ngaøy naøo cuõng gieát lôïn gieát deâ, moå gaø moå vòt chaúng

khaùc gì thi cuûa baùu ôû ñaát “Laâm Ñoàng”(1) ai cuõng khoe khoang nhaø

mình coù ñaàu beáp gioûi vaø naáu nöôùng kheùo.

Chöa ñaày nöûa thaùng, Giaû Xaù, Giaû Chính nghe thaáy, nhöng khoâng

bieát roõ aån tình beân trong, laïi noùi:

- Nhö theá môùi phaûi, vaên ñaõ keùm taát phaûi taäp voõ, huoáng chi mình

laïi laø doøng doõi con nhaø quan voõ nöõa.

Roài baûo Baûo Ngoïc, Giaû Hoaøn, Giaû Toân, Giaû Lan, cöù sau böõa côm,

phaûi ñeán taäp baén vôùi Giaû Traân moät luùc môùi ñöôïc veà.

Giaû Traân khoâng phaûi chuù yù vaøo vieäc naøy, taäp baén ñöôïc vaøi ngaøy,

daàn daàn möôïn côù nghæ baén ñeå döôõng söùc, roài cöù ñeán buoåi toái laïi giôû

troø baøi baïc, ai thua phaûi theát röôïu; sau daàn ñaùnh baèng tieàn. Roøng raõ

ba boán thaùng trôøi, haén coâng nhieân ñaùnh baøi laù, gieo xuùc xaéc, tung

tieàn ñaàu. Ngöôøi nhaø cuõng nhôø ñoù kieám ñöôïc tyù chuùt. Vì hoï chæ mong

ñöôïc nhö theá, neân trôû thaønh soøng baïc. Ngöôøi ngoaøi ñeàu khoâng ai bieát

caû.

Gaàn ñaây, em ruoät Hình phu nhaân laø Hình Ñöùc Toaøn raát meâ ñaùnh

baïc. Haén cuõng ôû trong cuoäc. Laïi coù Tieát Baøn laø ngöôøi thích cuùng tieàn

cho ngöôøi nhaát, leõ naøo khoâng haêng say. Hình Ñöùc Toaøn tuy laø em

ruoät Hình phu nhaân, nhöng yù nghó vaø vieäc laøm laïi khaùc haún. Haén chæ

bieát röôïu cheø côø baïc, ñaém lieãu say hoa, tieâu tieàn böøa baõi, ñoái vôùi moïi

ngöôøi, coi ai cuõng nhö ai. Thaáy theá, nhöõng keû nghieän röôïu thì thích,

(1) Chuyeän Muïc coâng nöôùc Taàn ñònh xaâm chieám caùc nöôùc chö haàu, heïn gaëp nhau ôû ñaát

Laâm Ñoàng, ñem moãi nöôùc hai thöù cuûa baùu ñeán thi ñeå ñònh ñöôïc thua.

- 1156 -  </b>

nhöng ngöôøi khoâng nghieän thì khoâng hay gaàn guïi. Haán baát chaáp treân

döôùi hay thaày troø, ñeàu nhö nhau caû, khoâng phaân bieät laø sang hay heøn,

vì theá ai cuõng goïi haén laø “caäu Caû ngoác”. Tieát Baøn cuõng laø “anh chaøng

ngoác” coù tieáng. Nay hai ngöôøi cuøng ôû moät choã, ñeàu thích saùt phaït

nhau, neân hoï hoïp rieâng, ñaùnh ôû treân giöôøng phía ngoaøi. Ngay ñaáy laïi

coù maáy ngöôøi ñaùnh caù ngöïa ôû treân caùi baøn lôùn. Trong nhaø thì coù moät

boïn chôi hôi nhaõ hôn, cuøng nhau ñaùnh maït chöôïc vaø baøi caåu.(1) Boïn

haàu nhoû phuïc dòch ôû ñaây, ñeàu laø treû con döôùi 15 tuoåi. Ngöôøi lôùn

khoâng ñöôïc vaøo.

Vöu Thò leûn ñeán cöûa soå nhìn troäm, thaáy trong ñoù coù hai ñöùa treû

con haàu röôïu, chöøng möôøi saùu möôøi baûy cuõng ñeàu son phaán trang

ñieåm loøe loeït nhö hoa nhö gaám vaäy. Tieát Baøn ñaùnh thua, trong buïng

ñöông khoù chòu, sau gôõ laïi ñöôïc, tröø boû hoà roài, coøn ñöôïc moät ít, haén

laáy laøm vui söôùng laém. Giaû Traân noùi:

- Haõy nghæ tay, ñi aên ñaõ roài seõ ñaùnh. Coøn hai baøn kia thì sao?

Baøn ñaùnh baøi caåu cuõng ñi aên, chæ coøn baøn ñaùnh caù ngöïa laø ñöông

giôû cuoäc chöa aên ñöôïc, neân baøy moät baøn saün. Haén sai Giaû Dung ñôïi

tieáp baøn sau. Ngay ñaáy Giaû Traân ngoài tieáp. Tieát Baøn höùng leân oâm

moät ñöùa haàu beù ngoài uoáng röôïu, roài sai noù mang röôïu môøi caäu “caäu Caû

ngoác”.

Caû Ngoác ñöông thua, khoâng coøn buïng daï naøo nöõa, môùi uoáng hai

cheùn ñaõ thaáy say, lieàn caùu maéng ñöùa haàu röôïu:

- Chæ bieát xoaén xuyùt vôùi ngöôøi ñöôïc, khoâng ñeå yù ñeán ngöôøi thua.

Haïng nhaõi con chuùng bay chuyeân vieäc haàu haï, ngaøy naøo cuõng ôû ñaây,

thì ai maø chuùng bay khoâng ñöôïc nhôø ôn? Baây giôø ta môùi thua coù maáy

laïng baïc, chuùng bay ñaõ ra veû nhìn ngöôøi ba baûy ñöùng roài. Chaúng leõ töø

nay trôû ñi, chuùng bay khoâng coù vieäc gì nhôø ñeán tao nöõa hay sao?

Moïi ngöôøi thaáy haén ñaõ cheánh choaùng say, ñeàu noùi:

- Ñuùng! Ñuùng! Quaû thaät chuùng noù vaãn quen caùi thoùi aáy.

Roài maéng hai ñöùa kia:

- Coøn khoâng ñi roùt röôïu xin loãi aø?

Hai ñöùa haàu nhoû giôû ngay troø ra. Chuùng quyø xuoáng daâng röôïu noùi:

(1) Trong nguyeân baûn noùi caùch ñaùnh baïc nhö Thöông Taân Khoaùi, coâng phieân… xeùt khoâng</i>

caàn thieát laém, neân chuùng toâi ñoåi ra laø maït chöôïc vaø baøi caåu.

- 1157 -

- Chuùng chaùu laø ngöôøi haøng hoï. Thaày chuùng chaùu thöôøng daïy:

Khoâng keå xa gaàn thaân sô, cöù xem ngöôøi coù tieàn thì xoaén xuyùt laáy nhö

oâng tieân treân trôøi. Khi tieàn heát, thì boû ñaáy khoâng caàn nhìn ñeán. Vaû

laïi chuùng chaùu coøn ít tuoåi chöa quen laøm caùi ngheà naøy. Xin oâng roäng

löôïng tha cho chuùng chaùu.

Caäu Hình nghe vaäy, loøng dòu haún ñi, nhöng vaãn laøm ra veû thònh

noä, khoâng nhìn ñeán. Moïi ngöôøi thaáy vaäy laïi khuyeân:

- Chuùng noù treû con noùi thöïc ñaáy. Caäu vaãn quen thöông höông tieác

ngoïc, sao hoâm nay laïi nhö vaäy? Caäu khoâng uoáng, khi naøo chuùng daùm

ñöùng leân.

Caäu Hình noùi:

- Neáu caùc vò khoâng khuyeân giaûi, toâi seõ khoâng nhìn ñeán chuùng nöõa.

Roài caäu ta uoáng moät hôi caïn cheùn. Sau laïi roùt moät baùt nöõa. Röôïu

vaøo, nhôù ñeán chuyeän cuõ, caäu Hình môùi thoå loä chaân tình, ñaäp baøn noùi

vôùi Giaû Traân:

- Chaúng traùch chuùng coi tieàn hôn heát. Bao nhieâu con nhaø ñaïi gia

sang troïng, ñuïng ñeán tieàn, duø anh em ruoät thòt cuõng xa nhau. Chaùu ôi!

Hoâm qua toâi caõi nhau vôùi baø thím nhaø chaùu, chaùu coù bieát khoâng?

- Chaùu khoâng nghe thaáy!

Haén ta thôû daøi:

- Cuõng chæ vì tieàn thoâi! Gheâ laém!

Giaû Traân bieát haén giaän nhau vôùi Hình phu nhaân, neân moãi khi bò

Hình phu nhaân ruoàng boû, laø haén laïi ñieàu noï tieáng kia, nhaân khuyeân:

- Thöa caäu, caäu cuõng hay phung phí quaù, neáu cöù ñeå maëc caäu thì

bao nhieâu tieàn caäu tieâu cuõng heát.

- Chaùu ôi, chaùu chöa bieát tình caûnh nhaø hoï Hình chuùng ta. Khi

baø cuï maát, ta coøn beù, chöa bieát gì. Coù ba chò em gaùi, thì baø thím anh

laø caû, khi baø aáy ñi laáy choàng, mang heát caû cuûa caûi trong nhaø ñi. Giôø

dì hai cuõng ñi laáy choàng roài, nhöng cuõng tuùng thieáu. Dì ba coøn ôû nhaø.

Taát caû nhöõng tieàn baïc chi tieâu, ñeàu do ngöôøi haàu thaân laø vôï Vöông

Thieän Baûo naém giöõ. Ta coù ñeán laáy ít tieàn tieâu cuõng khoâng phaûi laø laáy

cuûa nhaø hoï Giaû. Tieàn cuûa nhaø hoï Hình cuõng ñuû cho ta tieâu, nhöng

khoâng ngôø laïi chaúng ñöôïc ñoàng naøo! Thaät khoâng bieát giaõi toû vôùi ai

cho heát noãi böïc ñöôïc!

- 1158 -

Giaû Traân thaáy haén say röôïu noùi loâi thoâi, sôï ngöôøi ngoaøi nghe

thaáy khoâng tieän, lieàn tìm lôøi khuyeân ngaên.

Vöu Thò ñöùng ngoaøi nghe thaáy moàn moät, kheõ cöôøi baûo Ngaân Ñieäp:

- Maøy nghe ñaáy. Ñoù laø caäu em cuûa baø caû beân phuû baéc ñang böïc

boäi vôùi baø ta ñaáy. Chò em ruoät maø coøn theá, traùch sao ñöôïc nhöõng

ngöôøi ngoaøi.

Vöu Thò muoán nghe nöõa, gaëp luùc nhöõng ngöôøi ñaùnh “caù ngöïa”

nghæ ñeå uoáng röôïu. Coù ngöôøi hoûi: “Vöøa roài ngöôøi naøo coù loãi vôùi oâng

caäu theá? Chuùng toâi khoâng nghe roõ. Haõy noùi laïi xem ai phaûi ai traùi?”

Hình Ñöùc Toaøn keå laïi vieäc hai ñöùa beù khoâng chòu nhìn ngoù ñeán mình,

maø cöù xoaén xuyùt vôùi ngöôøi ñöôïc baïc. Ngöôøi kia lieàn tieáp:

- Töùc thaät! Khoâng traùch oâng caäu noåi giaän laø phaûi. Tao hoûi chuùng

maøy: oâng caäu chaúng qua môùi chæ thua maát maáy ñoàng tieàn, chöù coù thua

maát caû caùi “con c...” cuûa oâng aáy ñaâu. Taïi sao chuùng bay laïi lôø oâng aáy

ñi?

Caû boïn nghe vaäy ñeàu cöôøi aàm leân. Hình Ñöùc Toaøn cuõng cöôøi saëc

caû côm ra.

Vöu Thò ñöùng ngoaøi nghe vaäy haäm höïc kheõ maéng:

- Maøy nghe xem, caùi boïn cheát ñaâm voâ lieâm sæ aáy! Vöøa boû xöông

ñaàu, ñaõ ngaäm ngay loâng ñít. Coøn noác röôïu vaøo, chöa bieát hoï coøn thôû

ra bao nhieâu caâu ñeåu nöõa cô!

Lieàn veà nhaø côûi ñoà trang söùc ñi nguû.

Ñeán canh tö, ñaùm baïc môùi tan. Giaû Traân vaøo buoàng Boäi Phöôïng.

Hoâm sau trôû daäy, coù ngöôøi vaøo trình: Döa vaø baùnh deûo ñaõ saép ñuû caû,

chuùng con chôø leänh oâng cho bieáu caùc nôi.

Giaû Traân daën Boäi Phöôïng: “Em noùi vôùi môï sai ngöôøi ñi bieáu. Ta

coøn baän vieäc khaùc”.

Boäi Phöôïng vaâng lôøi ñi trình Vöu Thò, roài sai ngöôøi ñi bieáu.

Sau ñoù Boäi Phöôïng laïi ñeán noùi:

- Caäu hoûi môï hoâm nay coù ñi chôi ñaâu khoâng? Caäu noùi nhaø ta

ñöông coù tang, khoâng neân aên teát ngaøy raèm, nhöng toái hoâm nay thì

ñöôïc. Chuùng ta coù theå aên döa, uoáng röôïu vui chôi qua loa.

Vöu Thò noùi:



- 1159 -

- Ta cuõng khoâng muoán ñi ñaâu! Nhöng beân kia môï Caû laïi oám, môï

Hai cuõng chöa daäy ñöôïc, neáu ta khoâng ñi thì khoâng coù ai. Hôn nöõa,

chaúng ai roãi caû thì vui caùi gì.

- Caäu baûo hoâm nay ñaõ töø choái moïi ngöôøi roài, ñeán möôøi saùu hoï

môùi ñeán, vaø môøi môï ñeán uoáng röôïu.

- Môøi ta, ta chaúng coù coã ñaâu maø môøi laïi.

Boäi Phöôïng cöôøi roài ñi, moät luùc laïi ñeán noùi:

- Môøi môï ñeán aên caû böõa côm chieàu nay. Theá naøo môï cuõng phaûi veà

sôùm. Caäu laïi baûo toâi ñi haàu môï nöõa.

- Ñaõ theá thì aên côm sôùm roài ñi.

- Caäu baûo laø côm saùng caäu aên ôû ngoaøi kia, xin môøi môï cöù aên ñi.

- Hoâm nay ngoaøi kia coù ai?

- Nghe noùi coù hai ngöôøi ôû Nam Kinh môùi ñeán, khoâng bieát laø ai.

Ñang noùi chuyeän thì vôï Giaû Dung chaûi ñaàu, thay quaàn aùo xong,

cuõng ñeán ñoù. Moät laùt, côm böng leân, Vöu Thò ngoài treân, vôï Giaû Dung

ngoài döôùi, hai meï con cuøng aên; aên xong, Vöu Thò thay quaàn aùo ñi sang

beân phuû Vinh, ñeán chieàu môùi veà.

Quaû nhieân Giaû Traân gieát moät con lôïn, thui moät con deâ, saép moät

baøn caùc thöù rau quaû, baøy ôû Tuøng Luïc ñöôøng trong vöôøn Hoäi Phöông,

daãn vôï con naøng haàu ñeán ñaáy, baøy ra tieäc röôïu, tìm thuù thöôûng traêng.

Vaøo khoaûng canh moät, gioù maùt traêng trong, caû khoaûng trôøi laáp laùnh

nhö baïc. Giaû Traân muoán ñoá röôïu. Vöu Thò cho boïn Boäi Phöôïng boán

ngöôøi cuøng vaøo döï tieäc, ngoài moät daõy ôû phía döôùi chôi hoät, ñaùnh toan.

Uoáng röôïu moät luùc, Giaû Traân ñaõ ngaø ngaø say, cao höùng leân, sai laáy

moät caùi tieâu truùc, baûo Boäi Phöôïng thoåi, Vaên Hoa haùt, aâm ñieäu du

döông, rung ñoäng taâm hoàn moïi ngöôøi. Haùt xong laïi laøm töûu leänh cho

maõi tôùi khoaûng canh ba. Giaû Traân ñaõ say meàm, moïi ngöôøi ñöông maëc

theâm aùo, thay cheùn uoáng röôïu nöõa. Chôït nghe thaáy töø chaân töôøng beân

kia coù tieáng thôû daøi, ai naáy nghe roõ moàn moät, ñeàu rôïn toùc gaùy. Giaû

Traân quaùt to: “Ai ôû beân kia?” Hoûi doàn maáy tieáng, khoâng coù ai traû lôøi.

Vöu Thò noùi:

- Chaéc laø tieáng ngöôøi ôû beân kia töôøng cuõng chöa bieát chöøng.

Giaû Traân noùi:

- Noùi nhaûm! Khoâng coù nhaø ngöôøi haàu naøo ôû gaàn töôøng caû. Beân aáy

laïi lieàn ngay vôùi töø ñöôøng thì laøm gì coù ngöôøi?

- 1160 -

Noùi chöa döùt lôøi, moät côn gioù thoåi taït qua. Thaáp thoaùng nhö ôû

trong töø ñöôøng coù tieáng caùnh cöûa môû ñoùng, roài thaáy hôi gioù ruøng rôïn,

coù veû laïnh luøng, aùnh traêng luùc ñoù cuõng tôø môø, khoâng saùng toû nhö

tröôùc nöõa. Thaáy vaäy ai naáy ñeàu rôûn toùc gaùy. Giaû Traân heát haún say,

tuy ngoaøi maët traán tónh hôn moïi ngöôøi, nhöng trong buïng raát khieáp

sôï, khoâng coøn höùng thuù gì nöõa. Haén gaéng göôïng ngoài laïi moät luùc, roài

cuõng veà buoàng naèm nghæ.

Hoâm sau laø ngaøy raèm, Giaû Traân daãn con chaùu ñeán töø ñöôøng laøm

leã. Xem xeùt khaép nhaø thôø, vaãn thaáy y nguyeân nhö tröôùc, khoâng coù

daáu tích laï luøng gì. Giaû Traân cho laø sau khi röôïu vaøo, thaàn hoàn naùt

thaàn tính, neân khoâng nhaéc vieäc aáy nöõa. Laøm leã xong, ñoùng cöûa khoùa

kín caån thaän.

Sau böõa côm chieàu, vôï choàng Giaû Traân môùi sang phuû Vinh, thaáy

Giaû Xaù, Giaû Chính ñöông ngoài noùi chuyeän ôû trong phoøng cho Giaû maãu

vui. Giaû Lieãn, Baûo Ngoïc, Giaû Hoaøn, Giaû Lan ñeàu ñöùng haàu ôû döôùi.

Giaû Traân ñeán nôi, ñi chaøo moät löôït, noùi maáy caâu chuyeän, roài môùi xin

pheùp ngoài neù xuoáng caùi gheá nhoû ôû caïnh cöûa. Giaû maãu cöôøi hoûi:

- Maáy hoâm nay em Baûo anh baén coù khaù khoâng?

Giaû Traân voäi ñöùng daäy cöôøi thöa:

- Khaù laém roài, khoâng nhöõng caùch baén troâng ñeïp maø giöông cung

cuõng khoûe theâm.

- Theá cuõng ñuû roài, caån thaän keûo quaù söùc coù haïi ñaáy.

Giaû Traân voäi “daï” luoân maáy tieáng. Giaû maãu laïi noùi:

- Baùnh deûo anh cho mang sang bieáu hoâm qua ngon ñaáy, döa thì

troâng ngoaøi cuõng ñeïp, nhöng boå ra laïi chaúng ra sao caû.

Giaû Traân vui cöôøi thöa:

- Baùnh deûo laø do ngöôøi ñaàu beáp môùi ñeán laøm ra, chaùu ñaõ neám thöû,

thaáy ngon, môùi daùm mang sang bieáu cuï. Döa thì naêm ngoaùi coøn khaù,

khoâng bieát naêm nay sao laïi dôû theá?

Giaû Chính noùi:

- Coù leõ vì naêm nay möa nhieàu quaù.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Baây giôø traêng ñaõ saùng roài, chuùng ta haõy ñi leã ñaõ.

<i>

- 1161 -

Noùi xong, ñöùng daäy vòn vaøo vai Baûo Ngoïc, daãn moïi ngöôøi cuøng

vaøo trong vöôøn.

Luùc naøy cöûa chính ôû trong vöôøn ñaõ môû roäng, treo ñeøn söøng deâ.

Treân ñaøi thöôûng traêng ôû Gia AÁm ñöôøng ñaõ thaép höông ñoát neán, baøy

caùc thöù hoa quaû, döa baùnh. Hình phu nhaân vaø moät luõ khaùch ñaøn baø

ñaõ chöïc laâu ôû ñaáy. Thaät laø ñeøn roïi traêng trong, hôi thôm höông ngaùt,

mòt muø loäng laãy, khoâng theå taû ra heát ñöôïc. Döôùi ñaát raûi thaûm gaám ñeå

laïy. Giaû maãu röûa tay daâng höông, leã xong, moïi ngöôøi cuøng vaøo leã. Giaû

maãu noùi:

- Thöôûng traêng ôû treân nuùi toát hôn.

Roài baûo leân nhaø hoa lôùn ôû treân nuùi. Moïi ngöôøi nghe noùi, baøy caùc

thöù ôû ñaáy. Giaû maãu vaøo ngoài nghæ taïm ôû Gia AÁm ñöôøng uoáng nöôùc,

noùi chuyeän.

Moät luùc coù ngöôøi vaøo trình: “Ñaõ saép söûa xong caû”. Giaû maãu vòn

vaøo moät ngöôøi ñi leân nuùi. Vöông phu nhaân noùi:

- Sôï ñaù coù reâu trôn, xin cuï ngoài leân gheá truùc, ñeå kieäu ñi.

Giaû maãu noùi:

- Ñöôøng roäng vaø baèng phaúng, laïi ngaøy naøo cuõng queùt doïn, ñi daïo

moät luùc cho daõn gaân coát chaúng hôn ö?

Giaû Xaù, Giaû Chính ñi tröôùc doïn ñöôøng, hai baø giaø caàm hai caùi

ñeøn loàng söøng deâ. Uyeân öông, Hoå Phaùch, Vöu Thò ñi gaàn laïi ñôõ Giaû

maãu. Boïn Hình phu nhaân ñi theo sau. Quanh co khoâng ñaày moät traêm

böôùc, ñaõ ñeán söôøn nuùi chính, ôû ñaáy coù moät toøa nhaø roäng thoaùng. Vì

laøm ôû treân söôøn nuùi cao, neân goïi laø “Ñoät bích sôn trang”(1) Treân ñaøi,

tröôùc nhaø baøy baøn gheá, ôû giöõa laïi ñaët moät caùi bình phong lôùn, ngaên

laøm hai gian. Baøn gheá ñeàu duøng kieåu troøn caû, laáy nghóa laø ñoaøn vieân.

Giaû maãu ngoài giöõa, beân traùi coù Giaû Xaù, Giaû Traân, Giaû Lieãn, Giaû Dung,

beân phaûi coù Giaû Chính, Baûo Ngoïc, Giaû Hoaøn, Giaû Lan, ngoài quaây

quaàn; coøn phía döôùi vaãn ñeå khoâng.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Tröôùc kia coøn chöa bieát laø ít ngöôøi, baây giôø xem ra nhaø ta thaät

ít ngöôøi quaù. Nghó laïi maáy naêm veà tröôùc, aên teát troâng traêng ñeâm raèm,

(1) Nhaø laøm nhoâ leân söôøn nuùi.

 - 1162 -

trai gaùi coù haøng ba, boán möôi ngöôøi, vui nhoän bieát bao! Hoâm nay sao

laïi ít quaù, baûo boïn chaùu gaùi ra ngoài ôû beân kia vaäy.

Roài sai ngöôøi ñeán baøn cuûa Hình phu nhaân ôû sau bình phong môøi

Ngheânh Xuaân, Thaùm Xuaân vaø Tích Xuaân ra. Giaû Lieãn, Baûo Ngoïc

ñöùng daäy, nhöôøng caùc chò em ngoài tröôùc, roài môùi theo thöù töï ngoài

xuoáng.

Giaû maãu sai beû moät caønh hoa queá mang ñeán, baûo moät ngöôøi ñaøn

baø ôû sau bình phong ñaùnh troáng, truyeàn hoa ñeán tay ai, ngöôøi aáy phaûi

uoáng moät cheùn röôïu vaø phaûi noùi moät caâu chuyeän vui. Baét ñaàu töø Giaû

maãu, roài ñeán Giaû Xaù, cöù theá laàn löôït truyeàn ñi. Troáng ñaùnh hai hoài

vöøa hay ñeán tay Giaû Chính, oâng ta phaûi uoáng moät cheùn röôïu. Caùc anh

chò em ñeàu khe kheõ ngöôøi noï keùo ngöôøi kia, ngöôøi kia baám ngöôøi noï,

ai cuõng mæm cöôøi xem caâu chuyeän vui nhö theá naøo.

Giaû Chính thaáy Giaû maãu ñöông vui, cuõng phaûi laøm cho vui theâm,

oâng ta saép noùi, Giaû maãu laïi cöôøi baûo:

- Neáu caâu chuyeän khoâng ñöôïc ngöôøi ta cöôøi thì anh phaûi phaït ñaáy.

Giaû Chính cöôøi, thöa:

- Con chæ bieát coù moät caâu chuyeän, noùi ra khoâng ai buoàn cöôøi thì

cuõng ñaønh xin chòu phaït vaäy.

- Anh cöù noùi ñi.

- Moät anh chaøng con nhaø noï raát sôï vôï.

Môùi noùi caâu aáy, moïi ngöôøi ñaõ cöôøi aàm leân. Vì hoï chöa nghe Giaû

Chính noùi chuyeän vui bao giôø. Giaû maãu cöôøi noùi:

- Chaéc chuyeän naøy hay ñaáy.

Giaû Chính cöôøi thöa:

- Neáu hay, thì môøi cuï xôi tröôùc moät cheùn.

Giaû Chính laïi noùi tieáp:

- Anh chaøng sôï vôï naøy, xöa nay khoâng daùm ñi ra ngoaøi moät böôùc.

Hoâm aáy laø ngaøy raèm thaùng taùm, chaøng ta ra phoá mua caùc thöù, gaëp

ngay maáy ngöôøi baïn coá soáng coá cheát keùo haén veà nhaø uoáng röôïu.

Khoâng ngôø chaøng ta uoáng say quaù, laên ra nguû ngay. Hoâm sau tænh

daäy, hoái khoâng kòp, ñaønh phaûi veà nhaø nhaän toäi. Luùc aáy ngöôøi vôï

ñöông röûa chaân, baûo chaøng ta: “Ñaõ theá thì anh phaûi lieám chaân toâi, toâi

seõ tha cho”. Chaøng ta ñaønh phaûi lieám chaân vôï, roài buïng thaáy tôûm

- 1163 -

tôûm, muoán noân. Ch&ograve; vôï noåi giaän ñònh ñaùnh, vaø noùi: “Anh laïi hoãn xöôïc

theá aø!” Chaøng ta khieáp quaù voäi quyø xuoáng keâu naøi: “Khoâng phaûi laø

chaân môï baån ñaâu, vì hoâm qua toâi troùt uoáng nhieàu röôïu, aên nhieàu

nhaân baùnh deûo quaù neân hoâm nay thaáy lôïm gioïng”.

Caâu chuyeän laøm cho Giaû maãu vaø moïi ngöôøi cöôøi aàm leân. Giaû

Chính laïi roùt moät cheùn röôïu nöõa môøi Giaû maãu. Giaû maãu cöôøi noùi:

- Ñaõ theá thì baûo ngöôøi mang röôïu noùng laïi ñaây, ñöøng laøm khoå caùc

anh nöõa.

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi aàm leân.

Luùc ñoù laïi ñaùnh troáng, baét ñaàu töø Giaû Chính truyeàn ñi, vöøa ñeán

Baûo Ngoïc thì taét troáng. Vì coù Giaû Chính ngoài ñaáy, Baûo Ngoïc ñaõ kheùp

neùp khoâng yeân, nay caønh hoa laïi ñeán tay, lieàn nghó: “Mình noùi

chuyeän khoâng vui thì baûo laø khoâng leùm lænh, caâu chuyeän cöôøi cuõng

khoâng bieát noùi, coøn bieát caùi gì, noùi hay ra laïi baûo nhöõng chuyeän ñuùng

ñaén chaúng thaáy ñaâu, chæ quen loái beûm meùp thoâi, cuõng coù loãi, chi baèng

ta khoâng noùi laø hôn.”

Roài ñöùng daäy töø choái noùi:

- Con khoâng bieát noùi, xin cho caùi khaùc.

Giaû Chính noùi:

- Ñaõ theá thì haïn cho chöõ “thu” con phaûi laøm moät baøi thô töùc caûnh.

Laøm hay ta thöôûng; khoâng hay thì mai lieäu hoàn ñaáy!

Giaû maãu baûo:

- Laøm töûu leänh ñöông vui, sao laïi baøy ra laøm thô?

Giaû Chính cöôøi thöa:

- Noù laøm ñöôïc thô ñaáy.

Giaû maãu noùi:

- Ñaõ theá thì laøm ñi.

Roài sai ngöôøi mang buùt giaáy ñeán.

Giaû Chính noùi:

- Nhöng khoâng ñöôïc duøng nhöõng chöõ ñeäm loùt nhö “thuûy”, “tinh”,

“baêng”, “ngoïc”, “ngaân”, “thaùi”, “quang”, “minh”, “toá” v.v... Phaûi theo yù

cuûa mình ñeå ta xem maáy naêm nay maøy hoïc haønh ra sao?

- 1164 -

Baûo Ngoïc nghe noùi, choïc ñuùng vaøo tim mình, lieàn nghó ngay boán

caâu, vieát ra giaáy ñöa leân. Giaû Chính xem xong gaät ñaàu khoâng noùi gì.

Giaû maãu bieát laø khoâng ñeán noãi dôû laém, lieàn hoûi:

- Theá naøo?

Giaû Chính muoán cho Giaû maãu vui loøng, noùi:

- Noù cuõng khaù ñaáy. Chæ coù caùi laø kho�ûy�ng chòu hoïc vaø ñaët caâu chöa

ñöôïc nhaõ.

- Thoâi ñöôïc, noù ñaõ lôùn gì cho laém. Ñònh baét noù laøm taøi töû chaêng?

Cuõng caàn khen noù ñeå sau naøy noù coá leân.

- Phaûi ñaáy.

Lieàn quay laïi baûo baø giaø:

- Ñi ra goïi boïn haàu nhoû, baûo laáy hai caùi quaït cuûa ta mang ôû Haûi

Nam veà, thöôûng cho Baûo Ngoïc.

Baûo Ngoïc cuùi ñaàu taï, laïi ra choã ngoài laøm töûu leänh.

Giaû Lan thaáy Baûo Ngoïc ñöôïc thöôûng, cuõng ñöùng daäy laøm moät baøi

ñöa trình Giaû Chính. Giaû Chính xem xong laáy laøm vui möøng, lieàn

giaûng nghóa luoân cho Giaû maãu nghe. Giaû maãu raát laø sung söôùng, voäi

baûo Giaû Chính cuõng phaûi thöôûng cho noù.

Moïi ngöôøi trôû veà choã ngoài, laïi baét ñaàu laøm töûu leänh. Laàn naøy hoa

ñeán tay Giaû Xaù, oâng ta ñaønh phaûi uoáng röôïu vaø noùi chuyeän vui:

- Moät nhaø coù moät ñöùa con raát laø hieáu thuaän. Khoâng may baø meï bò

beänh, tìm thaày chaïy thuoác caùc nôi khoâng ñöôïc. Ngöôøi con môøi ngay

moät baø bieát chaâm cöùu ñeán. Baø naøy khoâng bieát xem maïch, chæ baûo laø

beänh taâm hoûa, chaâm moät muõi laø khoûi thoâi. Ngöôøi con sôï quaù, hoûi:

“Tim maø gaëp phaûi saét thì cheát, chaâm theá naøo ñöôïc?” Baø lang noùi:

“Khoâng caàn phaûi chaâm vaøo tim, chæ chaâm vaøo beân hoâng laø ñöôïc roài”.

Ngöôøi con noùi: “Hoâng caùch tim xa, chaâm vaøo ñoù khoûi theá naøo ñöôïc?”

Baø lang noùi: “Khoâng vieäc gì ñaâu. Anh khoâng bieát thieân haï laøm boá meï,

nhieàu tim raát laø thieân leäch.”

Moïi ngöôøi nghe noùi ñeàu cöôøi leân. Giaû maãu cuõng phaûi uoáng nöûa

cheùn röôïu, ngoài moät luùc roài cöôøi baûo:

- Neáu ta ñöôïc baø lang aáy chaâm cho moät caùi thì cuõng toát ñaáy.

Giaû Xaù nghe vaäy, bieát laø mình noùi soã saøng ñeå Giaû maãu nghi ngôø,

lieàn ñöùng daäy cöôøi, daâng cheùn môøi Giaû maãu roài noùi laûng sang chuyeän

- 1165 -

khaùc. Giaû maãu cuõng khoâng tieän nhaéc, laïi laøm luoân töûu leänh. Khoâng

ngôø caønh hoa truyeàn ñeán tay Giaû Hoaøn. Gaàn ñaây Giaû Hoaøn hoïc ñaõ

hôi tieán, nhöng cuõng gioáng Baûo Ngoïc, khoâng thieát gì vieäc chính, moãi

khi laøm thô, chæ thích nhöõng ma quyû haõo huyeàn. Thaáy Baûo Ngoïc laøm

thô ñöôïc thöôûng, haén ñaõ ngöùa ngaùy, nhöng tröôùc maët Giaû Chính,

khoâng daùm loã maõng. May sao caønh hoa laïi ñeán tay mình, haén laáy

giaáy buùt vieát moät baøi töù tuyeät trình leân. Giaû Chính xem xong, cuõng

laáy laøm laï. Nhöng xeùt trong baøi thô, vaãn coù yù khoâng thích ñoïc saùch,

Giaû Chính toû yù khoâng vui, noùi:

- Theá môùi bieát laø anh naøo em aáy, môû moàm ra laø raët nhöõng caâu

baát chính. Sau naøy chæ laø nhöõng keû haï löu, khoâng chòu ñi vaøo khuoân

khoå. Ngöôøi xöa coù chöõ “nhò nan”(1), hai ñöùa chuùng bay cuõng coù theå goïi

laø “nhò nan” ñöôïc ñaáy, nhöng khoâng phaûi nhö nghóa chöõ “nan” cuûa

ngöôøi xöa noùi, maø phaûi giaûng chöõ “nan” laø “nan dó giaùo huaán(2) môùi

ñuùng. Thaèng anh thì nghieãm nhieân coi mình nhö OÂn Phi Khanh,(3)

Taøo Ñöôøng soáng laïi.

Moïi ngöôøi nghe vaäy ñeàu cöôøi.

Giaû Xaù noùi:

- Ñem thô laïi cho ta xem. - Roài khen luoân moàn: - Cöù yù toâi, thì baøi

thô naøy thöïc coù chí coát. Toâi nghó nhaø chuùng ta ñaây khoâng gioáng nhö

nhöõng nhaø baàn haøn, phaûi ngoài tröôùc cöûa soå khi tuyeát xuoáng hoaëc laáy

ñom ñoùm thay ñeøn ñeå hoïc, hoøng moät mai beû queá treân cung traêng, môùi

ñöôïc môû maøy môû maët. Con chaùu ta khoâng caàn phaûi duøi maøi cho laém,

chæ caàn ñoïc ít saùch, hieåu bieát hôn ngöôøi, khi coù theå laøm quan ñöôïc thì

ra laøm quan, coøn cheäch ñi ñaèng naøo. Vieäc gì maø phaûi hao coâng toán

söùc, laïi thaønh ra anh chaøng ngoác chöõ. Toâi thích baøi thô cuûa noù, vì

khoâng maát caùi khí khaùi nhaø coâng haàu chuùng ta!

Lieàn quay laïi, sai ngöôøi veà laáy nhöõng ñoà chôi cuûa mình ñem

thöôûng cho Giaû Hoaøn, roài goõ vaøo ñaàu haén, cöôøi noùi:

- Töø nay chaùu cöù laøm thô nhö theá naøy, böôùc ñöôøng “theá taäp”(4)

chaéc khoâng cheäch khoûi tay chaùu.

(1) Ñôøi Ñoâng Haùn coù hai anh em hoï Traàn: anh laø Nguyeân Phöông, em laø Quyù Phöông ñeàu coù taøi

hoïc baèng nhau, khoù phaân ñöôïc anh hôn hay em hôn, do ñoù coù chöõ “nan huynh nan ñeä”.

(2) Khoù maø daïy baûo.

(3) Nhaø thô lôùn ñôøi Ñöôøng.

(4) Ñôøi naøy noái ñôøi khaùc laøm quan.

- 1166 -

Giaû Chính voäi ngaên:

- Chaúng qua noù laøm lieàu maáy caâu ñaáy thoâi, sao anh laïi noùi ñeán

vieäc mai sau.

OÂng ta roùt röôïu, laïi baét ñaàu laøm töûu leänh. Giaû maãu noùi:

- Caùc anh veà ñi thoâi. Ngoaøi aáy chaéc coøn coù boïn gia khaùch chöïc

haàu, cuõng khoâng neân sô suaát vôùi hoï. Hôn nöõa ñaõ quaù troáng canh hai

roài, caùc anh neân veà ñeå chò em chuùng noù vui chôi moät luùc.

Giaû Xaù, Giaû Chính nghe noùi, môùi thoâi töûu leänh, roài ñöùng daäy. Hoï

cuøng daâng chung moät cheùn röôïu, roài daãn boïn con chaùu ñi ra.

o0o

Hoài thöù baûy möôi saùu

Nhaø Ñoät Bích nghe saùo, caûm noãi öu saàu

Quaùn Ao Tinh noái thô, buoàn ñeâm vaéng laëng

- 1168 -

Giaû Xaù vaø Giaû Chính daãn boïn Giaû Traân ra veà. Giaû maãu sai caát

caùi bình phong ñi, doàn hai baøn laøm moät. Boïn ñaøn baø laïi lau baøn söûa

caùc thöù quaû, thay cheùn röûa ñuõa, baøy bieän moät löôït nöõa. Giaû maãu maëc

theâm aùo, röûa maët, suùc mieäng uoáng traø, roài môøi ngoài quaây quaàn laïi.

Giaû maãu nhìn khoâng thaáy hai chò em Baûo Thoa ngoài ôû ñaáy, bieát laø hoï

veà nhaø thöôûng traêng. Lyù Hoaøn, Phöôïng thö laïi oám. Thieáu maát boán

ngöôøi, thaønh ra buoàn teû quaù. Giaû maãu cöôøi noùi:

- Naêm ngoaùi cha chaùu ñi vaéng, chuùng ta môøi caû dì Tieát ñeán

thöôûng traêng, raát laø vui nhoän; baáy giôø nhôù tôùi cha chaùu khoâng ñöôïc ôû

nhaø, laïi khoâng khoûi nghó ñeán vieäc vôï choàng con caùi khoâng ñöôïc cuøng

nhau ñoaøn tuï, thaønh ra ít vui. Naêm nay cha chaùu ñaõ veà, caû nhaø sum

hoïp vui veû, laïi khoâng tieän môøi meï con baø aáy sang chôi. Naêm nay nhaø

baø aáy laïi theâm hai ngöôøi nöõa, khoâng coù nheõ boû boïn aáy ôû nhaø maø ñi

sang ñaây, ngaët vì chaùu Phöôïng oám, neáu khoâng, moät mình noù cöôøi ñuøa

ñuû chaáp möôøi ñöùa. Theá môùi bieát vieäc ñôøi khoâng bao giôø möôøi phaàn

veïn caû möôøi.

Noùi xong Giaû maãu thôû daøi moät tieáng:

- Caàm cheùn lôùn ñeán ñaây roùt röôïu noùng.

Vöông phu nhaân cöôøi thöa:

- Hoâm nay meï con ñöôïc sum hoïp vui hôn naêm ngoaùi nhieàu. Naêm

ngoaùi tuy coù nhieàu caùc baø caùc coâ, nhöng khoâng vui baèng naêm nay, gia

ñình sum hoïp ñuû maët.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Chính vì theá neân ta môùi cao höùng goïi mang cheùn lôùn ñeán. Caùc

ngöôøi cuõng phaûi ñoåi laáy cheùn lôùn môùi ñöôïc.

Boïn Hình phu nhaân ñaønh phaûi ñoåi laáy cheùn lôùn. Ñeâm khuya,

ngöôøi meät, khoâng uoáng ñöôïc nhieàu röôïu, neân ai naáy ñeàu coù veû ueå oaûi.

Thaáy Giaû maãu vaãn coøn cao höùng, hoï ñaønh phaûi ngoài laïi haàu röôïu.

Giaû maãu laïi sai raûi neäm ôû treân theàm, baøy baùnh deûo, döa vaø caùc

thöù quaû ra ñaáy, cho boïn a hoaøn, ñaøn baø ngoài quaây laïi thöôûng traêng.

Giaû maãu thaáy traêng ñaõ leân ñeán ñænh ñaàu, caøng saùng ñeïp ñaùng

yeâu, lieàn noùi:

- Traêng ñeïp theá naøy, phaûi coù tieáng saùo môùi vui.

Roài cho goïi boïn nöõ nhaïc ñeán. Giaû maãu noùi:

- Nhieàu thöù nhaïc ñaâm maát vui, chæ caàn baûo ngöôøi thoåi saùo töø xa

vaúng laïi laø ñuû.

Ngöôøi thoåi saùo vöøa ñi, thì coù ngöôøi ñaøn baø theo haàu ñeán beân

Hình phu nhaân noùi maáy caâu. Giaû maãu hoûi:

- Vieäc gì ñaáy?

Ngöôøi ñaøn baø thöa:

- Vöøa giôø oâng Caû ñi veà, bò vaáp phaûi maáy hoøn ñaù ngaõ treïo chaân.

Giaû maãu nghe noùi, sai hai baø giaø ra xem, laïi baûo Hình phu nhaân

phaûi veà ngay. Hình phu nhaân caùo töø ra veà. Giaû maãu laïi noùi:

- Nhaân tieän chò Traân cuõng veà nhaø luoân. Ta cuõng ñi nghæ ñaây.

- Hoâm nay chaùu khoâng veà, nhaát ñònh ôû ñaây suoát ñeâm haàu röôïu cuï.

- Khoâng ñöôïc. Hai vôï choàng treû caùc chaùu ñeâm nay phaûi veà sum

hoïp vôùi nhau, sao laïi vì ta maø boû lôõ dòp!

Vöu Thò ñoû böøng maët leân, cöôøi noùi:

- Cuï noùi theá thì ra chuùng chaùu chaúng ra gì nöõa. Tuy coøn treû thöïc,

nhöng laøm baïn vôùi nhau möôøi naêm nay roài, cuõng ñaõ xaáp xæ boán möôi

tuoåi ñaàu, laïi ñöông coù tang, ôû ñaây haàu cuï suoát ñeâm.

- 1169 -

- Noùi theá phaûi ñaáy. AØ ra chaùu chöa heát tang, ta queân khuaáy maát

roài. Khoán naïn, boá choàng chaùu maát ñaõ hôn hai naêm roài! Theá ra ta

queân maát ñaáy, ñaùng phaït ta moät cheùn lôùn! Ñaõ theá chaùu ñöøng coù ñöa

hoï veà nöõa, cöù ôû ñaây haàu ta. Baûo vôï chaùu Dung tieãn veà, roài noù tieän

ñöôøng veà nhaø luoân.

Vöu Thò baûo vôï Giaû Dung ñöa Hình phu nhaân veà. Ra ñeán cöûa lôùn,

ai naáy ñeàu leân xe veà nhaø.

Moïi ngöôøi thöôûng hoa queá moät luùc, roài laïi vaøo tieäc thay röôïu

noùng.

Ñöôøng noùi chuyeän phieám, chôït nghe döôùi caây queá beân caïnh töôøng

coù tieáng saùo ñöa laïi reùo raét veùo von. Gaëp luùc gioù maùt traêng trong, trôøi

quang maây taïnh, khieán ngöôøi truùt saïch noãi lo buoàn, laëng laëng ngoài

yeân, cuøng nhau thöôûng thöùc. Chöøng uoáng heát hai cheùn traø, tieáng saùo

môùi döùt tieáng. Moïi ngöôøi khen ngôïi maõi. Röôïu noùng laïi roùt leân.

Giaù maãu cöôøi hoûi:

- Nghe coù hay khoâng?

Moïi ngöôøi cöôøi thöa:

- Hay quaù! Chuùng chaùu khoâng ngôø laïi hay ñöôïc ñeán theá. Nhôø cuï

neâu ra, khieán chuùng chaùu ñöôïc khoan khoaùi trong loøng.

- Theá cuõng chöa hay laém. Phaûi choïn moät khuùc nhaïc naøo thoåi

caøng thong thaû nghe caøng hay.

Lieàn sai roùt moät cheùn röôïu lôùn, ñöa cho ngöôøi thoåi saùo uoáng töø töø,

roài kheõ thoåi moät baøi. Boïn ñaøn baø vaâng lôøi mang röôïu ñi, gaëp hai baø

giaø ñi thaêm Giaû Xaù veà thöa:

- Chuùng chaùu ñaõ xem roài. Mu baøn chaân beân phaûi söng moät tí. Giôø

uoáng thuoác ñaõ ñôõ ñau, khoâng quan heä laém.

Giaû maãu thôû daøi:

- Ta cuõng hay lo nghó quaån. Ñaõ noùi ta aên ôû thieân vò, maø ta laïi

nhö theá.

Nhaân ñem caâu chuyeän vui cuûa Giaû Xaù vöøa noùi luùc naõy keå laïi cho

Vöông phu nhaân vaø Vöu Thò nghe. Vöông phu nhaân khuyeân:

- Baùc aáy röôïu vaøo, noùi chuyeän vui, khoâng ñeå yù ñeán, khi naøo daùm

noùi khaùy cuï. Xin cuï ñöøng neân nghó ñeán.

Uyeân Öông mang muõ vaø aùo choaøng ñeán noùi:

- 1170 -

- Ñeâm khuya roài, sôï söông gioù laïnh, cuï ngoài moät luùc roài ñi nghæ

thoâi.

Giaû maãu noùi:

- Hoâm nay vui theá naøy, maøy laïi ñeán giuïc ta, khoâng leõ ta ñaõ say

roài aø? Nhaát ñònh ngoài ñeán saùng!

Laïi sai roùt röôïu ñeán, roài ñoäi muõ khoaùc aùo vaøo. Moïi ngöôøi laïi tieáp

röôïu noùi chuyeän vui cöôøi. Luùc ñoù laïi vaúng nghe tieáng saùo thoåi ôû döôùi

boùng hoa queá, buoàn raàu hôn tröôùc, moïi ngöôøi ñeàu ngoài im laëng. Ñeâm

khuya traêng saùng, tieáng saùo caøng reùo raét næ non. Giaû maãu tuoåi giaø laïi

cheánh choaùng hôi röôïu, leõ naøo nghe thaáy laïi chaúng xuùc ñoäng trong

loøng, baát giaùc leä rôi laõ chaõ. Moïi ngöôøi ñeàu buoàn raàu theâ thaûm. Moät

luùc laâu, bieát Giaû maãu cuõng thöông caûm, ai naáy ñeàu quay laïi vui cöôøi,

tìm lôøi khuyeân giaûi, laïi sai thay röôïu vaø ngöøng thoåi saùo.

Vöu Thò cöôøi noùi:

- Chaùu cuõng hoïc keå moät caâu chuyeän vui ñeå baø ñôõ buoàn.

Giaû maãu göôïng cöôøi:

- Theá thì hay laém, chaùu haõy keå ngay cho ta nghe.

- Moät nhaø coù boán ñöùa con: ñöùa lôùn chæ coù moät maét, ñöùa thöù hai

chæ coù moät tai, ñöùa thöù ba chæ coù moät loã muõi, ñöùa thöù tö thì ñaày ñuû caû,

nhöng laïi caâm.

Thaáy Giaû maãu lim dim con maét, nhö coù veû buoàn nguû, Vöu Thò

thoâi khoâng keå nöõa, roài cuøng Vöông phu nhaân kheõ goïi. Giaû maãu môû

maét cöôøi noùi:

- Ta khoâng buoàn nguû ñaâu, chæ nhaém maét ñeå tænh taùo tinh thaàn

ñaáy thoâi. Caùc ngöôøi cöù noùi chuyeän, ta ñöông nghe ñaây.

Vöông phu nhaân noùi:

- Ñeâm khuya roài, söông gioù xuoáng, xin cuï veà nghæ thoâi. Ngaøy mai

möôøi saùu laïi thöôûng nöõa, môùi khoâng phuï caûnh traêng töôi.

- Chöøng bao giôø roài? Ñaõ ñeán canh tö chöa?

- Ñaõ sang canh tö. Chò em chuùng noù khoâng thöùc ñöôïc nöõa, ñeàu ñi

nguû caû roài.

Giaû maãu nghe noùi, nhìn kyõ moät löôït, quaû nhieân thaáy hoï ñaõ veà caû

chæ coøn moät mình Thaùm Xuaân ôû ñoù thoâi. Giaû maãu cöôøi noùi:

- 1171 -

- Theá thì thoâi vaäy. Caùc chaùu khoâng thöùc quen. Hôn nöõa ñöùa thì

oám, ñöùa thì yeáu, veà caû cuõng ñôõ baän loøng. Chæ coù chaùu Thaùm laø ñaùng

thöông, vaãn chôø ôû ñaây. Thoâi chaùu veà ñi, chuùng ta cuõng ñeàu veà caû.

Giaû maãu ñöùng daäy uoáng moät cheùn traø roài ngoài leân kieäu truùc nhoû,

hai baø giaø kieäu veà. Moïi ngöôøi ñi theo sau.

Boïn ñaøn baø ôû laïi thu doïn maâm baùt, thaáy thieáu moät caùi cheùn traø,

ñi tìm caùc nôi khoâng thaáy, lieàn hoûi moïi ngöôøi:

- Coù ai ñaùnh vôõ, vaát ôû ñaâu, baûo cho toâi bieát, ñem giaû nhöõng maûnh

ñeå coù chöùng côù, neáu khoâng laïi baûo laø chuùng toâi aên caép.

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- Khoâng ai ñaùnh vôõ caû. Coù leõ ngöôøi haàu caùc coâ ñaùnh vôõ cuõng chöa

bieát chöøng? Baø hoûi hoï xem.

Ngû ñ�ôøi ñaøn baø nhôù ngay ra, cöôøi noùi:

- Phaûi ñaáy, toâi nhôù laø luùc naõy coâ Thuùy Luõ caàm, ñeå toâi ñi hoûi coâ aáy

xem.

Baø ta môùi ñeán ñöôøng ngaùch thì gaëp Töû Quyeân vaø Thuùy Luõ. Thuùy

Luõ hoûi:

- Cuï ñaõ veà chöa? Coù bieát coâ chuùng toâi ñi ñaâu khoâng?

- Toâi ñeán hoûi chò coù ñeå caùi cheùn traø ôû ñaâu, chò laïi hoûi ñeán coâ cuûa

chò.

- Toâi ñi pha traø cho coâ toâi uoáng, luùc quay laïi chaúng thaáy coâ toâi

ñaâu.

- Baø Hai vöøa noùi laø hoï ñi nguû caû roài. Chò ñi chôi ñaâu laïi khoâng

bieát aø?

Thuùy Luõ vaø Töû Quyeân noùi:

- Khoâng coù leõ coâ toâi laïi laúng laëng ñi nguû ngay, chaéc coøn chôi ñaâu

ñoù. Giôø cuï veà roài, coù leõ caùc coâ theo tieãn cuõng chöa bieát chöøng. Chuùng

ta haõy ñi tìm xem, neáu thaáy coâ toâi theá naøo cuõng thaáy caùi cheùn. Saùng

mai baø haõy ñi tìm, vieäc gì maø voäi theá.

- Ñaõ bieát ñích xaùc roài thì chaúng caàn phaûi tìm nöõa. Ngaøy mai toâi

seõ sang xin.

Noùi xong ngöôøi aáy boû ñi veà thu doïn ñoà ñaïc. Töû Quyeân vaø Thuùy Luõ

thì sang beân Giaû maãu.

- 1172 -

Ñaïi Ngoïc vaø Töông Vaân vaãn chöa ñi nguû. Thaáy trong phuû Giaû

thöôûng traêng, ngöôøi ñoâng nhö vaäy maø Giaû maãu vaãn phaøn naøn laø ít,

laïi nghó ñeán chò em Baûo Thoa veà nhaø, meï con anh em seõ vui vaày

thöôûng traêng.

Ñaïi Ngoïc baát giaùc ngaém caûnh chaïnh buoàn, töï mình ñöùng töïa lan

can rôi leä. Gaàn ñaây thaáy Tình Vaên beänh naëng, Baûo Ngoïc chaúng ñeå yù

ñeán vieäc gì, vöøa roài Vöông phu nhaân maáy laàn giuïc, Baûo Ngoïc ñaõ ñi

nguû, Thaùm Xuaân gaàn ñaây böïc vì vieäc nhaø, cuõng khoâng thieát gì chôi

bôøi, tuy coù Ngeânh Xuaân, Tích Xuaân, nhöng khoâng hôïp yù cho laém. Vì

theá Ñaïi Ngoïc chæ coøn trô coù moät mình Töông Vaân laø thöôøng hay ñeán

an uûi:

- Chò laø ngöôøi hieåu ñôøi, taïi sao chò cöù hay chuoác laáy nhöõng ñieàu

khoå naõo vaøo ngöôøi? Caûnh ngoä cuûa em cuõng nhö chò, nhöng em khoâng

coù buïng daï heïp hoøi. Chò hay oám luoân sao khoâng bieát giöõ gìn thaân theå.

Ñaùng giaän thay chò em coâ Baûo haøng ngaøy chaàm baäp thaân thieát, ñaõ

baûo laø tieát Trung thu naêm nay theá naøo cuõng phaûi hoïp nhau laïi

thöôûng traêng, môû thi xaõ, noái vaàn laøm thô. Theá maø coâ ta boû rôi chuùng

ta, thöôûng traêng moät mình, thi xaõ khoâng môû, thô cuõng chaúng laøm,

tha hoà cho cha con, chuù chaùu thoûa thích tung hoaønh. Chò cuõng bieát

ñaáy, vua Toáng Thaùi Toå noùi raát hay: “Nheõ naøo laïi ñeå ngöôøi khaùc nguû

say beân caïnh giöôøng naèm cuûa mình”. Boïn hoï khoâng ñeán, hai chuùng ta

cöù laøm thô noái vaàn vôùi nhau, ñeå sau naøy cho hoï xaáu hoå moät böõa!

Ñaïi Ngoïc khoâng nôõ phuï loøng haøo höùng cuûa Töông Vaân, lieàn cöôøi

noùi:

- Coâ xem hoï laøm oàn aøo nhö theá, coøn coù thi höùng gì nöõa!

- Thöôûng traêng ôû treân nuùi tuy thích thaät, nhöng khoâng baèng

thöôûng traêng ôû gaàn nöôùc. Chò neân bieát traêng döôùi söôøn nuùi naøy ñeàu

laø ao caû. Trong khe nuùi coù moät ngoâi nhaø gaàn nöôùc goïi laø Ao Tinh

quaùn(1). Theá môùi bieát khi tröôùc môû caùi vöôøn naøy coù nhieàu yù nghóa. Nôi

cao nhaát treân nuùi goïi laø Ñoät Bích, choã thaáp gaàn nöôùc goïi laø Ao Tinh.

Hai chöõ “ñoät” “ao” (loài loõm) ngöôøi ta duøng raát ít, baây giôø ñaët teân cho

ngoâi nhaø, thöïc laø môùi laï, khoâng chòu raäp theo loái cuõ. Trong hai choã

naøy, treân döôùi, saùng toái, cao thaáp, non nöôùc, coát ñaët ra ñeå laøm choã

thöôûng traêng. Ai thích nuùi cao traêng nhoû thì ñeán choã naøy, ai thích

(1) Nhaø ôû giöõa heûm nuùi coù nöôùc trong nhö thuûy tinh.

- 1173 -

traêng saùng nöôùc trong thì ñeán choã kia. Ngöôøi ta thöôøng ñoïc hai chöõ

naøy laø “oa” “cuõng” (cao truõng), keå cuõng hôi tuïc, neân ít duøng. Chæ coù

Luïc Phoùng OÂng laø duøng chöõ “ao” thoâi. Töùc laø caâu “Coå nghieãn vi ao tuï

maëc ña”.(1) Theá maø coù ngöôøi cheâ oâng ta laø tuïc, coù ñaùng buoàn cöôøi

khoâng?

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Chaúng cöù moät mình Luïc Phoùng OÂng, ngöôøi xöa duøng chöõ aáy raát

nhieàu. Nhö baøi “Phuù thanh ñaøi” cuûa Giang Yeâm; “Kinh thaàn dò” cuûa

Ñoâng Phöông Soùc(2) cho ñeán baøi “hoïa kyù” noùi veà vieäc oâng Tröông Taêng

Do(3) veõ chuøa Nhaát Thaëng khoâng keå xieát ñöôïc. Ngöôøi ñôøi khoâng bieát,

nhaän laàm laø duøng chöõ tuïc ñaáy thoâi. Toâi noùi thöïc vôùi coâ: hai chöõ naøy

laø toâi ñaët ra ñaáy. Naêm noï thöû taøi Baûo Ngoïc, baét anh aáy phaûi nghó

maáy choã: coù choã nghó ra, coù choã phaûi boû, coù choã chöa nghó ñöôïc. Sau

naøy choã naøo chöa coù teân, chuùng toâi ñeàu nghó vaø ghi roõ xuaát xöù, ñöa

cho chò Caû xem. Chò Caû baûo ñöa cho caäu toâi. Caäu toâi xem xong raát

möøng noùi: “Bieát theá naøy baûo chò em chuùng noù nghó cho caû, chaúng thuù

hay sao?” Nhöõng chöõ toâi nghó ñeàu laáy caû, khoâng boû moät chöõ naøo. Baây

giôø chuùng ta ñeán Ao Tinh quaùn ñi.

Hai ngöôøi cuøng xuoáng doác nuùi, ñi quanh moät voøng thì ñeán nôi.

Treân bôø ao coù moät haøng raøo truùc lieàn nhau thoâng ra con ñöôøng ñi

sang Ngaãu Höông taï, ôû ñoù nhaø cöûa coù ít, vöøa thaáp vöøa heïp, chæ coù hai

baø giaø canh ñeâm. Bieát moïi ngöôøi ñöông thöôûng traêng ôû Ñoät Bích,

khoâng can gì ñeán hoï, neân hoï ñöa baùnh traùi vaø röôïu thöôûng ra uoáng

say tuùy luùy roài taét ñeøn ñi nguû. Ñaïi Ngoïc, Töông Vaân thaáy taét ñeøn,

ñeàu cöôøi noùi:

- Hoï ñi nguû caû, theá caøng toát, chuùng ta ôû ngay döôùi maùi coû naøy

thöôûng traêng döôùi nöôùc coù ñöôïc khoâng?

Hai ngöôøi ngoài xuoáng hai caùi gheá tre. Moät vaàng traêng toû treân trôøi,

moät boùng traêng long lanh döôùi nöôùc, treân döôùi ñua saùng nhö ñaët

mình trong cung thuûy tinh nhaø Giao Thaát vaäy. Gioù nheï löôùt qua, soùng

bieác laên taêng gôïn treân maët nöôùc, khieán ngöôøi ta khoan khoaùi nheï

nhaøng.

(1) Nghieân coå hôi saâu chöùa möïc nhieàu.

(2) Ngöôøi ñôøi Vuõ Ñeá nhaø Haùn, thích noùi chuyeän khoâi haøi.

(3) Ngöôøi ñôøi Nam Trieàu, veõ kheùo, nhaát laø veõ truyeàn thaàn.

- 1174 -

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Giôø ñöôïc ngoài thuyeàn uoáng röôïu thì hay quaù! Neáu ôû nhaø toâi, toâi

seõ chôi thuyeàn ngay.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Ñuùng nhö ngöôøi xöa thöôøng noùi: “Vieäc mong ñuû caû coù vui gì!” Cöù

yù toâi, theá naøy cuõng ñöôïc, caàn gì phaûi coù thuyeàn?

- Ñöôïc ñaát Luõng, laïi mong ñaát Thuïc(1) laø thöôøng tình cuûa ngöôøi ta.

Caùc cuï giaø chaû vaãn noùi: con nhaø ngheøo nhìn caùi gì cuûa nhaø giaøu cuõng

ñeàu laáy laøm vöøa loøng. Duø coù ai noùi theá naøo, hoï cuõng chaúng tin. Ñeán

khi baûn thaân traûi qua, hoï môùi vôõ leõ. Cuõng nhö hai chuùng ta ñaây, cha

meï maát caû, duø ôû nôi giaøu sang sung söôùng ñeán ñaâu, cuõng coù nhieàu

ñieàu khoâng ñöôïc thoûa loøng.

- Khoâng nhöõng chuùng ta, caû töø cuï trôû xuoáng ñeán Baûo Ngoïc, Thaùm

Xuaân, baát cöù vieäc lôùn nhoû, coù lyù hay voâ lyù, nhöng ñaõ khoâng ñöôïc vöøa

loøng, thì cuõng cuøng moät leõ caû, huoáng chi toâi vôùi coâ laïi laø ngöôøi aên göûi

ôû nhôø!

Sôï Ñaïi Ngoïc laïi gôïi theâm noãi thöông caûm, Töông Vaân voäi gaït ñi:

- Nhaéc ñeán laøm gì nöõa. Chuùng ta haõy laøm thô lieân cuù ñi.

Ñöông luùc noùi chuyeän thì vaúng nghe tieáng saùo reùo raét ôû ñaèng xa.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Hoâm nay cuï vaø baø Hai cao höùng quaù. Saùo thoåi hay laém, caøng

giuùp theâm thi höùng cho chuùng ta! Chuùng ta ñeàu thích thô nguõ ngoân,

giôø laøm nguõ ngoân ñi.

- Laáy vaàn gì?

- Chuùng ta ñeám xem haøng lan can töø ñaàu naøy ñeán ñaàu kia coù bao

nhieâu song thaúng, ñeán song thöù maáy seõ laáy ñoù ñaët vaàn.

- Theá laïi caøng thuù.

Hai ngöôøi ñöùng daäy, ñeám töø ñaàu noï ñeán ñaàu kia, ñöôïc ba möôi

chieác.

Töông Vaân noùi:

(1) YÙ voøi ñöôïc caùi noï laïi ñoøi caùi kia.

- 1175 -

- Theá laø vaàn “Thaäp tam nguyeân” roài! Vaàn naøy duøng ñöôïc ít chöõ

laém, laøm theo Ñöôøng luaät sôï khoâng gieo ñöôïc, laïi phaûi gaùn gheùp. Chò

phaûi laøm tröôùc moät caâu ñi.

- Cuõng ñeå thöû xem chuùng ta ai hôn ai keùm. Nhöng khoâng coù buùt

giaáy ôû ñaây.

- Ngaøy mai seõ cheùp laïi, coù leõ chuùng mình coøn ñuû trí thoâng minh

ñeå nhôù ñöôïc.

- Toâi ñoïc moät caâu tuïc ngöõ coù saün:

Ñeâm raèm giöõa tieát thu naøy(1)

Töông Vaân nghó moät luùc roài ñoïc:

Cuoäc vui thanh nhaõ nhö ngaøy thöôïng nguyeân.

Ñaåu, cô(2) laäp loùe töøng treân,

Ñaïi Ngoïc cöôøi ñoïc:

Döôùi naøy khoan nhaët tieáng chen saùo ñaøn.

Maáy nôi doác cheùn roùt traøn,
<p>Töông Vaân cöôøi noùi:

Caâu “Maáy nôi doác cheùn roùc traøn” coù yù ñaáy! Phaûi ñoái cho hay môùi

ñöôïc. Nghó moät luùc roài cöôøi ñoïc:

Nhaø naøo chaúng môû cöûa vöôøn nhìn ra.

Nheï nhaøng töøng traän gioù ñöa,

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Ñoái hay ñaáy. Hay hôn caâu cuûa toâi. Nhöng caâu naøy lôøi leõ thöôøng

thoâi, phaûi noùi maïnh hôn nöõa môùi ñöôïc.

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Thô nhieàu vaàn hieåm hoùc, neân ngay töø ñaàn cuõng phaûi caàn phoâ

dieãn moät chuùt. Töø hay seõ ñeå laïi ôû cuoái baøi.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Cuoái baøi khoâng coù caâu hay, lieäu coâ coù xaáu hoå khoâng?

Roài ñoïc luoân:

Ñeâm vöøa thanh vaéng, caûnh vöøa xinh töôi.

(1) Nguyeân vaên laø nguõ ngoân, vaàn “Thaäp tam nguyeân”, giöõa caâu noï vôùi caâu kia ñeàu ñoái

nhau, chuùng toâi dòch thoaùt.

(2) Teân hai vì sao.

- 1176 -

Giaø coøn tranh baùnh môùi vui,

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Caâu naøy khoâng hay, bòa ñaët laáy vieäc tuïc ñeå laøm khoù toâi thoâi.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Toâi cho laø coâ chöa töøng ñoïc saùch, chöõ “aên baùnh” cuõng coù ñieån cuõ.

Coâ veà ñoïc “Ñöôøng thö”, “Ñöôøng chí” ñi roài haõy noùi chuyeän.

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Caùi ñoù cuõng khoâng laáy gì laøm khoù. Toâi ñaõ coù ñieån ñaây.

Lieàn ñoïc:

Chia döa coù aû nöïc cöôøi laøm sao?

Muøi hoa ngoïc queá ngoït ngaøo.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Caâu cuûa coâ môùi thöïc laø bòa ñaët.

Töông Vaân noùi:

- Ngaøy mai chuùng ta ñem saùch ra ñoái chieáu xem seõ roõ, baây giôø

khoâng neân laøm maát thì giôø.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Duø theá, caâu döôùi cuõng khoâng hay. Khoâng neân duøng chöõ “ngoïc

queá” “kim lan “ ñeå cho xong chuyeän. Roài ñoïc:

Huyeân vaøng ñaày veû hoàng haøo nôû nang.

Tieäc baøy ñuoác roïi saùng choang,

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Hai chöõ “Huyeân vaøng” tieän cho chò quaù, khoâng phaûi duøng söùc

maáy. Caùi vaàn coù saün aáy bò chò vôù maát. Nhöng khoâng neân taùn tuïng hoä

nhieàu quaù, sôï caâu döôùi chò cuõng laøm qua chuyeän thoâi.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Coâ khoâng noùi chöõ “queá ngoïc” khi naøo toâi laïi ñoái göôïng chöõ

“Huyeân vaøng”. Hôn nöõa phaûi phoâ hay cho kheùo thì môùi ñuùng laø töùc

caûnh chöù.

Töông Vaân ñaønh laïi ñoïc tieáp:

Theû gieo cheùn chaïm nhoän nhaøng vöôøn hoa.

Chia ban moät leänh truyeàn ra,

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- 1177 -

- Caâu döôùi hay, nhöng hôi khoù ñoái. Nghó moät luùc roài ñoïc:

Ñoá roài laïi giaûng nghe ba leänh truyeàn.

Quaân baøi ñoû oái töøng khuyeân,

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Chöõ “ba leänh truyeàn” thuù laém, tuïc maø thaønh ra nhaõ. Nhöng sao

caâu döôùi laïi noùi ñeán quaân baøi? - Roài ñoïc:

Thuyeàn hoa laàn löôït troáng lieân hoài reàn.

Boùng traêng lay chuyeån saân theàm,

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Ñoái ñöôïc ñaáy nhöng caâu döôùi laïi cheäch ñi maát roài. Chæ duøng

nhöõng chöõ gioù traêng ñeå cho xong vieäc thoâi aø?

Töông Vaân noùi:

- Vaãn chöa noùi ñeán traêng bao giôø caû. Phaûi neân ñieåm xuyeát moät tí

môùi khoâng laïc ñeà.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Thoâi haõy ñeå ñaáy, ngaøy mai seõ chaâm chöôùc. Lieàn ñoïc:

Ñaát trôøi traéng xoùa, nguùt leân moät maøu.

Thöôûng phaït keå chuû khaùch ñaâu,

Töông Vaân noùi:

- Laïi coøn noùi ñeán hoï laøm gì nöõa? Haõy noùi chuùng ta ñaây naøy.

Lieàn ñoïc:

Ngaâm thô chò tröôùc em sau theo haøng.

Nghó thô ñöùng caïnh lan can,

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Baây giôø coù theå noùi ñöôïc veà chuùng ta ñaáy.

Lieàn ñoïc:

Khi ra töïa cöa ta daøn vaàn hay.

Röôïu vôi tình vaãn coøn ñaày,

Töông Vaân noùi:

- Ñuùng luùc naøy ñaây. Lieàn ñoïc:

Cuoäc vui gaàn saùng nhaït ngay ñoù maø.

Tieáng cöôøi chöøng ñaõ gaàn thöa,

- 1178 -

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Luùc naøy laïi thaáy caøng khoù theâm!

Lieàn ñoïc:

Maø maøu söông tuyeát coøn trô ñaây naøy.

Söông mai phuû ñaùm naám daøy,

Töông Vaân noùi:

- Caâu naøy gheùp vaàn theá naøo ñöôïc ñaây? Ñeå cho toâi nghó ñaõ.

Lieàn ñöùng daäy chaép tay ñaèng sau nghó moät luùc, cöôøi noùi:

- Ñöôïc roài. May maø nghó ra ñöôïc moät chöõ, neáu khoâng thì thua

maát!

Lieàn ñoïc:

Chieàu hoa daï hôïp cuoán ñaày khoùi saân.

Doøng thu doïi ñaù noåi gaân,

Ñaïi Ngoïc nghe xong, ñöùng daäy khen hay vaø noùi:

- Con ranh con naøy, quaû nhieân ñeå nhöõng töø hay veà sau. Baây giôø

môùi noùi ñeán chöõ hoa “daï hôïp”. Khen cho maøy nghó ñöôïc ra ñaáy.

Töông Vaân noùi:

- May sao hoâm noï toâi xem quyeån “Lòch trieàu vaên tuyeån” thaáy coù

chöõ aáy, toâi khoâng bieát laø caây gì, ñònh ñeå tra xem, chò Baûo Thoa noùi:

Khoâng caàn phaûi tra caây aáy, baây giôø ngöôøi ta vaãn goïi laø caây “trieâu

khai daï hôïp” (sôùm nôû toái cuïp laïi). Toâi khoâng tin cöù ñi tra, quaû nhieân

laø ñuùng. Xem theá thì chò Baûo Thoa bieát roäng laém.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Chöõ “daï hôïp” duøng vaøo luùc naøy caøng ñuùng, theá cuõng ñöôïc roài.

Nhöng chöõ “Doøng thu” nghó hay ñaáy! Chæ moät caâu aáy ñuû xoùa heát

nhöõng caâu khaùc. Theá naøo toâi cuõng phaûi doác heát tinh thaàn ñeå nghó

moät caâu ñoái laïi, nhöng chaéc khoâng theå naøo baèng.

Nghó maõi môùi ñoïc ñöôïc:

Gioù thu cuoän laù leân gaàn chaân maây.

Thanh cao sao Vuï ñeïp thay,

Töông Vaân noùi:

- 1179 -

- Ñoái cuõng khaù ñaáy, nhöng caâu naøy töù laïi tuoät ñi maát. May maø laø

tình ôû trong caûnh, chöù khoâng phaûi chæ duøng chöõ “sao Vuï” ñeå xong

chuyeän.

Lieàn ñoïc:

Thieàn thöø thôû huùt hôi bay khoaûng trôøi.

Thoû thieâng thuoác ñaõ luyeän roài,

Ñaïi Ngoïc khoâng noùi gì, gaät ñaàu moät luùc roài laïi ñoïc:

Ngöôøi nôi haï giôùi leân chôi Quaûng Haøn.

Beân trôøi Ngöu nöõ chôøn vôøn,

Töông Vaân nhìn traêng roài ñoïc:

Beø tieân leân hoûi thaêm naøng ñeá toân.

Baùnh xe khi khuyeát khi troøn,

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Caâu naøy ñoái khoâng saùt. Caâu döôùi môû roäng ra moät tí, töùc laø maïch

chaïy nhanh thì chaâm cöùu chaäm.

Roài laïi ñoïc:

Ñoåi thay hoái soùc(1) haõy coøn trô trô.

Ñoàng hoà gioït ñaõ gaàn khoâ,

Töông Vaân saép ñoïc, thì Ñaïi Ngoïc troû cho xem caùi boùng ñen ôû giöõa

ao vaø noùi:

- Coâ nhìn xem ôû giöõa ao, hình nhö coù ngöôøi ñi ñeán choã boùng ñen?

Hay laø ma ñaáy?

Tö�olor�ng Vaân cöôøi noùi:

- Kheùo ma thaät? Toâi khoâng sôï ma ñaâu, ñeå toâi neùm cho noù moät caùi.

Lieàn cuùi nhaët moät hoøn ñaù nhoû, neùm xuoáng ao. Nghe toõm moät

tieáng, coù moät caùi vaønh troøn lôùn laøm gôïn caû boùng traêng, cöù tan tan

hôïp hôïp ñeán maáy laàn. Roài trong boùng ñen soaït moät caùi, moät con haïc

traéng bay leân, thaúng tôùi Ngaãu Höông taï.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- AØ ra con ma haïc? Mình khoâng nghó ñeán, ñaâm ra nhaùt gan.

Töông Vaân cöôøi noùi:

(1) Theo aâm lòch: “Hoái” laø ngaøy ba möôi heát thaùng. “Soùc” laø ngaøy muøng moät ñaàu thaùng.

- 1180 -

- Con haïc naøy hay ñaáy, noù giuùp ñöôïc thi höùng cho toâi!

Lieàn ñoïc:

Beân song phuùt ñaõ lôø môø ñeøn xanh.

Coø roø boùng haïc beân gheành,

Ñaïi Ngoïc vöøa khen vöøa giaäm chaân noùi:

- Hoûng roài! Con haïc giuùp thi höùng cho coâ thaät nhöng caâu naøy

khoâng gioáng nhö caâu “Doøng thu”, toâi ñoái theá naøo cho hay ñöôïc ñaây?

Chæ coù chöõ “hoàn” môùi ñoái ñöôïc chöõ “boùng”. Maáy chöõ boùng haïc beân ao

raát laø töï nhieân, nhö ñaõ ñaët saün, vöøa coù caûnh, laïi môùi ñeïp. Thoâi toâi

ñaønh gaùc buùt vaäy.

Töông Vaân cuõng noùi:

- Chuùng ta cöù coá nghó ñi, theá naøo cuõng ra. Neáu khoâng ñeå ñeán

ngaøy mai laïi laøm noái cuõng ñöôïc.

Ñaïi Ngoïc chæ nhìn leân trôøi, maëc keä ñaáy. Moät luùc boãng cöôøi vaø noùi:

- Coâ ñöøng leùm meùp nöõa, toâi ñaõ nghó ra ñöôïc roài! Nghe ñaây.

Lieàn ñoïc:

Hoàn hoa choân chaët döôùi vaønh traêng trong.

Töông Vaân voã tay khen:

- Quaû nhieân hay thaät, khoâng theá thì laïi khoâng theå ñoái ñöôïc. Chöõ

“hoàn choân chaët” hay quaù! - Roài laïi thôû daøi noùi: - Caâu thô môùi laï thöïc,

nhöng raát suy ñoài! Giôø chò ñöông coù beänh, khoâng neân duøng nhöõng lôøi

buoàn raàu quaùi gôû nhö theá.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Khoâng theá thì aùp ñaûo theá naøo ñöôïc coâ? Chæ duïng coâng ôû moät caâu

naøy thoâi.

Chöa döùt lôøi, thì coù moät ngöôøi töø sau nuùi ñaù phía ngoaøi lan can ñi

ra, cöôøi noùi:

- Thô hay laém, hay laém! Nhöng buoàn thaûm quaù, khoâng neân laøm

tieáp nöõa. Neáu cuoái baøi cöù theá thì khoâng noåi baät ñöôïc hai caâu naøy, laïi

thaønh ra goø eùp.

Hai ngöôøi ñang khoâng ñeå yù, giaät naåy mình, nhìn kyõ ra khoâng

phaûi ai laï, chính laø Dieäu Ngoïc. Hai ngöôøi laáy laøm laï hoûi:

- Sao coâ laïi ñeán ñaây?

- 1181 -

Dieäu Ngoïc cöôøi noùi:

- Thaáy caùc ngöôøi thöôûng traêng, laïi nghe tieáng saùo thoåi, tieän

ñöôøng toâi cuõng ñeán ñaây ngaém caûnh nöôùc trong traêng saùng moät chuùt.

Chôït nghe hai coâ ngaâm thô thöïc laø thanh nhaõ khaùc thöôøng. Vöøa roài

trong baøi thô coù maáy caâu hay thöïc, nhöng gioïng thô suy ñoài, buoàn

thaûm quaù. Caùi ñoù cuõng quan heä ñeán khí soá con ngöôøi, neân toâi ñeán ñaây

ngaên caùc coâ. Giôø cuï ñaõ veà, nhöõng ngöôøi ôû trong vöôøn chaéc ñaõ nguû say

roài, coù leõ a hoaøn cuõng ñang ñi tìm caùc coâ ñaáy. Caùc coâ khoâng sôï laïnh aø?

Ñi veà choã toâi uoáng cheùn traø ñaõ. Trôøi saép saùng roài.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Ai ngôø thì giôø laïi nhanh theá!

Ba ngöôøi cuøng ñi ñeán am Luõng Thuùy. ÔÛ ñoù ñeøn coøn lôø môø, loø

höông chöa taét. Maáy baø giaø ñaõ nguû caû, chæ coøn ñöùa a hoaøn nhoû ngoài

ruõ ñaàu nguû gaät ôû treân chieáu. Dieäu Ngoïc goïi noù daäy pha nöôùc, chôït coù

tieáng goõ cöûa, a hoaøn nhoû chaïy ra xem, thaáy Töû Quyeân, Thuùy Luõ cuøng

maáy vuù giaø ñeán tìm hai chò em Ñaïi Ngoïc. Ñi vaøo thaáy hoï ñöông uoáng

traø, boïn naøy cöôøi noùi:

- Laøm chuùng toâi ñi tìm khaép caû trong vöôøn, ñeán caû nhaø dì Tieát.

Luùc ñi qua ñình nhoû, gaëp ngöôøi canh ñeâm ôû ñoù ñaõ daäy. Chuùng toâi hoûi,

hoï noùi: “Vöøa giôø ôû döôùi giaøn ngoaøi ñình coù hai ngöôøi noùi chuyeän vôùi

nhau, sau theâm moät ngöôøi nöõa, nghe ñaâu hoï vaøo trong am”. Vì theá

chuùng toâi môùi bieát caùc coâ ôû ñaây.

Dieäu Ngoïc sai a hoaøn daãn boïn hoï sang beân kia ngoài nghæ uoáng

nöôùc, töï mình ñi laáy buùt nghieân giaáy möïc, baûo hai ngöôøi ñoïc baøi thô

vöøa môùi laøm luùc naõy, roài vieát caû ra. Ñaïi Ngoïc thaáy Dieäu Ngoïc hoâm

nay cao höùng, lieàn cöôøi noùi:

- Xöa nay khoâng thaáy coâ cao höùng nhö theá bao giôø, neân toâi khoâng

daùm ñöôøng ñoät. Baøi thô naøy theá naøo, mong ngöôøi chæ baûo giuøm, neáu

thaáy khoâng hay thì xin ñoát ngay, baèng coù theå chöõa ñöôïc, xin ngöôøi

chöõa cho.

Dieäu Ngoïc cöôøi noùi:

- Toâi khoâng daùm baøn nhaûm. Nhöng baøi naøy môùi coù 22 vaàn. Cöù yù

toâi thì nhöõng caâu hay, hai coâ ñaõ laøm caû roài, neáu laøm tieáp, sôï cuoái baøi

ñuoái söùc. Toâi muoán laøm noái laïi sôï hoûng laây caû baøi thô cuûa caùc coâ.

- 1182 -

Ñaïi Ngoïc khoâng thaáy Dieäu Ngoïc laøm thô bao giôø, nay thaáy coâ ta

cao höùng, lieàn noùi:

- Ñuùng theá, thô cuûa chuùng toâi daàu khoâng hay, cuõng nhôø ñoù ñöôïc

thôm laây.

Dieäu Ngoïc noùi:

- Giôø keát thuùc theá naøo cuõng phaûi quay trôû laïi thaàn cuûa thô. Neáu

vaát boû söï thöïc, chæ tìm toøi nhöõng ñieàu quaùi laï, thì moät laø maát haún

baûn saéc khueâ caùc cuûa chuùng ta, hai laø khoâng dính daùng gì ñeán ñaàu

baøi.

Ñaïi Ngoïc vaø Töông Vaân ñeàu noùi: “Phaûi laém.”

Dieäu Ngoïc caàm buùt kheõ ngaâm, vieát moät luùc xong, ñöa cho hai

ngöôøi vaø noùi:

- Xin caùc coâ ñöøng cöôøi. Cöù yù toâi thì phaûi theá naøy môùi xoay laïi

ñöôïc töù thô. Tuy ôû treân coù nhöõng caâu buoàn thaûm, cuõng khoâng quaûn

ngaïi gì.

Hai ngöôøi caàm laáy xem, thaáy Dieäu Ngoïc laøm tieáp:

Ñænh vaøng nghi nguùt huông noàng,

Long lanh chaâu ngoïc nhö loàng maøu son.

Nghe tieâu gaùi goùa næ non,

OÂm chaên nhôø coù a hoaøn uû cho.

Maøn khoâng, phöôïng nhöõng thaãn thôø,

Bình phong quaïnh queõ, uyeân vô vaån hoàn.

Reâu kia moùc ñoïng, theâm nhôøn,

Truùc kia söông naëng caøng trôn khoù caàm.

Quanh co ñi daïo beân ñaàm,

Laïi leân treân baõi aâm thaàm maø chôi.

Ñaù nhö ma quyû choïc ngöôøi,

Caây nhö soùi ñöùng huøm ngoài laï chöa?

Maët trôøi sôùm roïi löng ruøa(1)

Reøm thöa kia cuõng lôø môø söông ñeâm.

Treân röøng ríu rít ñaøn chim,

(1) Töùc caùi bia.

- 1183 -

Xa xa tieáng vöôøn hoùt reàn trong hang.

Loái quen naøo coù beân ñöôøng,

Suoái quen sao phaûi hoûi han ñeán nguoàn.

Naøy chuøa Luõng Thuùy hoài chuoâng,

Ñaïo Höông gaø ñaõ gaùy doàn xoùm kia.

Vui leân buoàn maõi laøm chi?

Khoâng saàu coøn phaûi nghó gì vaån vô?

Tình rieâng ta chæ bieát ta,

Thuù vui sao phaûi nhoû to cuøng ngöôøi!

Canh taøn chôù baûo meät roài,

Pha traø ta haõy roán ngoài baøn thô.

Cuoái baøi thô coù vieát: “Treân ñaây laø baøi thô töùc caûnh noái nhau ba

möôi laêm vaàn ñeâm Trung Thu ôû vöôøn Ñaïi Quan”.

Ñaïi Ngoïc, Töông Vaân khoâng ngôùt khen ngôïi:

- Theá môùi bieát ngaøy naøo chuùng ta cuõng boû choã gaàn ñi tìm choã xa.

Hieän coù baäc thi nhaân ôû ñaây, mình laïi cöù “baøn vieäc binh treân giaáy”.(1)

Dieäu Ngoïc cöôøi noùi:

- Ngaøy mai haõy söûa laïi. Baây giôø trôøi ñaõ saùng roài, phaûi ñi nghæ

môùi ñöôïc.

Ñaïi Ngoïc, Töông Vaân ñöùng daäy caùo töø, daãn boïn a hoaøn ñi ra.

Dieäu Ngoïc tieãn ñeán cöûa ngoaøi, chôø hoï ñi xa roài, môùi trôû vaøo.

Thuùy Luõ noùi vôùi Töông Vaân:

- Beân môï Caû coù ngöôøi chôø chuùng ta sang. Giôø ñeán ñaáy nguû thì

hôn.

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Em tieän ñöôøng ñeán baûo hoï cöù nguû ñi, toâi sang ñaáy laïi laøm phieàn

ngöôøi oám, chi baèng ñeán quaáy raày coâ Laâm vaäy.

Noùi xong cuøng ñi veà quaùn Tieâu Töông. Moät soá ngöôøi ñaõ nguû roài.

Ñaïi Ngoïc, Töông Vaân ñi vaøo, thaùo ñoà trang söùc, côûi aùo ngoaøi ra, röûa

maët xong, leân giöôøng ñi nguû. Töû Quyeân buoâng maøn the xuoáng, ñoùng

cöûa caát ñeøn ñi ra.

(1) Nghóa laø chæ noùi suoâng, khoâng coù thöïc teá.

- 1184 -

Töông Vaân vì laï nhaø, tuy ñaõ ñi naèm, nhöng khoâng nguû ñöôïc. Ñaïi

Ngoïc thì taâm huyeát suy nhöôïc, thöôøng maát nguû, hoâm nay laïi thöùc quaù

giaác, taát nhieân cuõng khoâng nguû ñöôïc. Hai ngöôøi cöù traèn troïc ôû treân

giöôøng maõi.

Ñaïi Ngoïc hoûi:

- Sao coâ vaãn chöa nguû?

Töông Vaân kheõ cöôøi noùi:

- Toâi coù beänh laï nhaø, laïi meät quaù, chæ naèm nghæ moät chuùt. Chò

sao cuõng khoâng nguû ñöôïc?

Ñaïi Ngoïc thôû daøi:

- Toâi khoâng nguû ñöôïc, coù phaûi moät hai hoâm nay ñaâu. Chöøng moät

naêm nay chæ nguû ñöôïc ñoä möôøi ñeâm thaät ñaãy giaác thoâi.

Töông Vaân noùi:

- Chaû traùch ñöôïc chò oám laø phaûi!

o0o

Hoài thöù baûy möôi baûy

A hoaøn ñeïp, sôùm cheát oan vì toäi phong löu

Con haùt xinh, caét tình duyeân vaøo am Thuûy Nguyeät

- 1186 -

Teát Trung thu ñaõ qua, beänh Phöôïng Thö ñaõ ñôõ hôn tröôùc, coù theå

ra vaøo ñi laïi ñöôïc, nhöng haøng ngaøy vaãn phaûi môøi thaày ñeán xem

maïch boác thuoác, laïi cho thuoác vieân vôùi thuoác ñieàu kinh döôõng vinh. Vì

vaäy phaûi duøng ñeán hai laïng nhaân saâm toát nhaát, thaáy vaäy Vöông phu

nhaân cho ngöôøi ñi tìm, maõi môùi thaáy ôû trong caùi hoäp coù maáy chi nhoû

baèng caùi traâm caøi ñaàu. Baø ta cheâ khoâng toát, sai ñi tìm laïi, chæ thaáy

moät goùi raâu saâm vuïn, lieàn soát ruoät noùi:

- Khi khoâng caàn thì laïi coù, ñeán luùc duøng ñeán laïi khoâng tìm ra.

Ngaøy thöôøng ta vaãn baûo chuùng bay saép caû laïi ñeå moät choã, chuùng bay

khoâng nghe, baï ñaâu boû ñaáy. Chuùng bay coù bieát caùi hay cuûa noù ñaâu.

Phaûi keùn bao nhieâu môùi mua ñöôïc, laïi boû ñi hay sao?

Thaùi Vaân noùi:

- Chaéc heát caû roài, chæ coøn coù thöù naøy thoâi. Laàn tröôùc baø Caû beân

kia sang laáy, baø cho caû roài.

- Laøm gì coù chuyeän aáy! Maøy tìm kyõ xem.

Thaùi Vaân ñaønh phaûi ñi tìm roài mang maáy bao ñöïng caùc vò thuoác

ñeán, noùi:

- Chaùu khoâng nhaän ra ñöôïc nhöõng thöù naøy, xin ñöa baø xem.

Ngoaøi ra khoâng coøn thöù naøo nöõa.

Vöông phu nhaân môû ra xem, cuõng queân caû vò thuoác khoâng bieát laø

thöù gì, nhöng khoâng coù moät chi nhaân saâm naøo, lieàn sai ngöôøi ñi hoûi

Phöôïng Thö. Phöôïng Thö ñeán noùi:

- Cuõng chæ coù moät ít cao saâm, coøn saâm loâ tö tuy coù maáy chi,

nhöng cuõng khoâng ñöôïc toát laém, maø ngaøy naøo cuõng phaûi saéc vôùi thuoác.

Vöông phu nhaân nghe noùi, ñaønh phaûi baûo sang beân Hình phu

nhaân, Hình phu nhaân noùi:

- Laàn tröôùc heát saâm phaûi sang laáy ôû beân naøy, nhöng cuõng duøng

heát caû roài.

Vöông phu nhaân khoâng bieát laøm theá naøo, ñaønh phaûi sang hoûi xin

Giaû maãu. Giaû maãu sai Uyeân Öông laáy ra moät boïc saâm lôùn tröôùc kia

duøng thöøa ñeàu xaáp xæ baèng ñaàu ngoùn tay, lieàn caân hai laïng cho Vöông

phu nhaân, Vöông phu nhaân mang ra, giao cho vôï Chu Thuïy goïi ñöùa

haàu nhoû ñöa cho thaày thuoác caû maáy goùi laãn loän ñeå thaày thuoác xem laïi,

goùi rieâng vaø ñaùnh daáu töøng thöù moät.

Moät luùc vôï Chu Thuïy mang vaøo, noùi:

- Maáy thöù naøy ñeàu goùi rieâng ñaùnh daáu caû roài. Goùi nhaân saâm naøy

tuy toát thaät, nhöng vì ñeå laâu quaù. Thöù naøy khoâng nhö nhöõng thöù

khaùc, duø toát ñaáy, ñeå quaù moät traêm naêm cuõng thaønh ra gio maát. Hieän

giôø tuy chöa thaønh gio, nhöng ñaõ muïc naùt, khoâng coøn hieäu nghieäm

nöõa. Xin baø caát ñi, baát cöù lôùn nhoû, nhieàu ít, ñem ñoåi laáy thöù môùi thì

hôn.

Vöông phu nhaân cuùi ñaàu laëng yeân, moät luùc môùi noùi:

- Chaû coù caùch gì, ñaønh ñi mua hai laïng veà ñaây vaäy!

Roài khoâng nhìn ñeán nöõa, chæ sai ñem caát ñi. Baø ta laïi baûo vôï Chu

Thuïy:

- Chò ra baûo nhöõng ngöôøi ngoaøi kia choïn thöù toát ñoåi laáy hai laïng

veà ñaây. Cuï coù hoûi, cöù noùi laø saâm cuûa cuï cho, khoâng ñöôïc noùi nhieàu.

Baûo Thoa ngoài ñaáy cöôøi noùi:

- 1187 -

- Dì haõy thong thaû. Baây giôø ôû ngoaøi khoâng coù thöù naøo toát caû. Duø

coù nguyeân caû chi, hoï cuõng caét ra laøm hai ba ñoaïn, chaép noái saâm tu

khaùc vaøo, troän laãn ñeå deã baùn, neân khoâng ai nhaän ra ñöôïc toát hay xaáu.

ÔÛ hieäu nhaø chaùu thöôøng giao dòch vôùi boïn laùi buoân. Chaùu veà noùi vôùi

meï chaùu baûo anh chaùu sai ngöôøi laøm coâng ñi noùi vôùi hoï ñeå laïi cho hai

laïng saâm nguyeân chi, duø coù phaûi traû ñaét maáy laïng baïc nhöng laïi ñöôïc

thöù toát.

Vöông phu nhaân cöôøi noùi:

- Chaùu cuõng thaïo ñaáy, nhöng phaûi nhôø chaùu ñi laáy môùi bieát roõ

ñöôïc.

Baûo Thoa ñi moät luùc veà trình:

- Chaùu sai ngöôøi ñi roài, ñeán chieàu seõ bieát tin. Saùng mai ñem troän

vôùi thuoác cuõng chöa muoän.

Vöông phu nhaân laáy laøm vui loøng, thôû daøi:

- “Coâ aû baùn daàu laïi boâi ñaàu baèng nöôùc laõ”. Xöa nay ôû nhaø vaãn coù,

ñem cho ngöôøi ta bieát bao nhieâu, baây giôø mình caàn ñeán, laïi phaûi ñi

chuoác nôi khaùc.

Baûo Thoa cöôøi thöa:

- Caùi aáy tuy ñaét tieàn thöïc, nhöng cuõng laø moät thöù thuoác, neân

giuùp ñôõ ngöôøi ta môùi phaûi. Chuùng ta khoâng nhö nhöõng nhaø ti tieän, heã

coù caùi gì cöù bo bo caát kyõ.

Vöông phu nhaân gaät ñaàu noùi:

- Chaùu noùi phaûi ñaáy.

Baûo Thoa ñi roài. Vöông phu nhaân thaáy nhaø khoâng coù ai, lieàn goïi

vôï Chu Thuïy, hoûi vieäc tra xeùt trong vöôøn hoâm noï coù ra manh moái gì

khoâng?

Vôï Chu Thuïy ñaõ baøn tröôùc vôùi Phöôïng Thö, neân khoâng giaáu gieám

gì, coù theá naøo noùi theá. Baø ta giaät mình, nhöng laïi khoù xöû, nghó buïng:

“Tö Kyø laø a hoaøn cuûa Ngheânh Xuaân, laø ngöôøi ôû phuû beân kia, chæ coøn

caùch sai ngöôøi sang trình Hình phu nhaân xem xöû trí ra sao”. Vôï Chu

Thuïy noùi:

- Hoâm noï baø Caû beân ñaõ maéng vôï Vöông Thieän Baûo hay bôùi vieäc

vaø taùt muï ta maáy caùi, giôø muï aáy giaû oám naèm ôû nhaø khoâng chòu ra

ngoaøi. Hôn nöõa ñöùa coù toäi laïi laø chaùu, neân phaûi vôø oám ít ngaøy ñeå xí

xoùa, roài ra sao seõ ra. Neáu baây giôø chuùng ta sang noùi, hoï laïi ñaâm ngôø,

- 1188 -

cho laø chuùng ta bôùi chuyeän. Chi baèng daãn Tö Kyø cuøng tang vaät sang

cho baø Caû beân aáy xem, chaúng qua ñaùnh noù moät traän, gaû noù ñi, roài tìm

moät a hoaøn khaùc ñeán thay, nhö theá chaû ñôõ vieäc hay sao? Baây giôø cöù

sang maùch khoâng, chaéc baø Caû beân aáy töø choái, baûo raèng ñaõ theá thì baø

Hai cöù ñònh lieäu laáy, vieäc gì phaûi sang noùi nöõa. Nhö theá laïi sinh nhôõ

vieäc. Neáu Tö Kyø ñaâm lieàu tìm caùch töï töû, laïi chaúng ra sao caû. Maø coù

cho ngöôøi coi noù vaøi ba hoâm, lôõ löôøi ra moät tí laø seõ xaûy chuyeän.

Vöông phu nhaân nghó moät luùc, noùi:

- Phaûi ñaáy. Laøm xong vieäc naøy ñaõ, roài haõy lieäu cho boïn yeâu tinh

nhaø naøy.

Vôï Chu Thuïy nghe noùi, lieàn hoïp maáy ngöôøi ñaøn baø laïi, tröôùc heát

ñeán buoàng Ngheânh Xuaân trình roõ, Ngheânh Xuaân nghe noùi, rôm rôùm

nöôùc maét nhö coù yù khoâng muoán rôøi Tö Kyø. Vì vieäc ñeâm hoâm tröôùc,

boïn a hoaøn ñaõ keå roõ ñaàu ñuoâi, tuy tình thaày troø ñaõ maáy naêm khoâng

nôõ döùt, nhöng vieäc quan heä ñeán neà neáp gia phong, Ngheânh Xuaân cuõng

khoâng laøm theá naøo ñöôïc.

Tö Kyø cuõng ñeán noùi vôùi Ngheânh Xuaân nhôø cöùu giuùp cho, nhöng vì

Ngheânh Xuaân chaäm moàm chaäm mieäng, tính laïi nhu nhöôïc, khoâng theå

töï mình quyeát ñònh ñöôùc. Tö Kyø thaáy theá, bieát khoâng traùnh khoûi toäi,

lieàn quyø xuoáng khoùc:

- Coâ nhaãn taâm quaù! Doã daønh chaùu maáy hoâm nay, sao baây giôø coâ

khoâng noùi giuùp chaùu moät caâu naøo?

Vôï Chu Thuïy noùi:

- Laïi ñònh ñeå coâ giöõ chò ôû laïi aø? Duø coâ coù giöõ laïi, chò cuõng chaúng

coøn maët muõi naøo troâng thaáy ngöôøi ôû trong vöôøn naøy nöõa. Thoâi cöù

nghe lôøi chuùng toâi, xeáp caùi loái aáy laïi, laúng laëng maø ñi, ñöøng cho ai

bieát, nhö theá moïi ngöôøi coøn giöõ ñöôïc chuùt theå dieän.

Ngheânh Xuaân khoùc noùi:

- Toâi bieát chò laøm ñieàu khoâng ñuùng, neáu xin cho chò, taát nhieân toâi

cuõng bò mang tieáng laây. Chò xem Nhaäp Hoïa ôû ñaây ñaõ maáy naêm roài,

khi noùi ñi laø ñi ngay. Khoâng rieâng gì chò, nhöõng ngöôøi ñaõ lôùn ôû trong

vöôøn naøy ñeàu phaûi ñi caû. Cöù yù toâi, sau naøy cuõng coù luùc chuùng ta phaûi

xa caùch nhau, chi baèng ngay baây giôø moãi ngöôøi moãi nôi coøn hôn.

Vôï Chu Thuïy noùi:

- 1189 -

- Nhö theá laø coâ raát hieåu vieäc. Nay mai coøn cho nhieàu ngöôøi veà

nöõa, chò cöù yeân taâm.

Tö Kyø khoâng bieát laøm theá naøo, cöù rôm rôùm nöôùc maét cuùi ñaàu

chaøo Ngheânh Xuaân, chaøo taát caû moïi ngöôøi. Sau ñoù laïi gheù tai noùi vôùi

Ngheânh Xuaân:

- Heã bieát tin chaùu bò toäi, theá naøo coâ cuõng nghó ñeán tình thaày troø

baáy laâu, xin hoä cho chaùu.

Ngheânh Xuaân cuõng rôm rôùm nöôùc maét traû lôøi:

- Chò cöù yeân taâm.

Vôï Chu Thuïy ñöa Tö Kyø ra, vaø sai hai baø giaø mang taát caû ñoà ñaïc

cuûa noù ñi theo. Ñi ñöôïc maáy böôùc thaáy Tuù Quaát ôû ñaèng sau chaïy ñeán,

vöøa gaït nöôùc maét, vöøa ñöa cho Tö Kyø moät caùi boïc baèng luïa, noùi:

- Ñaây laø coâ cho chò ñaây. Tình thaày troø baáy nay, giôø xa caùch nhau,

coâ cho chò boïc naøy ñeå laøm vaät kyû nieäm.

Tö Kyø nhaän roài oøa leân khoùc. Tuù Quaát cuõng khoùc. Vôï Chu Thuïy

soát ruoät, cöù thuùc giuïc maõi, hai ngöôøi ñaønh phaûi chia tay.

Tö Kyø khoùc noùi:

- Xin caùc baø theå taát chuùt tình, thö laïi moät luùc ñeå toâi ñi chaøo caùc

chò em, goïi toû tình maáy naêm nay chuùng toâi chôi thaân vôùi nhau.

Boïn vôï Chu Thuïy ñeàu moãi ngöôøi moãi vieäc, giôø phaûi ñi laøm vieäc

naøy cuõng laø söï baát ñaéc dó. Hôn nöõa hoï vaãn gheùt Tö Kyø hay laøm boä,

thì baây giôø hôi ñaâu laïi chòu nghe lôøi, lieàn cöôøi nha� sai�t:

- Chò neân ñi ñi, ñöøng loâi thoâi nöõa! Chuùng toâi coøn coù vieäc caàn, ôû

ñaây coù ai laø chò em ruoät thòt vôùi chò ñaâu maø phaûi ñi chaøo hoï. Gaëp chò,

hoï chaû cöôøi cho ö? Chò cöù naán naù maõi, chaúng leõ laïi thoâi hay sao. Cöù

nghe toâi, chò ñi ngay ñi!

Chò ta daãn thaúng Tö Kyø ra coång sau, Tö Kyø khoâng laøm sao ñöôïc

vaø cuõng khoâng daùm keâu naøi nöõa, ñaønh phaûi ñi theo.

Baûo Ngoïc ôû ngoaøi veà, troâng thaáy moät boïn daãn Tö Kyø ñi, coù ngöôøi

mang theo nhieàu ñoà vaät. Baûo Ngoïc ñoaùn Tö Kyø ñi chuyeán naøy laø

khoâng trôû veà ñöôïc nöõa. Nhaân nghe chuyeän ñeâm vöøa roài, vaø cuõng töø

ñeâm ñoù Tình Vaên oám naëng, hoûi Tình Vaên cuõng khoâng noùi. Giôø thaáy

Tö Kyø ra ñi, Baûo Ngoïc nhö ngöôøi maát hoàn, lieàn ngaên laïi hoûi:

- Ñi ñaâu theá?

- 1190 -

Bieát tính Baûo Ngoïc xöa nay, laïi sôï laøm leøo nheøo nhôõ vieäc, vôï Chu

Thuïy cöôøi noùi:

- Khoâng vieäc gì ñeán caäu, caäu veà maø ñoïc saùch ñi.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Caùc chò haõy ñöùng laïi moät tí, toâi coøn coù ñieàu naøy.

Vôï Chu Thuïy noùi:

- Baø ñaõ daën khoâng ñöôïc chaäm moät giôø. Caäu laïi coøn coù ñieàu gì?

Chuùng toâi chæ bieát vaâng lôøi baø thoâi, ngoaøi ra khoâng bieát gì caû.

Tö Kyø thaáy Baûo Ngoïc, lieàn níu laïi, khoùc noùi:

- Caùc baø aáy khoâng töï quyeát ñöôïc. Caäu xin vôùi baø Hai cho!

Baûo Ngoïc khoâng caàm loøng ñöôïc, rôm rôùm nöôùc maét noùi:

- Toâi khoâng bieát chò ñaõ phaïm toäi gì to taùt theá? Chò Tình Vaên

cuõng vì töùc maø phaùt oám, giôø chò laïi phaûi ñi, theá naøy thì toâi bieát laøm

sao cho ñöôïc!

Vôï Chu Thuïy caùu, maéng Tö Kyø:

- Chò khoâng coøn laø tieåu thö thöù hai nöõa ñaâu, neáu khoâng nghe lôøi,

toâi ñaùnh ngay baây giôø. Ñöøng töôûng nhö ngaøy tröôùc coù caùc coâ beânh vöïc,

muoán laøm trôøi cuõng ñöôïc. Caøng noùi caøng cöù yø ra khoâng chòu ñi. Troâng

thaáy oâng treû laïi coá loâi loâi keùo keùo, nhö theá thì coøn ra nghóa lyù gì nöõa!

Maáy ngöôøi ñaøn baø kia khoâng cho Tö Kyø phaân traàn nöõa, loâi ngay

ñi.

Baûo Ngoïc sôï boïn hoï veà ñôm chuyeän, giaän quaù chæ trôïn maét nhìn.

Thaáy hoï ñi xa roài, môùi haäm höïc chæ troû noùi:

- Laï thöïc, laï thöïc! Sao maáy ngöôøi ñaøn baø naøy, heã ñi laáy choàng,

dính phaûi hôi ñaøn oâng laø ñaâm ra phuõ phaøng ngay, so vôùi ñaøn oâng

caøng ñaùng cheùm.

Baø giaø gaùc cöûa vöôøn nghe thaáy, cuõng töùc cöôøi, hoûi:

- Cöù nhö caäu thì luùc con gaùi ai cuõng ñeàu toát, khi laáy choàng roài laïi

hoùa ra hoûng caû hay sao?

Baûo Ngoïc phaùt caùu noùi:

- Ñuùng ñaáy, ñuùng ñaáy!

Ñöông noùi chuyeän thì coù maáy baø giaø ñeán baûo:

- 1191 -

- Caùc baø phaûi caån thaän, heã goïi ñeán tuùc tröïc luùc naøo laø phaûi coù ñuû

maët. Choác nöõa baø Hai seõ thaân haønh vaøo vöôøn tra xeùt ñaáy. Ñi goïi

ngay anh vaø chò daâu coâ Tình Vaên ôû vieän Di Hoàng ñeán chöïc ôû ñaáy ñeå

nhaän em gaùi veà.

Roài hoï laïi cöôøi noùi:

- A di ñaø phaät! Hoâm nay trôøi coù maét, toáng coå con yeâu tinh tai aùc

naøy ñi thì moïi ngöôøi môùi ñöôïc yeân thaân.

Baûo Ngoïc nghe noùi Vöông phu nhaân ñeán tra xeùt, ñoaùn ngay laø

Tình Vaên khoù loøng ôû yeân ñöôïc, lieàn chaïy nhö bay, neân khoâng nghe roõ

nhöõng caâu hí höûng cuûa boïn baø giaø naøy nöõa.

Baûo Ngoïc veà ñeán vieän Di Hoàng, ñaõ thaáy moät boïn ngöôøi ôû ñaáy roài.

Vöông phu nhaân ngoài ôû trong nhaø, maët ñaày veû giaän, troâng thaáy Baûo

Ngoïc cuõng chaúng theøm ñeå yù. Tình Vaên ñaõ boán, naêm ngaøy khoâng ñuïng

moät tí nöôùc chaùo, giôø bò keùo töø treân giöôøng xuoáng, ñaàu buø toùc roái, hai

ngöôøi ñaøn baø xoác ñi. Vöông phu nhaân daën:

- Vöùt giaû noù nhöõng quaàn aùo loùt, coøn thì ñeå laïi cho boïn a hoaøn

ngoan ngoaõn maëc. Vaø goïi taát caû a hoaøn ôû nhaø naøy ra ñeå ta xem qua

moät löôït.

Sau ngaøy Vöông phu nhaân böïc boäi veà caùi chuyeän tuùi, vôï Vöông

Thieän Baûo nhaân dòp ton hoùt veà Tình Vaên, roài ñeán nhöõng ngöôøi khoâng

öa boïn a hoaøn trong vöôøn, lieàn nhôø baõo beû maêng, noùi choïc theâm vaøo.

Heát thaûy baø ta ñeàu ghi laïi trong loøng, chæ vì maáy ngaøy Teát, haõy taïm

deïp laïi, ñeán nay môùi thaân chinh vaøo tra xeùt ôû trong vöôøn. Chuyeän

Tình Vaên môùi chæ laø moät, ñieàu caàn thieát hôn laø coù ngöôøi noùi Baûo

Ngoïc ñaõ lôùn, ñaõ bieát muøi ñôøi, sôï bò boïn a hoaøn xaáu ôû trong nhaø laøm

hö hoûng chaêng. Vì vaäy baét ñaàu töø Taäp Nhaân cho ñeán boïn a hoaøn nhoû

sao vaët, baø ta ñeàu xem xeùt töøng ngöôøi moät, roài hoûi:

- Ñöùa naøo cuøng ñeû moät ngaøy vôùi Baûo Ngoïc?

Khoâng ai daùm traû lôøi. Baø giaø troû tay thöa:

- Ñaáy laø con Hueä Höông, cuõng goïi laø con Tö cuøng ñeû moät ngaøy vôùi

caäu Baûo ñaáy.

Nhìn kyõ Hueä Höông coøn keùm Tình Vaên xa, nhöng cuõng coù ñoâi

phaàn quyeán ruõ, xem caùch ñi ñöùng, veû thoâng minh ñeàu loä caû ra ngoaøi,

caû töø trang söùc cuõng loäng laãy hôn ñöùa khaùc, Vöông phu nhaân cöôøi

nhaït, noùi:

- 1192 -

- Cuûa naøy cuõng laø haïng voâ lieâm sæ! Maøy thöôøng noùi vuïng, ñeû cuøng

ngaøy seõ laø vôï choàng phaûi khoâng? Maøy töôûng ta ôû xa, khoâng bieát ñaáy

aø? Maøy phaûi bieát ta khoâng naêng ñeán ñaây, nhöng tai maét, loøng daï ta

vaãn ôû ñaây luoân. Coù nheõ naøo ta chæ coù moät thaèng Baûo Ngoïc maø laïi ñeå

maëc cho chuùng bay tha hoà caùm doã laøm hö noù?

Hueä Höông thaáy Vöông phu nhaân nhaéc ñeán ngaøy thöôøng noù tæ teâ

chuyeän troø vôùi Baûo Ngoïc, lieàn ñoû maët leân, cuùi ñaàu chaûy nöôùc maét.

Vöông phu nhaân baûo:

- Goïi ngaøy ngöôøi nhaø noù ñeán ñaây, ñem veà maø gaû choàng cho noù.

Coøn con Phöông Quan ñaâu?

Phöông Quan ñaønh phaûi ñeán. Vöông phu nhaân noùi:

- Con nhaø xöôùng ca naøy, taát nhieân caøng laø con tinh khoân ñaây!

Laàn tröôùc cho ra, chuùng bay khoâng chòu ra, ñaõ theá thì neân bieát thaân

bieát phaän môùi phaûi, nhöng maøy laïi ñaâm ra tinh ma quaáy roái, ton hoùt

Baûo Ngoïc, vieäc gì cuõng laøm!

Phöông Quan cöôøi noùi phaân traàn:

- Chaùu coù daùm doã daønh caäu aáy ñaâu.

Vöông phu nhaân cöôøi noùi:

- Maøy laïi coøn giaø moàm aø? Ta hoûi maøy: naêm tröôùc ta ñi ñöa ñaùm

Thaùi phi, ñöùa naøo xui Baûo Ngoïc cho con Naêm nhaø muï Lieãu vaøo haàu.

May maø noù cheát sôùm, neáu khoâng chuùng bay seõ keùo caùnh nhau laøm

hoûng caû ngöôøi trong vöôøn naøy. Ngay meï nuoâi maøy coøn laán aùp, huoáng

chi ngöôøi khaùc!

Lieàn quaùt:

- Goïi meï nuoâi noù ñeán nhaän veà! Ñeå baø aáy ñem ra ngoaøi gaû choàng

cho noù. Ñoà ñaïc cuûa noù, cho noù heát.

Laïi daën:

- Taát caû nhöõng con haùt chia cho caùc coâ naêm tröôùc, khoâng cho moät

ñöùa naøo ôû trong vöôøn nöõa. Baûo meï nuoâi chuùng noù ñeán nhaän veà gaû

choàng cho chuùng.

Moät lôøi truyeàn ra, caùc meï nuoâi ñeàu hí höûng caùm ôn, cuøng ruû nhau

ñeán cuùi ñaàu tröôùc Vöông phu nhaân xin nhaän veà.

- 1193 -

Vöông phu nhaân laïi luïc soaùt taát caû nhöõng ñoà vaät cuûa Baûo Ngoïc.

Heã thaáy caùi gì ngôø ngôï, cuõng ñeàu sai mang veà ñeå ôû buoàng mình. Roài

noùi:

- Theá naøy môùi yeân chuyeän ñeå cho ngöôøi ta khoûi ñoàn ñaïi.

Laïi daën boïn Taäp Nhaân, Xaï Nguyeät:

- Chuùng bay phaûi caån thaän! Neáu coøn xaûy ra vieäc gì, ta nhaát ñònh

khoâng tha ñaâu! Ta cho ngöôøi ñi xem haïn thì chöa neân rôøi ñi, haõy ñeå ôû

taïm heát naêm nay; sang naêm doïn veà choã cuõ, ta môùi yeân taâm.

Noùi xong baø ta cuõng chaúng uoáng nöôùc, daãn moïi ngöôøi ñi nôi khaùc

khaùm xeùt.

Baûo Ngoïc töôûng Vöông phu nhaân chæ sang khaùm xeùt qua loa,

khoâng coù vieäc gì quan troïng, ngôø ñaâu laïi noåi côn saám seùt ñeán theá.

Nhöõng vieäc Vöông phu nhaân keå ra, ñeàu laø chuyeän ngaøy thöôøng hoï noùi

rieâng vôùi nhau khoâng sai moät chöõ naøo, chaéc khoâng theå gôõ laïi ñöôïc.

Baùo Ngoïc böïc khoâng sao cheát ñöôïc, nhöng ñöông luùc Vöông phu nhaân

thònh noä neân khoâng daùm noùi nhieàu, ñaønh ñi theo ñeán ñình Thaám

Phöông. Vöông phu nhaân baûo:

- Thoâi ñi veà ñoïc saùch ñi! Giôø hoàn ñaáy, ngaøy mai ta seõ hoûi maøy.

Baûo Ngoïc quay veà, vöøa ñi vöøa tính: “Khoâng bieát ñöùa naøo laïi maùch

leûo theá? Vieäc naøy khoâng ai bieát caû, sao meï mình laïi noùi ñuùng theá?”

Veà ñeán nhaø, thaáy Taäp Nhaân ñöông ngoài suït suøi nhoû leä. Thaáy

ngöôøi haàu haïng nhaát bò ñuoåi ñi, leõ naøo chaúng ñau loøng. Baûo Ngoïc

cuõng naèm vaät xuoáng giöôøng, khoùc oøa leân. Bieát ngöôøi khaùc coøn coù theå

boû qua, chöù Tình Vaên bò ñuoåi laø moät vieäc to taùt, Taäp Nhaân lieàn

khuyeân baûo:

- Caäu khoùc cuõng chaúng aên thua gì ñaâu. Haõy ngoài daäy, toâi noùi cho

maø nghe: Tình Vaên giôø ñaõ khoûi beänh roài, neáu chò aáy veà nhaø thì laïi

ñöôïc tónh döôõng maáy hoâm. Caäu khoâng rôøi ñöôïc chò aáy, thì chôø khi baø

nguoâi giaän, caäu laïi sang xin vôùi cuï cho goïi noù veà, cuõng chaúng laáy gì

laøm khoù. Chaúng qua baø ngaãu nhieân nghe thaáy ngöôøi ngoaøi noùi nhaûm,

noåi giaän theá thoâi.

- Toâi vaãn khoâng bieát chò Tình Vaên ñaõ phaïm caùi toäi taøy trôøi gì?

- Baø chæ nghó chò aáy ñeïp quaù, theá naøo cuõng coù tính laúng lô. Baø

bieát roõ nhöõng coâ ñeïp nhö ngöôøi trong tranh, chaéc khoâng bao giôø ñöùng

ñaén, neân coù yù gheùt. Chöù cuïc mòch nhö chuùng toâi laïi hoùa hay.

- 1194 -

- Thoâi, khoâng noùi chuyeän aáy nöõa. Nhöõng caâu chuùng ta noùi ñuøa

rieâng vôùi nhau, khoâng coù ngöôøi ngoaøi naøo loä chuyeän, taïi sao baø cuõng

bieát. Theá môùi laï chöù!

- Caäu thì coù kieâng neå caùi gì, luùc cao höùng leân, caäu cöù noùi böøa,

khoâng keå gì coù ngöôøi hay khoâng coù ngöôøi. Coù luùc toâi ñöa maét, ra hieäu,

bò ngöôøi ta troâng thaáy, maø caäu vaãn chaúng bieát gì caû.

- Taïi sao moïi ngöôøi coù loãi, baø ñeàu bieát caû, chæ khoâng noùi ñeán chò,

chò Xaï Nguyeät vaø chò Thu Vaên?

Taäp Nhaân nghe vaäy, choät daï, cuùi ñaàu moät luùc, khoâng bieát traû lôøi

ra sao, roài cöôøi noùi:

- Ñuùng ñaáy, veà phaàn chuùng toâi cuõng coù luùc noâ ñuøa, khoâng bieát giöõ

yù töù, sao baø laïi queân? Chaéc coøn coù vieäc khaùc, ñeå laøm xong roài seõ xöû

ñeán chuùng toâi cuõng chöa bieát chöøng.

- Chò coù tieáng laø ngöôøi hieàn laønh nhaát, hai chò kia laïi ñöôïc chò

reøn caëp, daïy doã thì coøn coù choã naøo ñaùng phaït nöõa? Chæ coù coâ Phöông

Quan coøn beù maø laïi saéc saûo quaù, chaéc cuõng coù luùc caäy theá cheøn ngöôøi

ta, laøm cho hoï gheùt. Con Tö thì cuõng taïi toâi laøm haïi noù. Baét ñaàu töø

caùi ngaøy toâi caõi nhau vôùi chò, roài goïi noù ñeán sai vaët. Ngöôøi ta thaáy toâi

ñoái vôùi noù töû teá, laïi cho noù laø chöïc tranh giaønh ñòa vò, cuõng vì theá

neân môùi xaûy ra vieäc hoâm nay. Chò Tình Vaên cuõng nhö caùc chò ñeàu laø

ngöôøi cuûa cuï cho sang ñaây ôû töø khi coøn beù, tuy chò ta ñeïp hôn ngöôøi

thöïc, nhöng cuõng chaúng caûn trôû gì. Chæ coù caùi laø chò aáy tính tình saéc

saûo, aên noùi hoaït baùt, nhöng cu&otilde;ng khoâng thaáy chò aáy coù loãi vôùi moät

ngöôøi naøo! Ñuùng nhö chò noùi, chaéc laø chò aáy ñeïp quaù, vì caùi ñeïp maø

mang luïy ñaáy thoâi!

Noùi xong laïi khoùc.

Taäp Nhaân ngaãm nghó caâu aáy, cho laø Baûo Ngoïc coù yù ngôø mình,

neân khoâng tieän khuyeân nöõa, lieàn thôû daøi:

- Chæ coù trôøi bieát thoâi! Baây giôø caäu chöa tra ra ngöôøi naøo maùch

leûo, cöù khoùc maõi cuõng voâ ích.

Baûo Ngoïc cöôøi nhaït:

- Vì toâi nghó, chò aáy quen ñöôïc chieàu chuoäng töø thuôû beù, chöa töøng

bò haét huûi bao giôø. Baây giôø khaùc gì moät chaäu hoa lan môùi naåy maàm

non ñaõ bò quaúng ra chuoàng lôïn. Ngöôøi thì ñöông oám naëng, trong buïng

laïi choàng theâm böïc töùc. Chò aáy khoâng coøn boá meï thaân yeâu, chæ coù

- 1195 -

ngöôøi anh con coâ con caäu laø moät teân naùt röôïu, lieäu chuyeán naøy coù chòu

ñöïng ñöôïc naêm böõa nöûa thaùng hay khoâng? Lieäu mình coøn ñöôïc troâng

thaáy maët chò aáy nöõa khoâng?

Noùi xong, Baûo Ngoïc caøng thaáy ñau xoùt, Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Caäu thaät ñuùng nhö caâu: “Quan chaâu coù quyeàn ñoát ñuoác, traêm hoï

khoâng ñöôïc thaép ñeøn”. Chuùng toâi tình côø noùi nhoû moät caâu, caäu ñaõ cho

laø noùi gôû, giôø caäu nguyeàn ruûa chò aáy thì ñöôïc aø?

- Khoâng phaûi toâi phuõ mieäng ruûa ngöôøi ñaâu, muøa xuaân naêm nay

ñaõ coù trieäu chöùng roài ñaáy.

- Trieäu chöùng gì?

- Caây haûi ñöôøng ôû döôùi theàm ñöông töôi toát theá, töï nhieân cheát

maát moät nöûa, toâi bieát ngay laø coù ñieàm gôû, quaû nhieân öùng ngay vaøo chò

aáy.

- Toâi khoâng muoán noùi, nhöng laïi khoâng nhòn ñöôïc. Caäu thöïc laåm

caåm nhö baø giaø. Caâu aáy coù ñuùng laø lôøi noùi cuûa ngöôøi bieát chöõ nhö caäu

khoâng?

Baûo Ngoïc thôû daøi noùi:

- Caùc chò thì bieát gì? Khoâng nhöõng laø coû caây. Taát caû nhöõng vaät gì

coù tình coù lyù ôû treân ñôøi cuõng nhö ngöôøi vaäy, gaëp ñöôïc tri kyû, seõ raát

linh nghieäm. Neáu laáy vieäc lôùn ra laøm ví duï, thì gioáng nhö caây coái

tröôùc mieáu vaø coû thi tröôùc moä Khoång Töû, caây baùch tröôùc ñeàn oâng Gia

Caùt, caây tuøng tröôùc moä oâng Nhaïc Vuõ Muïc. Ñoù laø caùi khí ñöôøng ñöôøng

chính chính, nghìn naêm khoâng moøn. Ñôøi loaïn thì noù heùo ñi, ñôøi thònh

thì noù töôi leân. Trong moät nghìn naêm cuõng coù maáy laàn heùo ñi soáng

laïi. Theá khoâng phaûi laø trieäu chöùng ö? Neáu laáy vieäc nhoû ra laøm ví duï

thì gioáng nhö caây moäc Thöôïc döôïc ôû ñình Traàm Höông; caây töông tö ôû

laàu Ñoan Chính cuûa Döông Quyù Phi; coû tröôøng thanh ôû treân moä

Vöông Chieâu Quaân, khoâng leõ cuõng khoâng coù linh nghieäm hay sao? Vì

theá caây haûi ñöôøng naøy cuõng öùng vaøo ngöôøi ñaáy.

Nghe moät traøng nhöõng caâu ngôù ngaån ñaùng cöôøi laïi ñaùng buoàn,

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Caäu caøng noùi laøm cho toâi böïc mình! Chò Tình Vaên laø haïng

ngöôøi gì maø phaûi toán coâng suy nghó, daùm ñem so saùnh vôùi nhöõng

danh nhaân thuôû xöa! Coøn moät leõ nöõa, chò aáy coù ñeïp cuõng khoâng theå

- 1196 -

vöôït leân treân toâi ñöôïc. Töùc nhö caây haûi ñöôøng cuõng phaûi öùng vaøo toâi

tröôùc, chöa ñeán löôït chò aáy. Chaéc laø toâi saép cheát ñaây.

Baûo Ngoïc nghe xong, voäi bòt moàm Taäp Nhaân laïi, noùi:

- Moät ngöôøi chöa xong, chò laïi ñaõ theá. Thoâi, ñöøng nhaéc ñeán vieäc

aáy nöõa. Ba ngöôøi ñaõ phaûi ñi roài, laïi ñònh ñi theâm moät ngöôøi nöõa sao?

Taäp Nhaân nghe noùi, trong buïng möøng thaàm: “Neáu khoâng noùi theá

thì khoâng bao giôø xong vieäc”.

Baûo Ngoïc laïi noùi:

- Toâi coøn coù moät vieäc muoán baøn vôùi chò, khoâng bieát chò coù baèng

loøng khoâng? Hieän giôø chò aáy coøn moät ít ñoà vaät, chæ giaáu ngöôøi treân

chöù khoâng giaáu ngöôøi döôùi. Ta neân leûn mang traû cho chò aáy. Ngaøy

thöôøng chuùng ta coù daønh duïm ñöôïc ít tieàn, chò ñöa cho chò aáy maáy

quan ñeå döôõng beänh. Ñoù cuõng laø tình chò em cuûa caùc chò xöa nay aên ôû

töû teá vôùi nhau.

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Caäu cho toâi laø haïng ngöôøi buûn xæn khoâng coù löông taâm hay sao?

Vieäc naøy coøn phaûi nhôø caäu nhaéc aø? Toâi vöøa môùi nhaët quaàn aùo vaø ñoà

duøng cuûa chò aáy, ñeå ôû kia kìa. Giôø ñöông ban ngaøy ban maët, nhieàu

ngöôøi nhoøm ngoù, sôï laïi sinh chuyeän. Chôø ñeán toái, toâi kheõ baûo giaø

Toáng mang ñi. Toâi daønh duïm ñöôïc maáy quan tieàn, cuõng ñöa caû cho

chò aáy.

Baûo Ngoïc nghe noùi, gaät ñaàu. Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Laâu nay toâi vaãn noåi tieáng laø ngöôøi hieàn laønh nhaát, leõ naøo luùc

naøy toâi laïi khoâng bieát chuoác laáy moät tyù ti tieáng toát aáy.

Baûo Ngoïc nghe xong, voäi cöôøi noùi voã veà coâ ta. Ñeán toái quaû nhieân

Taäp Nhaân sai giaø Toáng mang quaàn aùo vaø tieàn ñi. Baûo Ngoïc saép ñaët

moïi ngöôøi ñaâu vaøo ñaáy roài, moät mình leûn ra cöûa ngaùch sau vöôøn, nhôø

moät baø giaø ñöa ñeán nhaø Tình Vaên. Baø giaø nhaát ñònh khoâng nghe, cöù

noùi:

- Sôï coù ngöôøi bieát, trình vôùi baø, toâi lieäu coøn soáng ñöôïc chaêng?

Baûo Ngoïc coá soáng coá cheát naèn nì, laïi cho ít tieàn, baø giaø môùi chòu

daãn ñi.

Tình Vaên tröôùc ñaây laø ngöôøi cuûa Laïi Ñaïi mua veà. Coâ ta coù ngöôøi

anh con oâng caäu teân laø Ngoâ Quyù, ngöôøi ta vaãn goïi laø Quyù nhi. Luùc aáy

Tình Vaên môùi coù möôøi tuoåi chöa ñeå toùc, giaø Laïi thöôøng ñem ñi theo.

- 1197 -

Giaû maãu thaáy Tình Vaên vöøa ñeïp vöøa saéc saûo raát meán. Vì theá giaø Laïi

daâng cho Giaû maãu. Sau ñöa veà haàu Baûo Ngoïc, Tình Vaên coøn beù,

khoâng nhôù queâ quaùn cha meï ôû ñaâu, chæ coù ngöôøi anh con oâng caäu,

chuyeân vieäc naáu nöôùng vaø cuõng bò löu laïc nôi ñaát khaùch queâ ngöôøi.

Tình Vaên noùi vôùi giaø Laïi, cho ngöôøi anh vaøo laøm vieäc naáu beáp. Thaáy

Tình Vaên ñöôïc ñeán haàu Giaû maãu, ngöôøi laïi saéc saûo, moàm meùp kheùo

leùo, vaãn khoâng queân tình nghóa tröôùc ñaây. Giaø Laïi lieàn cho ngöôøi anh

coâ ta vaøo laøm, laïi gaû moät coâ haàu cho haén. Ngôø ñaâu sau khi laáy nhau,

anh chaøng chæ bieát höôûng thuù vui, queân caû nhöõng ngaøy löu laïc. Anh ta

cöù röôïu cheø, chaúng nhìn ñeán vôï con. Coâ vôï laø ngöôøi saéc ñeïp ña tình,

thaáy choàng khoâng nhìn ñeán, khoâng bieát gioù traêng laø gì, chæ suoát ngaøy

say khöôùt, neân chò ta thöôøng coù nhöõng caâu than vaõn maët ngoïc phoâi

pha, maù hoàng quaïnh queõ. Thaáy choàng buïng daï roäng raõi, khoâng chuùt

nghi ky, ghen töoâng, chò ta lieàn giôû loái traêng hoa, ñó thoa, thu phuïc

haàu heát nhöõng tay “anh huøng haûo haùn” trong phuû Giaû. Töø treân chí

döôùi, coù tôùi quaù nöûa soá ngöôøi ñöôïc chò ta thöû qua. Vôï choàng naøy laø ai?

Teân hoï laø gì? Ñuùng laø coâ “Ña”, vôï chaøng “Ña hoà ñoà” maø hoài treân Giaû

Lieãn ñaõ töøng vôøi ñeán. Coù hoï haøng vôùi haén, neân Tình Vaên veà ôû chung

ñaáy. Luùc naøy chaøng “Ña hoà ñoà” ñi vaéng, coâ “Ña” aên côm chieàu xong,

oõng eïo ñi sang haøng xoùm taùn chuyeän, chæ coøn moät mình Tình Vaên

naèm nguû ôû treân chieác chieáu coùi, may haõy coøn chaên ñeäm cuõ traûi ñaép.

Baûo Ngoïc khoâng bieát neân laøm theá naøo cho phaûi, chaïy ñeán gaàn, rôm

rôùm nöôùc maét, giô tay nheø nheï keùo Tình Vaên, kheõ goïi hai tieáng.

Tình Vaên vöøa bò caûm gioù, laïi bò anh chò haét huûi, ñaõ oám laïi oám

theâm, ho suoát moät ngaøy, môùi mô mô maøng maøng chôïp maét. Chôït coù

ngöôøi goïi, coâ ta coá môû maét ra, thaáy Baûo Ngoïc ñöùng ñoù. Möøng möøng,

sôï sôï, tuûi tuûi, thöông thöông, Tình Vaên naém chaët laáy tay Baûo Ngoïc,

nöùc nôû maõi môùi noùi:

- Toâi töôûng khoâng ñöôïc gaëp caäu nöõa.

Roài laïi ho doàn. Baûo Ngoïc cuõng nöùc nôû khoùc. Tình Vaên noùi:

- A di ñaø phaät! Caäu ñeán may quaù, roùt hoä cheùn nöôùc cheø cho toâi

uoáng. Toâi khaùt khoâ caû coå, khoâng goïi ñöôïc moät moáng naøo.

Baûo Ngoïc nghe noùi, gaït nöôùc maét hoûi:

- Nöôùc cheø ñeå ôû ñaâu?

- ÔÛ treân loø kia kìa.

- 1198 -

Baûo Ngoïc ñeán xem, coù caùi aám ñen xì, nhöng khoâng phaûi ñeå pha

cheø, Baûo Ngoïc ñaønh phaûi laáy moät caùi baùt ôû treân baøn, chöa caàm ñeán

tay ñaõ ngöûi thaáy tanh tanh muøi môõ. Baûo Ngoïc laáy nöôùc röûa hai laàn,

roài ruùt khaên luïa cuûa mình ra lau, nhöng vaãn coøn muøi tanh. Khoâng

bieát laøm theá naøo, Baûo Ngoïc phaûi caàm aám leân roùt ra nöûa baùt, nhìn chæ

thaáy saéc hoe hoe ñoû, chaúng gioáng nöôùc cheø tí naøo.

Tình Vaên oâm goái noùi:

- Caäu cho toâi uoáng ngay moät nguïm ñaõ! Chính laø nöôùc cheø ñaáy. Ví

ñaâu ñöôïc vôùi nöôùc cheø beân nhaø!

Baûo Ngoïc uoáng moät nguïm tröôùc, chaúng coù muøi meõ gì, chæ thaáy

maën chaùt, khoâng chòu ñöôïc, ñaønh phaûi ñöa cho Tình Vaên. Tình Vaên

nhö ñöôïc nöôùc moùc ngoït vaäy, uoáng heát moät hôi.

Baûo Ngoïc nghó thaàm: Tröôùc ñaây nhöõng traø ngon theá na�>

vaãn coøn cheâ bai. Baây giôø nhìn quang caûnh naøy, ñuùng nhö ngöôøi xöa

noùi:

Khi no caù thòt döûng döng,

Ñoùi loøng aên caû côm sung chaùo deàn.

Nghó vaäy nöôùc maét laïi traøn ra, lieàn hoûi:

- Chò coù muoán noùi gì khoâng? Nhaân luùc vaéng ngöôøi, noùi cho toâi

bieát.

Tình Vaên nöùc nôû noùi:

- Coøn coù caâu gì ñaùng noùi nöõa? Chaúng qua soáng ñöôïc giôø naøo hay

giôø aáy, ñöôïc ngaøy naøo hay ngaøy aáy! Chæ ñoä daêm ba ngaøy nöõa laø toâi

cheát thoâi. Coù moät ñieàu chöa ñöôïc thoûa loøng, toâi tuy ñeïp hôn ngöôøi

nhöng khoâng bao giôø ngoû tình thaàm kín, toû yù rieâng taây ñeå caùm doã caäu,

sao ngöôøi ta cöù ñoå cheát cho toâi laø con yeâu tinh! Toâi khoâng chòu noåi.

Giôø toâi ñaõ bò mang tieáng haõo, vaû chaêng cuõng khoâng ñöôïc bao laâu nöõa,

toâi khoâng phaûi noùi caâu naøy ñeå haû giaän cuoái cuøng, neáu bieát tröôùc, toâi

ñaõ lieäu caùch töø laâu. Khoâng ngôø loøng ngay daï thaúng, cöù cho laø moïi

ngöôøi ôû chung vôùi nhau khoâng phaûi giöõ gìn gì, naøo hay boãng döng xaåy

ra chuyeän, maéc oan khoâng ñöôïc baøy toû vôùi ai!

Tình Vaên noùi xong laïi khoùc. Baûo Ngoïc naém laáy tay Tình Vaên,

thaáy gaày nhö que cuûi, coå tay vaãn coøn ñeo maáy caùi xuyeán baïc, lieàn

khoùc:

- Chò haõy thaùo ra, khi naøo khoûi laïi ñeo.

- 1199 -

Baûo Ngoïc thaùo maáy chieác xuyeán ra, ñaët xuoáng döôùi goái cho Tình

Vaên, laïi hoûi:

- Ñaùng tieác cho hai moùng tay daøi tôùi hai taác. Duø coù khoûi beänh

cuõng keùm veû ñeïp.

Tình Vaên gaït nöôùc maét, vôùi laáy con dao caét ñöùt hai moùng tay

thaùp buùt, sau laïi cho tay vaøo trong chaên, côûi chieác aùo loùt baèng luïa

hoàng cuõ cuøng vôùi moùng tay ñöa cho Baûo Ngoïc vaø noùi:

- Caäu haõy caàm laáy. Sau naøy troâng thaáy vaät naøy cuõng nhö thaáy toâi

vaäy. Caäu côûi ngay aùo cuûa caäu ra cho toâi maëc. Toâi duø coù naèm trong

quan taøi thì cuõng nhö ôû vieän Di Hoàng. Leõ ra khoâng neân nhö theá,

nhöng troùt mang tieáng haõo, toâi khoâng coøn caùch naøo.

Baûo Ngoïc nghe noùi voäi côûi chieác aùo ngoaøi ra ñoåi vaø giaáu nhöõng

moùng tay cuûa Tình Vaên vaøo trong ngöôøi, Tình Vaên laïi khoùc:

- Khi veà, coù ai hoûi, caäu ñöøng noùi doái, cöù baûo laø cuûa toâi ñaáy. Toâi ñaõ

troùt mang tieáng haõo, neân phaûi laøm nhö vaäy.

Chôït chò daâu Tình Vaên cöôøi hì hì veùn maøn ñi vaøo noùi:

- Gioûi nhæ! Hai ngöôøi troø chuyeän vôùi nhau, toâi nghe thaáy caû roài! -

Chò ta quay laïi noùi vôùi Baûo Ngoïc: - Caäu laø chuû nhaø, vaøo buoàng ñaày tôù

laøm gì? Thaáy toâi xinh ñeïp, caäu ñònh ñeán ñaây gheïo toâi hay sao?

Baûo Ngoïc nghe noùi, sôï quaù, voäi cöôøi van xin:

- Chò ôi, xin ñöøng noùi to. Chò aáy laâu nay haàu haï toâi, giôø toâi leûn

ñeán ñaây thaêm chò aáy.

Coâ “Ña” lieàn keùo Baûo Ngoïc vaøo nhaø trong, cöôøi noùi:

- Caäu khoâng muoán toâi keâu thì cuõng deã thoâi, caäu chæ nghe toâi moät

ñieàu naøy.

Noùi xong, chò ta ngoài ngay leân treân giöôøng, keùo Baûo Ngoïc vaøo

trong loøng, hai ñuøi caëp chaët laáy. Baûo Ngoïc xöa nay chöa thaáy theá bao

giôø, tim ñaäp thình thòch, ngöôøi thaáy raïo röïc, cuoáng quaù, maët ñoû böøng,

vöøa theïn vöøa noùi:

- Chò ôi, ñöøng ñuøa theá.

Coâ “Ña” laúng lô con maét, cöôøi noùi:

- Höø! Ngaøy thöôøng, nghe noùi caäu vaãn quen soáng trong tröôøng

traêng gioù, sao hoâm nay laïi nhuùt nhaùt theá?

Baûo Ngoïc caøng ñoû maët, cöôøi noùi:

- 1200 -

- Chò buoâng tay ra, coù chuyeän gì chuùng ta seõ töû teá noùi vôùi nhau,

ñeå cho baø giaø beân ngoaøi nghe thaáy thì coøn ra laøm sao nöõa?

Coâ “Ña” cöôøi noùi:

- Toâi veà ñaây töø laâu, ñaõ baûo baø giaø aáy ñöùng chôø ôû ngoaøi vöôøn roài.

Toâi haøng ngaøy ao öôùc bieát nhöôøng naøo, baây giôø môùi ñöôïc gaëp, nhöng

ñuùng nhö caâu: “Nghe tieáng khoâng baèng gaëp maët”. Toâi troâng daùng

ngöôøi caäu ñeïp theá naøy, maø laïi laø caùi xaùc phaùo roãng ruoät, chæ coù caùi veû

thoâi, coi chöøng nhuùt nhaùt e leä hôn ngöôøi ta nhieàu. Ñuû bieát mieäng

ngöôøi ta noùi coù khi khoâng ñaùng tin. Nhö luùc naõy, toâi cöù töôûng chaéc

chaén hai ngöôøi ngaøy thöôøng theá naøo cuõng thaàm vuïng vôùi nhau. Khi

toâi ñöùng ôû döôùi cöûa soå nghe ngoùng moät luùc laâu trong nhaø chæ coù caäu

vôùi coâ aáy, toâi chaéc raèng seõ noùi ñeán nhieàu chuyeän thaäm thuït vôùi nhau.

Nhöng xem ra, thì hai ngöôøi thaät chöa coù gì dan díu caû. Thaät laø ôû ñôøi

coù nhieàu söï oan uoång. Baây giôø toâi raát aên naên ñaõ ngôø cho caäu. Ñaõ vaäy

caäu cöù yeân taâm, cöù vieäc ñeán, toâi khoâng daùm to tieáng.

Baûo Ngoïc nghe xong môùi yeân trong daï, ñöùng daäy xoác laïi aùo vaø

van xin:

- Chò ôi. Baây giôø toâi phaûi veà, mong chò chaêm soùc chò Tình Vaên

maáy ngaøy.

Baûo Ngoïc trôû ra noùi vôùi Tình Vaên. Hai ngöôøi quyeán luyeán khoâng

nôõ rôøi tay. Tình Vaên bieát Baûo Ngoïc khoù döùt ra ñi ñöôïc, lieàn keùo chaên

ñaép kín ñaàu. Baûo Ngoïc môùi ra ñi. Ñònh laàn ñeán cöûa nhaø Phöông Quan,

ngaïi vì trôøi toái quaù. Ñi ñöôïc moät luùc, sôï coù ngöôøi tìm, laïi xaûy ra

chuyeän, Baûo Ngoïc ñaønh phaûi quay veà trong vöôøn. Ñeán cöûa sau, gaëp

boïn haàu ñöông oâm chaên ñeán. Caùc baø giaø ñöông kieåm soaùt ngöôøi,

chaäm tí nöõa laø hoï seõ ñoùng cöûa.

Baûo Ngoïc ñi vaøo trong vöôøn, may khoâng ai bieát, lieàn veà buoàng

mình, gaëp Taäp Nhaân, noùi ñoå sang chôi beân Tieát phu nhaân, theá laø

xong chuyeän.

Moät luùc doïn giöôøng, Taäp Nhaân ñaønh phaûi hoûi: “Hoâm nay nguû theá

naøo ñaây?” Baûo Ngoïc noùi:

- Nguû theá naøo cuõng ñöôïc.

Maáy naêm nay Taäp Nhaân thaáy Vöông phu nhaân ñoái ñaõi töû teá vôùi

mình, laïi caøng laøm ra boä ñöùng ñaén. Nhöõng khi vaéng ngöôøi, hoaëc luùc

ñeâm khuya, chò ta khoâng hay ñuøa côït vôùi Baûo Ngoïc, so vôùi luùc coøn heù,

- 1201 -

coù phaàn thöa nhaït hôn. Tuy khoâng phaûi laøm vieäc gì to taùt, nhöng

nhöõng vieäc vaù may, vieäc laët vaët nhö thu phaùt tieàn nong, saép xeáp aùo

daøi, ñoà vaät cho Baûo Ngoïc cuøng boïn a hoaøn nhoû, cuõng raát baän roän. Vaû

laïi voán coù chöùng thoå huyeát, neân laâu nay chò ta khoâng nguû cuøng buoàng

vôùi Baûo Ngoïc. Baûo Ngoïc ban ñeâm hay sôï, khi tænh daäy laø phaûi goïi

ngöôøi ngay. Vì Tình Vaên tænh nguû, neân moãi khi Baûo Ngoïc uoáng nöôùc

hay sai baûo vieäc gì laø goïi ñeán coâ ta. Vì theá Tình Vaên nguû ngay beân

giöôøng ngoaøi cuûa Baûo Ngoïc. Giôø Tình Vaên ñi roài, Taäp Nhaân ñaønh

phaûi mang chaên chieáu cuûa mình ra ñoù nguû.

Ñeâm aáy Baûo Ngoïc cöù ngoài ngaån ngô, Taäp Nhaân giuïc maõi môùi chòu

ñi nguû. Trong khi nguû, Taäp Nhaân vaãn thaáy Baûo Ngoïc traèn troïc treân

goái, thôû ngaén, than daøi, ñeán canh ba môùi thiu thiu yeân gaác. Taäp

Nhaân lô mô cuõng yeân daï nguû ñi. Ñoä chöøng chöa uoáng heát moät cheùn

nöôùc, thaáy Baûo Ngoïc goïi “Tình Vaên”. Taäp Nhaân hoûi: “Caäu goïi gì?” Baûo

Ngoïc muoán uoáng nöôùc. Taäp Nhaân pha traø mang ñeán. Baûo Ngoïc thôû

daøi: “Laâu nay toâi quen goïi chò aáy, thaønh ra queân ñi. Nay laïi laø chò.”

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Khi chò aáy môùi ñeán, caäu cuõng thöôøng naèm meâ goïi toâi, veà sau caäu

môùi goïi chò aáy. Duø sao chò Tình Vaên ñi roài, nhöng hai chöõ “Tình Vaên”

vaãn coøn nhôù maõi.

Noùi xong hai ngöôøi laïi ñi nguû, Baûo Ngoïc vaãn traèn troïc maõi, ñeán

canh naêm môùi nguû ñöôïc. Boãng thaáy Tình Vaên ôû ngoaøi ñi vaøo, hình

daùng vaãn nhö ngaøy thöôøng, ñeán gaàn Baûo Ngoïc noùi: “Caäu vaø chò em ôû

laïi cho vui veû. Töø nay toâi xin töø bieät!” Noùi xong quay ngöôøi ñi ngay.

Baûo Ngoïc goïi aàm leân, laøm Taäp Nhaân tænh daäy. Taäp Nhaân cöù töôûng laø

Baûo Ngoïc quen tieáng goïi böøa, nhöng thaáy Baûo Ngoïc khoùc vaø noùi:

“Tình Vaên cheát maát roài”. Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Caäu noùi gì theá? Ngöôøi ta nghe thaáy thì coøn ra laøm sao nöõa?

Baûo Ngoïc vaãn khoâng nghe, muoán trôøi saùng ngay ñeå sai ngöôøi ñi

hoûi tin.

Khi trôøi saùng, coù a hoaøn nhoû haàu beân Vöông phu nhaân ñeán goïi

môû cöûa ngaùch, truyeàn lôøi Vöông phu nhaân: “Goïi caäu Baûo Ngoïc daäy

ngay, röûa maët thay quaàn aùo. Vì hoâm nay coù ngöôøi môøi oâng ñi thöôûng

cuùc. Hoâm noï oâng thích thô cuûa caäu, neân muoán cho caùc caäu ñi theo. Lôøi

baø baûo theá, caùc ngöôøi phaûi giuïc caäu aáy ñi ngay, oâng ôû nhaø treân ñöông

- 1202 -

chôø caùc caäu ñeán aên mieán ñaáy. Caäu Hoaøn ñaõ ñeán roài. Ñi ngay ñi thoâi,

vaø cho ngöôøi ñi goïi ngay caäu Lan, cuõng noùi vôùi caäu aáy nhö theá”.

Baø giaø ôû trong nhaø nghe caâu naøo vaâng caâu aáy, vöøa caøi khuy aùo

vöøa ra môû cöûa. Roài ba, boán ngöôøi nöõa cuõng vöøa caøi khuy aùo, vöøa chia

nhau ñi caùc nôi.

Taäp Nhaân nghe tieáng goõ cöûa, bieát laø coù vieäc, lieàn sai ngöôøi ñi laáy

nöôùc, giuïc Baûo Ngoïc daäy röûa maët goäi ñaàu vaø töï mình ñi laáy quaàn aùo.

Taäp Nhaân nghó raèng Baûo Ngoïc theo haàu Giaû Chính ñi chôi, neân

khoâng tieän cho maëc quaàn aùo môùi laém, chæ choïn quaàn aùo haïng vöøa thoâi.

Baûo Ngoïc khoâng bieát laøm theá naøo, ñaønh phaûi voäi vaøng ñi ñeán.

Quaû nhieân Giaû Chính ñang ngoài ôû ñoù uoáng nöôùc, raát ñoãi vui veû. Baûo

Ngoïc vaøo hoûi thaêm söùc khoûe Giaû Chính. Giaû Hoaøn, Giaû Lan cuøng

chaïy laïi chaøo Baûo Ngoïc. Giaû Chính cho Baûo Ngoïc ngoài uoáng nöôùc, roài

baûo Giaû Hoaøn vaø Giaû Lan:

- Baûo Ngoïc hoïc thì keùm hai ñöùa chuùng bay, nhöng coù taøi laøm caâu

ñoái vaø laøm thô. Hoâm nay ñi chôi, chaéc hoï seõ baûo chuùng bay laøm thô,

Baûo Ngoïc lieäu caùch giuùp ñôõ hai ñöùa.

Xöa nay Vöông phu nhaân chöa töøng nghe thaáy Giaû Chính noùi

nhöõng lôøi nhö theá, thöïc söï laø vui möøng baát ngôø. Chôø cha con hoï ñi

roài, baø ta muoán sang beân Giaû maãu, thì coù ngöôøi meï nuoâi cuûa Phöông

Quan ñeán trình: “Phöông Quan töø hoâm nhôø ôn baø cho ra ngoaøi, noù

hình nhö ñieân, khoâng aên uoáng gì caû. Noù loâi keùo caû Ngaãu Quan vaø

Nhuïy Quan, nhaát soáng nhò cheát, chæ muoán caét toùc ñi tu. Chuùng toâi cöù

töôûng laø boïn treû con luùc ñaàu soáng chöa quen, ít ngaøy roài seõ ñaâu vaøo

ñaáy. Ngôø ñaàu chuùng noù caøng ngaøy caøng laøm döõ, ñaùnh maéng cuõng

khoâng sôï. Chuùng toâi khoâng coù caùch gì, neân ñeán ñaây trình baø, hoaëc

cho chuùng noù ñi tu hoaëc laø daïy baûo chuùng noù ít böõa roài ñem cho ngöôøi

ta laøm con nuoâi. Chuùng toâi thöïc laø keùm phuùc”.

Vöông phu nhaân noùi:

- Sao caùc baø noùi nhaûm theá! Leõ naøo laïi tuøy yù chuùng noù ñöôïc. Cöûa

Phaät coù deã daøng vaøo ñöôïc ñaâu? Cöù ñaùnh moãi ñöùa moät traän xem chuùng

noù coù daùm hoãn nöõa hay khoâng.

Baáy giôø ñang chaàu raèm thaùng taùm, caùc mieáu ñeàu laøm leã, neân caùc

sö coâ mang ñoà cuùng ñeán bieáu. Sö Trí Thoâng ôû Am Thuûy Nguyeät vaø sö

Vieân Taâm ôû am Ñòa Taïng coøn ôû laïi chöa veà. Nghe thaáy tin naøy, hoï

- 1203 -

muoán doã daønh hai ñöùa con gaùi veà ñeå sai baûo, lieàn thöa vôùi Vöông phu

nhaân:

- Phuû ta voán laø nhaø töø thieän. Baø laïi ruû loøng nhaân töø, neân caùc coâ

beù môùi ñöôïc nhö vaäy. Tuy noùi laø “Cöûa Phaät khoù tôùi” nhöng cuõng neân

bieát laø “Phaät phaùp bình ñaúng”. Ñöùc Phaät chuùng ta chæ muoán sieâu ñoä

cho taát caû chuùng sinh, caû töø con gaø con choù. Khoán noãi ngöôøi ta thöôøng

hay u meâ khoâng tænh. Ai coù thieän caên bieát tænh ngoä, seõ ñöôïc thoaùt

kieáp luaân hoài, cho neân trong kinh Phaät, gioáng huøm beo raén reát ñaéc

ñaïo cuõng khoâng phaûi laø ít. Giôø ba coâ naøy khoâng coù boá meï, laïi xa queâ

höông, ñaõ traûi qua nôi phuù quyù, nhöng vì chòu khoå sôû töø luùc beù, khoâng

may rôi vaøo nôi phong traàn, chöa bieát cuoäc ñôøi sau naøy seõ ra sao?

Neân hoï muoán “thoaùt nôi beå khoå” nhaát ñònh xuaát gia ñi tu, cuõng laø

ñieàu bieát nghó xa ñaáy. Baø khoâng neân ngaên caûn loøng toát cuûa hoï.

Vöông phu nhaân voán laø ngöôøi töø thieän, luùc ñaàu nghe caùc baø giaø

noùi, cho laø boïn Phöông Quan haõy coøn beù, coù ñieàu gì chöa haøi loøng,

neáu ñi tu sôï khoâng chòu noåi caûnh thieàn tòch mòch, laïi ñaâm mang toäi.

Giôø nghe thaáy hai meï mìn naøy noùi cuõng hôïp tình hôïp lyù, vaû laïi, gaàn

ñaây trong nhaø xaûy ra nhieàu chuyeän, Hình phu nhaân laïi sai ngöôøi ñeán

noùi, ngaøy mai ñoùn Ngheânh Xuaân veà ôû nhaø maáy ngaøy ñeå cho ngöôøi ta

ñeán xem maët. Laïi coøn coù baø moái ñeán noùi vieäc Thaùm Xuaân. Moïi vieäc

ñeàu choàng chaát trong loøng, thì coøn ñeå yù gì ñeán chuyeän nhoû moïn naøy

nöõa. Baø ta lieàn cöôøi traû lôøi:

- Hai sö coâ ñaõ noùi nhö vaäy, thì cöù cho mang chuùng veà laøm ñoà ñeä

coù ñöôïc khoâng?

Hai coâ nieäm phaät roài noùi:

- Phuùc ñöùc quaù! Phuùc ñöùc quaù! Neáu ñöôïc theá thì aâm coâng cuûa

ngöôøi raát lôùn.

Noùi xong hoï cuùi ñaàu taï ôn.

Vöông phu nhaân noùi:

- Ñaõ theá thì caùc coâ ñeán hoûi chuùng xem. Neáu quaû thöïc buïng ñi tu,

thì chuùng phaûi ñeán tröôùc maët ta laïy caùc coâ laøm sö phuï.

Ba ngöôøi meï nuoâi nghe xong, ra daãn ba ñöùa kia vaøo. Vöông phu nhaân

hoûi ñi hoûi laïi, ba ñöùa naøy ñeàu ñaõ quyeát taâm, lieàn cuùi laïy sö coâ, laïi laïy

taï Vöông phu nhaân. Vöông phu nhaân thaáy chuùng quyeát taâm nhö theá,

bieát laø khoâng theå eùp ñöôïc, ñaâm ra thöông xoùt, lieàn sai ngöôøi ñi laáy

- 1204 -

moät ít ñoà vaät thöôûng cho chuùng vaø ñöa hai sö coâ ít leã vaät. Töø ñaáy

Phöông Quan theo Trí Thoâng veà am Thuûy Nguyeät, Nhuïy Quan vaø

Ngaãu Quan theo Vieân Taâm veà am Ñòa Taïng.

o0o

Hoài thöù baûy möôi taùm

Hoïa só giaø ra baøi töø Quyû hoaïch

Coâng töû ngoác laøm vaên teá phuø dung

- 1206 -

Hai sö coâ daãn boïn Phöông Quan ñi roài, Vöông phu nhaân lieàn sang

beân Giaû maãu. Thaáy Giaû maãu ñöông vui, nhaân dòp thöa:

- Beân nhaø Baûo Ngoïc coù con a hoaøn laø Tình Vaên, giôø ñaõ lôùn roài,

ñaõ moät naêm nay noù cöù oám luoân. Con xem noù böôùng bænh, laïi löôøi.

Hoâm noï noù oám naèm ñeán möôøi maáy ngaøy, môøi thaày thuoác ñeán xem, hoï

baûo laø beänh lao, vì theá con ñaõ cho noù veà roài. Sau naøy coù khoûi cuõng

khoâng neân cho vaøo, ñeå noù ôû nhaø laáy choàng laø hôn. Coøn maáy ñöùa con

gaùi hoïc haùt, con cuõng cho noù veà caû. Moät laø chuùng noù ñeàu bieát dieãn

tuoàng, quen mieäng aên noùi baäy baï, khoâng bieát caân nhaéc, lôõ caùc chaùu

gaùi nghe thaáy coi sao tieän? Hai laø chuùng noù ñaõ bieát haùt xöôùng, nay

cho veà cuõng laø phaûi. Hôn nöõa boïn a hoaøn cuõng nhieàu, khi naøo khoâng

ñuû sai, seõ choïn theâm maáy ñöùa khaùc, thì cuõng theá thoâi.

Giaû maãu gaät ñaàu noùi:

- Theá laø phaûi. Ta cuõng nghó nhö vaäy. Nhöng xem ra con Tình

Vaên raát ngoan, khaâu vaù noùi naêng khoâng ai baèng. Sau naøy vaãn coù theå

cho noù haàu Baûo Ngoïc ñöôïc. Ai ngôø laïi thay ñoåi nhö theá.

Vöông phu nhaân cöôøi noùi:

- Cuï xöa nay choïn ngöôøi khoâng nhaàm, nhöng vì noù voâ phuùc, neân

môùi maéc beänh aáy. Tuïc ngöõ coù caâu: “con gaùi lôùn coù nhieàu söï bieán ñoåi”.

Vaû chaêng ñaõ laø ngöôøi coù taøi, thì khoâng khoûi coù söï sai traùi. Ñieàu naøy

chaéc cuï ñaõ hieåu nhieàu roài. Ba naêm tröôùc con ñaõ löu taâm ñeán vieäc aáy,

tröôùc heát chæ chaám rieâng moät mình noù. Nhöng con ñeå yù xem xeùt thì

caùi gì noù cuõng hôn ngöôøi, chæ phaûi caùi tính khoâng ñöôïc chín chaén thoâi.

Noùi veà caùch hieåu bieát ñaïi theå thì khoâng ai baèng Taäp Nhaân. Tuy noùi

vôï caû chuoäng ngöôøi hieàn, vôï leõ choïn ngöôøi ñeïp, nhöng cuõng phaûi laø

ngöôøi tính tình hoøa thuaän, cöû chæ ñöùng ñaén môùi toát. Daùng daáp Taäp

Nhaân tuy keùm Tình Vaên, nhöng laáy laøm vôï leõ thì noù cuõng vaøo haïng

nhaát nhì ñaáy. Noù laïi aên ôû ñöùng ñaén, tính neát thöïc thaø, maáy naêm nay

chöa coù ñieàu gì chieàu loøng Baûo Ngoïc laøm ñie�ám �u sai traùi. Khi Baûo Ngoïc

coù laøm ñieàu gì baäy baï, noù chæ moät nieàm can ngaên. Vì theá ñaõ hai naêm

nay con choïn noù, thaáy raát ñuùng. Con ñaõ ngaám ngaàm ruùt tieàn löông a

hoaøn cuûa noù, laáy hai laïng baïc löông thaùng cuûa con phaùt cho noù, coát ñeå

noù hieåu ngaàm, caøng haàu haï Baûo Ngoïc caån thaän hôn. Sôû dó con chöa

noùi ra laø vì Baûo Ngoïc coøn nhoû, nhaø con bieát ra laïi baûo laøm lôõ vieäc hoïc

haønh cuûa noù. Hôn nöõa ñaõ laø ngöôøi haàu roài, taát nhieân khoâng daùm

khuyeân ngaên nöõa. Baûo Ngoïc seõ laïi tha hoà phoùng tuùng. Vì theá ñeán baây

giôø con môùi trình vôùi cuï.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Theá aø! Nhö vaäy caøng toát. Taäp Nhaân töø beù ít noùi, ta cöù baûo noù laø

caùi baàu khoâng mieäng. Chò ñaõ bieát roõ noù thì nhaàm theá naøo ñöôïc. Chò

khoâng nhaéc ñeán chuyeän choïn noù cho Baûo Ngoïc thì caøng hay. Hôn nöõa

moïi ngöôøi cuõng khoâng caàn phaûi nhaéc ñeán nöõa, chæ bieát ôû trong buïng

laø ñöôïc. Ta bieát Baûo Ngoïc sau naøy noù khoâng chòu nghe lôøi vôï khuyeân

ñaâu. Ta khoâng hieåu sao vaø cuõng chöa thaáy ñöùa treû con naøo nhö theá caû.

Ñoái vôùi ngöôøi khaùc thì noù böôùng bænh ñaáy, nhöng rieâng ñoái vôùi boïn a

hoaøn, laïi raát töû teá. Khoù thaáy coù ai ñöôïc nhö noù. Vì vaäy ta sinh nghi,

thöôøng ñeå yù xem xeùt, thaáy noù cöù ñuøa vôùi boïn a hoaøn, chaéc laø ngöôøi

lôùn thì tính tình cuõng lôùn, ñaõ bieát chuyeän trai gaùi, neân môùi gaàn guõi

boïn chuùng. Nhöng doø xeùt kyõ, laïi hoùa khoâng phaûi. Theá môùi laï chöù? Coù

leõ noù laø moät con a hoaøn ñaàu thai laàm cuõng neân.

Moïi ngöôøi nghe noùi cöôøi aàm leân.

Vöông phu nhaân laïi trình vieäc saùng ngaøy Giaû Chính naøo laø khen

ngôïi Baûo Ngoïc, naøo laø daét chuùng ñi chôi. Giaû maãu laïi caøng vui theâm.

- 1207 -

Moät luùc sau Ngheânh Xuaân aên maëc chænh teà ñeán caùo töø xin veà,

Phöôïng Thö cuõng ñeán thaêm buoåi sôùm vaø chöïc haàu böõa côm saùng. Moïi

ngöôøi laïi cöôøi noùi vôùi nhau moät luùc. Ñeán tröa Giaû maãu ñi nghæ. Vöông

phu nhaân hoûi Phöôïng Thö ñaõ laøm thuoác vieân chöa. Phöôïng Thö noùi:

- Chöa. Giôø con ñöông uoáng thuoác cheùn. Xin meï cöù yeân taâm, con

ñaõ ñôõ nhieàu roài.

Vöông phu nhaân thaáy Phöôïng Thö ñaõ khoûe, cuõng tin laø thöïc, roài

keå laïi vieäc ñuoåi boïn Tình Vaên vaø noùi:

- Con Baûo sao töï nhieân laïi veà nhaø? Caùc chò ñeàu khoâng bieát aø?

Hoâm tröôùc tieän ñöôøng ta ñi tra xeùt moät löôït, xem ra vuù nuoâi môùi cuûa

chaùu Lan laúng lô quaù, ta khoâng thích. Ta ñaõ baûo chò Caû, hay dôû gì

cuõng baûo noù böôùc ñi. Nhaân tieän ta hoûi chò aáy: “Con Baûo veà nhaø sao

caùc chò laïi khoâng bieát?” Chò aáy noùi laø noù veà xem dì Tieát ñaõ khoûi beänh

chöa? Ñoä vaøi ba hoâm noù seõ laïi sang. Nhöng dì aáy coù beänh gì ñaâu,

chaúng qua chæ ho vaø ñau löng thì bao giôø maø dì aáy chaû theá. Taát laø coù

duyeân côù gì, hay coù ngöôøi naøo laøm meách loøng noù? Con beù aáy voán hay

giöõ yù, choã baø con vôùi nhau, lôõ coù ñieàu gì laøm noù meách loøng laïi khoâng

hay.

- Ai laïi töï döng voâ côù laøm coâ aây meách loøng.

- Hay laø caùi thaèng ngoác Baûo Ngoïc noùi khoâng bieát nghó, khoâng

bieát kieâng kî; luùc cao höùng leân thuaän mieäng noùi böøa, cuõng chöa bieát

chöøng.

- Ñoù laø meï quaù lo ñaáy thoâi. Neáu baûo chuù aáy ra ngoaøi noùi naêng vaø

xöû söï cho thaät ñöùng ñaén thì khoâng khaùc gì thaèng ngoác, nhöng khi ôû

nhaø gaàn caùc chò em ñeán caû boïn a hoaøn lôùn nhoû thì chuù aáy laïi ñeàu

nhaân nhöôïng, chæ sôï meách loøng ngöôøi ta, nhö theá coøn ai giaän ñöôïc

chuù aáy. Con ngôø coâ Baûo veà laàn naøy laø vì vieäc khaùm xeùt boïn a hoaøn

hoâm noï. Coâ aáy cho laø ta nghi ngôø nhöõng ngöôøi trong vöôøn. Coâ aáy laø

choã baø con, cuõng coù caùc baø giaø a hoaøn ôû trong nhaø, nhöng ta laïi

khoâng ñeán khaùm xeùt. Coâ aáy sôï ta coù nghi ngôø gì chaêng, vì theá aùy naùy

trong loøng, töï yù traùnh ñi. Traùnh söï hieàm nghi nhö theá cuõng laø phaûi.

Vöông phu nhaân nghe noùi cho laø ñuùng, cuùi ñaàu nghó moät luùc roài

sai ngöôøi goïi Baûo Thoa ñeán noùi roõ vieäc hoâm tröôùc ñeå giaûi moái nghi

ngôø, laïi baûo Baûo Thoa doïn vaøo ôû choã cuõ. Baûo Thoa cöôøi noùi:

- 1208 -

- Chaùu muoán veà nhaø ñaõ laâu, nhöng vì beân nhaø dì coù nhieàu vieäc

lôùn, neân khoâng tieän noùi. Hoâm noï meï chaùu laïi oám, trong nhaø coù hai

ngöôøi ñaøn baø haàu ñaùng tin caäy cuõng oám noát. Nhaân dòp ñoù, chaùu môùi

xin veà nhaø. Hoâm nay dì ñaõ bieát, chaùu xin trình roõ. Baây giôø chaùu xin

caùo töø dì ñeå doïn ñoà ñaïc veà.

Vöông phu nhaân vaø Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Coâ caâu neä quaù, leõ ra neân doïn veà ñaây ôû laø phaûi, ñöøng vì caùi vieäc

taàm thöôøng aáy laøm baø con phaûi xa nhau.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Dì vaø chò noùi theá naëng lôøi quaù, chaùu coù phaûi vì vieäc aáy maø doïn

veà ñaâu. Gaàn ñaây meï chaùu tinh thaàn keùm tröôùc nhieàu, ñeâm hoâm

khoâng coù ai laø ngöôøi ñaùng tin caäy, chæ moät mình chaùu. Anh chaùu laïi

saép laáy vôï, naøo vieäc may vaù, naøo ñoà duøng trong nhaø, chöa saém söûa ñuû,

neân chaùu phaûi veà lo lieäu giuùp meï chaùu. Dì vaø chò chaéc cuõng bieát ñaáy.

Chaùu khoâng daùm noùi doái ñaâu. Hôn nöõa töø ngaøy chaùu vaøo ôû trong vöôøn,

cöûa ngaùch veà phía ñoâng nam phaûi môû ñeå ñi laïi, thaønh ra nhöõng ngöôøi

ra vaøo, tieän ñöôøng cuõng qua ñaáy. Theá maø khoâng coù ngöôøi xeùt hoûi, nhôõ

xaûy ra vieäc gì, chaû mang tieáng caû hai beân Chaùu nghó vieäc vaøo nguû ôû

trong vöôøn khoâng caàn thieát laém. Vì maáy naêm tröôùc chaùu coøn beù,

trong nhaø khoâng coù vieäc gì, neân vaøo ôû trong ñoù, cuøng chò em hoïp maët

vui ñuøa, khaâu vaù, hôn laø moät mình ngoài buoàn ruõ ôû ngoaøi. Baây giôø

chuùng chaùu ñeàu lôùn caû roài. Maáy naêm nay dì ôû beân naøy gaëp nhieàu vieäc

khoâng ñöôïc vöøa loøng. Theá maø cöù ôû maõi trong vöôøn, lôõ ra chaùu troâng

nom khoâng xueå, sôï laïi sinh chuyeän. Chæ coù bôùt ngöôøi ñi seõ ñôõ phaûi

baän taâm. Vì theá hoâm nay khoâng nhöõng chaùu nhaát ñònh xin veà nhaø

maø coøn muoán khuyeân dì: Töø nay vieäc gì ñaùng bôùt thì neân bôùt chöù

ñöøng ngaïi laø maát theå thoáng nhaø ñaïi gia. Cöù yù chaùu, nhöõng khoaûn tieâu

phí ôû trong vöôøn naøy, caùi gì boû ñöôïc thì boû, khoâng theå bì nhö maáy

naêm tröôùc ñaây. Dì ñaõ bieát nhaø chaùu ñaáy. Chaúng nheõ nhaø chaùu ngaøy

tröôùc cuõng toài taøn nhö theá naøy hay sao?

Phöôïng Thö nghe vaäy thöa vôùi Vöông phu nhaân:

- Ñaõ vaäy ta cuõng khoâng neân eùp coâ aáy.

Vöông phu nhaân gaät ñaàu noùi:

- Dì khoâng bieát noùi theá naøo nöõa, cöù tuøy yù chaùu ñaáy thoâi.

Ñöông noùi chuyeän thì Baûo Ngoïc veà noùi:



- 1209 -

- Cha chöa tan tieäc, sôï trôøi toái neân chuùng con veà tröôùc.

Vöông phu nhaân voäi hoûi:

- Hoâm nay con coù khoûi bò beõ maët khoâng?

- Khoâng nhöõng con khoâng beõ maët, laïi coøn ñöôïc thöôûng nhieàu thöù

nöõa.

Sau ñoù boïn baø giaø nhaän ñöôïc caùc thöù cuûa luõ haàu nhoû ôû cöûa thöù

hai ñem vaøo. Vöông phu nhaân giôû ra xem, thaáy coù ba caùi quaït, ba

chuoãi haït, ba caùi voøng ngoïc. Baûo Ngoïc noùi:

- Caùi naøy cuûa quan haøn laâm hoï Mai cho, caùi kia laø cuûa quan thò

lang hoï Döông cho, caùi naøy laø cuûa quan vieân ngoaïi hoï Lyù cho. Moãi

ngöôøi cho moät thöù.

Noùi xong laïi laáy ra moät oâng Phaät nhoû baèng goã baïch ñaøn ñeo

trong ngöôøi ñeå giöõ mình vaø noùi:

- Ñaây laø cuûa vò Khaùnh Quoác coâng cho rieâng con.

Vöông phu nhaân laïi hoûi tieäc coù nhöõng ai, laøm thô töø gì? Roài baø ta

nhaän phaàn cuûa Baûo Ngoïc, sai ngöôøi mang ñi. Laïi daãn Baûo Ngoïc, Giaû

Hoaøn vaø Giaû Lan ñeán trình Giaû maãu. Giaû maãu xem xong, vui möøng

khoân xieát, hoûi theâm maáy caâu. Baûo Ngoïc buïng vaãn nghó ñeán Tình Vaên,

traû lôøi xong lieàn thöa:

- Chaùu cöôõi ngöïa bò xoùc, ñau caû xöông.

Giaû maãu noùi:

- Thoâi chaùu veà nhaø thay quaàn roài daïo chôi moät luùc thì khoûi,

nhöng khoâng ñöôïc nguû.

Baûo Ngoïc lieàn ñi veà trong vöôøn.

Xaï Nguyeät, Thu Vaên ñaõ ñem hai a hoaøn ñeán chôø saén ñaáy. Thaáy

Baûo Ngoïc xin pheùp Giaû maãu veà, Thu Vaên nhaän ngay laáy buùt möïc vaø

caùc thöù roài theo Baûo Ngoïc veà trong vöôøn. Baûo Ngoïc noùi luoân mieäng:

“Noùng quaù!” Vöøa ñi vöøa thaùo muõ vaø môû daây löng, côûi boä quaàn aùo

ngoaøi ra. Xaï Nguyeät ñôõ laáy. Baûo Ngoïc chæ maëc caùi aùo loùt baèng luïa

maøu hoa tuøng, beân döôùi hôû ra caùi quaàn maøu ñoû saãm. Thu Vaên thaáy

caùi quaàn ñoù laø cuûa Tình Vaên khaâu luùc tröôùc, lieàn thôû daøi:

- Thöïc laø cuûa coøn ngöôøi maát.

Xaï Nguyeät keùo Thu Vaõn moät caùi, cöôøi noùi:

- 1210 -

- Caùi quaàn maøu naøy pha vôùi aùo maøu hoa tuøng vaø daây maøu thaïch

thanh, laïi caøng noåi baät caùi ñaàu xanh vaø boä maët traéng noõn.

Baûo Ngoïc ñi tröôùc, vôø nhö khoâng nghe thaáy, laïi ñi maáy böôùc nöõa

roài ñöùng laïi noùi:

- Toâi muoân ñi ñaèng naøy moät tí coù ñöôïc khoâng?

Xaï Nguyeät noùi:

- Ban ngaøy ban maët theá naøy thì coøn sôï gì? Chaúng nheõ sôï caäu laïc

loái hay sao?

Roài sai a hoaøn nhoû ñi theo vaø noùi:

- Chuùng toâi ñi caát nhöõng caùi naøy roài seõ ñeán.

Baûo Ngoïc noùi:

- Chò ôi, chôø toâi moät tí haõy ñi.

Xaï Nguyeät noùi:

- Chuùng toâi ñi, roài seõ ñeán ngay. Tay caàm nhöõng thöù naøy, nhö laø

ñaùm röôùc aáy, ngöôøi thì böng ñoà vaên phoøng töù baûo, ngöôøi böng muõ aùo,

giaøy, thaét löng, troâng chaúng ra laøm sao nöõa.

Baûo Ngoïc nghe noùi ñuùng vôùi yù mình, lieàn ñeå cho hai ngöôøi ñi veà,

Baûo Ngoïc daãn hai a hoaøn nhoû ñi ñeán sau hoøn ñaù chaân nuùi, kheõ hoûi

chuùng:

- Töø luùc ta ñi vaéng, chò Taäp Nhaân coù sai ngöôøi ñeán thaêm chò Tình

Vaên khoâng?

Moät ñöùa traû lôøi:

- Ñaõ sai giaø Toáng ñi thaêm roài.

- Giaø Toáng ñi veà noùi theá naøo?

- Giaø aáy noùi: chò Tình Vaên baïnh coå ra, keâu suoát ñeâm, saùng sôùm

hoâm nay maét nhaém nghieàn, mieäng caén chaët, khoâng bieát gì caû, chæ coøn

thôû thoi thoùp thoâi.

- Suoát ñeâm chò aáy keâu ai?

- Chò aáy cöù goïi meï.

- Coøn goïi ai nöõa khoâng?

- Khoâng goïi ai nöõa.

- Maøy u meâ roài, chaéc laø chöa nghe roõ ñaáy.

- 1211 -

Moät a hoaøn khaùc ñöùng caïnh, coù veû laùu lænh, thaáy Baûo Ngoïc noùi

theá, lieàn chaïy laïi thöa:

- Noù u meâ thaät ñaáy. Chaùu leân ñeán taän nôi, nhìn kyõ taän maët, nghe

roõ töøng caâu chò aáy noùi.

- Maøy ñeán taän nôi laøm gì?

- Chaùu nghó chò Tình Vaên xöa nay ñoái ñaõi vôùi chuùng chaùu raát töû

teá, hôn haún moïi ngöôøi. Giôø chò aáy bò ñuoåi oan, chuùng chaùu khoâng coù

caùch gì cöùu giuùp, neân ñaønh ñeán taän nôi thaêm nom, ñeå khoûi phuï caùi

loøng ngaøy thöôøng chò aáy thöông yeâu chuùng chaùu. Duø coù ai bieát veà

trình, baø ñaùnh chuùng chaùu moät traän, cuõng xin cam taâm. Vì theá chaùu

laøm lieàu, leûn ñeán thaêm chò aáy moät tí. Chò aáy voán laø ngöôøi thoâng minh,

luùc saép cheát vaãn khoâng coù gì thay ñoåi. Thaáy chaùu ñeán, chò aáy môû

böøng maét ra, keùo tay chaùu laïi hoûi: “Caäu Baûo Ngoïc ñi ñaâu?” Chaùu keå

chuyeän cho chò aáy nghe. Chò aáy thôû daøi moät caùi roài noùi: “Thoâi khoâng

gaëp nhau nöõa roài!” Chaùu hoûi: “Sao chò khoâng chôø caäu aáy ñeán ñeå ñöôïc

gaëp maët moät laàn nöõa?” Chò aáy cöôøi noùi: “Caùc em khoâng bieát roõ, chò

khoâng phaûi cheát ñaâu. Nay treân trôøi ñöông thieáu moät vò thaàn hoa, ñöùc

Ngoïc Hoaøng goïi chò leân troâng nom caùc thöù hoa ñaáy. Ñeán giôø muøi hai

khaéc chò seõ leân nhaän chöùc. Caäu Baûo thì giôø muøi ba khaéc môùi veà ñeán

nhaø. Theá laø chæ chaäm coù moät khaéc maø hai ngöôøi khoâng ñöôïc gaëp nhau.

Ngöôøi ñôøi ñeán luùc taän soá, Dieâm Vöông ñònh baét ñi, tröôùc heát cho quyû

söù ñeán baét laáy linh hoàn. Neáu muoán chaäm laïi moät giôø nöûa khaéc, thì cöù

ñoát giaáy vaøng hoaëc cuùng chaùo. Boïn quyû söù maûi ñeán cöôùp tieàn, thì

ngöôøi cheát coù theå naán naù ôû laïi ñöôïc moät chuùt. Nay chò ñöôïc caùc vò

tieân treân trôøi xuoáng ñoùn, thì chaäm theá naøo ñöôïc?” Chaùu nghe noùi theá,

khoâng tin maáy. Nhöng khi veà nhaø ñeå yù nhìn ñoàng hoà, quaû nhieân ñuùng

giôø muøi hai khaéc chò aáy taét thôû, vaø ñuùng ba khaéc môùi coù ngöôøi ñeán

baûo chuùng chaùu laø caäu ñaõ veà.

- Maøy khoâng bieát chöõ, neân khoâng hieåu, chöù chuyeän aáy coù thöïc

ñaáy. Khoâng nhöõng moãi thöù hoa coù moät vò thaàn, laïi coøn coù moät vò thaàn

coi caû caùc thöù hoa nöõa. Nhöng khoâng bieát chò Tình Vaên laøm vò thaàn

coi caû caùc thöù hoa hay chæ coi moät thöù?

A hoaøn nghe xong khoâng bòa ra ngay ñöôïc. Baáy giôø vaøo khoaûng

thaùng taùm, hoa phuø dung giöõa ao trong vöôøn ñöông nôû roä. Thaáy caûnh

naûy ngay yù nghó, noù lieàn traû lôøi:

- 1212 -

- Chaùu coù hoûi: “Chò seõ laøm vò thaàn coi hoa gì? Noùi cho chuùng em

bieát, ñeå sau naøy chuùng em coøn nhôù maø cuùng”. Chò aáy noùi: “Em chæ noùi

cho moät mình caäu Baûo Ngoïc bieát thoâi, ngoaøi caäu aáy ra, khoâng ñöôïc

tieát loä thieân cô!” Roài chò aáy baûo chaùu laø vò thaàn chuyeân coi hoa phuø

dung.

Baûo Ngoïc thaáy theá, khoâng nhöõng khoâng laáy laøm laï, laïi coøn ñoåi

buoàn laøm vui, quay laïi ngaém nghía hoa phuø dung, cöôøi noùi:

- Hoa naøy phaûi coù moät ngöôøi nhö theá troâng nom môùi ñaùng. Ta ñaõ

ñoaùn tröôùc, con ngöôøi nhö theá, taát phaûi coù phen laøm neân söï nghieäp.

Chò aáy ñaõ vöôït qua beå khoå, nhöng töø nay khoâng ñöôïc troâng thaáy nhau,

leõ naøo ta khoâng chaïnh nieàm thöông caûm.

Baûo Ngoïc nghó buïng: “Luùc cheát khoâng ñöôïc gaëp maët, baây giôø ta

phaûi ñeán vaùi tröôùc linh cöõu, ñeå toû caùi tình naêm, saùu naêm gaàn guõi

nhau”.

Nghó xong, lieàn veà nhaø, thay quaàn aùo vaø noùi laø ñeán thaêm Ñaïi

Ngoïc. Roài moät mình ra khoûi vöôøn, ñeán choã laàn tröôùc ñaõ tôùi thaêm,

töôûng laø linh cöõu coøn ñeå ôû ñaáy. Ngôø ñaâu hai vôï choàng ngöôøi anh

ngoaïi thaáy Tình Vaên taét thôû, lieàn ñi vaøo trình, mong ñöôïc maáy laïng

baïc tieàn leä mai taùng. Vöông phu nhaân nghe thaáy theá thöôûng cho möôøi

laïng baïc, baûo:

- Phaûi mang ra ngoaøi hoûa taùng ngay. Con gaùi maø bò beänh lao,

nhaát thieát khoâng theå ñeå laâu ñöôïc!

Nghe vaäy vôï choàng nhaø kia moät maët nhaän tieàn, moät maët giuïc

ngöôøi khaâm lieäm, khieâng ngay ra caùi nhaø hoûa taùng ôû ngoaïi thaønh.

Nhöõng quaàn aùo traâm voøng coøn laïi öôùc ñoä ba, boán traêm laïng vaøng, thì

vôï choàng haén vôù heát, ñeå laøm keá sinh nhai. Sau ñoù hoï khoùa cöûa laïi,

cuøng ñi ñöa ma.

Baûo Ngoïc ñeán nôi; chaúng thaáy moät ai, döøng laïi hoài laâu, khoâng

bieát laøm theá naøo, ñaønh phaûi quay veà trong vöôøn. Buoàn quaù, tieän

ñöôøng ñeán thaêm Ñaïi Ngoïc, cuõng khoâng gaëp, hoûi ñi ñaâu, boïn a hoaøn

noùi: “Coâ aáy sang beân coâ Baûo roài”. Baûo Ngoïc laïi ñeán vieän Haønh Vu,

thaáy caûnh vaéng ngöôøi khoâng, ñoà ñaïc ñaõ khuaân ñi caû, coøn trô chieác

nhaø troáng traûi. Baûo Ngoïc giaät naåy mình. Nhôù laïi hoâm tröôùc, nghe

ñaâu Baûo Thoa ñònh doïn ñi, vì hai hoâm nay baän hoïc, neân queân khuaáy

maát. Baây giôø môùi bieát, Baûo Ngoïc ñöùng ñôø ngöôøi ra moät luùc, laïi nghó:

“Chi baèng cöù gaàn guõi vôùi Taäp Nhaân, chôi thaân vôùi Ñaïi Ngoïc, coù leõ

- 1213 -

trong maáy ngöôøi aáy môùi laø soáng cheát coù nhau”.Baûo Ngoïc laïi quanh

ñeán quaùn Tieâu Töông, nhöng Ñaïi Ngoïc vaãn chöa veà. Ñöông luùc khoâng

bieát ñi ñaâu, thì thaáy a hoaøn beân Vöông phu nhaân ñeán tìm vaø noùi:

- OÂng ñaõ veà roài, ñöông tìm caäu ñaáy. Chaéc laïi coù ñaàu baøi hay. Caäu

veà ngay ñi, veà ngay ñi!

Baûo Ngoïc nghe noùi, ñaønh phaûi theo veà. Ñeán buoàng Vöông phu

nhaân thì Gaû Chính ñaõ ñi roài. Vöông phu nhaân sai ngöôøi ñöa Baûo

Ngoïc ñeán thö phoøng.

Giaû Chính ñöông cuøng boïn moân khaùch baøn chuyeän thaéng caûnh

chôi thu. OÂng ta laïi noùi:

- Luùc saép tan, chôït keå laïi moät vieäc, thöïc laø chuyeän hay nghìn xöa,

ñuû caû taùm chöõ: “Phong löu haøo nhaõ, trung nghóa caûm khaùi”. Chính laø

moät ñaàu ñeà raát hay. Moïi ngöôøi ñònh laøm moät baøi vieáng.

Caùc moân khaùch nghe noùi, lieàn hoûi:

- Xin cho bieát vieäc gì hay theá?

- Ngaøy tröôùc coù moät vò Vöông ñöôïc phong töôùc laø Haèng vöông, boå

ra laøm toång traán chaâu Thanh; Haèng vöông raát thích gaùi ñeïp vaø khi

roãi vieäc quan, laïi thích taäp voõ, neân tuyeån nhieàu con gaùi ñeïp, ngaøy naøo

cuõng baét hoï phaûi luyeän taäp ñaùnh traän. Trong boïn naøy coù moät ngöôøi,

hoï Laâm, ñöùng thöù tö, nhan saéc ñaõ ñeïp, laïi tinh ngheà voõ, ai cuõng goïi

laø coâ Laâm. Haèng vöông raát yeâu, cöû leân troâng coi chò em, goïi laø Quyû

Hoaïch töôùng quaân.(1)

- Hay thöïc! Laï thöïc! Theâm hai chöõ “töôùng quaân” ôû döôùi chöõ “Quyû

Hoaïch” caøng theâm veû phong löu yeåu ñieäu, thöïc laø caâu vaên hay nhaát

ñôøi! Chaéc Haèng vöông cuõng laø moät nhaân vaät phong löu nhaát xöa nay.

- Ñuùng theá. Nhöng laïi coù moät vieäc ñaùng laï vaø ñaùng than tieác nöõa.

- Khoâng bieát sau cuøng laïi coøn coù vieäc gì laï nöõa?

- Ngôø ñaâu naêm sau laïi coù taøn quaân cuûa “Hoaøng caân”(2) vaø “Xích

mi”(3) hoïp laïi, ñaùnh phaù khaép vuøng Sôn Taû. Haèng vöông cho laø boïn

giaëc coû, khoâng caàn phaûi huy ñoäng ñaïi quaân, chæ mang ít kî binh ñi

(1) Chæ ngöôøi con gaùi vöøa ñeïp vöøa bieát voõ ngheä.

(2) Cuoái ñôøi Taây Haùn, anh em Tröông Giaùc khôûi binh ñaùnh trieàu ñình, quaân lính ñeàu ñoäi

khaên vaøng laøm hieäu.

(3) Cuõng cuoái ñôøi Taây Haùn, Phaøn Suøng noåi quaân choáng laïi trieàu ñình, quaân lính ñeàu veõ

loâng maøy ñoû.

- 1214 -

ñaùnh deïp. Khoâng ngôø boïn giaëc quyû quyeät, Haèng vöông ñaùnh hai laàn

khoâng ñöôïc, laïi bò chuùng gieát maát. Baáy giôø caùc quan vaên voõ trong

thaønh Thanh Chaâu ñeàu baûo nhau: “Nhaø vua coøn ñaùnh khoâng noåi, thì

chuùng ta laøm gì ñöôïc”. Hoï ñònh ñem daâng thaønh. Coâ tö Laâm nghe

thaáy tin döõ aáy, lieàn hoïp caùc nöõ töôùng laïi, ra leänh: “Chuùng ta ñeàu chòu

ôn ñöùc vua, ñoäi trôøi ñaïp ñaát, chöa baùo ñeàn ñöôïc muoân moät. Nay vua vì

nöôùc boû mình, yù ta muoán cheát theo. Chò em ai muoán theo thì ñi vôùi ta,

ai khoâng theo cöù vieäc veà nhaø”. Caùc nöõ töôùng nghe vaäy lieàn noùi: “Xin

ñi theo caû”. Roài ngay ñeâm hoâm ñoù coâ Laâm daãn quaân ra ngoaøi thaønh,

ñeán thaúng traïi giaëc. Boïn giaëc khoâng ñeà phoøng, maáy teân töôùng ñeàu bò

gieát cheát. Veà sau, chuùng thaáy chæ coù maáy ngöôøi con gaùi, bieát laø khoâng

laøm neân vieäc gì, lieàn quay ñao thuùc quaân trôû laïi, coá söùc ñaùnh moät

traän, gieát boïn coâ Laâm khoâng soùt moät ngöôøi naøo, thaønh ra chính

chuùng ñaõ laøm troïn beà trung nghóa cuûa coâ Laâm. Tin naøy baùo veà kinh

ñoâ, hoaøng ñeá vaø traêm quan ai cuõng than tieác. Chaéc trong trieàu theá

naøo cuõng phaùi ngöôøi ra deïp giaëc. Khi quaân nhaø vua keùo ñeán, theá naøo

giaëc cuõng bò tan taønh. Vieäc naøy khoâng caàn phaûi baøn kyõ nöõa. Chæ noùi

rieâng veà coâ Laâm. Caùc oâng nghó xem coù ñaùng khen hay khoâng?

Boïn gia khaùch ñeàu thôû daøi noùi:

- Thöïc ñaùng khen, ñaùng laï. Quaû laø moät ñaàu baøi raát hay. Moïi

ngöôøi neân laøm moät baøi vieáng môùi phaûi.

Noùi xong, ñaõ coù ngöôøi laáy nghieân buùt ra. Theo lôøi Giaû Chính keå

laïi, thay ñoåi maáy chöõ, thaønh moät baøi töïa ngaén ñöa cho Giaû Chính

xem. Giaû Chính noùi:

- Chaúng qua cuõng theá thoâi. Hoï cuõng ñaõ coù baøi töïa saün roài. Hoâm

noï coù aân chæ: truyeàn xeùt laïi caùc haïng ngöôøi töø tröôùc ñeán giôø ñaùng

ñöôïc khen thöôûng maø coøn boû soùt laïi chöa taâu leân, khoâng cöù laø boïn

taêng ni aên maøy, ñaøn baø con gaùi, heã coù vieäc gì ñaùng khen thì laäp ngay

lyù lòch ñöa leân boä leã, xin cho aân thöôûng. Vì theá baøi töïa cuûa hoï ñaõ ñöa

ñeán boä leã roài. Nghe thaáy tin môùi laï naøy, ai cuõng muoán laøm moät baøi töø

“Quyû Hoaïch” ñeå ghi loøng trung nghóa cuûa naøng

Moïi ngöôøi nghe xong ñeàu cöôøi noùi:
<p>- AØ ra theá ñaáy. Nhöng ñaùng khen nhaát laø caùi aân ñieån cuûa baûn

trieàu xöa nay chöa töøng coù, khoâng coøn boû soùt moät vieäc gì.

Giaû Chính gaät ñaàu noùi: “Ñuùng ñaáy !”

- 1215 -

Baûo Ngoïc, Giaû Hoaøn, Giaû Lan ñeàu ñöùng daäy ñeán xem ñaàu baøi,

Giaû Chính baûo ba ngöôøi ñeàu laøm moät baøi vieáng. Ai laøm xong tröôùc seõ

ñöôïc thöôûng, neáu hay laïi ñöôïc thöôûng theâm. Gaàn ñaây tröôùc choã ñoâng

ngöôøi, Giaû Hoaøn, Giaû Lan cuõng laøm ñöôïc maáy baøi, neân cuõng maïnh

baïo. Giôø thaáy ñaàu baøi, lieàn ngoài nghó ngay.

Moät luùc, Giaû Lan laøm xong, Giaû Hoaøn sôï thua, cuõng laøm xong

ngay. Hai ngöôøi ñeàu ñaõ cheùp xong. Baûo Ngoïc coøn ñöông ngoài nghó.

Giaû Chính vaø moïi ngöôøi xem hai baøi cuûa Giaû Hoaøn vaø Giaû Lan. Moät

baøi thaát ngoân tuyeät cuù cuûa Giaû Lan nhö sau:

Saéc ñeïp taøi cao töôùng Töù nöông.

Xöông da laø ngoïc daï nhö vaøng,

Sau khi lieàu thaùc ñeàn ôn chuùa,

Taác ñaát chaâu Thanh laïi ngaùt höông

Boïn gia khaùch xem xong, khen aàm caû leân:

- Caäu em môùi coù möôøi ba tuoåi maø ñaõ theá naøy! Theá môùi bieát doøng

doõi hoïc nghieäp uyeân thaâm, thöïc laø khoâng ngoa!

Giaû Chính cöôøi noùi:

- Gioïng coøn treû con, nhöng cuõng ñaùng khen cho noù ñaáy.

Laïi xem ñeán baøi cuûa Giaû Hoaøn laø moät baøi thô nguõ ngoân, thaáy

vieát:

Ñaõ maáy aû bieát saàu,

Töôùng quaân loøng vaãn ñau,

Gaït saàu rôøi caåm tröôùng,

OÂm haän tôùi Thanh Chaâu,

Ôn naëng ñeàn ñoâi chuùt .

Thuø saâu traû deã ñaâu?

Moä ñeà chöõ trung nghóa,

Truyeän laï roõ nghìn thaâu.

Moïi ngöôøi noùi:

- Laïi hay hôn! Cuõng vì lôùn hôn maáy tuoåi, neân laäp yù cuûa caäu aáy coù

khaùc.

Giaû Chính noùi:

- Keå ra cuõng khoâng keùm laém, nhöng vaãn khoâng saùt.

- 1216 -

Moïi ngöôøi noùi:

- Theá cuõng ñöôïc roài. Caäu Ba cuõng chöa maáy tuoåi, vaãn chöa ñeán

tuoåi ñoäi muõ(1), laøm ñöôïc nhö theá, ñoä maáy naêm nöõa, coù leõ cuõng chaúng

keùm gì Ñaïi Nguyeãn, Tieåu Nguyeãn ngaøy xöa.(2)

Giaû Chính cöôøi noùi:

- Caùc vò quaù khen. Chæ phaûi caùi toäi laø noù khoâng chòu hoïc thoâi.

Roài hoûi ñeán Baûo Ngoïc. Moïi ngöôøi noùi:

- Caâu Hai coøn ñöông ñeå yù ñieâu luyeän, chaéc theá naøo töù thô cuõng

phong löu thöông caûm hôn nhöõng baøi naøy.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Ñaàu baøi naøy laøm caän theå khoâng ñuùng, phaûi laø coå theå, hoaëc loái

ca hay loái haønh, laøm moät baøi tröôøng thieân thì môùi saùt ñöôïc.

Moïi ngöôøi nghe noùi ñeàu ñöùng daäy caû, gaät ñaàu voã tay noùi:

- Chuùng toâi ñaõ baûo laø caäu aáy laäp yù khaùc haún maø! Moãi khi ñaàu baøi

ñeán tay, phaûi ñaén ño tröôùc xem neân laøm theå caùch naøo cho ñuùng. Ñoù laø

pheùp thaàn dieäu cuûa tay laõo thaønh. Ñaàu baøi naøy goïi laø “Quyû Hoaïch töø”,

laïi coù töïa saün roài, neân laøm baøi tröôøng thieân theo loái ca hay haønh, thì

môùi hôïp theå caùch. Nhö baøi “Kích aâu ca” cuûa OÂn Baùt Xoa, baøi “Coái keâ

ca” cuûa Lyù Tröôøng Caùt, baøi “Tröôøng haän ca” cuûa Baïch Laïc Thieân(3)

hoaëc laøm baøi vònh coå, vöøa keå chuyeän vöøa vònh caûnh, lôøi thô chaûi

chuoát nheï nhaøng thì môùi taû heát caùi hay cuûa noù.

Giaû Chính nghe noùi, hôïp vôùi yù mình, lieàn caàm buùt ñònh vieát. OÂng

ta laïi cöôøi vaø noùi vôùi Baûo Ngoïc:

- Nhö theá raát hay. Maøy ñoïc tao vieát. Neáu khoâng hay thì tao loät

xaùc maøy cho maø coi. Ai baûo maøy cöù noùi khoaùc khoâng bieát xaáu hoå!

Baûo Ngoïc ñaønh phaûi ñoïc moät caâu:

Khoûe vaø ñeïp Haèng vöông thích caû,

Giaû Chính vieát xong, laéc ñaàu noùi:

- Thoâ quaù!

Moät moân khaùch noùi:

(1) Ñôøi xöa laø con trai hai möôi tuoåi môùi ñoäi muõ.

(2) Ñaïi Nguyeãn töùc Nguyeãn Tòch, Tieåu Nguyeãn töùc Nguyeãn Haøm, ngöôøi ñôøi Taán, ñeàu noåi

tieáng veà vaàn thô.

(3) Töùc OÂn Ñình Quaân, Lyù Haï, Baïch Cö Dò, ñeàu laø nhöõng nhaø thô noåi tieáng ñôøi Ñöôøng.

- 1217 -

- Nhö theá môùi laø coå phong, khoâng thoâ ñaâu. Haõy xem nhöõng caâu

döôùi!

Giaû Chính noùi:

- Thoâi haõy ñeå ñaáy.

Baûo Ngoïc laïi ñoïc:

Daïy myõ nhaân kò xaï ñua taøi.

Haùt hay muùa deûo chöa vui,

Giöông cung baøy traän ñöôïc ngöôøi thích hôn.

Giaû Chính vieát ra. Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- Caâu thöù ba thaät laø coå kính, raát hay. Caâu thöù tö keå xuoâi, raát ñaéc

theå.

Giaû Chính noùi:

- Thoâi ñöøng khen nhaûm nöõa, haõy xem caâu chuyeän theá naøo?

Baûo Ngoïc ñoïc:

Maét naøo thaáy noåi côn gioù buïi,

Tröôùc boùng ñeøn ñaõ roïi quaân trang.

Moïi ngöôøi nghe xong hai caâu ñeàu noùi:

- Hay! Döôùi caâu “Maét naøo thaáy noåi côn gioù buïi”, laïi noùi luoân caâu

“Tröôùc boùng ñeøn ñaõ roïi quaân trang”, duøng chöõ duøng caâu ñeàu thaàn dieäu

caû!

Baûo Ngoïc laïi ñoïc:

Mieäng hoø, saëc nhöõng muøi höông,

Meàm tay göôm, tuyeát dao söông ngöôïng nguøng.

Moïi ngöôøi nghe xong ñeàu voã tay cöôøi noùi:

- Caøng nhö veõ ra aáy! Chaéc caäu Baûo hoài aáy cuõng ôû ñaáy, ñöôïc nhìn

roõ veû yeâu kieàu vaø ngöûi thaáy caû muøi höông cuûa hoï chöù gì? Neáu khoâng

sao laïi taû ñuùng ñöôïc nhö theá?

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Ngöôøi khueâ caùc taäp voõ, duø khoûe ñeán ñaâu cuõng khoâng baèng ñöôïc

con trai. Khoâng noùi thì cuõng bieát roõ caùi daùng yeáu ôùt nhuùt nhaùt roài.

Giaû Chính noùi:

- Maøy khoâng ñoïc tieáp ngay ñi! Laïi coøn ngoài noùi leûm.

Baûo Ngoïc ñaønh phaûi nghó moät luùc roài ñoïc:

- 1218 -

Haït ñinh höông, phuø dung giaây giaét.

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- Choïn vaàn raát hay, coù theá lôøi thô môùi chaûi chuoác nheï nhaøng. Vaø

caâu naøy laïi coøn vaên hoa ñeïp ñeõ.

Giaû Chính vieát xong noùi:

- Caâu naøy khoâng hay, tröôùc ñaõ coù nhöõng chöõ nhö “saëc nhöõng muøi

höông” vaø “meàm tay ngöôïng nguøng” thì vieäc gì laïi phaûi duøng caâu naøy.

Ñoù laø vì ñuoái söùc neân noù phaûi gaùn gheùp nhöõng chöõ aáy ñeå laáp lieám cho

qua ñaáy thoâi.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Baøi tröôøng ca thì theá naøo cuõng phaûi ñieåm xuyeát nhöõng caâu vaên

hoa, khoâng theá ñaâm buoàn maát.

Giaû Chính noùi:

- Maøy chæ lo duøng nhöõng chöõ aáy, coøn döôùi caâu naøy laøm theá naøo ñeå

chuyeån yù sang vieäc taäp voõ ñaây? Neáu noùi theâm nöõa thì chaúng hoùa ra

veõ raén theâm chaân sao.

Baûo Ngoïc noùi:

- Nhö theá, thì caâu döô�
<�i seõ chuyeån cuõng ñöôïc.

Giaû Chính cöôøi nhaït:

- Söùc hoïc maøy ñöôïc bao nhieâu! Caâu treân maøy môû roäng quaù, baây

giôø maøy laïi muoán chuyeån yù ngay, chaúng hoùa yù muoán thì nhieàu maø söùc

khoâng ñuû hay sao?

Baûo Ngoïc nghe noùi, cuùi ñaàu nghó moät luùc roài ñoïc:

Ñeo dao naøy ñaønh vaát chaâu kia.

Roài hoûi: “Caâu naøy coù theå duøng ñöôïc khoâng?”

Moïi ngöôøi voã baøn khen hay tuyeät.

Giaû Chính cöôøi noùi:

- Haõy khoan ñaõ, maøy ñoïc nöõa ñi.

Baûo Ngoïc noùi:

- Neáu ñöôïc thì con ñoïc luoân moät maïch, khoâng ñöôïc xin cöù xoùa caû

ñi, con seõ nghó ra töù khaùc vaø ñaët caâu laïi.

Giaû Chính nghe noùi, lieàn quaùt:

- 1219 -

- Maøy noùi nhieàu quaù! Khoâng ñöôïc thì laøm laïi baøi khaùc. Maøy laøm

möôøi baøi, moät traêm baøi laïi sôï khoù nhoïc hay sao?

Baûo Ngoïc ñaønh nghó moät laùt roài ñoïc:

Taäp xong ueå oaûi ñeâm khuya,

Ngaán song nhöôøng ñaõ ñaàm ñòa luïa dao

Giaû Chính noùi:

- Ñoù laø xong moät ñoaïn roài. Caâu döôùi nhö theá naøo?

Baûo Ngoïc ñoïc:

Sôn Ñoâng giaëc naêm sau noåi loaïn,

Ong keùo ñaøn, chöïc ngoán huøm beo,

Moïi ngöôøi noùi:

- Chöõ “noåi” hay ñaáy! Theá môùi bieát ñöôïc laø cao hay thaáp. Vaû suoát

caû caâu chuyeån yù cuõng khoâng caâu neä goø eùp.

Baûo Ngoïc laïi ñoïc:

Dieät thuø vua daãn quaân theo,

Ngôø ñaâu thöû moät hai keo ñaõ chuøng.

Gioù tanh ngaét thoåi tung luùa noäi,

Tröôùng huøm ñaâu naéng roïi boùng côø.

Nuùi vaéng laëng, nöôùc lôø ñôø,

Nôi Haèng vöông cheát baây giôø laø ñaây.

Xöông daàm nöôùc, maùu raây ngoïn coû,

Boùng giaêng taø, thaây noï ma canh.

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- Hay quaù, hay quùa! Daøn baøi keå chuyeän vaø lôøi vaên ñeàu hay caû.

Giôø haõy xem tieáp ñeán Töù nöông ra sao, taát phaûi coù moät caâu chuyeån

môùi laï.

Baûo Ngoïc laïi ñoïc:

Quan quaân chæ bieát giöõ mình,

Ngoài nhìn khaép coõi chaâu Thanh mòt muøng.

Trong khueâ caùc toû loøng trung phaãn,

Xui aùi cô noåi giaän ñuøng ñuøng.

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- 1220 -

- Daøn baøi raát laø khuùc chieát.

Giaû Chính noùi:

- Daøi quaù roài, chæ sôï ñoaïn döôùi laïi röôøm thoâi.

Baûo Ngoïc laïi ñoïc:

AÙi cô thöù maáy trong cung?

Thöù Tö laø gaùi anh huøng hoï Laâm.

Nghieâm leänh xuoáng aû Taàn, gaùi Trieäu,

Maët traêm hoa ñöa tieãn chieán tröôøng.

Leä xuaân ñeø tróu yeân cöông,

AÙo baøo laëng leõ, ñeâm tröôøng haét hiu.

Cuoäc thua ñöôïc khoù chieàu ñònh tröôùc,

Ñaùp ôn ngöôøi troïn öôùc töû sinh.

Giaëc kia hung haõn thoâi ñaønh,

Hoa tan taùc caùnh, tuyeät xanh xaùm maøu.

Quyeän muøi phaán voù caâu ngaøo ngaït,

Xa gia höông hoàn giaït beân thaønh.

Tin söông sôùm baùo veà kinh,

Chò em naøo chaúng xoùt tình cho ai.

Noãi maát ñaát con trôøi caøng böïc,

Nhìn traêm quan ñaàu guïc ngoài trô.

Trong trieàu vaên vuõ baáy giôø,

Ñaõ ngöôøi naøo ñöôïc nhö laø Laâm nöông?

Laâm nöông nghó ñeán maø thöông,

Ca roài loøng nhöõng baøng hoaøng khoân nguoâi !

Ñoïc xong, moïi ngöôøi ñeàu khen ngôïi khoâng ngôùt, laïi xem moät löôït

nöõa.

Giaû Chính cöôøi noùi:

- Tuy noùi ñöôïc maáy caâu, nhöng cuõng khoâng saùt maáy.

Lieàn baûo:

- Thoâi cho veà.

Ba ngöôøi nhö ñöôïc tha toäi, ñeàu ñi ra, roài ai veà nhaø naáy. Baûo Ngoïc

trong buïng buoàn raàu, luùc veà ñeán vöôøn troâng thaáy hoa phuø dung treân

- 1221 -

ao, nhôù ngay chuyeän Tình Vaên, laïi thaáy vui söôùng, roài nhìn hoa phuø

dung than vaõn moät luùc. Sau laïi nghó: “Khi Tình Vaên cheát, ta chöa ñeán

teá tröôùc linh cöõu, baây giôø teá ôû tröôùc hoa phuø dung, laïi khoâng taän leã

hôn sao?” Nghó xong, muoán laøm leã ngay, nhöng laïi töï nhuû: “Duø theá

nhöng cuõng khoâng neân caåu thaû quaù, phaûi coù aùo muõ chænh teà, ñoà leã ñaày

ñuû thì môùi thöïc laø thaønh kính”. Roài nghó buïng: “Coå nhaân noùi: Rau coû

thöôøng duøng ôû nôi bôø ao, vuõng nöôùc cuõng coù theå ñem daâng vöông coâng,

teá quyû thaàn ñöôïc. Chæ coát coù loøng thaønh kính, chöù khoâng keå leã vaät

sang heøn. Nhöng neáu khoâng laøm moät baøi vaên teá, thì noãi buoàn raàu

chua xoùt naøy khoâng coù choã naøo phaùt tieát ra ñöôïc”. Baûo Ngoïc lieàn laáy

moät böùc luïa giao traéng maø tröôùc kia Tình Vaên vaãn thích, vieát moät baøi

baèng chöõ chaân phöông, goïi laø “Baøi vaên teá coâ phuø dung”. Tröôùc laø ba�/i><�i

töïa, sau laø baøi ca. Laïi baøy boán thöù ñoà aên maø Tình Vaên vaãn thích khi

coøn soáng. Ñeán luùc chieàu taø, ngöôøi vaéng Baûo Ngoïc sai boïn a hoaøn böng

ñeán baøy ôû tröôùc hoa phuø dung. Laøm leã xong, treo baøi vaên teá leân caønh

hoa, roài khoùc vaø ñoïc:

“Nay laø naêm thaùi bình beàn vöõng, laø thaùng hoa dung, hoa queá ñua

töôi, laø ngaøy khoâng bieát laøm theá naøo ñöôïc. Ngoïc thoâ troïc naøy ôû vieän

Di Hoàng, goïi laø coù nhò caùc hoa, luïa giao traéng, nöôùc suoái thôm vaø cheø

öôùp moùc, boán thöù naøy tuy laø vaät raát taàm thöôøng, nhöng cuõng ñeå toû

loøng thaønh tín, ñem ñeán teá ôû tröôùc nöõ thaàn phuø dung, giöõ chöùc cai

quaûn caùc hoa muøa thu ôû cung Baïch Ñeá vaø coù lôøi kính teá raèng:

Troäm nghó, töø khi coâ xuoáng coõi traàn, ñeán nay ñaõ möôøi saùu naêm.

Hoï teân queâ quaùn thaát laïc töø laâu, khoâng sao tra cöùu ñöôïc. Nhôù nhöõng

khi chung chaên goái, cuøng taém goäi, nhöõng ñeâm ngoài nghæ maùt, ñi chôi

rong. Ngoïc naøy cuøng coâ vui ñuøa thaân maät môùi ñöôïc veûn veïn naêm nam

taùm thaùng; ngaøy vui sao laïi ngaén nguûi theá naøy! Nhôù coâ luùc bình sinh,

chaát thì cao quyù, vaøng ngoïc cuõng thua; thaân laïi traéng trong, tuyeát

baêng khoân saùnh. Tinh thaàn saùng suoát, aùt caû maët trôøi, ngoâi sao, neùt

maët vui töôi, hôn haún giaêng soi, hoa nôû. Chò em meán ngöôøi taøi saéc,

vuù boõ troïng böïc hieàn hoøa. Ngôø ñaâu, bay quaù cao cho chim ñoäc gheùt

ghen, gioáng caét noï sa vaøo baãy löôùi; muøi thôm löïng neân coû gai töùc toái,

khoùm lau kia laïi bò böøa caøo! Hoa voán nhaùt roài, naøo quen gioù taùp?

Lieãu xem buoàn quaù, khoân choáng möa raøo! Bò loaøi saâu boï deøm pha,

maéc beänh cao hoang nguy hieåm. Vì theá, moâi anh ñaøo nhôït laïi, reàn ró

vaàn thô, veû hoàng haïnh se daàn, voõ vaøng neùt maët. Nhöõng lôøi chì chieát,

- 1222 -

töø choã maøn the; nhieàu caûnh choâng gai, lan ngoaøi cöûa ngoõ. Ngaám

ngaàm buïng ñaõ chaùn roài; böïc töùc oan coøn buoäc maõi. Veû cao quyù toå

ngöôøi ghen gheùt, trong buoàng the maø ngao ngaùn caûnh “Tröôøng Sa”;(1)

loøng kieân trinh gaëp buoåi gian truaân, baïn khaên yeám nhöõng aâm thaàm

nôi nhaïn taùi.(2) Ñaéng cay mình chòu; vuøi daäp ai thöông? Tan taùc maây

tieân; mòt muø goùt ngoïc. Baõi môø hang thuoác, höông khöôùc töû ñaâu ñaây?

Beå vaéng beø thieân, thuoác hoài sinh naøo thaáy? Neùt ngaøi bieâng bieác, ta veõ

tröôùc kia; tay ngoïc laïnh luøng, ai ngöôøi uû aám? Vaïc noï thuoác thöøa böøa

baõi; aùo kia ngaán leä ñaàm ñìa. Hoäp xaï nguyeät môû laïi theâm buoàn, göông

ñaønh loan vaéng; goã ñaøn vaân tung ra töøng maûnh, löôïc hoùa roàng bay.

Hoa vaøng vöùt ñaùm coû gianh; hoäp bieác nhaët nôi gioù buïi. Laàu Chi

Thöôùc buoàn teânh thaát tòch, coøn caùi kim treo; giaûi Uyeân Öông ñöùt haún

naêm daây, hoûi ai ngöôøi noái? Huoáng chi gaëp tieát kim thu; quyeàn veà

Baïch Ñeá. Chaên ñôn mô moäng; nhaø cöûa ñìu hiu. Theàm queá traêng môø,

boùng ñeïp hoàn thôm ñaâu taù; maøn dung höông nhaït, löng eo hôi yeáu

coøn chi! Ñaày trôøi coû heùo, naøo chæ saäy lau? Khaép ñaát tieáng buoàn,

nhöõng laø giun deá. Theàm long lanh moùc, tieáng chaøy gieo gioù loït trong

reøm; töôøng laùc ñaùc möa, khuùc saùo oaùn khoân nghe ngoaøi vieän. Tröôùc

theàm anh vuõ chöa queân, luoân mieäng teân thôm vaãn goïi; ngoaøi cöûa haûi

ñöôøng ñaõ heùo, baùo tin ngöôøi ngoïc saép ñi. Troø chôi sau reøm, goùt sen

vaéng ngaét; choïi gaø treân coû, hoa lan chôø hoaøi. Chæ theâu boû laïi, aùo hoa

luïa baïc ai khaâu? Tô baêng gaáp roài, höông ngöï baøn laø chöa ñoát. Theo

leänh cha luùc tröôùc, dong xe xa tôùi phöông vieân, traùi oai meï laàn naøy,

choáng gaäy toan ñöa linh cöõu. Chôït nghe, vaùn thôm bò chaùy, tình “coäng

huyeät” ñaâu coøn; quaùch ñaù vôõ tan, nghóa ñoàng hoâi(3) ñaùng theïn. Ñeán

noãi gioù taây luøa vaøo chuøa cuõ, laån quaát ma trôi; boùng chieàu roïi khaép goø

hoang, raõ rôøi xöông traéng. Thu du xaøo xaïc; lau saäy ñìu hiu. Vöôïn keâu

döôùi ñaù söông muø; ma khoùc quanh vuøng khoùi toûa. Naøo phaûi trong

maøn luïa ñoû, chaøng noï tình saâu; môùi hay döôùi baõi ñaát vaøng, gaùi kia

meänh baïc. Ñaát Nhöõ Nam doøng doøng gioït leä, nhoû tröôùc gioù taây; nôi Töû

Traïch ngaàm ngaám tình rieâng, giaõi cuøng traêng laïnh. Than oâi! Ma quyû

thöïc laø ñoäc aùc; thaàn linh naøo coù gheùt ghen. Luõ deøm pha ñaønh phaûi

raïch moàm, tha laøm sao ñöôïc? Con aùc phuï duø ñem moå buïng, giaän vaãn

(1) Giaû Nghò ñôøi Haùn, bò deøm pha phaûi ñaøy ra Tröôøng Sa.

(2) Nôi bieân cöông chæ coù chim nhaïn môùi qua ñöôïc.

(3) Coäng huyeät vaø ñoàng hoâi coù nghóa laø soáng cheát coù nhau.

- 1223 -

chöa nguoâi! Tuy duyeân traàn coâ chöûa beùn bao laâu; nhöng loøng queâ,

Ngoïc naøy khoân xieát taû. Noãi rieâng quyeân luyeán, thaêm hoûi aân caàn. Môùi

bieát côø thöôïng ñeá cho vôøi; nôi cung hoa ñôïi chieáu. Soáng thì baïn beø lan

hueä, thaùc thì cai quaûn phuø dung. Tuy nghe lôøi haàu nhoû, chuyeän khaù

hoang ñöôøng, nhöng cöù yù Ngoïc naøy, leõ ñaø xaùc thöïc. Taïi sao theá? Ngaøy

tröôùc Dieäp Phaùp Thieän(1) baét hoàn Lyù Ung vieát heát baøi bia; Lyù Tröôøng

Caùt(2) theo leänh Ngoïc Hoaøng leân laøm baøi kyù. Vieäc tuy khaùc nhau,

nhöng leõ thì moät. Neân phaûi löïa taøi maø giao vieäc, neáu duøng ngöôøi

khoâng ñuùng thì chaúng hoùa ra laïm laém sao? Vaäy môùi bieát ñöùc thöôïng

ñeá caân nhaéc töøng ngöôøi, giao phoù coâng vieäc, raát laø ñuùng vaø raât laø hôïp,

khoâng uoång caùi tính chaát trôøi ñaõ phuù cho moïi ngöôøi. Mong linh hoàn

coâ khoâng bao giôø môø toái, thöôøng hay phaûng phaát veà ñaây, neân cöù lieàu

lónh ñoïc maáy caâu queâ keäch naøy, chaéc khoâng phaûi nhaøm tai ngöôøi

saùng suoát.

Lieàn haùt baøi chieâu hoàn:

- Trôøi xanh xanh chöø, hay coâ cöôõi roàng ngoïc daïo chôi treân khoâng

ñaây?

Ñaát sao moâng meânh chöø, hay coâ ngoài xe giao töôïng xuoáng chôi

suoái vaøng ñaây?

Nhìn taøn luïa laáp laùnh chöø, hay sao Cô, sao Vó saùng röïc leân ñaây?

Daãn ñöôøng laïi coù haøng taøn chöø, hay sao Nguy hö ñi hoä veä ñaây?

Theo haàu laïi coù boïn thaàn maây chöø, hay coâ cöôõi maët traêng ñi chôi

ñaây?

Tieáng baùnh xe loäc coäc chöø, hay coâ ngoài xe loan ñi rong ñaây?

Muøi thôm thoang thoaûng chöø, hay hoa haønh ñoã teát laøm daây ñeo

ñaây?

Maøu quaàn aùo choùi loïi chöø, hay chaïm maët traêng laøm ñoà trang söùc

ñaây?

Möôïn nôi um tuøm ñeå laøm ñaøn teâ chöø, hay caàm ñuoác sen ñeå thaép

daàu hoa lan ñaây?

(1) Dieäp Phaùp Thieän ngöôøi ñôøi Ñöôøng. OÂng nhôø Lyù Ung vieát baøi vaên bia. Lyù Ung khoâng

nhaän. Moät hoâm, Lyù Ung naèm nguû, mô thaáy mình vieát baøi vaên bia. Khi tænh daäy, vaãn

chöa tin thì Dieäp Phaùp Thieän caàm baøi vaên ñeán.

(2) Töùc Lyù Haï ñôøi Ñöôøng. Moät hoâm, coù ngöôøi con gaùi maëc aùo ñoû ñeán môøi Lyù Haï noùi:

“Ngoïc Ñeá ñaõ laøm xong laàu, môøi oâng leân laøm baøi kyù”.

- 1224 -

Cheùn röôïu baèng quaû baàu veõ chöø, hay röôïu ngon laãn muøi hoa queá

ñaây?

Ngöûa maët leân nhìn ñaùm maây chöø, thaáp thoaùng nhö troâng thaáy ai

ñaây?

Gheù tai nghe döôùi laøn soùng chöø, mô maøng nhö nghe tieáng ai ñaây?

Ñònh rong chôi khaép khoaûng bao la chöø, nôõ boû ta trô troïi daïo coõi

traàn ñaây?

Nhôø thaàn gioù ñaåy xe cho ta chöø, ñeå ñöôïc cuøng naém daây cöông trôû

veà ñaây?

Noãi thöông caûm trong loøng chöø, keâu gaøo maõi coù laøm chi ñaây?

Sao coâ cöù laëng leõ ngoài yeân chöø, hay loøng trôøi muoán thay ñoåi theá

naøo ñaây?

Ñaõ ôû yeân nôi saâu thaúm chöø, laïi coøn muoán trôû laïi laøm kieáp gì ñaây?

Ñöông bò goâng cuøm döôùi haï giôùi chöø, coù thieâng haõy ruû ta cuøng

leân ñaây?

ÔÛ laïi hay veà, thoâi coâ veà ñaây?

Coøn nhö laëng leõ meânh moâng, coâ giôø naèm ñaáy.

Duø coâ coù veà, ta naøo troâng thaáy?

Maøn che chaèng nhöõng daây leo; xöông boà moïc thaønh haøng daõy.

Haún maét lieãu nguû ñaõ ham roài, chaéc loøng sen giôø khoâng ñaéng maáy.

Heïn treân non queá. Toá Nöõ(1) mieäng chaøo; ñoùn döôùi beán Lan, Baät

phi(2) tay vaãy.

Seânh Loäng Ngoïc(3) laùch caùch gaàn xa, troáng haøn hoaøng(4) thuøng

thuøng vang daäy.

Leân vuøng Tung Nhaïc, hoûi Phi Töû ñaâu ñaây, daïo nuùi Ly Sôn, tìm

laõo tieân naøo thaáy?

Löôïn soâng Laïc Thuûy, ruøa hieän ñieàm laønh; haùt khuùc Haøm Trì, thuù

ñua ñieäu nhaûy.

(1) Töùc Haèng Nga.

(2) Töùc Laïc thaàn.

(3) Ñôøi Taàn Muïc coâng, naøng Loäng Ngoïc hoïc saùo Tieâu Söû, sau hai ngöôøi laáy nhau.

(4) OÁng saùo.

- 1225 -

Röøng Chaâu Laâm(1) saùng röïc, phöôïng ñaäu treân cao; soâng Xích

Thuûy(2) ñoû ngaàu, roàng gaàm döôùi ñaùy.

Leã moïn goïi laø, loøng thaønh nhaän laáy.

Töø Haø Thaønh(3) xe quay baùnh raàm raàm, veà Huyeàn Phoá(4) gioù phaát

côø haây haåy.

Ñaõ quaán quít sao boãng e deø, ñaõ hieån hieän sao coøn troán chaïy?

Khi tan khi hoïp, nhö khoùi maây bay; luùc gaàn luùc xa, nhöôøng möa

muø vaäy.

Sao töøng haøng roïi, maây vaãn saïch laøu; traêng nöûa ñeâm soi, nuùi

soâng loäng laãy.

Trong khi thöùc nguû, ñaâu thaáy vui cöôøi? Maø noãi loøng rieâng, vaãn

coøn aùy naùy?

Nay toâi ngaäm nguøi than thôû, giaøn giuïa leä rôi.

Quaõng khoâng laëng leõ chöø, ñaâu laø tieáng ngöôøi!

Truùc reo laùch taùch chöø, nghe nhö saùo trôøi!

Chim xaøo xaïc chöø sôï bay khaép nôi!

Caù phaäp phoàng chöø laën xuoáng ñaùy khôi.

Ñeå toû loøng thaønh chöø, daâng leã kính ngöôøi.

Hoàn nay coù thieâng, hieån hieän cho coi.

Than oâi! Thöông thay! Mong coâ veà höôûng!

Baûo Ngoïc ñoïc xong, lieàn ñoát vaên teá, daâng traø, quyeán luyeán khoâng

nôõ döùt. A hoaøn giuïc maáy laàn môùi chòu quay veà. Chôït nghe thaáy phía

sau nuùi ñaù coù ngöôøi cöôøi noùi: “Xin haõy ñöùng laïi”. Hai ngöôøi nghe thaáy,

hoaûng sôï. A hoaøn nhoû quay laïi nhìn thaáy moät boùng ngöôøi trong khoùm

hoa phuø dung ñi ra. A hoaøn keâu leân:

- Cheát roài, coù ma! Chò Tình Vaên hieän hoàn veà thöïc roài!

Baûo Ngoïc sôï haõi ñöùng nhìn, khoâng bieát laø ngöôøi hay ma.

o0o

Hoài thöù baûy möôi chín

Röôùc laáy sö töû Haø Ñoâng, Tieát Baøn hoái haän

Vôù phaûi gioáng soùi Trung Sôn, Ngheânh Xuaân nhaàm to

- 1227 -

Teá Tình Vaên xong, thaáy trong boùng hoa coù tieáng ngöôøi, Baûo Ngoïc

giaät naåy mình. Nhìn kyõ chaúng phaûi ai laï, chính laø Ñaïi Ngoïc hôùn hôû

cöôøi noùi:

- Baøi vaên teá raát môùi laï! Coù theå cuøng truyeàn vôùi baøi bia Taøo Nga(1)

ñöôïc ñaáy.

Baûo Ngoïc nghe xong ñoû maët leân cöôøi:

- Toâi nghó loái vaên teá hieän giôø quen thuoäc quaù roài neân ñoåi laøm theå

môùi. Chaúng qua toâi laøm ñuøa moät luùc ñaáy thoâi, ngôø ñaâu em laïi nghe

thaáy. Coù caâu naøo dôû laém, em söûa ñoåi laïi cho.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Baøi nhaùp cuûa anh ñeå ñaâu em phaûi xem kyõ môùi ñöôïc. Baøi daøi

nhö theá em chaúng bieát anh noùi nhöõng gì. Chæ nghe ôû giöõa baøi coù hai

caâu “Trong maøn luïa ñoû, chaøng noï tình saâu; döôùi baõi ñaát vaøng, gaùi kia

baïc meänh”. Hai caâu ñoái nhau yù thì hay ñaáy, nhöng “trong maøn luïa ñoû”,

chöõ tuïc vaø khoâng xöùng. Hieän coù söï thöïc ngay tröôùc maét, sao anh

khoâng duøng?

(1) Ñoä Thöôïng ñôøi Haäu Haùn laøm baøi vaên bia ghi söï tích ngöôøi thieáu nöõ teân laø Taøo Nga.

- Söï thöïc gì ôû tröôùc maét?

- Hieän nay cöûa soå cuûa chuùng ta ñeàu che baèng thöù sa maøu raùng

trôøi, sao khoâng noùi “tröôùc song sa ñoû, chaøng noï ña tình”.

Baûo Ngoïc daäm chaân cöôøi noù:

- Hay laém, hay laém! Chæ coù em môùi nghó ra ñöôïc, noùi ra ñöôïc.Theá

môùi bieát xöa nay trong thieân haï caûnh ñeïp vieäc hay saün coù raát nhieàu,

chæ vì chuùng toâi laø ngöôøi ngu khoâng nghó ra ñöôïc ñaáy thoâi. Nhöng coù

moät vieäc, tuy caâu aáy ñoái theá thì hay thöïc, nhöng em noùi theá coøn ñöôïc,

chöù toâi thì khoâng daùm ñöông noåi.

Noùi xong laïi luoân mieäng “khoâng daùm”.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Coù haïi gì? Cöûa soå cuûa em töùc laø cöûa soå cuûa anh, vieäc gì phaûi

phaân bieät nhö theá? Chæ toå laøm cho theâm xa laï maø thoâi. Ñôøi xöa ngöôøi

khaùc hoï hoaëc ngöôøi giöõa ñöôøng vaãn cuøng nhau “cöôõi con ngöïa beùo,

maëc aùo cöøu nheï, ñeán raùch cuõng khoâng phaøn naøn”(1) huoáng chi laø

chuùng ta?

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Noùi veà tình keát giao thì khoâng nhöõng “ngöïa beùo, aùo cöøu” daãu

ñeán “vaøng baïc chaâu baùu” cuõng khoâng neân “suy bì taån maån”, nhöng

quyeát khoâng theå naøo soã saøng vôùi caùc baïn khueâ caùc ñöôïc. Baây giôø toâi

ñoåi chöõ “chaøng noï” “gaùi kia” ñi, coi nhö laø baøi cuûa em teá thì laïi caøng

hay. Xöa nay em ñoái vôùi coâ aáy raát töû teá neân thaø boû caû baøi vaên teá naøy

ñi chöù quyeát khoâng theå boû caùi caâu “tröôùc song sa ñoû” ñöôïc. Chi baèng

ñoåi laïi laø “tröôùc song sa ñoû, tieåu thö ña tình; döôùi baõi ñaát vaøng, a

hoaøn baïc meänh”. Neáu ñöôïc nhö theá, tuy khoâng dính daùng gì ñeán, toâi

cuõng thoûa loøng.

- Coâ aáy khoâng phaûi laø a hoaøn cuûa em, sao duøng ñöôïc caâu aáy?

Nhöõng chöõ “tieåu thö” “a hoaøn” nghe cuõng khoâng ñöôïc nhaõ. Chôø ñeán

khi Töû Quyeân cheát, em seõ duøng caâu aáy cuõng chöa muoän.

- Sao em laïi ruûa coâ aáy theá?

- Chính anh ruûa, chöù em coù ruûa noù ñaâu.

- Toâi nghó ra roài, ñoåi theá naøy thì oån: “Tröôùc song sa ñoû, toâi thöïc

voâ duyeân; döôùi baõi ñaát vaøng, coâ sao baïc meänh!”

(1) Chöõ trong luaän ngöõ.

- 1228 -

Ñaïi Ngoïc nghe xong, ñoåi ngay neùt maët, trong buïng raát hoà nghi,

nhöng khoâng ñeå loä ra ngoaøi neùt maët. Voäi mæm cöôøi gaät ñaàu khen hay

vaø noùi:

- Hay ñaáy. Thoâi ñöøng ñoåi nhaûm nöõa, mau veà maø laøm vieäc ñi. Vöøa

roài môï sai ngöôøi tìm anh, baûo laø saùng sôùm mai phaûi sang beân nhaø

caäu Caû. Coâ Ngheânh Xuaân ñaõ coù ngöôøi ñeán hoûi, coù leõ ngaøy mai hoï ñeán,

vì theá môï baûo caùc anh sang.

- Vieäc gì phaûi voäi theá? Ngöôøi toâi khoâng ñöôïc khoûe, chöa chaéc

ngaøy mai ñaõ ñi ñöôïc.

- Laïi giôû troø roài! Em khuyeân anh phaûi söûa ñoåi caùi tính neát aáy ñi.

Chaû gì cuõng ñaõ lôùn roài.

Vöøa noùi, Ñaïi Ngoïc vöøa ho suø suï. Baûo Ngoïc noùi:

- ÔÛ ñaây gioù laïnh, chuùng ta cöù ñöùng maõi, nhôõ bò caûm laïnh thì

khoâng phaûi chuyeän chôi ñaâu. Thoâi ñi veà ñi.

- Em cuõng veà nghæ ñaây, ngaøy mai laïi gaëp.

Noùi xong lieàn theo ñöôøng khaùc quay ñi. Baûo Ngoïc ñaønh phaûi laån

thaån trôû veà. Chôït nghó khoâng coù ngöôøi theo Ñaïi Ngoïc, lieàn sai a hoaøn

nhoû ñöa ñi. Roài moät mình veà vieän Di Hoàng, quaû coù boïn vuù cuûa Vöông

phu nhaân ñeán baûo saùng sôùm mai phaûi sang nhaø Giaû Xaù, ñuùng nhö lôøi

Ñaïi Ngoïc vöøa noùi.

Giaû Xaù ñaõ höùa gaû Ngheânh Xuaân cho nhaø hoï Toân. Hoï Toân ngöôøi ôû

phuû Ñaïi Ñoàng, oâng cha xuaát thaân quan voõ, laø moân sinh cuûa hai phuû

Vinh, Ninh ngaøy tröôùc, keå ra cuõng laø choã thaân. Hieän giôø nhaø hoï Toân

chæ coù moät ngöôøi ôû Kinh taäp chöùc chæ huy, ngöôøi aáy teân laø Toân Thieäu

Toå, maët muõi khoâi ngoâ, thaân theå huøng traùng, theo ngheà cung maõ, giao

thieäp tinh khoân, chöa ñaày 30 tuoåi, nhaø laïi giaøu coù, hieän ñöông haäu boå

ôû boä binh ñeå ñôïi thaêng chöùc.

Giaû Xaù thaáy anh ta chöa coù vôï, laïi laø con chaùu nhaø theá gia, nhaân

phaåm vaø gia theá cuõng ñeàu xöùng ñaùng, neân choïn laøm giai teá. Vieäc naøy

cuõng ñaõ trình Giaû maãu. Giaû maãu khoâng baèng loøng, nhöng nghó vieäc

vôï choàng laø töï yù trôøi, cha noù ñaõ ñöùng laøm chuû thì vieäc gì phaûi daây

vaøo cho laém chuyeän? Vì theá chæ noùi “bieát roài”, ngoaøi ra khoâng toû yù gì

nöõa.

Giaû Chính xöa nay vaãn gheùt nhaø hoï Toân, tuy laø choã theá gia,

chaúng qua oâng noù ngaøy tröôùc haâm moä theá löïc phuû Vinh, phuû Ninh, coù

- 1229 -

nhöõng vieäc khoâng thu xeáp ñöôïc, phaûi ñeán xin laøm moân haï, chöù khoâng

phaûi laø doøng doõi thi thö. OÂng ta ñaõ khuyeân ngaên maáy laàn, nhöng Giaû

Xaù khoâng nghe, neân ñaønh phaûi chòu.

Baûo Ngoïc chöa heà gaëp maët Toân Thieäu Toå bao giôø, hoâm sau ñaønh

phaûi ñeán cho qua chuyeän. Nghe noùi ngaøy cöôùi ñaõ ñeán nôi, chæ trong

naêm nay Ngheânh Xuaân seõ veà nhaø choàng, laïi thaáy Hình phu nhaân ñeán

trình Giaû maãu xin ñoùn Ngheânh Xuaân ra khoûi vöôøn Ñaïi Quan, Baûo

Ngoïc caøng maát vui, ngaøy naøo cuõng ngô ngô, ngaån ngaån, khoâng bieát

laøm gì cho khuaây. Sau laïi ñöôïc tin cho boán a hoaøn ñi theo haàu

Ngheânh Xuaân, Baûo Ngoïc giaäm chaân noùi:

- Töø nay trôû ñi, treân ñôøi naøy laïi thieáu haún naêm ngöôøi trong saïch.

Roài ngaøy naøo cuõng ñeán Töû Laêng Chaûu, ngaém nhìn ngô ngaån,

thaáy hieân song laëng leõ, bình tröôøng vaéng tanh, chæ coøn coù vaøi baø giaø

ôû ñaáy tröïc daï. Treân bôø thì hoa lau laù saäy, laûo ñaûo taû tôi, hình nhö coù

veû nhôù thöông ngöôøi cuõ, chöù khoâng khoe ñeïp ñua töôi nhö nhöõng

ngaøy tröôùc nöõa. Baûo Ngoïc khoâng caàm loøng ñöôïc, lieàn öùng khaåu ñoïc

moät baøi haùt:

Ñeâm thu bôø ao gioù thoåi laïnh,

AÁu ñoû sen taøn ngoïc laáp laùnh.

Hoa lau laù aáu buoàn laøm sao,

Moùc naëng söông sa caây raõ nhaùnh.

Suoát ngaøy vaéng haún tieáng ñaùnh côø,

Laám taám baøn côø ñaát eùn nhô.

Ngöôøi xöa xa baïn coøn thöông tieác,

Tình nghóa chaân tay nôõ ñeå ngô!

Baûo Ngoïc vöøa ngaâm xong, chôït nghe ñaèng sau coù tieáng ngöôøi cöôøi

nôùi:

- Sao caäu laïi ñaâm ngaây ra theá?

Baûo Ngoïc voäi quay laïi nhìn, hoùa ra Höông Laêng, Baûo Ngoïc voäi

cöôøi noùi

- Chò ôi, baây giôø chò ñeán ñaây laøm gì? Ñaõ laâu khoâng thaáy chò ñeán

chôi.

Höông Laêng voã tay cöôøi hì hì noùi:

- 1230 -

- Sao toâi laïi khoâng muoán ñeán? Vì baây giôø anh caäu ñaõ veà, toâi ñaâu

ñöôïc töï do nhö tröôùc! Vöøa roài baø sai ngöôøi ñi tìm môï Phöôïng, nhöng

khoâng thaáy, baûo laø môï aáy vaøo chôi trong vöôøn. Toâi nghe noùi theá, lieàn

nhaän laáy vieäc naøy vaøo ñaây tìm, gaëp a hoaøn môï aáy laïi baûo laø ôû beân

Ñaïo Höông thoân. Giôø toâi sang beân aáy, khoâng ngôø laïi gaëp caäu. Toâi coøn

muoán boûi caäu: Chò Taäp Nhaân maáy hoâm nay coù khoûe khoâng? Taïi sao

chò Tình Vaên laïi cheát ñoät ngoät nhö vaäy? Chò aáy maéc beänh gì? Coâ Hai

doïn ñi quaù nhanh! Caäu xem nôi naøy chaû maáy choác ñaõ vaéng tanh vaéng

ngaét!

Baûo Ngoïc cöù aäm öø, laïi môøi Höông Laêng ñeán vieän Di Hoàng uoáng

nöôùc. Höông Laêng noùi:

- Baây giôø khoâng theå ñeán ñöôïc, phaûi ñi tìm môï Hai, noùi xong vieäc

chính roài toâi seõ ñeán.

- Vieäc gì maø voäi theá?

- Veà vieäc anh caäu laáy vôï, neân raát caàn.

- Theá thì ñònh hoûi con caùi nhaø ai môùi ñaùng? Ñaõ reâu rao ñeán nöûa

naêm nay roài, hoâm nay thì baûo con nhaø hoï Tröông khaù, ngaøy mai laïi

muoán laáy con nhaø hoï Lyù, ngaøy kia laïi baøn taùn ñeán con nhaø hoï Vöông

toát hôn. Con gaùi nhöõng nhaø aáy khoâng bieát coù toäi gì maø cöù ñeå cho

ngöôøi töï döng baøn ra taùn vaøo maõi?

- Baây giôø thì nhaát ñònh roài, khoâng phaûi vöôùng vít ñeán nhaø khaùc

nöõa.

- Ñònh hoûi con nhaø ai ñaáy?

- Hoâm noï anh caäu ñi buoân, tieän ñöôøng ñeán thaêm nhaø baø con quen

thuoäc. Nhaø naøy ñaõ quen bieát töø laâu, cuøng nhaø chuùng toâi ñeàu ghi teân

mua haøng cho nhaø vua ôû boä hoä, cuõng laø moät nhaø ñaïi gia haïng nhaát,

haïng nhì. Noùi veà lai lòch thì hai phuû ta ñeàu bieát tieáng nhaø aáy. Khaép

trong kinh thaønh naøy, treân töø vöông haàu, döôùi ñeán ngöôøi buoân baùn,

ñeàu goïi nhaø aáy laø “nhaø hoa queá hoï Haï”.

- Sao goïi laø “Nhaø hoa queá hoï Haï”?

- Nhaø aáy voán laø hoï Haï, raát giaøu. Khoâng keå soá ruoäng ñaát, rieâng

choã troàng queá cuõng coù maáy chuïc khoaûnh. Caû ñaát Tröôøng An naøy,

nhöõng hieäu baùn hoa queá ôû trong vaø ngoaøi thaønh, ñeàu laø cuûa nhaø aáy caû.

Taát caû nhöõng chaäu caûnh baøy ôû trong cung cuõng ñeàu laø cuûa nhaø aáy

ñem daâng. Vì theá môùi coù caùi teân rieâng aáy. Hieän giôø oâng cuï ñaõ maát roài,

- 1231 -

chæ coøn baø cuï giaø ôû vôùi coâ con gaùi. Coâ naøy khoâng coù anh em gì caû.

Ñaùng tieác nhaø aáy theá maø tuyeät töï.

- Nhaø aáy tuyeät töï hay khoâng cuõng maëc, chæ hoûi xem coâ aáy coù ñeïp

khoâng? Taïi sao anh aáy laïi baèng loøng?

- Moät laø duyeân trôøi, hai laø anh aáy öng yù, “maét tình nhìn thaáy

Taây Thi”. Naêm tröôùc hai nhaø thöôøng ñi laïi vôùi nhau, töø beù hoï vaãn

chôi ñuøa moät choã. Keå hoï laø anh em con coâ con caäu, khoâng phaûi giöõ

hieàm nghi gì. Maáy naêm xa nhau, hoâm tröôùc anh caäu coù ñeán nhaø chôi.

Baø cuï Haï khoâng coù con trai, thaáy anh caäu daùng daáp nhö vaäy, vöøa

khoùc vöøa cöôøi, coi quyù hôn con ñeû. Roài cho hai ngöôøi gaëp nhau. Ai ngôø

coâ aáy töôi ñeïp nhö boâng hoa, cuõng ñoïc saùch bieát chöõ, vì theá anh caäu

baèng loøng ngay. Caû boïn laøm coâng trong hieäu cuõng ôû ñaáy quaáy nhieãu

ba boán ngaøy. Hoï coøn giöõ laïi maáy hoâm nöõa, anh caäu caùo töø maõi môùi ñeå

cho veà. Vöøa veà ñeán nhaø, anh caäu ñaõ thì thaøo vôùi dì caäu ñi hoûi. Dì caäu

ñaõ bieát coâ aáy, laïi laø nôi moân ñaêng hoä ñoái, neân cuõng baèng loøng, lieàn

baøn vôùi dì Hai vaø môï Phöôïng, roài sai ngöôøi ñi hoûi, thì ñöôïc ngay.

Ngaøy cöôùi gaáp quaù, neân chuùng toâi baän roän tuùi buïi. Toâi chæ mong coâ aáy

veà beân naøy cho sôùm, laïi theâm ñöôïc moät ngöôøi laøm thô nöõa ñaáy.

- Chò noùi theá, nhöng toâi vaãn ñeå taâm lo xa hoä chò!

- Caäu noùi gì theá? Toâi vaãn khoâng hieåu.

- Coù gì maø chò khoâng hieåu? Sôï coù ngöôøi khaùc, anh aáy seõ khoâng

thöông chò nöõa.

Höông Laêng nghe noùi, ñoû böøng maët leân, nghieâm neùt maët noùi:

- Noùi theá laø theá naøo? Xöa nay chuùng mình vaãn kính neå nhau, baây

giôø caäu laïi nhaéc ñeán nhöõng chuyeän aáy. Khoâng traùch ñöôïc ai cuõng baûo

caäu laø ngöôøi khoâng theå gaàn guõi ñöôïc!

Vöøa noùi vöøa quay ngöôøi ñi veà.

Baûo Ngoïc thaáy Höông Laêng nhö vaäy, töng höûng nhö maát moät vaät

gì, ñöùng ngaån ngöôøi ra moät luùc, söõng sôø buoàn ruõ, roài quay veà vieän Di

Hoàng, suoát ñeâm traèn troïc khoâng nguû. Hoâm sau boû caû aên uoáng, ngöôøi

phaùt soát leân. Cuõng vì nhöõng vieäc gaàn ñaây nhö khaùm xeùt vöôøn Ñaïi

Quan, ñuoåi Tö Kyø, xa Ngheânh Xuaân, thöông Tình Vaên, Baûo Ngoïc ñaâm

ra xaáu hoå sôï haõi vaø thöông xoùt, laïi theâm bò caûm phong haøn, neân sinh

ra beänh, naèm lieät giöôøng khoâng daäy ñöôïc. Giaû maãu nghe thaáy theá,

ngaøy naøo cuõng ñeán thaêm nom. Vöông phu nhaân trong loøng hoái haän veà

- 1232 -

vieäc Tình Vaên ñaõ quaù traùch Baûo Ngoïc, nhöng vaãn khoâng ñeå loä ra

ngoaøi maët, chæ daën doø boïn vuù giaø haàu haï troâng nom caån thaän. Moät

ngaøy hai laàn môøi thaày ñeán xem maïch boác thuoác. Sau moät thaùng, Baûo

Ngoïc môùi daàn daàn bình phuïc. Phaûi kieâng khem moät traêm ngaøy môùi

ñöôïc aên ñoà maën, ñoà môõ vaø môùi ñöôïc ñi chôi.

Trong moät traêm ngaøy, Baûo Ngoïc khoâng ñöôïc ra khoûi cöûa, chæ chôi

ñuøa trong nhaø thoâi. Sau boán naêm möôi ngaøy, bò goø eùp quaù Baûo Ngoïc

noùng loøng noùng ruoät, chòu laøm sao ñöôïc? Duø ñaõ baøy heát caùch, nhöng

Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân nhaát ñònh khoâng chòu nghe, neân ñaønh

phaûi chòu, chæ chôi ñuøa böøa baõi vôùi boïn a hoaøn, khoâng thieáu caùch gì.

Sau laïi nghe thaáy beân Tieát Baøn baøy tieäc haùt xöôùng, vui nhoän laï

thöôøng, ñaõ ñoùn coâ daâu veà nhaø, ngöôøi raát xinh ñeïp laïi thoâng chöõ nghóa.

Baûo Ngoïc chæ böïc khoâng ñöôïc ñeán nhìn maët cho thoûa. Ít laâu sau laïi

nghe Ngheânh Xuaân veà nhaø choàng, Baûo Ngoïc nghó ñeán khi chò em

cuøng ôû chung quaán quít vôùi nhau, giôø phaûi xa nhau, duø coù gaëp laïi nöõa,

chaéc cuõng khoâng ñöôïc thaân maät nhö tröôùc. Hieän giôø laïi khoâng ñöôïc

ñeán thaêm, thöïc laøm cho ngöôøi ta buoàn raàu khoân xieát.

Baûo Ngoïc ñaønh phaûi neùn loøng coá nhòn, cuøng boïn a hoaøn noâ ñuøa

cho ñôõ buoàn, may khoûi bò caùi naïn cha baét ñi hoïc. Trong moät traêm

ngaøy aáy, Baûo Ngoïc cuøng a hoaøn nghòch ngôïm böøa baõi, khoâng sôï haõi

gì, giôû heát nhöõng troø chôi ñuøa treân ñôøi chöa töøng thaáy, chæ tröø khoâng

keùo ñoå vieän Di Hoàng thoâi.

Höông Laêng töø luùc caõi laïi Baûo Ngoïc, cho laø Baûo Ngoïc coù yù soã

saøng: “Töø nay ta neân traùnh xa caäu aáy laø phaûi”. Vì theá ít khi lui tôùi

vöôøn Ñaïi Quan. Coâ ta ngaøy naøo cuõng baän roän veà vieäc Tieát Baøn cöôùi

vôï, vì coâ ta cho laø seõ ñöôïc caùi buøa hoä thaân, töï mình truùt bôùt moät

phaàn gaùnh naëng, nhö theá seõ ñöôïc yeân laëng hôn. Laïi bieát ngöôøi aáy coù

taøi coù saéc, chaéc laø nhaõ nhaën vaø dòu daøng, neân mong sao choùng ñeán

ngaøy cöôùi, so vôùi Tieát Baøn laïi coøn soát ruoät hôn nhieàu. Mong maõi môùi

ñeán ngaøy cöôùi, Höông Laêng ñeå yù haàu haï raát laø caån thaän.

Coâ gaùi hoï Haï naêm nay môùi möôøi baûy tuoåi, coù chuùt nhan saéc, cuõng

bieát ít nhieàu chöõ nghóa, nhöng buïng daï thaâm hieåm coù theå noái goùt

ñöôïc Phöôïng Thö. Chæ hieàm moät noãi, töø beù cha cheát sôùm, khoâng coù

anh em ruoät thòt, moät mình laø gaùi, ñöôïc meï naâng niu chieàu chuoäng

nhö hoøn ngoïc baùu, heã con muoán gì laø meï chòu theo ngay, vì theá khoâng

- 1233 -

khoûi gaây neân caùi tính chuù Chích(1), toân mình nhö ñöùc Phaät, reû ngöôøi

nhö buøn; beà ngoaøi thì töôi ñeïp nhö boâng hoa, nhöng beân trong laïi coù

tính noùng naûy nhö saám seùt. Khi ôû nhaø ñoái vôùi ñaùm a hoaøn thì hay

gaét goûng chöûi maéng ñaùnh ñaäp. Baây giôø ñi laáy choàng, töï cho mình ñaõ

laøm baø chuû, khoâng coøn beõn leõn dòu daøng nhö xöa, maø phaûi ra oai môùi

aùp ñaûo ñöôïc moïi ngöôøi. Chò ta thaáy Tieát Baøn laø ngöôøi tính neát öông

ngaïnh, kieâu ngaïo xa xæ, neáu khoâng trò ngay töø ñaàu thì sau naøy taát

khoâng theå phaát côø chæ huy ñöôïc. Laïi thaáy Höông Laêng laø ngöôøi naøng

haàu taøi saéc troïn veïn, caøng naûy ra caùi yù: “Haù ñeå ngöôøi ngoaøi nguû say

beân maøn” cuûa vua Toáng Thaùi Toå dieät nöôùc Nam Ñöôøng(2) tröôùc kia. Vì

nhaø chò ta nhieàu hoa queá, neân luùc beù ñaët teân laø Kim Queá. Khi chò ta

coøn nhaø, khoâng cho ai ñöôïc noùi ñeán hai chöõ “kim” vaø queá”. Neáu ai

khoâng ñeå yù, nhôõ moàm noùi nhaàm moät chöõ, laø bò chò ta ñaùnh ñaäp vaø

phaït thaät naëng. Chò ta cho raèng hai chöõ “hoa queá” khoâng theå caám

ñöôïc, taát phaûi ñoåi ra moät teân khaùc. Laïi nghó: “Hoa queá vaãn coù ñieån

Quaûng Haøn Thöôøng Nga”, lieàn ñoåi hoa queá laøm hoa “thöôøng nga” ñeå

thaàm ví thaân phaän mình. Tieát Baøn voán laø ngöôøi coù môùi nôùi cuõ, laïi

saün tính maïnh röôïu yeáu côm, baây giôø laáy ñöôïc ngöôøi vôï môùi, khoân

xieát vui möøng, neân vieäc gì haén cuõng chieàu chuoäng. Kim Queá thaáy ñöôïc

ñaèng chaân lieàn laân ñaèng ñaàu. Trong khoaûng moät thaùng ñaàu hai ngöôøi

vaãn coøn khí khaùi ngang nhau, chöøng vaøi thaùng sau, Tieát Baøn ñaõ phaûi

chòu nhuït daàn.

Moät hoâm uoáng röôïu xong, Tieát Baøn muoán laøm vieäc gì, baøn vôùi

Kim Queá, Kim Queá nhaát ñònh khoâng nghe. Tieát Baøn khoâng nhòn ñöôïc,

noùi maáy caâu roài haèm haèm boû ñi. Kim Queá lieàn khoùc loùc nhö ngöôøi say

röôïu khoâng aên khoâng uoáng, giaû caùch oám, phaûi môøi thaày ñeán xem

beänh. Thaày thuoác noùi: “Khí huyeát traùi ngöôïc nhau, phaûi uoáng khoan

hung thuaän khí”. Tieát phu nhaân giaän quaù, maéng Tieát Baøn moät traän:

“Baây giôø laáy vôï saép coù con roài, maøy coøn caøn dôû nhö vaäy. Nhaø ngöôøi ta

naâng niu noù nhö chim phöôïng hoaøng, khoù khaên laém môùi ñeû ñöôïc moät

coâ con gaùi, môn môûn nhö ñoùa hoa. Thaáy maøy laø ngöôøi töû teá, hoï môùi

gaû cho. Maøy khoâng bieát thaân bieát phaän, moät loøng moät daï aên ôû vôùi

nhau cho hoøa thuaän, laïi coøn caøn dôû nhö theá. Noác röôïu cho ñaãy vaøo,

(1) Moät teân troäm ñôøi Xuaân Thu, tính raát taøn baïo.

(2) Xem chuù thích ôû hoài 76. ÔÛ ñaây yù noùi Haï Kim Queá ghen khoâng muoán ñeå cho Höông

Laêng soáng yeân oån beân caïnh.

- 1234 -

roài haønh haï con ngöôøi ta! Baây giôø phaûi toán tieàn uoáng thuoác, toán coâng

chaïy chöõa”.

Tieát phu nhaân noùi moät chaëp, laøm Tieát Baøn hoái haän phaûi ñeán voã

veà Kim Queá. Kim Queá thaáy meï choàng noùi theá, laïi caøng leân nöôùc, laøm

boä laøm tòch, khoâng theøm nhìn ñeán Tieát Baøn. Tieát Baøn khoâng bieát

laøm theá naøo, ñaønh than thôû moät mình. Chöøng nöûa thaùng sau, haén

môùi daàn daàn doã ñöôïc Kim Queá nguoâi loøng. Töø ñoù Tieát Baøn laïi caøng

phaûi giöõ gìn caån thaän, tính khí laïi nhuït ñi moät nöûa.

Kim Queá thaáy choàng ñaõ bò ñaùnh ñoå, meï choàng laïi hieàn laønh, lieàn

daàn daàn tìm caùch leân ngöïa muùa göôm. Ban ñaàu chæ môùi kieàm cheá Tieát

Baøn, veà sau ra veû nuõng nòu ñònh aùp leùp caû Tieát phu nhaân vaø Baûo

Thoa. Baûo Thoa ñaõ bieát roõ tính ngang ngöôïc cuûa chò ta, thöôøng tuøy cô

ñoái phoù, duøng nhöõng lôøi kín ñaùo ñeå ñe neït Kim Queá, Kim Queá bieát laø

khoâng theå treâu ñöôïc, muoán tìm choã sô hôû, nhöng tìm khoâng ra, ñaønh

phaûi neùn loøng chieàu chuoäng.

Moät hoâm, Kim Queá ngoài roãi noùi chuyeän phieám vôùi Höông Laêng,

hoûi ñeán cha meï queâ quaùn, thì Höông Laêng ñeàu noùi ñaõ queân maát caû.

Kim Queá khoâng baèng loøng, cho laø coù yù noùi doái, roài hoûi:

- Hai chöõ “Höông Laêng” ai ñaët cho ñaáy?

- Coâ Baûo ñaët cho ñaáy.

- Ai cuõng noùi coâ Baûo thoâng, nhöng chò xem caùi teân naøy thì thaät laø

khoâng thoâng.

- Môï noùi coâ Baûo khoâng thoâng, laø vì môï chöa baøn luaän vôùi coâ aáy

thoâi. Cöù keå ra söùc hoïc cuûa coâ aáy thì ngay oâng lôùn beân phuû Giaû cuõng

thöôøng khen ñaáy.

o0o

Hoài thöù taùm möôi

Gaëp anh choàng phuõ, Höông Laêng bò traän ñoøn oan

Chöõa ñaøn baø ghen, ñaïo só keâ baøi thuoác nhaûm

- 1236 -

Kim Queá nghe thaáy noùi theá, ngoaûnh maët ñi, bóu moâi, khòt muõi,

cöôøi nhaït noùi:

- Khi hoa aáu nôû coù muøi thôm ñaâu? Neáu baûo laø hoa aáu thôm, thì

caùc hoa thôm khaùc seõ ñeå naøo choã naøo? Thöïc laø raát möïc khoâng thoâng.

Höông Laêng noùi:

- Khoâng nhöõng hoa aáu thôm, ngay ñeán laù sen, göông sen cuõng

ñeàu coù moät muøi thôm maùt. Nhöng muøi thôm aáy khoâng thôm baèng muøi

hoa, neáu khi thanh vaéng, hoaëc saùng sôùm hay nöûa ñeâm, ta chòu khoù

thöôûng thöùc, thì caùi muøi aáy cuõng thôm maùt nhö hoa. Ngay caû ñeán hoa

aáu, hoa suùng, laù lau, goác saäy, neáu ñöôïc hôi möa moùc vun töôùi, thì caùi

muøi thôm maùt aáy cuõng laøm cho ngöôøi ta tænh taùo nheï nhaøng.

- Theo nhö coâ no�ay o�i, thì hoa queá, hoa lan thôm khoâng ra gì aø?

Höông Laêng ñöông luùc haêng, queân caû kieâng kî, thuaän mieäng noùi

luoân:

- Muøi thôm cuûa hoa lan hoa queá thì hoa khaùc khoâng theå bì ñöôïc.

Noùi chöa döùt caâu thì a hoaøn cuûa Kim Queá teân laø Baûo Thieàm troû

ngay vaøo maët Höông Laêng maéng:

- Coâ ñaùng cheát! Sao daùm goïi teân môï ra?

Höông Laêng chôït nghó ra, baên khoaên ngöôïng nghòu voäi cöôøi thöa:

- Toâi troùt buoät mieäng, xin môï ñöøng ñeå yù.

Kim Queá cöôøi noùi:

- Coù laøm chuyeän gì aáy. Coâ thöïc caån thaän quaù. Nhöng toâi nghó chöõ

“Höông” vaãn khoâng oån, muoán ñoåi ra moät chöõ khaùc, khoâng bieát coâ coù

baèng loøng hay khoâng?

Höông Laêng cöôøi noùi:

- Sao môï laïi noùi theá? Ngay thaân toâi baây giôø cuõng laø thuoäc veà môï

roài, ñoåi moät chöõ teân maø môï laïi hoûi toâi coù baèng loøng hay khoâng? Nhö

theá toâi ñaâu daùm nhaän. Môï xem chöõ naøo hay thì ñaët teân cho toâi chöõ

aáy.

Kim Queá cöôøi nhaït:

- Coâ noùi cuõng ñuùng ñaáy, nhöng chæ sôï chò Baûo ñeå buïng thoâi.

Höông Laêng cöôøi thöa:

- Môï chöa bieát, luùc tröôùc mua toâi veà, coát ñeå haàu meï thoâi, neân coâ

Baûo ñaët cho toâi caùi teân aáy. Veà sau toâi sang haàu caäu vaø baây giôø coù môï

veà ñaây, laïi caøng khoâng dính daùng gì ñeán coâ aáy nöõa. Vaû chaêng coâ aáy laø

ngöôøi hieåu ñôøi thì vieäc aáy laøm gì maø phaûi töùc giaän?

- Coâ ñaõ noùi theá thì chöõ “höông” khoâng oån baèng chöõ “thu”. Vì muøa

thu thì cuû aáu, hoaû aáu moïc nhieàu, nhö theá chaúng coù goác tích hôn chöõ

“höông” hay sao?

- Thoâi toâi xin nghe lôøi môï.

Töø ñaáy Höông Laêng ñoåi teân laø Thu Laêng. Baûo Thoa cuõng chaúng

ñeå yù ñeán.

Tieát Baøn xöa nay vaãn coù tính “ñöôïc voi ñoøi tieân”. Haén laáy ñöôïc

Kim Queá roài, laïi thaáy a hoaøn cuûa Kim Queá laø Baûo Thieàm coù chuùt

nhan saéc, ñi ñöùng laúng lô ñaùng yeâu, neân thöôøng sai laáy nöôùc pha traø,

coá yù choïc gheïo noù. Baûo Thieàm tuy ñaõ bieát muøi ñôøi, nhöng laïi sôï Kim

Queá, neân khoâng daùm soã saøng, haõy ñeå yù xem neùt maët Kim Qu theá naøo

ñaõ. Kim Queá cuøng doø bieát yù aáy, nghó buïng: “Mình ñöông ñònh baøy

binh boá traän laøm haïi Höông Laêng, chöa tìm ñöôïc choã sô hôû, thì anh

chaøng ñaõ laïi laám leùt ñeán Baûo Thieàm. Mình haõy lieàu gaùn Baûo Thieàm

cho haén, theá naøo haén cuõng thöa nhaït Höông Laêng. Thöøa dòp aáy, ta seõ

- 1237 -

gaït boû Höông Laêng, baáy giôø Baûo Thieàm laø ngöôøi cuûa mình thì cuõng

deã xöû thoâi”.

Chuû yù ñaõ ñònh, chò ta chæ ñôïi thôøi cô laø ra tay.

Moät hoâm vaøo buoåi toái, Tieát Baøn ngaø ngaø say, sai Baûo Thieàm caàm

laáy cheùn, coá yù naém tay Baûo Thieàm. Baûo Thieàm laïi laøm boä laån traùnh,

ruït tay laïi, hai beân cuøng nhôõ tay. “Choang” moät tieáng, cheùn nöôùc rôi

xuoáng ñaát, baén ra caû ngöôøi. Tieát Baøn coù yù ngöôïng, noùi ñoå Baûo Thieàm

caàm cheùn khoâng caån thaän.

Baûo Thieàm noùi:

- Vì caäu ñôõ cheùn khoâng caån thaän.

Kim Queá cöôøi nhaït, noùi:

- Gioïng löôõi cuûa hai ngöôøi ñeàu khaù caû ñaáy, chaúng ai daïi ñaâu.

Tieát Baøn chæ cuùi ñaàu mæm cöôøi khoâng noùi. Baûo Thieàm thì ñoû maët

ñi ra. Ñeán luùc ñi nguû, Kim Queá coá yù ñuoåi Tieát Baøn ñi nguû ôû choã khaùc,

caøng ñôõ baän thaân. Tieát Baøn chæ cöôøi.

Kim Queá noùi:

- Muoán laøm gì thì cöù noùi cho em bieát, ñöøng coù leùn luùt, chaû aên

thua gì ñaâu!

Tieát Baøn nghe noùi, möôïn hôi men, quyø ngay treân chaên, keùo Kim

Queá cöôøi noùi:

- Em ôi, neáu em ñeå Baûo Thieàm cho anh, thì em muoán gì, anh

cuõng xin vaâng. Em muoán aên oùc ngöôøi soáng, anh cuõng laáy ñöôïc cho em.

Kim Queá cöôøi noùi:

- Caäu noùi chaúng thoâng moät tí naøo. Caäu yeâu ai cöù noùi roõ ra, roài laáy

laøm naøng haàu, ñöøng ñeå ngoaøi troâng thaáy, ñaâm ra khoù coi. Coøn em thì

coù caàn caùi gì ñaâu?

Tieát Baøn nghe vôï noùi theá, möøng quaù, taï ôn khoâng ngôùt. Ñeâm

hoâm aáy haén coá laøm troïn phaän söï ngöôøi choàng, heát söùc chieàu chuoäng

Kim Queá. Hoâm sau haén cuõng khoâng ñi ñaâu, chæ ôû trong nhaø ñuøa

nghòch, laïi caøng baïo gan theâm. Ñeán buoài chieàu, Kim Queá coá yù ñi ra

ngoaøi, ñeå cho hai ngöôøi ôû nhaø coù dòp gaàn nhau. Tieát Baøn lieàn giôû troø

gaï gaãm. Baûo Theàm ñaõ bieát taùm chín phaàn roài, neân cuõng giaû caùch nöûa

muoán nöûa ñöøng, ngôø ñaâu Kim Queá ñeå buïng rình, giöõa luùc hai ngöôøi

- 1238 -

ñang giaèng co, saép vaøo cuoäc, chò ta lieàn sai goïi a hoaøn nhoû laø Tieåu Xaû

nhi ñeán.

A hoaøn nhoû naøy vaãn haàu Kim Queá töø luùc beù, vì boá meï noù maát

sôùm, khoâng coù ngöôøi chaêm nom, neân ai cuõng goïi noù laø Tieåu Xaû nhi,

chuyeân laøm vieäc vaët. Baáy giôø Kim Queá ñaõ coù yù ñònh saün, goïi noù ñeán

daën:

- Maøy ñi baûo coâ Thu Laêng vaøo buoàng laáy khaên tay cuûa tao ra ñaây,

ñöøng noùi laø tao baûo maøy.

Tieåu Xaû nhi chaïy moät maïch ñi tìm Thu Laêng noùi:

- Coâ Laêng, môï boû queân caùi khaên maët ôû trong buoàng. Coâ ñi vaøo

laáy ra ñöa cho môï coù ñöôïc khoâng?

Höông Laêng gaàn ñaây hay bò Kim Queá haønh haï, khoâng bieát taïi

sao, neân tìm heát caùch chieàu chuoäng ñeå hoøng laáy loøng Kim Queá. Vöøa

nghe noùi theá, lieàn ñi vaøo buoàng laáy khaên maët, khoâng ngôø gaëp luùc hai

ngöôøi ñöông co keùo nhau. Thu Laêng chaïy ñaâm saàm vaøo, thaáy theá xaáu

hoå quaù, maët muõi ñoû böøng leân, quay ngöôøi traùnh ñi khoâng kòp. Tieát

Baøn cho laø vieäc aáy ñaõ coâng khai roài, tröø Kim Queá ra, khoâng sôï ai caû,

vì theá cöûa cuõng khoâng ñoùng. Khi Thu Laêng vaøo, haén coù xaáu hoå ñaáy,

nhöng cuõng khoâng ñeå yù, Baûo Thieàm voán laø ñöùa ñanh ñaù, giôø thaáy Thu

Laêng, giaän khoâng coù choã naøo troán ñöôïc, lieàn ñaåy Tieát Baøn, chaïy moät

maïch ra ngoaøi, mieäng vaãn caøu nhaøu oaùn traùch, noùi laø Tieát Baøn duøng

söùc cöôõng daâm. Tieát Baøn chaät vaät môùi doã ñöôïc Baûo Thieàm vaøo tay, laïi

bò Thu Laêng phaù ñaùm, cuoäc vui bieán thaønh côn giaän, ñeàu truùt caû leân

ngöôøi Thu Laêng. Haén khoâng cho ai phaân traàn, chaïy ra ngoaøi quaùt

maéng:

- Con ñó cheát ñaâm cheát cheùm naøy! Taïi sao luùc naøy maøy laïi daãn

thaàn xaùc ñeán ñaây laøm gì?

Thu Laêng bieát laø vieäc khoâng hay, ba chaân boán caúng chaïy maát.

Tieát Baøn quay laïi tìm Baûo Thieàm thì ñaõ maát huùt. Luùc ñoù haén giaän

quaù, chæ laøu nhaøu maéng Thu Laêng. Sau khi aên côm chieàu, Tieát Baøn

röôïu ñaõ ngaø ngaø say, ñeán luùc taém röûa, khoâng ngôø nöôùc hôi noùng, bò

boûng chaân, lieàn cho laø Thu Laêng coù yù haïi mình. Haén traàn truoàng ñuoåi

ñaù Thu Laêng maáy caùi. Thu Laêng xöa nay chöa bò öùc nhö theá bao giôø,

nhöng ñaõ ñeán noâng noãi naøy, khoâng bieát laøm theá naøo, ñaønh chæ than

thaân traùch phaän, roài boû ñi.

- 1239 -

Kim Queá ñaõ ræ tai vôùi Baûo Thieàm, ñeâm nay cho Tieát Baøn cuøng

Baûo Thieàm vaøo nguû ôû buoàng Thu Laêng vaø baûo Thu Laêng sang nguû

haàu ôû buoàng mình. Luùc ñaàu Thu Laêng khoâng chòu. Kim Queá baûo Thu

Laêng cho mình laø baån thæu hoaëc muoán raûnh thaân, sôï ñeâm phaûi haàu

haï vaát vaû. Roài chò ta maéng:

- OÂng chuû ñoán maït cuûa nhaø maøy heã thaáy ngöôøi naøo laø yeâu ngöôøi

aáy. Haén ñaõ chieám maát a hoaøn cuûa ta, laïi khoâng cho maøy sang ñaây

thay, nhö vaäy laø yù ñònh theá naøo? Chaéc laø haén muoán baét ta cheát ñi thì

môùi thoâi.

Tieát Baøn thaáy theá, laïi sôï laøm ngaùng trôû ñeán vieäc mình vôùi Baûo

Thieàm, lieàn chaïy laïi maéng Thu Laêng:

- Con khoán naïn naøy! Maøy khoâng böôùc ñi thì tao ñaùnh cho tan xaùc

baây giôø.

Thu Laêng khoâng bieát laøm theá naøo, ñaønh phaûi mang chaên ñeäm

ñeán. Kim Queá baûo Thu Laêng traûi chieáu nguû ôû döôùi ñaát. Thu Laêng

ñaønh phaûi nghe lôøi, vöøa naèm xuoáng thì Kim Queá ñaõ goïi pha nöôùc,

moät luùc laïi baét boùp ñuøi, cöù theá moãi ñeâm baûy, taùm laàn, khoâng ñeå cho

Thu Laêng naèm nguû yeân ñöôïc moät laùt.

Tieát Baøn vôùi Baûo Thieàm nhö ñöôïc ngoïc baùu, taát caû moïi vieäc ñeàu

boû maëc ñaáy. Kim Queá töùc giaän chæ maéng thaàm:

- Haõy cho maøy söôùng maáy hoâm ñeå daàn daàn trò ñöôïc con kia roài

luùc ñoù ñöøng coù traùch tao!

Chò ta moät maët coá nhòn, moät maët tìm caùch trò Thu Laêng. Ñoä ñöôïc

nöûa thaùng, chò ta giaû caùch oám, noùi laø ñau buïng quaù ñoãi, chaân tay cöùng

ñôø, chöõa maõi khoâng khoûi. Ai cuõng cho laø bò Thu Laêng choïc töùc.

Chaïy chöõa maáy hoâm, boãng ôû trong goái cuûa Kim Queá rôi ra moät

hình nhaân baèng giaáy, maët treân vieát naêm thaùng ngaøy giôø sinh cuûa

Kim Queá, coù naêm caùi kim caém vaøo buïng, vaø caùc ñaàu khôùp xöông. Baáy

giôø moïi ngöôøi ñeàu cho laø vieäc laï, ñi baùo Tieát phu nhaân. Tieát phu nhaân

tay chaân ruïng rôøi, voäi vaøng chaïy ñeán. Tieát Baøn laïi caøng roái rít, ñònh

tra khaûo moïi ngöôøi.

Kim Queá noùi:

- Vieäc gì phaûi tra oan ngöôøi ta? Coù leõ laø caùi buøa tröø taø cuûa Baûo

Thieàm ñaáy.

- 1240 -

- Daïo naøy Baûo Thieàm coù ñöôïc maáy khi roãi maø vaøo buoàng môï, sao

laïi ñoå oan cho ngöôøi ngay thaúng?

- Khoâng phaûi Baûo Thieàm thì coøn ai nöõa. Chaúng leõ toâi töï laøm haïi

toâi aø? Ngöôøi khaùc thì ai daùm vaøo buoàng cuûa toâi?

- Hieän giôø Thu Laêng ngaøy naøo cuõng ôû gaàn môï, chaéc noù phaûi bieát,

cöù tra hoûi noù tröôùc thì roõ.

- Tra hoûi ai? Ai chòu nhaän? Theo yù toâi thì cöù giaû vôø khoâng bieát,

boû qua vieäc naøy ñi laø xong. Ruùt cuoäc toâi cheát thì cuõng khoâng quan heä

gì, ngöôøi ta laïi caøng ñöôïc laáy vôï khaùc ñeïp hôn. Theo löông taâm maø

noùi, cuõng chaúng qua vì ba ngöôøi ñeàu gheùt toâi caû. - Chò ta vöøa noùi vöøa

khoùc roáng leân.

Tieát Baøn nghe vaäy caøng giaän, tieän tay vôùi laáy moät caùi doùng cöûa,

chaïy thaúng ñi tìm Thu Laêng, khoâng cho noùi caâu naøo ñaùnh böøa vaøo

ñaàu, vaøo maët, vaøo khaép ngöôøi Thu Laêng, cöù ñoå rieät cho Thu Laêng laøm

vieäc aáy. Thu Laêng keâu oan. Tieát phu nhaân chaïy ñeán maéng aùt ñi.

- Maøy khoâng hoûi roõ ñaàu ñuoâi maø ñaùnh ngöôøi ta. Ta xem con beù aáy

haàu haï maáy naêm nay, coù sô suaát bao giôø ñaâu. Khi naøo noù daùm laøm

vieäc maát löông taâm nhö theá? Maøy hoûi cho ra traéng ñen, roài haõy giôû

loái ñaám ñaù.

Kim Queá thaáy meï choàng noùi theá, sôï Tieát Baøn neå nang, ñaâm chuøn,

lieàn to tieáng khoùc aàm leân, keå leå:

- Hôn nöûa thaùng nay anh cöôùp maát Baûo Thieàm cuûa toâi ñi, khoâng

cho noù vaøo buoàng, chæ coù Thu Laêng nguû vôùi toâi thoâi. Toâi muoán tra hoûi

Baûo Thieàm thì anh beânh noù. Giôø anh laïi ñaâm töùc giaän ñaùnh Thu

Laêng. Thoâi cöù laøm cho toâi cheát ñi, roài anh keùn ngöôøi giaøu sang xinh

ñeïp hôn maø laáy, vieäc gì anh phaûi baøy ra caùi troø ñuøa naøy?

Tieát Baøn nghe noùi vaäy laïi caøng töùc theâm. Tieát phu nhaân nghe

Kim Queá noùi caâu naøo cuõng coù veû ñoäc aùc, aùp cheá con mình, raát laø böïc.

Ngôø ñaâu ñöùa con trôn heøn, bò noù aùp cheá cöù chòu nhuõn ñi nhö con chi

chi aáy. Ñaõ theá, laïi coøn taèng tòu vôùi con a hoaøn, ñeå noù noùi cho laø cöôùp

maát ngöôøi cuûa noù. Noù laïi muoán ñöôïc caùi tieáng laø ngöôøi hoøa nhaõ bieát

nhöôøng choàng. Ruùt cuïc caùi hình nhaân aáy khoâng bieát ai laøm ra. Caâu

tuïc ngöõ noùi raát ñuùng: “Quan thanh khoù xöû vieäc nhaø”, baây giôø boá meï

choàng cuõng khoù xöû ñoaùn ñöôïc vieäc rieâng cuûa daâu con. Baø ta khoâng

bieát laøm theá naøo, ñaønh chæ maéng Tieát Baøn:

- 1241 -

- Caùi cuûa oan traùi naøy, con choù coøn coù theå dieän hôn maøy! Ai ngôø

maøy caém ñaàu ñi moø caû con a hoaøn haàu caän, ñeå cho vôï maøy noù baûo laø

cöôùp maát a hoaøn cuûa noù, lieäu maøy coøn maët muõi naøo troâng thaáy ngöôøi

ta nöõa? Maøy khoâng bieát ai laøm caùi buøa aáy, cuõng khoâng hoûi cho ra nheõ,

ñaõ ñaùnh ngay ngöôøi ta. Tao bieát maøy laø ñöùa coù môùi nôùi cuõ, maøy phuï

caû loøng toát cuûa ngöôøi ta tröôùc ñaây. Duø noù khoâng ra gì, maøy cuõng

khoâng neân ñaùnh noù. Tao seõ baûo ngay ngöôøi moái ñeán ñeå baùn noù ñi, theá

laø maøy ñöôïc raûnh maët.

Tieát phu nhaân töùc quaù. laïi baûo:

- Höông Laêng! Thu nhaët ñoà ñaïc ñi theo tao.

Roài baø ta laïi goïi ngöôøi baûo:

- Laïi tìm ngay ngöôøi moái laïi ñaây, baùn noù ñi laáy maáy laïng baïc, theá

laø nhoå ñöôïc caùi gai trong thòt, caùi ñinh trong maét, ñeå cho caû nhaø ñöôïc

soáng yeân oån!

Tieát Baøn thaáy meï noåi giaän, cöù cuùi ñaàu xuoáng. Kim Queá nghe Tieát

phu nhaân noùi maáy caâu aáy, lieàn ngoaûnh maët ra ngoaøi cöûa soå khoùc vaø

noùi:

- Baø muoán baùn ngöôøi thì cöù baùn, khoâng caàn phaûi noùi ngöôøi noï

choïc ngöôøi kia. Khoâng leõ chuùng toâi laïi laø ngöôøi hay ghen tuoâng khoâng

bieát dung keû döôùi tay sao? Taïi sao nhoå gai trong thòt, nhoå ñinh trong

maét? Ai laø caùi ñinh, ai laø caùi gai? Neáu toâi maø ghen vôùi con Thu Laêng

thì ñôøi naøo toâi chòu cho con a hoaøn cuûa toâi laøm naøng haàu.

Tieát phu nhaân nghe noùi töùc quaù, run ngöôøi, ngheïn leân coå hoïng

noùi:

- Theá laø pheùp taùc nhaø naøo ñaáy? Meï choàng noùi ôû trong nhaø, thì

naøng daâu caõi laïi ôû ngoaøi cöûa soå. Khen cho maøy laø con gaùi nhaø ñaïi gia

ñaáy! Ñoäng tôùi laø ñoái gia ñoái giaûm. Maøy noùi caùi gì theá?

Tieát Baøn töùc quaù giaäm chaân noùi:

- Thoâi ñi, thoâi ñi! Ngöôøi ngoaøi nghe thaáy thì ngöôøi ta cöôøi cho

ñaáy!

Kim Queá nghó buïng: “Khoâng laøm thì thoâi, ña&otilde; laøm thì phaûi laøm

cho to chuyeän” neân caøng keâu aàm leân:

- Toâi khoâng sôï ai cöôøi caû. Con vôï leõ nhaø anh ñònh trieät toâi, haïi

toâi, toâi laïi coøn sôï ai cöôøi nöõa? Chi baèng anh giöõ noù laïi, baùn quaùch toâi

ñi! Ai chaû bieát nhaø hoï Tieát laém tieàn, vieäc gì cuõng laáy cuûa ñeø ngöôøi, laïi

- 1242 -

caäy coù hoï haøng thaân theá, aùp cheá ngöôøi ta! Sao anh khoâng laøm ngay ñi,

laïi coøn chôø gì nöõa? Neáu cheâ toâi khoâng ra gì, thì ai baûo caùc ngöôøi muø

maét, naêm laàn baûy löôït ñeán nhaø toâi?

Roài chò ta vöøa khoùc vöøa giaõy giuïa, vöøa ñaùnh taùt mình. Tieát Baøn

töùc quaù, noùi cuõng dôû, khuyeân cuõng dôû, ñaùnh cuõng dôû, van xin cuõng dôû,

ñaønh cöù ñi ra ñi vaøo, thôû vaén than daøi, roài töï traùch mình vaän haïn

ñen ñuûi!

Ñöôïc Baûo Thoa khuyeân ngaên, Tieát phu nhaân ñi veà, cöù goïi ngöôøi

ñeán ñeå baùn Höông Laêng.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Nhaø ta ñaây chæ bieát mua ngöôøi, chöù khoâng bao giôø baùn ngöôøi.

Meï giaän quaù ñaâm ra laån. Ngöôøi ta nghe thaáy chaúng cheâ cöôøi hay sao?

Neáu anh chò gheùt boû noù, thì cöù giöõ noù laïi ñeå haàu con. Con cuõng ñöông

thieáu ngöôøi ñaây.

Tieát phu nhaân noùi:

- Giöõ noù laïi chæ toå böïc mình thoâi, chi baèng toáng noù ñi cho yeân

chuyeän!

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Noù ôû vôùi con cuõng theá thoâi, khoâng cho noù sang beân kia laø ñöôïc.

Töø nay, caét ñöùt noù vôùi beân kia thì cuõng nhö laø baùn vaäy.

Höông Laêng chaïy ñeán tröôùc maët Tieát phu nhaân khoùc loùc van xin

ôû laïi haàu, khoâng muoán ñi ñaâu caû. Tieát phu nhaân ñaønh thoâi.

Töø ñoù, Höông Laêng ñeán haàu Baûo Thoa, caét ñöùt con ñöôøng tình

duyeân luùc tröôùc. Tuy theá, coâ ta cuõng vaãn nhìn traêng buoàn tuûi, kheâu

ñeøn thôû than. Höông Laêng ñaõ aên ôû vôùi Tieát Baøn maáy naêm, nhöng vì

chaân huyeát xaáu, neân khoâng coù thai ngheùn gì, giôø laïi bò uaát öùc neân

ñaâm ra nghó ngôïi, trong ngoaøi daøy voø, khoâng chòu noåi, sinh ra beänh

raùo huyeát, ngaøy moät gaày moøn, bieáng aên bieáng uoáng, môøi thaày chaïy

thuoác cuõng khoâng khoûi.

Sau ñoù Kim Queá vaãn to tieáng caõi loän maáy laàn. Tieïi h�t Baøn coù khi

möôïn hôi men hung leân, caàm gaäy ñònh ñaùnh, Kim Queá giô ngöôøi ra

thaùch ñaùnh, coù luùc Tieát Baøn caàm dao muoán cheùm, Kim Queá lieàn chìa

coå ra, kyø thöïc Tieát Baøn khoâng daùm to gan, chæ laøm aàm leân moät luùc

roài thoâi. Nhö vaäy ñaõ thaønh ra thoùi quen, laøm cho Kim Queá caøng leân

nöôùc, maéng chöûi caû Baûo Thieàm.

- 1243 -

Tính neát cuûa Baûo Thieàm khaùc haún Höông Laêng, thöïc laø cuûi khoâ

gaëp löûa. Noù ñaõ yù hôïp taâm ñaàu vôùi Tieát Baøn, lieàn gaït Kim Queá ra moät

nôi. Gaàn ñaây Kim Queá laïi haønh haï noù. Noù khoâng chòu keùm. Tröôùc kia

coøn ñoái giaø ñoái non, sau Kim Queá töùc quaù chöûi, ñaùnh noù. Tuy noù

khoâng daùm ñaùnh laïi nhöng noù hung leân, ñaäp ñaàu ñònh töï töû, ngaøy thì

dao keùo, ñeâm thì daây thöøng, giôû heát moïi troø.

Tieát Baøn moät mình khoâng theå chieàu chuoäng ñöôïc caû hai beân,

ñaønh cöù quanh co vôù vaån; coù khi trong nhaø aàm ó quaù, khoâng bieát laøm

theá naøo, haén ñaønh laùnh maët ra ngoaøi cho raûnh.

Kim Queá luùc vui, khoâng noåi noùng, laïi tìm ngöôøi ñeán ñaùnh baøi,

gieo xuùc saéc. Chò ta laïi thích nhai xöông ñaàu. Haøng ngaøy moå gaø vòt,

bao nhieâu thòt cho caû ngöôøi nhaø, chæ ñeå xöông ñaàu laïi nhaém röôïu, aên

chaùn roài laïi noåi noùng laïi maéng chöûi baâng quô: “Ñoà choù cheát kia! Maøy

bieát vui vôùi con ñó, thì toäi gì ta laïi khoâng vui”. Meï con Tieát phu nhaân

cöù lôø ñi nhö khoângnghe thaáy gì. Tieát Baøn cuõng khoâng bieát laøm theá

naøo nöõa, chæ hoái haän mình chæ vì moät luùc khoâng nghó kyõ, laáy phaûi con

yeâu tinh aáy. Töø ñoù caû hai phuû Vinh, Ninh, ngöôøi treân keû döôùi, ñeàu

bieát roõ caâu chuyeän, khoâng ai laø khoâng phaøn naøn.

Baûo Ngoïc ñaõ heát haïn moät traêm ngaøy, ñöôïc ñi ra ngoaøi, cuõng

thöôøng sang chôi, troâng thaáy Kim Queá hình daùng ñi ñöùng khoâng ra

veû döõ tôïn, cuõng laø moät ñoùa hoa töôi, moät caønh lieãu ruû, khoâng keùm gì

caùc chò em, sao laïi coù caùi tính nhö theá? Thöïc laø vieäc laï. Baûo Ngoïc

ñaâm ra buoàn böïc. Hoâm ñoù sang thaêm Vöông phu nhaân, gaëp baø vuù cuûa

Ngheânh Xuaân vaøo chaøo, noùi:

- Toân Thieäu Toå ngöôøi khoâng ñöùng ñaén, coâ nhaø ta cöù khoùc, chæ

muoán coù ngöôøi sang ñoùn veà nhaø chôi maáy hoâm cho khuaây khoûa!
Vöông phu nhaân noùi:

- Maáy hoâm nay ta cuõng ñònh cho ngöôøi ñi ñoùn noù, nhöng vì coù

maáy vieäc khoâng ñöôïc nhö yù neân queân khuaáy ñi maát. Hoâm tröôùc Baûo

Ngoïc veà, ñaõ noùi qua roài. Ngaøy mai toát ngaøy, ta seõ cho ngöôøi ñi ñoùn.

Ñöông noùi chuyeän thì Giaû maãu sai ngöôøi ñeán baûo Baûo Ngoïc:

- Saùng sôùm mai phaûi ñeán mieáu Thieân Teà leã taï.

Baûo Ngoïc ñang mong ñöôïc ñi chôi caùc nôi, thaáy noùi theá, möøng

quaù, suoát ñeâm khoâng nguû. Saùng sôùm hoâm sau, röûa maët goäi ñaàu, maëc

aùo quaàn xong, theo maáy baø giaø leân xe ra ngoaøi cöûa thaønh phía taây,

- 1244 -

ñeán mieáu Thieân Teà thaép höông leã taï. Mieáu naøy ñaõ xeáp ñaët ñaày ñuû töø

hoâm tröôùc. Baûo Ngoïc voán tính nhuùt nhaùt, khoâng daùm ñeán gaàn nhöõng

pho töôïng maët maøy döõ tôïn, vì theá voäi vaøng ñoát tieàn giaáy, ngöïa giaáy,

roài vaøo nhaø khaùch naèm nghæ.

Khi aên côm xong, boïn baø giaø vaø Lyù Quyù theo Baûo Ngoïc ñi chôi

caùc nôi moät luùc, Baûo Ngoïc thaáy meät, laïi trôû veà nhaø khaùch nghæ. Caùc

baø giaø sôï Baûo Ngoïc laïi nguû, lieàn baûo ñaïo só hoï Vöông ôû mieáu aáy ñeán

tieáp chuyeän. Ñaïo só naøy thöôøng ñi baùn thuoác rong caùc nôi, coù maáy

phöông thuoác “haûi thöôïng” ñeå trò beänh kieám lôøi. ÔÛ ngoaøi cöûa mieáu coù

treo bieån: “Baùn ñuû caùc thöù thuoác cao ñôn hoaøn taùn” Haén thöôøng ñi laïi

quen thuoäc vôùi hai phuû Vinh, Ninh, ngöôøi ta ñaët teân rieâng cho haén laø

“Vöông Nhaát Nieâm”. YÙ noùi laø thuoác cao cuûa haén hay laém, chæ daùn moät

mieáng laø khoûi beänh.

Baûo Ngoïc ñöông naèm nghieâng treân giöôøng, thaáy Vöông Nhaát

Nieâm vaøo, lieàn cöôøi noùi: “OÂng ñeán ñaây raát may. Toâi nghe noùi oâng keå

chuyeän vui laém, xin oâng noùi moät chuyeän cho chuùng toâi nghe”.

Vöông Nhaát Nieâm cöôøi noùi:

- Phaûi ñaáy. Caäu ñöøng nguû, caån thaän khoâng coù thì mieán ôû trong

buïng noù giôû queû ñaáy.

Caû nhaø nghe vaäy ñeàu cöôøi, Baûo Ngoïc cuõng cöôøi, ñöùng daäy maëc laïi

aùo, Vöông Nhaát Nieâm baûo boïn ñoà ñeä: “Pha traø ngon leân ñaây”. Boài

Dính noùi:

- Caäu toâi khoâng uoáng nöôùc traø ôû nhaø oâng ñaâu, ngoài ôû trong nhaø

naøy coøn sôï muøi thuoác cao saëc leân ñaáy.

Vöông Nhaát Nieâm cöôøi noùi:

- Khoâng coù chuyeän aáy. Thuoác cao cuûa toâi khoâng ñeå trong nhaø naøy

bao giôø. Bieát chaéc hoâm nay caäu Hai ñeán ñaây, neân toâi ñaõ xoâng höông

thôm töø maáy hoâm tröôùc roài.

Baûo Ngoïc noùi:

- Phaûi ñaáy. Ngaøy thöôøng toâi nghe noùi thuoác cao cuûa thaày hay, theá

thì chöõa beänh gì ñaáy?

- Neáu hoûi ñeán thuoác cao cuûa toâi, noùi ra thì daøi laém. Trong aáy coù

nhieàu ñieàu uaån khuùc, khoâng noùi heát ñöôïc, taát caû coù moät traêm hai

möôi vò thuoác, quaân thaàn ñuùng möùc, oân löông ñeàu duøng. Trong thì

- 1245 -

ñieàu nguyeân boå khí, döôõng vinh veä(1), khai vò khaåu(2), yeân thaàn ñònh

phaùch, chöõa reùt, chöõa noùng, tieâu côm hoùa ñôøm, ngoaøi thì ñieàu huyeát

maïch, daõn gaân coát, tieâu thòt thoái, moïc da non, tröø phong, taùn ñoäc,

hieäu nghieäm nhö thaàn, daùn vaøo seõ bieát.

- Toâi khoâng tin chæ coù moät laù cao maø laïi chöõa ñöôïc töøng aáy beänh?

Toâi haõy hoûi thaày, coù moät thöù beänh, daùn cao coù khoûi ñöôïc khoâng?

- Traêm beänh nghìn beänh, daùn vaøo laø khoûi ngay, neáu khoâng khoûi

caäu cöù vaët raâu toâi, taùt vaøo maët toâi, phaù mieáu toâi ñi. Caäu haõy keå caùi

beänh caùi beänh aáy ra xem sao?

- Thaày ñoaùn xem. Neáu ñoaùn ñuùng thì daùn cao seõ khoûi.

Vöông Nhaát Nieâm nghó moät luùc, cöôøi noùi:

- Caùi aáy khoù ñoaùn laém, sôï thuoác cao cuûa toâi khoâng hieäu nghieäm.

Baûo Ngoïc sai boïn Lyù Quyù:

- Caùc anh ñi ra ngoaøi chôi. Trong naøy ñoâng ngöôøi caøng söïc muøi

hoâi thoái.

Boïn Lyù Quyù ñi ra, chæ ñeå moät Dính Yeân ôû laïi. Dính Yeân ñoát neùn

moäng ñieàm höông. Baûo Ngoïc baûo oâng ta ngoài gaàn beân caïnh. Vöông

Nhaát Nieâm raïo röïc trong loøng, cöôøi hì hì chaïy ñeán gaàn, noùi nhoû:

- Toâi ñoaùn ra ñöôïc roài! Chaéc laø caäu Hai coù chuyeän rieâng gì trong

phoøng, muoán duøng thuoác ñeå trôï höùng coù phaûi khoâng?

Noùi chöa döùt lôøi, Boài Dính ñaõ quaùt:

- Ñaùng cheát! Taùt vaøo moàm aáy!

Baûo Ngoïc vaãn chöa hieåu, lieàn hoûi:

- Thaày aáy noùi gì theá?

Boài Dính noùi:

- Laõo ta noùi nhaûm, tin gì ñöôïc!

Vöông Nhaát Nieâm sôï quaù khoâng chôø Baûo Ngoïc hoûi laïi, lieàn noùi:

- Xin caäu cöù keå roõ beänh ra.

Baûo Ngoïc noùi:

- Toâi hoûi thaáy coù thöù cao naøo daùn khoûi ñöôïc beänh ghen cuûa ñaøn

baø khoâng?

(1) Danh töø ñoâng y, vinh laø huyeát, veä laø khí, töùc laø boå khí huyeát.

(2) Danh töø ñoâng y, töùc laø môû khaåu vò ñeå aên cho ngon côm.

- 1246 -

Vöông Nhaát Nieâm voã tay cöôøi noùi:

- Vieäc aáy thì chòu thoâi, khoâng nhöõng khoâng coù baøi thuoác, maø toâi

cuõng khoâng nghe ai noùi ñeán bao giôø.

- Nhö theá thì thuoác cao aáy cuõng chaû ra caùi gì.

- Khoâng coù thuoác cao chöõa beänh ghen, chæ coù thöù thuoác uoáng may

ra chöõa ñöôïc. Nhöng phaûi daàn daàn chöù khoâng theå khoûi ngay ñöôïc.

- Thuoác gì? Caùch uoáng theá naøo?

Thuoác aáy goïi laø thuoác “chöõa ghen”: laáy moät quaû leâ muøa thu haïng

toát, hai ñoàng caân ñöôøng, moät ñoàng caân traàn bì, ba baùt nöôùc, saéc ñeán

khi leâ chín thì ñöôïc. Saùng naøo cuõng aên moät quaû vaø cöù aên ñi aên laïi

maõi thì khoûi.

- Nhö theá chaû ñaùng bao nhieâu, chæ sôï khoâng chaéc ñaõ coù coâng hieäu.

- Moät thang khoâng khoûi thì uoáng möôøi thang, hoâm nay khoâng

khoûi thì ngaøy mai uoáng tieáp, naêm nay khoâng khoûi thì sang naêm. Vì

ba vò thuoác naøy ñeàu nhuaän pheá khai vò, khoâng haïi ñeán ngöôøi. Vöøa

ngoït löø, khoûi ho, laïi deã uoáng. Uoáng ñeán khi moät traêm tuoåi, theá naøo

ngöôøi cuõng phaûi cheát, cheát roài thì coøn ghen vaøo ñaâu nöõa? Baáy giôø laø

kieán hieäu ñaáy.

Baûo Ngoïc vaø Dính Yeân ñeàu cöôøi vaø maéng:

- Thaät laø ñoà ñaàu traâu beûm meùp.

Vöông Nhaát Nieâm noùi:

- Chaúng qua toâi noùi ñuøa cho caäu chuû queân nguû tröa ñaáy thoâi, chöù

coù quan heä gì? Noùi cho caùc caäu buoàn cöôøi laø ñaùng tieàn roài. Toâi noùi

thaät cho caäu bieát, thuoác cao cuûa toâi cuõng laø thuoác giaû. Neáu thuoác thaät

thì toâi ñaõ uoáng ñeå thaønh thaàn tieân, khi naøo laïi phaûi ñeán ôû ñaây soáng

vaát soáng vöôûng.

Ñöông noùi thì ñeán giôø laøm leã. Hoï môøi Baûo Ngoïc ra roùt röôïu ñoát

vaøng, cuùng chuùng sinh. Leã xong, Baûo Ngoïc môùi vaøo thaønh veà nhaø.

Ngheânh Xuaân ñaõ veà nhaø ñöôïc luùc laâu, ñaõ doïn côm chieàu cho boïn

baø giaø vaø ngöôøi nhaø hoï Toân aên xong, vaø cho hoï veà caû. Ngheânh Xuaân

môùi khoùc nöùc nôû, ngoài ôû trong buoàng Vöông phu nhaân, keå leå nhöõng

noãi uaát öùc: “Toân Thieäu Toå moät möïc ham gaùi meâ say côø baïc röôïu cheø,

bao nhieâu ñaøn baø con gaùi ôû trong nhaø, bò noù hieáp daâm gaàn khaép löôït.

Chaùu môùi khuyeân noù vaøi ba laàn, noù maéng chaùu laø haïng “ñaøn baø ghen

tuoâng”. Noù laïi noùi cha chaùu möôïn cuûa nhaø noù naêm nghìn baïc ñònh aên

- 1247 -

khoâng, noù ñeán hoûi hai ba laàn khoâng traû. Noù laïi coøn troû vaøo maët chaùu

noùi: “Maøy ñöøng coù leân maët baø vôùi tao! Boá maøy ñaõ laáy cuûa tao naêm

nghìn baïc, ñem maøy gaït cho tao ñaáy. Coi chöøng tao ñaùnh moät traän,

toáng coå xuoáng nhaø döôùi maø naèm! Ngaøy tröôùc, oâng maøy coøn soáng, thaáy

nhaø tao phuù quyù, neân chieàu chuoäng laøm thaân. Noùi ñuùng ra thì tao vôùi

boá maøy ngang haøng nhau, giôø laïi duùi ñaàu tao, baét tao tuït xuoáng moät

böïc. Khoâng theå coù thoâng gia nhö theá ñöôïc, ñeå ngöôøi ta nhìn vaøo laïi

cho laø nhaø tao chaïy theo theá lôïi”.

Ngheânh Xuaân vöøa noùi vöøa khoùc nöùc nôû. Vöông phu nhaân vaø caùc

chò em khoâng ai laø khoâng chaûy nöôùc maét.

Vöông phu nhaân ñaønh phaûi laáy lôøi khuyeân giaûi:

- Ñaõ troùt gaëp phaûi ñöùa ngang ngöôïc nhö theá thì coøn laøm theá naøo

ñöôïc nöõa. Ngaøy tröôùc chuù chaùu ñaõ töøng khuyeân cha chaùu khoâng neân

gaû chaùu cho con nhaø aáy, nhöng cha chaùu nhaát ñònh khoâng nghe. Chaùu

ôi! Thoâi cuõng laø soá phaän caû.

Ngheânh Xuaân khoùc noùi:

- Chaùu khoâng tin laø soá chaùu laïi khoå ñeán theá naøy. Töø beù chaùu moà

coâi meï, may sang ôû beân thím, ñöôïc maáy naêm yeân thaân, ngôø ñaâu laïi

ñeán noãi naøy.

Vöông phu nhaân vöøa khuyeân giaûi vöøa hoûi Ngheânh Xuaân muoán

nghæ ôû ñaâu, Ngheânh Xuaân thöa: “Phaûi xa lìa chò em, luùc naøo chaùu

cuõng mô maøng, töôûng nhôù. Chaùu nhôù caû caùi nhaø chaùu ôû tröôùc kia.

Neáu laïi ñöôïc veà ôû trong vöôøn daêm ba ngaøy thì cheát chaùu cuõng vui

loøng. Khoâng bieát laàn sau veà coøn ñöôïc ôû laïi nöõa khoâng?

Vöông phu nhaân voäi khuyeân baûo:

- Thoâi chaùu ñöøng noùi nhaûm. Vôï choàng treû, lôøi qua tieáng laïi, cuõng

laø chuyeän thöôøng, haø taát chaùu phaûi noùi nhöõng caâu quaùi gôû aáy.

Roài baø ta sai ngöôøi thu doïn ngay gian nhaø ôû Töû Laêng chaâu, baûo

boïn chò em ñeán laøm baïn ñeå khuyeân giaûi. Baø ta laïi daën Baûo Ngoïc:

- Khoâng ñöôïc noùi hôû moät tí gì vôùi cuï. Neáu cuï bieát vieäc naøy, laø töï

maøy noùi caû.

Baûo Ngoïc vaâng daï xin nghe lôøi.

Ñeâm aáy Ngheânh Xuaân laïi ñeán nhaø cuõ. Caùc chò em vaø a hoaøn ñi laïi raát

laø thaân thieát, ôû luoân ñoù ba ngaøy, roài môùi sang beân Hình phu nhaân.

Tröôùc heát ñeán chaøo Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân, roài môùi töø bieät chò

- 1248 -

em, ai cuõng xoùt thöông quyeán luyeán. Nhôø coù Vöông phu nhaân vaø Tieát

phu nhaân khuyeân giaûi môùi yeân. Ngheânh Xuaân sang beân nhaø Hình

phu nhaân, ôû ñöôïc vaøi ngaøy thì coù ngöôøi nhaø hoï Toân sang ñoùn veà.

Ngheânh Xuaân tuy khoâng muoán ñi, nhöng khoán noãi Toân Thieäu Toå

hung aùc quaù, ñaønh phaûi mieãn cöôõng caùo töø ñi veà. Hình phu nhaõn voán

khoâng ñeå yù ñeán, neân cuõng khoâng hoûi vôï choàng aên ôû coù hoøa thuaän vaø

vieäc nhaø coù baän roän khoâng, chæ hôøi hôït maáy caâu beà ngoaøi thoâi.

o0o

Hoài thöù taùm möôi moát

Boán  chò caâu caù chôi, xem ai toát soá

Hai laàn vaøo tröôøng hoïc, vaâng theo lôøi cha

- 1250 -

Sau khi Ngheânh Xuaân veà, Hình phu nhaân vaãn hôø höõng nhö

khoâng, traùi laïi, Vöông phu nhaân laø ngöôøi nuoâi naáng naøng baáy laâu neân

raát thöông caûm, cöù ngoài trong phoøng than thôû moät mình. Baûo Ngoïc

ñeán thaêm söùc khoeû, thaáy treân maët Vöông phu nhaân coøn hoen nöôùc

maét, lieàn ñöùng söõng ñaáy khoâng daùm ngoài, vöông phu nhaân baûo ngoài,

Baûo Ngoïc môùi gheù ngoài leân giöôøng, beân caïnh Vöông phu nhaân.

Vöông phu nhaân thaáy Baûo Ngoïc ngaån ngöôøi nhìn mình, döôøng

nhö muoán noùi ñieàu gì, lieàn hoûi:

- Con nghó gì maø ngaån ngöôøi ra theá?

Baûo Ngoïc noùi:

- Coù gì ñaâu, chæ vì hoâm qua thaáy tình caûnh chò Hai, con thaät

khoâng sao ñaønh taâm, tuy chöa daùm thöa vôùi ba, nhöng hai ñeâm nay

con traèn troïc khoâng sao nguû ñöôïc, con nghó: con gaùi nhaø mình theá

naøy, laøm sao chòu ñöôïc nhöõng ñieàu tuûi nhuïc nhö vaäy? Chò Hai laïi laø

ngöôøi nhuùt nhaùt nhaát nhaø, xöa nay chöa bieát caõi coï vôùi ai bao giôø,

laøm sao gaëp phaûi haïng ngöôøi voâ löông khoâng heà bieát gì ñeán noãi khoå

cöïc cuûa ngöôøi con gaùi.

Noùi ñeán ñoù Baûo Ngoïc röng röng nöôùc maét, vöông phu nhaân noùi:

- Cuõng chaúng coøn caùch gì nöõa, tuïc ngöõ noùi: “Con gaùi laáy choàng

cuõng nhö baùt nöôùc ñaõ bò ñoå”, ta coøn bieát laøm theá naøo baây giôø.

- Ñeâm qua con nghó ra moät keá. Boïn con cöù noùi thaät vôùi baø ñoùn chò

Hai veà, ñeå chò aáy ôû Töû Laêng Chaâu nhö tröôùc, chò em chuùng con laïi cöù

aên chung chôi chung vôùi nhau, chò aáy khoûi phaûi chòu khoå vôùi hoï Toân,

quaân baäy baï aáy, neáu noù ñeán ñoùn chuùng ta nhaát ñònh khoâng cho veà, noù

coù ñeán ñoùn moät traêm laàn, chuùng con cöù giöõ laïi moät traêm laàn, noùi

raèng yù baø ñaõ ñònh, nhö theá laïi khoâng hôn ö?

Vöông phu nhaân nghe noùi, vöøa buoàn cöôøi, vöøa töùc, baûo:

- Maøy ñieân aø! Noùi nhaûm caùi gì theá? Ñaõ laø con gaùi ai chaúng phaûi

ñi laáy choàng; ñaõ veà nhaø ngöôøi ta thì beân nhaø gaùi coøn nhìn ngoù gì

ñöôïc, caùi ñoù chaúng qua laø do soá phaän noù theá, ñöôïc ngöôøi choàng toát thì

hay, nhöng gaëp phaûi ñöùa xaáu cuõng ñaønh chòu vaäy, ngöôøi ta hay noùi:

“Laáy gaø phaûi theo gaø, laáy choù phaûi theo choù”, maøy laïi khoâng nghe

hay sao? Coù phaûi ai cuõng laøm leänh baø nhö chò caû maøy ñaâu? Vaû laïi chò

Hai maøy môùi veà nhaø choàng, thaèng Toân cuõng coøn treû tuoåi, moãi ngöôøi

moät tính, môùi aên ôû vôùi nhau, theá naøo maø chaû coù ít nhieàu va chaïm. Ít

naêm nöõa, ñoâi beân bieát tính nhau, sinh con ñeû caùi thì seõ ñaâu vaøo ñaáy

thoâi, maøy nhaát thieát khoâng ñöôïc noùi nöûa lôøi vôùi baø, tao maø nghe thì

lieäu hoàn ñaáy, thoâi ñi lo coâng vieäc cuûa maøy ñi, ñöøng ôû ñaây noùi nhaûm

nöõa.

Baûo Ngoïc khoâng daùm leân tieáng, ngoài moät luùc, roài buoàn raàu luûi

thuûi ñi ra, trong buïng aám öùc, khoâng bieát hay toû vôùi ai, khi vaøo vöôøn,

Baûo Ngoïc ñi moät maïch ñeán quaùn Tieâu Töông, vöøa vaøo ñeán cöûa ñaõ oøa

leân khoùc.

Ñaïi Ngoïc vöøa chaûi ñaàu röûa maët xong, thaáy quang caûnh aáy, giaät

mình hoûi:

- Laøm sao theá? Anh giaän nhau vôùi ai theá?

Ñaïi Ngoïc hoûi ñi hoûi laïi, nhöng Baûo Ngoïc chæ guïc ñaàu xuoáng baøn,

khoùc nöùc nôû khoâng noùi ra lôøi, ñaïi Ngoïc ngoài treân gheá ngô ngaùc nhìn

Baûo Ngoïc moät luùc roài hoûi:

- Anh laïi böïc nhau vôùi ai roài chöù gì? Hay laø em coù loãi vôùi anh?

Baûo Ngoïc xua tay:

- Khoâng phaûi, khoâng phaûi!

- 1251 -

- Taïi sao anh laïi buoàn baõ nhö vaäy?

- Toâi nghó boïn chuùng mình cheát sôùm caøng hay, soáng chaúng thuù vò

gì heát!

Ñaïi Ngoïc nghe vaäy kinh ngaïc hoûi:

- Anh noùi gì theá? Anh ñieân roài sao?

- Khoâng phaûi toâi ñieân ñaâu, ñieàu toâi noùi ra theá naøo cuõng laøm coâ

phaûi ñau loøng, hoâm tröôùc chò Hai veà ñaây, boä daïng vaø noùi naêng nhö

theá naøo thì coâ cuõng ñaõ thaáy roài ñaáy, toâi nghó taïi sao con gaùi cöù lôùn

leân laø phaûi ñi laáy choàng ñeå chòu khoå chòu sôû laøm gì? Toâi coøn nhôù

tröôùc ñaây luùc laäp thi xaõ Haûi Ñöôøng, taát caû chuùng mình ngaâm thô,

gaùnh troï, vui veû bieát chöøng naøo! Baây giôø chò Baûo veà nhaø; Höông Laêng

cuõng khoâng thaáy sang; chò Hai laïi ñi laáy choàng, maáy ngöôøi taâm ñaàu yù

hôïp ñeàu moãi ngöôøi moãi ngaû, cho neân môùi vaéng ngaét theá naøy. Toâi ñònh

thöa vôùi cuï, ñoùn chò Hai veà, ai ngôø meï toâi khoâng nghe laïi baûo toâi laø

ngu ngoác, noùi nhaûm, toâi ñaønh caâm mieäng khoâng daùm heù lôøi, coâ xem

chaúng maáy choác, maø quang caûnh caùi vöôøn naøy thay ñoåi döõ thaät! Cöù

theá naøy thì vaøi naêm nöõa, chöa bieát ñeán theá naøo, caøng nghó toâi caøng

caûm thaáy buoàn böïc trong loøng.

Ñaïi Ngoïc nghe xong töø töø cuùi ñaàu, ngöôøi chaäm raõi ngaõ xuoáng

giöôøng, thôû daøi moät tieáng, khoâng noùi naêng gì, naèm quay maët vaøo phía

trong.

Töû Quyeân vöøa böng traø leân, thaáy hai ngöôøi nhö theá cuõng buoàn

theo; boãng Taäp Nhaân ñeán, thaáy Baûo Ngoïc noùi:

- Caäu ôû ñaây aø? Beân nhaø cuï ñang goïi ñaáy, toâi ñoaùn laø caäu ôû ñaây.

Ñaïi Ngoïc ñöùng daäy, caëp maét vaãn ñoû hoe, môøi Taäp Nhaân ngoài.

Baûo Ngoïc thaáy theá noùi:

- Em aï, nhöõng lôøi toâi vöøa noùi, chaúng qua laø chuyeän vôù vaån roà daïi,

em ñöøng buoàn baõ laøm gì. Em neân nhôù lôøi toâi daën, caàn phaûi giöõ gìn

söùc khoûe môùi ñöôïc. Em ñi nghæ thoâi. Beân cuï goïi, toâi ñeán ñoù moät laùt,

roài seõ trôû laïi ngay.

Noùi ñoaïn, Baûo Ngoïc ñi ra.

Taäp Nhaân hoûi nhoû Ñaïi Ngoïc:

- Hai ngöôøi laïi coù vieäc gì theá?

- Anh aáy buoàn vì vieäc chò Hai, coøn toâi thì bò ngöùa maét, neân duïi

ñaáy thoâi, chöù coù vieäc gì ñaâu.

- 1252 -

Taäp Nhaân cuõng khoâng noùi gì, voäi vaøng theo Baûo Ngoïc ñi ra.

Khi Baûo Ngoïc ñeán beân nhaø Giaû maãu thì Giaû maãu ñaõ nghæ tröa,

neân laïi quay veà Vieän Di Hoàng.

Quaù tröa Baûo Ngoïc nguû daäy, caûm thaáy buoàn baõ voâ cuøng, tieän tay

caàm quyeàn saùch leân xem.

Taäp Nhaân thaáy Baûo Ngoïc xem saùch, voäi ñi pha traø haàu saün,

khoâng ngôø quyeån saùch aáy laïi laø quyeån “Coå Nhaïc Phuû”. Baûo Ngoïc tieän

tay môû ra xem thì ñuùng laø moät baøi thô cuûa Taøo Maïnh Ñöùc(1) trong coù

caâu:

Röôïu baøy haõy caát lôøi ca,

Ñôøi ngöôøi thaám thoaét coù laø bao naêm!

Caûm thaáy lôøi thô chaïm ñuùng vaøo tim. Baûo Ngoïc ñaët quyeån saùch

xuoáng, vôù moät quyeån khaùc xem, thì ñoù laø taäp vaên ñôøi Taán, ñoïc ñöôïc

maáy trang, Baûo Ngoïc lieàn gaáp saùch, ñoaïn choáng tay leân maø cöù ngoài

thöø ra ñoù, Taäp Nhaân böng traû laïi, thaáy vaäy lieàn hoûi:

- Taïi sao caäu laïi khoâng xem nöõa?

Baûo Ngoïc khoâng ñaùp, ñôõ laáy cheùn traø, uoáng moät hôùp, roài ñaët

cheùn xuoáng, Taäp Nhaân chaúng hieåu ñaàu ñuoâi ra sao, cöù ñöùng, beân caïnh,

ngaån ngöôøi nhìn. Boãng Baûo Ngoïc ñöùng daäy, mieäng noùi laåm baåm “tinh

thaàn phieâu dieâu ra ngoaøi hình haøi...”

Taäp Nhaân nghe noùi, muoán cöôøi, nhöng khoâng daùm hoûi, ñaønh phaûi

khuyeân:

- Neáu caäu khoâng thích xem saùch thì haõy ra ngoaøi vöôøn chôi moät

laùt cho ñôõ buoàn, keûo roài sinh beänh.

Baûo Ngoïc trong mieäng aäm öø nhöng ñaàu oùc vaãn ñeå ñaâu ñaâu. Ñi

ñeán ñình Thaám Phöông, thaáy caûnh töôïng tieâu ñieàu, buoàng khoâng

ngöôøi vaéng; quay sang Haønh Vu uyeån, thaáy coû thôm coøn ñoù, song cöûa

ñoùng then caøi; laàn ñeán Ngaãu Höông taï, xa xa thaáy coù maáy ngöôøi ñang

ñöùng töïa lan can treân beán Luïc Töï, maáy ñöùa ñaày tôù gaùi nhoû lom khom

tìm kieám vaät gì döôùi ñaát. Baûo Ngoïc roùn reùn tôùi sau hoøn nuùi giaû laëng

nghe. Boãng moät ngöôøi noùi:

- Ñeå xem noù coù noåi leân khoâng. - Döôøng nhö gioïng cuûa Lyù Vaên.

Moät ngöôøi khaùc cöôøi noùi:

(1) Töùc Taøo Thaùo ngöôøi ñôøi Tam quoác.

- 1253 -

- Thoâi noù laën maát roài, toâi bieát noù khoâng noåi leân maø. – Ñuùng laø

gioïng cuûa Thaùm Xuaân.

Laïi moät ngöôøi noùi:

- Phaûi roài, chò ôi, chò ñöøng ñi ñaàu, theá naøo noù cuõng noåi leân cho

maø xem.

Moät ngöôøi khaùc laïi noùi:

- Noù noåi leân ñaây roài. - Ñuùng laø tieáng noùi cuûa Lyù YÛ vaø Hình Tuï

Yeân.

Baûo Ngoïc khoâng nhòn ñöôïc, nhaët moät vieân gaïch nhoû, neùm xuoáng

nöôùc, nghe boõm moät tieáng, boán coâ ñeàu giaät mình noùi:

- Ngöôøi naøo chôi aùc theá? Laøm chuùng toâi giaät mình.

Baûo Ngoïc töø sau nuùi nhaûy ra cöôøi noùi:

- Caùc coâ chôi vui thaät! Sao khoâng goïi toâi moät tieáng?

Thaùm Xuaân noùi:

- Toâi ñaõ bieát maø! Chæ coù anh Hai môùi nghòch theá maø thoâi. Khoâng

noùi gì caû, anh phaûi ñeàn con caù cho chuùng toâi ñi, vöøa roài moät con caù

noåi leân, toâi ñònh caâu thì anh laøm noù sôï, noù laën ñi maát.

Baûo Ngoïc cöôøi, noùi:

- Caùc coâ chôi ôû ñaây maø khoâng tìm toâi, toâi coøn muoán phaït caùc coâ

nöõa laø.

Moïi ngöôøi cöôøi moät luùc. Baûo Ngoïc noùi:

- Baây giôø chuùng ta haõy laàn löôït caâu caù ñeå boùi xem may ruûi nheù, ai

caâu ñöôïc thì naêm nay gaëp may, ai khoâng caâu ñöôïc thì naêm nay gaëp

ruûi, ai caâu tröôùc naøo?

Thaùm Xuaân lieàn nhöôøng Lyù Vaên caâu tröôùc, lyù Vaên khoâng nhaän.

Thaùm Xuaân cöôøi, noùi:

- Ñaõ theá thì toâi xin caâu tröôùc.

Ñoaïn ngoaûnh laïi noùi vôùi Baûo Ngoïc:

- Anh Hai naøy, anh maø coøn ñuoåi con caù ñi nöõa thì toâi khoâng nghe

ñaâu.

Baûo Ngoïc noùi:

- Khi naõy laø toâi muoán doïa caùc coâ ñaáy chöù, baây giôø coâ cöù tha hoà

maø caâu.

- 1254 -

Thaùm Xuaân boû daây caâu xuoáng, chöøng chöa noùi xong caâu chuyeän

thì ñaõ coù moät con caù con caén caâu laøm cho caùi phao chìm xuoáng, Thaùm

Xuaân giaät moät caùi, caàn caâu vuùt leân, con caù daõy ñaønh ñaïch treân ñaát,

Thò Thö choäp laáy choäp ñeå, hai tay naém chaët, boû vaøo loï söù nhoû, ñoå

nöôùc trong vaøo nuoâi, Thaùm Xuaân ñöa caàn caâu cho Lyù Vaên, lyù Vaên thaû

caâu xuoáng, thaáy daây caâu rung rinh, voäi giaät leân, nhöng khoâng coù gì,

coâ ta laïi thaû xuoáng, moät choác daây caâu laïi rung rinh, giaät leân nhöng

vaãn khoâng coù gì, lyù Vaên caàm caâu leân xem, thì ra caùi löôõi caâu cong vaøo

phía trong, lyù Vaên cöôøi:

- Chaû traùch caâu khoâng ñöôïc.

Coâ ta voäi vaøng baûo Toá Vaân söûa laïi löôõi caâu töû teá, thay moài môùi,

laép caùi phao baèng maûnh saäy, roài thaû xuoáng, moät choác maûnh saäy chìm

læm; Lyù Vaên voäi giaät caâu leân, ñöôïc moät con caù dieác daøi hai taác, lyù Vaên

cöôøi noùi:

- Anh Baûo caâu ñi!

Baûo Ngoïc noùi:

- Ñeå coâ Ba vaø coâ Hình caâu tröôùc ñi roài toâi seõ caâu.

Tuï Yeân ngoài laëng im, lyù YÛ noùi:

- Anh Baûo caâu tröôùc ñaõ.

Ñang noùi thì maët nöôùc boãng suûi taêm, Thaùm Xuaân noùi:

- Ñöøng coù nhöôøng nhau maõi, caùc chò xem, maáy con caù ñeàu ôû phía

coâ Ba caû, coâ Ba caâu nhanh ñi thoâi.

Lyù YÛ cöôøi, ñôõ laáy caàn caâu, thaû xuoáng ñöôïc ngay moät con, Sau ñoù

Tuï Yeân cuõng caâu ñöôïc moät con, lieàn traû caàn caâu cho Thaùm Xuaân ñeå

ñöa cho Baûo Ngoïc. Baûo Ngoïc noùi:

- Toâi thì phaûi laøm oâng Khöông Thaùi coâng(1) môùi ñöôïc.

Noùi ñoaïn lieàn ra ngoài treân hoøn ñaù beân bôø ao maø caâu. Khoâng ngôø

caù ôû döôùi nöôùc, troâng thaáy boùng ngöôøi, ñeàu chaïy heát. Baûo Ngoïc caàm

caàn caâu ñôïi maõi vaãn khoâng thaáy sôïi daây ñoäng ñaäy. Vöøa môùi thaáy moät

con caù phun boït leân maët nöôùc, Baûo Ngoïc ñaõ caàm caàn caâu rung rung

maáy caùi, caù ta sôï bieán maát.

Baûo Ngoïc noùng tieát noùi:

(1) Khöông Thaùi Coâng töùc Laõ Voïng, teân chöõ laø Töû Nha. Luùc haøn vi thöôøng ngoài caâu caù ôû

soâng Vò. Sau giuùp vua Vaên Vöông nhaø Chu, ñaùnh ñöôïc nhaø AÂn, phong laø thaùi sö.

- 1255 -

- Tính toâi raát noân noùng, maø caù laïi chaäm chaïp, bieát laøm sao baây

giôø? Caù ôi, laïi ñaây mau leân! Maøy cuõng phaûi giuùp ta chöù.

Boán ngöôøi nghe noùi ñeàu cöôøi. Boãng thaáy daây caâu rung rinh, Baûo

Ngoïc möøng quaù, ra söùc giaät maïnh moät caùi, caàn caâu ñaäp vaøo hoøn ñaù,

gaõy laøm hai ñoaïn, daây caâu ñöùt, löôõi caâu vaêng ñi ñaâu maát, moïi ngöôøi

caøng cöôøi aàm leân.

Thaùm Xuaân noùi:

- Chaúng coù ai vuïng veà nhö anh!

Ñang noùi boãng thaáy Xaï Nguyeät hôùt hô hôùt haûi chaïy ñeán noùi:

- Caäu Hai aï, cuï daäy roài, goïi caäu veà ngay, caäu veà mau leân.

Caû naêm ngöôøi ñeàu giaät mình, Thaùm Xuaân hoûi Xaï Nguyeät:

- Cuï goïi caäu Hai veà coù vieäc gì theá?

- Toâi cuõng khoâng bieát. Nghe ñaâu chuyeän gì kín, neân cuï sai toâi goïi

caäu Baûo veà hoûi, laïi coøn cho ñi goïi caû môï Hai Lieãn veà ñeå hoûi nöõa ñaáy.

Baûo Ngoïc sôï ngaån ngöôøi ra moät luùc roài noùi:

- Khoâng bieát laïi coù con a hoaøn naøo gaëp vieäc ruûi ro gì ñaây.

Thaùm Xuaân noùi:

- Chaúng bieát laø vieäc gì, anh Hai veà nhanh leân, coù tin gì thì baûo

ngay Xaï Nguyeät tôùi noùi cho chuùng em bieát nheù!

Noùi ñoaïn, Thaùm Xuaân cuøng Lyù Vaên, Lyù YÛ vaø Tuï Yeân ñi veà. Baûo

Ngoïc veà ñeán phoøng Giaû maãu, thaáy Vöông phu nhaân ñang cuøng Giaû

maãu ñaùnh baøi, Baûo Ngoïc thaáy khoâng coù vieäc gì môùi hôi yeân taâm. Giaû

maãu thaáy Baûo Ngoïc ñeán, lieàn hoûi:

- Naêm tröôùc chaùu oám, nhôø moät vò hoøa thöôïng ñieân vaø moät vò ñaïo

só khieãng chaân chöûa khoûi, luùc ñoù chaùu thaáy trong ngöôøi nhö theá naøo?

Baûo Ngoïc nghó moät luùc roài noùi:

- Chaùu nhôù luùc maéc beänh, hình nhö ñang ñöùng thì coù ngöôøi leûn

ñeán neän moät gaäy vaøo ñaàu. Ñau quaù, chaùu toái saàm maét laïi, roài thaáy

khaép nhaø ñaày nhöõng quæ söù, maët xanh nanh vaøng, caàm dao, caàm gaäy

ñaùnh chaùu, khi leân giöôøng naèm thì hình nhö coù maáy caùi ñai thaàn cheùt

leân ñaàu. Sau ñoù ñau quaù, khoâng bieát gì nöõa, ñeán luùc ñôõ roài, chaùu nhôù

coù moät luoàng aùnh saùng maøu vaøng töø nhaø ngoaøi chieáu töôùng vaøo

giöôøng, luõ quæ ñeàu chaïy troán ñaâu maát khoâng thaáy nöõa, theá laø ñaàu

chaùu khoâng ñau maø trong ngöôøi cuõng tænh taùo ngay.

- 1256 -

Giaû maãu noùi vôùi Vöông phu nhaân:

- Xem ra khoâng khaùc tình hình naøy laø bao.

Ñang noùi thì Phöôïng Thö ñi vaøo, chaøo Giaû maãu, laïi ngoaûnh laïi

chaøo Vöông phu nhaân, roài noùi:

- Baø ñònh hoûi chaùu gì theá?

- Naêm noï bò ma aùm, chaùu coù nhôù ñöôïc gì khoâng?

- Chaùu cuõng khoâng nhôù ñöôïc roõ laém, nhöng chæ thaáy mình khoâng

sao töï chuû ñöôïc, hình nhö coù ngöôøi naøo loâi loâi keùo keùo, baét phaûi gieát

ngöôøi môùi ñöôïc, thaáy caùi gì laø vô laáy caùi aáy, thaáy ngöôøi naøo laø chæ

muoán gieát ngöôøi aáy, ngöôøi chaùu meät nhoaøi, nhöng khoâng sao döøng tay

ñöôïc.

- Luùc khoûi thì sao?

- Luùc khoûi thì hình nhö treân löng chöøng trôøi coù ngöôøi noùi nhöõng

caâu gì, chaùu khoâng nhôù roõ.

- Theá thì ñuùng laø noù roài, cöù xem quang caûnh khi hai chò em

chuùng noù oám, thì gioáng heät nhö caâu chuyeän vöøa xaûy ra, con muï giaø aáy

ñoäc aùc thöïc: Baûo Ngoïc nhaän noù laøm meï nuoâi thaät laø uoång! A Di Ñaø

Phaät! May nhôø coù vò hoøa thöôïng vaø ñaïo só môùi cöùu soáng ñöôïc Baûo

Ngoïc, nhöng ta vaãn chöa ñeàn ôn gì caû.

Phöôïng Thö noùi:

- Taïi sao baø laïi nhaéc ñeán beänh chuùng chaùu?

- Chaùu cöù hoûi baø Hai, ta löôøi chaúng muoán noùi.

Vöông phu nhaân noùi:

- Vöøa roài oâng nhaø coù noùi ñeán meï nuoâi cuûa Baûo Ngoïc laø ñöùa baäy

baï, taø ma ngoaïi ñaïo. Baây giôø vôõ chuyeän ra, bò phuû Caåm Y baét boû

giam ñöa sang boä Hình. Boä Hình ñònh xöû toäi cheát, maáy hoâm tröôùc coù

ngöôøi phaùt giaùc vieäc con muï aáy. Ngöôøi naøy teân laø Phan Tam Baûo gì

ñoù, coù moät ngoâi nhaø baùn cho tieäm caàm ñoà ôû tröôùc maët nhaø haén, hieäu

naøy ñaõ traû tieàn gaáp maáy laàn giaù tieàn nhaø roài, maø Phan Tam Baûo vaãn

cöù ñoøi, hoï khoâng chòu traû nöõa. Phan Tam Baûo daám duùi vôùi con muï aáy,

vì muï ta thöôøng qua laïi hieäu caàm ñoà, chôi thaân vôùi boïn ñaøn baø trong

ñoù, muï ta lieàn phuø pheùp baét ngöôøi vôï chuû hieäu meâ saûng, laøm caû nhaø

roái tung leân, muï ta lieàn ñeán noùi vôùi hoï raèng mình chöõa ñöôïc beänh aáy.

Roài muï ta ñoát ít vaøng maõ ngöïa giaáy cuùng leã. Quaû nhieân kieán hieäu,

theá laø muï ñoøi boïn ñaøn baø nhaø aáy phaûi ñöa taï möôøi maáy laïng baïc, ai

- 1257 -

ngôø ñöùc Phaät coù maét, vieäc vôõ lôû ra, ngay hoâm aáy muï ta voäi vaõ veà nhaø,

boû rôi moät caùi boïc luïa, ngöôøi trong hieäu nhaët leân xem, thaáy trong coù

nhieàu hình nhaân baèng giaáy vaø boán vieân höông gì raát thôm, moïi ngöôøi

ñang laáy, laøm laï thì con muï giaø aáy quay laïi tìm boïc luïa. Ngöôøi ôû ñoù

lieàn baét giöõ vaø xeùt trong ngöôøi thì thaáy moät caùi hoäp, trong coù hai ma

vöông khaéc baèng ngaø voi; moät trai moät gaùi mình traàn khoâng maëc

quaàn aùo, vaø baûy caùi kim theâu boâi son ñoû. Laäp töùc, hoï baét muï giaûi ñeán

phuû Caåm Y. ÔÛ ñaáy ngöôøi ta xeùt hoûi thì bieát ñöôïc nhieàu chuyeän bí aån

veà caùc baø caùc coâ nhaø quan sang, vì theá hoï baùo tin cho trong doanh

bieát, vaø ñeán khaùm nhaø muï, tìm ñöôïc nhieàu töôïng naën baèng ñaát, vaø

maáy hoäp muoän höông(1). Trong gian nhaø troáng sau giöôøng naèm, muï ta

treo moät ñòa ñeøn coù baûy oâng sao, döôùi ñeøn coù maáy quaân moâi baèng rôm.

Ñöùa thì ñaàu cheùt ñai thaàn, ñöùa thì buïng ñoùng ñinh, ñöùa thì coå mang

xieàng, trong tuû coù voâ soá laø hình nhaân baèng giaáy. Phía döôùi coù maáy

cuoán soå nhoû, trong ñoù ghi ñaõ laøm pheùp cho nhaø naøo ñöôïc linh nghieäm,

caàn ñoøi bao nhieâu tieàn. Soá tieàn höông ñeøn ngöôøi ta gôûi ñeán khoâng

bieát bao nhieâu maø keå.

Phöôïng Thö noùi:

- Beänh cuûa chuùng chaùu nhaát ñònh laø noù laøm, chaùu nhôù khi chuùng

chaùu khoûi, con yeâu giaø aáy qua beân nhaø dì Trieäu ñoøi tieàn maáy laàn; heã

gaëp chaùu laø maët noù sa saàm laïi, hai maét noù cöù nhö con maét gaø choïi aáy,

maáy laàn chaùu cöù nghi hoaëc, nhöng khoâng tìm ra duyeân côù taïi sao?

Giôø nghe noùi môùi vôõ leõ. Coù ñieàu chaùu ñöùng ra troâng coi vieäc nhaø, coá

nhieân coù theå laøm ngöôøi ta oaùn gheùt, ngöôøi ta muoán tìm caùch haïi chaùu,

chöù chuù Baûo thì coù thuø haèn gì vôùi ai, maø hoï cuõng nôõ loøng ñoäc aùc nhö

theá?

Giaû maãu noùi:

- Bieát ñaâu laïi khoâng phaûi vì ta yeâu chaùu Baûo, khoâng yeâu thaèng

Hoaøn, maø ñeå vaï cho caùc chaùu nhö vaäy.

Vöông phu nhaân noùi:

- Con muï khoán naïn aáy ñaõ bò keát aùn neân khoâng theå naøo goïi noù

ñeán ñaây ñoái chöùng. Khoâng ñoái chöùng thì dì Trieäu ñôøi naøo chòu nhaän.

Vieäc naøy laø vieäc lôùn, neáu ñeå vôõ lôû ra, tieáng taêm khoâng hay laém, chi

baèng ñeå noù laøm noù chòu, theá naøo roài cuõng coù ngaøy phaûi ra.

(1) Thöù höông laøm cho ngöôøi ta ngöûi thaáy thì meâ man baát tænh.

- 1258 -

- Chò noùi cuõng phaûi, ñaõ khoâng coù ñoái chöùng thì khoâng theå naøo

laøm ra leõ, chæ coù ñöùc Phaät laø nhìn thaáy roõ thoâi, chò em chuùng noù giôø

ñaây naøo coù keùm ai? Thoâi vieäc ñaõ qua roài, chaùu Phöôïng cuõng ñöøng

nhaéc ñeán nöõa, hoâm nay meï con chaùu aên côm chieàu ôû ñaây roài haõy veà.

Giaû maãu baûo Uyeân Öông vaø Hoå Phaùch ñi goïi doïn côm.

Phöôïng Thö voäi vaøng cöôøi noùi:

- Taïi sao baø phaûi baän loøng theá?

Vöông phu nhaân cuõng cöôøi.

Thaáy maáy ngöôøi ñaøn baø ñöùng chöïc beân ngoaøi, Phöôïng Thö voäi

baûo boïn a hoaøn nhoû ñi goïi côm, vaø noùi:

- Ta vaø baø Hai ñeàu aên côm vôùi cuï ôû ñaây.

Ñang noùi thì thaáy Ngoïc Xuyeán chaïy ñeán thöa vôùi Vöông phu

nhaân:

- OÂng lôùn muoán tìm thöù gì, môøi baø haàu côm cuï xong roài veà tìm hoä.

Giaû maãu noùi:

- Chò ñi veà thoâi, chaéc anh aáy coù vieäc gì caàn ñaáy.

Vöông phu nhaân vaâng lôøi, ñeå Phöôïng Thö ôû laïi haàu, coøn mình lui

veà. Ñeán phoøng, Vöông phu nhaân gaëp Giaû Chính, noùi chuyeän suoâng

maáy caâu vaø tìm ra ñoà vaät. Giaû Chính lieàn hoûi:

- Chaùu Ngheânh Xuaân veà roài aø? Noù ôû nhaø hoï Toân ra sao?

- Chaùu Ngheânh Xuaân cöù khoùc khoùc meáu meáu, noùi laø choàng ngang

ngöôïc quaù.

Roài baø ta keå laïi nhöõng ñieàu Ngheânh Xuaân ñaõ noùi cho Giaû Chính

nghe. Giaû Chính thôû daøi nôùi:

- Ta ñaõ bieát khoâng phaûi laø nôi xöùng ñaùng, khoán noãi oâng Caû cöù

nhaän lôøi, ta cuõng khoâng bieát laøm theá naøo, theá laø con Ngheânh Xuaân

ñaønh chòu khoå maø thoâi.

Noù môùi veà laøm daâu, chæ mong sau naøy vôï choàng noù aên ôû vôùi nhau

khaù hôn laø ñöôïc.

Noùi ñoaïn, Vöông phu nhaân laïi phì cöôøi. Giaû Chính noùi:

- Cöôøi gì?

- Toâi cöôøi thaèng Baûo saùng nay ñeán ñaây, noùi toaøn laø chuyeän treû

con.

- 1259 -

- Noù noùi gì?

Vöông phu nhaân vöøa cöôøi vöøa keå laïi nhöõng lôøi cuûa Baûo Ngoïc. Giaû

Chính cuõng khoâng nhòn ñöôïc cöôøi lieàn noùi:

- Nhaéc ñeán thaèng Baûo Ngoïc, toâi laïi nhôù ra moät vieäc. Thaèng naøy

cöù ñeå maõi trong vöôøn, thöïc khoâng neân, con gaùi hö thaân, coøn laø ngöôøi

cuûa nhaø khaùc, chöù con trai hö thaân thì quan heä khoâng phaûi nhoû, hoâm

tröôùc coù ngöôøi ñeán noùi vôùi toâi veà moät oâng thaày hoïc. OÂng naøy hoïc vaán

vaø phaåm chaát ñeàu toát, cuõng laø ngöôøi phöông Nam, nhöng toâi nghó,

thaày hoïc ngöôøi phöông Nam tính tình laïi quaù ö hieàn laønh, treû con

nhaø ta ñang soáng nôi ñoâ thò, ñöùa naøo ñöùa naáy, ñeàu nghòch ngoã phaù

trôøi, moàm meùp leùm lænh, caùi gì laáp lieám ñöôïc laø theá naøo cuõng laáp

lieám cho kyø ñöôïc, laïi cöùng ñaàu cöùng coå laøm cho thaày hoïc ngaøy ngaøy

phaûi chieàu nhö chieàu vong, khoâng daùm noùi naëng lôøi, ruùt cuïc chaúng aên

thua gì, uoång coâng voâ ích. Vì theá caùc cuï tröôùc khoâng chòu môøi thaày ôû

ngoaøi, chæ choïn ngöôøi trong hoï vöøa coù tuoåi vöøa coù hoïc vaán ñeå daïy. Giôø

ñaây cuï Nho hoïc vaán tuy chæ bình thöôøng nhöng coøn trò noåi boïn chuùng,

khoâng ñeán noãi nuoâng chieàu chuùng quaù. Toâi nghó cöù ñeå thaèng Baûo leâu

loång maõi khoâng neân, chi baèng laïi baét noù vaøo tröôøng nhaø hoïc taäp nhö

cuõ.

- OÂng noùi raát phaûi, töø khi oâng nhaäm chöùc ôû ngoaøi, noù cöù oám luoân,

thaønh ra boû beâ treã maát maáy naêm; baây giôø laïi vaøo tröôøng nhaø oân taäp

thì raát toát.

Giaû Chính gaät ñaàu, laïi noùi theâm maáy caâu chuyeän phieám nöõa.

Hoâm sau Baûo Ngoïc thöùc daäy, chaûi ñaàu röûa maët xong, boãng coù ngöôøi

haàu nhoû vaøo noùi:

- OÂng lôùn goïi caäu Hai ñeán noùi chuyeän.

Baûo Ngoïc voäi vaøng söûa laïi aùo quaàn, ñi ñeán thö phoøng Giaû Chính,

hoûi thaêm söùc khoûe cuûa cha roài ñöùng chôø.

Giaû Chính noùi:

- Daïo naøy maøy hoïc haønh theá naøo? Tuy maøy vieát taäp ñöôïc ít chöõ,

nhöng cuõng chaúng aên thua vaøo ñaâu. Ta xem daïo naøy maøy laïi caøng

löôøi bieáng hôn nhieàu so vôùi maáy naêm tröôùc. Tao laïi nghe noùi maøy

luoân luoân vieän côù ñau oám khoâng chòu hoïc haønh, baây giôø thì ñaõ khoûe

thaät roài chöù? Ta coøn nghe maøy caû ngaøy cöù ôû trong vöôøn chôi ñuøa vôùi

boïn chò em, thaäm chí vôùi caû boïn a hoaøn; coøn coâng vieäc chính cuûa

- 1260 -

mình thì vöùt heát. Duø maøy coù laøm ñöôïc maáy caâu thô, daêm ba baøi töø,

thì cuõng chaúng aên thua vaøo ñaâu, quí hoùa gì caùi thöù aáy? Khi thi cöû,

ngöôøi ta vaãn laáy vieäc laøm vaên, laøm baøi laø quan troïng hôn caû, theá maø

maøy laïi khoâng hoïc gì veà caùch laøm vaên laøm baøi heát. Maøy nhôù laáy lôøi

ta daën: Baét ñaàu töø hoâm nay, maøy khoâng ñöôïc laøm thô caâu ñoái gì heát,

chæ hoïc laøm vaên baùt coå thoâi. Ta haïn cho maøy moät naêm, neáu khoâng

tieán ñöôïc tyù gì, thì maøy ñöøng hoïc haønh cho toán coâng, maø ta cuõng

khoâng muoán coù ñöùa con nhö theá nöõa.

Giaû Chính beøn goïi Lyù Quí laïi baûo:

- Ngaøy mai, saùng daäy, goïi thaèng Boài Dính ñi theo caäu Baûo ñem

taát caû saùch vôû noù hoïc ñöa laïi ñaây ta xem, roài ta seõ thaân haønh ñöa noù

vaøo tröôøng nhaø.

Noùi ñoaïn oâng ta quaùt Baûo Ngoïc:

- Veà ñi thoâi! Ngaøy mai ñeán sôùm gaëp ta.

Baûo Ngoïc nghe noùi, giôø laâu chaúng bieát traû lôøi theá naøo, löõng thöõng

ñi veà vieän Di Hoàng. Taäp Nhaân ñang noùng loøng chôø tin töùc, nghe noùi

baûo ñi hoïc, trong buïng cuõng coù yù möøng. Baûo Ngoïc sai ngöôøi ñeán keå

ñaàu ñuoâi vôùi Giaû maãu, yù muoán nhôø Giaû maãu ngaên caûn giuùp. Giaû maãu

nghe tin, sai ngöôøi goïi Baûo Ngoïc ñeán, noùi:

- Chaùu cöù yeân loøng ñi hoïc, ñöøng ñeå cha chaùu giaän, coù vieäc gì chaùu

thaáy böïc boäi thì chaùu noùi vôùi baø.

Baûo Ngoïc khoâng coøn caùch gì, ñaønh phaûi trôû veà, daën boïn a hoaøn:

- Ngaøy mai goïi ta daäy sôùm, oâng seõ ñöa ta ñi hoïc ñaáy.

Taäp Nhaân vaâng lôøi, cuøng vôùi Xaï Nguyeät thay phieân nhau thöùc

suoát ñeâm.

Hoâm sau taûng saùng, Taäp Nhaân goïi Baûo Ngoïc daäy, chaûi ñaàu röûa

maët, thay quaàn aùo roài sai a hoaøn nhoû truyeàn goïi Boài Dính chöïc ôû cöûa

ngoaøi ñeå mang saùch vôû vaø caùc ñoà vaät. Taäp Nhaân giuïc luoân maáy laàn,

Baûo Ngoïc ñaønh phaûi ñi ra. Ñeán thö phoøng, tröôùc heát Baûo Ngoïc hoûi doø

xem cha mình ñaõ ñeán ñoù chöa, ngöôøi haàu nhoû traû lôøi:

- Vöøa roài coù moät vò khaùch ñònh vaøo gaëp oâng lôùn ñeå thöa chuyeän gì

ñoù, trong nhaø noùi oâng lôùn ñang röûa maët chaûi ñaàu, baûo vò khaùch aáy

haõy ñôïi ôû ngoaøi.

Baûo Ngoïc nghe noùi, trong buïng hôi yeân, voäi vaøng ñeán choã Giaû

Ch�ôû�nh, vöøa gaëp luùc Giaû Chính sai ngöôøi ñeán goïi, Baûo Ngoïc lieàn theo

- 1261 -

vaøo. Giaû Chính daën doø maáy caâu, roài daãn Baûo Ngoïc leân xe. Boài Dính

mang theo saùch vôû ñi thaúng ñeán tröôøng hoïc, ngöôøi nhaø ñeán tröôùc

trình vôùi Ñaïi Nho:

- OÂng lôùn ñaõ ñeán.

Ñaïi Nho ñöùng daäy, thì Giaû Chính böôùc tôùi vaø hoûi thaêm söùc khoûe.

Ñaïi Nho caàm tay chaøo hoûi:

- Daïo naøy cuï coù khoûe khoâng?

Baûo Ngoïc cuõng tôùi hoûi thaêm söùc khoûe Ñaïi Nho. Giaû Chính môøi

Ñaïi Nho ngoài, roài môùi ngoài xuoáng. Giaû Chính noùi:

- Toâi hoâm nay thaân haønh ñöa chaùu ñeán ñaây, nhôø cuï daïy baûo giuùp.

Chaùu cuõng khoâng coøn beù hoûng gì nöõa, caàn phaûi hoïc ñeå thi cöû môùi

mong troïn ñôøi laäp thaân, thaønh danh ñöôïc. Hieän nay, noù ôû nhaø chæ

chôi ñuøa vôùi boïn treû con, tuy coù hieåu ñöôïc maáy caâu thô, daêm caâu töø,

cuõng chæ laø noùi nhaûm vieát nhaûm. Duø coù hay chaêng nöõa cuõng chaúng

qua laø nhöõng lôøi gioù traêng maây moùc, chaúng ích gì cho ñôøi noù caû.

Ñaïi Nho noùi:

- Toâi xem chaùu maët muõi cuõng xinh ñeïp, tö chaát thoâng minh,

nhöng laïi cöù ham chôi, khoâng chòu hoïc? Vieäc thô töø khoâng phaûi laø

khoâng neân hoïc, nhöng sau khi ñoã ñaïc roài seõ hoïc cuõng chöa muoän.

- Ñuùng nhö theá. Giôø ñaây chæ xin cuï baét noù ñoïc saùch, giaûng saùch,

laøm vaên laøm baøi, neáu noù khoâng nghe lôøi daïy baûo thì xin cuï heát söùc

keøm caëp noù, coù theá môùi khoâng ñeán noãi höõu danh voâ thöïc, lôõ caû moät

ñôøi.

Noùi xong, Giaû Chính ñöùng daäy vaùi moät vaùi, noùi vaøi caâu chuyeän

phieám roài caùo töø ruùt lui ra. Ñaïi Nho tieãn ñeán ngoaøi cöûa vaø noùi:

- Xin gôûi lôøi thaêm söùc khoûe cuûa cuï.

Giaû Chính vaâng lôøi, leân xe ra veà.

Ñaïi Nho quay vaøo, thaáy Baûo Ngoïc ngoài beân caùi baøn hoa leâ nhoû,

baøy ôû goùc Taây nam, döïa vaøo cöûa soå, beân phaûi choàng hai boä saùch cuõ vaø

moät taäp vaên baùt coå mong moûng, goïi Boài Dính ñem giaáy möïc buùt

nghieân caát vaøo trong ngaên keùo. Ñaïi Nho hoûi:

- Baûo Ngoïc, ta nghe noùi chaùu hoâm tröôùc oám, nay ñaõ khoûe thaät

chöa?

Baûo Ngoïc ñöùng daäy thöa:



- 1262 -

- Khoûe thaät roài aï.

- Baây giôø chaùu neân chaêm chæ hoïc haønh, cha chaùu thaät heát söùc tha

thieát troâng mong chaùu neân ngöôøi. Baây giôø chaùu haõy ñem nhöõng saùch

ñaõ ñoïc tröôùc baét ñaàu oân laïi moät laàn. Haèng ngaøy, saùng daäy oân laïi saùch,

côm xong vieát chöõ, tröa ñeán giaûng saùch vaø ñoïc maáy thieân baùt coå.

Baûo Ngoïc “daï” moät tieáng roài ngoài xuoáng, lieác nhìn xung quanh

thaáy thieáu maát maáy ñöùa trong boïn Kim Vinh ngaøy xöa vaø theâm maáy

ñöùa hoïc troø nhoû, ñeàu laø boïn thoâ tuïc chaúng ra gì. Chôït nhôù ñeán Taàn

Chung, Baûo Ngoïc thaáy khoâng coù ai laøm baàu laøm baïn, ñeå giaûi toû caâu

chuyeän taâm tình, trong loøng buoàn raàu, nhöng khoâng daùm noùi ra, ñaønh

vuøi ñaàu xem saùch.

Ñaïi Nho noùi:

- Hoâm nay laø hoâm ñaàu, cho chaùu veà sôùm moät chuùt, ñeán mai thì

phaûi giaûng saùch ñaáy, chaùu khoâng phaûi laø ngöôøi doát naùt, ngaøy mai seõ

cho chaùu giaûng tröôùc moät vaøi chöông saùch cho ta nghe, xem gaàn ñaây

chaùu hoïc haønh ra sao, ñeå bieát ñöôïc söùc hoïc cuûa chaùu ñaõ ñeán theá naøo

roài.

Nghe vaäy trong buïng Baûo Ngoïc cöù roái caû leân.

o0o

Hoài thöù taùm möôi hai

Laáy nghóa saùch giaûng baøy, Cuï ñoà giaø daïy raên chaøng böôùng

Thaáy aùc moäng kinh khuûng, gaùi Tieâu Töông hoaûng sôï ngaây hoàn

- 1264 -

Baûo Ngoïc ôû tröôøng hoïc veà, tôùi gaëp Giaû maãu. Giaû maãu cöôøi noùi:

- Khaù laém, baây giôø ngöïa röøng leân ñaõ chòu leân cöông roài. Veà gaëp

cha chaùu moät tyù, roài ñi daïo chôi cho khuaây.

Baûo Ngoïc vaâng lôøi ñeán gaëp Giaû Chính. Giaû Chính hoûi:

- Sao veà sôùm theá? Thaày coù ñeà ra caùch hoïc taäp cho maøy khoâng?

- Daï, thôøi giôø quy ñònh nhö sau: saùng daäy oân laïi saùch; aên côm

xong taäp vieát; tröa ñeán giaûng saùch vaø ñoïc vaên baùt coå.

Giaû Chính gaät ñaàu baûo:

- Con veà haàu chuyeän baø moät laùt, con tröôùc heát phaûi lo hoïc laøm

sao cho thaønh ñaït neân ngöôøi, chöù khoâng neân chæ nghó ñeán vieäc chôi

bôøi, toái ñeán phaûi ñi nguû ngay ñeå saùng mai daäy sôùm ñi hoïc, con ñaõ

nghe chöa?

Baûo Ngoïc vaâng daï tíu tít vaø lui ra ngoaøi, tôùi gaëp Vöông phu nhaân

roài laïi ñeán chaøo qua Giaû maãu, sau ñoù voäi vaøng chaïy ra, mong sao mau
<p>tôùi quaùn Tieâu Töông. Vöøa vaøo ñeán cöûa, Baûo Ngoïc voã tay reo noùi:

- Toâi laïi veà ñaây roài.

Ñaïi Ngoïc nghe tieáng giaät mình, Töû Quyeân veùn maøn leân, Baûo

Ngoïc ñi vaøo phoøng ngoài xuoáng gheá, Ñaïi Ngoïc noùi:

- Nghe noùi anh ñi hoïc kia maø, sao veà sôùm theá?

- AÙi chaø! Nguy quaù! Hoâm nay cha toâi thaân haønh ñöa toâi ñi hoïc,

trong buïng toâi töôûng chuyeán naøy khoâng gaëp maët coâ nöõa. Chaät vaät

suoát moät ngaøy. Baây giôø nhìn thaáy caùc coâ, toâi gioáng nhö cheát ñi soáng

laïi, ngöôøi xöa noùi: “Moät ngaøy daøi ba thu”, caâu aáy thaät khoâng ngoa.

- Anh ñaõ veà chaøo caäu môï chöa?

- Chaøo roài.

- Coøn caùc choã khaùc nöõa?

- Khoâng.

- Anh cuõng neân chòu khoù ñeán thaêm hoï moät tyù.

- Giôø toâi khoâng muoán ñi ñaâu caû, chæ ngoài ñaây noùi chuyeän vôùi coâ

thoâi. Cha toâi baûo toâi nguû sôùm saùng mai daäy sôùm, ñeán mai haõy gaëp

hoï cuõng ñöôïc.

- Anh ngoài moät chuùt roài cuõng neân veà ñi nghæ thoâi.

- Toâi coù meät ñaâu, chæ buoàn thoâi, coù ngoài noùi chuyeän vôùi maáy coâ thì

môùi khuaây khoûa, theá maø coâ laïi ñuoåi toâi roài ñaáy.

Ñaïi Ngoïc mæm cöôøi roài goïi Töû Quyeân:

- Ñem thöù traø Long Tænh cuûa ta pha cho caäu Hai moät cheùn. Caäu

Hai giôø ñi hoïc, khoâng phaûi nhö tröôùc nöõa ñaâu.

Töû Quyeân mæm cöôøi, vaâng lôøi ñi laáy traø roài baûo a hoaøn nhoû pha.

Baûo Ngoïc noùi tieáp:

- Coâ coøn nhaéc ñeán vieäc hoïc laøm gì? Toâi ngaùn caùi troø ñaïo hoïc aáy

roài. Buoàn cöôøi nhaát laø thöù vaên baùt coå, ngöôøi ta möôïn noù ñeå löøa bòp,

boøn chuùt coâng danh, kieám baùt côm aên, noùi theá coøn ñöôïc. Baây giôø laïi

coøn baûo laø noùi thay lôøi thaùnh hieàn cô! Nhieàu laém thì chaúng qua laø

ñem kinh truyeän ra nhoài nheùt vaøo ñaàu ñaáy thoâi. Laïi coøn moät ñieàu

buoàn cöôøi hôn nöõa laø nhöõng keû trong buïng roãng tueách chæ vô choã noï

boû choã kia, laøm leáu laøm laùo maø laïi cho mình laø hoïc saâu roäng. Laøm

theá ñaâu coù phaûi laø phaùt trieån ñaïo lyù cuûa thaùnh hieàn! Baây giôø cha toâi

nhaát thieát baûo toâi hoïc caùi aáy, toâi khoâng daùm caõi laïi, theá maø coâ laïi coøn

nhaéc ñeán chuyeän ñi hoïc nöõa aø?

- 1265 -

- Boïn con gaùi chuùng em, tuy khoâng caàn thöù vaên chöông aáy, nhöng

luùc nhoû khi hoïc oâng Giaû Vuõ Thoân, em coù ñoïc qua. Trong ñoù cuõng coù

nhöõng choã saâu saéc, cao xa, saùt vôùi tình caûm vaø hôïp lyù. Luùc ñoù tuy em

khoâng hieåu laém, nhöng cuõng thaáy hay hay, khoâng theå maït saùt heát

thaûy. Vaû chaêng anh caàn laäp coâng danh thì hoïc thöù vaên aáy cuõng coù

phaàn thanh nhaõ, cao quí chöù!

Baûo Ngoïc nghe ñeán ñoù, thaáy khoâng taøi naøo loït tai ñöôïc, nghó

buïng: “Xöa nay, Ñaïi Ngoïc khoâng phaûi haïng ngöôøi meâ theá lôïi, giôø sao

laïi theá”, nhöng cuõng khoâng daùm caõi laïi, ñaønh chæ khòt muõi cöôøi thaàm.

Hai ngöôøi ñang noùi chuyeän, chôït nghe tieáng Thu Vaên vaø Töû

Quyeân noùi ôû beân ngoaøi.

Thu Vaên noùi:

- Chò Taäp Nhaân baûo toâi sang ñoùn caäu ôû nhaø cuï, ai ngôø caäu laïi ôû

ñaây!

Töû Quyeân noùi:

- ÔÛ ñaây chuùng toâi vöøa pha traø, ñeå caäu aáy uoáng xong haõy veà.

Hai ngöôøi cuøng ñi vaøo. Baûo Ngoïc cöôøi noùi vôùi Thu Vaên:

- Toâi cuõng saép veà, laïi phieàn chò phaûi ñi tìm.

Thu Vaên chöa kòp traû lôøi, thì Töû Quyeân noùi:

- Caäu uoáng mau mau maø veà ñi, ngöôøi ta ñaõ nhôù suoát ngaøy roài.

Thu Vaên nhoå toeït moät caùi roài noùi:

- Kheùo caùi con ranh naøy!

Moïi ngöôøi nghe noùi ñeàu cöôøi, Baûo Ngoïc ñöùng daäy, caùo töø ra veà,

Ñaïi Ngoïc tieãn ra cöûa, Töû Quyeân ñöùng treân theàm chôø Baûo Ngoïc ra veà

roài môùi trôû vaøo phoøng.

Baûo Ngoïc veà ñeán Vieän Di Hoàng, thaáy Taäp Nhaân töø trong nhaø ra

ñoùn, vaø hoûi:

- Caäu veà ñaáy aø?

Thu Vaên noùi:

- Caäu veà töø sôùm, nhöng ôû beân nhaø coâ Laâm.

Baûo Ngoïc noùi:

- Hoâm nay coù vieäc gì khoâng?

Taäp Nhaân noùi:

- 1266 -

- Chaúng coù vieäc gì, vöøa roài baø Hai baûo chò Uyeân Öông tôùi daën

chuùng toâi: “OÂng nhaø noåi noùng baûo caäu ñi hoïc, neáu coù ñöùa a hoaøn naøo

coøn daùm chôi ñuøa vôùi caäu, thì seõ trò toäi nhö trò Tình Vaên vaø Tö Kyø

tröôùc ñaây”. Toâi nghó haàu haï caäu laâu nay, maø ñöôïc thöôûng cho nhöõng

lôøi aáy cuõng thaät ñaùng buoàn!

Noùi xong, chò ta suït suøi khoùc. Baûo Ngoïc noùi:

- Chò aï! Chò cöù yeân taâm, toâi chaêm chæ hoïc taäp thì baø seõ khoâng noùi

gì caùc chò nöõa ñaâu. Ñeâm nay toâi coøn phaûi xem saùch, ngaøy mai thaày

hoïc baûo toâi giaûng saùch ñaáy. Neáu toâi coù caàn sai khieán gì thì ñaõ coù Xaï

Nguyeät vaø Thu Vaên. Chò ñi nghæ thoâi.

Taäp Nhaân noùi:

- Neáu caäu quaû thöïc chòu hoïc, thì chuùng toâi raát vui möøng ñöôïc haàu

haï caäu.

Baûo Ngoïc aên côm chieàu xong, baûo thaép ñeøn ñem saùch töù thö maø

mình hoïc töø tröôùc, giôû ra xem. Nhöng bieát xem töø choã naøo ñaây? Ñoïc

xong moät quyeån thaáy hình nhö trong chöông naøo mình cuõng roõ raønh,

nhöng xeùt cho kyõ thì laïi khoâng thaät roõ laém. Xem heát lôøi chuù thích,

laïi ñeán lôøi giaûng, luïc ñuïc maõi ñeán canh khuya. Baûo Ngoïc nghó buïng:

“Mình veà maët thô töø thì thaáy hieåu raát deã daøng, maø veà maët naøy thì

ñaàu oùc chaúng ra sao caû”. Roài ngaån ngöôøi ngoài nghó.

Taäp Nhaân noùi:

- Caäu ñi nghæ thoâi, hoïc khoâng phaûi chæ coá gaéng trong moät hoâm

ñaâu maø phaûi laøm theá?

Baûo Ngoïc chæ traû lôøi baâng quô. Taäp Nhaân vaø Xaï Nguyeät haàu haï

cho Baûo Ngoïc naèm xuoáng, roài hai ngöôøi cuøng naèm nguû. Ñeán khi thöùc

giaác, thaáy Baûo Ngoïc vaãn traèn troïc treân giöôøng. Taäp Nhaân noùi:

- Caäu coøn thöùc aø? Ñöøng coù nghó vô nghó vaån, phaûi giöõ gìn söùc

khoûe ngaøy mai maø hoïc.

- Toâi cuõng nghó nhö theá, nhöng vaãn khoâng sao nguû ñöôïc. Chò laïi

caát bôùt cho toâi moät caùi chaên.

- Trôøi laïnh caäu ñöøng caát bôùt chaên ñi.

- Trong buïng toâi böïc boäi quaù.

Roài Baûo Ngoïc haát chaên xuoáng. Taäp Nhaân voäi vaøng boø laïi giöõ laáy,

ñaët tay leân ñaàu thaáy hôi noùng lieàn noùi:

- 1267 -

- Caäu naèm cho yeân, ngöôøi hôi noùng roài.

- ÖØ ñuùng ñaáy!

- Theá laø theá naøo?

- Khoâng sôï, ñoù laø vì buïng toâi böïc boäi ñaáy thoâi, chò ñöøng laøm aàm

leân. OÂng bieát theá naøo cuõng noùi toâi giaû oám ñeå troán hoïc, neáu khoâng, sao

beänh laïi kheùo ñeán ñuùng luùc nhö vaäy? Ngaøy mai khoûe toâi vaãn ñi hoïc,

theá laø xong chuyeän.

Taäp Nhaân nghe cuõng thöông, lieàn noùi:

- Ñeå toâi nguû gaàn caäu.

Lieàn ñeán ñaám xöông soáng cho Baûo Ngoïc moät laùt, roài hai ngöôøi

nguû queân luùc naøo khoâng bieát, ñeán khi maët trôøi leân cao môùi daäy. Baûo

Ngoïc noùi:

- Cheát roài! Chaäm maát roài.

Anh ta voäi vaøng chaûi ñaàu röûa maët xong, ñi hoûi thaêm söùc khoûe

moïi ngöôøi roài qua tröôøng hoïc ngay. Ñaïi Nho ñoåi saéc maët noùi:

- Chaúng traùch gì cha chaùu noåi giaän noùi chaùu hö thaân, môùi hoâm

thöù hai chaùu ñaõ löôøi bieáng nhö theá. Giôø laø maáy giôø roài môùi ñeán haû?

Baûo Ngoïc keå laïi vieäc toái hoâm qua phaùt noùng nhö theá naøo roài laïi

ñoïc saùch nhö cuõ.

Chieàu ñeán, Ñaïi Nho noùi:

- Baûo Ngoïc, coù moät chöông saùch chaùu laïi giaûng xem.

Baûo Ngoïc ñeán xem thì thaáy laø chöông “Haäu sinh khaû uùy”(1) nghó

buïng: “Chöông naøy coøn khaù! May khoâng phaûi laø Ñaïi hoïc vaø Trung

dung”. Baûo Ngoïc lieàn hoûi:

- Giaûng nhö theá naøo?

- Chaùu cöù theo töøng yù töøng caâu giaûng laïi cho kyõ löôõng.

Baûo Ngoïc tröôùc tieân ñoïc to leân moät laàn, roài noùi:

- Chöông saùch naøy laø thaùnh nhaân khuyeân lôùp treû, hoï baûo phaûi

kòp thôøi coá gaéng ñöøng ñeå ñeán...

Noùi ñeán ñoù Baûo Ngoïc ngöôùc ñaàu nhìn Ñaïi Nho moät caùi, Ñaïi Nho

(1) Chöõ trong Luaän ngöõ: caû ñoaïn naøy “Haäu sinh khaû uùy yeân tri lai giaû chi baát nhö kim

daõ. Töù thaäp nguõ thaäp nhi voâ vaên yeân, dieäc baát tuùc uùy yeân nhi hó”, nghóa laø lôùp treû laø

ñaùng sôï, bieát ñaâu sau naøy khoâng nhö ngaøy nay. Ngöôøi boán, naêm möôi tuoåi maø khoâng coù

tieáng taêm gì, thì cuõng khoâng ñaùng sôï.

- 1268 -

bieát yù, cöôøi noùi:

- Chaùu cöù vieäc noùi, giaûng thì khoâng caàn phaûi kieâng neå gì caû. Saùch

Leã kyù noùi “Laâm vaên baát huùy”(1) chaùu cöù noùi tieáp, ñöøng ñeå ñeán caùi gì.

Baûo Ngoïc noùi tieáp:

- Ñöøng ñeå ñeán giaø maø khoâng neân laøm gì. Tröôùc heát thaùnh nhaân

ñem hai chöõ “khaû uùy” ñeå khích leä chí khí cuûa lôùp treû, sau ñem ba chöõ

“baát tuùc uùy” (khoâng ñaùng sôï) ñeå caûnh tænh töông lai cuûa lôùp treû.

Noùi xong, ñöùng nhìn Ñaïi Nho, Ñaïi Nho noùi:

- Cuõng ñöôïc ñaáy, cöù giaûng suoát ñi naøo!

Baûo Ngoïc noùi tieáp:

- Thaùnh nhaân noùi: Ngöôøi ta sinh ra, luùc coøn nhoû, taâm tö vaø taøi

löïc thoâng minh taøi gioûi vaø coù theå laøm, thaät laø ñaùng sôï. Ai daùm noùi

ngaøy sau hoï khoâng ñöôïc nhö ta ngaøy nay? Nhöng neáu hoï cöù nay laàn

mai löõa khoâng bieát chaêm chæ, ñeán khoaûng boán naêm möôi tuoåi maø

khoâng laøm neân vieäc gì, thì haïng ngöôøi ñoù, tuy raèng luùc treû hình nhö

höõu duïng, ñeán luùc aáy thì troïn ñôøi chaúng laøm ai sôï nöõa.

Ñaïi Nho cöôøi noùi:

- Vöøa roài veà phaàn yù, chaùu giaûng cuõng roõ raøng ñaáy, nhöng lôøi leõ coù

phaàn treû con, hai chöõ “voâ vaên” khoâng coù nghóa laø khoâng laøm neân vieäc

gì, khoâng ra laøm quan. Chöõ “vaên” ôû ñaây nghóa laø mình thoâng suoát ñaïo

lyù, daàu khoâng laøm quan cuõng laø thaønh ñaït; neáu khoâng theá thì thaùnh

hieàn ñôøi xöa cuõng coù ngöôøi troán ñôøi khoâng ra laøm quan. Khoâng nheõ

cuõng laø ngöôøi khoâng thaønh ñaït aø? Ba chöõ “baát tuùc uyù” coát laø ñeå ngöôøi

ta xem xeùt cho caån thaän, ñeå ñoái choïi vôùi chöõ “tri “ cuûa “yeân tri” chöù

khoâng phaûi coù nghóa laø sôï. Phaûi nhaän roõ ñieåm ñoù môùi hieåu ñöôïc tinh

vi, chaùu coù hieåu khoâng?

- Hieåu roài aï.

- Coøn moät chöông nöõa chaùu giaûng xem.

Roài oâng ta giôû qua moät thieân khaùc, chæ cho Baûo Ngoïc. Baûo Ngoïc

xem thì thaáy laø chöông “Ngoâ vò kieán hieáu ñöùc nhö hieáu saéc giaû giaõ”.(2)

Baûo Ngoïc caûm thaáy chöông aáy chaâm choïc mình, lieàn cöôøi laáy loøng

thaày vaø thöa:

(1) Khi giaûng tôùi caâu naøy khoâng phaûi kieâng kî.

(2) Cuõng ôû trong Luaän ngöõ: Ta chöa thaáy ai ham ñöùc nhö ham saéc ñeïp.

- 1269 -

- Caâu naøy khoâng coù nghóa gì maø giaûng caû.

- Noùi nhaûm! Theá gaëp luùc ra ñeà muïc naøy, chaùu cuõng noùi khoâng coù

gì maø laøm hay sao?

Baûo Ngoïc baát ñaéc dó phaûi giaûng:

- Ñaáy laø thaùnh nhaân thaáy ngöôøi ta khoâng chòu ham ñaïo ñöùc, maø

thaáy saéc ñeïp thì raát laø ham, khoâng nghó raèng ñaïo ñöùc laø caùi saün coù ôû

trong baûn tính con ngöôøi, theá maø ngöôøi laïi khoâng chòu ham noù; traùi

laïi saéc ñeïp tuy cuõng ñaõ coù töø khi con ngöôøi môùi baåm sinh ra, khoâng

ai laø khoâng ham, nhöng ñöùc laø thieân lyù, saéc laø nhaân duïc, theá maø

ngöôøi ta khoâng chòu xem thieân lyù hôn nhaân duïc. Ñaây tuy laø lôøi than

thôû cuûa Khoång Töû, maø laïi coù yù troâng mong cho ngöôøi ta trôû laïi ñöôøng

ngay vaø cuõng ñeå thaáy roõ raèng ngöôøi ta duø coù ham ñöùc vaãn laø ham

moät caùch noâng caïn, phaûi ham ñöùc nhö ham saéc thì môùi laø thaät ham.

- Chaùu giaûng theá cuõng ñöôïc, nhöng ta coù ñieàu naøy muoán hoûi: chaùu

ñaõ hieåu lôøi noùi cuûa Thaùnh nhaân, vaäy laøm sao chính mình laïi phaïm

laáy hai caùi loãi aáy? Tuy raèng ta khoâng ôû trong nhaø chaùu, maø cha chaùu

cuõng khoâng noùi vôùi ta, nhöng thaät ra nhöõng taät xaáu cuûa chaùu, ta ñieàu

bieát heát. Laøm moät con ngöôøi sao laïi khoâng troâng mong thaønh ñaït?

Giôø ñaây chaùu ñang ôû caùi thôøi “Haäu sinh khaû uyù”, “Höõu vaên” hay “baát

tuùc uùy”, hoaøn toaøn do mình laøm laáy. Nay ta heïn cho chaùu moät thaùng,

ñem nhöõng saùch ñaõ ñoïc, oân laïi moät löôït. Roài ñoïc theâm vaên baùt coå

trong moät thaùng nöõa, sau ñoù ta seõ ra ñaàu baøi cho maø laøm. Neáu coøn

nhaùc nhôùn, nhaát ñònh ta khoâng nghe ñaâu. Ngöôøi xöa noùi: “Muoán neân

ngöôøi khoâng theå löôøi bieáng, löôøi bieáng thì khoâng theå neân ngöôøi”.

Chaùu neân nhôù nhöõng lôøi ta daën.

Baûo Ngoïc vaâng lôøi. Töø hoâm aáy trôû ñi, ngaøy ngaøy ñaønh phaûi hoïc

taäp theo lôøi thaày daïy.

Töø khi Baûo Ngoïc ñi hoïc, trong vieän Di Hoàng raát laø vaéng veû nhaøn

roãi. Taäp Nhaân coù theå laøm ít nhieàu coâng vieäc, chò ta caàm kim ñònh

theâu caùi bao ñöïng haït cau, nghó buïng: “Baây giôø Baûo Ngoïc ñaõ ñi hoïc,

boïn a hoaøn khoâng coøn lo phieàn gì nöõa, neáu vieäc naøy xaûy ra sôùm thì

Tình Vaên naøo ñeán noãi maø phaûi cheát?” “Maùu chaûy ruoät meàm”, baát giaùc

Taäp Nhaân chaûy nöôùc maét, chôït nghó ñeán vieäc mai sau, mình voán

khoâng phaûi laø vôï caû cuûa Baûo Ngoïc maø chæ laø vôï leõ. Tính tình cuûa Baûo

Ngoïc mình coøn naém vöõng ñöôïc, chæ sôï anh ta laáy phaûi moät ngöôøi vôï

caû gheâ gôùm thì thaân mình seõ theo goùt dì Vöu vaø Höông Laêng maø thoâi.

- 1270 -

Cöù xem yù Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân cuõng nhö nghe nhöõng lôøi

Phöôïng Thö loä ra, thì chaéc chaén ngöôøi aáy laø Ñaïi Ngoïc roài. Ñaïi Ngoïc

laïi laø moät ngöôøi hay ngôø vöïc”. Nghó ñeán ñoù chò ta noùng loøng ñoû maët,

tay caàm kim khoâng bieát rôi vaøo choã naøo maát. Taäp Nhaân lieàn boû vieäc

chaïy sang nhaø Ñaïi Ngoïc ñeå doø la tình yù.

Ñaïi Ngoïc ñang xem saùch, thaáy Taäp Nhaân ñeán lieàn vui veû môøi

ngoài. Taäp Nhaân cuõng voäi vaøng chaïy laïi hoûi:

- Maáy hoâm nay ngöôøi coâ ñaõ khaù ñöôïc nhieàu roài chöù?

- Laøm gì coù! Chaúng qua hôi ñôõ moät tyù thoâi, chò ôû nhaø laøm gì theá?

- Baây giôø caäu Hai ñi hoïc, trong nhaø roãi raõi, toâi tôùi thaêm coâ, noùi

chuyeän cho vui.

Noùi xong, Töû Quyeân böng traø laïi. Taäp Nhaân voäi vaøng ñöùng daäy

noùi:

- Em ngoài chôi. Hoâm tröôùc nghe Thu Vaên maùch em noùi troäm gì

chuùng toâi phaûi khoâng?

Töû Quyeân cuõng cöôøi noùi:

- Chò kheùo tin lôøi noù aø? Toâi chæ noùi caäu Hai thì ñi hoïc, coâ Baûo laïi

veà nhaø, ñeán caû Höông Laêng cuõng khoâng sang chôi, dó nhieân laø phaûi

buoàn.

Taäp Nhaân noùi:

- Em coøn nhaéc ñeán Höông Laêng nöõa ö? Toäi nghieäp chò ta gaëp

phaûi caùi muï “hung thaàn” aáy, khoâng bieát chò ta chòu laøm sao ñöôïc. -

Roài Taäp Nhaân giô hai ngoùn tay leân vaø noùi: Keå ra muï aáy coøn gheâ gôùm

hôn “môï” naøy nhieàu, muï ta chaúng coøn ñeám xæa gì ñeán theå dieän nöõa.

Ñaïi Ngoïc tieáp lôøi:

- Chò aáy chòu ñöïng keå cuõng gheâ ñaáy! Coâ Hai Vöu taïi sao maø cheát?

Taäp Nhaân noùi:

- Coøn phaûi noùi! Nghó laïi cuõng ñeàu laø ngöôøi, danh phaän coù khaùc

nhau ñoâi chuùt, nhöng toäi gì maø ñoäc aùc nhö theá? Ñeán noãi maát caû tieáng

taêm theå dieän.

Ñaïi Ngoïc xöa nay khoâng nghe Taäp Nhaân noùi troäm nhö theá, nay

nghe caâu aáy, chaéc coù duïng yù gì, lieàn ñoäng loøng, noùi:

- Keå cuõng khoù noùi, vieäc trong nhaø noù nhö theá ñaáy, neáu khoâng

phaûi gioù ñoâng thoåi baït gioù laây, thì laø gioù taây thoåi baït gioù ñoâng.

- 1271 -

Taäp Nhaân noùi:

- Ñaõ phaûi laøm caùi haïng vôï leõ con haàu thì trong loøng ñaõ sôï tröôùc

roài, coøn daùm khinh ai nöõa.

Ñang noùi chuyeän thì thaáy moät baø giaø töø ngoaøi saân hoûi vaøo:

- Ñaây coù phaûi nhaø coâ Laâm khoâng? Coâ naøo ôû trong aáy theá?

Tuyeát Nhaïn ra xem, nhôù mang maùng laø ngöôøi beân nhaø Tieát phu

nhaân, lieàn hoûi:

- Coù vieäc gì theá?

- Coâ chuùng loâi sai ñöa ñoà vaät bieáu coâ Laâm.

- Baø haõy chôø moät chuùt.

Tuyeát Nhaïn vaøo trong thöa laïi vôùi Ñaïi Ngoïc. Ñaïi Ngoïc baûo daãn

baø ta vaøo.

Baø giaø vaøo, hoûi thaêm söùc khoûe, chöa noùi laø ñöa bieáu caùi gì, maét

cöù nhìn choøng choïc vaøo Ñaïi Ngoïc. Ñaïi Ngoïc thaáy böïc mình lieàn hoûi:

- Coâ Baûo sai baø ñöa gì theá?

- Coâ chuùng toâi baûo ñöa bieáu coâ moät bình quaû vaûi öôùp maät ong.

Baø ta ngoaûnh ñaàu laïi thaáy Taäp Nhaân, lieàn hoûi:

- Coâ naøy coù phaûi laø coâ Hoa beân nhaø caäu Baûo khoâng?

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Taïi sao baø bieát toâi?

- Chuùng toâi chæ coi nhaø cho baø toâi, khoâng hay theo baø vaø coâ toâi ra

ngoaøi, cho neân khoâng bieát roõ caùc coâ. Nhöng thænh thoaûng caùc coâ qua

beân nhaø chôi neân chuùng toâi cuõng coøn hôi bieát.

Noùi xong, baø ta ñöa caùi bình cho Tuyeát Nhaïn, roài ngoaûnh nhìn

Ñaïi Ngoïc, cöôøi noùi vôùi Taäp Nhaân:

- Chaû traùch baø nhaø chuùng loâi thöôøng noùi: “Coâ Laâm vôùi caäu Baûo

thaät laø moät ñoâi xinh ñeïp chaúng khaùc tieân treân trôøi”.

Taäp Nhaân thaáy baø ta aên noùi xoác noåi, voäi vaøng noùi laûng:

- Baø meät, ngoài uoáng nöôùc traø ñi.

Baø giaø cöôøi hì hì noùi:

- Beân chuùng loâi baän laém, coøn phaûi saép ñaët vieäc coâ Caàm. Coâ toâi

coøn coù hai bình vaûi nöõa, baûo ñöa bieáu caäu Baûo.

Noùi xong, baø ta voäi vaõ caùo töø roài böôùc ra.

- 1272 -

Ñaïi Ngoïc tuy giaän baø ta vöøa roài aên noùi thoâ loã, nhöng vì laø ngöôøi

nhaø Baûo Thoa, neân khoâng tieän noùi. Chôø cho baø ta ra khoûi cöûa môùi noùi:

- Gôûi lôøi caûm ôn coâ Baûo nheù.

Baø giaø mieäng vaãn laåm baåm: “Con ngöôøi ñeïp ñeõ nhö theá, tröø caäu

Baûo Ngoïc ra ai maø saùnh noåi”.

Ñaïi Ngoïc cöù vôø nhö khoâng nghe thaáy. Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Taïi sao ngöôøi ta heã giaø laø hay noùi laån thaån, laøm cho ngöôøi nghe

vöøa giaän vöøa buoàn cöôøi.

Moät luùc sau, Tuyeát Nhaïn ñöa bình vaûi cho Ñaïi Ngoïc xem. Ñaïi

Ngoïc noùi:

- Toâi chaúng buoàn aên, chò ñem caát ñi.

Chuyeän troø moät luùc. Taäp Nhaân ra veà.

Chieàu ñeán, saép söûa côûi ñoà trang söùc, Ñaïi Ngoïc vaøo phoøng trong

ngöôùc ñaàu troâng thaáy bình vaûi, khoâng khoûi nhôù ñeán lôøi noùi nhaûm cuûa

baø giaø luùc ban ngaøy, caûm thaáy trong loøng loøng böùc röùt. Giöõa quaõng

hoaøng hoân, ngöôøi vaéng, Ñaïi Ngoïc nghìn saàu muoân moái, chöùa chaát beân

loøng, nghó buïng: “Ngöôøi mình thì yeáu, tuoåi cuõng ñaõ lôùn, xem yù Baûo

Ngoïc tuy moät loøng nghó ñeán mình nhöng baø vaø môï laïi khoâng toû yù gì,

raát giaän laø luùc cha meï coøn soáng, taïi sao khoâng sôùm ñònh vieäc hoân

nhaân cho mình”. Roài coâ la laïi nghó: “Neáu luùc cha meï coøn soáng, maø

ñònh vieäc hoân nhaân ôû choã khaùc thì laøm gì ñöôïc con ngöôøi taøi gioûi vaø

toát nhö Baûo Ngoïc? Chính luùc naøy coøn coù theå lieäu ñöôïc”. Nghó ñi nghó

laïi traèn troïc mieân man, Ñaïi Ngoïc thoån thöùc khoâng yeân, than thôû moät

hoài, nhoû vaøi gioït leä, tình töù thaãn thôø, ñeå caû aùo ñi nguû. Ñang khi mô

mô maøng maøng, boãng thaáy moät a hoaøn nhoû chaïy ñeán noùi:

- OÂng Giaû Vuõ Thoân ôû ngoaøi muoán gaëp coâ.

Ñaïi Ngoïc nghó buïng, ta tuy hoïc oâng ta, nhöng khoâng theå so vôùi

hoïc troø con trai, oâng ta muoán gaëp ta laøm gì? Vaû laïi oâng ta ñi laïi vôùi

caäu ta, chaúng heà nhaéc nhôû tôùi ta moät lôøi, ta cuõng baát taát gaëp phaûi

oâng ta laøm gì? Roài quay laïi baûo a hoaøn nhoû:

- Trong ngöôøi ta ñang oám, khoâng theå ra tieáp oâng ta ñöôïc. Nhôø em

hoûi thaêm söùc khoûe vaø caùm ôn hoä.

- Nghe ñaâu oâng ta ñeán baùo tin möøng cho coâ, vaø ôû Nam Kinh coù

ngöôøi ñeán ñoùn coâ nöõa ñaáy.

Ñang noùi thì Phöôïng Thö, Hình phu nhaân, Vöông phu nhaân, Baûo

- 1273 -

Thoa ñeàu ñeán, cöôøi noùi:

- Chuùng toâi tröôùc laø ñeán möøng, sau laø tieãn coâ.

Ñaïi Ngoïc hoaûng leân, noùi:

- Caùc môï vaø caùc chò noùi gì vaäy?

Phöôïng Thö noùi:

- Coâ coøn giaû vôø ngôù ngaån nöõa thoâi? Chaû leõ coâ laïi khoâng bieát chuù

Laâm thaêng chöùc löông ñaïo tænh Hoà Baéc, laáy moät baø keá maãu raát taâm

ñaàu yù hôïp. Baây giôø cha coâ nghó boû coâ ôû ñaây khoâng ra sao caû, cho neân

nhôø oâng Giaû Vuõ Thoân laøm moái, ñöa coâ gaû cho ngöôøi baø con naøo ñoù

cuûa baø keá maãu, nghe noùi laø laøm vôï keá, vì theá sai ngöôøi ñeán ñoùn coâ veà.

Coù leõ coâ veà ñeán nhaø laø veà nhaø choàng ngay. Vieäc naøy ñeàu laø do baø meï

keá cuûa coâ laøm chuû. Baø ta sôï doïc ñöôøng khoâng ai troâng nom coâ, neân laïi

baûo anh Hai Lieãn ñöa ñi.

Ñaïi Ngoïc nghe noùi laïnh toaùt caû ngöôøi. Roài coâ ta laïi mô maøng nhôù,

hình nhö cha mình quaû thöïc ñang laøm quan ôû ñaáy, trong loøng cuoáng

leân, lieàn hoûi lieàu:

- Laøm gì coù vieäc aáy. Chò Phöôïng noùi baäy!

Boãng thaáy Hình phu nhaân lieác maét nhìn Vöông phu nhaân vaø noùi:

- Noù coøn chöa tin, chuùng ta veà thoâi.

Ñaïi Ngoïc öùa nöôùc maét noùi:

- Hai môï ngoài moät tyù ñaõ.

Moïi ngöôøi khoâng noùi gì, ñeàu cöôøi nhaït roài ra veà. Ñaïi Ngoïc hoaûng

quaù ngheïn ngaøo khoùc loùc khoâng noùi neân lôøi. Roài laïi mô maøng hình

nhö mình ôû moät choã vôùi Giaû maãu, nghó buïng: “Vieäc naøy chæ coù xin vôùi

baø, hoaëc giaû coøn coù theå cöùu vaõn ñöôïc chaêng?”

Ñaïi Ngoïc voäi vaøng quøy xuoáng, oâm laáy chaân Giaû maãu maø noùi:

- Baø cöùu chaùu vôùi! Veà Nam thì cheát chaùu cuõng khoâng veà. Vaû laïi

ñoù laø keá maãu khoâng phaûi meï ñeû chaùu. Chaùu xin ôû ñaây vôùi baø thoâi.

Nhöng thaáy Giaû maãu maët maøy laïnh luøng cöôøi noùi:

- Caùi ñoù khoâng can gì ñeán ta.

Ñaïi Ngoïc khoùc noùi:

- Baø ôi, sao laïi theá?

- Laøm vôï keá cuõng toát, laïi ñöôïc theâm moät boä ñoà nöõ trang.

- 1274 -

- Chaùu ôû ñaây vôùi baø, quyeát khoâng tieâu pha quaù ñaùng ñaâu, chæ xin

baø cöùu chaùu.

- Khoâng aên thua ñaâu! Laøm con gaùi nhaát ñònh laø phaûi ñi laáy choàng,

chaùu coøn beù khoâng bieát ñaáy thoâi, khoâng theå ôû ñaây maõi ñöôïc ñaâu chaùu

aï.

- Chaùu ôû ñaây tình nguyeän laøm ngöôøi con haàu laøm laáy maø aên, cuõng

cöù vui loøng, xin baø laøm chuû cho.

Thaáy Giaû maãu khoâng noùi gì caû. Ñaïi Ngoïc laïi oâm laáy Giaû maãu maø

khoùc:

- Baø ôi xöa nay baø raát töø bi, laïi raát yeâu chaùu, sao ñeán khi nguy

caáp baø laïi boû chaùu ñi nhö theá? Chaùu tuy laø chaùu ngoaïi baø, ñaõ caùch

moät taàng, nhöng meï chaùu laø con ñeû cuûa baø, baø nghó ñeán meï chaùu xin

baø beânh vöïc cho chaùu vôùi.

Ñaïi Ngoïc vöøa noùi vöøa ñaâm ñaàu vaøo loøng Giaû maãu, khoùc loùc thaûm

thieát. Nghe Giaû maãu goïi: “Uyeân Öông, maøy ñöa coâ ñi nghæ, noù quaáy

tao meät quaù”. Ñaïi Ngoïc bieát laø khoâng xong, keâu naøi cuõng voâ ích, chi

baèng tìm caùch töï töû, lieàn ñöùng daäy chaïy ra ngoaøi, giaän mình khoâng

coøn meï ñeû, tuy baø ngoaïi, caùc môï vaø chò em ngaøy thöôøng ñoái ñaõi vôùi

mình heát söùc töû teá, nhöng chaúng qua cuõng laø giaû doái caû. Theá roài nghó:

“Taïi sao hoâm nay khoâng thaáy Baûo Ngoïc, neáu ñöôïc gaëp anh aáy, hoaëc

giaû coøn coù caùch gì chaêng?” Lieàn thaáy Baûo Ngoïc ñöùng tröôùc maët, cöôøi

hì hì vaø noùi: “Möøng cho coâ nheù!” Ñaïi Ngoïc nghe caâu aáy, laïi caøng

cuoáng leân, khoâng keå gì nöõa, naém chaët laáy Baûo Ngoïc vaø noùi:

- Gôùm anh Baûo Ngoïc! Hoâm nay em môùi bieát anh laø ngöôøi voâ tình

voâ nghóa!

- Anh laøm sao maø voâ tình voâ nghóa? Em ñaõ coù choàng, thì boïn

mình ai lo vieäc cho ngöôøi naáy thoâi.

Ñaïi Ngoïc caøng nghe caøng töùc, caøng boái rôøi, ñaønh phaûi naém laáy

Baûo Ngoïc, khoùc, noùi:

- Anh ôi! Anh baûo em theo ai?

- Neáu khoâng muoán ñi thì ôû laïi ñaây. Em voán ñaõ höùa hoân vôùi anh,

neân môùi ñeán ôû ñaây. Anh ñoái ñaõi vôùi em nhö theá naøo? Em nghó laïi

xem.

Ñaïi Ngoïc laïi mô maøng nghó hình nhö mình ñaõ gaû cho Baûo Ngoïc

roài, trong loøng laïi ñoåi buoàn laøm vui vaø hoûi Baûo Ngoïc:

- 1275 -

- Em ñaõ nhaát quyeát soáng cheát cuõng theo anh, anh baûo em ñi hay

ôû?

- Anh baûo em ôû laïi, neáu em khoâng tin lôøi anh thì thöû xem tim

anh ñaây.

Noùi xong, Baûo Ngoïc caàm moät caây dao nhoû, raïch buïng moät caùi,

maùu töôi phoït ra. Ñaïi Ngoïc sôï quaù, hoàn xieâu phaùch laïc, voäi vaøng ñöa

tay naém laáy buïng Baûo Ngoïc, khoùc, noùi:

- Sao anh laïi laøm nhö theá naøy, thì anh gieát em ñi ñaõ!

- Khoâng sôï ñaâu! Anh baøy tim gan cho em xem.

Roài Baûo Ngoïc thoø tay vaøo choã raïch, caøo laáy caøo ñeå. Ñaïi Ngoïc vöøa

run vöøa khoùc, laïi sôï ngöôøi troâng thaáy vôõ chuyeän, cöù oâm laáy Baûo Ngoïc

<span color="navy">khoùc loùc thaûm thieát. Baûo Ngoïc noùi:

- Nguy to! Quaû tim anh khoâng coøn nöõa, cheát maát!

Noùi xong trôïn ngöôïc maét leân ngaõ laên ñuøng ra.

Ñaïi Ngoïc khoùc oøa leân. Boãng nghe Töû Quyeân goïi:

- Coâ! Coâ! Naèm mô gì theá? Mau mau tænh daäy, côûi aùo ra maø nguû.

Ñaïi Ngoïc trôû mình moät caùi, thì ra moät côn aùc moäng. Trong coå

vaãn coøn ngheïn ngaøo, tim ñaäp thình thòch, goái ñaàu ñaõ öôùt ñaàm, toaøn

thaân laïnh ngaét: “Cha meï mình cheát ñaõ laâu, mình vôùi Baûo Ngoïc, hoân

nhaân chöa ñònh, vieäc naøy do ñaâu maø ra?” Ñaïi Ngoïc nghó ñeán caûnh

ngoä cuûa mình trong giaác moäng, khoâng nôi nöông töïa, neáu thaät Baûo

Ngoïc maø cheát ñi, thì bieát laøm theá naøo? Qua noãi ñau khoå, coâ ta suy

nghó ñau xoùt, taâm thaàn roái loaïn, laïi khoùc moät hoài, goái ñaày nöôùc maát,

caû ngöôøi öôùt ñaãm moà hoâi, gaéng göôïng ngoài daäy, côûi aùo khoaùc ngoaøi ra,

baûo Töû Quyeân ñaép chaên töû teá, roài naèm xuoáng, cöù traèn troïc maõi khoâng

sao nguû ñöôïc. Nghe beân ngoaøi raû rích, vi vu gioáng nhö tieáng gioù, cuõng

gioáng nhö tieáng möa, moät choác laïi nghe xa xa coù tieáng khoø kheø, ñoù laø

tieáng ngaùy cuûa Töû Quyeân. Ñaïi Ngoïc gaéng göôïng boø daäy, khoaùc chaên

ngoài moät choác, caûm thaáy moät luoàng gioù reùt töø ngaùch cöûa soå thoåi vaøo,

noåi gai sôûn oác, voäi vaøng naèm xuoáng. Ñang mô maøng muoán nguû thì

nghe treân caønh truùc khoâng bieát bao nhieâu laø chim seû, keâu ríu rít,

maûnh giaáy treân khung cöûa soå saùng daàn. Ñaïi Ngoïc ñaõ tænh haún, hai

maét long lanh, ho ruõ röôïi moät hoài laâu, Töû Quyeân cuõng ho maáy tieáng

roài tænh daäy noùi:

- Coâ coøn chöa nguû aø? Laïi ho roài, chaéc laø bò gioù laïnh ñaáy. Baây giôø

- 1276 -

trôøi saép saùng roài, nhìn ngoaøi cöûa soå ñaõ roõ giaáy daùn. Coâ haõy naèm nghæ

moät laùt ñi, phaûi giöõ gìn tinh thaàn, ñöøng nghó ngôïi mieân man nöõa.

- Toâi coù phaûi khoâng muoán nguû ñaâu? Nhöng maø nguû khoâng ñöôïc

nöõa, chò cöù nguû ñi.

Noùi ñoaïn Ñaïi Ngoïc ho. Töû Quyeân thaáy vaäy, trong buïng cuõng

thöông caûm, nguû khoâng ñöôïc nöõa. Thaáy Ñaïi Ngoïc ho, chò ta voäi vaøng

ñöùng daäy, böng oáng nhoå laïi, luùc ñoù trôøi ñaõ saùng thaät. Ñaïi Ngoïc noùi:

- Ch&ograve; khoâng nguû nöõa aø?

- Trôøi ñaõ saùng baïch roài, nguû laøm gì nöõa?

- Vaäy thì chò thay caùi oáng nhoå ñi.

Töû Quyeân vaâng lôøi, voäi vaøng caàm oáng nhoå ñeå leân baøn, môû cöûa

phoøng ñi ra, roài kheùp laïi, buoâng maøn hoa xuoáng, ñi goïi Tuyeát Nhaïn

daäy. Luùc ñoå oáng nhoå thaáy trong ñôøm coù dính maùu, Töû Quyeân giaät

mình baát giaùc thaát thanh goïi:

- Trôøi ôi, nguy to roài!

Ñaïi Ngoïc ôû trong nhaø hoûi ra:

- Caùi gì theá?

Töû Quyeân bieát mình lôõ lôøi, voäi vaøng noùi chöõa:

- Toâi buoät tay moät caùi, suyùt nöõa quaõng caùi oáng nhoå.

- Coù phaûi ñôøm trong oáng nhoå coù gì phaûi khoâng?

- Coù gì ñaâu.

Töû Quyeân noãi loøng ñau xoùt, öùa nöôùc maét ra, gioïng noùi ñoåi haún.

Ñaïi Ngoïc thaáy trong hoïng mình hôi tanh tanh ngoït ngoït, buïng

ñaõ hôi nghi, laïi thaáy Töû Quyeân ôû ngoaøi coù veû nhôùn nhaùc, giôø laïi nghe

tieáng noùi cuûa coâ ta coù veû buoàn thaûm, trong loøng Ñaïi Ngoïc ñaõ bieát taùm

chín phaàn, lieàn goïi:

- Chò Töû Quyeân! Vaøo ñi thoâi. ÔÛ ngoaøi aáy kheùo bò laïnh ñaáy.

Töû Quyeân “daï” moät tieáng, tieáng noùi so vôùi tröôùc laïi caøng ñau ñôùn

hôn, roõ raøng laø tieáng nöùc nôû.

Ñaïi Ngoïc nghe vaäy, laïnh buoát nöûa ngöôøi. Thaáy Töû Quyeân ñaåy cöûa

vaøo, coøn caàm khaên lau nöôùc maét. Ñaïi Ngoïc noùi:

- Sôùm mai môùi daäy laøm gì maø chò khoùc theá?

Töû Quyeân göôïng cöôøi noùi:

- 1277 -

- Toâi coù khoùc ñaâu? Saùng nay daäy thaáy con maét hôi khoù chòu. Coâ

hình nhö ñeâm nay daäy sôùm hôn moïi hoâm, phaûi khoâng? Toâi nghe coâ

ho ñeán nöûa ñeâm.

- Phaûi ñaáy! Caøng muoán nguû nhöng khoâng nguû ñöôïc.

- Ngöôøi coâ khoâng ñöôïc khoûe laém, theo yù toâi caàn neân tieâu khieån

cho ñôõ buoàn, phaûi giöõ mình laø chính. Tuïc ngöõ hay noùi: “Non xanh coøn

ñaáy, coøn coù cuûi ñun”. Coâ ôû ñaây, töø cuï vaø baø Hai trôû xuoáng, ai laïi

khoâng thöông yeâu coâ?

Caâu noùi aáy nhôù gôïi laïi giaác moäng. Ñaïi Ngoïc caûm thaáy trong loøng

nhöùc nhoái, tröôùc maét toái saàm, thaàn saéc thay ñoåi haún. Töû Quyeân voäi

vaøng böng oáng nhoå laïi, Tuyeát Nhaïn voã xöông soáng, moät choác coâ ta

môùi khaïc ra moät mieáng ñôøm, trong coù tia maùu ñoû.

Töû Quyeân vaø Tuyeát Nhaïn sôï taùi maët, hai ngöôøi ngoài beân caïnh

troâng nom. Ñaïi Ngoïc meâ meät naèm xuoáng. Töû Quyeân xem chöøng nguy

caáp voäi vaøng haát haøm ra hieäu baûo Tuyeát Nhaïn ñi goïi ngöôøi.

Tuyeát Nhaïn vöøa ra khoûi cöûa thì thaáy Thuùy Luõ vaø Thuùy Maëc cöôøi

ruùc rích chaïy ñeán. Thuùy Luõ hoûi:

- Taïi sao coâ Laâm baây giôø coøn chöa ñi ra? Coâ chuùng toâi vaø coâ Ba

ñeàu ôû beân nhaø coâ Tö noùi chuyeän veà böùc tranh caùi vöôøn cuûa coâ Tö vöøa

veõ.

Tuyeát Nhaïn voäi xua tay. Thuùy Luõ vaø Thuùy Maëc giaät mình hoûi:

- Coù vieäc gì theá?

Tuyeát Nhaïn ñem vieäc vöøa roài noùi roõ vôùi hai ngöôøi, hai ngöôøi ñeàu

leø löôõi noùi:

- Khoâng phaûi chuyeän chôi! Sao caùc chò khoâng ñeán trình vôùi cuï?

Nguy laém ñaáy! Caùc chò sao laïi vôù vaån theá?

Tuyeát Nhaïn noùi:

- Toâi ñang ñònh ñi, thì caùc chò ñeán.

Ñang noùi chuyeän thì nghe tieáng Töû Quyeân goïi:

- Ai noùi chuyeän ôû ngoaøi kia? Coâ ñang hoûi ñaáy.

Ba ngöôøi voäi vaøng ñi vaøo, Thuùy Luõ vaø Thuùy Maëc thaáy Ñaïi Ngoïc

ñaép chaên naèm treân giöôøng. Ñaïi Ngoïc thaáy hai ngöôøi lieàn hoûi:

- Ai noùi vôùi caùc chò maø caùc chò nhôùn nhaùc theá?

Thuùy Maëc noùi:

- 1278 -

- Coâ chuùng toâi cuøng coâ Vaân ñeàu ôû beân nhaø coâ Tö, baøn baïc veà böùc

tranh caùi vöôøn cuûa coâ aáy, baûo chuùng toâi ñeán môøi coâ, khoâng ngôø coâ laïi

meät.

- Cuõng khoâng phaûi beänh gì naëng, chaúng qua trong ngöôøi hôi meät,

naèm moät laùt seõ daäy, caùc chò veà thöa vôùi coâ Ba vaø coâ Vaân, aên côm

xong neáu roãi raõi môøi caùc coâ ñeán ñaây chôi moät choác. Caäu Baûo coù ñeán

beân nhaø caùc chò khoâng?

Hai ngöôøi traû lôøi: “Khoâng”.

Thuùy Maëc laïi noùi:

- Hai hoâm nay caäu Baûo ñi hoïc, hoâm naøo oâng lôùn cuõng xem xeùt baøi

vôû, ñaâu coøn coù theå ñi chôi roâng nhö luùc tröôùc ñöôïc nöõa?

Ñaïi Ngoïc nghe noùi im laëng, hai ngöôøi ñöùng moät laùt roài leùn leùn ñi

ra.

Thaùm Xuaân vaø Töông Vaân ñang ôû beân nhaø Tích Xuaân baøn baïc veà

böùc tranh “Vöôøn Ñaïi quan” cuûa Tích Xuaân:

- Choã naøy hôi thöøa, choã kia hôi thieáu, choã naøy thöa quaù, choã kia

nhaët quaù.

Moïi ngöôøi laïi baøn vieäc ñeà thô vaø sai hai ngöôøi ñi môøi Ñaïi Ngoïc

ñeán baøn baïc.

Chôït thaáy Thuùy Luõ vaø Thuùy Maëc trôû veà saéc maët hoaûng hoát.

Töông Vaân hoûi tröôùc:

- Sao coâ Laâm khoâng tôùi?

Thuùy Luõ noùi:

- Coâ Laâm ñeâm hoâm qua laïi oám, ho moät ñeâm, chuùng toâi nghe

Tuyeát Nhaïn noùi coâ ta ho ra maùu.

Thaùm Xuaân nghe noùi ngaïc nhieân hoûi:

- Thaät khoâng?

Thuùy Luõ noùi:

- Sao laïi khoâng thaät!

Thuùy Maëc noùi:

- Vöøa roài chuùng toâi ñeán thaêm, thaáy coâ Laâm maët maøy xanh xao,

- 1279 -

gioïng noùi raát laø yeáu ôùt.

Töông Vaân noùi:

- Ñaõ oám nhö theá, sao laïi coøn noùi ñöôïc?

Thaùm Xuaân noùi:

- Sao coâ laïi vôù vaån theá? Neáu khoâng noùi ñöôïc thì töùc laø...

Coâ ta ñeán ñoù boãng nín baët ñi.

Tích Xuaân noùi:

- Coâ Laâm thoâng minh nhö theá, nhöng toâi xem ra thì khoâng hieåu

gì heát, baï caùi gì cuõng cho laø thaät, nhöng vieäc thieân haï naøo coù thaät caû

ñaâu.

Thaùm Xuaân noùi:

- Ñaõ theá thì chuùng ta qua thaêm coâ ta moät laùt, neáu thaät beänh quaù

naëng thì chuùng ta noùi vôùi chò Caû, thöa laïi vôùi cuï, môøi thaày thuoác ñeán

xem.

Töông Vaân noùi:

- Phaûi ñaáy!

Tích Xuaân noùi:

- Caùc chò ñi tröôùc, choác nöõa toâi seõ sang.

Thaùm Xuaân vaø Töông Vaân vòn vaøo a hoaøn nhoû ñi ñeán quaùn Tieâu

Töông. Thaáy hai ngöôøi böôùc vaøo phoøng, Ñaïi Ngoïc laïi ñaâm ra chaïnh

loøng. Roài coâ ta laïi nhôù caâu chuyeän trong moäng: “Ngay caû baø mình

cuõng coøn nhö theá, huoáng nöõa laø hoï, neáu mình khoâng môøi thì hoï cuõng

chaúng ñeán naøo”. Trong buïng nghó theá, nhöng ngoaøi maët khoâng theå boû

qua, Ñaïi Ngoïc ñaønh phaûi mieãn cöôõng baûo Töû Quyeân ñôõ daäy, môøi hai

ngöôøi ngoài.

Thaùm Xuaân vaø Töông Vaân ñeàu ngoài beân meùp giöôøng, moãi beân

moät ngöôøi. Thaáy quang caûnh Ñaïi Ngoïc nhö vaäy hoï ñeàu thöông caûm.

Thaùm Xuaân hoûi:

- Coâ laïi oám roài sao?

- Khoâng can gì ñaâu, chæ thaáy trong ngöôøi meät laém.

Töû Quyeân ôû sau löng Ñaïi Ngoïc, laáy tay chæ troäm caùi oáng nhoå.

Töông Vaân tuoåi treû, tính laïi boäc tröïc, lieàn giô tay caàm oáng ñôøm leân

xem, sôï haõi noùi:

- 1280 -

- Coâ nhoå ra ñaáy aø? Cheát thaät!

Ñaïi Ngoïc meâ meät, nhoå ra cuõng khoâng xem kyõ, giôø nghe Töông

Vaân noùi, ngoaûnh laïi xem, baát giaùc laïnh toaùt nöûa ngöôøi. Thaùm xuaân

thaáy Töông Vaân xoác noåi, voäi vaøng noùi chöõa:

- Ñoù chaúng qua laø pheá hoûa boác leân, vöông ra moät vaøi gioït chöù coù

gì ñaâu. Caùi coâ Vaân naøy thaáy baát kyø caùi gì cuõng cöù laøm nhaëng leân.

Töông Vaân bieát mình lôõ lôøi, ñoû böøng maët. Thaùm Xuaân thaáy Ñaïi

Ngoïc tinh thaàn ueå oaûi, coù yù moûi meät, voäi vaøng ñöùng daäy noùi:

- Coâ haõy tónh döôõng gìn giöõ tinh thaàn, choác nöõa chuùng toâi seõ laïi.

- Caûm ôn hai coâ nhôù ñeán toâi.

Thaùm Xuaân laïi daën Töû Quyeân:

- Chò phaûi chaêm chæ haàu haï coâ ñaáy.

Töû Quyeân vaâng lôøi.

Thaùm Xuaân vöøa ñònh ñi ra, thì nghe beân ngoaøi coù ngöôøi keâu gaøo

aàm leân.

o0o

Hoài thöù taùm möôi ba

Vaøo cung Vò, thaêm Nguyeân phi bò oám

Nhoän nhaø cöûa, laøm Baûo Thoa ngheïn lôøi

- 1282 -

Thaùm Xuaân vaø Töông Vaân ñang ñònh ñi ra, chôït nghe beân ngoaøi

coù ngöôøi keâu aàm leân:

- Con ranh con kia! Caùi thöù maøy laø haïng gì maø daùm ñeán phaù

phaùch vöôøn naøy?

Ñaïi Ngoïc nghe noùi, keâu to leân moät tieáng:

- Khoâng theå ôû ñaây ñöôïc nöõa!

Roài giô moät tay chæ ra ngoaøi cöûa soå, hai maét cöù trôïn ngöôïc leân.

Ñaïi Ngoïc ôû trong vöôøn Ñaïi Quan, tuy ñöôïc Giaû maãu thöông yeâu

nhöng ñoái vôùi ngöôøi khaùc, vieäc gì cuõng ñeå yù töøng ly töøng tí. Nghe baø

giaø ôû ngoaøi cöûa soå maéng nhö theá, neáu nhö ngöôøi khaùc thì khoâng ñeå yù

laøm gì, nhöng Ñaïi Ngoïc laïi cho ngöôøi ta noùi moùc mình. Coâ ta nghó

buïng “Mình laø moät vò tieåu thö nghìn vaøng, chæ vì cha meï maát caû,

khoâng bieát ngöôøi naøo xui xieåm baø giaø aáy ñeán nhieác maéng mình nhö

theá”. Trong loøng töùc toái khoâng sao chòu noåi, coâ ta ñau ñôùn quaù ngaát

ngöôøi ñi.

Töû Quyeân vöøa khoùc vöøa goïi:

- Coâ sao theá? Mau mau tænh laïi.

Thaùm Xuaân cuõng goïi, moät laùt sau Ñaïi Ngoïc môùi hoài tænh, nhöng

vaãn noùi khoâng ra lôøi, moät tay vaãn chæ ra ngoaøi cöûa soå.

Thaùm Xuaân hieåu yù, môû cöûa ñi ra, thaáy moät baø giaø tay caàm caùi

gaäy, ñuoåi moät con beù lem luoác vaø noùi:

- Tao tôùi ñaây ñeå troâng nom hoa quaû caây coái trong vöôøn, chöù maøy

laøm gì maø cuõng ñeán ñaây? Veà nhaø tao seõ ñaùnh cho maøy moät traän.

Con beù kia quay ñaàu laïi, mieäng ñang muùt ngoùn tay chuøn chuït maét

nhìn baø giaø maø cöôøi.

Thaùm Xuaân maéng:

- Caùc baø daïo naøy caøng khoâng coù pheùp taéc gì nöõa! ÔÛ ñaây laø choã

caùc baø maéng ngöôøi ta ñaáy aø?

Baø giaø kia thaáy Thaùm Xuaân, voäi vaøng cöôøi töôi noùi:

- Con chaùu ngoaïi toâi thaáy toâi vaøo ñaây, noù cuõng ñi theo, toâi sôï noù

phaù, neân quaùt noù veà, ñôøi naøo toâi laïi daùm maéng ngöôøi ta ôû ñaây.

- Khoâng caàn noùi nhieàu, ôû ñaây coâ Laâm khoâng ñöôïc khoûe, baø ra

mau mau ñi cho toâi.

Baø giaø “daï” moät tieáng, quay ra ngay, con beù cuõng chaïy maát.

Thaùm Xuaân trôû vaøo, thaáy Töông Vaân cöù naém tay Ñaïi Ngoïc maø

khoùc. Töû Quyeân moät tay oâm laáy ngöôøi Ñaïi Ngoïc, moät tay vuoát buïng

cho coâ ta. Baáy giôø con maét Ñaïi Ngoïc môùi daàn daàn trôû laïi nhö cuõ.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Chaéc laø coâ nghe lôøi baø giaø kia noùi maø ngôø vöïc phaûi khoâng?

Ñaïi Ngoïc cöù laéc ñaàu. Thaùm Xuaân noùi:

- Baø giaø aáy maéng chaùu ngoaïi, vöøa roài toâi cuõng nghe thaáy. Caùc baø

aáy aên noùi thaät chaû bieát gì caû, caùc baø aáy coù bieát kieâng neå gì ñaâu?

Ñaïi Ngoïc nghe noùi, thôû daøi naém laáy tay Thaùm Xuaân vaø noùi:

- Em... - Roài laïi im baët.

Thaùm Xuaân laïi noùi:

- Coâ ñöøng coù phieàn loøng, toâi ñeán thaêm coâ, ñoù laø tình nghóa chò em.

Coâ laïi ít ngöôøi haàu haï, chæ caàn coâ yeân taâm vaø chòu khoù uoáng thuoác,

trong buïng neân nghó ñeán nhöõng vieäc vui möøng. Coâ sôùm maïnh khoûe

ñöôïc ngaøy naøo thì ngaøy aáy chuùng ta laïi laäp thi xaõ laøm thô nhö cuõ, theá

chaúng vui sao?

Töông Vaân noùi:

- 1283 -

- Nhö chò Ba noùi ñoù vui bieát chöøng naøo.

Ñaïi Ngoïc ngheïn ngaøo:

- Caùc coâ cöù muoán cho toâi vui, nhöng tieác thay toâi laøm gì ñöôïc coù

ngaøy aáy, chæ sôï khoâng khoûi thoâi!

Thaùm Xuaân noùi:

- Coâ noùi baäy thoâi, ngöôøi naøo khoâng coù beänh taät kia chöù? Ñaõ coù gì

ñaâu maø nghó vô vaån theá? Coâ haõy nghæ thoâi, chuùng toâi ñeán beân cuï, roài

choác nöõa seõ quay trôû laïi. Coâ caàn gì cöù baûo Töû Quyeân noùi vôùi toâi.

Ñaïi Ngoïc öùa nöôùc maét, noùi:

- Em aï! Em ñeán beân nhaø cuï, nhôø chuyeån lôøi toâi hoûi thaêm söùc

khoûe, trong ngöôøi toâi hôi meät, khoâng coù beänh gì naëng, xin cuï chôù

phieàn loøng.

Thaùm Xuaân vaâng lôøi, noùi:

- Toâi bieát roài, coâ cöù naèm yeân thoâi.

Noùi xong cuøng Töông Vaân ñi ra.

Trong luùc ñoù Töû Quyeân ñôõ Ñaïi Ngoïc naèm xuoáng giöôøng, moïi vieäc

ñaõ coù Tuyeát Nhaïn lo lieäu, coøn mình thì saên soùc cho Ñaïi Ngoïc. Nhìn

Ñaïi Ngoïc, Töû Quyeân ñau xoùt trong loøng, nhöng khoâng daùm khoùc. Ñaïi

Ngoïc nhaém maét moät laùt, nhöng khoâng sao nguû ñöôïc. Trong vöôøn

ngaøy thöôøng tònh mòch, nay naèm treân giöôøng, coâ ta nghe tieáng gioù

thoåi, tieáng saâu boï keâu, tieáng chim hoùt, tieáng chaân ngöôøi ñi laïi, hình

nhö xa xa coù tieáng treû con khoùc. Taát caû nhöõng tieáng aáy, cöù xaøo xaïc

beân tai, laøm cho coâ ta ñaâm ra böïc boäi, lieàn goïi Töû Quyeân buoâng maøn

xuoáng.

Tuyeát Nhaïn böng moät baùt yeán saøo ñöa cho Töû Quyeân. Töû Quyeân

ñöùng ngoaøi maøn hoûi kheõ:

- Coâ huùp moät mieáng nheù?

Ñaïi Ngoïc kheõ öø moät tieáng. Töû Quyeân quay laïi ñöa baùt yeán saøo

cho Tuyeát Nhaïn, roài leân giöôøng ñôõ Ñaïi Ngoïc ngoài daäy. Töû Quyeân caàm

baùt yeán saøo, neám thöû moät tyù, roài moät tay oâm laáy vai Ñaïi Ngoïc; moät

tay böng baùt ñöa leân moâi Ñaïi Ngoïc. Ñaïi Ngoïc heù maét huùp hai, ba

mieáng, roài laéc ñaàu khoâng aên nöõa. Töû Quyeân laïi ñöa baùt cho Tuyeát

Nhaïn, ñôõ Ñaïi Ngoïc nheø nheï naèm xuoáng.

Naèm yeân laëng moät laùt, Ñaïi Ngoïc hôi ñôõ, chôït nghe ngoaøi cöûa soå

- 1284 -



coù tieáng hoûi nhoû:

- Em Töû Quyeân coù ôû nhaø khoâng?

Tuyeát Nhaïn voäi vaøng ñi ra, thaáy Taäp Nhaân, lieàn noùi kheõ:

- Môøi chò vaøo trong nhaø ngoài.

Taäp Nhaân cuõng hoûi kheõ:

- Coâ laøm sao theá?

Vöøa ñi, Tuyeát Nhaïn vöøa keå laïi moïi vieäc vöøa xaûy ra ñeâm qua. Taäp

Nhaân nghe vaäy cuõng kinh sôï ngô ngaùc, lieàn noùi:

- Chaû traùch vöøa roài Thuùy Luõ ñeán beân chuùng toâi noùi coâ oám, caäu

Baûo sôï quaù, voäi sai toâi ñeán xem theá naøo?

Ñöông noùi thì thaáy Töû Quyeân vaïch maøng loù ñaàu ra nhìn.

Troâng thaáy Taäp Nhaân, Töû Quyeân vaãy tay goïi. Taäp Nhaân nheï

nhaøng ñi tôùi, hoûi:

- Coâ nguû roài aø?

Töû Quyeân gaät ñaàu, hoûi laïi:

- Chò cuõng bieát tin aø?

Taäp Nhaân cuõng gaät ñaàu, roài cau maøy noùi:

- Cöù theá naøy maõi thì laøm theá naøo? Caäu Baûo ñeâm hoâm qua cuõng

laøm toâi sôï gaàn cheát.

- Sao theá?

- Ñeâm hoâm qua khi caäu aáy ñi nguû thì khoâng coù vieäc gì caû. Ai ngôø

nöûa ñeâm caäu aáy keâu raàm leân laø ñau buïng, mieäng noùi laûm nhaûm hình

nhö bò dao caét ruoät, maõi ñeán gaàn saùng môùi hôi ñôõ, chò baûo coù deã sôï

khoâng? Hoâm nay caäu aáy khoâng ñi hoïc ñöôïc, laïi coøn phaûi môøi thaày

uoáng thuoác nöõa ñaáy.

Ñang noùi thì nghe Ñaïi Ngoïc laïi ho ôû trong maøn. Töû Quyeân voäi

vaøng laïi gaàn, böng oáng nhoå ñeå höùng ñôøm. Ñaïi Ngoïc heù maét ra vaø hoûi:

- Chò noùi chuyeän vôùi ai theá?

- Chò Taäp Nhaân ñeán thaêm coâ ñaáy.

Luùc naøy Taäp Nhaân ñaõ ñi tôùi beân giöôøng. Ñaïi Ngoïc baûo Töû Quyeân

ñôõ daäy, moät tay chæ beân giöôøng, môøi Taäp Nhaân ngoài.

Taäp Nhaân gheù mình ngoài xuoáng, voäi vaøng töôi cöôøi an uûi:

- Coâ cöù naèm thoâi.

- 1285 -

- Toâi khoâng heà gì ñaâu, caùc chò ñöøng coù laøm xoân xao leân theá, vöøa

roài, chò noùi ai nöûa ñeâm ñau buïng?

- Caäu Baûo ngaãu nhieân bò meâ nhöng khoâng can gì.

Ñaïi Ngoïc hieåu yù, bieát laø Taäp Nhaân sôï mình lo laéng. Coâ ta vöøa

caûm kích, vöøa ñau thöông, nhaân tieän hoûi:

- Caäu aáy meâ saûng theá chò khoâng nghe caäu aáy noùi gì aø?

- Cuõng khoâng noùi gì.

Ñaïi Ngoïc gaät ñaàu, moät hoài laâu thôû phaøo moät tieáng roài noùi:

- Caùc chò ñöøng noùi vôùi caäu Baûo laø toâi oám, coi chöøng caäu aáy laïi nhôõ

vieäc hoïc, ñeå oâng laïi giaän.

Taäp Nhaân vaâng lôøi vaø khuyeân:

- Coâ neân naèm nghæ thoâi.

Ñaïi Ngoïc giaät ñaàu, baûo Töû Quyeân ñôõ mình naèm xuoáng.

Taäp Nhaân ngoài moät beân, an uûi maáy caâu roài ra veà. Ñeán vieän Di

Hoàng, chò ta chæ noùi Ñaïi Ngoïc hôi meät, khoâng phaûi beänh gì naëng. Baûo

Ngoïc môùi yeân loøng.

Thaùm Xuaân vaø Töông Vaân ra khoûi quaùn Tieâu Töông ñi moät maïch

ñeán nhaø Giaû maãu. Thaùm Xuaân daën Töông Vaân:

- Choác nöõa gaëp cuï, em ñöøng coù xoác noåi nhö theá nöõa.

Töông Vaân gaät ñaàu cöôøi, noùi:

- Bieát roài, luùc naõy em khieáp quaù neân môùi voâ yù nhö theá.

Luùc naøy hai ngöôøi ñaõ ñeán nhaø Giaû maãu. Thaùm Xuaân nhaéc ñeán

beänh Ñaïi Ngoïc. Giaû maãu nghe vaäy, buoàn böïc noùi:

- Chæ coù hai chaùu Ngoïc laø laém beänh taät. Con Laâm giôø ñaõ lôùn roài,

phaûi gìn giöõ thaân theå, ta thaáy noù hay ñeå yù töøng ly töøng tyù quaù.

Moïi ngöôøi ñeàu khoâng daùm noùi gì. Giaû maãu lieàn baûo Uyeân Öông:

- Maøy noùi vôùi chuùng noù: Ngaøy mai thaày thuoác ñeán xem cho Baûo

Ngoïc thì baûo sang xem cho con Laâm luoân.

Uyeân Öông vaâng lôøi ñi ra, noùi vôùi boïn baø giaø. Boïn baø giaø laïi

truyeàn ra ngoaøi. Thaùm Xuaân vaø Töông Vaân aên côm chieàu vôùi Giaû maãu,

roài veà trong vöôøn.

Hoâm sau, thaày thuoác ñeán xem beänh cho Baûo Ngoïc, chaúng qua

cuõng noùi laø aên uoáng khoâng coù ñieàu ñoä, hôi caûm phong haøn, khoâng

- 1286 -

quan heä laém, sô taùn moät chuùt laø khoûi. Vöông phu nhaân vaø Phöôïng

Thö moät maët sai ngöôøi ñem ñôn thuoác ñeán trình Giaû maãu; moät maët

sai ngöôøi ñeán noùi vôùi ngöôøi ôû quaùn Tieâu Töông:

- Thaày thuoác saép ñeán roài ñaáy.

Töû Quyeân vaâng lôøi, voäi vaøng ñaép chaên cho Ñaïi Ngoïc töû teá vaø

buoâng maøn xuoáng. Tuyeát Nhaïn thì voäi vaøng doïn deïp trong phoøng.

Moät laùt sau, Giaû Lieãn ñöa thaày Lang vaøo vaø noùi:

- Cuï lang thöôøng ñeán ñaây luoân, caùc chò khoâng caàn phaûi traùnh.

Baø giaø treo maøn leân. Giaû Lieãn môøi thaày Lang vaøo ngoài trong

phoøng, roài noùi:

- Chò Töû Quyeân, chò haõy keå beänh tình cuûa coâ Laâm cho cuï Vöông

roõ.

Thaày lang hoï Vöông baûo:

- Haõy khoan, ñeå toâi baét maïch, vaø noùi xem coù ñuùng hay khoâng.

Neáu coù choã naøo sai caùc coâ seõ baûo toâi.

Töû Quyeân lieàn ñöa tay cuûa Ñaïi Ngoïc töø trong maøn ra, ñaët treân

goái döïa, roài nheï nhaøng giô caùi oáng aùo vaø caùi voøng leân ñeå khoûi ñeø laáy

maïch.

Thaày Lang hoï Vöông baét maïch tay naøy moät luùc, laïi baét sang tay

kia, roài cuøng Giaû Lieãn ñi ra nhaø ngoaøi ngoài vaø noùi:

- Saùu maïch ñeàu huyeàn(1) laø do ngaøy thöôøng hay tö löï maø ra.

Ñang noùi thì Töû Quyeân cuõng ra ñöùng phía trong cöûa. Thaày lang

lieàn baûo Töû Quyeân:

- Beänh naøy thöôøng choùng maët keùm aên uoáng, hay chieâm bao; moãi

luùc ñeán canh naêm, theá naøo cuõng tænh daäy maáy laàn; ban ngaøy duø nghe

nhöõng vieäc khoâng lieân quan ñeán mình cuõng cöù töùc giaän vaø hay nghi

hay sôï. Ai khoâng bieát thì cho laø tính tình quaù gôû, thöïc ra chæ vì can

aâm bò suy keùm, taâm trí hao moøn, nguyeân nhaân cuõng ñeàu laø do beänh

aáy gaây neân caû. Coù ñuùng theá khoâng?

Töû Quyeân gaät ñaàu, noùi vôùi Giaû Lieãn:

- Thaày noùi raát ñuùng.

Thaày Lang noùi:

(1) Moät danh töø xem maïch cuûa Ñoâng y.

- 1287 -

- Theá thì ñöôïc.

Noùi xong, oâng ta cuøng Giaû Lieãn ñi ra thö phoøng keâ ñôn.

Boïn haàu trai ñaõ saép saün moät tôø thieáp mai hoàng. Thaày lang uoáng

traø xong caàm buùt vieát:

“Saùu maïch huyeàn vaø chaäm, vì ngaøy thöôøng uaát tích. Maïch “thoán”

beân phaûi voâ löïc; taâm khí ñaõ suy. Rieâng maïch “quan” laïi maïnh laø can

taø vöôïng hôn. Moäc khí khoâng tieát ra ñöôïc, theá naøo cuõng laán tyø thoå, vì

theá maø aên khoâng bieát ngon, thaäm chí thaéng caùi khoâng theå thaéng;

pheá kim nhaát ñònh bò thöông. Khí khoâng löu thoâng, ngöng tuï laïi

thaønh ra ñôøm; huyeát theo khí maø traøo leân, taát sinh ho. Ñuùng thì phaûi

“Sô can baûo pheá” nuoâi döôõng taâm tyø. Tuy coù thuoác boå, cuõng khoâng

neân duøng ngay. Baây giôø haõy xin duøng baøi “Haéc tieâu dao” ñeå khai

thoâng tröôùc ñaõ, roài sau duøng baøi “Qui pheá coá kim” ñeå uoáng tieáp theo.

YÙ ñònh cuûa toâi nhö theá, xin chôø baät cao minh xeùt laïi maø duøng.

Vieát xong, thaày lang laïi keâ theâm baûy vò thuoác vaø maáy vò thuoác

daãn. Giaû Lieãn caàm leân xem, hoûi:

- Huyeát ñang xung maø duøng ñöôïc saøi hoà aø?

- Caäu Hai chæ huyeát saøi hoà laø vò thuoác coù tính chaát boác leân, beänh

thoå huyeát neân kieâng, khoâng bieát duøng mieáng huyeát(1) maø sao ñi, neáu

khoâng duøng saøi hoà thì khoâng theå khai thoâng ñöôïc khí ôû kinh thieáu

döông. Duøng mieát huyeát maø haïn cheá bôùt ñi, laøm cho noù khoâng ñeán

noãi boác leân quaù, thì saøi hoà coù theå boài döôõng ñöôïc can aâm vaø öùc cheá

ñöôïc taø hoûa. Vì theá saùch noäi kinh noùi: “Nhaân thoâng maø duøng caùch

thoâng, nhaân taéc maø duøng caùch taéc”. Duøng saøi hoà sao vôùi mieát huyeát,

chính laø caùch “möôïn Chu Boät ñeå yeân hoï Löu”(2) ñaáy

- Teù ra nhö theá, raát laø toát.

- Xin uoáng tröôùc hai thang, roài haõy theâm bôùt, hoaëc laø ñoåi phöông

khaùc. Toâi coøn coù chuùt vieäc, khoâng theå ngoài laâu, ngaøy khaùc seõ tôùi hoûi

thaêm söùc khoûe.

Giaû Lieãn tieãn thaày lang ra, vaø hoûi:

- Thuoác chuù em toâi thì nhö theá thoâi aø?

(1) Maùu cuûa thöù Ba Ba ñeå sao vôùi moät soá vò thuoác.

(2) Chu Boät laø töôùng nhaø Taây Haùn. Khi Laõ haäu saép cöôùp ngoâi nhaø Haùn, Traàn Bình laäp

möu ñeå Chu Boät vaøo trong quaân, keâu goïi quaân lính gieát Laõ. ÔÛ ñaây yù noùi duøng saøi hoà

chöõa chöùng thoå huyeát laø moät möu keá nhö laø duøng Chu Boät ñeå yeân ngoâi nhaø Haùn.

- 1288 -

- Caäu Hai khoâng coù beänh gì naëng, coù leõ chæ uoáng theâm moät thang

nöõa laø khoûe.

Noùi xong leân xe ra veà.

Giaû Lieãn moät maët sai ngöôøi boác thuoác, moät maët veà phoøng noùi laïi

beänh tình cuûa Ñaïi Ngoïc vaø vieäc duøng thuoác cuûa thaày lang cho Phöôïng

Thö nghe. Vöøa luùc ñoù, thaáy vôï Chu Thuïy chaïy ñeán trình laïi maáy vieäc

laët vaët. Giaû Lieãn nghe qua maáy caâu lieàn noùi:

- Chò thöa laïi vôùi môï Hai thoâi, toâi coøn chuùt vieäc.

Noùi xong Giaû Lieãn ñi ngay, vôï Chu Thuïy quay vaøo noùi vôùi

Phöôïng Thö:

- Vöøa roài toâi ñeán beân nhaø coâ Laâm, xem beänh coâ ta coù phaàn nguy

laém. Maët khoâng coøn moät chuùt maùu, sôø ngöôøi chæ thaáy xöông boïc laáy

da! Hoûi thì coâ ta cöù chaûy nöôùc maét, khoâng noùi gì. Sau ñoù coâ Töû Quyeân

noùi vôùi toâi: coâ Laâm hieän ñang oám, muoán xin caùi gì cuõng khoâng daùm

noùi. Toâi ñònh thöa vôùi môï Hai xin chi tröôùc cho hai thaùng tieàn

löông.Vì baây giôø tieàn uoáng thuoác tuy coù quyõ chung nhöng cuõng phaûi coù

ít nhieàu ñeå tieâu vaët. Toâi nhaän lôøi coâ ta vaø xin thöa laïi vôùi môï.

Phöôïng Thö cuùi ñaàu nghó moät laùt, roài noùi:

- Theá naøy nheù, toâi ñöa cho coâ Töû Quyeân maáy laïng baïc ñeå tieâu,

cuõng khoâng caàn noùi vôùi coâ Laâm nöõa. Coøn tieàn thaùng thì khoâng theå

chi tröôùc, vì moät ngöôøi baøy troø, roài ai cuõng ñoøi chi tröôùc thì laøm sao

ñöôïc? Chò laïi khoâng nhôù vieäc Dì Trieäu vaø coâ Ba caõi nhau hay sao?

Chaúng qua cuõng chæ vì tieàn thaùng ñaáy thoâi. Gaàn ñaây chò cuõng bieát ñaáy,

tieàn tieâu ra thì nhieàu, maø tieàn thu vaøo thì ít, thaønh ra cöù phaûi giaät

gaáu vaù vai, ngöôøi khoâng bieát cöù baûo toâi tính toaùn khoâng kheùo, coù

nhöõng keû ñaët ñieàu noùi laø toâi chuyeàn cuûa veà beân ngoaïi. Chò cuõng laø

ngöôøi ñaõ töøng lo vieäc chi tieâu trong nhaø, taát nhieân chò bieát toâi laøm

nhö theá naøo?

- Thaät laø oan uoång cheát ñi ñöôïc! Ñoái vôùi gia ñình ñoà soä nhö theá

naøy, chæ coù ngöôøi bieát lo laéng tính toaùn nhö môï môùi laøm ñöôïc thoâi.

Ñöøng noùi laø ñaøn baø laøm khoâng ñöôïc, daàu cho haïng ñaøn oâng ba ñaàu

saùu tay cuõng chöa chaéc ñaõ choáng ñôõ noåi. Theá maø coøn daùm noùi nhaûm.

Noùi ñeán ñoù chò ta laïi phì cöôøi vaø tieáp:

- Môï khoâng bieát, chöù ngöôøi beân ngoaøi laïi coøn noùi nhaûm hôn nöõa kia!

Tröôùc ñaây nhaø toâi veà nhaø baûo, ngöôøi ngoaøi töôûng raèng trong phuû

- 1289 -

mình khoâng bieát bao nhieâu tieàn maø keå. Coù ngöôøi noùi: “Trong phuû

Giaû coù caùi kho maáy gian baïc, maáy gian vaøng, ñoà ñaïc trong nhaø ñeàu

bòt vaøng, naïm baïc heát”. Coù ngöôøi noùi: “Con gaùi laøm Vöông phi, theá

naøo chaû ñem cuûa caûi trong cung chia moät nöûa cho beân ngoaïi. Tröôùc

ñaây quyù phi veà thaêm nhaø, chính maét chuùng toâi troâng thaáy chôû veà

maáy xe vaøng baïc, cho neân trong nhaø traàn thieát khoâng khaùc gì cung

Long Vöông. Hoâm noï laøm leã taï thaàn ôû mieáu, tieâu heát maáy vaïn laïng

baïc, chaúng qua laø nhoå moät caùi loâng ôû treân mình con traâu maø thoâi”.

Coù ngöôøi laïi coøn noùi: “Con sö töû ôû tröôùc cöûa nhaø hoï, coù leõ cuõng laø

ngoïc thaïch ñaáy! Trong vöôøn thì coù kyø laân baèng vaøng, bò maát troäm

moät con roài, chæ coøn moät con thoâi. Caùc môï caùc coâ trong nhaø thì

khoâng caàn phaûi noùi, ngay ñeán caùc coâ gaùi haàu cuõng khoâng phaûi moù

ñeán moät vieäc gì, cöù möïc uoáng röôïu, ñaùnh côø, gaåy ñaøn veõ tranh, vì

hoï ñaõ coù ngöôøi haàu haï, chæ vieäc mang laø maëc löôït, ñoà aên uoáng trang

söùc ñeàu laø nhöõng vaät ngöôøi thöôøng khoâng bieát ñeán. Coøn caùc coâ caùc

caäu thì laïi caøng khoâng phaûi noùi, muoán ñoøi maët traêng treân trôøi cuõng

coù ngöôøi laáy xuoáng cho maø chôi.

Laïi coøn coù moät baøi haùt:

Phuû Vinh quoác, phuû Ninh quoác

Baïc vaøng cuûa baùu nhö buøn ñaát

AÊn khoâng cuøng, maëc khoâng cuøng

Roài ra...

Nguyeân caâu cuoái laø:

Roài ra ruùt cuïc cuõng laø khoâng.

Chò ta buoät mieäng noùi ñeán ñoù, chôït nghó caâu aáy khoâng hay, neân

nín baët ñi.

Phöôïng Thö nghe xong, bieát caâu naøy chaúng toát laønh gì, neân cuõng

khoâng tieän hoûi vaën, chæ noùi:

- Nhöõng caùi ñoù chaúng quan heä gì, nhöng caâu chuyeän “kyø laân

vaøng” thì ôû ñaâu maø ra?

- Töùc laø con kyø laân vaøng nhoû maø ñaïo só giaø trong mieáu bieáu caäu

Baûo ñaáy. Sau maát ñi maáy hoâm, may coâ Söû nhaët ñöôïc, traû laïi cho caäu

aáy. Theá maø beân ngoaøi bòa ra nhö theá, môï noùi nhöõng ngöôøi aáy coù ñaùng

buoàn cöôøi hay khoâng?

- Nhöõng caâu chuyeän aáy khoâng ñaùng buoàn cöôøi, maø laø ñaùng sôï ñaáy!

- 1290 -

Nhaø mình caøng ngaøy caøng khoù khaên, maø beân ngoaøi hoï coøn baøn taùn

nhö theá. Tuïc ngöõ noùi: “Ngöôøi sôï noåi danh, lôïn laønh sôï beùo”, huoáng

nöõa ñaây laïi laø caùi tieáng haõo. Sau naøy chaúng bieát ra sao?

- Môï lo cuõng phaûi, nhöng trong kinh thaønh naøy, töø quaùn traø haøng

röôïu ñe�øi �n caùc ngoõ ñöôøng, ñaâu ñaâu cuõng noùi nhö theá, maø cuõng khoâng

phaûi chæ quaõng moät naêm nay, thì laøm sao maø bòt mieäng ngöôøi ta ñöôïc?

Phöôïng Thö gaät ñaàu, baûo Bình Nhi caân maáy laïng baïc ñöa cho vôï

Chu Thuïy vaø noùi:

- Chò caàm laáy ñöa tröôùc cho Töû Quyeân, noùi raèng toâi ñöa cho chò ta

ñeå mua theâm caùc thöù. Neáu muoán xin tieàn coâng thì cöù vieäc xin chöù

ñöøng nhaéc ñeán caâu chuyeän chi tieàn thaùng. Chò ta laø ngöôøi saùng daï,

theá naøo cuõng hieåu lôøi noùi cuûa toâi. Coù dòp raûnh toâi seõ tôùi thaêm coâ Laâm.

Vôï Chu Thuïy caàm laáy baïc, vaâng lôøi ñi ra.

Giaû Lieãn ñi ra ngoaøi, thaáy moät teân haàu nhoû ñoùn laïi thöa:

- OÂng Caû goïi caäu ñeán hoûi chuyeän.

Giaû Lieãn voäi vaøng ñi sang gaëp Giaû Xaù. Giaû Xaù noùi:

- Vöøa roài nghe tin trong cung goïi moät vò ngöï y ôû Thaùi y vieän vaø

hai ngöôøi laïi muïc vaøo xem beänh, chaéc khoâng phaûi laø boïn cung nöõ oám

ñaâu. Maáy hoâm nay trong cung coù tin töùc gì veà quyù phi khoâng?

- Khoâng aï.

- Con ñi hoûi chuù Hai vaø anh Traân xem; neáu khoâng bieát thì phaûi

sai ngöôøi ñeán Thaùi y vieän doø xem môùi ñöôïc.

Giaû Lieãn vaâng lôøi, moät maët sai ngöôøi tôùi Thaùi y vieän, moät maët

voäi vaøng ñi gaëp Giaû Chính vaø Giaû Traân.

Giaû Chính nghe noùi, lieàn hoûi:

- Nghe tin ôû ñaâu theá?

- Thöa vöøa roài nghe cha chaùu noùi.

- Chaùu cuøng anh Traân ñi vaøo trong aáy doø xem.

- Chaùu ñaõ cho ngöôøi ñi hoûi ôû Thaùi y vieän roài.

Giaû Lieãn noùi xong, ñi ra tìm Giaû Traân, thaáy Giaû Traân ñaõ töø ñaèng

kia ñi tôùi. Giaû Lieãn voäi vaøng keå laïi caâu chuyeän. Giaû Traân noùi:

- Toâi cuõng nghe tin aáy, neân tôùi thöa laïi cuøng oâng Caû vaø oâng Hai

ñaây.

Hai ngöôøi lieàn vaøo gaëp Giaû Chính.

- 1291 -

Giaû Chính noùi:

- Neáu quaû laø Nguyeân phi oám thì theá naøo cuõng seõ coù tin.

Ñang noùi thì Giaû Xaù cuõng vöøa tôùi.

Ñeán tröa, ngöôøi ñi doø tin chöa veà, ngöôøi canh cöûa ñaõ vaøo thöa:

- Coù hai vò noäi giaùm, muoán vaøo gaëp hai cuï.

Giaû Xaù noùi:

- Môøi vaøo ñaây.

Ngöôøi canh cöûa daãn hai vò noäi giaùm vaøo.

Giaû Xaù vaø Giaû Chính ra ñoùn ôû cöûa thöù hai, tröôùc heát hoûi thaêm

söùc khoeû cuûa quyù phi, roài cuøng ñi vaøo nhaø khaùch môøi ngoài.

Vieân noäi giaùm giaø noùi:

- Hoâm tröôùc quyù phi hôi meät, hoâm qua vaâng chæ vua cho trieäu boán

ngöôøi baø con vaøo cung thaêm hoûi, cho pheùp moãi ngöôøi ñem moät a hoaøn

ñi theo, ngoaøi ra khoâng caàn gì caû. Coøn baø con ñaøn oâng thì chæ ôû ngoaøi

cöûa cung ñeä teân hoï vaø quan chöùc vaøo thoâi, chöù khoâng ñöôïc töï tieän vaøo

cung. Ñuùng giôø thìn, giôø tî ngaøy mai thì vaøo, giôø thaân, giôø daäu thì ra.

Giaû Xaù, Giaû Chính ñöùng nghe chæ cuûa nhaø vua, roài laïi ngoài xuoáng,

môøi vieân noäi giaùm uoáng traø xong, hoï caùo töø ra veà.

Giaû Xaù vaø Giaû Chính tieãn hoï ra khoûi cöûa ngoaøi, roài trôû vaøo thöa

vôùi Giaû maãu. Giaû maãu noùi:

Boán ngöôøi baø con, coá nhieân laø ta vaø hai baø roài, coøn moät ngöôøi

nöõa laø ai?

Khoâng ai daùm traû lôøi. Giaû maãu nghó moät laùt roài noùi:

- Theá naøo cuõng phaûi chaùu Phöôïng ñi môùi ñöôïc, vì noù bieát troâng

nom moïi vieäc, cha con caùc anh thöû ra baøn xem ai seõ ñi.

Giaû Xaù vaø Giaû Chính vaâng lôøi ñi ra baøn ñeå Giaû Lieãn vaø Giaû Dung

ôû laïi coi nhaø, coøn thì taát caû nhöõng ngöôøi coù teân haøng chöõ “vaên”cho

ñeán haøng chöõ “thaûo” ñeàu ñi caû. Laïi daën ngöôøi nhaø saép saün boán coã

kieäu luïc, hôn möôøi coã xe mui caùnh traû, saùng sôùm mai chôø saün ôû cöûa.

Boïn ngöôøi nhaø vaâng lôøi.

Giaû Xaù vaø Giaû Chính laïi vaøo trong thöa laïi vôùi Giaû maãu:

- Gôø thìn, giôø tî vaøo cung, giôø thaân, giôø daäu ra veà, vì theá hoâm

nay nghæ sôùm, ñeå mai daäy sôùm, saém söûa vaøo cung.

Giaû maãu noùi:

- 1292 -

- Ta bieát roài, caùc anh cöù veà ñi.

Boïn Giaû Xaù lui ra. Boïn Hình phu nhaân, Vöông phu nhaân vaø

Phöôïng Thö ñeàu baøn taùn veà caùi oám cuûa Nguyeân phi, laïi noùi chuyeän

moät luùc roài veà.

Hoâm sau taûng saùng, boïn a hoaøn ôû caùc nhaø thaép ñeøn. Caùc baø chaûi

ñaàu röûa maët xong, caùc oâng cuõng saém söûa ñaâu vaøo ñaáy. Ñeán ñaàu giôø

maõo, Laâm Chi Hieáu vaø Laïi Ñaïi ñi vaøo, ñeán cöûa thöù hai thöa:

- Xe vaø kieäu ñaõ söûa soaïn saün saøng, ñang chôø ôû ngoaøi cöûa.

Moät laùt, Giaû Xaù vaø Hình phu nhaân cuøng ñeán. Moïi ngöôøi cuøng aên

côm saùng. Tröôùc heát, Phöôïng Thö dìu Giaû maãu ñi ra, boïn Vöông phu

nhaân ñi theo chung quanh, moãi ngöôøi mang theo moät ngöôøi haàu gaùi.

Laïi sai boïn Lyù Quyù cöôõi ngöïa ñi tröôùc, chôø saên ôû cöûa cung ñeå tieáp

ñoùn. Nhöõng ngöôøi töø haøng chöõ “vaên” ñeán haøng chöõ “thaûo” ñeàu leân xe

hoaëc cöôõi ngöïa. Boïn ngöôøi nhaø luõ löôït theo sau.

Giaû Lieãn vaø Giaû Dung ôû laïi coi nhaø.

Xe vaø ngöïa cuûa hoï Giaû ñeàu ñoã ôû phía Taây, ngoaøi cöûa cung. Moät

laùt coù hai ngöôøi noäi giaùm ra noùi:

- Caùc baø caùc môï ôû phuû Giaû tôùi thaêm, xin môøi vaøo cung, coøn caùc

oâng thì ñeàu laøm leã vaán an ôû ngoaøi cöûa Noäi cung chöù khoâng ñöôïc vaøo.

Roài coù ngöôøi ôû cöûa cung goïi: “môøi vaøo mau”. Boán coã kieäu cuûa phuû

Giaû theo moät noäi giaùm nhoû ñi vaøo. Boïn ñaøn oâng thì ñi theo sau kieäu,

coøn ngöôøi nhaø thì ñöùng chôø ôû ngoaøi. Khi tôùi gaàn cöûa cung, coù maáy

ngöôøi noäi giaùm giaø ngoài ôû ñoù. Thaáy hoï vaøo, boïn noäi giaùm ñöùng daäy

noùi:

- Caùc oâng ôû phuû Giaû chôø ôû ñaây.

Boïn Giaû Xaù, Giaû Chính lieàn theo thöù töï maø ñöùng. Maáy coã kieäu

khieâng ñeán cöûa cung, nhöõng ngöôøi ngoài trong kieäu ñieàu böôùc ra, ñaõ coù

saün saøng maáy ngöôøi noäi giaùm nhoû daãn ñöôøng. Boïn Giaû maãu ñeàu coù a

hoaøn dìu vaø ñi chaân. Ñeán nhaø nguû cuûa Nguyeân phi, thaáy chaâu ngoïc

huy hoaøng, löu ly choùi loïi. Coù hai cung nöõ nhoû truyeàn baûo:

- Chæ hoûi thaêm söùc khoûe, coøn caùc leã nghi khaùc ñeàu mieãn.

Boïn Giaû maãu taï ôn, ñi ñeán tröôùc giöôøng hoûi thaêm söùc khoûe xong.

Nguyeân phi cho ngoài. Boïn Giaû maãu xin pheùp ngoài xuoáng.

Nguyeân phi hoûi Giaû maãu:

- 1293 -

- Gaàn ñaây baø coù khoûe khoâng?

Giaû maãu vòn vaøo a hoaøn nhoû, laäp caäp ñöùng daäy traû lôøi:

- Nhôø phuùc ñöùc lôùn cuûa Quyù phi, toâi vaãn maïnh.

Nguyeân phi laïi hoûi thaêm Hình phu nhaân vaø Vöông phu nhaân, hai

ngöôøi ñeàu ñöùng daäy traû lôøi. Nguyeân Phi laïi hoûi Phöôïng Thö:

- Vieäc aên tieâu trong nhaø ra sao?

Phöôïng Thö ñöùng daäy taâu:

- Coøn coù theå tuøng tieäm ñöôïc.

- Maáy naêm nay, khen cho chò cuõng chòu khoù lo laéng ñaáy!

Phöôïng Thö ñang ñònh ñöùng daäy taâu baøy, thì thaáy moät ngöôøi

cung nöõ chuyeån vaøo moät danh saùch coù nhieàu chöùc töôùc teân tuoåi, xin

Quyù phi xem qua. Nguyeân Phi caàm xem, thaáy teân hoï cuûa boïn Giaû Xaù,

Giaû Chính, trong loøng chua xoùt, nöôùc maét löng troøng. Cung nöõ ñöa

khaên laïi, Nguyeân Phi moät maët lau nöôùc maét, moät maët truyeàn baûo:

- Hoâm nay hôi ñôõ, cho moïi ngöôøi taïm nghæ ôû ngoaøi.

Boïn Giaû maãu laïi ñöùng daäy taï ôn.

Nguyeân phi öùa nöôùc maét noùi:

- Toâi khoâng ñöôïc gaàn guõi cha meï anh em, thaät khoâng baèng con

nhaø thöôøng daân.

Boïn Giaû maãu ñeàu nín khoùc vaø noùi:

- Quyù phi khoâng neân thöông caûm, trong nhaø ñaõ nhôø phuùc traïch

cuûa Quyù phi nhieàu laém.

Quyù phi laïi hoûi:

- Baûo Ngoïc gaàn ñaây ra sao?

Giaû maãu noùi:

- Gaàn ñaây noù ñaõ hôi chaêm hoïc, vì cha noù baét buoäc nghieâm ngaët

neân hieän nay noù ñaõ laøm ñöôïc vaên baøi.

- Nhö theá môùi ñöôïc.

Roài sai ban yeán cho boïn Giaû maãu ôû cung beân ngoaøi. Hai ngöôøi

cung nöõ vaø boïn thaùi giaùm nhoû daãn hoï ñeán moät cung khaùc. Coã baøn ñaõ

baøy ñaët chænh teà, ai naáy theo thöù töï ngoài xuoáng.

AÊn côm xong, Giaû maãu laïi daãn ba ngöôøi vaøo cung taï ôn. Bòn ròn

moät laùt, xem chöøng ñaõ ñeán ñaàu giôø daäu, khoâng daùm naùn laïi, hoï cuøng

- 1294 -

nhau caùo töø lui ra. Nguyeân phi truyeàn cung nöõ ñöa ñöôøng, tieãn ñeán

cöûa cung, ngoaøi cöûa laïi coù boán thaùi giaùm nhoû ñöa ra. Giaû maãu vaãn

ngoài kieäu ñi ra nhö tröôùc, boïn Giaû Xaù ñoùn chôø, taát caû ñeàu ñi veà. Ñeán

nhaø laïi phaûi söûa soaïn ñeå ngaøy sau vaøo cung, daën baûo moïi ngöôøi ñeàu

phaûi ñeán ñaày ñuû.

Sau khi ñuoåi Tieát Baøn ñi, Kim Queá ngaøy thöôøng chaúng bieát ñaáu

khaåu vôùi ai, Thu Laêng laïi ôû beân nhaø Baûo Thoa, chæ coøn trô coù moät

mình Baûo Thieàm ôû chung. Töø ngaøy laøm vôï leõ Tieát Baøn, ñieäu boä cuûa

Baûo Thieàm khoâng nhö tröôùc nöõa. Kim Queá thaáy noù ñaõ trôû thaønh moät

tay kình ñòch vôùi mình neân cuõng coù yù hoái haän. Moät hoâm Kim Queá b�y">A�ïc

töùc, uoáng maáy cheùn röôïu, naèm ôû treân giöôøng muoán ñem Baûo Thieàm ra

laøm moùn canh “daõ röôïu”, lieàn hoûi:

- Caäu Caû hoâm noï ñi ñaâu? Chaéc maøy bieát chöù?

- Toâi bieát sao ñöôïc. Vôùi môï, caäu aáy coøn chaû noùi, ai maø bieát ñöôïc

caäu aáy laøm gì?

- Baây giôø coøn môï vôùi baø gì nöõa? Giang sôn naøy laø cuûa chuùng maøy

roài. Ñöùa khaùc ñaõ coù ngöôøi beânh vöïc chaúng ai daùm ñuïng ñeán. Tao daïi

gì maø laïi ñi “vuoát raâu coïp” kia chöù? Nhöng maøy laø con haàu, tao vöøa

hoûi moät caâu, maøy ñaõ veânh caùi maët leân, chaën lôøi tao. Maøy ñaõ coù thaân,

coù theá, sao khoâng boùp coå tao cheát ñi, roài cuøng con Thu Laêng, ñöùa naøo

ñoù leân laøm môï, theá laø yeân chuyeän. Taïi sao tao laïi cöù soáng ôû ñaây, ñeå

ngaên trôû coâng vieäc cuûa chuùng maøy?

Baûo Thieàm nghe caâu aáy, ñôøi naøo chòu nhòn, noù tröøng maét leân,

nhìn Kim Queá vaø noùi:

- Chuyeän vôù vaån aáy, môï chæ neân noùi cho ngöôøi khaùc nghe! Toâi coù

noùi gì môï ñaâu, môï ñaõ khoâng daùm treâu ñeán ngöôøi ta, thì taïi sao laïi

haønh haï chuùng toâi cho haû côn giaän? Môï cöù giaû vôø laøm boä khoâng nghe

nhöõng ñieàu xaûy ra, cöù nhö laø ngöôøi “voâ söï” aáy.

Noùi ñeán ñoù, Baûo Thieàm khoùc loùc keâu trôøi, keâu ñaát aàm ó. Kim Queá

caøng noåi tam baønh, lieàn boø xuoáng giöôøng, ñònh ñaùnh Baûo Thieàm. Baûo

Thieàm cuõng coù tính khí nhö Kim Queá, maûy may khoâng chòu nhòn.

Kim Queá ñaïp ñoå heát baøn gheá cheùn baùt. Baûo Thieàm cöù moät möïc keâu

gaøo ngöôøi ta öùc hieáp mình, khoâng theøm ñeå yù ñeán.

Tieát phu nhaân ôû trong phoøng Baûo Thoa thaáy vaäy lieàn baûo:

- 1295 -

- Höông Laêng, maøy sang xem vaø khuyeân hoï moät chuùt.

Baûo Thoa noùi:

- Khoâng ñöôïc ñaâu, meï ñöøng baûo chò aáy sang, khoâng theå khuyeân

ñöôïc, chæ theâm töôùi daàu vaøo löûa ñaáy thoâi.

- Ñaõ theá thì ñeå tao sang.

- Theo yù con thì meï cuõng khoâng neân sang, ñeå maëc cho hoï phaù,

chaúng coøn coù caùch gì nöõa.

- Ñeå nhö theá sao ñöôïc.

Noùi xong Tieát phu nhaân vòn vaøo vai con haàu ñi sang nhaø Kim

Queá. Baûo Thoa ñaønh phaûi theo sang vaø daën Höông Laêng:

- Chò ôû nhaø ñaây nheù.

Meï con Tieát phu nhaân ñeán cöûa phoøng Kim Queá, nghe ôû trong coøn

ñang la khoùc om soøm. Tieát phu nhaân noùi:

- Chuùng maøy laøm caùi gì keâu la aàm ó, ñoå cöûa ñoå nhaø, nhö theá coøn

ra theå thoáng gì nöõa. Laïi khoâng sôï baø con lieàn ñoá chaïm vaùch ngöôøi ta

cheâ cöôøi sao?

Kim Queá trong nhaø traû lôøi ngay:

- Toâi coøn sôï ai cheâ cöôøi nöõa. ÔÛ ñaây thaät laø ngöôïc ñôøi, chuû nhaø

khoâng ra chuû nhaø; con ôû khoâng ra con ôû; vôï caû khoâng ra vôï caû; vôï leõ

khoâng ra vôï leõ; thaät laø loän xoän ñaûo ñieân. ÔÛ nhaø hoï Haï chuùng toâi,

khoâng bao giôø coù caùi neà neáp aáy. Toâi khoâng theå chòu noåi caùi caûnh oan

öùc ôû nhaø caùc ngöôøi ñöôïc nöõa!

Baûo Thoa noùi:

- Chò Caû, meï thaáy ôû ñaây caõi coï om soøm neân môùi sang, neáu meï hoûi

voäi vaøng khoâng phaân bieät “chò” vaø “Baûo Thieàm” thì chò cuõng ñöøng laáy

laøm ñieàu. Baây giôø haõy noùi roõ söï ra, ñeå roài moïi ngöôøi aên ôû hoøa thuaän,

ñôõ cho meï phaûi ngaøy naøo cuõng baän loøng vì chuùng ta.

Tieát phu nhaân noùi:

- Phaûi ñaáy. Tröôùc heát haõy keå laïi ñaàu ñuoâi, roài sau haõy xeùt ñeán

ñieàu sai cuûa ta cuõng chöa chaäm kia maø.

Kim Queá noùi:

- Coâ ôi! Coâ laø ngöôøi hieàn laønh ñoä löôïng, ngaøy sau nhaát ñònh ñöôïc

nhaø choàng toát, oâng choàng gioûi, quyeát khoâng nhö toâi, coù choàng maø chòu

kieáp goùa buïa, khoâng keû ñoaùi hoaøi, ñeå ngöôøi ta ñeø ñaàu cöôõi coå. Toâi laø

- 1296 -

con ngöôøi ngu daïi, xin coâ ñöøng coù baét beû nhöõng lôøi toâi noùi. Toâi töø nhoû

ñeán giôø khoâng coù cha meï naøo daïy baûo. Vaû laïi nhöõng vieäc vôï choàng, vôï

caû vôï leõ trong nhaø chuùng toâi ñaây, khoâng lieân quan gì ñeán coâ caû.

Baûo Thoa nghe vaäy vöøa theïn vöøa töùc, thaáy tình caûnh meï nhö theá

thì laïi caøng thöông, ñaønh phaûi nuoát giaän maø noùi:

- Chò Caû, toâi khuyeân chò noùi ít chöù! Coù ai baét beû chò, coù ai khinh

reû chò ñaâu? Khoâng nhöõng ñoái vôùi chò, ngay ñoái vôùi Thu Laêng, toâi cuõng

chöa bao giôø naëng lôøi nöõa laø

Kim Queá nghe vaäy, laïi ñaäp tay xuoáng giöôøng, khoùc roáng leân vaø

noùi:

- Toâi bì sao ñöôïc vô�àn �i Thu Laêng? Ngay ñeán veát buøn ôû döôùi chaân noù,

toâi cuõng khoâng theo kòp nöõa laø! Noù ñeán ñaây ñaõ laâu, bieát tính neát coâ,

kheùo ton hoùt coâ. Toâi môùi ñeán, laïi khoâng quen ton hoùt, sao coâ ñem toâi

ra ví vôùi noù? Roõ thaät khoå! Thieân haï ñöôïc maáy ngöôøi coù soá laøm Quyù

phi? Toâi khuyeân coâ tu laáy chuùt phuùc ñöùc, ñöøng gioáng nhö toâi, laáy phaûi

ñöùa baäy baï, choàng soáng sôø sôø maø chòu caûnh goùa buïa, theá môùi thöïc baùo

öùng ngay tröôùc maét ñaáy.

Tieát phu nhaân nghe ñeán ñoù, giaän quaù, khoâng chòu noåi lieàn ñöùng

daäy noùi:

- Khoâng phaûi laø tao beânh con gaùi, nhöng noù thì moät möïc khuyeân

maøy, maø maøy cöù treâu choïc noù. Maøy coù caùi gì khoâng chòu ñöôïc thì

ñöøng neân gaây ra vôùi noù laøm gì, cöù vieäc boùp coå tao cheát ñi, theá coøn

nheï nhaøng hôn nhieàu.

Baûo Thoa voäi khuyeân:

- Meï ñöøng giaän laøm gì, chuùng ta ñaõ khuyeân chò aáy, maø mình laïi

noåi giaän, chaúng hoùa cöù giaän choàng giaän chaát maõi sao? Meï haõy veà ñeå

chò aáy nghó moät chuùt roài seõ noùi sau.

Ñoaïn coâ ta daën Baûo Thieàm:

- Chò cuõng ñöøng sinh chuyeän nöõa.

Noùi xong Baûo Thoa theo Tieát phu nhaân ñi ra. Vöøa qua saân, thaáy a

hoaøn beân nhaø Giaû maãu vaø Thu Laêng töø ñaèng kia laïi. Tieát phu nhaân

hoûi:

- Chò töø ñaâu tôùi ñaây? Cuï coù khoûe khoâng?

A hoaøn noùi:

- 1297 -

- Cuï chaùu vaãn khoûe, baûo chaùu ñeán thaêm söùc khoûe baø dì, caûm ôn

baø dì cho moùn quaû vaûi hoâm tröôùc vaø möøng cho coâ Caàm.

Baûo Thoa hoûi a hoaøn:

- Chò ñeán töø bao giôø?

- Chaùu ñeán ñaõ laâu roài.

Tieát phu nhaân bieát chò ta ñaõ nghe ñöôïc caâu chuyeän vöøa roài, lieàn

ñoû maët leân, noùi:

- Baây giôø nhaø chuùng toâi cuõng khoâng ra caùi theå thoáng gì nöõa. Beân

caùc chò maø nghe thaáy thì laïi cheâ cöôøi.

- Baø dì noùi gì theá, nhaø naøo laïi khoâng coù vieäc “va ñóa chaïm baùt”.

Chaúng qua baø dì hay nghó ñoù thoâi.

Noùi xong, a hoaøn theo Tieát phu nhaân veà phoøng, ngoài moät laùt roài

veà.

Baûo Thoa ñang daën doø Höông Laêng maáy caâu, boãng nghe Tieát phu

nhaân keâu:

- Beân traùi söôøn ñau laém!

Lieàn leân giöôøng naèm, Baûo Thoa vaø Höông Laêng lo sôï cuoáng quít.

o0o

Hoài thöù taùm möôi tö

Thöû taøi hoïc, Baûo Ngoïc ñöôïc nhaéc ñeán vieäc hoân nhaân

Thaêm chaùu oám, Giaû Hoaøn caøng gaây theâm moái  thuø oaùn

- 1299 -

Tieát phu nhaân bò Kim Queá treâu töùc, can khí boác leân, ñaâm ra ñau

söôøn beân traùi. Baûo Thoa bieát roõ nguyeân do, neân khoâng chôø thaày thuoác

ñeán xem, sai ngay ngöôøi mua maáy ñoàng caâu ñaèng, saéc moät baùt ñaëc,

cho meï uoáng, roài cuøng Höông Laêng ñaám chaân vuoát buïng cho meï. Moät

luùc laâu thì ñôõ. Tieát phu nhaân vöøa thöông vöøa böïc: böïc vì Kim Queá ñeåu

giaû maø thöông Baûo Thoa bieát bao dung ngöôøi.

Baûo Thoa laïi khuyeân giaûi moät hoài, roài baø ta nguû ñi luùc naøo khoâng

bieát. Chöùng can khí cuõng daàn daàn bình phuïc.

Baûo Thoa khuyeân:

- Meï ñöøng neân ñeå yù böïc töùc nhöõng chuyeän vaån vô aáy. Vaøi hoâm

nöõa ñi laïi ñöôïc, meï neân sang beân cuï vaø dì noùi chuyeän cho khuaây,

trong nhaø ñaõ coù con vaø Höông Laêng troâng nom; chaéc chò aáy cuõng

chaúng daùm laøm gì.

Tieát phu nhaân gaät ñaàu, noùi:

- Ñeå vaøi hoâm nöõa xem ñaõ.

Sau khi Nguyeân phi khoûi beänh, trong nhaø ñeàu vui möøng. Qua

maáy hoâm coù maáy ngöôøi noäi giaùm giaø mang baïc vaø caùc thöù ñoà vaät ñeán.

Hoï truyeàn leänh cuûa Quí phi, vì ngöôøi nhaø chòu khoù thaêm hoûi, neân ñeàu

coù ban thöôûng. Boïn Giaû Xaù vaø Giaù Chính thöa laïi Giaû maãu. Moïi

ngöôøi taï ôn xong, boïn thaùi giaùm uoáng traø roài ra veà. Moïi ngöôøi vaøo

nhaø Giaû maãu, cöôøi noùi moät hoài, boãng thaáy moät baø giaø ôû ngoaøi vaøo

trình:

- Coù ngöôøi haàu nhoû beân nhaø oâng Caû sang môøi oâng Caû veà coù vieäc

caàn.

Giaû maãu lieàn goïi Giaû Xaù:

- Anh veà ñi thoâi.

Giaû Xaù vaâng lôøi ra veà.

Giaû maãu chôït nhôù ñeán, roài cöôøi noùi vôùi Giaû Chính:

- Trong loøng Quyù phi raát nhôù ñeán Baûo Ngoïc, hoâm tröôùc coøn hoûi

rieâng veà noù ñaáy.

- Nhöng maø Baûo Ngoïc khoâng chòu chaêm hoïc, laøm phuï loøng toát

cuûa Quyù phi.

- Theá maø ta laïi noùi toát cho noù, baûo laø gaàn ñaây noù ñaõ; laøm ñöôïc

vaên baøi.

- Laøm gì maø ñöôïc nhö lôøi baø noùi.

- Caùc anh thöôøng hay goïi noù ñi laøm thô, laøm vaên, chaúng nheõ noù

khoâng laøm ñöôïc aø? Boïn treû con phaûi daïy baûo töø töø chöù. Ngöôøi ta hay

noùi “Ngöôøi beùo ñaâu phaûi töï moät mieáng aên”.

Giaû Chính nghe vaäy, lieàn cöôøi laáy loøng Giaû maãu noùi:

- Baø noùi raát phaûi.

- Nhaéc ñeán Baûo Ngoïc, ta coøn coù vieäc naøy baøn vôùi anh: Baây giôø noù

ñaõ lôùn roài, caùc anh cuõng caàn phaûi ñeå yù xem con beù naøo toát hoûi saün

cho noù. Ñoù cuõng laø vieäc lôùn troïn ñôøi cuûa noù. Ñöøng keå baø con xa gaàn,

hay laø giaøu ngheøo gì caû, chæ caàn bieát roõ ngöôøi con gaùi aáy tính neát

hieàn laønh, maët muõi xinh ñeïp laø ñöôïc.

- Baø daën baûo raát phaûi, nhöng coù moät ñieàu: Noù muoán coù vôï cho toát,

thì tröôùc heát phaûi hoïc hoûi cho neân ngöôøi môùi ñöôïc; neáu khoâng, cöù dôû

traêng dôû ñeøn, laïi laøm nhaàm nhôõ con gaùi nhaø ngöôøi ta, chaúng ñaùng

tieác sao?

Giaû maãu nghe vaäy, trong loøng khoâng vui, lieàn noùi:

- 1300 -

- Keå ra thì cöù maëc caùc ngöôøi laø cha meï lo lieäu cho noù, caàn gì ñeán

ta phaûi baän loøng? Nhöng ta nghó, thaèng Baûo töø nhoû ôû vôùi ta, ta khoâng

khoûi quaù nuoâng chieàu, laøm nhôõ vieäc laäp thaân cuûa noù, caùi ñoù cuõng coù

ñaáy; coù ñieàu ta xem noù maët maøy cuõng xinh ñeïp, tính tình laïi thaät thaø,

vò taát ñaõ phaûi laø haïng ngöôøi voâ duïng, ñeán noãi laøm haïi con gaùi nhaø

ngöôøi ta. Khoâng roõ coù phaûi laø ta thieân vò hay khoâng, chöù xem ra thì

noù coù khaù hôn thaèng Hoaøn. Chaúng bieát caùc ngöôøi xem thì nhö theá

naøo?

Maáy caâu noùi aáy laøm Giaû Chính aùy naùy, voäi vaøng cöôøi, noùi:

- Baø xem ngöôøi nhieàu, ñaõ noùi noù khaù, coù phuùc phaän, chaéc laø

khoâng sai. Nhöng vì con hôi noùng voäi cho noù neân ngöôøi, coù theå traùi

caâu noùi cuûa ngöôøi xöa hoùa ra “khoâng ai bieát caùi toát cuûa con mình”(1)

chaêng?

Giaû maãu nghe vaäy phì cöôøi, moïi ngöôøi cuøng cöôøi theo.

Giaû maãu laïi noùi:

- Baây giôø anh cuõng ñaõ coù tuoåi, laïi laøm quan, coá nhieân laø traûi ñôøi

nhieàu, caøng chín chaén hôn.

Noùi ñeán ñoù, Giaû maãu nhìn Hình phu nhaân vaø Vöông phu nhaân

roài cöôøi:

- Khi con treû tuoåi, tính tình anh aáy thaät laø kyø quaëc gaáp maáy Baûo

Ngoïc kia ñaáy. Maõi ñeán khi laáy vôï, môùi hôi hieåu vieäc ñôøi. Theá maø haây

giôø cöù traùch chaùu Baûo, ta xem chaùu Baûo so vôùi anh aáy thì coøn bieát

ngöôøi bieát cuûa hôn ñaáy.

Hình phu nhaân, vöông phu nhaân ñeàu cöôøi, noùi:

- Baø laïi nhaéc chuyeän buoàn cöôøi ñaáy?

Chôït coù a hoaøn nhoû ñi vaøo baûo Uyeân Öông:

- Côm chieàu ñaõ söûa soaïn xong roài, xin cuï baø cho doïn ôû ñaâu?

Giaû maãu noùi:

- Theá thì taát caû veà aên côm ñi, chæ ñeå chaùu Phöôïng vaø chò Traân ôû

ñaây aên vôùi ta thoâi.

Giaû Chính, Hình phu nhaân, Vöông phu nhaân ñeàu vaâng lôøi. Chôø

doïn côm xong, Giaû maãu laïi giuïc moät laàn nöõa, hoï môùi ra veà.

(1) Ngöôøi xöa coù caâu “maïc tri kyø töû chì aùc” nghóa laø cha khoâng bieát caùi xaáu cuûa con mình.

ÔÛ ñaây Giaû Chính noùi ngöôïc laïi neân Giaû maãu cöôøi.

- 1301 -

Hình phu nhaân veà nhaø, Giaû Chính vaø Vöông phu nhaân thì veà

phoøng mình. Nhaéc laïi lôøi noùi vöøa roài cuûa Giaû maãu, Giaû Chính noùi:

- Baø thöông yeâu Baûo Ngoïc nhö theá, chuùng ta phaûi laøm cho noù

thaønh moät ngöôøi coù thöïc hoïc, mai sau coù theå thaønh ñaït neân ngöôøi,

môùi khoâng uoång coâng baø thöông yeâu noù, vaø cuõng khoâng ñeán noãi laøm

haïi con gaùi nhaø ngöôøi ta.

- OÂng noùi raát phaûi.

Giaû Chính lieàn sai a hoaøn trong nhaø chuyeån lôøi ra baûo Lyù Quyù:

- Baûo Ngoïc ñi hoïc veà, ñeå noù aên côm xong roài qua ñaây, ta coù vieäc

muoán hoûi.

Lyù Quyù vaâng lôøi.

Baûo Ngoïc ñi hoïc veà, ñònh qua hoûi thaêm söùc khoeû, thaáy Lyù Quyù

noùi:

- OÂng lôùn daën caäu Hai chöa caàn sang beân nhaø voäi, haõy cöù aên côm

ñaõ roài haõy sang. Nghe noùi coøn coù chuyeän gì muoán hoûi caäu ñaáy.

Baûo Ngoïc nghe vaäy, trong buïng laïi lo thaàm, ñaønh phaûi ñeán gaëp

Giaû maãu, roài veà vöôøn aên côm ngay. AÊn uoáng qua quít cho xong, Baûo

Ngoïc voäi vaøng suùc mieäng roài sang ngay beân nhaø Giaû Chính.

Luùc naøy Giaû Chính ñang ngoài ôû thö phoøng. Baûo Ngoïc vaøo hoûi

thaêm söùc khoûe, roài ñöùng haàu moät beân.

Giaû Chính hoûi:

- Maáy hoâm nay ta baän vieäc neân queân baüng, khoâng hoûi maøy. Hoâm

noï maøy noùi thaày hoïc baûo maøy giaûng saùch moät thaùng roài sau ñoù seõ cho

maøy baét ñaàu laøm baøi; nay tính ra ñaõ gaàn hai thaùng. Theá thì maøy ñaõ

laøm baøi hay chöa?

- Ñaõ laøm ñöôïc ba baøi. Thaày noùi: Haõy khoan trình vôùi cha, laøm

cho khaù roài seõ thöa laïi. Vì theá, hai hoâm nay, con khoâng daùm thöa.

- Ñaàu baøi nhö theá naøo?

- Moät ñaàu baøi laø: “Ngoâ thaäp höõu nguõ nhi chí vu hoïc”; moät ñaàu baøi

laø: “Nhaân baát tri nhi baát uaån”; moät ñaàu baøi nöõa laø: “Taéc qui Maëc”(1)

- Maøy coù baûn nhaùp khoâng?

- Baøi naøo cuõng vieát saïch, thaày laïi chöõa laïi.

(1) Hai caâu treân laø Luaän ngöõ: “Ta möôøi laêm tuoåi ñaõ chaêm chæ vieäc hoïc” vaø “Ngöôøi ta

khoâng bieát mình cuõng khoâng giaän”, caâu thöù ba laø ôû Maïnh töû: “Thì veà hoï Maëc”.

- 1302 -

- Maøy ñem veà nhaø hay ñeå ôû tröôøng?

- Ñeå caû ôû tröôøng aï.

- Cho ngöôøi laáy veà ñaây ta xem.

Baûo Ngoïc voäi vaøng sai ngöôøi baûo Boài Dính ñeán tröôøng:

- Trong ngaên baøn cuûa ta coù moät taäp giaáy moûng, ngoaøi ñeà hai chöõ

“baøi laøm” laø ñuùng. Maøy caàm veà ñaây mau.

Ñi moät laùt, Boài Dính caàm taäp giaáy ñöa cho Baûo Ngoïc. Baûo Ngoïc

trình vôùi Giaû Chính. Giôû ra xem, thì baøi thöù nhaát laø: “Ngoâ thaäp höõu

nguõ nhi chí vu hoïc”. Xem môû ñaàu: “Thaùnh nhaân höõu chí vu hoïc, aáu

nhi dó nhieân hyõ”(1). Giaû Ñaïi Nho gaïch chöõ “aáu” ñi maø söûa chöõ “thaäp

nguõ” vaøo. Giaû Chính noùi:

- Baøi cuûa maøy laøm maø duøng chöõ “aáu” laø khoâng neâu roõ ñöôïc ñaàu

baøi, vì töø luùc nhoû cho ñeán tröôùc khi möôøi saùu tuoåi, ñeàu goïi laø “aáu” caû.

Chöông saùch naøy laø thaùnh nhaân noùi coâng phu hoïc vaán cuûa ngöôøi, cöù

theo tuoåi maø tieán daàn, cho neân möôøi laêm, ba möôi, boán möôi, naêm

möôi, saùu möôi, baûy möôi, ñeàu phaûi keå roõ ra, thì môùi thaáy ñöôïc luùc

naøy nhö theá naøo, ñeán luùc khaùc laïi theá khaùc. Thaày hoïc ñoåi chöõ “aáu”

cuûa maøy ra chöõ “thaäp nguõ” thì roõ hôn nhieàu.

Giaû Chính xem ñeán ñoaïn thöøa ñeà thaáy caâu vaên Baûo Ngoïc laøm

nhöng ñaõ bò gaïch ñi: “Phuø baát chí vu hoïc, nhaân chi thöôøng giaõ”(2).

Lieàn laéc ñaàu noùi:

- Caâu naøy chaúng nhöõng chöùng toû tính khí treû con, maø neâu roõ baûn

tính cuûa maøy khoâng phaûi laø chí khí cuûa ngöôøi ñi hoïc.

Laïi xem caâu sau: “Thaùnh nhaân thaäp nguõ nhi chí chi, baát dieäc nan

hoà”(3). Giaû Chính noùi:

- Caâu naøy thì laïi khoâng ra vaên nöõa!

Sau ñoù Giaû Chính môùi xem ñeán baøi chöõa cuûa Ñaïi Nho nhö theá

naøy: “Phuø nhaân thuïc baát hoïc nhi chí vu hoïc giaû toát tieàn. Thöû thaùnh

nhaân sôû vi töï tín ö thaäp nguõ thôøi dö?”(4)

- Maøy coù hieåu taïi sao laïi chöõa nhö theá khoâng?

(1) Thaùnh nhaân coù chí veà vieäc hoïc ngay töø luùc coøn beù.

(2) Khoâng chaêm lo vieäc hoïc laø thöôøng tình cuûa con ngöôøi.

(3) Thaùnh nhaân möôøi laêm tuoåi maø ñaõ coù chí veà vieäc aáy, chaúng cuõng raát khoù hay sao?

(4) Ai laø khoâng hoïc, nhöng raát ít ngöôøi coù chí vôùi vieäc hoïc. Vì theá thaùnh nhaân töï tin vaøo

luùc möôøi laêm tuoåi.

- 1303 -

- Coù aï.

Giaû Chính laïi xem ñeán baøi thöù hai: “Nhaân baát trí nhi baát uaån”.

Tröôùc heát oâng ta xem caâu chöõa cuûa Ñaïi Nho: “Baát dó baát tri nhi uaån

giaû, chung voâ caûi kyø duyeät laïc hyõ”(1), xong roài môùi xem baøi laøm cuûa

Baûo Ngoïc ñaõ bò gaïch ñi: “Naéng voâ uaån nhaân chi taâm, thuaàn hoà hoïc

giaû daõ”(2).

Giaû Chính noùi:

- Maøy vieát caùi gì ñaây? Nhö vaäy laø caâu treân chæ laøm caùi ñaàu baøi

cho chöõ: “Nhi baát uaån”, coøn caâu döôùi thì laïi phaïm ñeán ranh giôùi chöõ

“quaân töû” ôû ñoaïn döôùi, nhaát ñònh phaûi nhö caâu chöõa môùi hôïp vôùi ñaàu

baøi. Vaû chaêng caâu döôùi phaûi laøm roõ nghóa caâu treân, môùi hôïp vôùi pheùp

taéc laøm vaên. Maøy phaûi ñeå yù caån thaän maø nhôù cho saâu.

Baûo Ngoïc vaâng lôøi.

Giaû Chính laïi xem tieáp ñoaïn döôùi thaáy vieát: “Phuø baát tri, vò höõu

baát uaån giaû daõ; nhi caùnh baát nhieân, thò phi do duyeät nhi laïc giaû, haït

khaéc traên thöû”(3). Caâu cuoái cuøng trong baøi laø: “Thi thuaàn hoïc giaû hoà”(4).

Lieàn noùi:

- Caâu naøy cuõng sai laàm nhö caâu môû ñaàu. Caâu cuûa thaày chöõa cuõng

ñöôïc, tuy khoâng löu loaùt nhöng coøn xuoâi hôn.

Xem ñeán baøi “Taéc qui Maëc” xong, Giaû Chính ngaång ñaàu leân, nghó

ngôïi moät luùc, roài hoûi Baûo Ngoïc:

- Maøy ñoïc ñeán saùch naøy roài aø?

- Thaày hoïc noùi saùch Maïnh Töû deå hieåu hôn, neân giaûng Maïnh Töû

tröôùc. Hoâm tröôùc vöøa giaûng xong, baây giôø giaûng sang Luaän ngöõ.

Giaû Chính xem veá môû ñaàu vaø veá thöøa ñeà ñeàu khoâng chöõa maáy.

Veá môû ñaàu nhö theá naøy: “Ngoân ö xaû Döông chi ngoaïi, nhöôïc bieät voâ

sôû qui giaû yeân”(5). Lieàn noùi:

- Caâu thöù hai laøm ñöôïc nhö theá naøy laø khoù laém ñaáy.

(1) Khoâng giaän vì ñieàu ngöôøi ta khoâng bieát mình, seõ khoâng bao giôø thay ñoåi ñieàu vui thích

cuûa mình.

(2) Keû naøo khoâng coù loøng giaän ngöôøi thì môùi chuyeân taâm veà vieäc hoïc.

(3) Khoâng ai khoâng giaän khi mình khoâng ñöôïc ngöôøi ta bieát ñeán; vaäy maø nay laïi chaúng

nhö theá. Neáu khoâng phaûi do öa thích maø vui, thì laøm sao ñöôïc nhö theá.

(4) Chaúng phaûi laø ngöôøi chuyeân taâm veà vieäc hoïc ñoù ö?

(5) Ngoaøi vieäc boû hoï Döông ra hình nhö khoâng veà vôùi ai nöõa.

- 1304 -

Roài xem tieáp thaáy vieát: “Phuø Maëc phi duïc qui giaû daõ, nhi Maëc chi

ngoân dó baùn thieân haï hyõ, taéc xaû Döông chi ngoaïi, duïc baát qui vu Maëc

ñaéc hoà”(1). OÂng ta hoûi:

- Ñaây laø maøy laøm aø?

Baûo Ngoïc traû lôøi:

- Vaâng aï.

Giaû Chính gaät gaät ñaàu vaø noùi:

- Chöa coù choã naøo xuaát saéc, nhöng môùi taäp laøm maø ñöôïc theá naøy,

cuõng laø khaù ñaáy. Naêm tröôùc ta laøm quan ngoaøi, coù ra ñaàu baøi: “Duy só

vi naêng”(2). Boïn hoïc troø ñaõ hoïc qua baøi aáy cuûa ngöôøi tröôùc, nhöng

khoâng theâm ñöôïc gì, maø cöù baét chöôùc vieát theo, ñoaïn aáy maøy ñaõ ñoïc

chöa?

- Con ñoïc roài aï.

- Ta baét maøy phaûi coù yù cuûa mình, khoâng ñöôïc cöù laép laïi ngöôøi

tröôùc. Maøy chæ laøm moät caâu phaù ñeà thoâi cuõng ñöôïc.

Baûo Ngoïc ñaønh phaûi vaâng lôøi, cuùi ñaàu vaét oùc ra nghó. Giaû Chính

thì chaép tay sau löng, ñöùng döïa cöûa ngaãm nghó. Boãng thaáy moät teân

haàu nhoû chaïy nhö bay ra ngoaøi. Noù troâng thaáy Giaû Chính, voäi vaøng

kheùp neùp buoâng tay ñöùng im.

Giaû Chính lieàn hoûi:

- Caùi gì theá?

- Dì Tieát ñeán nhaø cuï, môï Hai truyeàn baûo laøm côm.

Giaû Chính nghe noùi, im laëng, ngöôøi haàu nhoû ñi ra.

Töø khi Baûo Thoa doïn veà nhaø, Baûo Ngoïc luoân luoân mong nhôù, nay

nghe noùi dì Tieát ñeán, töôûng laø Baûo Thoa cuõng ñeán, trong buïng cuoáng

quít lieàn ñaùnh baïo noùi:

- Ñaõ laøm ñöôïc caâu phaù ñeà, khoâng bieát coù ñöôïc khoâng?

- Maøy ñoïc ta nghe naøo?

(1) Khoâng phaûi laø ngöôøi ta muoán veà vôùi hoï Maëc ñaâu, nhöng hoïc thuyeát cuûa hoï Maëc ñaõ lan

nöûa thieân haï. Vaäy thì moät khi ñaõ boû hoï Döông, duø muoán khoâng theo hoï Maëc coù ñöôïc

ñaâu.

(2) Chæ coù keû só môùi laøm ñöôïc.

- 1305 -

- “Thieân haï baát giai só giaõ, naêng voâ saûn giaû, dieäc caän hyõ”(1)

Giaû Chính nghe xong gaät ñaàu noùi:

- Cuõng ñöôïc ñaáy. Sau naøy laøm baøi, maøy caàn phaûi phaân roõ giôùi

haïn, phaûi naém cho vöõng yù nghóa saâu saéc cuûa noù, roài haõy haï buùt laøm.

Khi maøy ñeán ñaây, baø coù bieát khoâng?

- Coù bieát aï.

- Theá thì maøy trôû veà beân nhaø ñi.

Baûo Ngoïc vaâng lôøi, laøm ra boä chaäm raõi, thong thaû ñi ra. Vöøa ñi

khoûi böùc bình phong ngoaøi cöûa haønh lang, ñaõ moät maïch chaïy vuït ñeán

cöûa nhaø Giaû maãu. Boài Dính ôû sau cuoáng leân, vöøa chaïy theo vöøa goïi:

- Caäu coi chöøng keûo ngaõ, oâng lôùn ñaõ ñeán ñaáy.

Baûo Ngoïc hình nhö khoâng nghe gì caû. Vöøa vaøo ñeán cöûa ñaõ nghe

tieáng cöôøi, tieáng noùi cuûa Vöông phu nhaân, Phöôïng Thö vaø Thaùm

Xuaân. Boïn a hoaøn troâng thaáy Baûo Ngoïc voäi vaøng veùn maøn leân noùi

kheõ:

- Dì ôû trong aáy.

Baûo Ngoïc ñi vaøo, hoûi thaêm söùc khoûe dì Tieát roài tôùi hoûi thaêm söùc

khoûe Giaû maãu. Giaû maãu hoûi:

- Sao hoâm nay ñeán baây giôø chaùu môùi ñi hoïc veà?

Baûo Ngoïc keå laïi ñaàu ñuoâi caâu chuyeän Giaû Chính xem baøi vaø baûo

laøm caâu phaù ñeà. Giaû maãu toû veû raát vui möøng.

Baûo Ngoïc lieàn hoûi moïi ngöôøi:

- Chò Baûo ngoài ôû ñaâu?

Dì Tieát cöôøi noùi:

- Chò chaùu khoâng ñeán, ñang baän ôû nhaø laøm vieäc vôùi con Höông

Laêng.

Baûo Ngoïc nghe noùi, trong loøng buoàn böïc, nhöng khoâng tieän boû ñi

ngay. Ñang noùi thì côm ñaõ doïn ra. Giaû maãu vaø dì Tieát ngoài treân, boïn

Thaùm Xuaân ngoài tieáp.

Dì Tieát noùi:

(1) Ñaïi yù: trong thieân haï khoâng phaûi ai cuõng laø keû só, chæ coù ngöôøi khoâng coù cuûa môùi coù

theå coù ñöôïc. (Theo chöõ trong Maïnh töû: “Voâ haèng saûn nhi höõu haèng taâm giaû, duy só vi

naêng”, nghóa laø: chæ coù keû só thöôøng khoâng coù cuûa nhöng vaãn luoân luoân haûo taâm.)

- 1306 -

- Coøn chaùu Baûo nöõa?

Giaû maãu cöôøi vaø noùi:

- Chaùu Baûo ngoài beân naøy vôùi ta.

Baûo Ngoïc thöa:

- Luùc ñi hoïc veà, Lyù Quyù chuyeån lôøi cuûa cha chaùu baûo aên côm roài

haõy qua, neân chaùu voäi vaøng baûo ñöa ñeán moät ñóa ñoà aên, chaùu chan

nöôùc cheø vaøo aên heát moät baùt côm roài môùi ñi. Baây giôø môùi baø, dì vaø

caùc chò cöù aên ñi thoâi.

Giaû maãu noùi:

- Ñaõ theá thì con Phöôïng ngoài beân naøy vôùi ta. Meï chaùu hoâm nay

aên chay, baûo moïi ngöôøi cöù aên ñi thoâi.

Vöông phu nhaân cuõng noùi:

- Chò cöù aên vôùi baø vaø dì thoâi, ñöøng coù chôø toâi, toâi aên chay kia.

Phöôïng Thö xin pheùp ngoài xuoáng, boïn a hoaøn baøy cheùn ñóa ra.

Phöôïng Thö caàm bình röôïu roùt moät löôït, roài môùi veà choã ngoài.

Moïi ngöôøi uoáng röôïu. Giaû maãu hoûi:

- Coù phaûi vöøa roài dì nhaéc ñeán Höông Laêng khoâng? Tröôùc ñaây toâi

nghe boïn a hoaøn noùi “Thu Laêng”, toâi khoâng bieát laø ai, sau hoûi ra môùi

bieát laø noù. Taïi sao con beù aáy laïi töï döng ñoåi teân nhö theá?

Dì Tieát maët maøy ñoû böøng, thôû daøi moät tieáng roài noùi:

- Cuï ñöøng nhaéc ñeán chuyeän ñoù laøm gì! Töø khi thaèng Baøn laáy phaûi

con vôï dôû hôi aáy, caû ngaøy cöù to tieáng vôùi nhau. Baây giôø trong nhaø luïc

ñuïc khoâng ra theå thoáng gì nöõa. Toâi cuõng baûo qua vaøi laàn nhöng noù

böôùng bænh khoâng chòu nghe lôøi, neân chaúng coøn hôi söùc naøo maø gaøo

vôùi chuùng noù maõi, ñaønh ñeå maëc noù. Chính noù cheâ teân con a hoaøn aáy

khoâng hay maø ñoåi ñi ñaáy.

- Teân thì coù quan heä gì?

- Noùi ra toâi laïi xaáu hoå. Chaúng giaáu gì cuï, coù phaûi noù cho caùi teân

khoâng hay ñaâu? Nghe noùi laø teân aáy do con Baûo ñaët, neân noù coá yù ñoåi

ñi.

- Vì sao theá?

Dì Tieát luoân luoân caàm khaên tay chuøi nöôùc maét, chöa keå ñaõ thôû

daøi, noùi:

- Cuï coøn chöa bieát sao! Baây giôø con daâu nhaø toâi cöù coá yù treâu töùc

- 1307 -

con Baûo. Hoâm tröôùc cuï sai ngöôøi ñeán thaêm hoûi, giöõa luùc trong nhaø toâi

ñang caõi nhau aàm leân ñaáy.

Giaû maãu voäi vaøng hoûi:

- Hoâm tröôùc nghe noùi dì ñau töùc, ñònh sai ngöôøi sang hoûi thaêm.

Sau nghe noùi dì khoûi roài, neân thoâi. Theo yù toâi thì dì ñöøng phieàn loøng

vì chuyeän cuûa boïn chuùng laøm gì. Boïn chuùng cuõng laø vôï choàng treû môùi

veà vôùi nhau, ít laâu roài seõ töû teá thoâi. Toâi xem con Baûo tính caùch dòu

daøng, hoøa nhaõ, tuy tuoåi coøn treû nhöng so vôùi ngöôøi lôùn thì hôn nhieàu.

Hoâm tröôùc con a hoaøn nhoû veà noùi chuyeän, chuùng toâi ôû ñaây ñeàu khen.

Thaät laø traêm ngöôøi khoâng coù moät ngöôøi buïng daï tính khí nhö noù!

Khoâng phaûi toâi noùi quaù khen chöù noù maø veà laøm daâu nhaø ngöôøi ta thì

boá meï choàng naøo chaúng thöông yeâu, ngöôøi trong nhaø ai chaúng kính

phuïc.

Baûo Ngoïc ban ñaàu nghe ñaõ choái tai, ñònh tìm caùch chuoàn, nhöng

khi nghe ñeán caâu chuyeän aáy, laïi ngoài xuoáng ngaån ngöôøi ra nghe maõi.

Dì Tieát noùi:

- Khoâng aên thua. Chaùu Baûo tuy khaù, nhöng ruùt cuïc vaãn laø con gaùi.

Sinh ra caùi thaèng Baøn ngu ngoác aáy, toâi thaät khoâng yeân loøng, chæ sôï

noù ra ngoaøi uoáng röôïu, gaây chuyeän khoâng hay. May ñöôïc caäu Caû caäu

Hai ôû nhaø cuï ñaây thöôøng thöôøng chôi vôùi noù, toâi cuõng ñôõ lo.

Baûo Ngoïc nghe noùi ñeán ñoù, ñôõ lôøi ngay:

- Dì cuõng ñöøng lo, nhöõng ngöôøi anh Tieát quen bieát, ñeàu laø haïng

buoân baùn ñöùng ñaén coù theå dieän, laøm gì maø sôï sinh chuyeän?

Dì Tieát cöôøi noùi:

- Neáu nhö chaùu noùi, coù leõ cuõng khoâng caàn phaûi baän loøng nöõa.

Moïi ngöôøi aên côm xong. Baûo Ngoïc caùo töø tröôùc, noùi laø ñeâm coøn

phaûi ñoïc sa�g ph�ch, roài ra veà.

Trong naøy boïn a hoaøn vöøa böng traø leân, thì thaáy Hoå Phaùch gheù

vaøo tai Giaû maãu noùi maáy caâu. Giaû maãu lieàn noùi vôùi Phöôïng Thö:

- Chaùu veà mau xem con Xaûo ra sao?

Phöôïng Thö nghe noùi, coøn chöa bieát vieäc gì. Moïi ngöôøi cuõng ñeàu

söûng soát, Hoå Phaùch noùi vôùi Phöôïng Thö:

- Vöøa roài chò Bình sai a hoaøn nhoû ñeán thöa vôùi môï Hai: em Xaûo

trong ngöôøi khoâng ñöôïc khoûe, môøi môï veà mau moät chuùt môùi ñöôïc.

- 1308 -

Giaû maãu noùi:

- Chaùu cöù veà mau, dì cuõng laø ngöôøi nhaø thoâi.

Phöôïng Thö voäi vaøng vaâng lôøi, caùo töø dì Tieát ra veà.

Vöông phu nhaân noùi:

- Chò veà tröôùc ñi, ta seõ sang ngay. Con beù coøn yeáu boùng vía, baûo

boïn a hoaøn ñöøng laøm aàm ó leân. Phaûi giöõ meøo choù trong nhaø nöõa, treû

con thöôøng hay quaët queïo theá ñaáy.

Phöôïng Thö vaâng lôøi, cuøng a hoaøn nhoû veà phoøng.

Dì Tieát laïi hoûi ñeán beänh tình cuûa Ñaïi Ngoïc, Giaû maãu noùi:

- Con Laâm vaãn theá thoâi. Vì noù hay lo nghó, thaønh ra ngöôøi noù cöù

yeáu luoân. Veà maët thoâng minh thì noù cuõng khoâng thua keùm gì con Baûo

laø maáy, nhöng veà maët bieát roäng raõi, bao dung ñoái vôùi ngöôøi khaùc thì

khoâng ñöôïc nhö con Baûo.

Dì Tieát laïi keå vaøi caâu chuyeän suoâng, roài noùi:

- Môøi cuï ñi nghæ, toâi cuõng phaûi veà, keûo ôû nhaø chæ coøn con Baûo vaø

con Höông Laêng thoâi. Nhaân tieän toâi qua beân dì chaùu cuøng ñeán thaêm

chaùu Xaûo moät chuùt.

- Phaûi ñaáy, dì ñaõ coù tuoåi ñeán thaêm chaùu moät chuùt xem oám ñau ra

sao, noùi cho chuùng noù bieát ñeå khoûi lo.

Dì Tieát caùo töø, cuøng Vöông phu nhaân ñi sang nhaø Phöôïng Thö.

Giaû Chính thöû taøi Baûo Ngoïc moät luùc, trong loøng khoan khoaùi, ñi

ra ngoaøi. Nhaân caâu chuyeän phieám vôùi boïn moân khaùch, oâng ta nhaéc

laïi chuyeän vöøa roài. Trong ñoù coù moät ngöôøi khaùch môùi ñeán, raát cao côø,

teân laø Vöông Nhó Ñieàu, töï laø Taùc Mai, thöa:

- Cöù nhö chuùng toâi xem thì hoïc vaán cuûa caäu Hai ñaõ tieán laém.

Giaû Chính noùi:

- Tieán gì ñaâu? Chaúng qua noù môùi hieåu tyù chuùt thoâi. Nhaéc ñeán hai

chöõ “hoïc vaán” e coøn sôùm quaù!
Thieàm Quang noùi:

- Ñoù laø oâng lôùn noùi khieâm toán ñoù thoâi. Chaúng nhöõng anh Vöông

noùi, maø theo yù chuùng toâi thì caäu Baûo nhaát ñònh sau naøy seõ ñoã cao.

- 1309 -

Giaû Chính cöôøi, noùi:

- Caùc vò quaù yeâu noù ñaáy thoâi.

Vöông Nhó Ñieàu laïi noùi:

- Vaõn sinh coù moät caâu, khoâng ngaïi noâng noåi, muoán noùi vôùi oâng

lôùn.

- Vieäc gì theá?

- Nhaø cuï Tröông ñaõ töøng laøm quan ñaïo Nam thieàu, cuõng laø nôi

quen bieát vôùi toâi, coù moät coâ gaùi ñöùc haïnh, nhan saéc, nöõ coâng ñeàu khaù

vaø chöa nhaän leã hoûi cuûa ai. OÂng ta khoâng coù con trai, gia tö coù haøng

maáy vaïn, nhöng ñoøi hoûi phaûi ñöôïc con nhaø phuù quí song toaøn, laïi troäi

hôn ngöôøi ta thì môùi chòu gaû. Toâi ñeán ñaây ñaõ hai thaùng, xem phaåm

caùch vaø söùc hoïc cuûa caäu Baûo theá naøo cuõng thaønh ñaït lôùn. Coøn gia theá

cuûa oâng lôùn ñaây thì chaúng phaûi noùi gì nöõa! Neáu toâi ñeán beân aáy, chaéc

chaén noùi moät lôøi laø xong vieäc ngay.

- Chaùu Baûo cuõng ñeán tuoåi hoûi vôï roài, vaø meï toâi cuõng thöôøng nhaéc

ñeán, nhöng ñoái vôùi cuï Tröông thì xöa nay chuùng toâi chöa bieát roõ.

Thieàm Quang noùi:

- Nhaø hoï Tröông maø anh Vöông noùi ñaáy toâi cuõng bieát. Nhaø naøy laø

baø con vôùi beân oâng Caû. OÂng lôùn cöù hoûi laø bieát ngay.

Giaû Chính nghó moät luùc roài noùi:

- Toâi chöa heà nghe oâng Caû noùi laø coù baø con vôùi nhaø aáy.

- OÂng lôùn khoâng bieát, chöù nhaø hoï Tröông laø baø con vôùi oâng caäu

Caû Hình ñaáy.

Giaû Chính nghe noùi, môùi bieát. Moïi ngöôøi noùi chuyeän moät luùc nöõa,

roài Giaû Chính vaøo nhaø trong, ñònh noùi vôùi Vöông phu nhaân ñeå hoûi laïi

Hình phu nhaân, khoâng ngôø Vöông phu nhaân ñaõ cuøng dì Tieát ñi sang

nhaø Phöôïng Thö ñeå thaêm Xaûo Thö roài.

Ñeán luùc leân ñeøn, Tieát phu nhaân ra veà, Vöông phu nhaân môùi veà

phoøng. Giaû Chính keå laïi caâu chuyeän cuûa Vöông Nhó Ñieàu vaø Thieàm

Quang cho Vöông phu nhaân nghe, roài hoûi:

- Chaùu Xaûo ra sao?

- Xem nhö noù bò chöùng kinh phong aáy.

- Khoâng ñeán noãi nguy laém chöù?

- Xem chöøng coù veû phaùt saøi, nhöng chöa leân côn.

<b>

- 1310 -

Giaû Chính nghe xong “höø” moät tieáng, khoâng noùi gì caû, roài ai naáy

ñi nguû.

Hoâm sau Hình phu nhaân sang nhaø Giaû maãu, hoûi thaêm söùc khoûe,

Vöông phu nhaân lieàn nhaéc ñeán vieäc nhaø hoï Tröông, moät maët thöa laïi

vôùi Giaû maãu, moät maët hoûi Hình phu nhaân.

Hình phu nhaân noùi:

- Nhaø hoï Tröông tuy laø baø con, nhöng maáy naêm nay, toâi khoâng ñi

laïi, khoâng bieát con gaùi nhaø hoï ra sao. Hoâm tröôùc baø thoâng gia hoï Toân

sai moät baø giaø ñeán hoûi thaêm, coù nhaéc ñeán vieäc nhaø hoï Tröông. Baø ta

baûo, nhaø hoï coù coâ con gaùi, nhôø baø thoâng gia hoï Toân xem beân naøy coù

ñaùm naøo xöùng ñaùng thì maùch giuøm. Nghe noùi nhaø hoï chæ coù moät

mình coâ aáy, neân raát naâng niu chieàu chuoäng. Coâ ta cuõng coù bieát ít

nhieàu chöõ nghóa, tính tình nhuùt nhaùt, thöôøng ôû trong nhaø, khoâng

daùm ñi ñaâu. Cuï Tröông laïi noùi: Cuï chæ coù moät mình coâ aáy, khoâng

muoán gaû veà nhaø ngöôøi ta, sôï boá meï choàng nghieâm ngaët, coâ ta khoâng

chòu noåi. Vì theá ñoøi hoûi ai laáy coâ ta phaûi ñeán ñaáy ôû reå, troâng nom vieäc

nhaø cho hoï.

Giaû maãu noùi ngay:

- Theá thì nhaát ñònh khoâng ñöôïc. Baûo Ngoïc nhaø mình nhôø ngöôøi

khaùc haàu haï coøn chöa xong, laïi ñi troâng nom vieäc nhaø cho ngöôøi ta

ñöôïc aø?

Hình phu nhaân noùi:

- Ñuùng nhö lôøi cuï noùi ñaáy.

Giaû maãu noùi vôùi Vöông phu nhaân:

- Choác nöõa chò noùi vôùi anh aáy raèng, vieäc keát hoân vôùi nhaø hoï

Tröông khoâng ñöôïc ñaâu.

Vöông phu nhaân vaâng lôøi. Giaû maãu laïi hoûi:

- Hoâm qua caùc chò xem beänh chaét Xaûo ra sao? Ban ñaàu con Bình

ñeán noùi vôùi ta, baûo laø noù meät laém, ta cuõng muoán qua thaêm moät tyù.

Hình phu nhaân vaø Vöông phu nhaân ñeàu noùi:

- Cuï thöông yeâu noù quaù, noù ñaùng ñaâu ñöôïc theá.

- Khoâng rieâng vieäc gì noù, ta cuõng muoán ñi laïi moät chuùt cho daõn

xöông daõn coát. Caùc ngöôøi cöù veà aên côm ñi, choác nöõa cuøng ta qua beân

aáy.

- 1311 -

Hình phu nhaân vaø Vöông phu nhaân vaâng lôøi, ai veà nhaø naáy. Moät

luùc sau, aên côm xong, hai ngöôøi ñeàu trôû laïi cuøng Giaû maãu ñi sang nhaø

Phöôïng Thö. Phöôïng Thö voäi vaøng chaïy ra chaøo ñoùn.

Giaû maãu hoûi:

- Chaét Xaûo theá naøo?

- Xem coù veû muoán leân côn saøi.

- Theá maø khoâng mau mau môøi thaày xem gaáp ñi?

- Ñaõ ñi môøi thaày roài aï.

Giaû maãu cuøng Hình phu nhaân vaø Vöông phu nhaân vaøo phoøng thì

thaáy baø vuù ñang boàng Xaûo Thö trong moät caùi chaên boâng luïa maøu

hoàng ñieàu, saéc maët con beù nhôït nhaït, ñaàu maøy vaø muõi hôi giaät giaät.

Xem qua moät tyù roài boïn Giaû maãu ra ngoaøi ngoài noùi chuyeän. Boãng moät

a hoaøn nhoû thöa vôùi Phöôïng Thö:

- OÂng lôùn sai ngöôøi ñeán hoûi em sao roài?

Phöôïng Thö noùi:

- Ñang ñi môøi thaày, choác nöõa xem beänh, keâ ñôn cho chaùu xong seõ

sang thöa laïi vôùi oâng lôùn.

Chôït nhôù ñeán vieäc nhaø hoï Tröông, Giaû maãu noùi vôùi Vöông phu

nhaân:

- Chò neân noùi vôùi anh aáy, ñöøng ñeå noùi roài laïi boû.

Giaû maãu laïi hoûi Hình phu nhaân:

- Taïi sao baây giôø nhaø chò khoâng ñi laïi vôùi nhaø hoï Tröông nöõa?

- Keå ra thì hoï Tröông cuõng khoâng theå laøm thoâng gia vôùi nhaø ta

ñöôïc. Hoï aên ôû khe khaét quaù, khoâng xöùng ñaùng vôùi Baûo Ngoïc.

Phöôïng Thö nghe noùi, bieát taùm chín phaàn, lieàn hoûi:

- Meï noùi chuyeän hoân nhaân cuûa chuù Baûo phaûi khoâng?

Hình phu nhaân noùi:

- Phaûi ñaáy!

Giaû maãu lieàn ñem caâu chuyeän vöøa roài noùi vôùi Phöôïng Thö.

Phöôïng Thö cöôøi, noùi:

- Khoâng phaûi tröôùc maët baø vaø hai meï maø chaùu daùm noùi leo chöù

hieän coù moái nhaân duyeân trôøi ñònh ñoù, caàn gì laïi ñi tìm nôi khaùc?

Giaû maãu cöôøi, hoûi:

- 1312 -

- ÔÛ ñaâu?

Phöôïng Thö noùi:

- Moät beân “ngoïc baùu”, moät beân “khoùa vaøng” maø sao baø laïi queân

maát?

- Hoâm qua, coâ chaùu ôû ñaây, sao chaùu khoâng nhaéc?

- Baø vaø hai meï ôû ñaây, chaùu laø treû con laøm gì daùm noùi. Vaû laïi dì

sang thaêm baø, maø ta nhaéc ñeán chuyeän ñoù sao tieän? Hai meï phaûi qua

hoûi beân ñoù môùi phaûi.

Giaû maãu cuøng Hình phu nhaân vaø Vöông phu nhaân ñeàu cöôøi.

Giaû maãu laïi noùi:

- Ta thaät laø luù laãn heát.

Ñang noùi chuyeän thì coù ngöôøi vaøo thöa:

- Thaày thuoác ñaõ ñeán.

Giaû maãu cöù ngoài ôû nhaø ngoaøi. Hình phu nhaân vaø Vöông phu nhaân

thì traùnh sang moät beân.

Thaày thuoác cuøng Giaû Lieãn ñi vaøo, hoûi thaêm söùc khoûe cuûa Giaû maãu,

vaøo phoøng thaêm beänh, ñoaïn ra ñöùng khom löng thöa vôùi Giaû maãu:

- Chaùu nhoû moät phaàn laø noùng ôû trong, moät phaàn laø kinh phong.

Tröôùc heát caàn uoáng moät thang phaùt taùn phong ñaøm, roài uoáng ñeán “töù

thaàn” môùi ñöôïc, vì beänh tình hôi naëng. Hieän nay ngöu hoaøng ñeàu giaû

caû, phaûi tìm cho ra ngöu hoaøng thaät môùi duøng ñöôïc.

Giaû maãu ngoû lôøi caûm ôn. Thaày thuoác theo Giaû Lieãn ra ngoaøi keâ

ñôn roài veà.

Phöôïng Thö noùi:

- Nhaân saâm thì trong nhaø ta coù saün, chöù ngöu hoaøng sôï chöa

chaéc ñaõ coù, phaûi ra mua ôû ngoaøi, nhöng caàn thöù thaät môùi ñöôïc.

Vöông phu nhaân noùi:

- Ñeå ta sai ngöôøi qua beân nhaø dì tìm xem. Thaèng Baøn laâu nay

hay buoân baùn vôùi boïn khaùch phöông Taây, coù thöù thaät cuõng chöa bieát

chöøng. Ta seõ baûo ngöôøi ñi hoûi xem.

Ñang noùi chuyeän thì boïn chò em ñeàu ñeán thaêm. Hoï ngoài moät choác,

roài cuøng Giaû maãu veà.

Thuoác saéc ñöôïc, ñoå cho Xaûo Thö uoáng. Nghe noù khaïc moät tieáng,

nhoå ra caû ñôøm laãn thuoác. Phöôïng Thö môùi hôi yeân loøng. Vöøa luùc ñoù

- 1313 -

moät a hoaøn nhoû ôû beân nhaø Vöông phu nhaân caàm moät goùi giaáy ñoû nhoû

ñeán, noùi:

- Môï Hai aï, ngöu hoaøng ñaây roài. Baø hai daën laø môï phaûi caân cho

ñuùng ñoàng caân ñoàng laïng.

Phöôïng Thö nghe lôøi, caàm laáy ngöu hoaøng, baûo Bình Nhi pha cheá

traân chaâu, baêng phieán, chaâu sa, roài saéc leân. Phöôïng Thö caân ngöu

hoaøng theo nhö trong ñôn, hoøa vaøo thuoác, chôø Xaûo thö nguû daäy seõ cho

uoáng. Chôït thaáy Giaû Hoaøn vaïch maøn böôùc vaøo noùi:

- Chò Hai, chaùu Xaûo nhaø chò ra sao roài? Ñeû toâi baûo toâi ñeán thaêm

chaùu moät tyù.

Phöôïng Thö heã thaáy meï con nhaø noù laø gheùt, lieàn noùi:

- Chaùu � Ngh�aõ ñôõ roài, em veà noùi laø chò caûm ôn dì nheù.

Giaû Hoaøn mieäng thì vaâng daï, nhöng maét cöù nhìn khaép nôi. Haén

nhìn moät laùt roài hoûi Phöôïng Thö:

- ÔÛ ñaây nghe noùi coù ngöu hoaøng, khoâng bieát ngöu hoaøng ra sao,

chò cho toâi xem moät tyù.

- Chaùu môùi hôi ñôõ, em ñöøng quaáy nöõa. Ngöu hoaøng ñaõ saéc heát roài.

Giaû Hoaøn nghe noùi, caàm caùi aám leân xem, khoâng ngôø lôõ tay, nghe

saàm moät tieáng, caùi aám thuoác ñoå nhaøo, thuoác chaûy xuoáng, löûa taét phuït.

Giaû Hoaøn thaáy vaäy, nghó khoù coi, voäi vaøng chaïy maát.

Phöôïng Thö noùng leân, con maét naûy löûa, maéng:

- Thaät laø oan gia töø ñôøi naøo ñeå laïi! Toäi tình gì maø maøy ñeán quaáy

raày nhö theá. Tröôùc ñaây meï maøy ñaõ ñònh laøm haïi tao, giôø maøy laïi ñeán

laøm haïi tao. Tao vôùi nhaø maøy laø thuø haèn töø maáy ñôøi theá?

Roài chò ta laïi maéng Bình Nhi khoâng lo troâng nom.

Boãng moät a hoaøn ñeán tìm Giaû Hoaøn. Phöôïng Thö noùi:

- Maøy veà noùi vôùi dì Trieäu, baûo dì aáy lo laéng ñeán noù quaù chöøng.

Con Xaûo nhaát ñònh cheát ñaáy, khoâng caàn dì aáy phaûi nghó ñeán nöõa.

Bình Nhi voäi vaøng caân thuoác saéc laàn khaùc. A hoaøn kia chaúng roõ

ñaàu ñuoâi ra sao, lieàn hoûi nhoû Bình Nhi:

- Taïi sao môï Hai noåi giaän theá?

Bình Nhi ñem chuyeän Giaû Hoaøn laøm ñoå aám thuoác noùi cho noù

nghe. Noù noùi:

- Chaúng traùch haén ta traùnh ñi nôi khaùc khoâng daùm veà. Chaúng

- 1314 -

bieát sau naøy haén seõ ra theá naøo. Chò Bình aï, chò ñeå toâi laøm giuùp cho.

- Khoâng caàn. May coøn moät chuùt ngöu hoaøng, ñaõ hoøa vaøo thuoác töû

teá roài. Em ñi veà thoâi.

- Toâi nhaát ñònh veà noùi vôùi dì Trieäu, ñeå dì aáy bieát, haén chæ hay noùi

laùo.

Quaû nhieân a hoaøn kia veà noùi vôùi dì Trieäu. Dì Trieäu giaän quaù, baûo

ñi tìm thaèng Hoaøn veà ñaây mau. Giaû Hoaøn troán ôû nhaø ngoaøi, bò a hoaøn

tìm thaáy. Dì Trieäu maéng:

- Caùi ñoà ñoán maït kia! Taïi sao maøy laïi laøm ñoå thuoác ngöôøi ta ñi,

ñeå cho hoï chöûi tao? Tao chæ baûo maøy ñi hoûi thaêm moät tieáng, khoâng

caàn phaûi vaøo nhaø, maø maøy laïi cöù vaøo, roài khoâng quay veà ngay, coøn

ñònh vuoát raâu huøm aø? Ñeå tao trình vôùi cha maøy, xem coù ñaùnh maøy

hay khoâng?

Trong khi Dì Trieäu ñang maéng, thì Giaû Hoaøn ôû nhaø ngoaøi, thoát ra

nhöõng lôøi ruøng rôïn.

o0o

Hoài thöù taùm möôi laêm

Giaû Chính ñöôïc thaêng chöùc lang trung

Tieát Baøn laïi gaây neân tuø toäi

- 1316 -

Dì Trieäu ñang ôû trong nhaø maéng Giaû Hoaøn thì nghe Giaû Hoaøn ôû

nhaø ngoaøi phaùt caùu leân noùi:

- Con chaúng qua laøm ñoà caùi aám maát moät tyù thuoác, con beù kia

cuõng chöa phaûi cheát ngay, theá maø noù ñaõ maéng con roài ñeû cuõng laïi

maéng, vu vaï cho con laø coù aùc yù, ñònh giaøy voø cho con cheát ñi hay sao?

Roài ñaây con coøn laáy maïng con beù aáy ñi nöõa kia! Xem caùc ngöôøi laøm

caùi gì! Cöù baûo boïn hoï coi chöøng ñaáy.

Dì Trieäu voäi vaøng ôû trong nhaø chaïy ra, bòt laáy mieäng noù vaø noùi:

- Maøy cöù quen mieäng noùi nhaûm, ngöôøi ta maø nghe thì seõ laáy

maïng maøy tröôùc.

Hai meï con caõi coï moät hoài. Dì Trieäu nghe nhöõng caâu noùi cuûa

Phöôïng Thö, caøng nghó caøng töùc, cuõng khoâng cho ngöôøi ñeán an uûi gì

caû. Qua vaøi hoâm beänh cuûa Xaûo Thö cuõng khoûi. Töø ñoù hai nhaø caøng

theâm giaän nhau.

Moät hoâm Laâm Chi Hieáu vaøo thöa:

- Hoâm nay laø sinh nhaät cuûa Baéc Tónh vöông, xin oâng lôùn chæ baûo.

Giaû Chính daën:

- Cöù theo leä naêm tröôùc maø saém, roài trình vôùi oâng Caû bieát, vaø ñöa

leã sang laø ñöôïc.

Laâm Chi Hieáu vaâng lôøi, ñi ra lo lieäu.

Moät choác, Giaû Xaù sang baøn vôùi Giaû Chính daãn boïn Giaû Traân, Giaû

Lieãn, Baûo Ngoïc ñi möøng thoï Baéc Tónh vöông. Ngöôøi khaùc thì khoâng

caàn baøn, duy coù Baûo Ngoïc ngaøy thöôøng raát meán dung maïo uy nguy

cuûa Baéc Tónh vöông, chæ mong sao ñöôïc gaëp maët luoân, beøn voäi vaøng

thay quaàn aùo theo sang phuû Baéc Tónh. Boïn Giaû Xaù, Giaû Chính göûi

trình caùi thieáp ghi chöùc töôùc, teân hoï ñöa vaøo phuû roài ñöùng chôø ôû

ngoaøi. Moät laùt sau, moät ngöôøi thaùi giaùm ôû trong ra tay baám maáy haït

chaâu. Thaáy boïn Giaû Xaù, Giaû Chính, anh ta cöôøi hì hì vaø noùi:

- Hai vò laâu nay coù khoûe maïnh khoâng?

Giaû Xaù, Giaû Chính vaø ba anh em Giaû Traân cuõng voäi vaøng chaïy

la�">- �i chaøo hoûi.

Vieân thaùi giaùm noùi:

- Vöông gia baûo môøi vaøo.

Naêm ngöôøi theo vieân thaùi giaùm vaøo trong phuû. Qua hai laàn cöûa,

voøng quanh moät daõy ñieän, môùi ñeán cöûa noäi cung. Ñeán tröôùc cöûa, moïi

ngöôøi döøng laïi, vieân thaùi giaùm vaøo tröôùc trình vôùi vöông gia. Boïn

thaùi giaùm nhoû ôû cöûa ñeàu ñeán ñoùn chaøo.

Moät choác, vieân thaùi giaùm kia ra noùi:

- Xin môøi vaøo.

Naêm ngöôøi kính caån theo vaøo. Baéc Tónh vöông maëc ñoà leã phuïc,

ñaõ ñöùng ñoùn ôû haønh lang ngoaøi cöûa ñieän. Tröôùc tieân laø Giaû Xaù, Giaû

Chính ñeán chaøo roài laàn löôït ñeán Giaû Traân, Giaû Lieãn, Baûo Ngoïc ñeàu

laïi chaøo vaø hoûi thaêm söùc khoeû.

Baéc Tónh vöông chæ naém laáy tay Baûo Ngoïc vaø noùi:

- Ta laâu nay khoâng thaáy anh, raát laø nhôù. - Roài oâng ta laïi cöôøi vaø

hoûi: - Vieân ngoïc cuûa anh vaãn toát ñaáy chöù?

Baûo Ngoïc khom löng thi leã vaø thöa:

- Nhôø phuùc vöông gia, vieân ngoïc vaãn coøn toát.

- Hoâm nay anh tôùi, chaúng coù gì quyù môøi anh xôi. Chuùng ta noùi

chuyeän thoâi.

- 1317 -

Noùi ñeán ñoù, maáy ngöôøi thaùi giaùm giaø veùn maøn leân. Baéc Tónh

vöông noùi: “Xin môøi” roài töï mình ñi tröôùc. Boïn Giaû Xaù ñeàu kheùp neùp

theo vaøo. Tröôùc heát Giaû Xaù xin Baéc Tónh vöông nhaän leã. Baéc Tónh

vöông noùi vaøi caâu khieâm toán. Giaû Xaù quyø xuoáng roài boïn Gia Chính

cuõng laàn löôït laøm leã.

Boïn Giaû Xaù laïi kính caån lui ra. Baéc Tónh vöông daën boïn thaùi

giaùm môøi boïn hoï ngoài chung vôùi caùc baø con, theát ñaõi töû teá, chæ giöõ

Baûo Ngoïc ôû laïi noùi chuyeän vaø cho pheùp ngoài. Baûo Ngoïc ñaäp ñaàu taï ôn,

roài gheù mình ngoài treân caùi ñoân phuû neäm theâu ñaët beân cöûa, noùi chuyeän

veà vieäc ñoïc saùch vaø laøm vaên baøi. Baéc Tónh vöông raát meán, laïi cho

uoáng traø vaø noùi:

- Hoâm qua quan tuaàn phuû hoï Ngoâ vaøo yeát kieán hoaøng thöôïng, coù

noùi veà vieäc luùc oâng nhaø ta nhaän chöùc hoïc chính, laøm vieäc chí coâng,

boïn hoïc troø thuoäc haï raát laø kính phuïc. Luùc Ngoâ tuaàn phuû yeát kieán

hoaøng thöôïng, hoaøng thöôïng cuõng coù hoûi, oâng ta heát söùc ñeà cöû, ñuû

bieát ñoù laø tin möøng cuûa oâng nhaø ta.

Baûo Ngoïc voäi vaøng ñöùng daäy, chôø nghe xong caâu chuyeän, roài môùi

thöa:

- Ñoù laø ôn ñieån cuûa Vöông gia vaø thònh tình cuûa cuï lôùn Ngoâ.

Ñang noùi thì thaáy vieân thaùi giaùm nhoû vaøo thöa:

- Caùc vò quan lôùn ôû ngoaøi ñeàu ôû ñieän tröôùc, xin chuyeån lôøi taï ôn

Vöông gia ñaõ ban yeán.

Noùi xong daâng moät tôø thieáp ghi nhöõng lôøi taï yeán vaø thænh an.

Baéc Tónh vöông nhìn qua moät tyù, laïi trao cho vieân thaùi giaùm nhoû vaø

noùi:

- Bieát roài, noùi vôùi hoï laø ta xin loãi ñaõ laøm phieàn hoï.

Vieân thaùi giaùm nhoû kia laïi thöa:

- Côm Vöông gia thöôûng rieâng cho anh Giaû Baûo Ngoïc cuõng ñaõ

doïn roài.

Baéc Tónh vöông lieàn sai vieân thaùi giaùm kia daãn Baûo Ngoïc ñeán

moät ngoâi nhaø nhoû nhaén xinh ñeïp, sai ngöôøi tieáp ñaõi. Baûo Ngoïc aên

côm xong, laïi qua taï ôn. Baéc Tónh vöông laïi noùi maáy caâu chuyeän, roài

boãng cöôøi vaø baûo:

- Laàn tröôùc thaáy vieân ngoïc cuûa anh, ta thích laém, veà noùi hình

daïng vôùi ngöôøi nhaø, roài cuõng laøm moät vieân khaùc. Hoâm nay vöøa gaëp

- 1318 -

luùc anh ñeán ñaây, ta cho anh ñöa veà maø chôi.

Noùi xong, sai vieân thaùi giaùm nhoû laáy ra, töï tay Vöông gia ñöa cho

Baûo Ngoïc. Baûo Ngoïc caàm laáy taï ôn, roài lui ra. Baéc Tónh vöông laïi sai

hai thaùi giaùm nhoû daãn Baûo Ngoïc ñeán vôùi boïn Giaû Xaù roài cuøng ra veà.

Giaû Xaù veà chaøo Giaû maãu, roài veà nhaø mình. Giaû Chính thì daãn ba

ngöôøi ñeán hoûi thaêm söùc khoûe cuûa Giaû maãu xong roài keå laïi vieäc ôû phuû

Baéc gaëp nhöõng ngöôøi naøo. Baûo Ngoïc thuaät laïi caâu chuyeän quan lôùn

Ngoâ ñeà cöû leân hoaøng thöôïng cho Giaû Chính nghe.

Giaû Chính noùi:

- Quan lôùn Ngoâ aáy laø choã quen bieát cuõ vôùi ta, cuõng laø ngöôøi trong

boïn chuùng ta, vaø cuõng coù khí khaùi.

Giaû Chính laïi noùi theâm maáy caâu chuyeän phieám nöõa. Giaû maãu baûo:

- Anh veà ñi nghæ thoâi.

Giaû Chính lui ra. Boïn Giaû Traân, Giaû Lieãn, Baûo Ngoïc ñeàu theo

ñeán cöûa. Giaû Chính noùi:

- Caùc anh trôû laïi ngoài tieáp chuyeän baø.

Noùi ñoaïn, Giaû Chính veà phoøng. Vöøa ngoài ñöôïc moät tyù thì thaáy

moät a hoaøn nhoû thöa:

- OÂng Laâm Chi Hieáu ôû ngoaøi coù vieäc xin thöa vôùi oâng lôùn.

Noùi xong noù ñöa leân moät böùc thieáp maøu hoàng, treân vieát teân hoï

cuûa Ngoâ tuaàn phuû. Giaû Chính bieát laø oâng ta ñeán chaøo, lieàn baûo con

haàu nhoû goïi Laâm Chi Hieáu vaøo. Giaû Chính ra ñöùng ngoaøi theàm.Laâm

Chi Hieáu vaøo thöa:

- Hoâm nay Ngoâ tuaàn phuû ñeán thaêm, toâi ñaõ thöa vôùi oâng ta raèng

oâng coøn ñi vaéng neân oâng ta ñaõ veà roài, nghe noùi hieän nay Boä Coâng

khuyeát chöùc lang trung, ngöôøi ngoaøi vaø ngöôøi trong boä ñeàu ñoàn ñaïi laø

oâng lôùn seõ ñöôïc thöïc thuï chöùc aáy.

- Chôø xem ñaõ.

Laâm Chi Hieáu noùi vaøi caâu nöõa roài lui ra.

Giaû Traân, Giaû Lieãn vaø Baûo Ngoïc ñi ra. Baûo Ngoïc laïi quay vaøo

nhaø Giaû maãu thuaät laïi vieäc Baéc Tónh vöông ñoái ñaõi vôùi mình ra sao,

vaø ñöa vieân ngoïc cho moïi ngöôøi xem.

Giaû maãu baûo:

- Caát ñi, ñöøng coù laøm maát. Vieân ngoïc cuûa chaùu ñeo cho töû teá,

- 1319 -

ñöøng coù laøm laãn loän ñi.

Baûo Ngoïc lieàn laáy vieân ngoïc ñeo treân coå xuoáng vaø noùi:

- Vieân ngoïc cuûa chaùu ñaây naøy. Hai vieân ngoïc khaùc nhau xa, laãn

sao ñöôïc. Chaùu ñang ñònh thöa vôùi baø, ñeâm hoâm tröôùc, luùc chaùu nguû,

laáy ngoïc xuoáng, treo trong maøn aùnh saùng loùe ra, caû maøn ñeàu ñoû röïc.

Giaû maãu noùi:

- Laïi noùi nhaûm roài. Ñoù laø vì caùi dieàm maøn maøu hoàng, aùnh ñeøn

chieáu vaøo, töï nhieân noù ñoû ñaáy thoâi.

- Khoâng phaûi, luùc ñoù ñeøn ñaõ taét roài, caû nhaø ñeàu loái ñen, maø chaùu

vaãn troâng thaáy vieân ngoïc.

Hình phu nhaân vaø Vöông phu nhaân ñeàu phì cöôøi.

Phöôïng Thö noùi:

- Ñoù laø tin möøng ñaáy.

Baûo Ngoïc noùi:

- Tin möøng gì?

Giaû maãu noùi:

- Chaùu khoâng hieåu ñaâu, hoâm nay meät caû ngaøy, chaùu veà nghæ thoâi,

ñöøng ôû ñaây maø noùi nhaûm nöõa.

Baûo Ngoïc laïi ñöùng moät laùt, roài veà trong vöôøn.

Giaû maãu laïi hoûi tieáp

- Phaûi ñaáy. Caùc ngöôøi sang thaêm dì Tieát, coù noùi ñeán vieäc aáy

khoâng?

Vöông phu nhaân noùi:

- Ñònh sang thaêm ngay, nhöng vì chaùu Xaûo nhaø chò Phöôïng laïi

oám, neân con ñeå chaäm maát hai ngaøy. Hoâm nay môùi sang. Chuùng con

ñaõ noùi vieäc aáy, dì Tieát cuõng baèng loøng, nhöng noùi hieän giôø thaèng Baøn

ñi vaéng, cha chaùu maát roài, phaûi baøn vôùi chaùu Baøn roài haõy lo lieäu.

Giaû maãu noùi:

- Nhö vaäy cuõng phaûi, nhöng ñaõ nhö theá thì haõy khoan nhaéc ñeán,

chôø cho beân dì Tieát baøn baïc chaéc chaén roài seõ noùi chuyeän.

Baûo Ngoïc veà phoøng mình, baûo Taäp Nhaân:

- Vöøa roài cuï vaø chò Phöôïng coù veû uùp môû, toâi chaúng hieåu gì caû.

Taäp Nhaân nghó moät luùc roài cöôøi, noùi:

- 1320 -

- Caùi ñoù toâi cuõng khoâng ñoaùn ra, nhöng vöøa roài khi noùi chuyeän,

coâ Laâm coù ôû ñaáy khoâng?

- Coâ Laâm vöøa oám daäy, maáy laâu nay coù ñeán beân nhaø cuï ñaâu?

Ñang noùi chuyeän thì nghe ôû nhaø ngoaøi Xaï Nguyeät vaø Thu Vaên caõi

nhau. Taäp Nhaân hoûi:

- Hai chò laïi laøm caùi gì theá?

Xaï Nguyeät noùi:

- Hai ñöùa chuùng toâi ñaùnh baøi, noù ñöôïc tieàn cuûa toâi, noù laáy. Ñeán

khi noù thua laïi khoâng chòu traû. Caùi ñoù coøn ñöôïc, nhöng noù laïi coøn aên

cöôùp heát tieàn cuûa toâi nöõa.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Maáy ñoàng tieàn, quan heä gì? Ñoá ngoác khoâng ñöôïc laøm oàn leân nöõa!

Nghe noùi, hai ngöôøi chæ ngoài laåm baåm trong mieäng.

Trong nhaø Taäp Nhaân doïn deïp cho Baûo Ngoïc ñi nguû.

Nghe caâu noùi vöøa roài, Taäp Nhaän bieát ngay laø hoï baøn vieäc hoûi vôï

cho Baûo Ngoïc. Nhöng sôï Baûo Ngoïc hay coù nhöõng yù treû con, neáu nhaéc

ñeán, khoâng kheùo laïi gôïi ra cho anh ta bao nhieâu caâu noùi ngôù ngaån.

Taäp Nhaân coá yù laøm nhö khoâng bieát, nhöng ñoái vôùi chò ta ñoù laø vieäc

quan troïng nhaát. Ñeâm naèm, Taäp Nhaân coù yù ñònh: Chi baèng sang gaëp

Töû Quyeân, xem coù taêm hôi gì khoâng thì töï khaéc bieát. Hoâm sau, Taäp

Nhaân daäy sôùm, saém söûa cho Baûo Ngoïc ñi hoïc roài, chò ta chaûi ñaàu röûa

maët, thong thaû ñeán quaùn Tieâu Töông, gaëp Töû Quyeân ñang haùi hoa.

Thaáy Taäp Nhaân ñeán, Töû Quyeân cöôøi hì hì noùi:

- Môøi chò vaøo trong nhaø ngoài.

Taäp Nhaân noùi:

- Ngoài roài ñaây, em haùi hoa aø? Coâ ñaâu?

- Coâ toâi vöøa chaûi ñaàu röûa maët xong, ñang chôø haâm thuoác ñaáy.

Töû Quyeân vöøa noùi vöøa cuøng Taäp Nhaân ñi vaøo. Thaáy Ñaïi Ngoïc

ñang ngoài xem saùch.

Taäp Nhaân cöôøi laáy loøng vaø noùi:

- Khoâng traùch coâ hay meät, môùi nguû daäy ñaõ xem saùch. Caäu Baûo

nhaø chuùng toâi ñi hoïc maø ñöôïc nhö coâ thì hay bieát maáy?

Ñaïi Ngoïc cöôøi, ñaët saùch xuoáng. Tuyeát Nhaïn böng ñeán moät khay

traø trong ñeå moät cheùn thuoác, moät cheùn nöôùc. Moät a hoaøn nhoû böng

- 1321 -

oáng ñôøm vaø chaäu suùc theo sau.

Taäp Nhaân ñeán ñònh doø tin, nhöng ngoài moät luùc, khoâng bieát khôi

maøo nhö theá naøo, laïi nghó Ñaïi Ngoïc laø ngöôøi hay nghi ngôø, mình doø

chaúng ñöôïc tin gì maø laïi chaïm loøng coâ ta thì thaät khoâng hay. Vì vaäy

Taäp Nhaân chæ ngoài moät laùt hoûi vô vaån roài caùo töø. Vöøa ñeán cöûa vieän Di

Hoàng boãng thaáy coù hai ngöôøi ñang ñöùng ôû ñaáy, Taäp Nhaân khoâng tieän

ñi thaúng laïi. Moät ngöôøi troâng thaáy voäi vaøng chaïy ñeán. Taäp Nhaân

nhìn laïi thì ra Söø Döôïc, lieàn hoûi:

- Anh laøm gì ñaáy?

- Vöøa roài caäu hai Vaân ñeán, caàm moät maûnh thieáp ñöa vaøo cho caäu

Baûo xem. Hieän caäu ta ñöùng ñaây chôø tin.

- Caäu Baûo hoâm naøo cuõng ñi hoïc, anh khoâng bieát hay sao? Coøn chôø

tin vôùi töùc gì?

- Toâi ñaõ noùi vôùi caäu aáy, caäu aáy baûo noùi vôùi chò vaø chôø tin chò ñaáy.

Taäp Nhaân ñang ñònh noùi, thì thaáy Giaû Vaân thong thaû böôùc laïi

gaàn. Taäp Nhaân voäi vaøng noùi vôùi Söø Döôïc:

- Anh noùi vôùi caäu aáy, toâi bieát roài, choác nöõa seõ ñöa cho caäu Baûo

xem.

Giaû Vaân muoán tôùi noùi chuyeän vôùi Taäp Nhaân, chæ coát gaàn guõi laøm

quen nhöng laïi khoâng daùm haáp taáp, cöù thong thaû ñi vaøo. Vöøa tôùi gaàn

ñaõ nghe Taäp Nhaân noùi caâu aáy, neân haén ñaønh phaûi ñöùng laïi. Ñaèng

naøy Taäp Nhaân ñaõ quay ngöôøi ñi vaøo phía trong roài. Giaû Vaân ñaønh

buoàn raàu, cuøng Söø Döôïc ra veà.

Ñeán chieàu, Baûo Ngoïc veà phoøng, Taäp Nhaân thöa laïi:

- Hoâm nay caäu hai Vaân ôû beân kia coù ñeán.

- Ñeán laøm gì?

- Caäu ta coù mang theo moät böùc thieáp nöõa.

- ÔÛ ñaâu? Ñöa ñaây toâi xem.

Xaï Nguyeät lieàn vaøo nhaø laáy ôû treân giaù saùch ñöa laïi. Baûo Ngoïc ñôõ

laáy xem thaáy treân phong bì ñeà: “Thuùc phuï ñaïi aân nhaân an baåm”

(Kính trình leân chuù), lieàn noùi:

- Thaèng beù naøy sao khoâng nhaän ta laø cha nöõa?

- Sao theá?

- Naêm tröôùc, luùc noù bieáu caây haûi ñöôøng traéng cho toâi, noù goïi toâi

- 1322 -

laø cha. Böùc thieáp hoâm nay treân phong bì noù laïi ñeà laø chuù, khoâng phaûi

noù khoâng nhaän toâi laø cha nöõa laø gì?

- Caäu khoâng bieát theïn maø haén cuõng khoâng bieát theïn! Haén to xaùc

nhö theá laïi nhaän caäu laø cha, khoâng phaûi khoâng bieát theïn laø gì. Noùi

cho ñuùng ra thì caäu ngay caû ...

Noùi ñeán ñoù, chò ta ñoû maët vaø mæm cöôøi.

Baûo Ngoïc cuõng hieåu yù vaø noùi:

- Caùi aáy cuõng khoù noùi, tuïc ngöõ coù caâu: “OÂng sö khoâng con maø con

hieáu laïi nhieàu”. Toâi thaáy noù saéc saûo, vöøa yù neân môùi nhaän nhö theá,

neáu noù khoâng baèng loøng, toâi cuõng chaúng thieát.

Vöøa noùi Baûo Ngoïc vöøa boùc böùc thieáp. Taäp Nhaân cuõng cöôøi noùi:

- Caùi caäu hai Vaân kia cuõng coù veû tinh quaùi, khi thì ñònh doøm

ngöôøi ta, khi laïi leùn leùn luùt luùt, ñuû bieát con ngöôøi buïng daï khoâng

ngay thaúng.

Baûo Ngoïc chæ chuù yù môû böùc thieáp ra xem, khoâng ñeå yù gì ñeán lôøi

noùi cuûa Taäp Nhaân. Taäp Nhaân thaáy Baûo Ngoïc xem böùc thieáp, luùc ñaàu

nhaên maøy, sau laïi cöôøi, laïi laéc ñaàu, cuoái cuøng coù veû raát laø böïc. Chôø

xem xong roài, Taäp Nhaân môùi hoûi:

- Trong thieáp noùi gì theá?

Baûo Ngoïc khoâng traû lôøi, xeù tan böùc thieáp laøm maáy maûnh. Taäp

Nhaân thaáy tình hình nhö theá, cuõng khoâng tieän hoûi, lieàn noùi:

- Caäu aên côm roài coù xem saùch khoâng?

- Buoàn cöôøi cho thaèng Vaân, daùm baäy baï nhö theá?

Taäp Nhaân thaáy hoûi moät ñöôøng traû lôøi moät neûo, lieàn mæm cöôøi hoûi:

- Vaäy laø vieäc gì theá?

- Hoûi laøm gì! Chuùng mình aên côm roài nghæ thoâi, trong buïng toâi

böïc boäi laém.

Baûo Ngoïc noùi xong baûo a hoaøn nhoû thaép ñeøn leân, ñem böùc thieáp

ñaõ xeù, ñoát ñi.

Moät laùt, boïn a hoaøn nhoû doïn côm leân, Baûo Ngoïc cöù ngoài ngaån

ngöôøi ra. Taäp Nhaân vöøa doã vöøa choïc, giuïc maõi Baûo Ngoïc môùi aên ñöôïc

moät mieáng, lieàn ñaët ñuõa xuoáng, roài raàu ra�span�u naèm nghieâng treân giöôøng,

moät luùc boãng öùa nöôùc maét. Taäp Nhaân vaø Xaï Nguyeät ñeàu khoâng hieåu

ñaàu ñuoâi ra sao.

- 1323 -

Xaï Nguyeät noùi:

- Töï döng voâ côù, laøm sao caäu laïi nhö theá? Chæ taïi anh Vaân, anh

“Vuõ” naøo ñoù, chaúng bieát vieäc gì, ñem caùi thieáp quaùi quyû ñaáy ñeán, laøm

cho caäu cöôøi cöôøi, khoùc khoùc nhö ngöôøi ñieân. Neáu cöù trôøi ñaát naøy, heát

böïc noï ñeán böïc kia thì ai maø chòu ñöôïc.

Noùi ñeán ñoù, chò ta cuõng chaûy nöôùc maét.

Taäp Nhaân ñöùng moät beân baät cöôøi, khuyeân:

- Em aï, em cuõng ñöøng laøm phieàn ngöôøi ta nöõa. Moät mình caäu aáy

cuõng ñuû roài, em laïi cuõng nhö theá nöõa. Chaúng nheõ vieäc trong böùc thieáp

aáy lieân can ñeán em hay sao?

Xaï Nguyeät noùi:

- Ñöøng nôùi nhaûm! Ai bieát treân thieáp haén vieát lôøi baäy baï gì, sao

chò laïi keùo böøa ngöôøi ta vaøo ñaáy? Neáu nhö theá thì treân thieáp aáy coù leõ

cuõng lieân can ñeán chò ñaáy!

Taäp Nhaân coøn chöa traû lôøi thì nghe Baûo Ngoïc ôû treân giöôøng cöôøi

phì leân moät tieáng, loàm ngoàm boø daäy, ruõ aùo, vaø noùi:

- Chuùng mình nguû ñi thoâi, ñöøng laøm oàn leân nöõa. Ngaøy mai toâi

coøn phaûi daäy sôùm ñeå hoïc ñaáy.

Noùi xong laïi naèm xuoáng nguû.

Hoâm sau, Baûo Ngoïc daäy chaûi ñaàu röûa maët roài ñi hoïc. Vöøa ra ñeán

cöûa, chôït nhôù ñieàu gì, lieàn baûo Boài Dính ñöùng chôø moät chuùt roài voäi

vaøng quay laïi goïi:

- Chò Xaï Nguyeät ñaâu roài?

Xaï Nguyeät chaïy ra hoûi:

- Sao caäu laïi trôû veà?

- Hoâm nay thaèng Vaân coù ñeán thì chò noùi vôùi noù khoâng ñöôïc quaáy

raày ôû ñaây nöõa. Neáu noù coøn quaáy thì toâi seõ trình vôùi cuï vaø oâng lôùn ñaáy.

Xaï Nguyeät vaâng lôøi.

Baûo Ngoïc vöøa quay mình ñi ra ngoaøi, thì thaáy Giaû Vaân hoaûng hoát

chaïy ñeán. Thaáy Baûo Ngoïc, haén lieàn chaøo vaø noùi:

- Thöa chuù, xin coù lôøi möøng chuù!

Baûo Ngoïc cöù töôûng laø caâu chuyeän hoâm qua, lieàn noùi:

- Thaèng naøy to gan thaät! Khoâng bieát ngöôøi ta coù chuyeän gì hay

khoâng, cöù tôùi quaáy raày.

</i>

- 1324 -

Giaû Vaân cöôøi, nôùi:

- Chuù khoâng tin cöù nhìn xem. Ngöôøi ta ñaõ ñeán caû roài, ñang ôû cöûa

ngoaøi ñaáy.

Baûo Ngoïc caøng hoaûng leân, baûo:

- Maøy noùi caùi gì theá?

Ñang noùi thì nghe beân ngoaøi coù tieáng ngöôøi oàn aøo.

Giaû Vaân nôùi:

- Chuù nghe ñaáy, khoâng phaûi laø gì?

Baûo Ngoïc caøng ngôø vöïc, chôït nghe moät ngöôøi gaøo leân:

- Caùc ngöôøi khoâng coù pheùp taéc gì caû! ÔÛ ñaây laø choã naøo maø caùc

ngöôøi daùm oàn leân nhö theá!

Ngöôøi kia noùi:

- OÂng lôùn thaêng quan kia maø. Sao laïi khoâng cho chuùng toâi aên

möøng? Nhaø khaùc mong cho ngöôøi ta ñeán möøng maø khoâng ñöôïc ñaáy.

Baûo Ngoïc nghe noùi môùi bieát laø Giaû Chính ñöôïc thaêng chöùc lang

trung, ngöôøi ta ñeán baùo tin möøng. Baûo Ngoïc möøng quaù ñang ñònh ñi

thì Giaû Vaân theo sau noùi:

- Chuù coù vui khoâng naøo? Neáu vieäc hoân nhaân cuûa chuù maø xong nöõa

thì thaät laø hai laàn möøng ñaáy.

Baûo Ngoïc ñoû maët leân, nhoå toeït moät caùi vaø noùi:

- Höø! Ñoà ñaùng cheát! Maøy lieäu maø xeùo ñi.

Giaû Vaân ñoû maët leân noùi:

- Sao chuù laïi theá? Toâi xem roài chuù coù...

Baûo Ngoïc saàm neùt maët laïi, vaø noùi:

- Coù caùi gì?

Giaû Vaân ñöùng im khoâng daùm noùi nöõa.

Baûo Ngoïc voäi vaøng ñeán tröôøng, thaáy Giaû Ñaïi Nho cöôøi, noùi:

- Ta vöøa nghe noùi cha chaùu ñöôïc thaêng chöùc, hoâm nay chaùu cuõng

ñi hoïc aø?

Baûo Ngoïc cöôøi vaø noùi:

- Chaùu ñeán gaëp cuï, roài ñeå qua beân nhaø cha chaùu.

- Hoâm nay khoâng caàn ñeán, cho chaùu nghæ moät ngaøy ñaáy. Nhöng

khoâng ñöôïc veà vöôøn chôi ñaâu nheù. Chaùu ñaõ lôùn tuoåi roài, tuy chöa bieát

- 1325 -

lo lieäu gì, cuõng neân hoïc taäp caùc anh môùi ñöôïc.

Baûo Ngoïc vaâng lôøi trôû veà. Vöøa ñeán cöûa thöù hai, thaáy Lyù Quyù chaïy

laïi ñoùn, ñöùng moät beân, cöôøi noùi:

- Caäu ñaõ veà aø? Toâi vöøa ñònh ñeán tröôøng môøi caäu.

- Ai baûo theá?

- Cuï vöøa sai ngöôøi ñeán Vieän Di Hoàng tìm caäu. Caùc coâ beân aáy noùi

caäu ñi ho�ho c�c roài. Cuï sai ngöôøi ra baûo toâi xin pheùp cho caäu maáy hoâm.

Nghe noùi coøn coù haùt xöôùng aên möøng ñaáy, khoâng ngôø caäu ñaõ veà ñaây

roài.

Baûo Ngoïc ñi vaøo cöûa thöù hai, thaáy boïn a hoaøn vaø caùc baø giaø ñeàu

maët maøy hôùn hôû. Troâng thaáy Baûo Ngoïc hoï ñeàu cöôøi noùi:

- Caäu Hai ñeán giôø môùi veà aø? Mau mau vaøo möøng cuï ñi.

Baûo Ngoïc cöôøi vaø ñi vaøo trong nhaø, thaáy Ñaïi Ngoïc ngoài saùt phía

traùi Giaû maãu; beân phaûi laø Töông Vaân roài ñeán Hình phu nhaân, Vöông

phu nhaân vaø taát caû boïn chò em Thaùm Xuaân, Tích Xuaân, Lyù Hoaøn,

Phöôïng Thö, Lyù Vaên, Lyù YÛ, Hình Tuï Yeân ñeàu ôû ñaáy, chæ khoâng thaáy

Baûo Thoa, Baûo Caàm vaø Ngheânh Xuaân maø thoâi.

Baûo Ngoïc möøng quaù, khoâng bieát noùi gì, voäi vaøng chuùc möøng Giaû

maãu, Hình phu nhaân, Vöông phu nhaân vaø ñi chaøo hoûi taát caû chò em,

roài cöôøi vaø noùi vôùi Ñaïi Ngoïc:

- Em ñaõ khoeû thaät chöa?

Ñaïi Ngoïc cuõng mæm cöôøi noùi:

- Khoeû laém roài, nghe noùi anh cuõng meät, ñaõ khoeû chöa?

- Khoeû roài! Ñeâm hoâm noï, toâi töï nhieân ñau buïng, maáy hoâm nay

hôi ñôõ, lieàn ñi hoïc ngay, cuõng khoâng sang thaêm em ñöôïc.

Ñaïi Ngoïc khoâng chôø Baûo Ngoïc noùi heát lôøi, ñaõ ngoaûnh ñaàu noùi

chuyeän vôùi Thaùm Xuaân.

Phöôïng Thö ñöùng giöõa nhaø cöôøi, noùi:

- Hai anh chò naøy hình nhö khoâng phaûi haøng ngaøy ôû chung moät

choã, maø laø moät ñoâi khaùch laï, cöù quen noùi caùi loái khaùch saùo nhö theá!

Thaät ñuùng nhö ngöôøi ta noùi: “Kính nhau nhö khaùch” ñaáy.(1)

Caâu noùi aáy khieán cho moïi ngöôøi ñeàu cöôøi. Ñaïi Ngoïc ñoû maët leân,

(1) Ngaøy xöa vôï choàng Khöôùc Khuyeát kính nhau nhö khaùch. ÔÛ ñaây Phöôïng Thö möôïn caâu

naøy ñeå ñuøa Baûo Ngoïc vaø Ñaïi Ngoïc.

- 1326 -

noùi cuõng khoâng tieän, khoâng noùi cuõng khoâng xong, im laëng moät choác

roài môùi noùi:

- Chò thì hieåu caùi gì!

Moïi ngöôøi laïi caøng cöôøi oà leân.

Moät choác Phöôïng Thö nghó laïi, môùi bieát laø mình lôõ lôøi, ñang

ñònh tìm caùch noùi laûng, chôït nghe Baûo Ngoïc noùi vôùi Ñaïi Ngoïc:

- Em Laâm, caùi thaèng Vaân ñuùng laø ñoà quæ söù!

Noùi ñeán ñoù, Baûo Ngoïc môùi nghó laïi, lieàn im baët, laøm cho moïi

ngöôøi laïi cöôøi oà leân, hoûi:

- Noùi caùi gì theá?

Ñaïi Ngoïc cuõng chaúng hieåu ñaàu ñuoâi ra sao, thaáy ngöôøi ta cöôøi

cuõng cöôøi theo.

Baûo Ngoïc luùng tuùng khoâng bieát laøm theá naøo, lieàn noùi tieáp:

- Vöøa roài toâi nghe noùi coù ngöôøi ñònh ñöa ban haùt ñeán, vaäy laø hoâm

naøo ñaáy?

Moïi ngöôøi ñeàu nhìn Baûo Ngoïc maø cöôøi.

Phöôïng Thö noùi:

- Chuù ôû ngoaøi nghe noùi, thì chuù tin cho chuùng toâi bieát, baây giôø

chuù coøn hoûi ai ñaáy.

Baûo Ngoïc nhaân dòp lieàn noùi:

- Ñeå toâi ra ngoaøi hoûi xem.

Giaû maãu noùi:

- Ñöøng coù chaïy ra ngoaøi aáy, moät laø sôï ngöôøi ñeán baùo tin möøng hoï

cöôøi; hai laø hoâm nay cha maøy vui möøng, maø ñuïng phaûi maøy, khoâng

kheùo laïi ñaâm giaän ñaáy.

Baûo Ngoïc vaâng lôøi roài ñi ra.

Giaû maãu hoûi Phöôïng Thö:

- Ai noùi chuyeän ñöa ban haùt ñeán?

- Nghe ñaâu beân nhaø oâng caäu Hai noùi, hoâm sau toát ngaøy, seõ ñöa

moät ban haùt môùi ñeán möøng cuï vaø oâng Hai, baø Hai.

Noùi ñeán ñoù, chò ta laïi cöôøi vaø noùi tieáp:

- Khoâng nhöõng toát ngaøy maø laïi laø ngaøy toát nöõa ñaáy! Ngaøy sau laïi

laø...

- 1327 -

Chò ta laïi nhìn Ñaïi Ngoïc maø cöôøi. Ñaïi Ngoïc cuõng mæm cöôøi.

Vöông phu nhaân noùi:

- Phaûi ñaáy, hoâm sau laø ngaøy sinh nhaät cuûa chaùu ngoaïi(1) ñaáy.

Giaû maãu nghó moät luùc roài cöôøi noùi:

- Ta giaø roài, vieäc gì cuõng luù laáp, may coù con Phöôïng, thaät laø vieân

“caáp söï trung”(2) cuûa ta. Ñaõ theá thì raát toát, nhaø caäu cuûa hoï möøng cho

hoï, thì nhaø caäu cuûa chaùu cuõng möøng sinh nhaät cho chaùu, laïi khoâng

toát aø?

Caâu aáy laøm cho moïi ngöôøi cuøng cöôøi, vaø noùi:

- Cuï noùi caâu naøo cuõng ñeàu hay nhö vaên chöông trong saùch, chaúng

traùch coù phuùc to nhö theá!

Ñang noùi thì Baûo Ngoïc vaøo, nghe noùi theá laïi caøng hoa tay muùa

chaân möøng khoâng keå xieát. Moät luùc sau, moïi ngöôøi ñeàu aên côm ôû nhaø

Giaû maãu, raát laø vui veû.

AÊn xong, Giaû Chính �Ngoñi taï ôn veà, qua nhaø thôø laïy taï, veà khaáu ñaàu

tröôùc Giaû maãu, ñöùng noùi vaøi caâu, roài ñi ra chaøo khaùch. ÔÛ ñaáy baø con

lieân tieáp xe ngöïa roän raøng, aùo xieâm chen chuùc, thaät laø:

Hoa nôû ñuùng muøa ong böôùm roän;

Traêng vöøa troøn boùng bieån trôøi xa.

Qua hai ngaøy nhö vaäy thì ñeán ngaøy aên möøng. Ngaøy hoâm aáy, saùng

daäy, baø con nhaø Vöông Töû Ñaèng ñöa moät ban haùt ñeán döïng ngay saân

khaáu ôû tröôùc nhaø khaùch cuûa Giaû maãu. Beân ngoaøi ñaøn oâng ñeàu mang

leã phuïc chaàu chöïc. Baø con ñeán möøng, ngoài hôn möôøi baøn röôïu. Vì laø

ban haùt môùi, laïi thaáy Giaû maãu cao höùng neân hoï ñem caùi bình phong

baèng pha leâ ngaên nhaø sau ra, trong ñoù cuõng tieäc röôïu. Treân heát laø

baøn dì Tieát, coù Vöông phu nhaân vaø Baûo Caàm ngoài tieáp; phía beân kia

laø baøn Giaû maãu, coù Hình phu nhaân vaø Tuï Yeân ngoài tieáp; phía döôùi

coøn hai baøn ñeå khoâng. Giaû maãu baûo goïi boïn con gaùi ñeán mau.

Moät choác Phöôïng Thö daãn boïn a hoaøn xuùm xít ñöa Ñaïi Ngoïc ñeán.

Ñaïi Ngoïc chæ maëc chieác aùo môùi, maø xinh ñeïp nhö naøng tieân xuoáng coõi

traàn, beõn leõn mæm cöôøi, ra chaøo moïi ngöôøi. Boïn Töông Vaân, Lyù Vaên,

Lyù YÛ ñeàu nhöôøng coâ ta ngoài treân, Ñaïi Ngoïc nhaát ñònh khoâng chòu.

(1) Töùc Ñaïi Ngoïc.

(2) Teân moät chöùc quan, ôû ñaây yù noùi ñöôïc ngöôøi giuùp vieäc gioûi.

- 1328 -

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Hoâm nay chaùu cöù ngoài thoâi.

Dì Tieát ñöùng daäy hoûi:

- Hoâm nay coâ Laâm cuõng coù vieäc möøng aø?

Giaû maãu cöôøi:

- Ngaøy sinh nhaät cuûa chaùu ñaáy.

Dì Tieát noùi:

- Chao oâi! Theá maø toâi queân maát.

Roài baø ta chaïy laïi, noùi vôùi Ñaïi Ngoïc:

-Tha loãi cho toâi hay queân nheù, ñeå choác nöõa baûo em Caàm ñeán

möøng thoï coâ.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Khoâng daùm.

Roài moïi ngöôøi ngoài xuoáng. Ñaïi Ngoïc ñeå yù xem, chæ khoâng thaáy

Baûo Thoa lieàn hoûi:

- Chò Baûo coù khoûe khoâng? Taïi sao khoâng sang?

Dì Tieát noùi:

- Ñaùng leõ noù phaûi sang, nhöng vì khoâng coù ai coi nhaø, neân khoâng

sang ñöôïc/

Ñaïi Ngoïc maù öûng hoàng, mæm cöôøi noùi:

- Beân nhaø dì baây giôø laïi theâm chò Caû nöõa, laøm sao coøn caàn chò

Baûo coi nhaø? Chaéc laø chò aáy sôï nhieàu ngöôøi nhoän nhòp, neân khoâng

thích ñeán chaêng. Chaùu thì nhôù chò aáy laém.

Dì Tieát cöôøi noùi:

- Caûm ôn chaùu nhôù ñeán noù. Noù cuõng thöôøng nhôù chò em chaùu,

hoâm sau seõ baûo noù ñeán ñeå chò em noùi chuyeän.

Noùi ñeán ñoù thì boïn a hoaøn tôùi roùt röôïu vaø daâng ñoà aên. Beân ngoaøi

ban haùt baét ñaàu haùt. Tröôùc heát dieãn vaøi vôû tuoàng chuùc möøng. Ñeán vôû

thöù ba thì thaáy Kim Ñoàng, Ngoïc Nöõ, côø phöôùn, taøn quaït, daãn moät

ngöôøi ñoùng vai nöõ, maëc aùo vuõ y, treân ñaàu ñoäi caùi khaên ñen, ra haùt

maáy caâu roài vaøo. Moïi ngöôøi khoâng hieåu laø tích gì. Nghe ngöôøi beân

ngoaøi noùi: Ñaây laø tích “Cheát treân trôøi” trong vôû “Nhò chaâu kyù” môùi

soaïn ra. Ngöôøi ñoùng vai nöõ laø Haèng Nga bò ñaøy xuoáng coõi traàn, saép ñi

- 1329 -

laáy choàng, may nhôø Phaät Quan AÂm giaùc ngoä cho neân coâ ta chöa ñi laáy

choàng thì ñaõ cheát. Luùc naøy chính laø luùc leân cung traêng ñaáy, nghe

trong haùt:

Ñôøi chæ cho phong tình laø hay,

Naøo bieát ñaâu traêng thu, hoa xuaân deã môø heùo ngay,

Haàu nhö queân haún caû cung quaûng haøn naøy.

Vôû thöù tö laø “AÊn caùm”. Vôû thöù naêm laø: “Sö Ñaït Ma ñem ñoà ñeä

qua soâng”. Treân saân khaáu ñang dieãn ra caûnh “Laâu ñaøi mòt muø treân

maët bieån”(1) raát laø vui nhoän. Moïi ngöôøi ñang cao höùng, chôït thaáy

ngöôøi nhaø hoï Tieát soàng soäc chaïy vaøo, moà hoâi nhö taém, noùi vôùi Tieát

Khoa:

- Caäu Hai veà mau ñi. Môøi caû baø veà nöõa. ÔÛ nhaø coù vieäc raát kíp.

Tieát Khoa noùi:

- Vieäc gì theá?

- Veà nhaø seõ hay.

Tieát Khoa khoâng kòp caùo töø, lieàn chaïy veà ngay.

Dì Tieát nghe ñoaïn, maët taùi nhö gaø caét tieát, cuõng voäi vaøng ñöùng

daäy, daãn Baûo Caàm chaøo moïi ngöôøi roài leân xe veà ngay. Thaáy vaäy ai

naáy ñeàu laáy laøm kinh ngaïc. Giaû maãu noùi:

- Haõy cho ngöôøi sang beân aáy xem coù vieäc gì, chuùng ta caàn phaûi ñeå

yù ñaáy.

Moïingôôøi ñeàu noùi: “Vaâng”.

Phuû Giaû vaãn haùt xöôùng nhö cuõ. Dì Tieát veà nhaø thaáy hai ngöôøi

nha dòch ñang ñöùng ôû cöûa thöù hai, coù maáy ngöôøi laøm coâng ôû hieäu caàm

ñoà tieáp chuyeän vaø noùi:

- Chôø baø toâi veà, theá naøo cuõng coù caùch xöû trí.

Ñang noùi thì dì Tieát ñi vaøo. Boïn nha dòch thaáy moät soá ñoâng ñaøn

oâng ñaøn baø xuùm xít chung quanh moät ngöôøi ñaøn baø giaø, bieát ngay laø

meï Tieát Baøn. Hoï khoâng daùm laøm gì, cöù buoâng tay ñöùng haàu, nhöôøng

cho dì Tieát vaøo. Dì Tieát vaøo ñeán sau nhaø khaùch, ñaõ nghe coù tieáng

khoùc to, ñoù laø tieáng Kim Queá. Dì Tieát voäi vaøng chaïy vaøo, thaáy Baûo

Thoa ra ñoùn, nöôùc maét roøng roøng.

(1) Moät hieän töôïng khoâng khí thöôøng xuaát hieän ôû sa maïc hoaëc ôû beå, nhöõng khoùi muø noåi

leân nhö laâu ñaøi.

- 1330 -

Baûo Thoa thaáy meï lieàn noùi:

- Meï nghe roài chöù? Ñöøng coù hoaûng leân, caàn nhaát laø phaûi lo lieäu

ñaõ.

Dì Tieát cuøng Baûo Thoa vaøo tôùi nhaø, vöøa ñeán cöûa, nghe ngöôøi nhaø

noùi, baø ta khieáp quaù, ngöôøi run caàm caäp, vöøa khoùc vöøa hoûi:

- Noù ñaùnh ai theá?

Boïn ñaày tôù traû lôøi:

- Baây giôø baø chöa caàn hoûi caên vaën laøm gì? Maëc daàu ñaùnh cheát ai

cuõng cöù phaûi ñeàn maïng caû, giôø haõy baøn xem phaûi lo lieäu nhö theá naøo

môùi ñöôïc.

Dì Tieát vöøa khoùc vöøa noùi:

- Coøn baøn baïc gì nöõa.

Boïn ñaày tôù noùi:

- Theo yù chuùng toâi, ñeâm nay phaûi thu xeáp tieàn baïc, cuøng caäu Hai

gaáp ruùt ñi gaëp caäu Caû, tìm moät oâng thaày kieän cho khaù, cho hoï moät ít

tieàn, tröôùc heát lo lieäu cho khoûi toäi cheát ñaõ, roài seõ nhôø phuû Giaû xin vôùi

quan treân. Laïi coøn coù boïn nha dòch ôû ngoaøi kia, baø haõy ñem maáy laïng

baïc cho hoï veà ñi ñaõ, ñeå chuùng ta tieän vieäc lo lieäu.

Dì Tieát noùi:

- Chuùng ta phaûi ñi tìm nhaø kia, cho hoï tieàn baïc ñeå toáng taùng, laïi

giuùp ñôõ cho moät soá nöõa. Nguyeân caùo maø khoâng keâu naøi thì vieäc seõ eâm

daàn.

Baûo Thoa ôû trong maøn noùi ra:

- Meï aï! Khoâng ñöôïc ñaâu. Vieäc aáy maø cho hoï tieàn thì hoï caøng quaáy

döõ. Lôøi cuûa chuù nhoû vöøa noùi laø ñuùng.

Dì Tieát laïi khoùc vaø noùi:

- Ta cuõng khoâng caàn tính maïng gì nöõa. Phaûi ñeán ñoù gaëp noù roài ta

cuøng cheát vôùi noù laø xong.

Baûo Thoa hoaûng leân, moät maët khuyeân, moät maët ôû trong maøn baûo

ngöôøi nhaø:

- Mau mau cuøng caäu Hai ñi lo lieäu thoâi.

Boïn a hoaøn vöïc dì Tieát vaøo. Tieát Khoa vöøa ñi ra, thì Baûo Thoa

daën:

- Coù tin töùc gì thì sai ngöôøi veà ngay, coøn caùc ngöôi thì cöù ôû ñaáy

- 1331 -

maø troâng nom lo lieäu.

Tieát Khoa vaâng lôøi ra ñi. Baûo Thoa ñang khuyeân dì Tieát thì Kim

Queá thöøa cô naém laáy Höông Laêng vaø gaøo leân:

- Ngaøy thöôøng boïn maøy cöù khoe nhaø chuùng maøy ñaùnh cheát ngöôøi,

chaúng can gì, cöù vieäc ñi vaøo kinh. Maøy cöù ñem nhöõng lôøi leõ aáy xui

giuïc caäu ñaùnh cheát ngöôøi, ngaøy thöôøng cöù khoe coù tieàn, coù theá, coù baø

con gioûi. Giôø ñaây tao xem cuõng khieáp sôï cuoáng quít chaân tay leân ñaáy.

Sau naøy caäu Caû coù meänh heä naøo, khoâng veà ñöôïc, boïn maøy ai laøm vieäc

naáy, chæ boû moät mình tao chòu toäi thoâi.

Noùi ñeán ñoù, Kim Queá khoùc aàm leân.

Dì Tieát nghe vaäy caøng töùc giaän ngaát ngöôøi. Baûo Thoa cuõng cuoáng

leân chaúng bieát laøm theá naøo.

Ñang luùc nhoán nhaùo thì Vöông phu nhaân sai moät a hoaøn lôùn ñeán

hoûi tin töùc. Baûo Thoa tuy bieát mình laø ngöôøi nhaø phuû Giaû roài, nhöng

moät laø vieäc aáy chöa noùi roõ; hai laø ñang luùc caáp baùch, ñaønh phaûi noùi

vôùi a hoaøn:

- Baây giôø ñaàu ñuoâi caâu chuyeän chöa ñöôïc roõ raøng, chæ môùi nghe

noùi anh toâi ôû ngoaøi ñaùnh cheát ngöôøi, bò huyeän baét ñi, cuõng khoâng bieát

ñònh toäi nhö theá naøo. Vöøa roài caäu Hai môùi ñi doø xem, heã coù tin töùc gì

seõ baùo cho dì beân aáy bieát. Chò veà cho toâi göûi lôøi caûm ôn dì ñaõ nghó

ñeán, sau naøy chuùng toâi coøn coù bieát bao nhieâu ñieàu nhôø ñeán caùc oâng

caùc caäu beân aáy.

A hoaøn vaâng lôøi ra veà.

Dì Tieát cuøng Baûo Thoa ôû nhaø, chaúng bieát xoay sôû ra sao. Qua hai

ngaøy, thì thaáy ngöôøi haàu veà, caàm moät phong thö giao cho a hoaøn nhoû

ñöa vaøo.

Baûo Thoa môû ra xem, thaáy trong thö vieát:

“Vieäc gieát ngöôøi cuûa anh Caû laø lôõ tay chöù khoâng phaûi coá yù. Saùng

nay chaùu ñaõ ñöùng teân laøm moät tôø giaáy trình leân nhöng chöa thaáy

quan pheâ. Lôøi khaåu cung cuûa anh Caû tröôùc ñaây raát laø baát lôïi, haõy chôø

khi naøo tôø trình cuûa chaùu ñöôïc chaáp nhaän, môû phieân tra hoûi khaùc,

neáu khai laïi cho kheùo thì seõ khoûi phaûi toäi cheát. Mau mau laáy ôû hieäu

caàm ñoà naêm traêm laïng nöõa ñeå tieâu duøng cho kòp, nhaát thieát ñöøng

chaäm! Vaø xin baùc yeân loøng. Coøn caùc vieäc khaùc thì hoûi thaèng nhoû”.

Baûo Thoa xem xong, ñoïc roõ ñaàu ñuoâi cho dì Tieát nghe.

- 1332 -

Dì Tieát lau nöôùc maét, noùi:

- Xem nhö theá thì soáng hay cheát cuõng chöa coù gì chaéc chaén caû.

Baûo Thoa noùi:

- Meï ñöøng ñau buoàn, chôø goïi thaèng nhoû vaøo hoûi roõ haõy baøn.

Roài cho a hoaøn nhoû ra goïi thaèng nhoû vaøo.

Dì Tieát lieàn hoûi:

- Maøy keå roõ vieäc ca�