Hong Lau Mong 61_70

Hoàng Laâu Moäng

Hoài thöù saùu möôi moát

Neùm chuoät sôï vôõ ñoà, Baûo Ngoïc ñaønh phaûi nhaän loãi

Xeùt vieäc thaáy oan uoång, Bình Nhi kheùo toøng quyeàn

- 917 -

Thím Lieãu nghe ñöùa beù noùi theá, cöôøi baûo:

- Ñoà khæ con naøy! Thím maøy ñi kieám moät oâng choàng nöõa thì maøy

chaúng ñöôïc theâm moät oâng chuù hay sao? Coù gì maø ñaùng ngôø! Ñöøng ñeå

cho tao phaûi tuùm choûm maøy duùi xuoáng! Coøn khoâng môû cöûa cho tao

vaøo aø!

Ñöùa beù vaãn khoâng môû cöûa, keùo thím laïi cöôøi noùi:

- Thím ôi! Thím coù vaøo, theá naøo cuõng aên caép cho chaùu maáy quaû

maän. Chaùu seõ chôø maõi ôû ñaây. Thím queân thì sau naøy ñeâm khuya coù ñi

mua röôïu mua daàu, chaùu khoâng môû cöûa cho ñaâu, tha hoà thím goïi.

Thím Lieãu maéng:

- Maøy meâ roài! Naêm nay coù ñöôïc nhö naêm ngoaùi nöõa ñaâu? Bao

nhieâu caây coái ôû ñaây ñaõ chia cho caùc baø giaø caû. Ngöôøi naøo ngöôøi aáy

maët cöù söng leân. Heã coù ai ñi qua goác caây laø maét cöù nhìn hau haùu nhö

cuù voï aáy. Theá thì coøn ai daùm ñoäng ñeán hoa quaû cuûa hoï. Hoâm qua tao

ñi qua goác maän, gaëp phaûi con ong maät bay qua maët, tao laáy tay ñaäp,

khoâng ngôø môï maøy ôû ñaèng xa ñi laïi nhìn khoâng roõ, laïi cho tao traåy

maän, theá laø cöù moàm naêm mieäng möôøi, tru treùo leân. Naøo laø “coøn chöa

cuùng Phaät; cuï vaø baø Hai khoâng coù nhaø, chöa bieáu cuûa môùi, ñôïi bieáu

baäc treân xong, caùc chò em seõ ñeàu coù phaàn caû”. Cöù nhö ngöôøi maéc beänh

lao, ñôïi coù quaû maän môùi ra ñöôïc moà hoâi aáy, laøm cho tao khoâng giöõ

ñöôïc lôøi, caõi nhau vôùi baø aáy moät traän. Môï maøy vaø dì maøy cuõng ñeàu

troâng nom trong vöôøn ñaáy, sao maøy khoâng xin, laïi cöù ñi xin tao? Thaät

khoâng khaùc gì “chuoät ôû trong kho laïi hoûi vay thöùc aên cuûa quaï”. Caùi

gioáng ôû lieàn trong kho khoâng coù thöùc aên laïi coøn ñi hoûi caùi gioáng bay

treân trôøi aø?

Ñöùa beù cöôøi noùi:

- UÙi chaø ! Khoâng coù thì thoâi, thím cöù noùi daøi doøng maõi! Lieäu töø

nay trôû ñi thím khoâng caàn ñeán chaùu nöõa hay sao? Chò Naêm coù vieäc

laøm thì sau naøy coøn phaûi sai khieán ñeán chuùng chaùu nhieàu. Chæ caàn

chuùng chaùu ngoan moät tyù laø ñöôïc.

Thím Lieãu cöôøi noùi:

- Con khæ con naøy laïi giôû loái ranh maõnh ra! Chò maøy coù vieäc laøm

ôû ñaâu?

Ñöùa beù cöôøi noùi:

- Chaùu bieát roài, ñöøng noùi ñoái nöõa. Chæ thím coù tay trong, chöù

chuùng chaùu khoâng coù tay trong hay sao? Tuy chaùu ôû ngoaøi naøy nhöng

coù hai chò laø ngöôøi haàu coù theå dieän ôû trong aáy, coøn giaáu chaùu sao ñöôïc!

Chôït coù tieáng baø giaø ôû trong goïi ra:

- Ñoà khæ con, ñi goïi ngay thím Lieãu maøy veà ñaây, neáu khoâng thì

nhôõ vieäc ñaáy.

Thím Lieãu khoâng noùi chuyeän vôùi ñöùa beù nöõa, voäi ñaåy cöûa ñi vaøo,

cöôøi noùi:

- Voäi gì theá, toâi ñaõ veà ñaây.

Noùi roài ñi vaøo beáp. Trong beáp cuõng coù maáy ngöôøi cuøng laøm,

nhöng hoï khoâng daùm töï tieän, cöù phaûi ñôïi thím veà ñeà caét ñaët.

Thím Lieãu hoûi:

- Con Naêm ñi ñaâu?

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- Noù vöøa sang phoøng traø tìm chò em.

- 918 -

Thím Lieãu nghe noùi, caát goùi boät phuïc linh roài ñi chia thöùc aên cho

caùc phoøng. Chôït thaáy Lieân Hoa laø haàu nhoû ôû buoàng Ngheânh Xuaân

ñeán noùi:

- Chò Tö Kyø baûo muoán aên tröùng gaø luoäc loøng ñaøo.

Thím Lieãu noùi:

- Thöù aáy ñaét laém, khoâng bieát vì sao naêm nay hieám tröùng gaø theá!

Möôøi ñoàng moät quaû tröùng cuõng khoâng mua ñöôïc. Hoâm noï ôû nhaø treân

muoán cho baø con ít tröùng ñeå aên chaùo, boán, naêm ngöôøi ñi mua maõi môùi

ñöôïc hai nghìn quaû. Baây giôø baûo toâi tìm ñaâu ra? Veà noùi vôùi chò aáy,

hoâm khaùc haõy aên vaäy.

Lieân Hoa noùi:

- Böõa aên ñaäu phuï hoâm noï, thím cho ñaäu thiu, laøm toâi bò maéng

moät traän. Hoâm nay muoán aên tröùng gaø, thím laïi baûo khoâng coù. Theá thì

coøn aên moùn gì? Toâi khoâng tin ñöôïc, ñeán caû tröùng gaø cuõng khoâng coù

nöõa kia? Thím ñöøng ñeå toâi phaûi ñi luïc!- Vöøa noùi noù vöøa ñeán chaïn luïc,

thaáy coù ñoä möôøi quaû tröùng gaø ñeå ñoù, lieàn noùi:

- Khoâng phaûi tröùng ñaây aø? Sao thím gheâ gôùm theá? Chuùng toâi aên

vaøo phaàn cuûa chuû cho, sao thím cuõng tieác ñöùt ruoät ra theá? Coù phaûi

tröùng cuûa thím ñeû ra ñaâu maø sôï ngöôøi ta aên ñi?

Thím Lieãu chaïy laïi noùi:

- Maøy ñöøng coù môû moàm noùi laùo! Meï maøy môùi ñeû ra tröùng aáy. Taát

caû coøn maáy quaû tröùng ñeå baøy treân moùn aên, caùc coâ chöa aên, neân chöa

laøm voäi, saép saün ñaáy ñeå chôø khi caàn. Baây giôø cho caùc ngöôøi aên, lôõ khi

hoûi ñeán, moùn gì khoâng coù thì thoâi, chöù quaû tröùng cuõng khoâng coù aø?

Caùc ngöôøi ôû nôi nhaø cao cöûa roäng, côm böng taän mieäng, nöôùc roùt taän

tay, neân môùi coi thöôøng quaû tröùng, chöù coù bieát ñaâu ngoaøi chôï mua

baùn khoù khaên? Khoâng noùi ñeán tröùng laøm gì, coù khi reã coû cuõng chaúng

coù maø aên nöõa kia! Ta baûo cho maø bieát, ngaøy naøo cuõng aên côm traéng

gaïo ngon, gaø beùo, vòt to, thì coù suùt ñi moät chuùt cuõng ñöôïc. AÊn laém cho

ñaày ruoät roài ñi bôùi chuyeän: naøo laø tröùng gaø, ñaäu phuï roài mieán, cuû caûi

xaøo, muoán aên gì laø töï yù thay ñoåi. Ta khoâng theå chieàu caùc ngöôøi ñöôïc.

Moãi nôi ñoøi moät thöù, ñeán haøng chuïc thöù aáy, thì ra ta khoâng coøn haàu

chuû nhaát, maø chæ saép saün ñeå haàu chuû nhì thoâi!

Lieân Hoa ñoû maët leân, noùi to:

- 919 -

- Ai laø ngöôøi ngaøy ngaøy ñeán ñoøi, thím phaûi keå ra haøng traøng theá!

Khoâng phaûi ñeå treân sai baûo thì cho thím ñeán ñaây laøm gì? Hoâm noï

Xuaân Yeán ñeán baûo chò Tình Vaên muoán aên rau ngaûi, taïi sao thím laïi

coøn hoûi xaøo vôùi thòt gaø hay thòt lôïn? Xuaân Yeán baûo moùn aáy xaøo maën

khoâng ngon, phaûi xaøo rieâng moät moùn mieán, cho ít môõ môùi ngon, thím

laïi baûo laø thím ñaâm meâ, voäi röûa tay ñi xaøo, roài töï mình böng ngay leân,

thím cöù xoaên xoe nhö con choù vaãy ñuoâi aáy! Theá maø hoâm nay thím laïi

laáy toâi ra laøm bung xung, reâu rao tröôùc maët moïi ngöôøi!

Thím Lieãu noùi:

- A di ñaø phaät, ai cuõng troâng thaáy caû ñaáy! Khoâng noùi hoâm noï laøm

gì, ngay töø naêm ngoaùi ñeán nay, trong caùc phoøng, baát cöù coâ naøo, chò

naøo, thænh thoaûng muoán theâm thöùc aên gì, ai chaúng ñöa tieàn tröôùc ñeå

mua rieâng. Duø coù hay khoâng, cuõng phaûi giöõ tieáng chöù! Neáu toâi naáu

rieâng cho caùc coâ, seõ laïi ñöôïc thöøa nöõa. Khi tính soå caøng laøm ngöôøi ta

gheùt theâm. Taát caû caùc coâ vôùi boïn chò em haøng boán, naêm möôi ngöôøi,

moãi ngaøy chæ coù hai con gaø, hai con vòt, non chuïc caân thòt, moät quan

tieàn rau, caùc chò thöû tính xem, nhö theá coù ñuû vaøo ñaâu. Ngay hai böõa

côm cuõng coøn chöa xoay noåi, laïi ngöôøi naøy ñoøi thöù naøy, ngöôøi kia ñoøi

thöù kia. Thöù mua veà thì khoâng theøm aên, laïi coøn aên thöù khaùc! Chi

baèng trình vôùi baø, cho theâm phaàn aên roài cuõng nhö nhaø beáp cuûa cuï,

thieân haï coù bao nhieâu thöù aên cöù vieát leân baûng, moãi ngaøy thay moùn aên

moät laàn, ñeán cuoái thaùng tính tieàn, theá laø xong chuyeän. Ngaøy hoâm noï

coâ Ba vaø coâ Baûo tình côø baøn vôùi nhau muoán aên ñaäu xaøo môõ, sai coâ beù

ñöa cho toâi naêm traêm ñoàng tieàn. Toâi cöôøi noùi: “Buïng hai coâ coù to baèng

buïng phaät Di Laëc cuõng chaû aên heát naêm traêm ñoàng. Moùn aáy chæ ñaùng

ñoä vaøi ba chuïc ñoàng, toâi coù theå mua ñöôïc.” Sau toâi traû laïi tieàn, caùc coâ

aáy cuõng khoâng chòu nhaän, baûo laø thöôûng cho toâi ñeå uoáng röôïu. Caùc coâ

laïi baûo: “Hieän giôø beáp doïn vaøo trong naøy, khoâng traùnh khoûi moïi

ngöôøi ñeán quaáy raày. Moät tí töông, moät tí muoái, caùi gì maø chaúng phaûi

mua? Khoâng cho thì khoâng ñaønh loøng, neáu cho thì thím laáy tieàn ñaâu

maø mua buø. Thím cöù giöõ laáy moùn tieàn aáy coi nhö ñeå buø nhöõng thöù

tröôùc quaáy raày”. Hai coâ thöïc laø bieát thöông keû döôùi, trong buïng toâi

luoân luoân caàu khaán cho hai coâ ñöôïc khoûe maïnh. Khoâng ngôø dì Trieäu

bieát vieäc naøy, töùc maø khoâng noùi ra, cho laø hai coâ aáy deã daõi vôùi toâi quaù,

chöa ñaày möôøi hoâm ñaõ sai ñöùa haàu nhoû ñeán ñoøi thöù noï, ñoøi thöù kia,

- 920 -

thöïc ñaùng buoàn cöôøi. Caùc chò laïi coi nhö coù leä saün roài, ngöôøi noï ñoøi,

ngöôøi kia ñoøi, toâi laáy ñaâu maø buø ñöôïc.

Ñang luùc oàn aøo, thaáy Tö Kyø sai ngöôøi ñeán giuïc Lieân Hoa, baûo:

- Maøy cheát ôû ñaây aø? Sao khoâng ñi veà?

Lieân Hoa haäm höïc trôû veà laïi baøy theâm chuyeän maùch vôùi Tö Kyø.

Tö Kyø nghe vaäy noåi giaän, haàu côm Ngheânh Xuaân xong, lieàn mang

maáy ñöùa haàu nhoû chaïy ñeán. Luùc aáy moïi ngöôøi ñöông aên côm, thaáy Tö

Kyø ñeán vôùi veû maët haàm haàm, ñeàu ñöùng daäy ñon ñaû môøi ngoài.

Tö Kyø theùt baûo boïn haàu nhoû:

- Mang heát caû thöùc aên ôû trong röông, trong chaïn ra cho choù aên,

chaúng ai ñöôïc aên nöõa.

Boïn haàu nhoû ba chaân boán caúng chaïy uøa caû vaøo luïc loïi böøa baõi,

quaêng vöùt lung tung. Moïi ngöôøi sôï quaù, vöøa ngaên laïi, vöøa van xin:

- Xin coâ ñöøng nghe treû con noùi nhaûm! Duø thím Lieãu coù ba ñaàu saùu

tay cuõng chaû daùm hoãn vôùi coâ. Thím aáy coù noùi tröùng gaø khoù mua thöïc.

Chuùng toâi vöøa môùi traùch thím aáy khoâng bieát ñieàu, duø laø thöù gì cuõng

phaûi coá thaùo vaùt tìm caùch maø mua chöù. Thím aáy ñaõ bieát loãi vaø ñi luoäc

roài. Coâ khoâng tin, vaøo beáp maø xem.

Moïi ngöôøi khuyeân raên maõi, Tö Kyø môùi bôùt giaän. Boïn haàu nhoû

cuõng thoâi khoâng vöùt thöùc aên nöõa. Tö Kyø maéng aàm leân moät luùc môùi veà.

Thím Lieãu vuøng vaèng quaêng maâm quaêng baùt, luûng buûng moät luùc, roài

luoäc moät baùt tröùng cho ngöôøi mang ñi. Tö Kyø haét caû xuoáng ñaát. Ngöôøi

kia trôû veà khoâng daùm noùi, sôï laïi sinh chuyeän.

Thím Lieãu cho con gaùi aên moät baùt canh, nöûa baùt chaùo, roài noùi

ñeán vieäc môï noù göûi cho boät phuïc linh. Con Naêm nghe noùi, muoán cho

Phöông Quan moät ít, lieàn laáy giaáy seû ra moät nöûa goùi, nhaân buoåi chieàu

toái vaéng ngöôøi, leûn luùt döôùi khoùm hoa, raëng lieãu ñi tìm Phöông Quan.

May sao ñeán taän cöûa vieän Di Hoàng cuõng khoâng coù ai hoûi. Con Naêm

khoâng tieän ñi vaøo, ñaønh ñöùng xa xa tröôùc raëng hoa hoàng nghe ngoùng.

Ñoä uoáng xong moät cheùn nöôùc, thaáy Xuaân Yeán ra, con Naêm caát tieáng

goïi, Xuaân Yeán khoâng bieát laø ai, ñeán gaàn môùi roõ, lieàn hoûi:

- Chò ñeán laøm gì ñaây?

- Chò baûo hoä Phöông Quan ra ñaây, toâi coù caâu chuyeän muoán noùi vôùi

chò aáy.

- 921 -

- Chò noùng naûy quaù. Chaúng qua chæ chôø ñoä möôi ngaøy nöõa thì vaøo,

cöù ñeán tìm chò aáy laøm gì? Vöøa roài chò aáy coù vieäc ñi ra ñaèng kia, chò

haõy chôø moät luùc; hay laø coù vieäc gì cöù noùi, toâi seõ noùi laïi vôùi chò aáy cho.

Chò chôø khoâng ñöôïc ñaâu, sôï cöûa vöôøn laïi ñoùng.

Con Naêm ñöa goùi boät phuïc linh cho Xuaân Yeán, noùi:

- Ñaây laø boät phuïc linh. AÊn boå laém. Toâi coù moät ít bieáu chò aáy, nhôø

chò ñöa hoä.

Noùi xong quay veà. Khi ra ñeán beán Luïc Töï, thaáy vôï Laâm Chi Hieáu

daãn maáy baø giaø ñi tôùi, con Naêm khoâng kòp traùnh, ñaønh phaûi ñöùng laïi

chaøo. Vôï Laâm Chi Hieáu hoûi:

- Tao nghe noùi maøy oám, sao laïi ra ñöôïc ñaây?

- Maáy hoâm nay ñaõ khaù, toâi theo meï toâi ñi chôi cho ñôõ buoàn. Vöøa

roài meï toâi sai toâi ñöa maáy thöù ñoà duøng ñeán vieän Di Hoàng.

- Maøy noùi doái roài, vöøa naõy thaáy meï maøy ñi ra, tao môùi ñoùng cöûa.

Neáu meï maøy sai maøy ñi, taïi sao khoâng baûo cho tao bieát? Laïi cöù ñeå

cho tao ñoùng cöûa, theá laø nghóa laøm sao?

Con Naêm khoâng bieát traû lôøi theá naøo, chæ noùi:

- Meï toâi baûo toâi ñi laáy ñoà töø sôùm. Toâi queân maát, ñeán baây giôø môùi

nhôù ra. Coù nheõ meï toâi töôûng toâi ñi töø tröôùc roài, neân khoâng noùi gì vôùi

baø.

Thaáy noù veû maët hoaûng hoát, aên noùi luùng tuùng, laïi vì gaàn ñaây

Ngoïc Xuyeán noùi ôû buoàng beân aáy maát ñoà ñaïc, maáy a hoaøn ñoå laãn cho

nhau, chöa tìm ra manh moái, vôï Laâm Chi Hieáu ñaâm ra ngôø vöïc. Vöøa

luùc aáy Tieåu Thieàn, Lieân Hoa cuøng maáy baø giaø ñi ñeán, thaáy vaäy lieàn

noùi:

- Baø Laâm neân tra hoûi noù. Hai ngaøy nay noù cöù thaäm thuït ñi vaøo

ñaây khoâng bieát laøm vieäc gì?

Tieåu Thieàn laïi noùi:

- Phaûi ñaáy. Hoâm noï chò Ngoïc Xuyeán ñaõ noùi: Caùi hoøm cuûa baø ñeå ôû

buoàng beân caïnh bò môû, maát khaù nhieàu ñoà vaät. Môï Hai sai coâ Bình

ñeán noùi vôùi chò Ngoïc Xuyeán ñeå laáy ít röôïu mai queá loä thaáy maát moät

chai. Neáu khoâng luïc ñeán, coù nheõ cuõng khoâng bieát.

Lieân Hoa cöôøi noùi:

- 922 -

- Vieäc aáy toâi khoâng nghe thaáy. Nhöng toâi laïi troâng thaáy caùi chai

ñöïng röôïu mai queá loä.

Vôï Laâm Chi Hieáu vì chöa tra ra vieäc naøy, ngaøy naøo Phöôïng Thö

cuõng sai Bình Nhi ñeán giuïc, neân hoûi ngay:

- Troâng thaáy ôû ñaâu?

- ÔÛ trong beáp nhaø noù aáy.

Vôï Laâm Chi Hieáu lieàn sai thaép ñeøn loàng daãn ngöôøi ñi tìm.

Con Naêm voäi noùi:

- Ñoù laø chò Phöông Quan ôû nhaø caäu Baûo cho toâi ñaáy.

Vôï Laâm Chi Hieáu noùi:

- Phöông Quan hay “vieân quan”(1) cuõng maëc keä! Hieän baét ñöôïc

tang chöùng, tao phaûi ñi trình! Maøy cöù ñeán choã chuû maø noùi!

Vöøa noùi vöøa ñi vaøo trong beáp. Lieân Hoa ñi theo laáy chai röôïu ra.

Vôï Laâm Chi Hieáu vaãn ngôø noù coøn aên troäm thöù khaùc, laïi khaùm kyõ moät

löôït, baét ñöôïc moät goùi phuïc linh, lieàn caàm caû laáy roài daãn noù ñeán trình

Lyù Hoaøn vaø Thaùm Xuaân.

Vì Giaû Lan oám, Lyù Hoaøn khoâng troâng nom coâng vieäc, baûo ñeán

trình Thaùm Xuaân.

Thaùm Xuaân luùc naøy ñaõ veà buoàng vaø ñang taém röûa trong nhaø, boïn

a hoaøn thì ñöùng hoùng maùt ôû ngoaøi saân. Thò Thö vaøo trình, moät luùc ra

noùi:

- Coâ ñaõ bieát roài, baûo caùc ngöôøi ñeán noùi vôùi chò Bình ñeå trình leân

môï Hai.

Vôï Laâm Chi Hieáu ñaønh phaûi daãn sang beân nhaø Phöôïng Thö, nhôø

Bình Nhi vaøo trình. Phöôïng Thö vöøa môùi ñi nguû, nghe vaäy lieàn baûo:

- Ñaùnh cho meï noù boán möôi roi roài ñuoåi ñi, töø nay khoâng ñöôïc

vaøo ñeán cöûa thöù hai; ñaùnh cho con Naêm boán möôi roi, roài mang traû

ngay leân traïi, hoaëc baùn hay gaû cho ngöôøi ta.

Bình Nhi theo theá baûo vôï Laâm Chi Hieáu. Con Naêm sôï quaù khoùc

aàm leân, quyø xuoáng tröôùc maët Bình Nhi keå laïi vieäc Phöông Quan cho

noù.

Bình Nhi noùi:

(1) Phöông laø vuoâng, vieân laø troøn; ñaây laø duøng chöõ traùi nghóa ñeå ñoái choïi laïi.

- 923 -

- Vieäc aáy cuõng khoâng khoù. Ngaøy mai hoûi laïi Phöông Quan seõ bieát

thöïc hay doái. Nhöng goùi boät phuïc linh, hoâm noï ngöôøi ta ñem bieáu,

coøn phaûi chôø cuï vaø baø veà xem môùi daùm ñoäng ñeán, sao ñaõ laáy troäm

tröôùc.

Con Naêm keå laïi vieäc oâng caäu noù cho noù. Bình Nhi cöôøi noùi:

- Neáu theá thì maøy laø ñöùa thaúng thaén, khoâng coù toäi gì, ngöôøi ta

mang maøy ra ñeå theá maïng ñaáy thoâi. Baây giôø toái roài, môï vöøa uoáng

thuoác ñi nghæ, vieäc nhoû khoâng neân laøm phieàn. Haõy giao noù cho ngöôøi

gaùc giöõ moät ñeâm, ngaøy mai ta trình vôùi môï, seõ lieäu sau.

Vôï Laâm Chi Hieáu khoâng daùm traùi lôøi, ñaønh phaûi mang noù ra giao

cho caùc baø giaø canh ñeâm roài môùi veà.

Con Naêm bò ngöôøi ta giam loûng ôû ñaáy, khoâng daùm ñi ñaâu moät

böôùc. Boïn baø giaø coù ngöôøi khuyeân noù: “Khoâng neân laøm nhöõng vieäc

xaáu xa nhö theá!” Cuõng coù ngöôøi gheùt noù, noùi: “Canh ñeâm khoâng xong,

laïi coøn ñöa con aên caép naøy ñeán ñaây cho chuùng mình giöõ, neáu khoâng

caån thaän, lôõ noù töï töû hoaëc troán ñi, laïi raày raø ñeán mình ñaây!” Laïi coù

moät boïn xöa nay khoâng öa thím Lieãu, thaáy theá laáy laøm thích thuù,

chaïy ñeán ñuøa côït cheá gieãu noù. Con Naêm trong buïng vöøa töùc vöøa oan,

khoâng bieát keâu vaøo ñaâu. Vaû xöa nay ngöôøi noù hay oám yeáu, baây giôø

muoán uoáng cheø khoâng coù, nöôùc cuõng khoâng, muoán nguû khoâng coù chaên

goái, neân cöù khoùc nöùc nôû suoát ñeâm.

Nhöõng ngöôøi xöa nay coù thuø haèn vôùi meï con noù, chæ mong sao

ñuoåi ngay ñöôïc noù ñi, keûo mai söï vieäc laïi thay ñoåi chaêng, neân hoï daäy

thaät sôùm ñöa quaø ñeán mua chuoäc Bình Nhi, vöøa ton hoùt coâ ta laøm

vieäc döùt khoaùt, vöøa keå toäi meï con Naêm xöa nay laøm nhieàu ñieàu khoâng

toát. Bình Nhi gaät ñaàu baûo hoï veà, coøn mình ñeán ñaèng Taäp Nhaân hoûi

xem coù thöïc Phöông Quan cho noù röôïu mai queá loä khoâng. Taäp Nhaân

noùi:

- Coù cho Phöông Quan röôïu mai queá loä, nhöng sau Phöông Quan

cho ai thì khoâng bieát.

Taäp Nhaân laïi hoûi Phöông Quan. Phöông Quan giaät mình, nhaän laø

coù cho con Naêm thöïc. Phöông Quan laïi noùi vôùi Baûo Ngoïc. Baûo Ngoïc

cuõng cuoáng leân noùi:

- Röôïu mai queá loä thì ñuùng laø coù cho roài. Boät phuïc linh noù khai

cuõng ñuùng ñaáy. Nhöng neáu ngöôøi ta bieát laø caäu noù khi gaùc cöûa nhaän

- 924 -

ñöôïc, taát coù loãi. Theá chaúng hoùa ra ngöôøi ta coù buïng toát laïi bò chuùng ta

laøm haïi hay hao?

Lieàn baøn vôùi Bình Nhi:

- Vieäc röôïu thì xong roài, nhöng vieäc boät phuïc linh cuõng coù loãi ñaáy.

Chò cöù baûo noù noùi cuûa Phöông Quan cho laø xong caû.

Bình Nhi cöôøi noùi:

- Duø theá, nhöng hoâm qua noù ñaõ noùi vôùi moïi ngöôøi laø caäu noù cho

noù roài. Sao baây giôø laïi baûo laø Phöông Quan cho? Vaû laïi, beân aáy maát

boät phuïc linh chöa tìm ra manh moái, baây giôø coù tang chöùng roõ raøng,

laïi tha traéng ñi, theá thì coøn ñi baét ai? Ai coøn chòu nhaän? Xöû theá chaéc

ngöôøi ta khoâng phuïc ñaâu.

Tình Vaên chaïy laïi cöôøi noùi:

- Röôïu mai queá loä ôû beân baø khoâng ai laáy ñaâu, roõ raøng laø Thaùi

Vaân aên caép cho caäu Hoaøn ñaáy thoâi, caùc chò ñöøng coù nhaém maét noùi

lieàu.

Bình Nhi cöôøi noùi:

- Ai chaúng bieát nguyeân do nhö vaäy? Baáy giôø Ngoïc Xuyeán töùc quaù

phaùt khoùc leân. Leõ ra kheõ hoûi noù, noù nhaän ñi thì Ngoïc Xuyeán cuõng

thoâi, maø caû nhaø cuõng lôø ñi, ai hôi ñaâu coøn boâi chuyeän ra nöõa. Nhöng

ñaùng giaän laø Thaùi Vaân khoâng nhöõng khoâng nhaän, coøn ñoå cho Ngoïc

Xuyeán aên caép! Hai ñöùa trong moät nhaø laïi cöù huïc haëc caõi coï nhau, caû

phuû ñeàu bieát, chuùng ta laøm ngô ñi sao ñöôïc? Theá naøo cuõng phaûi tra

hoûi. Bieát ñaâu ñöùa keâu maát troäm laïi chaû laø ñöùa aên troäm. Nhöng khoâng

coù tang chöùng thì laøm gì ñöôïc noù?

Baûo Ngoïc noùi:

- Thoâi vieäc naøy toâi laïi ñöùng ra nhaän cho, cöù noùi laø toâi leûn sang aên

caép cuûa baø ñeå doïa hoï chôi ñaáy. Nhö theá laø hai vieäc ñeàu xong caû.

Taäp Nhaân noùi:

- Cuõng laø vieäc laøm phuùc ñaáy, ñôõ cho ngöôøi ta khoûi mang tieáng aên

caép, nhöng neáu baø nghe thaáy laïi baûo caäu laø treû con, khoâng bieát hay

dôû gì caû.

Bình Nhi cöôøi noùi:

- Chæ laø vieäc nhoû thoâi. Baây giôø neáu vaøo tìm tang vaät ôû nhaø dì

Trieäu thì cuõng deã ñaáy, nhöng toâi sôï laïi laøm maát theå dieän cuûa moät

- 925 -

ngöôøi toát. Ngöôøi khaùc khoâng sao chöù ngöôøi aáy thì theá naøo maø khoâng

töùc giaän? Ngöôøi aáy thöïc ñaùng thöông, khoâng neân vì vieäc “neùm chuoät

laøm vôõ maát bình ngoïc”.

Noùi xong giô ba ngoùn tay leân.

Boïn Taäp Nhaân nghe noùi, bieát ngay laø chæ vaøo Thaùm Xuaân. Moïi

ngöôøi lieàn noùi:

- Thöïc ñuùng nhö chò noùi. Neáu theá, chuùng ta ôû ñaây nhaän cho laø

ñöôïc roài.

Bình Nhi laïi cöôøi noùi:

- Nhöng cuõng phaûi goïi hai con ranh Thaùi Vaân vaø Ngoïc Xuyeán ñeán

ñaây, hoûi cho roõ nheõ môùi ñöôïc; neáu khoâng, chuùng noù laïi ñöôïc theå, coù

nghó theá ñaâu, laïi cho mình khoâng coù taøi tra xeùt neân laáp lieám cho

xong chuyeän. Sau naøy ñöùa aên troäm cöù aên troäm, ñöùa khoâng troâng nom

vaãn khoâng chòu troâng nom.

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Ñuùng ñaáy, cuõng neân ñeå laïi ñöôøng ñaát sau naøy.

Bình Nhi sai goïi hai ngöôøi ñeán, noùi:

- Ñöøng sôï, ñaõ baét ñöôïc keû troäm roài.

Ngoïc Xuyeán hoûi tröôùc:

- Keû troäm ôû ñaâu?

- Hieän noù ôû nhaø môï Hai naøy, hoûi gì noù nhaän naáy. Toâi ñaõ bieát roõ:

khoâng phaûi noù aên troäm, nhöng noù sôï quaù, ñeàu nhaän caû. Caäu Baûo

khoâng nôõ loøng, muoán nhaän hoä noù moät nöûa. Toâi muoán noùi ra, nhöng

ñöùa aên troäm aáy ngaøy thöôøng laïi laø chò em thaân thieát vôùi ta, ngöôøi

chuû chöùa chæ laø moät ngöôøi thöôøng thoâi, neáu xeùt ra, sôï maát theå dieän

moät ngöôøi toát trong nhaø. Vì theá môùi khoù xöû, ñaønh phaûi nhôø caäu Baûo

ñöùng leân nhaän cho thì caû nhaø ñeàu ñöôïc yeân. Nhöng baây giôø phaûi hoûi

hai chò xem theá naøo? Töø nay trôû ñi, ai cuõng giöõ gìn theå dieän, toâi seõ

nhôø caäu Baûo nhaän; neáu khoâng thì toâi seõ trình môï Hai xeùt cho ra, chöù

khoâng neân ñoå oan cho ngöôøi khaùc.

Thaùi Vaân nghe noùi, ñoû öûng maët leân, trong loøng roän röïc, toû veû xaáu

hoå, lieàn noùi:

- Xin chò cöù yeân taâm. Khoâng neân ñoå oan cho ngöôøi ngay, toâi xin

noùi thöïc: laøm vieäc maát theå dieän, aên caép ñoà vaät, laø do dì Trieäu caû. Dì

- 926 -

aáy naèn nì toâi maáy laàn, toâi coù laáy cho caäu Hoaøn moät ít, tình thöïc nhö

theá. Ngay khi baø ôû nhaø, toâi vaãn thöôøng laáy cho ngöôøi khaùc. Toâi cöù

töôûng, duø coù ai bieát cuõng chæ reâu rao vaøi ngaøy laø xong. Baây giôø laïi ñoå

oan cho ngöôøi, thì buïng toâi khoâng nôõ. Chò cöù mang toâi ñeán trình môï

Hai, toâi xin nhaän heát.

Moïi ngöôøi nghe noùi, ai cuõng laáy laøm laï, sao noù coù can ñaûm nhö

theá.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Chò Thaùi Vaân thöïc laø ngöôøi ñöùng ñaén. Nay khoâng caàn chò phaûi

nhaän, toâi cöù noùi laø toâi laáy troäm ñeå doïa caùc chò. Baây giôø vieäc xaûy ra,

toâi taát phaûi nhaän. Toâi chæ mong töø nay caùc chò bôùt vieäc ñi, thì moïi

ngöôøi môùi ñöôïc yeân oån.

Thaùi Vaân noùi:

- Vieäc toâi laøm, taïi sao laïi ñeå cho caäu phaûi nhaän? Soáng cheát toâi

cuõng phaûi chòu laáy.

Taäp Nhaân vaø Bình Nhi voäi noùi:

- Khoâng phaûi theá ñaâu. Neáu chò nhaän, khoâng kheùo laïi keùo caû dì

Trieäu vaøo. Coâ Ba nghe thaáy, laïi chaúng töùc sao? Ñeå caäu Baûo nhaän thì

chaúng ai vöôùng víu gì caû. Vaû laïi tröø maáy ngöôøi naøy ra khoâng coøn ai

bieát, nhö theá thì raûnh rang bieát nhöôøng naøo! Nhöng töø nay moïi ngöôøi

nhaát thieát phaûi caån thaän môùi ñöôïc. Muoán laáy caùi gì phaûi chôø baø veà

haõy hay. Khi ñoù ñem caû caùi nhaø cho ngöôøi ta, cuõng chaúng can heä gì

ñeán chuùng toâi.

Thaùi Vaân cuùi ñaàu nghó moät luùc, ñaønh phaûi nghe lôøi.

Moïi ngöôøi baøn ñònh xong roài. Bình Nhi daãn hai ngöôøi cuøng

Phöông Quan ñeán buoàng canh ñeâm, goïi con Naêm ra, kheõ baûo noù cöù

noùi laø boät phuïc linh cuõng cuûa Phöông Quan cho. Con Naêm caùm ôn

maõi. Bình Nhi ñem boïn naøy veà nhaø, thaáy vôï Laâm Chi Hieáu daãn maáy

ngöôøi ñaøn baø, aùp giaûi boïn thím Lieãu ñeán chôø ñaáy ñaõ laâu.

Vôï Laâm Chi Hieáu noùi vôùi Bình Nhi:

- Sôùm nay giaûi hoï ñeán ñaây, sôï trong vöôøn khoâng coù ngöôøi haàu

côm saùng, toâi ñaõ taïm caét vôï Taàn Hieån ñeán saém söûa côm caùc coâ roài.

Bình Nhi hoûi:

- Vôï Taàn Hieån laø ai? Toâi khoâng bieát roõ.

- 927 -

Vôï Laâm Chi Hieáu noùi:

- Chò ta laø ngöôøi tröïc ñeâm ôû phía nam trong vöôøn, ban ngaøy

khoâng ñeán laøm vieäc, neân coâ khoâng bieát. Chò ta coù goø maù cao, maét to,

saïch seõ vaø nhanh nheïn.

Ngoïc Xuyeán noùi:

- Phaûi ñaáy. Chò queân roài aø? Chò ta laø thím cuûa Tö Kyø haàu coâ Hai

aáy. Boá Tö Kyø laø ngöôøi haàu ôû phuû beân kia, nhöng chuù noù thì laïi haàu ôû

beân naøy.

Bình Nhi nghó ra, cöôøi noùi:

- AØ! Neáu chò noùi ra töø tröôùc thì toâi hieåu ngay.- Laïi cöôøi noùi: Caét

theá e voäi quaù. Hieän nay vieäc ñaõ hai naêm roõ möôøi, raønh raønh ra ñaáy

roài. Caû nhöõng thöù beân nhaø baø Hai maát hoâm noï cuõng ra manh moái caû.

Hoâm aáy khoâng bieát caäu Baûo ñeán nhaø baø Hai baûo hai con ranh naøy laáy

caùi gì, nhöng chuùng noù laïi noùi treâu choïc laø “Baø ñi vaéng, khoâng daùm

laáy”. Nhaân luùc chuùng khoâng ñeå yù, caäu Baûo töï mình ñi vaøo laáy maáy

thöù ra. Hai ñöùa khoâng bieát ai laáy, sôï hoaûng leân. Nay caäu Baûo thaáy

mình laøm lieân luïy ñeán ngöôøi khaùc, môùi keå roõ raøng vôùi toâi, coù mang

nhöõng thöù aáy ra cho toâi xem, thì khoâng sai moät tyù gì. Coøn boät phuïc

linh, caäu Baûo nhaän ñöôïc ôû beân ngoaøi, ñem thöôûng cho nhieàu ngöôøi.

Khoâng chæ cöù ngöôøi ôû trong vöôøn môùi coù ñaâu, ngay boïn baø giaø cuõng coù,

ñem ra chia cho boïn Phöông Quan. Tình rieâng cuûa hoï, coù ñi coù laïi

bieáu xeùn nhau, cuõng laø vieäc thöôøng. Hai gioû boät phuïc linh hoâm noï

ñöông ñeå treân nhaø khaùch vaãn coøn nguyeân, khoâng ai ñoäng ñeán, sao laïi

vu vaï cho ngöôøi ta? Ñeå toâi vaøo trình môï Hai xem ñaõ.

Noùi xong, lieàn ñi vaøo buoàng ñem ñaàu ñuoâi caâu chuyeän keå laïi cho

Phöôïng Thö nghe.

Phöông Thö noùi:

- Maëc duø theá, nhöng Baûo Ngoïc laø ngöôøi baát chaáp hay dôû, vieäc gì

cuõng thích daây vaøo. Ai ñeán nhôø vieäc gì, heã noùi vaøi caâu töû teá laø noù

cuõng neå lôøi. Ai taâng boác maáy caâu thì vieäc gì maø noù chaúng nhaän? Neáu

chuùng ta cöù voäi tin, sau naøy coù vieäc gì quan trong hôn, laøm theá naøo

maø tröøng trò ñöôïc ngöôøi khaùc? Caàn phaûi doø xeùt caån thaän môùi ñöôïc.

Cöù yù ta, phaûi goïi taát caû boïn a hoaøn ôû nhaø baø ñeán, tuy khoâng tieän tra

khaûo, nhöng cuõng baét chuùng noù quyø leân maûnh saønh ôû ngoaøi naéng,

- 928 -

côm khoâng cho aên, nöôùc khoâng cho uoáng, khoâng thuù thöïc, cöù quyø maõi,

duø gan saét cuõng chæ moät ngaøy laø chuùng noù thuù ra heát.

Laïi noùi:

- “Thôùt coù tanh ruoài môùi ñoã”, maëc daàu vôï hoï Lieãu khoâng laáy troäm,

nhöng cuõng dính daùng ít nhieàu, ngöôøi ta môùi ñoå cho noù. Khoâng baét

phaït noù, nhöng cuõng phaûi ñuoåi noù ñi, khoâng duøng nöõa. Trieàu ñình

cuõng coøn trò keû sai nöõa laø, nhö theá cuõng chaúng phaûi oan öùc cho noù.

Bình Nhi noùi:

- Toäi gì nghó laém cho baän loøng? Coù theå nôùi tay ñöôïc thì cöù nôùi,

vieäc coù to taùt gì, cuõng neân ra ôn thì hôn. Cöù nhö toâi, duø beân naøy coù lo

laéng traêm phaàn ñi nöõa, ruùt cuïc chuùng ta vaãn phaûi veà beân kia, ñöøng

neân gaây thuø gaây haèn vôùi boïn tieåu nhaân ñeå hoï oaùn gheùt. Vaû chaêng môï

laïi gaëp naêm xung thaùng haïn, vaát vaû maõi môùi coù mang ñöôïc em trai

thì sau baûy thaùng, laïi bò saåy, bieát ñaâu chaúng phaûi ngaøy thöôøng môï

quaù vaát vaû hay töùc giaän môùi ñeán noãi theá? Baây giôø nhaân luùc coøn maäp

môø chöa roõ leõ, cuõng neân boû qua cho xong chuyeän laø hôn.

Phöôïng Thö baät cöôøi, noùi:

- Tuøy chò ñaáy! Nhöng ñöøng laøm cho toâi böïc mình.

- Toâi noùi theá khoâng ñuùng aø?

Noùi xong quay ra, tha caû cho moïi ngöôøi veà.

o0o

Hoài thöù saùu möôi hai

Töông Vaân ngaây thô, nguû treân hoa thöôïc döôïc

Höông Laêng trô treõn, côûi taám quaàn hoàng laêng

- 930 -

Bình Nhi ra baûo vôï Laâm Chi Hieáu:

- Vieäc lôùn coi thaønh nhoû, vieäc nhoû coi nhö khoâng, theá môùi laø nhaø

thònh vöôïng. Chæ moät tyù coûn con, chò ñaõ ñaùnh troáng goõ moõ aàm leân,

thì khoâng ra laøm sao. Baây giôø cho meï con con Naêm veà, vaãn giöõ vieäc

nhö cuõ. Vôï Taàn Hieån thì cho ra. Töø nay khoâng ai ñöôïc nhaéc ñeán vieäc

naøy nöõa, chæ caàn haøng ngaøy ñeå yù canh gaùc cho caån thaän thoâi.

Noùi xong ñöùng daäy ñi. Meï con thím Lieãu voäi cuùi ñaàu caùm ôn. Vôï

Laâm Chi Hieáu daãn boïn hoï veà trong vöôøn trình Lyù Hoaøn vaø Thaùm

Xuaân. Hai ngöôøi ñeàu noùi:

- Bieát roài. Bôùt vieäc ñi theá laø phaûi.

Boïn Tö Kyø bò moät phen töng höûng. Vôï Taàn Hieån chôø maõi môùi coù

choã khuyeát, nhöng chæ möøng haõo ñöôïc coù nöûa ngaøy. Luùc naøy chò ta

ñöông ôû trong beáp thu xeáp laïi ñoà ñaïc, thoùc gaïo, than cuûi, thaáy thieáu

maát nhieàu thöù, lieàn noùi:

- Gaïo taùm thieáu hai gaùnh, gaïo aên haøng ngaøy laïi chi thöøa ra moät

thaùng, than cuõng thieáu.

Roài len leùn saép moät soït than, moät gaùnh gaïo taùm, sai ngöôøi mang

bieáu vôï Laâm Chi Hieáu. Laïi saép leã mang bieáu phoøng thu chi vaø söûa

röôïu môøi maáy ngöôøi laøm vieäc ôû ñoù vaø noùi:

- Toâi ñeán ñaây ñeàu nhôø ôû caùc vò giuùp ñôõ. Töø nay chuùng ta laø ngöôøi

moät nhaø, toâi coù ñieàu gì thieáu soùt, xin caùc baø nhaéc baûo cho.

Ñöông luùc tíu tít thì coù ngöôøi ñeán noùi: “Xong böõa côm saùng roài chò

ñi veà. Meï con thím Lieãu khoâng bò loãi, laïi giaû coâng vieäc cho thím aáy

troâng nom”.

Vôï Taàn Hieån nghe vaäy, maát caû hoàn vía, uû ruõ cuùi ñaàu, roài khoâng

keøn khoâng troáng cuoán goùi ñi veà. Bao nhieâu leã vaät ñöa cho ngöôøi ta

ñaønh chòu maát khoâng. Chò ta phaûi baùn chaùc cuûa nhaø ñeå buø vaøo.

Dì Trieäu vì Thaùi Vaân daám duùi cho nhieàu thöù. Bò Ngoïc Xuyeán phaùt

giaùc, sôï hoï tra ra, neân ngaøy naøo cuõng nôm nôùp lo aâu, cöù leûn ñi thaêm

doø tin töùc. Chôït thaáy Thaùi Vaân ñeán noùi:

- Caäu Baûo nhaän caû roài. Töø nay khoâng coù vieäc gì nöõa.

Dì Trieäu môùi yeân taâm.

Khoâng ngôø Giaû Hoaøn nghe thaáy, ñaâm ra ngôø vöïc lieàn ñem nhöõng

thöù cuûa Thaùi Vaân cho mình vaát caû vaøo maët noù maø noùi:

- Maøy laø ñoà laù maët laù traùi, tao khoâng theøm nhöõng thöù naøy ñaâu!

Neáu maøy khoâng coù tình yù vôùi Baûo Ngoïc, sao noù laïi nhaän hoä maøy?

Maøy ñaõ coù gan ñöa cho tao thì khoâng neân noùi cho moät ngöôøi naøo bieát;

baây giôø maøy ñaõ maùch noù, tao coù laáy nhöõng thöù naøy cuõng chaúng thuù gì.

Thaùi Vaân töùc quaù, phaân traàn, theà boài, ñeán noãi phaûi khoùc leân. Noù

tìm heát caùch ñeå giaõi baøy, nhöng Giaû Hoaøn nhaát ñònh khoâng tin, noùi:

- Neáu khoâng nghó tình cuõ, tao seõ ñi maùch chò Hai, baûo laø maøy aên

caép ñem veà, nhöng tao khoâng daùm nhaän. Maøy nghó kyõ xem!

Noùi xong noù haát tay ra ñi.

Dì Trieäu maéng:

- Ñoà voâ phuùc! Maøy noùi gì theá?

Thaùi Vaân töùc quaù, khoùc heát nöôùc maét. Dì Trieäu tìm caùch an uûi:

- Con ôi! Noù phuï loøng con, nhöng ta thì bieát roõ laém. Ta cöù caát

nhöõng thöù naøy ñi, ñoä vaøi ngaøy nöõa, theá naøo noù cuõng phaûi nghó laïi.

Dì Trieäu ñònh caát nhöõng thöù aáy ñi, nhöng Thaùi Vaân cöù vuøng vaèng

goùi caû vaøo boïc, nhaân luùc khoâng ai troâng thaáy, ñem vaøo trong vöôøn vöùt

- 931 -

xuoáng soâng, caùi thì chìm læm, caùi thì noåi leành beành. Sau ñoù quay veà

böïc doïc truøm chaên khoùc thaàm suoát ñeâm.

Ngaøy sinh nhaät Baûo Ngoïc ñaõ ñeán! Baûo Caàm cuõng sinh ñuùng vaøo

ngaøy aáy. Vì Vöông phu nhaân ñi vaéng, neân khoâng ñöôïc vui nhoän nhö

naêm ngoaùi, chæ coù vò ñaïo só hoï Tröông ñöa ñeán boán thöù ñoà leã vaø ñoåi

buøa baùn khoaùn, hoøa thöôïng vaø sö coâ caùc nôi ñöa ñeán bieáu caùc vaät nhö

ngöïa giaáy, laù soá, sao baûn meänh, sao thaùi tueá naêm aáy, vaø khoùa thay

haøng naêm v.v... Nhöõng ngöôøi haàu thaân trong nhaø ñeán chuùc möøng

tröôùc moät hoâm. Beân Vöông Töû Ñaèng vaãn ñöa möøng moät boä quaàn aùo,

moät ñoâi giaøy, moät traêm quaû thoï ñaøo, moät traêm boù mieán, buoäc baèng

daây baïc. Beân Tieát phu nhaân ñöa leã möøng keùm moät nöûa, ngöôøi trong

nhaø nhö Vöu thò cuõng ñöa möøng moät ñoâi giaày. Phöôïng Thö ñöa möøng

moät caùi tuùi theâu boán maët cuûa trong cung laøm, trong ñöïng moät caùi thoï

tinh baèng vaøng vaø moät thöù ñoà chôi cuûa nöôùc Ba Tö. Roài sai ngöôi ñi

boá thí vaø cuùng tieàn ôû caùc mieáu. Ngoaøi ra coù leã möøng cho Baûo Caàm,

khoâng theå keå heát ñöôïc. Boïn chò em thì tuøy tình, coù ngöôøi möøng quaït,

coù ngöôøi möøng chöõ, coù ngöôøi möøng tranh veõ, coù ngöôøi möøng baøi thô.

Hoâm ñoù Baûo Ngoïc daäy sôùm, röûa maët chaûi ñaàu xong, ñoäi muõ maëc

aùo ñi ra nhaø khaùch, boïn Lyù Quyù boán ngöôøi ñaõ ñaët saün höông ñeøn leã

trôøi ñaát. Sau khi Baûo Ngoïc thaép höông laøm leã, daâng traø, ñoát vaøng,

lieàn ñeán laøm leã ôû hai nhaø thôø trong phuû Ninh. Roài ra nguyeät ñaøi baùi

voïng Giaû maãu, Giaû Chính vaø Vöông phu nhaân. Baûo Ngoïc tröôùc tieân

ñeán phoøng Vöu thò laøm leã, ngoài moät luùc roài veà phuû Vinh. Baûo Ngoïc

tröôùc heát ñeán chaøo Tieát phu nhaân. Tieát phu nhaân giöõ ôû laïi; sau môùi

ñeán thaêm Tieát Khoa moät luùc, roài veà vöôøn. Tình Vaên, Xaï Nguyeät ñi

theo, boïn a hoaøn nhoû mang saün caùi thaûm ñeå ñi chaøo, töø hoï Lyù trôû

xuoáng, laàn löôït ñi ñeán nhöõng ngöôøi hôn tuoåi mình. Roài laïi ra cöûa

ngoaøi, ñeán thaêm boán baø vuù nuoâi, moät luùc môùi trôû veà. Moïi ngöôøi ñeàu

xin laøm leã, nhöng Baûo Ngoïc khoâng nhaän. Veà ñeán phoøng, boïn Taäp

Nhaân chæ ñeán chaøo thoâi. Vöông phu nhaân ñaõ baûo coøn treû tuoåi khoâng

ñöôïc nhaän leã, sôï giaûm tuoåi thoï, vì theá khoâng ai laøm leã caû.

Giaû Hoaøn vaø Giaû Lan ñeán möøng. Taäp Nhaân môøi hoï ngoài moät luùc

roài veà.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Hoâm nay ñi meät laém roài!

- 932 -

Lieàn naèm nghieâng xuoáng giöôøng. Môùi uoáng ñöôïc nöûa cheùn nöôùc,

thì boïn Thuùy Maëc, Tieåu Loa, Thuùy Luõ, Nhaäp Hoïa, Trieäu Nhi haàu

Hình Tuï Yeân, cuøng vuù em beá Xaûo Nhi, Thaùi Loan, Tuù Loan, taát caû

taùm chín ngöôøi ñeàu mang thaûm ñoû töø ngoaøi, cöôøi aàm ó ñi vaøo, noùi:

- Ngöôøi ñeán chuùc thoï chen ñoå caû cöûa roài. Mau mang mieán ra ñaây

cho chuùng toâi aên!

Thaùm Xuaân, Töông Vaân, Baûo Caàm, Tuï Yeân vaø Tích Xuaân cuõng

ñeàu ñeán caû.

Baûo Ngoïc voäi ra ñoùn, cöôøi noùi:

- Khoâng daùm phieàn caùc coâ. Mau pha traø ngon ra ñaây!

Moïi ngöôøi vaøo trong nhaø �n>

Boïn Taäp Nhaân pha traø mang laïi. Vöøa uoáng moät cheùn thì Bình

Nhi cuõng aên maëc loäng laãy tha thöôùt ñi vaøo. Baûo Ngoïc voäi ra ñoùn, cöôøi

noùi:

- Toâi ñeán chaøo chò Phöôïng nhöng chò aáy khoâng tieáp. Toâi laïi cho

ngöôøi ñeán chaøo chò.

Bình Nhi cöôøi noùi:

- Toâi ñöông chaûi ñaàu cho chò Phöôïng, neân khoâng ra tieáp caäu ñöôïc.

Sau laïi thaáy caäu cho ngöôøi ñeán chaøo, nhöng khi naøo toâi daùm nhaän,

giôø toâi laïi ñaây chuùc thoï caäu.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Toâi cuõng khoâng daùm nhaän.

Taäp Nhaân ñaõ ñeå saün caùi gheá ôû caïnh cöûa, môøi Bình Nhi ngoài,

Bình Nhi lieàn cuùi xuoáng laïy, Baùo Ngoïc voäi vaøng vaùi laïi. Bình Nhi laïi

quyø xuoáng, Baûo Ngoïc cuõng voäi quyø xuoáng. Taäp Nhaân lieàn keùo daäy.

Bình Nhi laïi laïy moät laïy, Baûo Ngoïc vaùi laïi moät caùi.

Taäp Nhaân cöôøi ñaåy Baûo Ngoïc, noùi:

- Caäu vaùi theâm moät vaùi nöõa.

Baûo Ngoïc noùi:

- Ñaõ vaùi xong roài, sao laïi coøn vaùi nöõa?

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Ñaáy laø chò aáy ñeán chuùc thoï caäu. Nhöng hoâm nay cuõng laø ngaøy

sinh nhaät chò aáy, caäu cuõng neân chuùc thoï chò aáy.

Baûo Ngoïc möøng laém, laïi vaùi nöõa, cöôøi noùi:

- 933 -

- Theá ra hoâm nay cuõng laø ngaøy sinh nhaät cuûa chò!

Bình Nhi voäi vaùi giaû laïi.

Töông Vaân keùo Baûo Caàm vaø Tuï Yeân noùi:

- Boán ngöôøi chuùc thoï laãn nhau thì vaùi suoát caû ngaøy môùi ñuû.

Thaùm Xuaân voäi hoûi:

- Theá ra coâ Hình cuõng ñeû ngaøy hoâm nay aø? Sao toâi laïi queân maát?

Lieàn baûo a hoaøn:

- Ñeán noùi vôùi môï Hai saép theâm moät phaàn leã vaät nöõa, cuõng nhö

phaàn cuûa coâ Caàm, ñeå ñöa sang nhaø coâ Hai.

A hoaøn vaâng lôøi roài ñi.

Tuï Yeân thaáy Töông Vaân buoät moàm noùi ra nhö theá, ñaønh phaûi ñi

chaøo caùc nhaø.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Theá cuõng hay ñaáy. Moät naêm coù möôøi hai thaùng, thaùng naøo cuõng

coù maáy ngaøy sinh nhaät. Trong nhaø nhieàu ngöôøi, neân kheùo truøng nhau.

Coù khi ba ngöôøi, coù khi hai ngöôøi cuøng moät ngaøy. Moàng moät teát cuõng

<span color="navy">coù sinh nhaät, chính chò Nguyeân Xuaân ñeû vaøo ngaøy aáy ñaáy. Khoâng

traùch chò aáy höôûng phuùc nhieàu, ñeán ngaøy sinh nhaät cuõng chieám tröôùc

tieân. Hoâm ñoù cuõng laïi laø ngaøy sinh nhaät cuûa cuï toå nhaø ngaøy tröôùc.

Sau teát nguyeân tieâu laø ngaøy sinh nhaät cuûa baø Caû(1) vaø chò Baûo, sao maø

hai ngöôøi kheùo gaëp nhau theá? Moàng moät thaùng ba laø sinh nhaät baø

Hai, moàng chín thaùng ba laø sinh nhaät anh Lieãn. Thaùng hai thì khoâng

coù ai.

Taäp Nhaân noùi:

- Ngaøy möôøi hai thaùng hai laø ngaøy sinh nhaät coâ Laâm, sao laïi baûo

khoâng coù ai? Chæ coù ñieàu coâ aáy khoâng phaûi laø ngöôøi trong nhaø chuùng

ta thoâi.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Chò xem trí nhôù cuûa toâi nhö theá ñaáy!

(1) Caâu naøy coù baûn cheùp laø laõo thaùi thaùi (töùc Giaû maãu), coù baûn cheùp laø ñaïi thaùi thaùi (töùc

Hình phu nhaân) vaø tieáp ngay caâu sau noùi: “Hai meï con kheùo gaëp nhau theá”. Nhöng ôû Hoài

hai möôi hai coù noùi ñeán sinh nhaät Baûo Thoa vaøo ngaøy 21, ngoaøi ra khoâng coù sinh nhaät ai

nöõa. Chuùng toâi dòch theo chöõ ñaïi thaùi thaùi (baø Caû) vaø döôùi ñoåi laø “hai ngöôøi kheùo gaëp

nhau” ñeå ñôïi traû lôøi sau.

- 934 -

Baûo Ngoïc cöôøi, troû Taäp Nhaân noùi:

- Vì chò aáy ñeû cuøng ngaøy vôùi em Laâm, neân môùi nhôù ñöôïc.

Thaùm Xuaân cöôøi:

- Theá ra hai coâ ñeû cuøng moät ngaøy aø? Vaäy maø naêm naøo cuõng

khoâng thaáy chò ñeán laïy möøng chuùng toâi.(1) Ngaøy sinh nhaät chò Bình,

chuùng toâi cuõng khoâng bieát, nay môùi roõ ñaáy.

Bình Nhi cöôøi noùi:

- Chuùng toâi laø haïng khoâng coù teân tuoåi gì, khoâng coù phuùc ñeå laøm

leã sinh nhaät, vaø cuõng khoâng coù chöùc phaän gì ñeå nhaän leã thì reâu rao

leân laøm gì? Chaúng thaø laúng laëng boû qua ñi laø hôn. Theá maø hoâm nay

chò aáy laïi noùi aàm leân. Thoâi chôø khi caùc coâ veà nhaø, toâi seõ ñeán laøm leã

vaäy.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Khoâng daùm laøm phieàn chò. Nhöng hoâm nay phaûi laøm leã sinh

nhaät cho chò thì toâi môùi ñaønh loøng.

Baûo Ngoïc, Töông Vaân ñeàu noùi: “Phaûi ñaáy”.

Thaùm Xuaân lieàn sai a hoaøn:

- Ñeán thöa vôùi môï Hai, hoâm nay khoâng cho chò Bình ñi ñaâu,

chuùng toâi seõ goùp tieàn laøm leã sinh nhaät cho chò aáy.

A hoaøn cöôøi roài ñi, moät luùc veà noùi:

- Môï Hai baûo, caùm ôn caùc coâ laøm cho chò Bình ñöôïc theå dieän.

Khoâng bieát laøm sinh nhaät thì cho chò aáy aên nhöõng thöù gì? Nhöng

ñöøng coù queân môï Hai, môï aáy môùi khoâng laøm raày raø ñeán chò Bình.

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi. Thaùm Xuaân noùi:

- May sao hoâm nay beáp nhaø trong khoâng laøm côm, caùc thöùc aên

ñeàu laáy ôû beân ngoaøi caû. Nay chuùng ta goùp tieàn laïi, sai muï Lieãu laøm,

vaø seõ naáu nöôùng ôû beáp trong naøy.

Moïi ngöôøi ñeàu noùi: “Phaûi ñaáy!”

Thaùm Xuaân vöøa baûo ñi môøi Lyù Hoaøn, Baûo Thoa, Ñaïi Ngoïc, vöøa

sai ngöôøi ñi goïi thím Lieãu ñeán, baûo phaûi laøm hai baøn röôïu ôû beáp

trong. Thím Lieãu khoâng bieát theá naøo, noùi:

(1) Theo tuïc leä phong kieán Trung Quoác ñôøi xöa, ngaøy sinh nhaät chuû nhaø, thì toâi tôù phaûi

laïy möøng; ngaøy sinh nhaät cuûa toâi tôù, cuõng phaûi laïy chuû nhaø.

- 935 -

- Beáp ngoaøi ñaõ saép saün caû roài.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Chò khoâng hieåu hoâm nay laø ngaøy sinh nhaät cuûa coâ Bình. ÔÛ beáp

ngoaøi saép ñoà aên laø cuûa treân nhaø. Baây giôø chuùng toâi goùp tieàn rieâng

laøm hai baøn röôïu ñeå môøi coâ aáy. Chò cöù ñi saém söûa nhöõng thöùc aên

ngon vaø môùi, sau ñoù bieân vaøo soå, seõ sang beân toâi nhaän tieàn.

Thím Lieãu cöôøi noùi:

- Theá ra hoâm nay laø sinh nhaät coâ Bình aø? Toâi thaät khoâng bieát.

Noùi xong cuùi ñaàu laøm leã, Bình Nhi voäi keùo ñöùng daäy.

Thím Lieãu lieàn ñi saép söûa tieäc röôïu.

Thaùm Xuaân laïi cho ñi môøi Baûo Ngoïc cuøng ñeán nhaø khaùch aên mì.

Chôø Lyù Hoaøn, Baûo Thoa ñeán ñuû, roài sai ngöôøi ñi môøi Tieát phu nhaân

vaø Ñaïi Ngoïc. Hoâm aáy aám trôøi, Ñaïi Ngoïc ñaõ ñôõ neân cuõng ñeán ñöôïc.

Moät ñoaøn nhö hoa nhö gaám, chaät ních caû nhaø. Tieát Khoa mang khaên,

quaït, höông, luïa ñeán chuùc thoï Baûo Ngoïc. Baûo Ngoïc laïi sang nhaø Tieát

Khoa aên mì. Hai nhaø cuøng laøm röôïu thoï, cuøng ñöa leã möøng nhau. Ñeán

buoåi tröa, Baûo Ngoïc laïi ñeán uoáng maáy cheùn röôïu vôùi Tieát Khoa. Baûo

Thoa daãn Baûo Caàm ñeán laïy chaøo vaø daâng röôïu Tieát Khoa. Sau ñoù,

Baûo Thoa daën Tieát Khoa:

- Röôïu ôû nhaø khoâng phaûi mang sang beân aáy nöõa, boû nhöõng vieäc

khaùch saùo aáy ñi. Caäu cöù môøi nhöõng ngöôøi giuùp vieäc hieäu buoân ñeán

uoáng röôïu thoâi. Chuùng toâi vaø caäu Baûo coøn phaûi veà môøi khaùch, khoâng

theå ôû laïi tieáp caäu ñöôïc.

Tieát Khoa noùi:

- Xin chò vaø caäu Baûo cöù veà, coù leõ boïn ngöôøi giuùp vieäc saép ñeán ñaáy.

Baûo Ngoïc cuõng xin loãi, cuøng veà vôùi chò em Baûo Thoa. Ñeán cöûa

beân, Baûo Thoa sai baø giaø khoùa cöûa laïi, roài töï caàm laáy chìa khoùa. Baûo

Ngoïc noùi:

- Caùi cöûa aáy ít ngöôøi ñi laïi, caàn gì phaûi ñoùng? Dì vaø chò em laïi

ñeàu ôû caû trong naøy, muoán veà nhaø laáy caùi gì, chaúng phieàn laém hay sao?

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Caån thaän theá cuõng khoâng laáy gì laøm quaù! Beân nhaø caäu maáy

hoâm nay xaûy ra nhieàu vieäc loâi thoâi, khoâng coù ngöôøi naøo beân toâi dính

daùng vaøo ñaáy, theá môùi bieát laø ñoùng cöûa naøy cuõng coù coâng hieäu. Neáu

- 936 -

cöûa môû, nhöõng ngöôøi quen loái thuaän ñöôøng cöù theo ñaây maø ñi, thì

ngaên laøm sao ñöôïc? Chi baèng khoùa laïi, ngay meï toâi vaø toâi cuõng

khoâng ñöôïc ñi loái aáy. Lôõ coù xaûy ra vieäc gì cuõng khoâng theå ñoå cho

ngöôøi beân naøy ñöôïc.

- Theá ra chò cuõng bieát beân toâi maáy hoâm nay maát ñoà ñaïc aø?

- Caäu chæ bieát maát hai thöù röôïu mai queá loä vaø boät phuïc linh thoâi.

Ñoù laø vì ñuïng ñeán ngöôøi môùi bieát maát ñoà vaät, neáu khoâng, chính hai

vieäc naøy caäu cuõng khoâng bieát. Caäu coù bieát ñaâu ngoaøi hai thöù aáy ra coøn

maát nhieàu thöù quan heä hôn kia. Sau naøy tra xeùt khoâng ra thì cuõng

phuùc cho moïi ngöôøi, neáu tra xeùt ra thì khoâng bieát lieân luïy ñeán bao

nhieâu ngöôøi ôû nhaø naøy. Caäu khoâng troâng nom coâng vieäc, neân toâi môùi

noùi cho caäu nghe. Bình Nhi laø ngöôøi hieåu bieát, hoâm noï toâi ñaõ noùi roõ

vôùi chò aáy. Vì môï Hai meät, khoâng ra ngoaøi, thaønh ra toâi phaûi noùi cho

chò aáy hieåu taát caû. Neáu khoâng xaûy vieäc gì, moïi ngöôøi seõ raûnh tay. Lôõ

xaûy ra, chò aáy ñaõ naém tröôùc, töï nhieân tìm ñöôïc manh moái, khoâng ñeán

noãi xöû oan cho ngöôøi. Caäu neân nghe lôøi toâi, töø nay ñeå yù caån thaän môùi

ñöôïc. Chuyeän naøy khoâng ne�a th�n noùi cho ngöôøi thöù hai bieát.

Noùi xong, ñeán ñình Thaám Phöông, thaáy Taäp Nhaân, Höông Laêng,

Thò Thö, Tình Vaên, Xaï Nguyeät, Phöông Quan, Nhuïy Quan, Ngaãu

Quan, ñöông ngoài xem caù bôi ôû ñaáy. Thaáy Baûo Ngoïc vaø Baûo Thoa ñeán,

hoï ñeàu noùi:

- Ñaõ saép saün ôû döôùi giaøn thöôùc döôïc caû roài, xin môøi vaøo tieäc.

Baûo Thoa daãn boïn hoï vaøo trong nhaø ba gian Hoàng Höông phoá ôû

döôùi giaøn thöôùc döôïc. Vöu thò cuõng ñaõ ñeán. Moïi ngöôøi ñeàu ôû ñaáy chæ

thieáu Bình Nhi thoâi.

Luùc Bình Nhi veà, coù vôï hoï Laâm, vôï hoï Laïi ñöa leã vaät ñeán, heát

ngöôøi noï ñeán ngöôøi kia, haøng treân, haøng giöõa, haøng döôùi, ñeàu mang

leã ñeán chuùc thoï khaù nhieàu. Bình Nhi mang tieàn ra thöôûng vaø caùm ôn,

roài ñem caùc thöù leã vaät trình Phöôïng Thö, chæ giöõ laïi moät vaøi thöù ñeå

duøng thoâi. Coù thöù khoâng nhaän; coù thöù nhaän roài laïi ñem thöôûng cho

ngöôøi khaùc ngay. Baän roän luùc laâu, laïi phaûi chôø Phöôïng Thö aên mì

xong môùi ñi thay quaàn aùo sang beân vöôøn. Vöøa tôùi nôi, ñaõ gaëp maáy a

hoaøn ñi môøi, roài cuøng vaøo Hoàng Höông phoá thì thaáy khaép nôi toaøn laø

ñoài moài saùng ngôøi, phuø dung röïc rôõ. Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi noùi: “Thoï tinh

ñuû caû roài!” Roài môøi boán ngöôøi ngoài ôû baøn treân, nhöng khoâng ai chòu

leân.

- 937 -

Tieát phu nhaân noùi:

- Ta giaø roài, khoâng hôïp vôùi boïn tuoåi treû, neáu ngoài ñaây coù phaàn goø

boù, chi baèng leân naèm ôû nhaø treân thì hôn. Ta cuõng khoâng aên, khoâng

uoáng röôïu gì, ñeå cho caùc ngöôi ôû ñaây ñöôïc töï nhieân.

Vöu thò nhaát ñònh khoâng nghe. Baûo Thoa noùi:

- Theá cuõng ñöôïc. Cöù ñeå meï toâi leân nhaø naèm nghæ thì deã chòu hôn.

Tuøy yù thích, ngöôøi thích aên gì, thì ñöa leân. Vaû laïi treân aáy vaéng ngöôøi,

laïi coù theå troâng nom ñöôïc.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Ñaõ theá thì cung kính khoâng baèng theo yù ngöôøi.

Moïi ngöôøi ñeàu ñöa Tieát phu nhaân leân nhaø treân, troâng nhöõng ñöùa

haàu nhoû traûi neäm vaø ñaët goái döïa, roài daën:

- Phaûi boùp ñuøi cho baø caån thaän, phaûi pha traø roùt nöôùc, khoâng

ñöôïc tò naïnh ñoå ñöa cho nhau. Thöùc aên seõ ñöa leân sau. Baø aên xong thì

cho chuùng maøy. Khoâng ñöùa naøo ñöôïc ñi ñaâu ñaáy.

Luõ haàu nhoû ñeàu vaâng lôøi.

Thaùm Xuaân quay veà. Baûo Caàm, Tuï Yeân ñöôïc môøi ngoài treân, Bình

Nhi ngoài ngoaûnh phía taây, Baûo Ngoïc ngoaûnh phía ñoâng. Thaùm Xuaân

laïi môøi Uyeân Öông leân, hai ngöôøi ngoài ñoái dieän nhau. Baûo Thoa, Ñaïi

Ngoïc, Töông Vaân, Ngheânh Xuaân, Tích Xuaân, theo thöù töï ngoài ôû baøn

phía taây, laïi keùo Höông Laêng, Ngoïc Xuyeán ngoài ngang haøng. Vöu Thò,

Lyù Hoaøn ngoài ôû baøn thöù ba, laïi keùo Taäp Nhaân, Thaùi Vaân cuøng ngoài,

Töû Quyeân, Oanh Nhi, Tình Vaên, Tieåu Loa, Tö Kyø thì ngoài chung

quanh baøn thöù tö.

Thaùm Xuaân ñònh naâng cheùn möøng. Boïn Baûo Caàm ñeàu noùi:

- Laøm nhö theá thì caû ngaøy cuõng chaúng xong.

Moïi ngöôøi môùi chòu thoâi. Hai coâ xaåm ñaùnh ñaøn haùt chuùc thoï. Moïi

ngöôøi ñeàu noùi:

- ÔÛ ñaây chuùng loâi khoâng ai nghe nhöõng caâu haùt queâ aáy ñaâu. Caùc

chò leân nhaø treân haùt cho baø dì nghe ñeå ñôõ buoàn. Roài choïn maáy moùn

aên ngon, sai ngöôøi mang leân cho Tieát phu nhaân. Baûo Ngoïc noùi:

- Ngoài im thì khoâng coù thuù gì, neân laøm töûu leänh môùi vui.

Trong ñoù coù ngöôøi noùi laøm leänh naøy hay, laøm leänh kia hay. Ñaïi

Ngoïc noùi:

- 938 -

- Cöù yù toâi, ñem buùt giaáy ra keâ heát caùc thöù töûu leänh, roài boû vaøo ruùt

thaêm, ruùt ñöôïc caùi naøo, chuùng ta laøm caùi aáy.

Moïi ngöôøi ñeàu noùi: “Hay laém”. Lieàn sai laáy buùt giaáy ra.

Gaàn ñaây Höông Laêng hoïc laøm thô, ngaøy naøo cuõng taäp vieát, troâng

thaáy buùt giaáy khoâng nhòn ñöôïc, voäi ñöùng daäy noùi:

- Ñeå toâi vieát cho.

Moïi ngöôøi nghó moät luùc, ñöôïc taát caû möôøi töûu leänh, ñoïc ra cho

Höông Laêng vieát, roài vo vieân boû vaøo trong caùi loï. Thaùm Xuaân baûo

Bình Nhi gaép. Bình nhi xoùc ñeàu leân, laáy ñuõa gaép moät caùi, môû ra xem,

thaáy vieát hai chöõ “xaï phuùc”.(1)

Baùo Thoa cöôøi noùi:

- Laïi vôù caùi leänh töø ñôøi oâng toå oâng tinh naøo roài. “Xaï phuùc” coù töø

laâu nhöng ñaõ thaát truyeàn, sau naøy ngöôøi ta môùi bòa ra, khoù hôn taát caû

caùc töûu leänh khaùc. ÔÛ ñaây coù tôùi nöûa soá ngöôøi khoâng hieåu, chi baèng boû

ñi, gaép caùi khaùc ñeå cho ngöô�b>

Thaùm Xuaân cöôøi, noùi:

- Ñaõ gaép ñöôïc, sao laïi boû ñi? Baây giôø gaép theâm caùi khaùc, neáu gaép

ñuùng caùi leänh ngöôøi nhaõ ngöôøi tuïc ñeàu thöôûng thöùc ñöôïc, seõ ñeå cho hoï

duøng caùi leänh aáy, coøn chuùng ta cöù theo caùi leänh naøy.

Noùi xong, laïi baûo Taäp Nhaân gaép moät caùi, laø chöõ “maãu chieán”(2).

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Caùi naøy giaûn dò vui nhoän, hôïp vôùi tính toâi. Toâi khoâng phôi caùi

“xaï phuùc”, khoûi phaûi buoàn teû, toâi chæ ñaùnh toan thoâi.

Thaùm Xuaân noùi:

- Coâ naøy phaù roái töûu leänh. Chò Baûo phaït coâ aáy moät cheùn.

Baûo Thoa khoâng cho Töông Vaân phaân traàn, doác luoân cho moät

cheùn röôïu.

Thaùm Xuaân noùi:

- Toâi laø ngöôøi caàm leänh, uoáng tröôùc moät cheùn. Khoâng caàn noùi gì

caû, ai naáy ñeàu phaûi nghe toâi caét ñaët. Ñem hoäp suùc saéc ñeán ñaây, coâ

Caàm gieo tröôùc, roài theo thöù töï, neáu hai ngöôøi gieo ñuùng ñieåm nhau,

thì moät ngöôøi ñoá, moät ngöôøi ñoaùn.

(1) Moät troø chôi röôïu, ñaïi khaùi: ngöôøi naøy duøng chöõ ñoá, ngöôøi kia duøng chöõ giaûng.

(2) Ñaùnh toan.

- 939 -

Baûo Caàm gieo ñöôïc maët “tam”. Tuï Yeân, Baûo Ngoïc gieo khoâng

ñuùng, ñeán Höông Laêng môùi gieo ñöôïc maët “tam”, Baûo Caàm cöôøi noùi:

- Chæ noùi nhöõng chuyeän vui ôû trong nhaø thoâi, neáu noùi caùc vieäc ôû

ngoaøi thì xa xoâi quaù khoâng bieát ñaâu maø laàn.

Thaùm Xuaân noùi:

- Ñuùng ñaáy. Ñoaùn ba laàn khoâng ñuùng phaûi phaït moät cheùn. Baây

giôø chò ñoá ñeå chò aáy ñoaùn.

Baûo Caàm nghó moät luùc, noùi chöõ “laõo”. Höông Laêng voán khoâng

quen chôi caùi leänh naøy, nghó moät luùc khoâng ra, troâng suoát caû nhaø, caû

baøn tieäc, cuõng khoâng tìm ñöôïc caâu thaønh ngöõ naøo hôïp vôùi chöõ “laõo”

caû. Töông Vaân nghe vaäy cuõng nhìn quanh nhìn quaån, chôït troâng thaáy

treân cöûa coù daùn ba chöõ “Hoàng Höông phoá” bieát ngay laø Baûo Caàm ñoá

chöõ “phoá” trong caâu “ngoä baát nhö laõo phoá”(1). Thaáy Höông Laêng ñoaùn

khoâng ñuùng, moïi ngöôøi laïi ñaùnh troáng giuïc. Töông Vaân kheõ keùo

Höông Laêng, baûo noùi chöõ “ñöêng �ïc”. Ñaïi Ngoïc troâng thaáy noùi:

- Phaït noù ñi. Noù laïi gaø roài ñaáy.

Moïi ngöôøi ñeàu bieát, laøm aàm leân vaø phaït Töôøng Vaân moät cheùn.

Töông Vaân töùc quaù, laáy ñuõa ñaùnh vaøo tay Ñaïi Ngoïc. Höông Laêng cuõng

phaûi phaït moät cheùn. Roài ñeán Baûo Thoa vaø Thaùm Xuaân gieo ñuùng

ñieåm nhau. Thaùm Xuaân ñoá chöõ “nhaân”.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Chöõ “nhaân” thì roäng quaù.

Thaùm Xuaân cöôøi, noùi:

- Theâm moät chöõ nöõa, ñoá hai chöõ maø ñoaùn cuõng khoâng roäng ñaâu.

Noùi xong laïi ñoïc moät chöõ “song” nöõa. Baûo Thoa vöøa nghó, thaáy

treân baøn tieäc coù thòt gaø, chaéc coâ ta duøng hai ñieån: “keâ song”(2) vaø “keâ

nhaân”(3) lieàn ñoaùn ngay laø chöõ “thôøi”. Thaùm Xuaân bieát Baûo Thoa ñoaùn

ñuùng, theo ñieån “keâ theâ vu thôøi”(4). Hai ngöôøi cöôøi roài uoáng moät cheùn

röôïu.

Töông Vaân khoâng chôø ñöôïc, ñaõ ñaùnh toan vôùi Baûo Ngoïc, heùt

“tam” heùt “nguõ” aàm leân. Baøn beân kia, Vöu thò vôùi Uyeân Öông cuõng

(1) Ta khoâng baèng loøng laõo laøm vöôøn - chöõ trong saùch luaän ngöõ.

(2) Ngoâi nhaø yeân laëng ñeå ñoïc saùch.

(3) Chöùc quan giöõ troáng canh buoåi saùng.

(4) Gaø ñaäu treân giaäu - chöõ trong Kinh Thi.

- 940 -

ñaùnh toan, heùt “thaát” heùt “baùt” aàm leân. Bình Nhi vôùi Taäp Nhaân cuõng

ñaùnh toan, toaøn nghe voøng xuyeán treân tay rung ñoäng leûng keûng. Moät

luùc, Töông Vaân ñöôïc Baûo Ngoïc; Taäp Nhaân ñöôïc Bình Nhi; hai ngöôøi

heïn tröôùc nhöõng caâu töûu leänh.

Töông Vaân noùi:

- Vaøo ñaàu phaûi ñoïc moät caâu coå vaên, moät caâu thô cuõ, moät caâu teân

baøi, moät caâu teân khuùc haùt, laïi phaûi moät caâu noùi ôû trong quyeån lòch.

Taát caû phaûi lieàn nghóa vôùi nhau. Ñeán cuoái phaûi coù moät caâu teân moät

thöù quaû hoaëc moät thöùc aên, coù yù lieân quan vôùi vieäc ngöôøi.

Moïi ngöôøi noùi:

- Chæ coù töûu leänh cuûa coâ aáy laø raéc roái hôn caû, nhöng cuõng coù yù

nghóa ñaáy.

Lieàn giuïc Baûo Ngoïc noùi. Baûo Ngoïc cöôøi.

- Ai ñaõ hoïc qua caùi aáy? Phaûi ñeå nghó moät luùc ñaõ.

Ñaïi Ngoïc lieàn noùi:

- Thoâi anh haõy uoáng theâm moät cheùn röôïu ñi, em noùi hoä cho.

Baûo Ngoïc quaû uoáng röôïu thaät. Roài nghe Ñaïi Ngoïc ñoïc:

Chim vuï cuøng bay vôùi daùng chieàu,

Qua soâng, gioù loäng, nhaïn buoàn keâu.

Theá laø nhaïn ñaõ queø ñoâi caúng.

Khieán ngöôøi chín khuùc ruoät haét hiu(1)

Ñoù laø chim Hoàng nhaïn bay ñeán.

Moïi ngöôøi nghe vaäy cöôøi noùi: “Ñoïc ra moät traøng nhö vaäy cuõng coù

yù nghóa ñaáy!” Ñaïi Ngoïc laáy tay caëp quaû gieû ñoïc caâu cuoái:

Haït gieû phaûi chaêng laø ñaù giaët;

Tieáng ñaâu ñaäp aùo khaép muoân nhaø.

Xong leänh, Uyeân Öông, Taäp Nhaân moãi ngöôøi ñeàu noùi moät caâu tuïc

ngöõ, coù keøm theo moät chöõ “thoï” khoâng caàn phaûi keå roõ.

Moïi ngöôøi laïi laàn löôït ñoá nhau lung tung. ÔÛ treân thì Töông Vaân

ñoái laïi vôùi Baûo Caàm. Lyù Hoaøn vaø Tuï Yeân gieo ñuùng ñieåm nhau. Lyù

Hoaøn ñoá chöõ “bieàu” (baàu). Tuï Yeân ñoaùn chöõ “luïc” (xanh). Hai ngöôøi

(1) Baøi naøy moãi caâu coù moät ñieån tích, ñuùng nhö lôøi Töông Vaân giao heïn.

- 941 -

hieåu yù nhau, cuøng uoáng moät cheùn. Töông Vaân ñoá thua, lieàn hoûi ñeán

caâu ñaàu vaø caâu cuoái leänh. Baûo Caàm cöôøi noùi:

- Môøi coâ vaøo caùi voø naøy.(1)

Moïi ngöôøi cöôøi noùi:

- Duøng caùi ñieån naøy raát thích ñaùng.

Töông Vaân lieàn ñoïc:

- Vuøn vuït moâng meânh, treân soâng soùng cuoän ngaäp trôøi xanh; phaûi

duøng daây saét, goø laïi chieác thuyeàn leânh ñeânh; gaëp khi soùng gioù, khoâng

neân xuaát haønh.

Moïi ngöôøi nghe vaäy ñeàu cöôøi noùi: “Thöïc kheùo noùi ñuøa laøm ngöôøi

ta cöôøi ñöùt ruoät. Thaûo naøo coâ aáy ra caùi leänh naøy”. Hoï laïi giuïc: “Ñoïc

mau caâu cuoái ñi”. Töông Vaân uoáng röôïu, gaép moät mieáng thòt vòt, nhaáp

moät hôùp röôïu, chôït thaáy trong baùt coù nöûa caùi ñaàu vòt lieàn moi laáy oùc

ra aên. Moïi ngöôøi laïi giuïc: “Ñöøng coù maûi aên nöõa, haõy ñoïc ngay ñi”.

Töông Vaân caàm ñuõa leân noùi:

- Ñaàu vòt khoâng phaûi laø “a ñaàu”(2)

Treân ñaàu laøm gì coù daàu queá?

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi. Tình Vaên, Tieåu Loa chaïy ñeán noùi:

- Coâ Vaân thaät kheùo ñuøa, ñem chuùng toâi ra laøm troø cöôøi, phaûi phaït

moät cheùn môùi ñöôïc. Taïi sao coâ laïi bieát chuùng toâi phaûi boâi daàu hoa

queá? Phaûi cho chuùng toâi moãi ngöôøi moät loï daàu hoa queá ñeå boÀ�. �i!

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Coâ aáy cuõng muoán cho caùc coâ moät loï daàu ñaáy, nhöng laïi sôï can

toäi aên troäm phaûi ra cöûa quan.

Moïi ngöôøi khoâng ñeå yù ñeán. Chæ coù Baûo Ngoïc hieåu roõ, cuùi ñaàu

khoâng noùi gì. Thaùi Vaân coù taät giaät mình, ñoû böøng maët leân, Baûo Thoa

kheõ ñöa maét cho Ñaïi Ngoïc. Ñaïi Ngoïc ñaõ noùi lôõ lôøi vaø ñònh treâu Baûo

(1) Voõ Haäu ñôøi nhaø Ñöôøng, coù Chu Höng vaø Lai Tuaán Thaàn tra xeùt toäi phaïm raát laø taøn

aùc. Sau coù ngöôøi noùi: Chu Höng laøm phaûn. Voõ Haäu sai tra hoûi. Lai Tuaán Thaàn môøi Chu

Höng ñeán hoûi: “Toâi tra xeùt tuø phaïm nhieàu ñöùa khoâng chòu thuù thì neân laøm theá naøo?”

Chu Höng noùi: “Vieäc aáy raát deã, chæ laáy moät caùi voø lôùn, ñoát than noùng xung quanh, roài baét

noù vaøo, thì vieäc gì noù chaúng thuù nhaän”. Lai Tuaán Thaàn lieàn sai ngöôøi laáy caùi voø lôùn, ñoát

than ñoû leân, roài noùi vôùi Chu Höng: “Xin môøi baùc vaøo trong voø, vì coù ngöôøi caùo giaùc baùc”.

Chu Höng cuùi ñaàu xin nhaän toäi.

(2) “Ñaàu vòt” tieáng Trung Quoác cuõng ñoïc laø a ñaàu, vaø a ñaàu coù nghóa laø ñöùa ôû.

- 942 -

Ngoïc thoâi, khoâng ngôø laïi ñuïng chaïm ñeán Thaùi Vaân, aên naên khoâng

kòp, voäi quay ra laøm leänh ñaùnh toan deå xí xoùa caâu chuyeän.

Cuoái cuøng Baûo Ngoïc laïi gieo ñuùng ñieåm vôùi Baûo Thoa, Baûo Thoa

ñoá chöõ “baûo”. Baûo Ngoïc nghó moät luùc, bieát laø Baûo Thoa noùi ñuøa, lieàn

troû vieân ngoïc “thoâng linh” cuûa mình cöôøi noùi:

- Chò mang toâi ra ñuøa moät caùch nhaõ, toâi ñaõ ñoaùn ñöôïc roài. Noùi ra

thì chò ñöøng giaän, toâi ñoaùn laø chöõ “thoa” töùc laø teân cuûa chò.

Moïi ngöôøi noùi:

- Theá thì caét nghóa ra sao?

Baûo Ngoïc noùi:

- Chò aáy ñoá chöõ “baûo” taát nhieân ôû döôùi chöõ “baûo” phaûi laø chöõ

“ngoïc”. Toâi ñoaùn chöõ “thoa”, vì thô cuõ coù caâu: “Thoa ngoïc goõ xong taøn

ñuoác laïnh”, ñoaùn nhö theá chaúng ñuùng aø?

Töông Vaân noùi:

- Khoâng theå duøng vieäc ngöôøi thôøi baây giôø ñöôïc. Caû hai ngöôøi ñeàu

ñaùng phaït.

Höông Laêng noùi:

- Khoâng chæ laø vieäc thôøi baây giôø, maø tröôùc kia cuõng ñaõ coù noùi roài.

Töông Vaân noùi:

- Hai chöù “baûo ngoïc” khoâng thaáy ôû ñaâu caû, coù chaêng chæ trong

nhöõ;ng caâu ñoái möøng xuaân, chöù Kinh Thi, Kinh Thö ñeàu khoâng cheùp

ñeán, khoâng theå noùi theá ñöôïc.

Höông Laêng noùi:

- Ngaøy tröôùc toâi ñoïc thô nguõ ngoân cuûa Saàm Gia Chaâu coù moät caâu:

“Nôi naøy nhieàu baûo ngoïc”. Theá maø coâ queân aø? Sau ñoïc thô thaát ngoân

tuyeät cuù cuûa Lyù Nghóa Sôn laïi coù moät caâu: “Thoa baùu ngaøy naøo khoâng

baùm buïi?” Toâi thöôøng cöôøi noùi: thì ra teân hai ngöôøi aáy ñeàu coù ôû trong

thô Ñöôøng caû.

Moïi ngöôøi cöôøi, noùi:

- Theá laø khoâng hoûi vaøo ñaâu ñöôïc nöõa roài, coâ phaûi phaït moät cheùn!

Töông Vaân khoâng traû lôøi, ñaønh phaûi uoáng röôïu phaït. Moïi ngöôøi

laïi gieo ñieåm ñaùnh toan.

Nhaân Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân ñi vaéng, khoâng coù ai cai quaûn,

neân hoï cöù chôi ñuøa böøa baõi, hoø heùt aàm ó, ñaày nhaø ñoû xanh tha thöôùt,

- 943 -

chaâu ngoïc rung rinh, raát laø vui nhoän. Chôi ñuøa moät luùc roài moïi ngöôøi

tan tieäc ra veà, rieâng Töông Vaân khoâng thaáy ñaâu caû. Ai naáy cöù töôûng

coâ ta ñi ra ngoaøi roài trôû vaøo ngay, khoâng ngôø caøng chôø caøng maát huùt,

lieàn sai ngöôøi ñi tìm khaép nôi, nhöng naøo coù thaáy.

Khi aáy vôï Laâm Chi Hieáu daãn maáy baø giaø ñeán, moät laø xem coù vieäc

gì sai khieán; hai laø sôï boïn a hoaøn coøn treû tuoåi, nhaân luùc Vöông phu

nhaân ñi vaéng, khoâng chòu nghe lôøi Thaùm Xuaân, uoáng röôïu böøa baõi,

laøm maát theå thoáng.

Thaùm Xuaân bieát yù, cöôøi noùi:

- Caùc baø khoâng ñaønh taâm, ñeán ñaây doø xeùt. Chuùng toâi khoâng heà

uoáng röôïu nhieàu ñaâu, chaúng qua chò em chôi ñuøa vôùi nhau, möôïn cheùn

laøm vui ñaáy thoâi. Caùc baø ñöøng lo.

Lyù Hoaøn, Vöu thò ñeàu cöôøi noùi:

- Caùc baø veà nghæ thoâi. Chuùng toâi khoâng ñeå cho hoï uoáng nhieàu

röôïu ñaâu.

Vôï Laâm Chi Hieáu cöôøi noùi:

- Chuùng toâi bieát roài. Ngay nhöõng khi cuï cho uoáng röôïu, caùc coâ coøn

chaúng chòu uoáng. Baây giôø caùc baø khoâng coù nhaø taát nhieân caùc coâ chæ

chôi ñuøa ñaáy thoâi. Chuùng toâi sôï coù vieäc gì sai baûo neân ñeán chöïc saün.

Vaû laïi muøa naøy ngaøy daøi, caùc coâ chôi moät luùc roài cuõng neân aên moät

chuùt gì. Ngaøy thöôøng caùc coâ khoâng aên ñöôïc nhieàu, baây giôø uoáng maáy

cheùn röôïu, neáu khoâng aên sôï sinh beänh ra.</p>
Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Baø noùi ñuùng ñaáy, chuùng toâi phaûi aên chöù!

Roài quay laïi baûo mang ñoà ñieåm taâm leân. Thaùm Xuaân laïi cöôøi noùi:

- Caùc baø ñi nghæ hay sang beân kia chuyeän troø vôùi dì Tieát cho vui.

Toâi seõ sai ngöôøi mang ngay röôïu sang ñeå caùc baø uoáng.

Vôï Laâm Chi Hieáu cöôøi noùi:

- Chuùng toâi khoâng daùm nhaän.

Hoï ñöùng moät luùc roài môùi veà.

Bình Nhi sôø leân maët cöôøi noùi:

- Maët toâi noùng roài, khoâng tieän tieáp hoï. Cöù yù toâi, neân xeáp doïn ñi

thoâi, ñöøng ñeå hoï quay trôû laïi thì chaúng ra sao caû.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- 944 -

- Khoâng vieäc gì, duø sao chuùng ta khoâng uoáng nhieàu röôïu laø ñöôïc

roài.

Chôït moät ñöùa haàu beù cöôøi hì hì, ñeán noùi:

- Caùc coâ ra mau maø xem coâ Vaân say röôïu, ra hoùng maùt, nguû ngay

ôû treân hoøn ñaù sau nuùi kia kìa.

Moïi ngöôøi nghe noùi ñeàu cöôøi:

- Ñöøng laøm oàn leân!

Hoï chaïy ra xem, thaáy Töông Vaân ñaàu goái vaøo caùi khaên luïa boïc

chuøm hoa thöôïc döôïc, ñang nguû say treân hoøn ñaù ôû heûm nuùi. Hoa

thöôïc döôïc bay ñaày leân ngöôøi, maët muõi vaø quaàn aùo söïc nhöõng muøi

thôm. Quaït trong tay rôi xuoáng ñaát cuõng bò hoa phuû laáp maát moät nöûa.

Moät ñaøn ong böôùm xoân xao bay löôïn chung quanh. Moïi ngöôøi troâng

thaáy, vöøa cöôøi vöøa yeâu, voäi ñaùnh thöùc vaø naâng coâ ta daäy. Töông Vaân

vaãn nguû say, mô noùi leänh röôïu, mieäng coøn laûm nhaûm: “Suoái theâm say

röôïu... phaûi ñöa veà… neân gaëp baïn beø”.

Moïi ngöôøi ñaåy coâ ta daäy, cöôøi noùi:

- Mau tænh daäy, ñi aên côm, nguû ôû ñaù öôùt naøy thì oám maát!

Töông Vaân lim dim con maét, nhìn moïi ngöôøi, laïi cuùi ñaàu nhìn

mình, môùi bieát laø say. Nguyeân Töông Vaân ñònh ra choã vaéng hoùng maùt,

khoâng ngôø bò phaït maáy cheùn röôïu, söùc yeáu khoâng chòu noåi, lieàn nguû

ñi maát, trong buïng coù yù hoái haän. Ngay luùc ñoù coù moät ñöùa haàu nhoû

böng chaäu nöôùc röûa maët, vaø hai ñöùa mang göông löôïc phaán saùp ñeán.

Moïi ngöôøi ñöùng chôø. Töông Vaân ngoài treân hoøn ñaù ñaùnh phaán chaûi

ñaàu, roài ñöùng daäy cuøng veà Hoàng Höông phoá. Laïi uoáng maáy cheùn nöôùc

traø ñaëc. Thaùm Xua�span�n voäi sai laáy vieân ñaù tænh röôïu cho coâ ta ngaäm.

Moät luùc laïi cho aên canh chua, môùi thaáy tænh daàn. Baáy giôø laïi choïn

maáy thöù hoa quaû mang sang bieáu Phöôïng Thö, Phöôïng Thö cuõng bieáu

laïi maáy thöù. Boïn Baûo Thoa aên ñieåm taâm xong, coù ngöôøi ngoài laïi, coù

ngöôøi ñöùng daäy, coù ngöôøi ra ngoaøi, coù ngöôøi töïa vaøo lan can xem caù,

thích gì chôi naáy, cöôøi noùi aàm ó. Thaùm Xuaân ñaùnh côø vôùi Baûo Caàm,

Baûo Thoa, Tuï Yeân ñöùng xem. Ñaïi Ngoïc vaø Baûo Ngoïc thì to nhoû vôùi

nhau ôû döôùi raëng hoa, khoâng bieát laø noùi nhöõng gì.

Boãng thaáy vôï Laâm Chi Hieáu vaø moät boïn con gaùi ñöa moät ngöôøi

ñaøn baø ñeán. Ngöôøi naøy neùt maët buoàn raàu, khoâng daùm leân treân nhaø,

chæ ñöùng ôû döôùi theàm quyø vaùi. Thaùm Xuaân coù moät quaân côø bò nöôùc bí,

- 945 -

tính ñi tính laïi, neáu gôõ ñöôïc hai quaân thì maát moät nöôùc quan troïng,

hai maét chaêm chuù nhìn vaøo baøn côø, moät tay ñeå vaøo trong hoäp, sôø

quaân côø suy nghó. Vôï Laâm Chi Hieáu ñöùng chôø maõi. Thaùm Xuaân quay

laïi uoáng nöôùc môùi troâng thaáy, hoûi:

- Vieäc gì ñaáy?

Vôï Laâm Chi Hieáu troû ngöôøi ñaøn baø aáy noùi:

- Ngöôøi naøy laø meï Thaùi Nhi haàu ôû beân nhaø coâ Tö, hieän ñöông

haàu haï trong vöôøn. Vöøa roài toâi nghe thaáy noù noùi nhieàu caâu baäy,

nhöõng lôøi noù noùi toâi khoâng daùm trình. Coâ cöù neân ñuoåi noù ñi môùi phaûi.

Thaùm Xuaân noùi:

- Sao khoâng ñi trình môï Caû.

- Môï Caû sang beân dì Tieát. Toâi ñaõ gaëp vaø trình roài, môï baûo sang

trình coâ.

- Sao khoâng ñi trình môï Hai?

Bình Nhi noùi:

- Thoâi khoâng trình cuõng ñöôïc, toâi veà noùi laø ñuû. Ñaõ theá thì haõy

ñuoåi noù ra, chôø baø veà seõ trình. Xin coâ ñònh ñoaït cho.

Thaùm Xuaân gaät ñaàu roài laïi cuùi xuoáng ñaùnh côø. Vôï Laâm Chi Hieáu

daãn ngöôøi ñaøn baø aáy ñi ra.

Ñaïi Ngoïc vaø Baûo Ngoïc ñöùng döôùi raëng hoa, ngaém nhìn ñaèng xa,

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Coâ Ba nhaø anh thaät laø khoân ngoan quaù. Tuy baûo coâ ta troâng

nom coâng vieäc, nhöng moät chuùt cuõng khoâng daùm laøm quaù tay, neáu laø

ngöôøi khaùc ñaõ laøm möa laøm gioù roài.

Baûo Ngoïc noùi:

- Em khoâng bieát, khi em oám, coâ aáy ñaõ laøm ñöôïc maáy vieäc. Vöôøn

naøy ñaõ chia cho maáy ngöôøi troâng nom. Baây giôø muoán nhoå moät caùi coû

cuõng khoâng ñöôïc. Coâ aáy cuõng ñaõ bôùt ñöôïc maáy vieäc; laïi ñem anh vaø

chò Phöôïng ra laøm bung xung ñeå caám ñoaùn ngöôøi ta. Coâ aáy laø ngöôøi

bieát tính toaùn, khoâng nhöõng khoân ngoan maø thoâi ñaâu!

- Phaûi nhö theá môùi ñöôïc. Nhaø chuùng ta tieâu phí nhieàu quaù. Tuy

em khoâng phaûi troâng nom coâng vieäc, nhöng khi naøo trong loøng thö

thaùi, thöôøng hay tính toaùn, thaáy tieâu nhieàu maø thu ít. Baây giôø neáu

khoâng taèn tieän thì sau naøy laáy ñaâu cho ñuû.

- 946 -

- Duø sau naøy khoâng ñuû, hai chuùng ta cuõng khoâng ñeán noãi phaûi bò

thieáu thoán.

Ñaïi Ngoïc nghe noùi lieàn quay ngöôøi ñi leân nhaø tìm Baûo Thoa noùi

chuyeän.

Luùc Baûo Ngoïc saép ñi, thaáy Taäp Nhaân ñeán tay böng caùi khay sôn

chaïm loái lieân hoaøn, trong ñaët hai cheùn traø môøi, vaø hoûi:

- Coâ aáy ñi ñaâu roài? Toâi thaáy hai ngöôøi ñaõ laâu khoâng uoáng nöôùc,

neân pha hai cheùn traø mang laïi ñaây.

Baûo Ngoïc noùi:

- Khoâng phaûi coâ aáy ôû kia aø? Chò mang ñeán cho coâ aáy.

Noùi xong, Baûo Ngoïc caàm laáy moät cheùn nöôùc. Taäp Nhaân mang

cheùn nöôùc kia ñi, nhöng thaáy Ñaïi Ngoïc cuøng ngoài vôùi Baûo Thoa, maø

chæ coù moät cheùn nöôùc, lieàn noùi:

- Coâ naøo khaùt thì xin uoáng tröôùc, toâi laïi ñi pha nöõa.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Toâi khoâng uoáng, chæ caàn moät nguïm suùc mieäng thoâi.

Noùi xong caàm laáycheùn nöôùc uoáng moät nguïm, coøn thöøa nöûa cheùn

ñöa cho Ñaïi Ngoïc.

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Toâi laïi ñi pha theâm nöõa nheù?

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Chò ñaõ bieát beänh toâi roài, thaøy thuoác khoâng cho uoáng nhieàu nöôùc

traø, nöûa cheùn naøy laø ñuû. Caûm ôn chò nghó chu ñaùo quaù!

Noùi xong, uoáng heát vaø ñaët cheùn xuoáng.

Taäp Nhaân laïi sang laáy cheùn cuûa Baûo Ngoïc. Baûo Ngoïc hoûi:

- Töø naõy ñeán giôø khoâng thaáy Phöông Quan. Noù ñi ñaâu roài?

Taäp Nhaân nhìn chung quanh noùi:

- Noù vöøa môùi ôû ñaây. Maáy ngöôøi ñöông ñaùnh choïi gaø chôi, giôø

khoâng thaáy ñaâu caû.

Baûo Ngoïc nghe noùi, chaïy veà phoøng, thaáy Phöông Quan ñöông nguû

ôû treân giöôøng, maët ngoaûnh vaøo trong. Baûo Ngoïc ñaåy noù noùi:

- Ñöøng nguû nöõa, chuùng ta ra ngoaøi chôi moät laùt roài ñi aên côm.

- 947 -

- Caùc ngöôøi uoáng röôïu, khoâng nhìn gì ñeán toâi, naõy giôø toâi buoàn

quaù, thaø veà nguû cho xong.

Baûo Ngoïc keùo Phöông Quan daäy, cöôøi baûo:

- Chieàu nay chuùng ta laïi uoáng röôïu ôû nhaø. Ñeå roài toâi baûo chò Taäp

Nhaân daãn coâ leân aên chung moät baøn coù ñöôïc khoâng?

- Ngaãu Quan, Nhuïy Quan khoâng ai ñöôïc leân aên, moät mình toâi

leân ñaáy khoâng tieän. Toâi khoâng aên quen caùi moùn mì aáy. Vaû laïi sôùm

daäy cuõng khoâng muoán aên. Vöøa roài ñoùi, toâi ñaõ noùi vôùi thím Lieãu laøm

cho toâi moät baùt canh vôùi nöûa baùt côm, toâi aên ôû ñaây laø ñöôïc roài. Neáu

chieàu hoâm nay uoáng röôïu, ñöøng ai ngaên toâi, ñeå toâi uoáng ñuû söùc môùi

ñöôïc. Tröôùc toâi ôû nhaø, uoáng ñöôïc hai ba caân röôïu Hueä Toaøn ñaáy. Baây

giôø hoïc caùi ngheà khoán naïn naøy, hoï baûo uoáng vaøo hoûng maát gioïng,

neân maáy naêm nay khoâng bieát ñeán röôïu laø gì. Hoâm nay toâi phaûi phaù

giôùi môùi ñöôïc.

- Vieäc aáy cuõng deã thoâi.

Boãng thím Lieãu sai ngöôøi mang moät caùi quaû ñeán. Xuaân Yeán ñôõ

laáy, môû ra xem, trong coù moät baùt canh da gaø boïc toâm, moät baùt vòt taàn

röôïu, moät ñóa nem ngoãng öôùp maën, moät ñóa boán mieáng baùnh cuoán haït

thoâng troän vôùi söõa, moät lieãn côm gaïo taùm noùng, thôm phöùc. Xuaân

Yeán, ñeå caû leân baøn, chaïy ñi ñaët baùt ñuõa roài xôùi moät baùt côm, Phöông

Quan noùi:

- Môõ ngaáy laém, ai aên ñöôïc nhöõng thöù naøy!

Roài chæ laáy canh chan côm aên moät baùt, gaép maáy mieáng thòt

ngoãng thoâi. Baûo Ngoïc ngöûi thaáy muøi ngon hôn thöùc aên moïi ngaøy, lieàn

aên moät mieáng baùnh cuoán, laïi baûo Xuaân Yeán xôùi nöûa baùt côm chan

canh aên raát ngon laønh. Xuaân Yeán vaø Phöông Quan ñeàu cöôøi.

Xuaân Yeán ñònh ñöa traû nhöõng thöùc aên coøn thöøa laïi, Baûo Ngoïc noùi:

- Cöù aên ñi, neáu khoâng ñuû thì baûo laáy theâm.

- Khoâng caàn laáy theâm nöõa, theá naøy laø ñuû. Vöøa roài chò Xaï Nguyeät

cho chuùng toâi aên hai ñóa ñieåm taâm, baây giôø toâi aên nhöõng thöù naøy

cuõng ñuû.

Noùi xong Xuaân Yeán ñöùng ôû caïnh baøn aên. Roài ñeå laïi hai caùi baùnh

cuoán, noùi:

- Caùi naøy ñeå phaàn meï toâi. Chieàu nay coù uoáng röôïu, cho toâi uoáng

vaøi cheùn nheù.

- 948 -

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Coâ cuõng thích uoáng röôïu aø? Chieàu nay chuùng ta seõ uoáng moät böõa

thaät say. Chò Taäp Nhaân vaø chò Tình Vaên cuõng uoáng ñöôïc khaù ñaáy,

nhöng ngaøy naøo cuõng uoáng thì khoâng tieän. Nhaân dòp hoâm nay chuùng

ta phaù giôùi moät böõa. Laïi coøn vieäc naøy, toâi ñònh baûo coâ nhöng queân

maát, giôø môùi nhôù ra. Töø nay trôû ñi, coâ phaûi troâng nom Phöông Quan,

coù ñieàu gì sô suaát, coâ neân nhaéc noù. Chò Taäp Nhaõn khoâng troâng nom

xueå ñaâu.

- Toâi bieát roài, caäu khoâng phaûi baän taâm ñeán. Nhöng vieäc chò Naêm

thì theá naøo?

- Chò baûo thím Lieãu bieát, ngaøy mai cho noù vaøo ñaây. Toâi daën hoï

moät caâu laø xong.

Phöông Quan nghe roài cöôøi:

- Ñuùng! Vieäc aáy caàn phaûi laøm ngay ñi.

Xuaân Yeán laïi sai hai ñöùa haàu nhoû ñeán haàu Baûo Ngoïc röûa tay,

uoáng nöôùc, coøn mình ñi thu doïn baùt ñóa giao cho baø giaø roài cuõng ñi

röûa tay, vaø sang tìm thím Lieãu. Baûo Ngoïc laïi ñi ñeán Hoàng Höông phoá

tìm caùc chò em. Phöông Quan caàm khaên vaø quaït theo sau. Vöøa ra ñeán

cöûa, thaáy Taäp Nhaân vaø Tình Vaên daét tay nhau ñi vaøo, Baûo Ngoïc hoûi:

- Caùc chò ñeán laøm gì ñaáy?

Taäp Nhaân noùi:

- Doïn côm xong roài, chôø caäu ñeán aên ñaáy.

Baûo Ngoïc cöôøi, noùi laø vöøa môùi aên côm ôû nhaø xong, Taäp Nhaân cöôøi:

- Caäu aên nhö meøo aáy, chæ ñaùnh hôi laø ñaõ ñuû no. Tuy vaäy cuõng

neân tieáp hoï moät tyù.

Tình Vaên aán tay vaøo traùn Phöông Quan, noùi:

- Maøy laø con yeâu tinh! Hôû moät tyù laø chaïy ñi rình aên! Chaúng bieát

caùc ngöôøi ñaõ heïn nhau bao giôø roài? Sao khoâng baûo chuùng tao moät

tieáng?

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Chaúng qua vöøa gaëp thì aên ñaáy thoâi, chöù coù heïn hoø gì ñaâu.

- Ñaõ theá ôû ñaây cuõng voâ ích. Ngaøy mai chuùng ta böôùc caû ñeå moät

mình Phöông Quan ôû laïi cuõng ñuû sai roài.

- Chuùng toâi ñi ñöôïc, chöù ch&ograve; khoâng theå ñi ñöôïc.

- 949 -

- Toâi laø ngöôøi ñaùng ñi ñaàu tieân. Vöøa löôøi bieáng, vöøa thoâ tuïc, laïi

xaáu tính chaúng laøm ñöôïc vieäc gì.

- Neáu chò ñi maø caùi aùo loâng coâng chaùy mieáng nöõa thì ai laø ngöôøi

vaù cho? Chò ñöøng lôøi qua tieáng laïi vôùi toâi nöõa. Toâi nhôø laøm gì, duø laø

muõi chæ ñöôøng kìm, chò cuõng cöù !öôøi. Nhöng ñoù coù phaûi laø vieäc rieâng

cuûa toâi ñaâu, cuõng laø vieäc cuûa caäu aáy caû ñaáy. Khi toâi ñi vaéng maáy hoâm,

chò oám thaäp töû nhaát sinh, taïi sao laïi coá soáng coá cheát thöùc suoát ñeâm

vaù aùo cho caäu aáy? Theá laø nghóa laøm sao? Chò noùi ñi naøo! Sao laïi cöù

giaû boä ngaây thô maø cöôøi vôùi toâi? Noùi ñi xem sao?

Moïi ngöôøi noùi chuyeän roài ñi vaøo nhaø khaùch. Tieát phu nhaân cuõng

ñeán, theo thöù töï ngoài aên côm. Baûo Ngoïc chæ laáy nöôùc traø chan côm aên

nöûa baùt cho qua chuyeän.

AÊn xong, moïi ngöôøi uoáng nöôùc noùi chuyeän, roài ai thích gì chôi

naáy. ÔÛ beân ngoaøi, boïn Tieåu Loa, Höông Laêng, Phöông Quan, Nguïy

Quan, Ngaãu Quan, Ñaäu Quan ra vöôøn chôi. Moïi ngöôøi haùi ít hoa coû

ngoài xuùm laïi ôû baõi coû ñaùnh choïi gaø chôi. Ngöôøi naøy noùi: “Toâi coù caây

lieãu Quan AÂm”; ngöôøi kia noùi: “Toâi coù caây thoâng La Haùn”. Ngöôøi naøy

noùi: “Toâi coù caây truùc Quaân Töû”; ngöôøi kia noùi: “Toâi coù caây chuoái Myõ

Nhaân”. Ngöôøi naøy noùi: “Toâi coù coû tinh tinh”(1); ngöôøi kia noùi: “Toâi coù

hoa nguyeät nguyeät”(2). Ngöôøi naøy noùi: “Toâi coù hoa maãu ñôn trong vôû

Maãu Ñôn ñình”; ngöôøi kia noùi: “Toâi coù quaû tyø baø trong baûn Tyø baø kyù”.

Ñaäu Quan noùi:

- Toâi coù caønh hoa “tæ muoäi”.

Nghe vaäy khoâng ai ñaùp laïi, Höông Laêng lieàn noùi:

- Toâi coù caùnh hueä “phu theâ”.

Ñaäu Quan noùi:

- Xöa nay chaúng thaáy ai noùi caùnh hueä “phu theâ” caû.

Höông Laêng noùi:

- Moät caønh coù moät boâng hoa goïi laø “lan”, moät caønh coù maáy boâng

hoa goïi laø “hueä”. Treân döôùi ñeàu coù hoa thì goïi laø caùnh hueä “huynh ñeä”;

hoa nôû ngang nhau thì goïi laø caùnh hueä “phu theâ”. Chuøm hoa naøy cuûa

toâi nôû lieàn nhau, chaúng phaûi caùnh “phu theâ” laø gì?

(1) Coû tinh tinh cöù ñeán muøa haï muøa thu nôû hoa nhoû nhö sao.

(2) Hoa nguyeät nguyeät laø moät loaïi hoa hoàng, cöù ñeán cuoái thaùng saùu thì nôû.

- 950 -

Ñaäu Quan khoâng caõi laïi ñöôïc, ñöùng daäy cöôøi noùi:

- Cöù nhö chò noùi thì moät boâng hoa lôùn, moät boâng hoa beù laø caùnh

hueä “boá con”; boâng hoa quay löng laïi nhau thì goïi laø caùnh hueä “keû

thuø” aø? Choàng chò ñi vaéng hôn nöûa naêm nay, chò nhôù anh chaøng, neân

nhìn chuøm hoa, cuõng baûo laø hoa vôï choàng, khoâng bieát xaáu hoå!

Höông Laêng nghe noùi, ñoû maët leân, ñöùng daäy ñònh beïo Ñaäu Quan,

cöôøi maéng:

- Con ranh thoái mieäng naøy! Chæ noùi nhöõng chuyeän khoù ngöûi!

Ñaäu Quan thaáy vaäy khi naøo chòu tha, lieàn keùo Höông Laêng xuoáng,

quay laïi cöôøi baûo boïn Nhuïy Quan:

- Laïi ñaây giuøm toâi beïo vaøo moàm noù!

Hai ngöôøi vaät nhau ôû döôùi ñaát. Moïi ngöôøi voã tay cöôøi noùi:

- Hoûng roài! Vuõng nöôùc kia kìa, kheùo laøm baån caû quaàn môùi cuûa chò

aáy!

Ñaäu Quan quay laïi nhìn, thaáy beân caïnh coù moät vuõng nöôùc möa,

Höông Laêng bò baån quaàn ñaâm ngöôïng, voäi giaät tay boû chaïy. Moïi

ngöôøi cöôøi aàm leân, nhöng sôï Höông Laêng giaän laây neân cuõng boû ñi caû.

Höông Laõng ñöùng daäy, cuùi ñaàu nhìn, thaáy quaàn aùo mình haõy coøn

nöôùc baån ñöông nhoû töøng gioït, lieàn maéng luoân mieäng. Vöøa luùc aáy Baûo

Ngoïc troâng thaáy hoï choïi coû gaø, cuõng ñi ngaét coû ñeán chôi. Thaáy moïi

ngöôøi boû chaïy, chæ coøn trô laïi moät mình Höông Laêng ñöông cuùi ñaàu

nhìn xuoáng quaàn, lieàn hoûi:

- Taïi sao hoï chaïy caû theá?

- Toâi coù moät chuøm hoa “phu theâ”, hoï khoâng bieát laïi baûo toâi noùi

baäy, ñaâm ra caõi nhau. Hoï laïi laøm baån caû quaàn môùi cuûa toâi.

- Chò coù chuøm hoa “phu theâ” thì ñaây toâi laïi coù hoa aáu “tònh ñeá”.

Mieäng noùi, tay Baûo Ngoïc caàm moät caønh hoa aáu “tònh ñeá” chaäp caû

chuøm hoa “phu theâ” vaøo laøm moät.

Höông Laêng noùi:

- “Phu theâ” vôùi khoâng phu theâ, “tònh ñeá” vôùi chaúng tònh ñeá! Caäu

haõy nhìn caùi quaàn toâi ñaây naøy!

Baûo Ngoïc cuùi ñaàu nhìn, “uùi chaø” moät tieáng noùi:

- Taïi sao chò laïi bò keùo xuoáng buøn theá naøy? Ñaùng tieác! Luïa ñoû

thaïch löïu naøy deã baån laém!

- 951 -

- Ñaây laø cuûa coâ Caàm mang ñeán cho hoâm noï, coâ Baûo may moät caùi,

toâi may moät caùi, hoâm nay môùi ñem ra maëc ñaáy.

Baûo Ngoïc giaäm chaân thôû daøi:

- Nhaø caùc chò, moät ngaøy laøm hoûng moät caùi quaàn cuõng chaúng thaám

vaøo ñaâu. Nhöng moät laø coâ Caàm mang ñeán cho, chò vaø chò Baûo, moãi

ngöôøi may moät caùi. Quaàn cuûa chò Baûo coøn toát, maø quaàn cuûa chò ñaõ

hoûng roài, nhö theá chaúng phuï loøng toát cuûa coâ Caàm hay sao? Hai laø, dì

beân aáy cuõng laém nhôøi, toâi thöôøng nghe thaáy dì aáy baûo caùc chò hoang

phí, chæ phaù haïi, khoâng bieát tieác cuûa. Baây giôø ñeå dì aáy troâng thaáy, laïi

laøm raàm leân ñaáy!

Höông Laêng nghe vaäy chaïm truùng loøng mình, vui leân cöôøi noùi:

- Chính theá ñaáy. Tuy toâi coù maáy caùi quaàn môùi, nhöng ñeàu khoâng

gioáng maøu naøy. Coù caùi naøo gioáng, ñoåi ñöôïc thì hay, sau naøy seõ lieäu.

Baûo Ngoïc noùi:

- Chò cöù ñöùng ñaây, ñöøng ñi voäi. Neáu khoâng thì caû aùo loùt, quaàn ñuøi

vaø giaøy cuõng ñính buøn ñaáy. Taäp Nhaân coù may moät caùi quaàn gioáng heät

nhö theá. Nhöng vì chò aáy coù tang, chöa maëc ñeán. Toâi seõ laáy cho chò

ñoåi, coù ñöôïc khoâng.

Höông Laêng cöôøi, laéc ñaàu noùi:

- Khoâng ñöôïc. Neáu hoï bieát thì coøn ra laøm sao?

Baûo Ngoïc noùi:

- Sôï caùi gì? Chôø khi heát tang, chò aáy thích thöù gì, ta seõ traû cho

chò aáy, chaúng leõ laïi khoâng ñöôïc aø? Chò maø nghó theá thì coøn gì laø tình

thaân maät vôùi nhau haøng ngaøy? Vaû chaêng cuõng khoâng phaûi laø vieäc che

giaáu ngöôøi ta, chò cöù noùi vôùi chò Baûo laø ñöôïc. Chæ sôï dì toâi bieát laïi gaét

thoâi.

Höông Laêng nghó moät luùc cho laø phaûi, gaät ñaàu cöôøi noùi:

- Theá cuõng ñöôïc, khoâng daùm phuï loøng caäu. Toâi chôø ôû ñaây. Xin caäu

baûo chò aáy thaân haønh mang ñeán cho toâi môùi ñöôïc!

Baûo Ngoïc nghe noùi raát möøng, nhaän lôøi veà nhaø ngay. Roài cuùi ñaàu

ngaãm nghó: “Ñaùng tieác con ngöôøi nhö theá khoâng coù boá meï, queân caû hoï

haøng, bò ngöôøi ta doã ñi, laïi ñem baùn cho haïng vuõ phu aáy!” Roài laïi

nghó: “Daïo tröôùc ta gaëp Bình Nhi laø vieäc khoâng ngôø, baây giôø cuõng laïi

laø vieäc khoâng ngôø ngoaøi caùi khoâng ngôø nöõa!” Nghó quanh nghó quaån,

Baûo Ngoïc veà ñeán phoøng, keùo tay Taäp Nhaân, kheõ baûo cho bieát vieäc aáy.

- 952 -

Höông Laêng voán ñöôïc moïi ngöôøi thöông yeâu, Taäp Nhaân laïi coù

tính haøo phoùng, vaãn chôi thaân vôùi chò ta. Ñöôïc tin, môû ngay hoøm, laáy

caùi quaàn ra, gaáp caån thaän, theo Baûo Ngoïc ñi tìm Höông Laêng. Thaáy

chò ta ñöùng yeân ôû ñaáy. Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Chò hay quaáy laém, quaáy ñeán noãi xaûy ra chuyeän môùi chòu thoâi.

Höông Laêng ñoû maët cöôøi noùi:

- Caùm ôn chò laém, khoâng ngôø boïn quyû söù aáy noù laøm aùc.

Noùi xong caàm laáy caùi quaàn, giôû ra xem, quaû nhieân gioáng heät caùi

quaàn cuûa mình, lieàn baûo Baûo Ngoïc quay maët ñi choã khaùc roài ngoaûnh

vaøo phía trong côûi quaàn baån ra, maëc quaàn môùi vaøo.

Taäp Nhaân noùi:

- Ñöa caùi quaàn baån aáy cho toâi giaët hoä roài seõ ñöa sang cho. Chò

mang veà, ngöôøi ta troâng thaáy, laïi hoûi caên vaën ñaáy.

- Chò ôi, chò cöù mang veà, khoâng caàn phaûi traû laïi em. Em ñaõ coù caùi

naøy, khoâng caàn caùi aáy nöõa.

- Buïng chò roäng raõi quaù.

Höông Laêng laïy taï Taäp Nhaân hai laïy. Taäp Nhaân mang caùi quaàn

kia veà.

Höông Laêng thaáy Baûo Ngoïc ngoài xoåm döôùi ñaát, laáy caønh caây ñaøo

moät caùi hoá, raéc hoa ruïng vaøo ñaáy, roài choân chuøm hoa “phu theâ” vaø

caønh hoa “tònh ñeá” xuoáng, laïi phuû hoa ruïng leân treân, laáp ñaát laïi. Lieàn

keùo tay Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Caäu laïi laøm caùi troø gì ñaáy? Khoâng traùch ai cuõng baûo caäu hay

chôi ma chôi maõnh, laøm cho ngöôøi ta gheâ caû ngöôøi. Xem kìa! Tay caäu

dính ñaày buøn vaø reâu, khoâng röûa ngay ñi aø?

Baûo Ngoïc cöôøi, ñöùng daäy ñi röûa tay, Höông Laêng cuõng quay veà.

Hai ngöôøi ñi ñöôïc maáy böôùc, Höông Laêng goïi giaät laïi. Baûo Ngoïc

khoâng bieát coù chuyeän gì, xoa hai tay dính buøn, cöôøi hì hì quay laïi hoûi:

“Vieäc gì theá?”

Höông Laêng ñoû maët chæ cöôøi, moàm muoán noùi, nhöng khoâng ra lôøi.

Luùc ñoù Traên Nhi laø ñöùa haàu ôû beân kia chaïy laïi noùi:

- Coâ Hai chôø chò ñaáy!

Höông Laêng laïi ñoû maët leân, roài noùi v�n>

- Vieäc caùi quaàn, caäu ñöøng noùi cho anh caäu bieát nheù!

- 953 -

Noùi xong quay ñi. Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Toâi ñieân ñaâu? Laïi thoø ñaàu vaøo mieäng hoå!

o0o

Hoài thöù saùu möôi ba

Vieän Di Hoàng chò em môû tieäc

Nuoát kim ñan, Giaû Kính cheát oan

- 955 -

Baûo Ngoïc veà phoøng röûa tay, roài baøn vôùi Taäp Nhaân:

- Toái nay uoáng röôïu, chuùng ta chæ caàn goùp vui, chöù khoâng neân caâu

neä. Baây giôø muoán aên moùn gì, chò baûo hoï saép saün ñi.

- Caäu cöù yeân taâm, toâi cuøng Tình Vaên, Xaï Nguyeät, Thu Vaên, moãi

ngöôøi goùp naêm ñoàng, coäng laø hai laïng. Phöông Quan, Bích Ngaân,

Xuaân Yeán, con Tö moãi ngöôøi goùp ba ñoàng; nhöõng ngöôøi nghæ pheùp thì

thoâi khoâng keå. Taát caû laø ba laïng hai ñoàng caân. Toâi ñaõ giao cho thím

Lieãu saép saün boán möôi ñóa caùc thöù quaû. Toâi laïi baûo chò Bình laáy moät

voø röôïu Thieäu Höng ñeå ôû beân kia roài. Ñoù laø rieâng taùm ngöôøi chuùng toâi

laøm sinh nhaät möøng caäu.

Baûo Ngoïc vui möøng noùi:

- Hoï laáy ñaâu ra tieàn? Khoâng neân baûo hoï goùp môùi phaûi.

Tình Vaên noùi:

- Hoï khoâng coù tieàn, thì chuùng toâi coù tieàn aø? Ñoù laø buïng toát cuûa

moïi ngöôøi, duø laø tieàn aên caép ñaâu ra cuõng neân nhaän cho hoï môùi phaûi.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Chò noùi phaûi ñaáy.

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Ngaøy naøo khoâng ñöôïc ngöôøi ta noùi naëng maáy caâu thì caäu khoâng

chòu yeân.

Tình Vaên cöôøi noùi:

- Chò cuõng hoïc ñöôïc thoùi xaáu roài ñaáy, cöù hay giôû caùi loái ñaâm bò

thoùc choïc bò gaïo!

Noùi xong moïi ngöôøi ñeàu cöôøi.

Baûo Ngoïc noùi:

- Ñoùng cöûa ñi thoâi.

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Khoâng traùch ngöôøi ta baûo caäu “khoâng coù vieäc laïi hay baän”. Ñoùng

cöûa töø giôø, ngöôøi ta laïi ngôø ñaáy. Haõy chòu khoù chôø moät tyù nöõa.

Baûo Ngoïc gaät ñaàu noùi:

- Toâi ñi daïo chôi moät luùc. Con Tö ñi muùc nöôùc vaéng, Xuaân Yeán seõ

theo toâi.

Baûo Ngoïc ra ngoaøi thaáy khoâng coù ai, lieàn hoûi ñeán vieäc con Naêm,

Xuaân Yeán noùi:

- Toâi ñaõ baûo thím Lieãu roài, thím aáy möøng laém, nhöng ñeâm noï con

Nam bò oan, böïc quaù ñaâm oám, chöa ñeán ñöôïc. Chôø khi naøo khoûi seõ

hay.

Baûo Ngoïc nghe noùi, ñaâm ra hoái haän thôû daøi, laïi hoûi:

- Vieäc naøy chò Taäp Nhaân coù bieát khoâng?

- Toâi khoâng noùi vôùi chò aáy, chaúng bieát chò Phöông Quan coù noùi

hay khoâng?

- Toâi cuõng chöa noùi gì vôùi chò aáy caû.

- Thoâi, ñeå toâi baûo chò aáy laø xong.

Noùi xong, Xuaân Yeán chaïy veà giaû caùch röûa tay.

Ñeán luùc leân ñeøn, nghe ngoaøi saân coù moät toaùn ngöôøi. Nhìn qua cöûa

soå, thaáy vôï Laâm Chi Hieáu daãn luõ ñaøn baø coi vieäc ñi ñeán. Moät ngöôøi ñi

tröôùc caàm ñeøn loàng. Tình Vaên kheõ cöôøi noùi:

- Hoï ñi tuaàn tra nhöõng ngöôøi canh ñeâm ñaáy. Chôø hoï ra laø chuùng

ta ñoùng cöûa thoâi.

Nhöõng ngöôøi canh ñeâm ôû Vieän Di Hoàng ñeàu ra ñoùn caû.

- 956 -

Vôï Laâm Chi Hieáu xem xeùt caån thaän roài daën:

- Khoâng ñöôïc baïc baøi, cheø röôïu roài ngaû ra heø nguû ñeán trôøi saùng

baûnh môùi daäy. Toâi bieát seõ khoâng tha ñaâu.

- Chuùng toâi ñaâu daùm caû gan nhö theá.

- Caäu Baûo ñaõ ñi nguû chöa?

- Chuùng toâi khoâng bieát.

Taäp Nhaân voäi ñaåy Baûo Ngoïc. Baûo Ngoïc ñi giaøy ra cöûa ñoùn, cöôøi

noùi:

- Toâi chöa ñi nguû. Baø haõy vaøo chôi.

Laïi goïi Taäp Nhaân ñi pha nöôùc. Vôï Laâm Chi Hieáu ñi vaøo cöôøi noùi:

- Caäu chöa ñi nguû aø? Daïo naøy ngaøy daøi ñeâm ngaén, caäu neân ñi nguû

ngay ñeå ngaøy mai daäy sôùm; neáu daäy tröa ngöôøi ta seõ cöôøi cho. Hoï baûo

khoâng phaûi caäu aám ñi hoïc, maø laø haïng ngöôøi ñi gaùnh thueâ.

- Baø noùi phaûi ñaáy. Hoâm naøo toâi cuõng ñi nguû sôùm. Moïi khi baø ñeán,

toâi ñaõ ñi nguû roài, neân khoâng bieát gì caû. Hoâm nay vì aên mieán, sôï

khoâng tieâu, neân phaûi thöùc chôi moät luùc.

Vôï Laâm Chi Hieáu quay laïi noùi vôùi boïn Taäp Nhaân:

- Neân pha traø Phoå Nhò cho caäu aáy uoáng.

- Ñaõ pha moät aám traø Nöõ Nhi cho caäu aáy uoáng hai cheùn roài. Coù

saün ñaây, môøi baø xôi moät cheùn.

Noùi xong, Tình Vaên pha traø mang ñeán. Vôï Laâm Chi Hieáu ñöùng

daäy caàm laáy, c�"nav�ôøi noùi:

- Gaàn ñaây toâi xem ra caäu Hai ñaõ ñoåi caû caùch xöng hoâ, tröôùc maët

caùc coâ, laïi goïi teân ngöôøi ta ra theá. Tuy ôû trong nhaø, nhöng ñeàu laø

ngöôøi cuûa cuï vaø baø Hai. Caäu cuõng neân aên noùi deø chöøng môùi phaûi. Moät

ñoâi khi lôõ mieäng noùi laàm thì ñöôïc chöù quen moàm goïi traøn, sôï sau naøy

anh em con chaùu baét chöôùc, ngöôøi ta seõ cöôøi cho. Hoï laïi baûo con chaùu

nhaø naøy khoâng coi baäc toân tröôûng ra gì caû.

Baûo Ngoïc cöôøi:

- Baø noùi phaûi ñaáy. Chaúng qua toâi goïi nhaàm moät ñoâi khi ñaáy thoâi.

Taäp Nhaân, Tình vaên ñeàu cöôøi noùi:

- Khoâng neân traùch oan caäu aáy. Töø tröôùc ñeán giôø, caäu aáy vaãn luoân

mieäng goïi laø chò, chaúng qua trong nhöõng luùc vui ñuøa vôùi nhau, thænh

- 957 -

thoaûng caäu aáy môùi goïi teân thoâi. Nhöng coù ngöôøi laï, caäu aáy vaãn goïi

nhö tröôùc.

Vôï Laâm Chi Hieáu cöôøi noùi:

- Theá môùi laø ngöôøi ñi hoïc bieát leã pheùp chöù! Caøng khieâm toán bao

nhieâu, ngöôøi ta caøng troïng mình baáy nhieâu. Khoâng keå nhöõng ngöôøi ôû

ñaõ laâu ñôøi, ngay nhöõng ngöôøi cuûa cuï vaø baø Hai sai sang haàu, hay caû

töø con meøo con choù cuûa ngöôøi, caäu cuõng khoâng neân khinh reû. Theá môùi

laø caùch aên ôû cuûa caäu aám ñaõ ñöôïc aên hoïc chöù.

Baø ta uoáng nöôùc, roài noùi:

- Thoâi môøi caäu ñi nguû, chuùng toâi ñi ñaây.

Baûo Ngoïc noùi:

- Baø haõy ngoài chôi ñaõ.

Vôï Laâm Chi Hieáu ñaõ daãn moïi ngöôøi ñi tuaàn tra choã khaùc.

Boïn Tình Vaên ra baûo ñoùng cöûa, roài ñi vaøo cöôøi noùi:

- Caùi baø naøy ñaõ uoáng röôïu ôû ñaâu, aên noùi ba hoa, laïi coøn leân gioïng

daïy chuùng mình moät traän.

Xaï Nguyeät cöôøi noùi:

- Baø ta coù phaûi toát buïng gì ñaâu? Chaúng qua nhaéc nhôû ñeå ngaên

ngöøa tröôùc nhöõng chuyeän laàm loãi lôùn ñaáy thoâi.

Noùi xong, ñi doïn röôïu.

Taäp Nhaân baûo:

- Khoâng caàn baøy baøn cao. Chuùng ta cöù ñem caùi baøn troøn kieåu hoa

leâ ñaët leân treân giöôøng, vöøa roäng, laïi vöøa tieän.

Moïi ngöôøi cuøng khieâng baøn ñeán, Xaï Nguyeät vaø con Tö, duøng hai

khay lôùn, mang caùc thöù quaû ñeán boán, naêm laàn môùi heát. Hai baø giaø ôû

beân ngoaøi haâm röôïu.

Baûo Ngoïc noùi:

- Giôøi nöïc, chuùng ta côûi aùo ngoaøi ra môùi ñöôïc.

Moïi ngöôøi cöôøi noùi:

- Caäu muoán côûi cöù côûi, chöù chuùng toâi coøn phaûi thay phieân nhau

môøi röôïu kia.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- 958 -

- Neáu môøi röôïu thì ñeán canh naêm môùi xong. Toâi raát gheùt caùi loái

aáy. Ñoái vôùi ngöôøi laï, baát ñaéc ñó môùi phaûi theo. Baây giôø laøm phieàn toâi

nhö theá thì maát thuù.

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- Thoâi cuõng nghe caäu.

Ai naáy chöa vaøo ngoài haõy ñi côûi aùo ngoaøi vaø thaùo boû ñoà trang söùc,

ñaàu buùi toùc traàn, mình maëc aùo loùt. Baûo Ngoïc chæ maëc moät caùi aùo caùnh

luïa ñoû, quaàn loùt luïa xanh, oáng quaàn buoâng xoûa, thaét moät caùi daây löng,

döïa vaøo caùi goái luïa theâu hoa hoàng vaø hoa thöôùc döôïc, roài cuøng ñaùnh

toan vôùi Phöông Quan. Phöông Quan cöù keâu noùng, chæ maëc caùi aùo loùt

keû oâ baèng ñoaïn ba maøu, thaét moät caùi daây löng maøu laù lieãu, döôùi maëc

caùi quaàn loùt maøu thuûy hoàng caûi hoa, cuõng buoâng toûa oáng; tröôùc traùn

teát moät buùi toùc nhoû leân taän ñænh ñaàu, laïi teát moät caùi ñuoâi sam vaét ra

ñaèng sau gaùy; tai beân phaûi giaét moät vieân ngoïc to baèng haït gaïo, tai

beân traùi ñeo moät caùi khuyeân vaøng ñoû choùi to baèng quaû maän; roõ raøng

maët traéng nhö traêng hoâm raèm, maét trong hôn nöôùc muøa thu. Moïi

ngöôøi thaáy vaäy cöôøi noùi:

- Hai ngöôøi naøy troâng nhö laø anh em sinh ñoâi vaäy.

Taäp Nhaân ñeán roùt röôïu noùi:

- Laùt nöõa haõy ñaùnh toan. Tuy khoâng môøi röôïu, nhöng chuùng ta

moãi ngöôøi phaûi töï uoáng moät cheùn ñaõ.

Taäp Nhaân caàm cheùn uoáng tröôùc, theo thöù töï, ai cuõng uoáng heát,

roài ñeàu ngoài quaây caû xuoáng. Xuaân Yeán vaø con Tö vì khoâng ngoài ñöôïc

caïnh giöôøng, lieàn ngoài vaøo hai caùi ñoøn loùt ñeäm gaám ôû gaàn ñoù. Boán

möôi ñóa söù Ñònh Chaâu maøu traéng, to baèng ñóa traø, ñeàu ñöïng nhöõng

thöù quaû khoâ vaø töôi cuøng sôn haøo haûi vò, hoaëc ôû trong nöôùc, hoaëc ôû

nöôùc ngoaøi.

Baûo Ngoïc noùi:

- Chuùng ta neân laøm töûu leänh cho vui.

Taäp Nhaân noùi:

- Nhöng phaûi nhaõ moät tyù môùi ñöôïc, ñöøng heùt aàm leân ñeå ngöôøi ta
nghe thaáy, vaû chaêng chuùng toâi khoâng bieát chöõ, cuõng khoâng neân noùi

vaên chöông nhieàu quaù.

Xaï Nguyeät cöôøi noùi:

- Thoâi laáy hoät xuùc xaéc ta gieo chôi.

- 959 -

Baûo Ngoïc noùi:

- Chaúng coù thuù gì, khoâng thích. Chuùng ta chôi caùch ruùt teân hoa

thì hôn.

Tình Vaên cöôøi noùi:

- Phaûi ñaáy. Toâi ñaõ nghó ñeán caùi loái chôi nhö theá roài.

Taäp Nhaân noùi:

- Chôi theá vui thaät, nhöng ít ngöôøi quaù khoâng thuù.

Xuaân Yeán cöôøi noùi:

- Cöù yù toâi kheõ laïi môøi coâ Baûo, coâ Vaân, coâ Laâm sang chôi moät luùc,

ñeán canh hai veà nguû cuõng chöa muoän.

Taäp Nhaân noùi:

- Laïi phaûi môû cöûa, ñoùng cöûa aàm leân, nhôõ gaëp boïn ñi tuaàn ñeâm

hoûi.

Baûo Ngoïc noùi:

- Sôï gì? Coâ Ba cuõng bieát uoáng röôïu ñaáy. Môøi coâ aáy moät tieáng môùi

phaûi. Vaø caû coâ Caàm nöõa.

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- Thoâi ñöøng môøi coâ Caàm, coâ aáy ôû nhaø môï Caû, roài laïi laøm to

chuyeän leân.

Baûo Ngoïc noùi:

- Sôï caùi gì? Caùc coâ cöù ñi môøi sang ñaây.

Xuaân Yeán, con Tö khoâng noùi caâu gì. Noù môû cöûa daãn boïn haàu nhoû

chia nhau ñi môøi. Tình Vaên, Xaï Nguyeät vaø Taäp Nhaân laïi noùi:

- Hai coâ aáy ñi môøi chöa chaéc hoï ñaõ chòu ñeán, ñeå chuùng toâi ñi soáng

cheát cuõng keùo hoï laïi cho ñöôïc.

Taäp Nhaân, Tình Vaên sai luõ baø giaø caàm ñeøn loàng ñi. Quaû nhieân

Baûo Thoa thì noùi: “Ñeâm khuya roài”. Ñaïi Ngoïc thì noùi: “Ngöôøi khoâng

ñöôïc khoûe”. Nhöng hai ngöôøi cöù naèn nì noùi: “Theá naøo cuõng xin neå

maët chuùng toâi, ñeán ngoài chôi moät luùc roài veà ngay”. Moïi ngöôøi nghe

noùi, ñeàu laáy laøm vui thích. Tröôùc khoâng ñònh môøi Lyù Hoaøn, nhöng hoï

nghó, nhôõ ra chò aáy bieát laïi khoâng ra laøm sao, lieàn sai Thuùy Maëc cuøng

ñi vôùi Xuaân Yeán coá ñeán môøi Lyù Hoaøn vaø Baûo Caàm. Moïi ngöôøi ñeàu laàn

löôït ñeán caû. Taäp Nhaân laïi coá keùo Höông Laêng ñeán. Treân giöôøng baøy

theâm moät caùi baøn nöõa roài môùi vaøo ngoài.

- 960 -

Baûo Ngoïc voäi noùi:

- Em Laâm chaéc sôï laïnh, sang ngoài döïa caïnh vaùch naøy.

Roài ñem ñeán moät caùi neäm döïa loùt vaøo phía sau. Boïn Taäp Nhaân

laáy gheá ngoài tieáp ôû caïnh giöôøng. Ñaïi Ngoïc ngoài döïa vaøo neäm, caùch

baøn hôi xa, cöôøi noùi vôùi boïn Baûo Thoa, Lyù Hoaøn vaø Thaùm Xuaân:

- Chò em thöôøng vaãn noùi, ngöôøi ta ñeâm hay ñaùnh baïc uoáng röôïu.

Hoâm nay chuùng ta laïi nhö theá naøy, lieäu coøn baûo ai ñöôïc nöõa!

Lyù Hoaøn noùi:

- Coù haïi gì ñaâu? Trong moät naêm chæ coù ngaøy sinh nhaät, chöù coù

phaûi ñeâm naøo cuõng nhö theá ñaâu, chaúng ñaùng ngaïi laém.

Tình Vaên mang ñeán moät caùi oáng theû baèng truùc chaïm, trong ñöïng

nhöõng theû baèng ngaø coù khaéc teân hoa, xoùc ñi xoùc laïi, ñem ñeå ôû giöõa.

Laïi laáy quaân xuùc xaéc ra boû vaøo trong hoäp, xoùc moät caùi môû ra xem, vöøa

ñuùng saùu chaám, tính ñeán Baûo Thoa. Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Toâi ruùt tröôùc, chaúng bieát ruùt ñöôïc caùi gì ñaây!

Noùi xong, xoùc oáng, ruùt ra moät caùi theû, moïi ngöôøi xem, thaáy veõ

moät caønh hoa maãu ñôn, coù ñeà boán chöõ “Hôn haún traêm hoa”. Phía döôùi

coù khaéc maáy chöõ nhoû laø moät caâu thô Ñöôøng: “Duø chaúng tình gì, ngöôøi

cuõng caûm”. Laïi chua theâm: “Caû baøn tieäc möøng moät cheùn. Vì laø ñöùng

ñaàu caùc thöù hoa, neân ñöôïc tuøy yù mình baûo ai ñoïc möøng moät baøi thô töø

hay khuùc haùt cho vui”.

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi noùi:

- Kheùo quaù! Coâ thöïc ñaùng laø hoa maãu ñôn.

Moãi ngöôøi ñeàu möøng moät cheùn. Baûo Thoa uoáng xong, cöôøi noùi:

- Coâ Phöông Quan haùt moät caâu cho chuùng toâi nghe naøo.

Phöông Quan noùi:

- Ñaõ theá thì moãi ngöôøi haõy uoáng tröôùc moät cheùn ñeå nghe cho vui.

Moïi ngöôøi ñeàu uoáng. Phöông Quan haùt: “Tieäc thoï baøy ñaây phong

caûnh ñeïp”... Moïi ngöôøi ñeàu noùi: “Boû caâu aáy ñi! Baây giôø khoâng caàn coâ

ñeán chuùc thoï. Choïn baøi naøo hay nhaát thì haùt”.

Phöông Quan ñaønh phaûi kheõ haùt moät caâu ôû haøi “Thöôûng hoa thì”:

Caùnh tieân caép choåi thöôùt tha,

Goùt sen ñuûng ñænh, queùt hoa cöûa trôøi…

- 961 -

Baûo Ngoïc cöù caàm laáy caùi theû, mieäng ñoïc ñi ñoïc laïi: “Duø chaúng

tình gì, ngöôøi cu&otilde;ng caûm”. Nghe haùt xong, Baûo Ngoïc vaãn nhìn vaøo

Phöông Quan khoâng noùi gì. Töông Vaân giaät laáy caùi theû ñöa cho Baûo

Thoa. Baûo Thoa laïi gieo ñöôïc moät quaân möôøi saùu ñieåm, tính ñeán

löôïtThaùm Xuaân.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Khoâng bieát ruùt ñöôïc caùi gì ñaây?

Roài laáy ra moät caùi theû, xem xong vöùt ngay leân baøn, ñoû maët cöôøi

noùi.

- Khoâng neân chôi caùi leänh naøy. Ñoù laø caùi leänh cuûa boïn ñaøn oâng

thöôøng chôi ôû ngoaøi, coù nhieàu caâu noùi nhaûm.

Khoâng ai hieåu ra sao caû. Boïn Taäp Nhaân voäi nhaët laáy theû ñöa cho

moïi ngöôøi xem, thaáy maët treân veõ moät caønh hoa haïnh, vieát boán chöõ ñoû

“Tieân phaåm ñeàn Dao”. Maët sau coù ñeà caâu thô: “Töïa maây hoàng haïnh

gioàng beân maët trôøi”. Laïi chua theâm: “Ai ruùt ñöôïc theû naøy, taát laáy ñöôïc

choàng sang. Moïi ngöôøi möøng moät cheùn roài cuøng uoáng moät cheùn”.

Moïi ngöôøi cöôøi noùi:

- Chuùng toâi töôûng laø caùi gì kia chöù, theû naøy coát ñeå baøy troø cöôøi ôû

trong khueâ caùc, chæ coù vaøi ba caùi laø coù nhöõng caâu theá naøy thoâi, coøn thì

khoâng noùi nhaûm caû. Theá coù haïi gì? Nhaø chuùng ta ñaõ coù vò vöông phi

roài. Coù leõ coâ laïi seõ laø vöông phi cuõng chöa bieát chöøng? Ñaùng möøng!

Ñaùng möøng!

Noùi xong moïi ngöôøi laïi ñöa röôïu möøng. Thaùm Xuaân khoâng chòu

uoáng. Sau bò Töông Vaân, Höông Laêng, Lyù Hoaøn eùp maõi môùi uoáng moät

cheùn. Thaùm Xuaân noùi:

- Boû caùi töûu leänh naøy ñi, chôi caùi khaùc thoâi.

Moïi ngöôøi nhaát ñònh khoâng nghe. Töông Vaân caàm laáy tay Thaùm

Xuaân baét gieo ñöôïc ñieåm möôøi chín, tính ñeán löôït Lyù Hoaøn.

Lyù Hoaøn xoùc oáng, ruùt theû ra xem, cöôøi noùi:

- Hay laém! Chò em xem maáy chöõ naøy, raát coù yù nghóa.

Moïi ngöôøi caàm theû xem, thaáy veõ moät caønh mai giaø, vieát boán chöõ

“Voùc ñöïng söông mai”. Maët sau ñeà moät caâu thô coå: “Nhaø tranh giaäu

truùc nhöng loøng vaãn vui”. Laïi chua theâm: “Töï mình uoáng moät cheùn,

ngöôøi ngoài döôùi gieo xuùc xaéc”.

- 962 -

Lyù Hoaøn cöôøi noùi:

- Raát laø thuù! Caùc coâ cöù gieo ñi. Toâi töï uoáng moät cheùn, dôû hay maëc

caùc coâ.

Noùi xong uoáng cheùn röôïu, ñöa xuùc xaéc cho Ñaïi Ngoïc. Ñaïi Ngoïc

gieo ñöôïc soá möôøi taùm ñieåm, tính ñeán töôït Töông Vaân.

Töông Vaân cöôøi, xoa tay xaén aùo ruùt ra moät caùi theû. Moïi ngöôøi

xem, thaáy caønh haûi ñöôøng, coù ñeà boán chöõ “Moäng thôm say tít”. Maët

sau coù ñeà moät caâu thô: “Chæ sôï ñeâm khuya hoa nguû maát”.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Hai chöõ “ñeâm khuya” neân ñoái laø “ñaù laïnh” thì hay hôn.

Moïi ngöôøi bieát Ñaïi Ngoïc noùi choïc Töông Vaân say röôïu nguû treân

hoøn ñaù giöõa ban ngaøy, ñeàu cöôøi aàm leân. Töông Vaân cöôøi chæ cho Ñaïi

Ngoïc xem caùi thuyeàn roài noùi:

- Thoâi xuoáng caùi thuyeàn naøy maø ñi veà nhaø, ñöøng noùi nhaûm nöõa.

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi. Laïi xem thaáy lôøi chuù: “Ñaõ goïi laø “moäng thôm

say tít” thì ngöôøi naøo ruùt ñöôïc theû naøy khoâng neân uoáng röôïu, chæ ñeå

cho ngöôøi ngoài treân, ngoài döôùi, moãi ngöôøi uoáng moät cheùn thoâi”.

Töông Vaân voã tay cöôøi noùi:

- A di ñaø Phaät! Theû naøy hay quaù!

Vöøa ñuùng Ñaïi Ngoïc ngoài treân. Baûo Ngoïc ngoài döôùi hai ngöôøi roùt

hai cheùn röôïu, ñaønh phaûi uoáng vaäy. Baûo Ngoïc uoáng ñöôïc nöûa cheùn,

thaáy khoâng ai nhìn ñeán, lieàn ñöa cho Phöông Quan. Phöông Quan

caàm laáy, ngöûa maët leân uoáng heát. Ñaïi Ngoïc giaû vôø noùi chuyeän vôùi

ngöôøi khaùc, roài ñoå heát röôïu vaøo trong oáng nhoå.

Töông Vaân laáy xuùc xaéc gieo ñöôïc chín ñieåm, ñeám soá ñeán löôït Xaï

Nguyeät. Xaï Nguyeät ruùt moät caùi theû, moïi ngöôøi xem thaáy moät caønh

hoa ñoà mi, coù ñeà boán chöõ “Caûnh xuaân ñeïp tuyeät”. Laïi coù moät caâu thô

coå: “Hoa ñoà mi nôû laø ngaøy xuaân ñi”. Laïi coù chua theâm: “Moãi ngöôøi

trong tieäc uoáng ba cheùn tieãn xuaân”.

Xaï Nguyeät hoûi:

- Noùi theá naøo?

Baûo Ngoïc cau maøy, giaáu theû ñi, noùi:

- Thoâi, chuùng ta cöù uoáng röôïu ñi.

Moïi ngöôøi uoáng ñuû ba nhaáp thay cho ba cheùn.

- 963 -

Xaï Nguyeät gieo ñöôïc möôøi ñieåm, ñeám soá ñeán löôït Höông Laêng.

Höông Laêng ruùt ñöôïc moät caùi theû veõ caønh hoa “tònh ñeá” coù ñeà boán chöõ

“Ñieàm xuaân lieân tieáp”. Maët sau coù moät caâu thô coå: “Lieàn caønh hoa noï

vöøa ñua nôû”. Laïi chua theâm: “Cuøng möøng ngöôøi ruùt uoáng ba cheùn, sau
ñoù moïi ngöôøi ñeàu uoáng moät cheùn”.

Höông Laêng laïi gieo ñöôïc saùu ñieåm, tính ñeán löôït Ñaïi Ngoïc. Ñaïi

Ngoïc nghó thaàm: “Khoâng bieát coøn theû gì hay nöõa!” Roài ruùt ñöôïc moät

theû veõ moät caønh hoa phuø dung, coù ñeà boán chöõ “söông gioù buoàn teânh”.

Maët sau coù moät caâu thô coå: “Thöông mình naøo daùm giaän gì gioù ñoâng”.

Laïi chua theâm “Töï uoáng moät cheùn, hoa maãu ñôn uoáng tieáp moät cheùn”.

Moïi ngöôøi cöôøi noùi:

- Hay quaù! Tröø coâ aáy ra, khoâng coøn coù ai ñaùng laøm hoa phuø dung

nöõa.

Ñaïi Ngoïc cuõng cöôøi thaàm, uoáng moät cheùn, roài gieo ñöôïc möôøi hai

ñieåm, tính ñeán löôït Taäp Nhaân.

Taäp Nhaân ruùt ra moät caùi theû veõ caønh hoa ñaøo, ñeà boán chöõ “Phong

caûnh Vuõ Laêng”. Maët sau coù ñeà moät caâu thô coå: “Hoa ñaøo laïi baùo moät

muøa xuaân sang”. Laïi chua theâm: “Hoa haïnh uoáng tieáp moät cheùn,

ngöôøi naøo cuøng tuoåi hay cuøng hoï ñeàu uoáng tieáp moät cheùn”.

Moïi ngöôøi cöôøi noùi:

- Laàn naøy nhoän nhòp quaù, raát vui.

Tính taát caû thì Höông Laêng, Tình Vaên vaø Baûo Thoa ñeàu cuøng tuoåi

vôùi Taäp Nhaân, Ñaïi Ngoïc thì ñeû cuøng giôø, nhöng khoâng coù ngöôøi naøo

cuøng hoï.

Phöông Quan voäi noùi:

- Toâi cuõng hoï Hoa, ñeå toâi uoáng tieáp vôùi chò aáy moät cheùn.

Roài moïi ngöôøi ñeàu roùt röôïu uoáng.

Ñaïi Ngoïc cöôøi baûo Thaùm Xuaân:

- Coù soá laáy ñöôïc choàng sang. Coâ laø hoa haïnh phaûi uoáng ñi ñeå cho

chuùng toâi cuøng uoáng.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Noùi gì theá! Chò Caû tieän tay taùt cho noù moät caùi!

Lyù Hoaøn cöôøi noùi:

- 964 -

- Ngöôøi ta ñaõ khoâng laáy ñöôïc choàng sang, laïi coøn bò ñaùnh, toâi

khoâng nôõ ñaâu.

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi.

Taäp Nhaân ñöông ñònh gieo, chôït coù ngöôøi goïi cöûa, boïn baø giaø ra

hoûi thì teù ra Tieát phu nhaân sai ngöôøi sang ñoùn Ñaïi Ngoïc veà. Moïi

ngöôøi hoûi:

- Canh maáy roài?

Coù ngöôøi noùi: “Quaù canh hai. Ñoàng hoà ñaõ ñieåm 11 tieáng”.

Baûo Ngoïc khoâng tin, baûo mang ñoàng hoà ñeán xem, thì ñaõ quaù giôø

tyù. Ñaïi Ngoïc ñöùng daäy noùi:

- Toâi khoâng theå ngoài naùn ñöôïc nöõa, coøn phaûi veà uoáng thuoác.

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- Cuõng neân veà caû thoâi.

Boïn Taäp Nhaân, Baûo Ngoïc coøn muoán giöõ laïi, nhöng Lyù Hoaøn,

Thaùm Xuaân ñeàu noùi:

- Ñeâm ñaõ khuya, theá naøy cuõng quaù laém roài.

Taäp Nhaân noùi:

- Ñaõ theá moãi ngöôøi uoáng theâm moät cheùn nöõa roài haõy veà.

Boïn Tình Vaên voäi roùt ñaày cheùn, moïi ngöôøi uoáng roài, ñeàu sai thaép

ñeøn ñi veà.

Boïn Taäp Nhaân tieãn hoï ñeán bôø soâng ñình Thaám Phöông, môùi quay

veà, ñoùng cöûa laïi, ñaùnh ñoá röôïu. Taäp Nhaân roùt maáy cheùn to, laáy maáy

thöù aên, ñöa cho caùc baø giaø haàu ôû ñaáy aên uoáng. Ai cuõng ngaø ngaø say,

vöøa ñaùnh toan vöøa haùt. Baáy giôø ñaõ ñeán canh tö, caùc baø giaø vöøa aên

thaät, vöøa aên vuïng, voø röôïu heát saïch. Moïi ngöôøi thaáy theá, môùi thu doïn

röûa raùy ñi nguû.

Phöông Quan uoáng nhieàu quaù, maët ñoû döø, ñaàu maøy cuoái maét, caøng

nhìn caøng xinh. Noù coá göôïng khoâng ñöùng daäy ñöôïc, lieàn naèm ngaû vaøo

ngöôøi Taäp Nhaân, noùi:

- Chò ôi! Buïng toâi coàn caøo quaù!

- Ai baûo maøy cöù noác cho laém vaøo!

Xuaân Yeán vaø con Tö cuõng say meàm, ñi nguû caû roài. Tình Vaên thì

cöù keâu maõi. Baûo Ngoïc noùi:

- Ñöøng keâu nöõa, chuùng ta cöù naèm böøa ra ñaây maø nguû.

- 965 -

Noùi xong, goái ñaàu vaøo caùi goái thôm maøu ñoû, naèm ngaû ra nguû ngay.

Taäp Nhaân thaáy Phöông Quan say quaù, sôï noù bò noân, beøn kheõ naâng noù

daäy, ñaët naèm nguû caïnh Baûo Ngoïc, coøn mình sang naèm nguû ôû caùi

giöôøng tröôùc maët. Moïi ngöôøi nguû say khoâng bieát trôøi ñaát gì caû.

Taäp Nhaân choaøng maét daäy, trôøi ñaõ saùng baïch, noùi:

- Muoän maát roài!

Troâng sang giöôøng tröôùc maët, thaáy Phöông Quan goái ñaàu vaøo

thaønh giöôøng, vaãn nguû say, voäi goïi noù daäy. Baûo Ngoïc cuõng giôû mình

tænh daäy, cöôøi noùi:

- Muoän maát roài!

Beøn lay Phöông Quan. Phöông Quan ngoài daäy giaät mình duïi maét.

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Roõ khoâng bieát xaáu hoå! Say röôïu khoâng bieát ñi tìm choã nguû, laïi

naèm laên ra ñaáy.

Phöông Quan nhìn ra môùi bieát laø mình naèm cuõng giöôøng vôùi Baûo

Ngoïc, xaáu hoå tuït xuoáng ñaát cöôøi noùi:

- Toâi aên uoáng ra laøm sao laïi chaúng bieát gì caû.

Baûo Ngoïc cöôøi nôùi:

- Toâi cuõng khoâng bieát gì; neáu bieát ñaõ boâi möïc vaøo maët coâ roài.

Boïn a hoaøn leân haàu röûa maët chaûi ñaàu. Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Hoâm qua laøm phieàn caùc chò, toái nay toâi xin giaû tieäc.

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Thoâi, thoâi! Hoâm nay ñöøng quaáy nöõa, neáu coøn quaáy thì ngöôøi ta

seõ noùi cho ñaáy.

Baûo Ngoïc noùi:

- Sôï caùi gì! Chaúng qua môùi coù hai laàn thoâi. Chuùng ta keå cuõng

uoáng ñöôïc röôïu ñaáy. Theá naøo laïi uoáng heát caû moät voø kia aø? Tieác

ñöông luùc vui röôïu laïi heát!

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Uoáng vöøa vöøa theá môùi thuù, chöù uoáng quaù laïi maát vui. Hoâm qua

höùng leân, Tình Vaên cuõng khoâng bieát xaáu hoå nöõa. Toâi nhôù noù coøn haùt

moät baøi gì ñoù?

Con Tö cöôøi noùi:

- 966 -

- Chò queân roài, chò cuõng coù haùt moät baøi ñaáy! Trong tieäc röôïu ai

maø chaúng haùt?

Moïi ngöôøi nghe noùi, ñeàu ñoû maët, laáy tay böng maët cöôøi ruõ röôïi.

Chôït Bình Nhi cöôøi hì hì chaïy ñeán, noùi:

- Hoâm nay toâi thaân ñeán môøi traû laïi nhöõng ngöôøi döï tieäc hoâm qua,

thieáu moät vò cuõng khoâng ñöôïc.

Moïi ngöôøi môøi chò ta ngoài uoáng nöôùc. Tình Vaên cöôøi noùi:

- Tieác raèng hoâm qua khoâng coù chò!

Bình Nhi voäi hoûi:

- Toái hoâm qua caùc chò laøm troø gì?

Taäp Nhaân noùi:

- Khoâng theå keå heát vôùi chò ñöôïc. Hoâm qua vui nhoän laï thöôøng, duø

nhöõng ngaøy cuï vaø baø Hai cho moïi ngöôøi ñi döï tieäc cuõng khoâng vui

baèng. Caû moät voø röôïu cuõng noác saïch. Ai cuõng say khoâng bieát xaáu hoå,

laïi coøn haùt nöõa cô. Ñeán quaù canh tö môùi naèm ngoån ngang ra nguû.

Bình Nhi cöôøi noùi:

- Gioûi nhæ! Chæ bieát laáy röôïu laïi khoâng môøi toâi, coøn keå ra ñeå treâu

töùc ngöôøi ta!

Tình Vaên noùi:

- Chieàu nay haén môøi traû laïi, theá naøo cuõng sang môøi chò, chò haõy

chôø ñaáy.

Bình Nhi cöôøi hoûi:

- Haén laø ai? Ai laø haén?

Tình Vaên nghe noùi, ñoû böøng maët leân, chaïy laïi ñaùnh, cöôøi noùi:

- Chò thính tai quaù, nghe roõ theá!

Bình Nhi cöôøi noùi:

- Con ranh naøy khoâng bieát xaáu hoå! Baây giôø ñöông baän ñaây khoâng

noùi chuyeän vôùi coâ voäi! Toâi ñi coù vieäc, luùc veà seõ cho ngöôøi laïi môøi.

Ngöôøi naøo khoâng ñeán toâi vaøo taän nhaø keùo coå baét ñi!

Baûo Ngoïc voäi giöõ laïi, nhöng Bình Nhi ñaõ ñi roài. Baûo Ngoïc taém

goäi xong, ñöông uoáng nöôùc, nhìn döôùi nghieân möïc coù moät tôø giaáy, lieàn

noùi:

- Caùc chò cöù ñeå böøa baõi theá naøy khoâng ñöôïc ñaâu.

- 967 -

Taäp Nhaân vaø Tình Vaên voäi hoûi:

- Laïi caùi gì ñaáy? Chaéc coù ai laøm ñieàu gì khoâng ñuùng roài?

Baûo Ngoïc troû tay noùi:

- Döôùi caùi nghieân kia laø caùi gì? Chaéc laø mieáng giaáy maãu cuûa coâ

naøo boû queân khoâng caát.

Tình Vaên voäi nhaác caùi nghieân ra, thaáy moät tôø thieáp, ñöa cho

Baûo Ngoïc xem, moät tôø giaáy hoa tieân maøu phaán hoàng, coù vieát: “Ngöôøi

ngoaøi cöûa laø Dieäu Ngoïc kính chuùc ngaøy sinh nhaät”. Baûo Ngoïc xem

xong, nhaûy leân hoûi:

- Ai nhaän ñöôïc giaáy naøy laïi khoâng cho toâi bieát?

Taäp Nhaân vaø Tình Vaên thaáy theá, töôûng laø caùi thieáp cuûa ngöôøi

naøo quan heä ñöa ñeán coù vieäc gì, lieàn cuøng hoûi:

- Hoâm qua ai nhaän ñöôïc caùi thieáp naøy?

Con Tö voäi chaïy ñeán cöôøi noùi:

- Hoâm qua coâ Dieäu Ngoïc sai baø giaø ñöa ñeán, chöù coâ aáy khoâng ñeán

ñaây. Toâi ñeå ôû ñaáy, khoâng ngôø uoáng röôïu say queân maát.

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- Cöù töôûng laø ai, ñaâm ra nhôùn nhaùc nhö theá! Chöù bieát cuûa ngöôøi

aáy thì ñaùng keå gì.

Baûo Ngoïc lieàn sai:

- Mang giaáy ñeán ñaây.

Trong khi saép giaáy maøi möïc, nhìn thieáp, thaáy Dieäu Ngoïc vieát ba

chöõ “ngöôøi ngoaøi cöûa”. Baûo Ngoïc caàm buùt nghó maõi khoâng bieát duøng

chöõ gì ñeå ñaùp laïi ñöôïc. Luùc laâu vaãn chöa bieát vieát chöõ gì. Lieàn nghó:

“Neáu ñi hoûi Baûo Thoa, chaéc coâ aáy laïi traùch mình laø gaøn dôû, chi baèng

ñi hoûi Ñaïi Ngoïc”. Beøn boû thieáp vaøo tay aùo, chaïy ñeán tìm Ñaïi Ngoïc.

Vöøa ñeán ñình Thaám Phöông, thaáy Tuï Yeân thöôùt tha ñi ñeán. Baûo Ngoïc

hoûi:

- Chò ñi ñaâu ñaáy?

- Toâi ñeán thaêm Dieäu Ngoïc ñaây.

Baûo Ngoïc laáy laøm laï noùi:

- Coâ aáy khoù tính, khoâng hôïp vôùi ñôøi, khoâng coi ai ra gì caû. Vaäy

maø coâ aáy laïi quyù troïng chò! Theá môùi bieát chò khoâng phaûi laø haïng tuïc

nhö chuùng toâi!

- 968 -

Tuï Yeân cöôøi noùi:

- Chöa chaéc coâ aáy thöïc buïng quyù troïng toâi, nhöng chuùng toâi ñaõ ôû

gaàn nhau haøng möôøi naêm trôøi, chæ caùch nhau coù moät caùi töôøng thoâi.

Coâ aáy tu ôû chuøa Baøn Höông, nhaø toâi voán ngheøo, phaûi thueâ moät gian

buoàng ôû trong chuøa aáy suoát möôøi naêm. Luùc roãi toâi thöôøng ñeán chôi vôùi

coâ aáy. Toâi bieát ít chöõ cuõng laø nhôø coâ aáy daïy cho caû. Toâi ñoái vôùi coâ aáy

ñaõ laø baïn chôi luùc ngheøo heøn, laïi coù tình thaày troø nöõa. Khi chuùng toâi

ñi ñeán nhaø coâ toâi, coù nghe noùi coâ aáy khoâng hôïp vôùi ñôøi, boïn quyeàn

theá khoâng öa, neân phaûi ñeán ôû ñaây. May sao chuùng toâi laïi gaëp nhau,

tình cuõ vaãn chöa thay ñoåi, coâ aáy ñoái vôùi toâi moái tình laïi hôn ngaøy

tröôùc.

Baûo Ngoïc nghe vaäy, choaùng tai leân, möøng noùi:

- Khoâng traùch ñöôïc, caùch aên noùi ñi ñöùng cuûa chò nhö laø haïc noäi

maây ngaøn. Teù ra laø coù lai lòch. Toâi ñöông baên khoaên vì moät vieäc cuûa

coâ aáy, ñònh ñi hoûi ngöôøi khaùc. May ñöôïc gaëp chò, thöïc laø duyeân trôøi

ñem laïi, nhôø chò baûo giuùp cho.

Noùi xong caàm thieáp ñöa cho Tuï Yeân xem. Tuï Yeân cöôøi noùi:

- Tính neát coâ naøy chaúng ñoåi tí naøo, vaãn giöõ caùi thoùi ngoâng gaøn kyø

quaëc. Xöa nay chöa thaáy ai vieát thieáp maø laïi ñeà bieät hieäu. Thöïc ñuùng

nhö tuïc ngöõ noùi: “Sö khoâng phaûi sö, tuïc khoâng phaûi tuïc, gaùi khoâng

phaûi gaùi, trai khoâng phaûi trai”, chaúng ra nghóa lyù gì caû!

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Chò khoâng bieát, coâ aáy khoâng phaûi laø ngöôøi trong ñaùm traàn tuïc,

maø laø ñöùng ngoaøi cuoäc ñôøi, vì thaáy toâi cuõng hieåu bieát moät ñoâi chuùt,

neân môùi ñöa ñeán caùi thieáp naøy. Toâi khoâng bieát haøng chöõ gì ñeå traû lôøi

cho phaûi, nghó maõi khoâng ra, ñöông ñònh ñi tìm coâ Laâm, may sao laïi

gaëp chò.

Tuï Yeân nghe vaäy, ñöa maét ngaém nghía Baûo Ngoïc moät luùc, cöôøi

baûo:

- Tuïc ngöõ noùi: “Tai nghe khoâng baèng maét thaáy”, khoâng traùch

ñöôïc Dieäu Ngoïc laïi ñöa caùi thieáp naøy cho caäu, cuõng khoâng traùch ñöôïc

naêm ngoaùi coâ aáy cho caäu caønh hoa mai. Ñaõ vaäy toâi xin noùi roõ ñaàu

ñuoâi caâu chuyeän cho caäu nghe. Coâ aáy thöôøng noùi: ngöôøi xöa töø ñôøi

Haùn, Taán, Nguõ Ñaïi, Ñöôøng, Toáng ñeán nay, chaúng coù baøi thô naøo hay,

chæ coù hai caâu döôùi ñaây laø hay thoâi:

- 969 -

Cöûa saét nghìn naêm daàu vöõng chaéc,

Ñoát buøn moät naém cuõng choân vuøi.

Vì theá coâ aáy töï xöng laø “ngöôøi ngoaøi cöûa”. Laïi thöôøng khen: Vaên

cuûa Trang Töø laø hay nhaát, neân cuõng töï xöng laø “kyø nhaân”. Neáu trong

thieáp coâ aáy xöng kyø nhaân” töùc cho mình laø ngöôøi kyø quaëc, thì caäu neân

khieâm toán xöng “theá nhaân”, töùc laø ngöôøi nhieàu tuïc luïy, nhö vaäy coâ aáy

seõ thích. Nhöng baây giôø, coâ aáy laïi xöng laø “ngöôøi ngoaøi cöûa”, nghóa laø

coâ aáy ñöùng ôû ngoaøi cöûa saét, thì caäu neân xöng laø “ngöôøi trong cöûa”, taát

seõ hôïp yù coâ aáy.

Baûo Ngoïc nghe xong tænh ngoä ngay, lieàn “uùi chaø” moät tieáng, roài

cöôøi noùi:

- Thaûo naøo chuøa nhaø toâi ñaët teân laø “Thieát Haïm”, töùc laø “cöûa saét”,

teù ra nhö theá ñaáy! Xin chò cöù ñi, ñeå toâi veà nhaø vieát thieáp traû lôøi.

Baûo Ngoïc veà nhaø vieát thieáp, ngoaøi ñeà maáy chöõ “Ngöôøi trong cöûa

laø Baûo Ngoïc kính caån baùi taï”, töï mình mang thieáp ñeán am Luõng Thuùy,

töø ngoaøi khe cöûa ñöa qua roài veà.(1)

Xong böõa côm, Bình Nhi môøi ñaõi tieäc, laïi baøy maáy maâm röôïu,

hoa quaû trong Du AÁm ñöôøng, vì cho vöôøn Hoàng Höông noùng laém, Vöu

thò cuõng ñem theo hai ngöôøi naøng haàu laø Boäi Phöôïng, Giai Loan ñeán

chôi ngaém caûnh. Hai ngöôøi naøng haàu naøy cuõng laø boïn con gaùi treû tuoåi

laùu lænh khoâng hay ñeán ñaáy. Nay vaøo vöôøn gaëp boïn Töông Vaân,

Höông Laêng, Phöông Quan, Nhuïy Quan thöïc laø “ngöôøi hoïp theo loaïi,

vaät chia theo ñaøn”, hai caâu noùi aáy quaû khoâng sai. Thaáy moïi ngöôøi cöôøi

ñuøa, ngöôøi naøy khoâng nghó gì ñeán Vöu thò coù maët ôû ñoù, cöù ñeå maëc cho

ñaùm a hoaøn phuïc dòch, roài chôi ñuøa khaép nôi.

Baây giôø hoï ñeàu ñaõ ôû trong Du AÁm ñöôøng, möôïn tieáng uoáng röôïu,

moïi ngöôøi chôi ñuøa, baûo caùc coâ xaåm ñaùnh troáng. Bình Nhi ngaét moät

caønh thöôïc döôïc, taát caû ñoä hai möôi ngöôøi, chuyeàn tay caønh hoa laøm

töûu leänh, vui ñuøa vôùi nhau moät luùc. Khi ñoù coù ngöôøi vaøo trình:

- Beân nhaø hoï Chaân cho hai ngöôøi ñaøn baø ñem leã ñeán.

(1) Trong nguyeân baûn, choã naøy coøn theâm moät ñoaïn: Baûo Ngoïc cho Phöông Quan aên maëc

giaû trai vaø ñoåi teân laø Hung Noâ, sau laïi ñoåi thaønh teân Thoå Phoàn laø “Da luaät huøng noâ”.

Moïi ngöôøi thaáy vaäy cuõng meán, lieàn cho Quyø Quan, Ñaäu Quan cuõng aên maëc giaû trai vaø

ñoåi teân… Nhöng caùc baûn Hoàng laâu moäng khaùc ñeàu löôïc ñi. Chuùng toâi thaáy ñoaïn naøy

khoâng caàn thieát laém, neân cuõng khoâng dòch theâm nöõa.

- 970 -

Thaùm Xuaân, Lyù Hoaøn vaø Vöu thò cuøng ra tieáp ôû nhaø khaùch.

Moïi ngöôøi trong nhaø ñeàu ra ngoaøi chôi, Boäi Phöôïng vaø Giai Loan

ñi ra ñaùnh ñu, Baûo Ngoïc noùi:

- Hai coâ cöù treøo leân, ñeå toâi ñaåy cho.

Boäi Phöôïng cuoáng leân, noùi:

- Thoâi, ñöøng quaáy roái chuùng toâi nöõa!

Chôït thaáy maáy ngöôøi beân phuû Ñoâng hôùt haûi chaïy ñeán noùi:

- OÂng(1) ñaõ quy tieân roài.

Moïi ngöôøi giaät mình noùi:

- Laï nhæ, chaúng thaáy oám ñau gì, sao laïi maát ngay!

Ngöôøi nhaø noùi:

- Ngaøy naøo oâng cuõng tu luyeän, chaéc laø thaønh quaû teân tieân.

Vöu thò thaáy theá, nghó ngay boá con Giaû Traân vaø Giaû Lieãn khoâng

coù ai ôû nhaø. Laïi khoâng coù moät ngöôøi ñaøn oâng naøo lo laéng cho mình,

neân cuõng khoâng khoûi boái roái. Chò ta voäi boû ngay ñoà trang söùc, sai

ngöôøi ñeán quaùn Huyeàn Chaân giam taát caû boïn ñaïo só laïi, chôø Giaû Traân

veà xeùt hoûi; moät maët voäi leân xe, daãn boïn vôï Lai Thaêng vaø nhöõng

ngöôøi haàu giaø trong nhaø ñi ra ngoaøi thaønh. Laïi môøi thaày thuoác ñeán

xem cheát vì beänh gì. Thaày thuoác thaáy ngöôøi ñaõ cheát roài, coøn baét maïch

vaøo ñaâu ñöôïc nöõa. Hoï voán bieát thuaät “ñaïo khí” cuûa Giaû Kính raát laø

haõo huyeàn, ñeán caû nhöõng vieäc leã sao, giöõ giôø, uoáng linh sa, nhieàu söï

nhaûm nhí hö toån tinh thaàn, haïi caû ñeán tính meänh. Nay oâng ta ñaõ

cheát, buïng cöùng nhö saét, maät vaø moâi seùm nöùt caû ra. Caùc thaày thuoác

baûo boïn baø giaø:

- Ñoù laø do oâng nuoát vaøng, uoáng linh sa, theo pheùp ñaïo, ñaâm ra

chaûy ruoät chöông buïng maø cheát.

Caùc ñaïo só sôï quaù noùi:

- Ñoù laø vì oâng nuoát ñan sa theo pheùp bí truyeàn môùi, ñeán noãi bò

haïi. Boïn tieåu ñaïo chuùng toâi thöôøng khuyeân: “Coâng tu luyeän chöa ñeán

ngaøy thì khoâng neân uoáng”. Khoâng ngôø hoâm nay vaøo luùc giöõa giôø,

ngöôøi leûn ñi uoáng, lieàn quy tieân ngay. Vieäc aáy laø do thaønh taâm ñaéc

ñaïo, ra ngoaøi beå khoå, thoaùt khoûi theå xaùc ñaáy.

(1) Töùc Giaû Kính.

- 971 -

Vöu thò cuõng khoâng nghe, cöù baûo giam hoï laïi, roài sai ngöôøi cöôõi

ngöïa ñi baùo tin. Thaáy trong quaùn chaät heïp khoâng ñeå ñöôïc aùo quan vaø

cuõng khoâng theå röôùc vaøo thaønh ñöôïc, Vöu thò cho cheát maëc quaàn aùo

caån thaän, ñaët vaøo kieäu eâm ñöa veà ñeå ôû chuøa Thieát Haïm. Baám ñoát

ngoùn tay sôùm nhaát cuõng phaûi nöûa thaùng nöõa Giaû Traân môùi veà ñeán

nhaø, hieän giôø trôøi ñöông noàng nöïc, khoâng theå chôø ñöôïc. Vöu thò lieàn

ñöùng leân lo lieäu, baûo thaày cuùng choïn ngaøy khaâm lieäm. AÙo quan thì

saép saün töø laâu, ñaõ ñeå saün ôû chuøa naøy, neân cuõng raát tieän. Sau ba ngaøy

seõ phaùt tang vaø ñaët ñaøn laøm chay.

Phöôïng Thö ôû beân phuû Vinh oám, neân khoâng ñi ñöôïc. Lyù Hoaøn

phaûi troâng nom boïn chò em, Baûo Ngoïc chaúng bieát vieäc gì caû, neân coâng

vieäc beân ngoaøi ñaønh phaûi taïm giao cho maáy ngöôøi quaûn lyù haïng nhì.

Boïn Giaû Thieân, Giaû Quang, Giaû Haønh, Giaû Anh, Giaû Xöông, Giaû

Laêng moãi ngöôøi giöõ moät vieäc. Vöu thò khoâng veà nhaø ñöôïc, lieàn môøi keá

maãu cuûa mình ñeán phuû Ninh troâng nom hoä. Baø keá maãu ñem theo hai

ngöôøi con gaùi chöa coù choàng ñeán ôû caû ñaáy, môùi yeân loøng.

Ñöôïc tin cha cheát, Giaû Traân xin pheùp nghæ. Giaû Dung cuøng laø

moät vieân chöùc. Boä Leã thaáy nhaø vua coi troïng ñaïo hieáu, neân khoâng

daùm töï quyeát, phaûi taâu leân xin yù chæ. Nhaø vua laø baäc nhaân hieáu hôn

trôøi, troïng ñaõi doøng doõi nhöõng baäc coâng thaàn, tieáp ñöôïc sôù taâu lieàn

xuoáng chieáu hoûi Giaû Kính giöõ chöùc gì? Boä Leã taâu: “Giaû Kính laø tieán só

xuaát thaân, coøn quan chöùc cuûa oâng ta ñaõ phong aám cho con laø Giaû

Traân roài. Giaû Kính tuoåi cao nhieàu beänh, thöôøng tònh döôõng ôû quaùn

Huyeàn Chaân ngoaøi ñoâ thaønh, nay bò oám cheát ôû ñoù. Con laø Traân, chaùu

laø Dung, nhaân coù quoác tang, ñeàu chöïc haàu ôû ñaây caû, neân môùi xin pheùp

veà khaâm lieäm”.

Nhaø vua nghe noùi, ñaëc caùch xuoáng chieáu chæ: “Giaû Kính tuy khoâng

coù coâng gì vôùi nöôùc, nhöng nghó ñeán loøng trung thaønh cuûa oâng cha,

truy taëng cho haøm nguõ phaåm, cho pheùp con chaùu ñem linh cöõu qua

cöûa Baéc vaøo ñoâ thaønh, ñöôïc khaâm lieäm ôû nhaø rieâng. Con chaùu phaùt

tang, laøm leã xong roài, röôùc linh cöõu veà queâ quaùn. Laïi truyeàn cho

Quang Loäc töï chieáu leä ñeán teá. Trong trieàu töø Vöông coâng trôû xuoáng

cho pheùp ñeán teá rieâng. Phaûi theo chæ thi haønh”.

Chæ vua vöøa xuoáng, khoâng nhöõng ngöôøi nhaø phuû Giaû taï ôn, maø

caû baäc ñaïi thaàn trong trieàu cuõng khoâng ngôùt lôøi reo möøng ca tuïng.

- 972 -

Cha con Giaû Traân ngaøy ñeâm laät ñaät trôû veà. Giöõa ñöôøng thaáy Giaû

Thieân, Giaû Quang cöôõi ngöïa daãn ngöôøi nhaø ñi ñeán. Troâng thaáy Giaû

Traân, hoï ñeàu xuoáng ngöïa chaøo hoûi.

Giaû Traân hoûi:

- Ñi laøm gì theá?

Giaû Thieân trình:

- Chò Caû sôï anh vaø chaùu veà tröôùc roài, cuï ñi ñöôøng khoâng coù ngöôøi

troâng nom, neân baûo hai chuùng toâi ñeán ñaây ñeå hoä toáng.

Giaû Traân nghe thaáy noùi theá, khen ngôïi khoâng ngôùt. Laïi hoûi: “ÔÛ

nhaø lo lieäu ra sao roài?”

Giaû Thieân keå laïi vieäc giam boïn ñaïo só; vieäc röôùc cöõu veà gia mieáu,

laïi sôï trong nhaø khoâng coù ngöôøi troâng nom, neân ñaõ môøi baø thoâng gia

cuøng hai dì ñeán lo lieäu giuùp. Luùc ñoù Giaû Dung xuoáng ngöïa, nghe thaáy

hai dì ñeán ôû nhaø mình, neùt maët töôi cöôøi hôùn hôû. Giaû Traân khen luoân

mieäng: “Thu xeáp oån ñaáy!” Roài ra roi chaïy lieàn, suoát ñeâm thay ñoåi

ngöïa ñeå phoùng veà khoâng nghæ laïi ôû traïm naøo caû.

Hoâm sau ñeán cöûa thaønh, Giaû Traân ñi thaúng vaøo chuøa Thieát Haïm.

Baáy giôø ñaõ canh tö, ngöôøi gaùc nghe thaáy, lieàn goïi moïi ngöôøi ñaäy. Giaû

Traân xuoáng ngöïa cuøng Giaû Dung khoùc aàm leân, töø cöûa ngoaøi, quyø ñi

vaøo ñeán tröôùc cöõu, ñaäp ñaàu khoùc loùc thaûm thieát cho ñeán saùng; khoùc

khaûn tieáng môùi thoâi. Boïn Vöu thò ñeàu ra chaøo. Cha con Giaû Traân voäi

maëc ñoà tang, ñeán tröôùc cöõu quyø laïy. Ñöùng tröôùc coâng vieäc, Giaû Traân

khoâng theå nhaém maét bòt tai ñöôïc, ñaønh phaûi neùn bôùt noãi ñau thöông,

töï mình caét ñaët moïi ngöôøi. Roài haén keå laïi vieäc aân chæ nhaø vua cho hoï

haøng baïn höõu nghe, laïi sai Giaû Dung veà nhaø lo lieäu vieäc quaøn cöõu.

Giaû Dung laäp töùc cöôõi ngöïa veà nhaø, sai ngöôøi thu doïn baøn gheá, boû

vaùch chaén ñi, treo maøn tang, tröôùc cöûa döïng nhaø tang. Roài voäi vaøng

chaïy vaøo chaøo baø ngoaïi vaø hai dì. Baø Vöu tuoåi giaø hay nguû, cöù naèm

luoân; dì Hai vaø dì Ba ñöông laøm vieäc vôùi boïn a hoaøn, thaáy haén vaøo,

ñeàu toû lôøi chia buoàn.

Giaû Dung troâng thaáy dì Hai, hì hì cöôøi noùi:

- Dì Hai, dì ñaõ sang ñaáy aø? Cha toâi ñang mong dì ñaáy.

Dì Hai ñoû maët leân maéng:

- Thaèng ranh con naøy! Cöù vaøi hoâm tao khoâng maéng laø maøy

khoâng chòu ñöôïc, caøng ngaøy caøng teä, chaúng giöõ theå thoáng gì caû! Maøy

- 973 -

laø moät vò coâng töû nhaø ñaïi gia, ngaøy naøo cuõng ñoïc saùch hoïc leã, theá maø

khoâng baèng con nhaø ti tieän!

Noùi xong, tieän tay caàm caùi baøn laø ñaùnh vaøo ñaàu Giaû Dung. Haén

vôø laøm boä run sôï, oâm ñaàu laên xaû vaøo loøng dì Hai xin tha toäi. Dì Ba

quay maët ñi, noùi:

- Chôø chò veà seõ maùch cho noù!

Giaû Dung cöôøi, quyø xuoáng giöôøng xin tha toäi, laøm cho caû hai

ngöôøi cöôøi oà leân. Giaû Dung laïi voà naém sa nhaân cuûa dì Hai ñeå aên. Dì

Hai nhai baõ sa nhaân ñaày moàm nhoå toeït vaøo maët, haén theø löôõi lieám

heát. Boïn a hoaøn thaáy traùi maét, ñeàu cöôøi, noùi:

- Caäu vöøa coù tang, baø ngoaïi laïi môùi nguû. Hai coâ tuy treû tuoåi

nhöng ñeàu laø baäc dì. Caäu khoâng coi baø ra gì aø! Khi oâng veà baø seõ maùch,

lieäu caäu chaïy ñaèng naøo cho thoaùt!

Giaû Dung buoâng dì haén ra, oâm laáy a hoaøn hoân, noùi:

- Em ôi! Em noùi phaûi ñaáy. Chuùng ta buoâng hai dì aáy ra!

Boïn a hoaøn giaän quaù, ñaåy haén ra, maéng:

- Anh ñoán kieáp naøy! Anh ñaõ coù vôï vaø a hoaøn, laïi coøn choøng gheïo

chuùng toâi! Ngöôøi bieát ra cho laø ñuøa, ngöôøi khoâng bieát hay nhöõng haïng

ngöôøi thoái buïng, thoái daï, thích ngoài roài maùch leûo, vaéng maët noùi xaáu,

seõ ñoàn ñaïi sang phuû beân kia, cho laø beân naøy chuùng ta hay baäy baï.

Giaû Dung cöôøi noùi:

- Ñeøn nhaø ai raïng nhaø aáy, ai coøn hôi ñaâu lo chuyeän nhaø ngöôøi. Töø

xöa ñeán nay, duø nhaø Haùn, nhaø Ñöôøng, ngöôøi ta cuõng coøn cheâ laø

“Ñöôøng dôû, Haùn thoái” nöõa laø nhaø chuùng ta. Nhaø naøo maø chaúng coù

chuyeän phong löu? Ñöøng ñeå toâi phaûi noùi ra. Ngay oâng Caû phuû beân kia

cuõng laø tay ñaùo ñeå, theá maø chuù Lieãn daùm taèng tòu vôùi dì beù ñaáy!

Thím Phöôïng ñanh ñaù nhö theá maø chuù Thuïy coøn hoøng gaï gaãm! Coù

vieäc gì giaáu ñöôïc toâi ñaâu!

Giaû Dung cöù noùi hueânh hoang baäy baï, dì Ba sa saàm maët, böôùc

xuoáng giöôøng, vaøo nhaø trong ñaùnh thöùc baø giaø Vöu daäy.

Giaû Dung thaáy baø ngoaïi daäy roài, lieàn vaøo chaøo hoûi, noùi:

- Laøm baø phaûi baän loøng, laïi laøm hai dì phaûi vaát vaû, cha con chaùu

raát laø caûm ñoäng! Ñeå khi xong vieäc caû nhaø chaùu seõ sang taï ôn baø.

Baø giaø Vöu gaät ñaàu noùi:

- 974 -

- Chaùu ôi, chaùu kheùo noùi laém! Choã thaân thuoäc thì phaûi theá chöù.

Laïi hoûi:

- Cha chaùu coù maïnh khoûe khoâng? Bieát tin bao giôø maø veà ngay

theá?

Giaû Dung cöôøi, noùi:

- Cuõng vöøa môùi veà. Cha chaùu baûo chaùu veà thaêm baø, nhôø baø troâng

nom hoä vieäc nhaø cho, khi xong vieäc baø haõy veà.

Noùi xong haén laïi nhaùy maét nhìn dì Hai. Dì Hai kheõ nghieán raêng

maéng:

- Thaèng ranh con leùm lænh naøy! Giöõ chuùng tao ôû ñaây ñeå laøm meï

boá maøy aø?

Giaû Dung laïi noùi vôùi baø ngoaïi:

- Xin baø cöù yeân taâm. Cha chaùu ngaøy naøo cuõng nghó ñeán hai dì,

muoán keùn hai ngöôøi con nhaø giaøu sang, vöøa treû vöøa ñeïp ñeå gaû hai dì.

Theá maø maáy naêm nay vaãn chöa keùn ñöôïc. May sao hoâm noï ñi ñöôøng

môùi tìm ñöôïc moät ngöôøi vöøa maét.

Baø giaø Vöu töôûng thöïc hoûi:

- Con nhaø ai ñaáy?

Dì Hai boû vieäc, vöøa cöôøi, vöøa chaïy ñeán ñaùnh, noùi:

- Meï ôi, ñöøng nghe thaèng trôøi ñaùnh aáy.

Boïn a hoaøn ñeàu noùi:

- OÂng trôøi coù maét, lieäu coi chöøng ñaáy.

Chôït coù ngöôøi vaøo thöa:

- Moïi vieäc xong caû, môøi caäu ra xem roài ñi trình oâng.

Giaû Dung cöôøi hì hì ñi ra.

o0o

Hoài thöù saùu möôi boán

Gaùi buoàn raàu ñeà thô nguõ my

Trai laúng lô taëng ngoïc cöûu long

- 976 -

Giaû Dung thaáy moïi vieäc thu xeáp ñaõ oån, lieàn chaïy ñeán chuøa trình

vôùi Giaû Traân. Ngay ñeâm ñoù, caùc ngöôøi coi vieäc ñöôïc caét ñaët, caùc thöù

caàn duøng ñöôïc saép saün nhö côø phöôùn ñeå choïn ñeán giôø maõo ngaøy moàng

boán laø röôùc linh cöõu vaøo thaønh; maët khaùc cho ngöôøi ñi baùo tang caùc

nhaø baïn beø thaân thích. Hoâm aáy ñaùm ma linh ñình, khaùch khöùa taáp

naäp, töø chuøa Thieát Haïm ñeán phuû Ninh, ñöùng xem ôû hai beân ñöôøng keå

coù maáy vaïn ngöôøi. Trong ñaùm, coù ngöôøi than thôû; coù ngöôøi khen ngôïi;

laïi coù boïn thaày ñoà dôû hôi, baûo laø “leã neân tieát kieäm hôn laø xa xæ, tang

neân thöông xoùt hôn laø linh ñình”. Treân ñöôøng moãi ngöôøi baøn moãi

caùch. Ñeán khoaûng giôø muøi, giôø thaân môùi röôùc linh cöõu vaøo gian giöõa.

Teá vieáng xong, baïn beø daàn daàn ra veà, chæ coøn nhöõng ngöôøi trong hoï ôû

laïi tieáp khaùch. Baø con gaàn chæ coù oâng caäu hoï Hình ôû laïi chöa veà.

Giaû Traân, Giaû Dung bò leã phaùp raøng buoäc, cuõng phaûi naèm coû, goái

ñaát ôû caïnh linh cöõu, buoàn raàu chòu tang. Nhöng khi vaéng ngöôøi, hoï laïi

leûn vaøo trong nhaø dan díu vôùi hai dì. Baûo Ngoïc ngaøy naøo cuõng maëc ñoà

tang sang phuû Ninh, ñeán chieàu vaéng ngöôøi môùi veà trong vöôøn.

Phöôïng Thö tuy ngöôøi chöa ñöôïc khoûe, khoâng ñeán luoân ñöôïc, nhöng

gaëp nhöõng ngaøy laäp ñaøn tuïng kinh hay baïn beø ñeán teá vieáng, cuõng coá

göôïng ñeán giuùp ñôõ coâng vieäc cho Vöu thò.

Moät hoâm, cuùng côm sôùm xong, vì ngaøy daøi, Giaû Traân maáy ngaøy

nhoïc meät, phaûi naèm chôïp maét ôû caïnh linh cöõu. Baûo Ngoïc thaáy khoâng

coù khaùch, muoán veà nhaø thaêm Ñaïi Ngoïc, lieàn ñi veà vieän Di Hoàng. Vaøo

ñeán cöûa, thaáy trong nhaø vaéng tanh, coù maáy baø giaø vaø a hoaøn nhoû

ngoài hoùng maùt ôû ngoaøi hieân, coù ngöôøi naèm nguû, coù ngöôøi nguû gaät. Baûo

Ngoïc cuõng khoâng muoán goïi hoï daäy. Chæ coù con Tö troâng thaáy voäi chaïy

ñeán veùn reøm. Ngay luùc aáy Phöông Quan töø trong nhaø cöôøi chaïy ra,

suyùt nöõa ñaâm saàm vaøo Baûo Ngoïc. Vöøa troâng thaáy Baûo Ngoïc, Phöông

Quan mæm cöôøi ñöùng laïi hoûi:

- Sao caäu laïi veà? Caäu caûn ngay chò Tình Vaên laïi cho toâi. Chò aáy

ñònh ñaùnh toâi ñaáy!

Noùi chöa döùt lôøi, thaáy trong nhaø coù tieáng loaûng xoaûng, khoâng

bieát laø vôõ caùi gì. Sau thaáy Tình Vaên chaïy ñeán maéng aàm leân:

- Tao xem con ranh con naøy chaïy ñeán ñaâu naøo? Thua maø laïi

khoâng cho ñaùnh aø? Caäu Baûo khoâng ôû nhaø, tao xem ai cöùu maøy?

Baûo Ngoïc voäi ngaên laïi cöôøi noùi:

- Em chò coøn beù, khoâng bieát coù loãi gì vôùi chò, thoâi haõy neå toâi tha

cho noù!

Tình Vaên khoâng ngôø Baûo Ngoïc ñaõ veà, troâng thaáy baät cöôøi, noùi:

- Phöông Quan laø con yeâu tinh hieän ra ñaáy! Duø noù bieát phuø pheùp

hoâ thaàn, sai töôùng cuõng khoâng nhanh ñöôïc nhö theá!

Laïi cöôøi noùi:

- Maøy coù hoâ thaàn veà ñaây tao cuõng khoâng sôï!

Tình Vaên lieàn giaèng tay ñònh tuùm laáy Phöông Quan, nhöng noù ñaõ

luoàn ra ñaèng sau, oâm laáy Baùo Ngoïc. Baûo Ngoïc moät tay naém laáy Tình

Vaên, moät tay giöõ Phöông Quan. Luùc ñi vaøo thaáy Xaï Nguyeät, Thu Vaên,

Bích Ngaân, Xuaân Yeán ñöông ngoài ñaùnh chaét ôû giöôøng beân taây, ai ñöôïc

thì aên haït döa. Vì Phöông Quan thua Tình Vaên, khoâng chòu cho ñaùnh

vaø boû chaïy, Tình Vaên chaïy ñuoåi theo Phöông Quan, neân nhöõng hoøn

chaét trong ngöôøi ñeàu rôi xuoáng ñaát.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- 977 -

- Ngaøy daøi theá naøy, toâi phaûi ñi vaéng, sôï caùc chò buoàn, neáu aên

xong ñi nguû ngay seõ sinh beänh. Baây giôø caùc chò baøy ra troø chôi naøy ñeå

tieâu khieån thì hay laém.

Khoâng thaáy Taäp Nhaân ñaâu, Baûo Ngoïc hoûi:

- Chò Taäp Nhaân ñi ñaâu?

Tình Vaên noùi:

- Chò aáy aø? Ñaïo maïo laém roài, ñöông ngoài “nhaäp ñònh” ôû trong nhaø

ñaáy. Töø naõy ñeán giôû, chuùng toâi khoâng vaøo, khoâng bieát chò aáy laøm caùi

gì, chaúng nghe taêm hôi gì caû. Caäu vaøo maø xem, hay laø ñaõ “ngoä ñaïo”

roài cuõng chöa bieát chöøng.

Baûo Ngoïc nghe noùi, vöøa cöôøi chaïy vaøo trong nhaø, thaáy Taäp Nhaân

ñöông ngoài ôû giöôøng tröôùc cöûa soå, tay coøn teát moät sôïi daây ñen. Thaáy

Baûo Ngoïc vaøo, lieàn ñöùng daäy cöôøi noùi:

- Con Tình Vaên ñaõ ñôm ñaët gì toâi ñaáy? Vì toâi phaûi teát voäi cho

xong caùi daây naøy, khoâng coù thì giôø ñi chôi phieám vôùi hoï, neân noùi doái

laø caùc chò cöù chôi ñi, ñöôïc luùc caäu Hai ñi vaéng, toâi muoán ngoài döôõng

thaàn ôû trong naøy moät luùc. Theá maø noù laïi lem leùm caùi moàm nhöõng

“nhaäp ñònh” vaø “ngoä ñaïo” gì gì aáy. Ñeå luùc nöõa toâi seõ xeù mieäng noù ra

môùi ñöôïc!

Baûo Ngoïc cöôøi, ngoài saùt vaøo Taäp Nhaân xem teát daây, roài hoûi:

- Ngaøy daøi theá naøy, chò cuõng neân nghæ ngôi, hay laø chôi ñuøa vôùi

hoï, neáu khoâng cuõng neân sang thaêm coâ Laâm. Trôøi noùng theá maø ngoài

teát caùi naøy, chò ñònh ñeå laøm gì ñaáy?

Taäp Nhaân noùi:

- Toâi thaáy caùi daây quaït caäu ñeo vaãn laø caùi daây teát töø ngaøy coù ñaùm

tang môï Dung beân phuû Ñoâng naêm tröôùc. Chæ ngöôøi trong hoï hoaëc baïn

thaân coù tang vaøo muøa haï môùi ñeo caùi daây xanh kia, tình côø gaëp vieäc

thì moät naêm ñeo moät vaøi laàn thoâi, chöù luùc thöôøng khoâng caàn ñeo. Baây

giôø beân phuû aáy laïi coù vieäc, caäu ngaøy naøo cuõng phaûi sang, neân toâi môùi

teát voäi caùi khaùc cho caäu ñeo. Teát xong seõ ñem thay caùi cuõ. Caäu thì

khoâng hay ñeå yù ñeán vieäc naøy, nhöng sôï khi cuï veà troâng thaáy, laïi baûo

laø chuùng toâi löôøi nhaùc, ñeán caû nhöõng thöù maëc, thöù ñeo cuûa caäu cuõng

khoâng ñeå yù ñeán.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- 978 -

- Thaät chò nghó chu ñaùo quaù. Nhöng cuõng khoâng neân voäi, neáu chò

caûm noùng laïi ra to vieäc.

Noùi xong Phöông Quan böng ñeán moät cheùn traø môùi ngaâm ôû trong

nöôùc laïnh ra. Vì Baûo Ngoïc ngöôøi voán yeáu, muøa heø cuõng khoâng daùm

duøng nöôùc ñaù, chæ laáy nöôùc gieáng môùi muùc leân, ñem ngaâm caû aám nöôùc

traø vaøo trong chaäu, cöù theá thay ñoåi ñeå cho coù hôi maùt thoâi. Baûo Ngoïc

caàm laáy cheùn nöôùc ôû tay Phöông Quan uoáng moät nöûa roài quay laïi baûo

Taäp Nhaân:

- Khi toâi veà ñaõ daën Boài Dính, neáu beân anh Traân coù khaùch sang

ñeán vieáng, phaûi veà baùo toâi ngay. Khoâng coù vieäc gì caàn, toâi seõ khoâng

sang nöõa.

Noùi xong ra khoûi buoàng, quay laïi baûo boïn Bích Ngaân:

- Coù vieäc gì, sang beân coâ Laâm tìm toâi.

Ba�o

Khi gaàn ñeán caàu Thaám Phöông, thaáy Tuyeát Nhaïn daãn hai baø giaø

mang theo cuû aáu, ngoù sen vaø maáy quaû döa, Baûo Ngoïc hoûi Tuyeát Nhaïn:

- Xöa nay coâ Laâm khoâng aên nhöõng thöù maùt bao giôø, mang döa aáu

aáy veà laøm gì? Hay laø ñònh môøi môï naøo, coâ naøo ñaáy?

Tuyeát Nhaïn cöôøi noùi:

- Toâi noùi cho caäu nghe, nhöng caäu khoâng ñöôïc keå laïi vôùi coâ toâi.

Baûo Ngoïc gaät ñaàu nhaän lôøi.

Tuyeát Nhaïn baûo hai haø giaø:

- Mang nhöõng thöù döa aáu naøy ñi tröôùc, giao cho chò Töû Quyeân,

neáu chò aáy hoûi, thì baø baûo toâi coøn baän moät tyù, roài veà ngay.

Baø giaø nhaän lôøi ñi. Tuyeát Nhaïn môùi noùi:

- Hai hoâm nay coâ toâi môùi thaáy ngöôøi deã chòu. Hoâm nay aên xong,

coâ Ba ñeán ruû ñi thaêm môï Hai, coâ toâi khoâng ñi. Sau khoâng thieát nghó

ñeán vieäc gì, ngoài khoùc moät luùc, roài caàm buùt vieát khaù nhieàu, khoâng

bieát laø thô hay töø. Luùc sai toâi ñi laáy döa laáy aáu laïi thaáy sai chò Töû

Quyeân caát nhöõng thöù ôû treân caùi baøn nhoû trong nhaø ñi, ñem baøn baøy

ra phía ngoaøi. Roài laïi sai baøy caùi ñænh Long Vaên leân baøn, chôø khi

mang döa aáu veà seõ duøng. Neáu baûo laø ñeå môøi khaùch, thì khoâng leõ laïi

baøy lö höông ra tröôùc. Neáu baûo laø ñeå thaép höông thì trong nhaø coâ toâi

xöa nay tröø nhöõng khi coù hoa quaû môùi ra, cuõng vaãn khoâng thích xoâng

- 979 -

quaàn aùo. Duø coù thaép höông cuõng phaûi thaép ôû nôi mình thöôøng naèm

ngoài chöù. Chaúng leõ vì caùc baø giaø naëng hôi, saëc suïa caû nhaø maø phaûi

ñoát höông xoâng ñeå aùt muøi ñi hay sao? Ruùt cuïc chính toâi cuõng chaúng

hieåu taïi sao caû. Caäu Hai thöû ñeán maø xem.

Baûo Ngoïc nghe xong, töï nhieân cuùi ñaàu, trong loøng ngaãm nghó:

“Cöù theo nhö lôøi Tuyeát Nhaïn, chaéc coù duyeân côù gì ñaây. Neáu coù chò em

naøo ñeán chôi, cuõng khoâng caàn phaûi baøy bieän nhö theá. Hay laø gaëp

ngaøy gioã chuù, gioã coâ naøo cuõng neân? Nhöng mình vaãn nhôù haøng naêm

ñeán ngaøy gioã aáy, cuï vaãn sai laøm coã baøn rieâng, mang sang cho coâ Laâm

laøm leã. Nhöõng ngaøy ñoù thì ñaõ qua roài. Coù leõ giôø laø thaùng baûy, muøa coù

döa aáu vaø sen, nhaø naøo cuõng ra moä laøm leã cuùng muøa thu, chaéc coâ

Laâm trong loøng caûm ñoäng, neân ñaët leã rieâng ôû trong nhaø, theo yù saùch

leã kyù “ñeán muøa xuaân muøa thu thì daâng leã vaät trong muøa aáy” cuõng

chöa bieát chöøng. Baây giôø ta ñeán ngay, thaáy coâ aáy thöông caûm, taát

phaûi heát söùc khuyeân ngaên, sôï coâ aáy trong buïng buoàn raàu uaát öùc;

khoâng ñeán laïi sôï coâ aáy thöông caûm quaù khoâng coù ngöôøi khuyeân ngaên.

Caû hai ñeàu coù theå laøm cho coâ aáy sinh oám. Chi baèng haõy ñeán thaêm chò

Phöôïng, ngoài moät luùc roài veà. Neáu thaáy coâ Laâm thöông caûm, seõ nghó

caùch khuyeân giaûi. Nhö theá ñaõ khoâng ñeå cho coâ aáy ñau khoå quaù maø laïi

ñöôïc haû noãi ñau thöông ít nhieàu, cuõng khoâng ñeán noãi ñau buoàn thaønh

beänh.

Baûo Ngoïc nghó xong, caùo töø Tuyeát Nhaïn, ra ngoaøi cöûa vöôøn, ñi

thaúng ñeán nhaø Phöôïng Thö. Baáy giôø nhieàu baø giaø ñeán trình vieäc xong,

laàn löôït ra veà. Phöôïng Thö ñöông ñöùng döïa cöûa noùi chuyeän vôùi Bình

Nhi.

Troâng thaáy Baûo Ngoïc, Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Chuù ñaõ veà ñaây aø? Toâi vöøa daën vôï Laâm Chi Hieáu, sai ngöôøi ñeán

baûo ñöùa haàu cuûa chuù, neáu khoâng coù vieäc gì thì môøi chuù veà nhaø nghæ.

Beân aáy ñoâng ngöôøi, chuù chòu sao ñöôïc nhöõng hôi höôùng aáy? Khoâng

ngôø chuù ñaõ veà roài.

- Caùm ôn chò nghó ñeán em. Vì hoâm nay em roãi vieäc, laïi thaáy hai

ngaøy vöøa roài chò khoâng sang phuû beân kia, khoâng bieát chò ñaõ khoûi haún

chöa, neân ñeán thaêm chò.

- Beänh chò noù cöù laèng nhaèng theá thoâi, ba ngaøy khoûe laïi hai ngaøy

oám. Nhaân luùc cuï vaø baø Hai ñi vaéng, caùc baø giaø khoâng ngöôøi naøo chòu

yeân phaän caû. Ngaøy naøo khoâng ñaùnh nhau cuõng caõi nhau, vaø ñaõ xaûy ra

- 980 -

hai ha vieäc côø baïc troäm caép roài ñaáy! Tuy coâ Ba coù giuùp vieäc, nhöng laïi

laø moät coâ gaùi chöa choàng, coù vieäc noùi cho coâ aáy bieát, cuõng coù vieäc

khoâng theå cho coâ aáy bieát, ñaønh phaûi coá göôïng laøm laáy vaäy. Khoâng

ñöôïc moät luùc naøo trong buïng yeân oån! Ñöøng noùi mong khoûi beänh, chæ

mong ñöøng oám theâm laø ñöôïc roài.

- Tuy chò noùi theá, nhöng chò cuõng neân giöõ gìn söùc khoûe ñöøng lo

nghó nhieàu.

Roài laïi noùi maáy caâu chuyeän phieám, môùi caùo töø Phöôïng Thö, ñi veà

trong vöôøn. Khi ñeán cöûa quaùn Tieâu Töông, thaáy khoùi höông nghi

nguùt, röôïu leã saëc muøi. Töû Quyeân ñöông ñöùng troâng cho ngöôøi thu doïn

baøn vaø ñoà leã. Baûo Ngoïc bieát laø ñaõ leã xong, lieàn chaïy vaøo trong nhaø,

thaáy Ñaïi Ngoïc naèm ngoaûnh maët vaøo trong, ngöôøi meät löû ñi, coù daùng

khoù chòu laém. Töû Quyeân voäi noùi:

- Caäu Baûo ñaõ ñeán ñaáy.

Ñaïi Ngoïc môùi ueå oaûi ngoài daäy, mæm cöôøi môøi Baûo Ngoïc ngoài.

Baûo Ngoïc hoûi:

- Maáy hoâm nay em ñaõ khoûe chöa! Thaàn saéc xem cuõng tænh taùo

ñaáy, nhöng taïi sao laïi thöông caûm nhö theá?

- Sao anh laïi noùi nhö vaäy! Töï nhieân voâ côù khi naøo em laïi thöông

caûm?

- Maët em haõy coøn ngaán nöôùc maét, sao laïi noùi doái anh theá? Vì anh

nghó, thöôøng ngaøy em voán laø ngöôøi laém beänh, vieäc gì cuõng neân boû qua,

ñöøng buoàn raàu voâ ích. Neáu cöù huûy hoaïi thaân theå nhö theá, laøm cho

anh...

Vöøa noùi ñeán ñaáy, thaáy khoù noùi ñöôïc nöõa, lieàn ngöøng laïi. Vì Baùo

Ngoïc vaø Ñaïi Ngoïc tuy töø beù ñeán lôùn cuøng ôû moät choã vôùi nhau, tính

tính cuõng hôïp nhau, laïi muoán soáng cheát cuøng nhau, ñieàu naøy chæ bieát

rieâng trong buïng, chöa töøng noùi haún ra maët. Xöa nay Ñaïi Ngoïc tính

hay chaáp nhaët, nhôõ mình haáp taáp noùi nhaàm caâu gì sôï laïi mang loãi

vôùi coâ ta. Hoâm nay coát ñeán ñeå khyeân giaûi, khoâng ngôø laïi noùi haáp taáp

quaù, thaønh ra khoâng noùi ñöôïc nöõa, trong buïng boái roái, laïi sôï Ñaïi

Ngoïc giaän. Roài laïi nghó buïng, mình coát cho Ñaïi Ngoïc ñöôïc vui, vì theá

laïi ñaâm buoàn raàu, öùa nöôùc maét ra.

- 981 -

Luùc ñaàu Ñaïi Ngoïc giaän Baûo Ngoïc noùi khoâng bieát caân nhaéc,

nhöng troâng thaáy quang caûnh aáy, loøng cuõng caûm ñoäng, vaø xöa nay

tính vaãn hay khoùc, neân baây giôø cuõng laïi nhìn nhau maø khoùc.

Töû Quyeân böng nöôùc ñeán, trong buïng ñoaùn hai ngöôøi naøy laïi coù

chuyeän gì caõi nhau ñaây, lieàn noùi:

- Coâ toâi vöøa môùi hôi ñôõ, caäu Baûo laïi ñeán treâu töùc roài. Laïi vì

chuyeän gì nhö theá?

Baûo Ngoïc lau nöôùc maét, cöôøi noùi:

- Ai daùm treâu töùc coâ em?

Roài ñöùng daäy daïo chôi, boãng thaáy dö�vôôùi nghieân loøi ra moät maûnh

giaáy, lieàn giô tay caàm laáy. Ñaïi Ngoïc ñònh ñöùng daäy giaät laïi, nhöng

Baûo Ngoïc ñaõ giaáu vaøo trong ngöôøi, cöôøi noùi:

- Em ôi, ñeå cho anh xem ñaõ!

- Chaúng cöù caùi gì, heã ñeán laø luïc böøa ra!

Ñaïi Ngoïc vöøa noùi döùt lôøi, thì Baûo Thoa chaïy ñeán cöôøi noùi:

- Caäu Baûo ñònh xem caùi gì ñaáy!

Baûo Ngoïc chöa nhìn thaáy trong giaáy vieát nhöõng gì, laïi khoâng bieát

buïng Ñaïi Ngoïc theá naøo, neân khoâng daùm haáp taáp traû lôøi, chæ nhìn Ñaïi

Ngoïc maø cöôøi. Ñaïi Ngoïc vöøa môøi Baûo Thoa ngoài, vöøa cöôøi noùi:

- Toâi töøng xem trong söû cheùp nhöõng ngöôøi con gaùi coù taøi, coù saéc

maø caûnh ngoä suoát ñôøi coù nhieàu ñieàu laøm cho ngöôøi ta ñaùng vui, ñaùng

khen, ñaùng thöông, ñaùng tieác. Hoâm nay aên côm xong, roãi vieäc, muoán

choïn ra maáy ngöôøi laøm maáy baøi thô nhaûm ñeå baøy toû noãi loøng, vöøa

hay coâ Thaùm laïi ñeán ruû toâi ñi thaêm chò Phöôïng, nhöng toâi thaáy ngöôøi

ueå oaûi, khoâng ñi vôùi coâ aáy. Vöøa laøm xong ñöôïc naêm baøi thô, meät quaù

vöùt ra ñaáy, khoâng ngôø anh Baûo ñeán troâng thaáy. Thöïc ra thì cho anh

aáy xem cuõng chaúng sao, nhöng toâi chæ sôï anh aáy laïi vieát cho ngöôøi

ngoaøi xem thoâi.

Baûo Ngoïc voäi noùi:

- Toâi ñaõ ñöa cho ai xem bao giôø ñaâu. Hoâm noï vì toâi thích maáy baøi

thô “Baïch haûi ñöôøng”, neân coù vieát theo loái chaân phöông vaøo caùi quaït,

coát ñeå caàm luoân tay xem cho tieän. Toâi laïi khoâng bieát buùt tích thi töø

trong khueâ caùc khoâng ñöôïc töï tieän ñem truyeàn ra ngoaøi. Töø khi em

baûo toâi, khoâng bao giôø toâi mang quaït ra ngoaøi vöôøn nöõa.

- 982 -

Baûo Thoa noùi:

- Coâ Laâm nghó theá cuõng phaûi. Caäu ñaõ vieát vaøo quaït, lôõ queân ñi,

mang ñeå ôû ngoaøi thö phoøng, caùc oâng nhaø nho troâng thaáy, leõ naøo hoï

khoâng hoûi ai laøm? Lôõ hoï ñoàn ñaïi ra ngoaøi laïi caøng khoâng hay. Ngöôøi

xöa noùi: “Con gaùi khoâng coù taøi aáy laø ñöùc” ñaáy! Con gaùi caàn phaûi laáy

trinh tónh laøm chuû, nöõ coâng cuõng chæ laø vieäc caàn thieát thöù hai. Coøn

nhö thi töø, chaúng qua laø ñeå chôi ñuøa trong khueâ caùc, bieát cuõng ñöôïc

maø khoâng bieát cuõng ñöôïc. Chuùng toâi laø con gaùi trong nhöõng nhaø theá

naøy, khoâng caàn ñeán tieáng khen ngôïi taøi hoa aáy.

Roài laïi cöôøi noùi vôùi Ñaïi Ngoïc:

- Coâ cöù cho toâi xem khoâng haïi gì, chæ khoâng ñeå cho caäu Baûo mang

ra ngoaøi laø ñöôïc roài.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Chò ñaõ noùi theá, thì chính chò cuõng khoâng neân xem nöõa.

Roài troû vaøo Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Anh aáy ñaõ cöôùp ñi maát roài.

Baûo Ngoïc nghe noùi, laáy ôû trong ngöôøi ra moät tôø giaáy, ñeán caïnh

Baûo Thoa cuøng xem, thaáy vieát:

TAÂY THI(1)

Troâi theo hoa soùng ngaùn cho ñôøi,

Luoáng ñeå vua Ngoâ nhôù thieáp hoaøi.

Ñöøng baûo Ñoâng Thi nhaên maët vuïng,

Baïc ñaàu maø vaãn giaët beân khôi.

NGU CÔ(2)

Gioù theùt chim keâu ruoät roái gheâ,

Nhìn ai buoàn haùt khuùc “ngu heà”.

(1) Ngöôøi con gaùi ñeïp nöôùc Vieät, moãi khi nhaên maët laïi thaáy ñeïp theâm. Coù naøng Ñoâng Thi

raát xaáu, cuõng baét chöôùc oâm buïng nhaên maët, ngöôøi ta troâng thaáy boû chaïy. Tuïc truyeàn Taây

Thi coù ñeán giaët aùo quaàn ôû khe Nhöôïc Gia (thuoäc huyeän Thieäu Höng).

(2) Vôï Haïng Vuõ nöôùc Sôû, thöôøng theo Haïng Vuõ ra traän. Khi Haïng Vuõ bò thua ôû ñaát Cai

Haï, naøng ruùt kieám ra töï töû.

- 983 -

Kình, Baønh(1) sau chòu thaân laøm maém,

Thua keû trong maøn tuoát kieám kia.

MINH PHI(2)

Ngöôøi tieân ra khoûi Haùn cung,

Moûng manh laø kieáp maù hoàng xöa nay.

Quaân vöông duø reû thaân naøy,

Troïng khinh thôï veõ hoûi bay quyeàn gì?

LUÏC CHAÂU(3)

Haït chaâu vieân ngoùi quaêng böøa,

Thaïch Lang naøo bieát ñeïp laø gì ñaâu?

Cuõng vì nôï tröôùc duyeân sau,

Kieáp naøy soáng thaùc cuøng nhau ñôõ buoàn.

HOÀNG PHAÁT(4)

Choáng göôm toû veû anh huøng,

Maét xanh bieát keû ñöôøng cuøng laø ai?

Giaø Döông thoi thoùp caàm hôi,

Daây naøo maø buoäc ñöôïc ngöôøi anh thö?

Baûo Ngoïc xem xong, khen khoâng döùt lôøi, noùi:

- Thô cuûa em vöøa ñuùng naêm baøi, sao khoâng ñaët teân laø “Nguõ myõ

ngaâm”?(5)

(1) Kình Boá vaø Baønh Vieät laø hai vieân töôùng ñôøi Haùn Cao Toå; bò Cao Toå gieát cheát vaø xaøo

thòt laøm maém.

(2) Töùc Vöông Chieâu Quaân, ñôøi Haùn Nguyeân Ñeá, bò ñöa sang coáng Hoà.

(3) AÙi thieáp cuûa Thaïch Suøng ñôøi Taàn. Khi Thaïch Suøng bò gieát, Luïc Chaâu nhaûy treân laàu

xuoáng töï töû.

(4) Con haàu cuûa Döông Toá ñôøi Tuøy, teân laø Xuaát Traàn. Khi Lyù Tónh vaøo haàu Döông Toá,

Xuaát Traàn lieác maét nhìn. Ñeâm aáy leûn ra theo Lyù Tónh.

(5) Vònh naêm ngöôøi con gaùi ñeïp.

- 984 -

Roài khoâng chôø noùi laïi, Baûo Ngoïc caàm buùt vieát ngay ñaèng sau. Baûo

Thoa cuõng noùi:

- Laøm thô khoâng keå laø ñaàu baøi gì, coát kheùo laät laïi caùi yù cuûa coå

nhaân laø ñöôïc. Neáu cöù theo daáu veát ngöôøi tröôùc maø laøm, duø chöõ coù hay,

caâu coù kheùo theá naøo ñi nöõa, cuõng laø keùm, khoâng goïi thô hay ñöôïc.

Ngöôøi xöa coù raát nhieàu thô vònh Chieâu Quaân, coù baøi thöông tieác Chieâu

Quaân, coù haøi oaùn traùch Mao Dieân Thoï(1), laïi coù ngöôøi cheâ vua Haùn

khoâng cho thôï veõ baày toâi hieàn, laïi ñi veõ caùc myõ nhaân. Moãi ngöôøi moãi

yù, khoâng ai gioáng ai. Sau Vöông Kinh Coâng(2) laïi coù moät caâu: “Thaàn

thaùi xöa nay ai veõ noåi, gieát Mao Dieân Thoï cuõng laø oan”. AÂu Döông

Vónh Thuùc(3) laïi coù caâu: “Tai nghe maét thaáy coøn nhö theá, muoân daëm

ngaên sao ñöôïc rôï Hoà”. Hai caâu thô naøy ñeàu do yù saâu saéc cuûa mình,

khoâng gioáng vôùi ngöôøi khaùc. Naêm baøi cuûa coâ Laâm cuõng coù theå goïi laø

duøng yù môùi laï, môû rieâng ra moät loái khaùc vaäy.

Baûo Thoa coøn muoán noùi nöõa, thì coù ngöôøi vaøo trình:

- Caäu Lieãn ñaõ veà. Nghe ngöôøi ngoaøi noùi caäu aáy sang phuû Ñoâng ñaõ

laâu roài, chaéc seõ veà ñaáy.

Baûo Ngoïc nghe noùi, ñöùng ngay daäy, ra cöûa ngoaøi chôø ñoùn, vöøa

gaëp Giaû Lieãn töø ngoaøi xuoáng ngöïa ñi vaøo. Baûo Ngoïc ra tröôùc vaùi chaøo,

tröôùc heát hoûi thaêm söùc khoûe Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân, sau môùi

hoûi thaêm Giaû Lieãn. Hai ngöôøi daét tay nhau ñi vaøo. Boïn Lyù Hoaøn,

Phöôïng Thö, Baûo Thoa, Ñaïi Ngoïc, Ngheânh Xuaân, Thaùm Xuaân, Tích

Xuaân ñöông ñöùng chôø ôû nhaø giöõa. Moïi ngöôøi chaøo hoûi nhau xong. Giaû

Lieãn noùi:

- Saùng sôùm mai cuï veà ñeán nhaø. Ñi ñöôøng ngöôøi vaãn ñöôïc maïnh

khoûe. Hoâm nay ngöôøi sai toâi veà thaêm nhaø tröôùc. Sôùm mai, canh naêm

toâi phaûi ra ngoaøi thaønh ñoùn ngöôøi.

Noùi xong moïi ngöôøi laïi hoûi qua tình hình ñi ñöôøng. Vì Giaû Lieãn
<p>ñi xa môùi veà, moïi ngöôøi ñeàu caùo töø lui ra, ñeå haén veà nhaø nghæ.

Vaøo khoaûng böõa côm saùng hoâm sau, Giaû maãu, Vöông phu nhaân veà

ñeán nhaø. Moïi ngöôøi ñeán chaøo hoûi, ngoài moät luùc, uoáng traø. Giaû maãu

daãn boïn Vöông phu nhaân sang beân phuû Ninh. Tôùi nôi, nghe beân trong

(1) Ngöôøi thôï veõ ñaõ veõ xaáu dung maïo Chieâu Quaân.

(2) Töùc Vöông An Thaïch, teå töôùng ñôøi Toáng.

(3) Töùc AÂu Döông Tu, moät nhaø vaên noåi tieáng ñôøi Toáng.

- 985 -

tieáng khoùc vang trôøi, ñoù laø tieáng Giaû Xaù, Giaû Lieãn. Khi ñöa Giaû maãu

veà ñeán nhaø roài, hoï sang ngay beân naøy. Giaû maãu vaøo ñeán nhaø, Giaû Xaù,

Giaû Lieãn ñaõ daãn nhöõng ngöôøi trong hoï khoùc loùc ra ñoùn. Hai boá con

moãi ngöôøi moät beân, dìu Giaû maãu ñi ñeán tröôùc linh cöõu. Giaû Traân, Giaû

Dung quyø xuoáng, guïc vaøo loøng Giaû maãu khoùc aàm leân. Giaû maãu tuoåi

giaø, thaáy quang caûnh aáy cuõng oâm laáy Giaû Traân, Giaû Dung khoùc maõi.

Giaû Xaù, Giaû Lieãn ñöùng beân caïnh khuyeân ngaên, môùi chòu thoâi. Voøng

sang beân höõu linh cöõu, thaáy Vöu thò vaø naøng daâu, laïi khoùc to leân moät

hoài. Khoùc xong, moïi ngöôøi môùi ñöùng leân hoûi thaêm söùc khoûe.

Giaû Lieãn thaáy Giaû maãu môùi veà, chöa ñöôïc nghæ ngôi, sôï ngoài maõi

ñaáy, seõ khoâng khoûi thöông taâm, lieàn khuyeân can hai ba laàn, Giaû maãu

baát ñaéc dó môùi chòu veà nhaø. Vì ngöôøi giaø khoâng chòu noåi phong söông

vaø loøng thöông xoùt, quaû nhieân ñeán ñeâm Giaû maãu thaáy nhöùc ñaàu ñau

buïng, ngaït muõi naëng tieáng, voäi môøi thaày thuoác ñeán xem maïch boác

thuoác, chaïy cuoáng leân maát ñuùng moät ngaøy vaø nöûa ñeâm. May sao phaùt

taùn ngay ñöôïc, beänh chöa nhieãm saâu vaøo ngöôøi, ñeán canh ba ra ít moà

hoâi, maïch laéng xuoáng, ngöôøi maùt haún, caû nhaø môùi yeân taâm. Hoâm sau

vaãn coøn phaûi uoáng thuoác.

Maáy hoâm sau, ñeán ngaøy ñöa ma Giaû Kính. Giaû maãu chöa khoûi

haún, neân giöõ Baûo Ngoïc ôû nhaø haàu. Phöôïng Thö vì chöa ñöôïc maïnh

cuõng khoâng ñi. Giaû Xaù, Giaû Lieãn, Hình phu nhaân vaø Vöông phu nhaân

daãn ngöôøi nhaø vaø boïn ñaøn baø theo haàu ñi ñöa ñaùm ñeán chuøa Thieát

Haïm, chieàu toái môùi veà. Giaû Traân, Vöu thò cuøng Giaû Dung ôû laïi chuøa

tuùc tröïc. Qua moät traêm ngaøy môùi röôùc linh cöõu veà nguyeân quaùn. Moïi

vieäc trong nhaø vaãn nhôø giaø Vöu, dì Hai vaø dì Ba troâng nom hoä.

Giaû Lieãn ngaøy thöôøng vaãn nghe tieáng chò em hoï Vöu, nhöng chöa

coù dòp ñöôïc gaëp. Gaàn ñaây, vì linh cöõu Giaû Kính ñeå ôû trong nhaø, neân

ngaøy naøo haén cuõng gaëp chò em hoï. Nhìn nhau quen maët trong buïng

ñaâm ra theøm thuoàng.Vaû chaêng ngaøy thöôøng nghe cha con Giaû Traân,

Giaû Dung vaãn coù tieáng xaáu hoãn daâm, vì theá Giaû Lieãn muoán nhôø dòp

tìm caùch kheâu gôïi ñöa tình. Dì Ba bieát vaäy cöù lôø nhö khoâng, rieâng dì

Hai laïi coù yù löu luyeán, chæ vì ngöôøi ñoâng, tai maét nhieàu, neân chöa

tieän dòp giôû troø. Giaû Lieãn laïi sôï Giaû Traân ghen, chöa daùm laøm lieàu.

Hai ngöôøi cöù ngaám ngaàm hieåu yù nhau thoâi.

Töø khi röôùc linh cöõu ñi, trong nhaø Giaû Traân vaéng ngöôøi laøm, chæ

coù giaø Vöu, dì Hai, dì Ba cuøng a hoaøn vaø boïn baø giaø ñeå sai vaët thoâi,

- 986 -

coøn bao nhieâu tì thieáp ñeàu ñeán chuøa haàu haï caû. Boïn ñaày tôù ñaøn baø

beân ngoaøi ñeâm ñi tuaàn, ngaøy canh cöûa, khoâng coù vieäc gì khoâng vaøo

ñeán nhaø trong. Giaû Lieãn ñònh nhaân dòp aáy giôû troø. Haén möôïn tieáng

ñeán cuøng ôû vôùi Giaû Traân, roài cuõng vaøo nghæ trong chuøa, nhöng laïi

thöôøng hay veà troâng nom ñôõ vieäc nhaø cho Giaû Traân, thænh thoaûng laïi

ñeán phuû Ninh gaï gaãm dì Hai.

Moät hoâm teân quaûn gia laø Du Loäc ñeán trình Giaû Traân:

- Moùn tieàn chi vieäc baéc raïp, vaûi tang vaø may aùo xanh cho ngöôøi

kheânh ñoøn, coäng taát caû laø 1.110 laïng baïc, ñaõ traû ñöôïc 500 laïng, coøn

thieáu 610 laïng nöõa. Hoâm noï ngöôøi baùn haøng ôû hai nôi ñeàu ñeán ñoøi,

con ñeán hoûi oâng truyeàn baûo theá naøo?

- Maøy cöù ñeán kho maø lónh, vieäc gì phaûi hoûi ta nöõa?

- Hoâm noï con ñaõ ñeán kho lónh, nhöng töø khi cuï nhaø maát, caùc nôi

chi phí raát nhieàu, laïi phaûi ñeå daønh laøm chay moät traêm ngaøy vaø chi

tieâu caùc vieäc trong mieáu. Hieän giôø khoâng coù tieàn chi ra, vì theá con

phaûi ñeán hoûi oâng. Hoaëc taïm trích kho trong nhaø ra, hoaëc möôïn moùn

naøo, xin oâng truyeàn cho, con môùi daùm laøm.

- Maøy cöù töôûng luùc naøo ta cuõng saün tieàn khoâng tieâu nhö ngaøy

tröôùc hay sao. Thoâi maøy vay ñaâu ñöôïc ñeå traû cho ngöôøi ta thì vay.

- Neáu moät vaøi traêm con coù theå lo lieäu ñöôïc, chöù nhöõng naêm, saùu

traêm thì con laáy ñaâu ra.

Giaû Traân nghó moät luùc roài baûo Giaû Dung:

- Ñi hoûi meï maøy xem, hoâm noï khi röôùc cöõu, coù nhaø hoï Chaân ôû

Giang Nam ñem ñeán vieáng 500 laïng, chöa giao vaøo kho, neân veà nhaø

gom goùp theâm nöõa roài ñöa cho noù mang ñi traû.

Giaû Dung vaâng lôøi, chaïy vaøo trong nhaø trình Vöu thò, sau ñoù quay

ra trình vôùi Giaû Traân:

- Moùn tieàn aáy hoâm noï ñaõ tieâu maát 200 laïng, coøn laïi 300 laïng, meï

con ñaõ sai ngöôøi mang veà nhaø ñöa cho baø giöõ roài.

Giaû Traân noùi:

- Ñaõ theá, maøy daãn noù veà nhaø hoûi baø laáy tieàn ñoù giao cho noù. Roài

xem nhaø coù vieäc gì khoâng, vaø hoûi thaêm söùc khoûe hai dì maøy. Coøn

thieáu bao nhieâu, Du Loäc seõ vay taïm buø vaøo.

Giaû Dung vaø Du Loäc vaâng lôøi, ñònh ñi ra. Thaáy Giaû Lieãn ñi vaøo,

Du Loäc voäi ñeán chaøo, Giaû Lieãn hoûi: “Coù vieäc gì?” Giaû Traân keå laïi cho

- 987 -

nghe. Giaû Lieãn nghó buïng: “Nhaân dòp naøy ta coù theå veà phuû Ninh laàn

ñeán vôùi dì Hai ñöôïc”. Lieàn noùi:

- Ñaùng laø maáy maø phaûi ñi vay. Hoâm noï em vöøa laáy ñöôïc moùn

tieàn, chöa tieâu ñeán, chi baèng ñöa cho noù theâm vaøo ñaáy, laïi khoâng ñôõ

vieäc hay sao?

- Nhö theá raát toát, chuù daën chaùu Dung baûo noù ñi laáy moät theå.

- Moùn tieàn naøy em phaûi töï mình ñi laáy môùi ñöôïc. Maáy hoâm nay

em chöa veà nhaø, cuõng muoán veà thaêm söùc khoûe cuï vaø cha meï, roài sang

beân anh xem boïn ngöôøi nhaø coù sinh chuyeän gì khoâng, vaø cuõng ñeán

hoûi thaêm söùc khoûe baø thoâng gia luoân.

- Nhö theá thì phieàn chuù quaù, toâi khoâng ñaønh loøng tyù naøo.

- Choã anh em nhaø coù ngaïi gì vieäc aáy.

Giaû Traân laïi daën Giaû Dung:

- Maøy theo chuù veà hoûi thaêm söùc khoûe cuï, oâng Caû vaø baø Caû, nhôù

noùi laø ta vaø meï maøy göûi lôøi hoûi thaêm. Ñeå yù hoûi xem cuï ñaõ khoûi haún

chöa, coøn phaûi uoáng thuoác nöõa khoâng?

Giaû Dung vaâng lôøi, theo Giaû Lieãn ñi ra, daãn maáy ngöôøi haàu cuøng

cöôõi ngöïa veà thaønh. Ñi ñöôøng chuù chaùu noùi chuyeän vôùi ñi nhau. Giaû

Lieãn coù yù gôïi chuye�nh x�n dì Hai hoï Vöu, khen ngôïi naøo laø phong nhaõ,

ñöùng ñaén, ñi ñöùng ñöôøng hoaøng, aên noùi nhuõn nhaën, caùi gì cuõng ñaùng

ñeå cho ngöôøi ta kính meán. Ai cuõng baûo thím ñeïp, nhöng theo yù ta thì

so vôùi dì Hai maøy ñaõ thaám vaøo ñaâu.

Giaû Dung bieát yù, cöôøi noùi:

- Chuù ñaõ thích dì aáy, chaùu xin laøm moái, hoûi laøm vôï hai cho chuù

coù ñöôïc khoâng?

- Maøy noùi ñuøa hay noùi thöïc theá?

- Chaùu noùi thöïc ñaáy chöù!

- Theá thì toát laém. Nhöng chæ sôï thím maøy khoâng nghe vaø cuõng sôï

baø cuï khoâng baèng loøng. Ta laïi nghe dì Hai maøy cuõng ñaõ coù nôi roài.

- Caùi ñoù khoâng can gì. Dì Hai vaø dì Ba khoâng phaûi laø con cuûa oâng

chaùu, maø laø baø chaùu mang ñeán nuoâi. Chaùu nghe noùi, baø chaùu khi coøn

ôû nhaø choàng tröôùc coù mang dì Hai chaùu, ñaõ höùa gaû cho nhaø hoï Tröông

laø ngöôøi giöõ traïi nhaø vua. Veà sau, nhaø hoï Tröông bò kieän sa suùt, baø

chaùu cuõng laïi ñi laáy choàng khaùc. Ñeán nay ñaõ möôøi maáy naêm, hai nhaø

- 988 -

khoâng bieát tin töùc nhau nöõa. Baø chaùu thöôøng hoái haän, khoâng muoán gaû

cho hoï nöõa. Cha chaùu cuõng muoán gaû dì chaùu cho ngöôøi khaùc, chæ chôø

coù ngöôøi töû teá ñeán daïm, seõ sai ngöôøi ñi tìm nhaø hoï Tröông ñeán cho

noù möôøi maáy laïng baïc, baûo noù vieát moät tôø thoaùi hoân. Nhaø hoï Tröông

ngheøo tuùng theá, thaáy tieàn laøm gì maø chaû xong? Vaû chaêng, noù bieát

nhaø ta theá naøy, baûo sao chaúng phaûi nghe. Chuù maø laáy dì chaùu veà laøm

vôï hai, chaéc baø chaùu vaø cha chaùu ñeàu baèng loøng caû. Nhöng chæ coù choã

thím laø khoù thoâi.

Giaû Lieãn nghe thaáy caâu aáy, möøng nôû gan nôû ruoät, coøn bieát noùi gì

nöõa, chæ cöôøi ngaån ra maø thoâi.

Giaû Dung laïi nghó moät luùc, cöôøi noùi:

- Neáu chuù coù can ñaûm, cöù theo yù chaùu, chaéc khoâng can gì, chæ

phaûi tieâu toán ít tieàn thoâi.

- Chaùu ôi! YÙ chaùu theá naøo, cöù noùi cho chuù nghe.

- Chuù veà nhaø khoâng neân ñeå loä ra moät tí gì . Ñeå chaùu trình vôùi

cha chaùu, noùi vôùi baø chaùu xong ñaõ, roài tìm moät nôi ôû sau phuû, mua

moät caùi nhaø vaø caùc ñoà duøng, caét hai ngöôøi ñeán ñaáy haàu haï, choïn ngaøy

toát, cöôùi veà ñoù, ngöôøi khoâng bieát, ma khoâng hay, roài daën hoï khoâng

ñöôïc ñeå loä tieáng taêm. Thím ôû trong nhaø saâu vöôøn roäng, bieát theá naøo

ñöôïc. Chuù cöù ôû hai nôi, ñoä moät naêm nöûa naêm, duø coù vôõ chuyeän, ñeán

tai oâng, bò maéng moät traän laø cuøng. Chuù cöù noùi laø vì thím khoâng sinh

ñeû nöõa, muoán coù con trai noái doõi, neân môùi laáy giaáu ñeå ôû beân ngoaøi.

Khi thaáy “gaïo ñaõ naáu thaønh côm”, thím cuõng ñaønh phaûi chòu. Vaû laïi,

nhôø cuï can thieäp cho thì vieäc gì maø chaúng xong.

Xöa coù caâu: “Duïc voïng laøm ngöôøi ta maát khoân”. Giaû Lieãn chæ

thích dì Hai coù saéc ñeïp, nghe Giaû Dung taùn moät hoài, cho laø moïi vieäc

ñeàu eâm thaám caû, coù nghó ñaâu hieän mình ñöông coù tang, coù vôï roài laïi

laáy vôï khaùc, boá thì nghieâm, vôï thì ghen. Taát caû nhöõng ñieàu raéc roái

ñeàu gaùc ra ngoaøi caû. Maët khaùc, Giaû Dung cuõng chaúng töû teá gì, ngaøy

thöôøng noù vaãn noâ ñuøa vôùi dì noù, chæ vì coù Giaû Traân ôû ñaáy, neân khoâng

ñöôïc thoûa loøng. Giôø ñaây Giaû Lieãn laáy veà, taát nhieân phaûi ñeå ôû beân

ngoaøi, nhaân nhöõng luùc Giaû Lieãn vaéng maët, noù seõ deã giôû troø ma. Giaû

Lieãn khoâng heà nghó ñeán ñieàu aáy, cöù caûm ôn Giaû Dung:

- Chaùu ôi, neáu chaùu thu xeáp ñöôïc nhö theá, chuù seõ mua hai con

haàu thaät ñeïp traû ôn chaùu.

- 989 -

Hai ngöôøi veà ñeán cöûa phu Ninh. Giaû Dung noùi:

- Chuù ñeán noùi vôùi baø ngoaïi chaùu ñeå laáy tieàn ñöa cho Du Loäc

mang ñi. Chaùu phaûi ñeán chaøo cuï ñaõ.

Giaû Lieãn mæm cöôøi gaät ñaàu noùi:

- Ñeán beân cuï, chaùu ñöøng noùi chuù cuøng veà vôùi chaùu nheù.

- Chaùu bieát roài.

Giaû Dung laïi noùi thaàm vôùi Giaû Lieãn:

- Hoâm nay gaëp dì Hai, chuù khoâng neân haáp taáp voäi, lôõ xaûy ra

chuyeän gì, thì sau khoù xöû laém ñaáy.

- Ñöøng noùi nhaûm. Maøy ñi mau leân! Tao ñôïi ôû ñaây.

Giaû Dung ñi sang chaøo Giaû maãu. Giaû Lieãn vaøo phuû Ninh. Teân

quaûn gia daãn moïi ngöôøi ñeán chaøo, roài leân nhaø treân. Giaû Lieãn hoûi moïi

ngöôøi xong, baûo hoï ñi ra, moät mình vaøo trong nhaø. Vì Giaû Lieãn vaø

Giaû Traân laø anh em thaân maät vôùi nhau, chaúng kieâng kî gì, neân cöù ra

vaøo töï nhieân, khoâng phaûi coù ngöôøi baùo tröôùc. Tôùi nhaø treân, ñaõ coù baø

giaø chöïc haàu ôû döôùi theàm veùn reøm môøi vaøo.

Giaû Lieãn ñi vaø trong phoøng, chæ coù dì Hai hoï Vöu cuøng hai a hoaøn

laøm vieäc ôû treân caùi buïc phía nam, khoâng thaáy baø giaø vaø dì Ba ñaâu caû.

Giaû Lieãn ñeán tröôùc maët chaøo hoûi. Dì Hai mæm cöôøi môøi ngoài, Giaû

Lieãn ngoài xuoáng haøng gheá ôû phía ñoâng, môøi dì Hai ngoài leân phía treân.

Haøn huyeân maáy caâu, roài Giaû Lieãn cöôøi hoûi:

- Baø vaø dì Ba ñi ñaâu? Sao khoâng thaáy?

- Vöøa môùi coù vieäc ñi ra ngoaøi, cuõng saép veà.

Baáy giôø a hoaøn ñi pha traø, khoâng coù ngöôøi naøo ôû ñaáy. Giaû Lieãn

luoân luoân lieác nhìn dì Hai. Dì Hai chæ cuùi ñaàu mæm cöôøi khoâng ñeå yù

ñeán. Giaû Lieãn khoâng daùm haáp taáp soã saøng. Thaáy dì Hai ñöông maân

meâ chieác khaên luïa buoäc caùi tuùi, haén cuõng ra veû baên khoaên sôø vaøo

löng, noùi:

- Toâi queân khoâng mang tuùi cau ñeán, coâ coù cau cho toâi moät mieáng.

- Coù ñaây, nhöng cau cuûa toâi xöa nay khoâng cho ai aên caû.

Giaû Lieãn cöôøi, muoán ñeán gaàn ñeå laáy. Dì Hai sôï coù ngöôøi troâng

thaáy khoâng tieän, lieàn cöôøi roài vöùt khaên ra. Giaû Lieãn caàm laáy tuùi doác

ra, choïn mieáng ñaõ aên giôû, cho vaøo moàm nhai ngaáu nhai nghieán, roài

laáy soá cau coøn thöøa ñuøm laïi. Ñöông ñònh mang traû caùi tuùi, thaáy hai a

- 990 -

hoaøn pha traø mang ñeán. Giaû Lieãn vöøa caàm laáy cheùn nöôùc, vöøa kheõ côûi

vieân ngoïc Cöûu Long ñeo ôû trong mình, buoäc vaøo caùi khaên tay luïa,

nhaèm luùc a hoaøn quay ñi, lieàn neùm caùi khaên sang. Dì Hai khoâng caàm,

giaû vôø khoâng troâng thaáy, cöù ngoài uoáng nöôùc.

Luùc ñoù, phía sau coù tieáng môû reøm, thì ra baø giaø hoï Vöu cuøng dì

Ba daãn hai a hoaøn nhoû töø ñaèng sau ñi vaøo. Giaû Lieãn ñöa maét cho dì

Hai, baûo caàm laáy khaên, dì Hai vaãn khoâng ñeå yù ñeán. Giaû Lieãn khoâng

bieát yù dì Hai ra sao, raát laø noùng ruoät, ñaønh phaûi ñöùng daäy chaøo baø

giaø vaø dì Ba. Khi quay laïi nhìn, dì Hai vaãn cöôøi noùi nhö thöôøng, caùi

khaên luïa ñaõ bieán ñaâu khoâng thaáy nöõa. Giaû Lieãn môùi yeân loøng. Roài

moïi ngöôøi cuøng ngoài xuoáng noùi chuyeän. Giaû Lieãn noùi:

- Chò toâi baûo, hoâm noï coù göûi baø moät goùi baïc. Nay caàn tieàn traû</p>
ngöôøi ta, anh toâi sai toâi veà laáy vaø nhaân tieän hoûi xem trong nhaø coù

vieäc gì khoâng.

Baø giaø hoï Vöu thaáy noùi theá, sai dì Hai môû khoùa laáy goùi baïc ra.

Giaû Lieãn laïi noùi:

- Nhaân tieän toâi cuõng ñeán chaøo baø vaø hoûi thaêm hai dì. Troâng saéc

maët baø thì khaù ñaáy, chæ coù hai coâ em thaät laø vaát vaû.

Baø giaø hoï Vöu cöôøi noùi:

- Chuùng ta laø choã baø con thaân thuoäc, sao caäu laïi noùi theá? ÔÛ nhaø

cuõng nhö ôû ñaây. Khoâng noùi giaáu gì caäu, töø khi oâng noù maát ñi, nhaø toâi

thaät laø khoù khaên, caùi gì cuõng phaûi nhôø baùc noù(1) ôû beân naøy giuùp ñôõ.

Baây giôø baùc noù coù vieäc to taùt nhö theá naøy, chuùng toâi ñaõ khoâng giuùp

ñöôïc vieäc gì khaùc, chæ ngoài troâng nhaø, thì coù gì laø vaát vaû?

Ñöông noùi thì dì Hai ñaõ mang goùi baïc ra, ñöa cho baø giaø hoï Vöu.

Baø giaø ñöa laïi cho Giaû Lieãn. Giaû Lieãn sai moät ñöùa a hoaøn nhoû goïi

moät baø giaø ñeán daën:

- Giaø caàm goùi baïc naøy ñöa cho Du Loäc baûo noù mang veà chôø toâi ôû

beân nhaø.

Baø giaø vaâng lôøi ñi ra. Boãng ôû ngoaøi saân coù tieáng Giaû Dung. Moät

thoaùng, haén vaøo chaøo baø ngoaïi vaø hai dì, roài quay laïi cöôøi noùi vôùi Giaû

Lieãn:

(1) Chæ Giaû Traân.

- 991 -

- Vöøa roài oâng Caû hoûi chuù, oâng noùi laø coù vieäc gì caàn, ñònh sai ngöôøi

ñeán mieáu goïi chuù. Chaùu noùi chuù saép veà ñaáy. OÂng daën chaùu, neáu gaëp

chuù ôû ñöôøng, baûo chuù phaûi veà ngay.

Giaû Lieãn nghe noùi, muoán ñöùng daäy ngay, nhöng laïi nghe thaáy

Giaû Dung noùi vôùi baø haén:

- Laàn tröôùc chaùu ñaõ noùi vôùi baø laø cha chaùu muoán tìm chuù döôïng

cho dì Hai. Ngöôøi aáy maët muõi vaø hình daùng chaúng khaùc gì chuù chaùu

ñaây. Baø baûo coù ñöôïc khoâng?

Noùi xong laïi kheõ troû tay vaøo Giaû Lieãn vaø haát laøm cho dì Hai. Dì

Hai khoâng tieän noùi caâu gì, chæ thaáy dì Ba cöôøi khoâng ra cöôøi, giaän

khoâng ra giaän, quaùt maéng:

- Thaèng khæ con ñoán kieáp naøy! Heát chuyeän cho maøy noùi roài aø?

Theá naøo ta cuõng seõ xeù raùch moàm maøy ra.

Giaû Dung cöôøi chaïy maát, Giaû Lieãn cuõng cöôøi roài caùo töø ñi ra. Tôùi

nhaø ngoaøi, Giaû Lieãn daën doø ngöôøi nhaø khoâng ñöôïc ñaùnh baïc, uoáng

röôïu. Laïi kheõ daën Giaû Dung noùi ngay vieäc aáy vôùi Giaû Traân. Giaû Lieãn

laïi daãn Du Loäc veà laáy ñuû soá tieàn, giao cho haén mang ñi. Sau ñeán chaøo

Giaû Xaù vaø Giaû maãu.

Giaû Dung thaáy Du Loäc theo Giaû Lieãn ñi laáy tieàn, mình khoâng coù

vieäc gì lieàn quay vaøo trong nhaø, ñuøa côït vôùi hai dì moät luùc roài môùi ñi.

Buoåi chieàu ñeán chuøa, Giaû Dung vaøo trình Giaû Traân:

- Ñaõ giao tieàn cho Du Loäc roài. Cuï ñaõ khoûi haún, khoâng phaûi uoáng

thuoác nöõa.

Sau ñoù nhaân tieän haén laïi noùi vieäc khi ñi ñöôøng, Giaû Lieãn ngoû yù

muoán laáy dì Hai laøm vôï leõ, roài tìm moät caùi nhaø ôû beân ngoaøi ñeå cho

Phöôïng Thö khoâng bieát. “Muoán nhö theá chaúng qua laø vì con caùi hieám

hoi, vaø vì ñaõ gaëp maët dì Hai roài, hai beân thaân laïi theâm thaân, hôn laø

laáy ngöôøi ngoaøi xöa nay chöa heà quen bieát”. Vì theá chuù Hai aân caàn

nhôø con noùi vôùi cha.

Haén khoâng noùi roõ ñoù laø yù cuûa mình.

Giaû Traân nghó moät luùc, cöôøi noùi:

- Vieäc ñoù cuõng ñöôïc thoâi, nhöng khoâng bieát dì Hai coù baèng loøng

hay khoâng. Saùng mai maøy veà noùi vôùi baø. Nhôø baø thöû hoûi dì Hai xem

roài seõ lieäu.

- 992 -

Giaû Traân laïi baøy cho Giaû Dung maáy caâu, roài qua beân kia noùi cho

Vöu thò bieát. Vöu thò bieát vieäc naøy khoâng oån, neân coá can ngaên. Nhöng

Giaû Traân ñaõ nhaát ñònh nhö theá, maø Vöu thò xöa nay vaãn quen loái

chieàu choàng, vaû chaêng dì Hai laïi laø chò em khaùc meï neân khoâng caàn

ñeå yù laém, cöù maëc hoï laøm theá naøo thì laøm.

Saùng sôùm hoâm sau Giaû Dung laïi veà thaønh thaêm baø ngoaïi noùi laïi

yù ñònh cuûa haén roài theâm thaét nhieàu ñieàu, naøo laø Giaû Lieãn ngöôøi töû teá,

hieän giôø thím Phöôïng ñöông oám, khoù loøng khoûi ñöôïc. Tröôùc heát haõy

mua taïm moät caùi nhaø cho dì ôû rieâng beân ngoaøi ñoä moät naêm, naêm baûy

thaùng, chôø thím Phöôïng cheát ñi laø ñoùn dì Hai veà laøm chính thaát. Laïi

noùi ñeán vieäc cha haén seõ ñöùng leân saém söûa leã cöôùi nhö theá naøo, beân

Giaû Lieãn seõ laøm leã cöôùi ra sao, roài seõ ño�igra�n baø veà nuoâi naáng theá naøo,

coøn dì Ba sau naøy cuõng seõ do beân aáy gaû baùn cho. Noù taùn höôu moät hoài,

laøm baø giaø hoï Vöu chaúng baèng loøng. Vaû chaêng ngaøy thöôøng baø ta vaãn

nhôø Giaû Traân giuùp ñôõ, baây giôø Giaû Traân laïi ñöùng leân chuû hoân, mình

khoâng phaûi saém söûa ñoà tö trang, Giaû Lieãn laïi laø chaøng coâng töû treû

tuoåi, hôn nhaø hoï Tröông nhieàu. Vì vaäy baø giaø vaøo baøn vôùi dì Hai. Dì

Hai voán laø ngöôøi laúng lô, daâm ñaõng, tröôùc kia ñaõ taèng tòu vôùi anh reå,

thöôøng oaùn mình gaû nhaàm cho Tröông Hoa ñeán noãi sau naøy phaûi long

ñong caû ñôøi, khoâng nôi nöông töïa. Nay thaáy Giaû Lieãn yeâu mình, maø

anh reå mình laïi ñöùng leân gaû baùn cho thì laøm gì maø chaúng baèng loøng?

Dì Hai gaät ñaàu nhaän lôøi ngay.

Giaû Dung veà trình vôùi cha haén. Saùng hoâm sau sai ngöôøi môøi Giaû

Lieãn ñeán chuøa, Giaû Traân noùi cho haén bieát veà vieäc baø giaø Vöu ñaõ baèng

loøng.

Giaû Lieãn möøng quaù, caùm ôn hai cha con Giaû Traân. Hai ngöôøi baøn

vôùi nhau, sai ngöôøi ñi tìm nhaø, saém cho dì Hai nhöõng ñoà trang söùc,

giöôøng maøn vaø caùc thöù caàn duøng trong nhaø môùi. Chæ trong maáy ngaøy,

moïi vieäc ñaõ thu xeáp ñaâu vaøo ñaáy, Giaû Lieãn mua moät caùi nhaø hai möôi

gian ôû trong ngoõ Tieåu Hoa Chi, caùch phía sau phuû Vinh, phuû Ninh ñoä

hai daëm. Laïi mua hai a hoaøn nhoû nöõa. Giaû Traân laïi cho hai vôï choàng

Baøo Nhò vaøo ôû nhaø môùi ñeå chôø haàu haï dì Hai.

Sau ñoù Giaû Traân laïi cho goïi boá con Tröông Hoa ñeán, baét noù vieát

tôø thoaùi hoân ñöa cho baø giaø hoï Vöu.

Tröôùc ñaây, oâng cuûa Tröông Hoa laø ngöôøi coi traïi cho nhaø vua.

Ngöôøi oâng cheát ñi, boá Tröông Hoa laïi laøm vieäc aáy. Vì boá Tröông Hoa

- 993 -

chôi thaân vôùi ngöôøi choàng tröôùc cuûa baø giaø hoï Vöu, neân oâng ta ñaõ höùa

gaû dì Hai cho Tröông Hoa töø luùc ôû trong buïng meï. Khoâng ngôø veà sau

nhaø Tröông Hoa bò kieän, cöûa nhaø sa suùt, aên maëc khoâng ñuû, thì coøn

laáy gì maø cöôùi vôï nöõa. Sau baø giaø hoï Vöu laïi ñi laáy choàng khaùc, thaønh

ra möôøi maáy naêm roøng hai beân im baët khoâng coù tin töùc ñi laïi. Nay

thaáy ngöôøi nhaø phuû Giaû goïi ñeán, baét phaûi thoaùi hoân vôùi dì Hai,

Tröông Hoa tuy khoâng baèng loøng, nhöng sôï uy theá Giaû Traân, neân

ñaønh phaûi vieát giaáy thoaùi hoân. Baø giaø hoï Vöu cho haén hai möôi laïng

baïc, theá laø xong vieäc.

Giaû Lieãn thaáy coâng vieäc thu xeáp ñaâu vaøo ñaáy, lieàn choïn ngaøy

moàng ba laø ngaøy hoaøng ñaïo, ñoùn dì Hai veà. Chính laø:

Bôûi taïi cuøng caønh tham saéc duïc;

Gaây neân lieàn goác noåi göôm ñao.

o0o

Hoài thöù saùu möôi laêm

Giaû Lieãn vuïng troäm cöôùi dì Hai

Dì Ba quyeát loøng laáy chaøng Lieãu

- 995 -

Giaû Lieãn, Giaû Traân vaø Giaû Dung baøn ñònh moïi vieäc xong xuoâi,

ñeán ngaøy moàng hai, cho môøi baø giaø Vöu cuøng dì Ba vaøo ôû nhaø môùi.

Baø giaø hoï Vöu nhìn moät löôït, tuy khoâng ñöôïc nhö lôøi Giaû Dung noùi,

nhöng thaáy moïi thöù ñaày ñuû caû, hai meï con ñeàu laáy laøm baèng loøng.

Hai vôï choàng Baøo Nhò raát laø voàn vaõ noàng nhieät luoân mieäng goïi baø giaø

hoï Vöu laø “meï” hoaëc “cuï”, goïi chò Ba laø “dì ba” hoaëc “dì”. Canh naêm

saùng hoâm sau, moät coã kieäu ñöa dì Hai ñeán, höông neán, ngöïa giaáy,

chaên maøn cuøng côm röôïu ñaõ saép ñuû caû. Moät luùc sau, Giaû Lieãn maëc

quaàn aùo thöôøng, ngoài kieäu nhoû ñeán, leã trôøi ñaát, ñoát ngöïa giaáy. Baø giaø

Vöu thaáy chò Hai aên maëc toaøn môùi, khoâng nhö luùc coøn ôû nhaø, neân raát

ñaéc yù. Hai ngöôøi daét nhau vaøo ñoäng phoøng. Ñeâm aáy Giaû Lieãn cuøng

chò Hai phöôïng loan nghieâng ngöûa, aân aùi traøn treà, khoâng theå keå ra

heát ñöôïc.

Giaû Lieãn caøng nhìn caøng yeâu, caøng ngaém caøng meán, khoâng bieát

laøm caùch gì ñeå chieàu chuoäng dì Hai cho phaûi. Haén truyeàn cho boïn Baøo

Nhò khoâng ñöôïc duøng tieáng hai ba gì caû, cöù goïi thaúng dì Hai laø “môï”.

Ngay haén cuõng goïi laø “môï” maø gaït phaêng Phöôïng Thö ñi. Coù khi veà

nhaø, haén cöù noùi laø sang beân phuû Ñoâng coù vieäc. Phöôïng Thö bieát haén

thaân vôùi Giaû Traân, chaéc coù vieäc gì baøn baïc, neân cuõng khoâng ngôø vöïc.

Trong nhaø tuy nhieàu ngöôøi, nhöng chaúng ai ñeå yù ñeán vieäc aáy. Ngay

nhöõng keû nhaøn roãi, hay toø moø bôùi vieäc cuõng ñeàu chieàu yù Giaû Lieãn,

muoán nhaân ñoù luoàn loït kieám chaùc, coøn ai noùi hôû ra nöõa.

Giaû Lieãn raát caùm ôn Giaû Traân. Moãi thaùng haén boû ra möôøi laêm

laïng baïc ñeå chi duøng haøng ngaøy. Khi Giaû Lieãn khoâng ñeán, thì ba meï

con hoï Vöu cuøng aên moät nôi, khi Giaû Lieãn ñeán thì hai vôï choàng haén

aên vôùi nhau, meï con baø giaø Vöu veà phoøng aên rieâng. Giaû Lieãn laïi ñem

heát caû tieàn rieâng cuûa mình daønh duïm maáy naêm ñöa cho dì Hai giöõ.

Nhöõng khi ñaàu goái maù keà, Giaû Lieãn keå heát chuyeän ngaøy thöôøng cuûa

Phöôïng Thö cho dì Hai nghe. Chæ chôø khi naøo Phöôïng Thö cheát, seõ

ñoùn dì Hai veà. Dì Hai nghe noùi taát nhieân vui loøng laém. Trong nhaø ñoä

möôøi ngöôøi aên tieâu raát laø ñaày ñuû.

Thaám thoaùt ñaõ hai thaùng. Hoâm ñoù Giaû Traân leã Phaät ôû chuøa

Thieát Haïm xong, ñeán chieàu veà nhaø. Ñaõ laâu khoâng ñöôïc gaëp chò em hoï

Vöu, neân Giaû Traân ñònh ñeán thaêm. Haén sai ngöôøi haàu ñeán tröôùc xem

Giaû Lieãn coù ôû ñaáy khoâng. Ngöôøi haàu veà trình: “Caäu Lieãn khoâng coù ôû

ñaáy”. Giaû Traân thích laém, baûo ngöôøi nhaø veà tröôùc, chæ ñeå laïi ñöùa haàu

thaân daét ngöïa. Moät luùc ñeán nhaø vöøa môùi leân ñeøn, Giaû Traân laúng laëng

ñi vaøo. Hai ñöùa haàu ñem ngöïa buoäc ôû ngoaøi vöôøn, roài xuoáng nhaø döôùi

chöïc haàu.

Khi Giaû Traân vaøo, trong nhaø môùi thaép ñeøn. Tröôùc heát Giaû Traân

vaøo thaêm meï con giaø Vöu, sau ñoù dì Hai ra chaøo. Giaû Traân troâng thaáy

dì Hai hôùn lôû vui cöôøi, vöøa uoáng nuôùc vöøa noùi:

- Ngöôøi toâi laøm moái theá naøo? Neáu lôõ dòp thì coù thaép ñeøn loàng ñi

tìm cuõng chaúng thaáy. Mai kia, chò nhaø seõ mang leã ñeán möøng chuù vaø

dì ñaáy.

Trong khi noùi chuyeän, dì Hai ñaõ sai ngöôøi doïn röôïu. Roài ñoùng cöûa

laïi, vì ñeàu laø ngöôøi trong moät nhaø, neân khoâng e deø gì caû. Baøo Nhò

ñeán chaøo, Giaû Traân noùi:

- Anh laø ngöôøi coù buïng toát, neân caäu Hai baûo anh vaøo ñaây haàu.

Sau naøy coøn caàn ñeán anh nhieàu nöõa ñaáy. Anh khoâng neân ra ngoaøi

uoáng röôïu gaây chuyeän, theá naøo ta cuõng seõ thöôûng cho. Caäu Hai thì

baän vieäc, beân aáy laïi ñoâng ngöôøi, neáu coù gì thieáu thoán, anh cöù ñeán

trình ta. Anh em chuùng ta khoâng nhö ngöôøi khaùc ñaâu.

- Chaùu bieát roài, chæ tröø chaùu maát ñaàu môùi khoâng heát loøng haàu haï

thoâi.

- 996 -

- Anh maø bieát theá thì toát laém.

Boán ngöôøi cu�
<�ng ngoài uoáng röôïu, dì Hai bieát chöøng, lieàn noùi vôùi baø

giaø hoï Vöu:

- Con sao cöù sôø sôï, meï cuøng con ñi sang beân kia ñi.

Baø giaø hoï Vöu hieåu yù, cuøng dì Hai ñi ra, chæ coøn trô laïi luõ a hoaøn

nhoû. Giaû Traân lieàn ngaáp ngheù dì Ba, ñònh giôû troø baäy baï. Boïn a hoaøn

nhoû thaáy ngöôïng, ñeàu laån ñi moät nôi, ñeå maëc hai ngöôøi muoán laøm troø

gì thì laøm.

Hai ngöôøi haàu nhoû thì xuoáng uoáng röôïu vôùi Baøo Nhò ôû döôùi beáp.

Vôï Baøo Nhò ñöông laøm côm. Chôït thaáy hai a hoaøn chaïy xuoáng, cöôøi

ñuøa ñoøi uoáng röôïu, Baøo Nhò noùi:

- Caùc chò khoâng haàu ôû treân aáy, sao laïi leûn xuoáng ñaây? Nhôõ oâng

goïi ñeán, khoâng coù ai, laïi sinh chuyeän.

Vôï haén maéng:

- Ñoà ngu! Noác cho nhieàu röôïu vaøo. Say böù hoïng ra roài daáp coå maø

nguû ñi. Goïi hay khoâng coù vieäc gì ñeán anh. Vieäc gì ñaõ coù toâi ñaây. Möa

hay gioù cuõng chaúng öôùt ñeán ñaàu thöù ngöôøi aáy.

Baøo Nhò nhôø vôï môùi coù theå dieän. Gaàn ñaây ngoaøi vieäc aên bôùt tieàn

ñi uoáng röôïu, haén khoâng nhìn ñeán vieäc gì. Giaû Lieãn cuõng khoâng heà

traùch maéng haén. Vì theá, haén sôï vôï nhö meï, baûo gì nghe naáy. Luùc naøy

haén uoáng röôïu say meàm, ñi nguû ngay.

Baáy giôø vôï Baøo Nhò cuøng ngoài uoáng röôïu vôùi boïn a hoaøn vaø ngöôøi

haàu, coá chieàu loøng boïn naøy ñeå chuùng ton hoùt vôùi Giaû Traân.

Ñang uoáng röôïu cao höùng thì coù tieáng goõ cöûa, vôï Baøo Nhò chaïy ra

môû cöûa, thaáy Giaû Lieãn xuoáng ngöïa, hoûi nhaø coù vieäc gì khoâng. Vôï Baøo

Nhò kheõ noùi:

- OÂng Caû beân phuû Ñoâng ñöông ôû buoàng phía taây kia.

Giaû Lieãn nghe noùi, ñi vaøo buoàng, thaáy dì Hai cuøng baø giaø hoï Vöu

ñöông ôû ñaáy. Thaáy Giaû Lieãn vaøo, dì Hai coù veû hôi ngöôïng. Giaû Lieãn

laøm ra khoâng bieát, chæ noùi:

- Thoâi laáy röôïu ra, chuùng ta uoáng vaøi cheùn roài ñi nguû. Hoâm nay

anh meät laém.

Dì Hai cöôøi, ñôõ aùo, böng nöôùc, hoûi vaén hoûi daøi, Giaû Lieãn thích

quaù, trong buïng ngöùa ngaùy khoù chòu. Moät luùc, vôï Baøo Nhò böng röôïu

- 997 -

leân, hai ngöôøi cuøng uoáng. Baø giaø hoï Vöu khoâng uoáng, veà buoàng nguû

ngay. Hai a hoaøn nhoû chia nhau moãi ñöùa haàu moãi nôi.

Ñöùa haàu thaân cuûa Giaû Lieãn laø thaèng Long daét ngöïa, troâng thaáy ôû

ñaáy coù moät con ngöïa nöõa, nhìn kyõ bieát laø ngöïa cuûa Giaû Traân. Noù hieåu

yù, chaïy xuoáng döôùi beáp. Thaúng Hæ vaø thaèng Thoï ñöông ngoài uoáng

röôïu ôû ñaáy, thaáy thaèng Long vaøo, cuõng ñeàu hieåu yù, cöôøi noùi:

- Anh ñeán thaät laø kheùo. Vì chuùng toâi khoâng theo kòp ngöïa oâng toâi,

sôï ñi ñeâm khuya bò phaït, phaûi vaøo nghæ nhôø ôû ñaây moät toái.

Thaèng Long cöôøi noùi:

- Coù giöôøng thì caùc anh cöù nguû. Caäu Hai sai toâi mang tieàn sang

giao cho môï roài. Toâi cuõng khoâng veà nöõa.

Thaèng Hæ baûo thaèng Long:

- Chuùng toâi uoáng nhieàu roài, anh laïi ñaây uoáng moät cheùn.

Thaèng Long vöøa ngoài xuoáng, caát cheùn röôïu leân, nghe thaáy trong

chuoàng coù tieáng ngöïa heùt. Vì hai con ngöïa buoäc cuøng chuoàng, khoâng

chòu, neân chuùng caén ñaù nhau. Boïn thaèng Long voäi boû cheùn röôïu xuoáng,

chaïy ra quaùt cho im ñi, buoäc rieâng moãi con ra moãi nôi roài ñi vaøo. Vôï

Baøo Nhò cöôøi noùi:

- Caùc chuù nguû ñi. Traø ñöôïc roài, ta phaûi ñi ñaây.

Thaèng Hæ uoáng maáy cheùn, say ñôø maét ra. Thaèng Long, thaèng

Thoï ñi ñoùng cöûa, quay laïi thaáy thaèng Hæ naèm soùng söôït treân giöôøng.

Hai ñöùa ñaåy noù, noùi:

- Anh ôi, daäy ñi, roài naèm cho ngay ngaén maø nguû. Anh chæ bieát laáy

mình, coøn ñeå khoå cho chuùng toâi.

Thaèng Hæ cöôøi noùi:

- Hoâm nay chuùng ta troâng thaáy moät loø baùnh nöôùng thaät ñöôøng

hoaøng. Neáu coù ñöùa naøo, ta phaûi ñ... meï noù moät caùi cho söôùng.

Thaèng Long, thaèng Thoï bieát noù say, cuõng maëc keä, taét ñeøn ñi nguû.

Dì Hai nghe thaáy ngöïa heùt, trong buïng raát aùy naùy, cöù phaûi tìm

caùch noùi laáp ñi. Giaû Lieãn uoáng ñöôïc maáy cheùn, höùng leân, sai caát doïn

baøn röôïu roài ñoùng cöûa côûi aùo ñi nguû. Dì Hai chæ maëc moät aùo cheõn ñoû,

toùc buoâng xoõa, veû maët laúng lô, troâng caøng ñeïp hôn ban ngaøy. Giaû

Lieãn oâm laáy cöôøi noùi:

- 998 -

- Ai cuõng baûo con vôï daï xoa nhaø anh ñeïp, nhöng baây giôø xem ra

noù xaùch deùp cho em cuõng khoâng ñaùng!

Dì Hai noùi:

- Em coù ñeïp laïi keùm phaåm haïnh, chaúng thaø ñöøng ñeïp coøn toát hôn.

- Sao em laïi noùi theá? Anh khoâng hieåu.

Dì Hai rôùm nöôùc maét noùi:

- Caùc ngöôøi cho em laø ngöôøi hoà ñoà, nhöng coù vieäc gì maø em chaúng

bieát. Baây giôø chuùng ta laøm baïn vôùi nhau môùi hai thaùng, keå ra haõy

coøn môùi meû, nhöng em bieát anh khoâng phaûi laø ngöôøi hoà ñoà. Em soáng

laø ngöôøi cuûa anh, cheát laø ma cuûa anh! Ñaõ laø vôï choàng thì suoát ñôøi em

troâng caäy vaøo anh, coøn daùm giaáu anh moät tí gì? Hoâm nay em ñaõ coù

nôi nöông töïa roài. Coøn dì noù sau naøy bieát keát quaû ra sao? Theo yù em,

neáu cöù nhaäp nhaèng maõi nhö theá, sôï khoâng theå yeân ñöôïc ñaâu, phaûi

nghó moät caùch naøo laâu daøi môùi ñöôïc!

Giaû Lieãn cöôøi noùi:

- Em cöù yeân taâm, anh khoâng phaûi laø ngöôøi hay ghen tuoâng ñaâu.

Vieäc tröôùc cuûa em, anh bieát caû roài, em khoâng caàn phaûi noùi uùp môû nöõa.

Baây giôø em thaáy anh aáy, taát nhieân cuõng ngöôïng. Chi baèng ta phaûi boû

thoùi ñoù ñi.

Noùi xong, Giaû Lieãn ñi sang phoøng phía taây, thaáy trong cöûa soå

ñeøn neán saùng tröng, hai ngöôøi vaãn ñang uoáng röôïu vui ñuøa. Giaû Lieãn

ñaåy cöûa vaøo, noùi.

- Anh ôû ñaây aø, em sang chaøo anh.

Giaû Traân ñöùng daäy môøi ngoài. Giaû Lieãn cöôøi noùi:

- Anh laøm gì nhö vaäy? Chuùng ta laø choã anh em töø tröôùc ñoái xöû

vôùi nhau nhö theá naøo. Anh phaûi baän loøng vì em, duø em coù thòt naùt

xöông tan cuõng khoâng queân ôn. Neáu anh quaù nghó, laøm em caøng khoù

xöû. Töø nay xin anh cöù coi nhö ngöôøi thöôøng môùi phaûi, neáu khoâng, em

thaø ñaønh chòu khoâng coù con trai, chöù khoâng daùm ñeán choã naøy nöõa.

Noùi xong lieàn quyø xuoáng. Giaû Traân voäi keùo daäy noùi:

- Chuù baûo gì anh cuõng xin vaâng lôøi.

Giaû Lieãn sai:

- Mang röôïu ñeán ñaây, ta cuøng anh Caû uoáng vaøi cheùn.

Roài laïi cöôøi hì hì baûo dì Ba:

- 999 -

- Sao dì khoâng môøi oâng chuù uoáng moät cheùn.

Giaû Traân cöôøi noùi:

- Chuù Hai! Vì chuù, anh cuõng uoáng caïn cheùn naøy.

Noùi xong, ngöûa coå leân uoáng.

Dì Ba ñöùng ôû treân giöôøng, chæ vaøo Giaû Lieãn, cöôøi nhaït:

- Anh ñöøng coù giôû gioïng ñöôøng maät vôùi toâi. Ñem mieán naáu vôùi

nöôùc laõ, anh aên ñi toâi xem. Ñöa ngöôøi veõ leân saân khaáu, kheùo keûo laøm

raùch giaøy. Anh ñöøng luù laáp ruoät gan, töôûng chöøng toâi khoâng bieát vieäc

trong nhaø caùc anh hay sao? Laàn naøy anh em nhaø anh ñònh vung moät

ít tieàn thoái ra, coi chò em chuùng toâi laø ñó thoõa ñeå mua vui. Caùc anh

ñöøng coù nghó nhaàm! Toâi cuõng bieát vôï anh laø moät ngöôøi ñaùo ñeå. Nay

anh laáy chò toâi laøm vôï leõ, khaùc naøo “keû aên troäm chieâng khoâng daùm

ñaùnh”. Toâi nhaát ñònh gaëp chò Phöôïng, xem chò aáy coù maáy ñaàu maáy

tay! Neáu hai beân hoøa thuaän thì thoâi, chöù coù vieäc gì ngang traùi, toâi

cuõng ñuû söùc moi ruoät moùc gan caùc anh ra, roài lieàu cheát vôùi con muï cay

nghieät aáy moät phen. Uoáng röôïu chöù sôï gì. Naøo chuùng ta uoáng ñi.

Noùi xong, chò ta caàm ngay laáy naäm roùt ra moät cheùn, roài keùo Giaû

Lieãn laïi, doác noát cho haén, noùi:

- Toâi ñaõ uoáng vôùi oâng anh anh roài. Baây giôø chuùng ta uoáng vôùi

nhau.

Giaû Lieãn sôï quaù, tænh haún röôïu. Giaû Traân cuõng khoâng ngôø dì Ba

laïi giôû maët ñeán theá. Hai anh em haén xöa nay quen loái aên chôi soã

saøng trong ñaùm giaêng hoa, khoâng deø hoâm nay laïi bò coâ gaùi naøy

choaûng cho moät voá, khoâng heù raêng vaøo ñaâu ñöôïc.

Dì Ba thaáy theá, caøng doàn giaø:

- Môøi chò ra ñaây! Muoán vui thì boán ngöôøi chuùng ta cuøng vui. Tuïc

ngöõ noùi: “Vui gì cho baèng ngöôøi nhaø”. Caùc anh laø anh em, chuùng toâi

laø chò em, khoâng phaûi ngöôøi ngoaøi, chò cöù ra ñaây.

Dì Hai baáy giôø thaáy ngöôïng. Giaû Traân ñònh nhaân dòp chuoàn

nhöng dì Ba khi naøo chòu buoâng. Baáy giôø Giaû Traân môùi hoái haän,

khoâng ngôø coâ ta laø haïng ngöôøi nhö theá. Haén cuøng Giaû Lieãn khoâng

coøn giôû thoùi khinh baïc ñöôïc nöõa.

Dì Ba thaùo ñoà trang söùc, côûi aùo ngoaøi, veùn toùc mai leân, chæ maëc

moät caùi aùo loùt ñoû, nöûa kín nöûa hôû, coá yù ñeå loä boä ngöïc traéng noõn ra,

döôùi maëc quaàn xanh, ñi giaøy ñoû, troâng raát loäng laãy. Luùc ñöùng luùc ngoài,

- 1000 -

khi vui khi giaän, khoâng coù moät phuùt nghieâm trang, ñoâi khuyeân cöù

luûng laúng nhö ñaùnh ñu; döôùi aùnh ñeøn, troâng caøng toû ra maøy lieãu xanh

rôøn, moâi son ñoû choùt, ñoâi maét nhö nöôùc muøa thu, laïi uoáng maáy cheùn

röôïu, caøng theâm laúng lô kheâu gôïi. Veû ñeïp cuûa chò ta khoâng nhöõng aên

ñöùt chò Hai, maø theo lôøi ca tuïng cuûa Giaû Traân, Giaû Lieãn, thì bieát bao

con gaùi, baát cöù nhaø sang hay heøn, töø treân chí döôùi, hoï ñaõ ñöôïc nhìn

qua, chöa ai coù daùng ñieäu phong löu, loäng laãy nhö vaäy. Hai ngöôøi caøng

nhìn caøng say, baát giaùc goïi dì Ba laïi. Nhöng daùng ñieäu laúng lô tình töù

cuûa dì Ba laïi laøm cho hai ngöôøi phaûi im baët. Chò giô tay ra, thöû moät

tyù, thaáy hai anh em nhaø kia chaúng bieát chuùt gì, aáp uùng khoâng noùi

ñöôïc moät caâu, chaúng qua chæ laø ñoà “töûu saéc” maø thoâi. Chò Ba cöù cöôøi

noùi huyeân thuyeân, töï yù muoán laøm gì thì laøm, loâi hai anh em nhaø kia

ra laøm troø ñuøa moät traän, khaùc naøo chò gheïo con trai, chöù khoâng phaûi

con trai daùm choøng gheïo chò. Moät luùc, röôïu say, heát höùng, chò Ba

khoâng muoán cho anh em hoï ngoài laâu, lieàn ñuoåi ra, roài ñoùng cöûa ñi nguû.

Töø ñoù trôû ñi, boïn a hoaøn haàu haï khoâng ñeán nôi ñeán choán, chò Ba

cöù maéng boïn Giaû Traân, Giaû Lieãn, Giaû Dung thaäm teä. Chò nhieác laø boá

con, anh em noù ñaõ löøa doái gaùi goùa, con coâi. Töø ñoù Giaû Traàn khoâng

daùm beùn maûng ñeán nöõa. Chò Ba nhieàu luùc cao höùng, laïi sai ñöùa haàu

nhoû ñi môøi, haén môùi daùm ñeán, nhöng maëc chò Ba muoán laøm gì thì

laøm.

Chò Ba coù tính kyø quaëc laï thöôøng, vì nhan saéc chò ta coù veû phong

löu lòch söï, laïi thích trang ñieåm hôn ngöôøi, nay loái naøy, mai kieåu

khaùc, laøm ra nhieàu veû laúng lô khoâng ai theo kòp. Boïn ñaøn oâng nhìn

thaáy theøm thuoàng, muoán gaàn khoâng ñöôïc, muoán xa khoâng döùt, ñaàu oùc

cöù choaùng vaùng, say meâ. Chò ta thaáy theá laïi cho laø khoaùi trí. Baø giaø

vaø chò Hai khuyeân can. Chò ta noùi:

- Chò thöïc laø hoà ñoà! Chuùng ta laø thaân vaøng ngoïc, nôõ ñeå cho hai

thaèng quyû döõ aáy giaøy voø nhô baån ñi thì heøn quaù! Nhaø noù coù moät chò

vôï raát laø ñanh aùc, baây giôø leùn luùt khoâng cho bieát cuõng ñöôïc ñaáy,

nhöng sau naøy chò ta bieát, leõ naøo laïi chòu thoâi. Chaéc roài seõ coù moät

phen luïc ñuïc, bieát ñaâu ai soáng ai cheát. Khoâng baèng nhaân luùc naøy

chuùng ta ñöa noù ra laøm troø cöôøi, khoûi veà sau phaûi mang tieáng xaáu,

hoái cuõng ñaõ muoän.

Hai meï con thaáy chò Ba noùi theá, bieát khoâng khuyeân noåi, neân cuõng

ñaønh thoâi.

- 1001 -

Chò Ba ngaøy naøo cuõng keùn choïn thöùc aên ñoà maëc, ñaõ ñeo baïc laïi

muoán ñeo vaøng, coù haït chaâu laïi ñoøi ngoïc baùu; aên ngoãng xong laïi ñoøi

moå vòt; coù ñieàu gì khoâng baèng loøng, lieàn haát caû maâm ñi. Quaàn aùo

khoâng vöøa yù thì baát cöù luïa laø môùi may cuõng laáy keùo caét vuïn ra, vöøa

xeù vöøa maéng. Ruùt cuïc boïn Giaû Traân coù ñöôïc ngaøy naøo vöøa yù ñaâu? Traùi

laïi phaûi tieâu troäm maát bao nhieâu laø tieàn. Nhöng khi Giaû Lieãn ñeán,

chæ ôû buoàng chò Hai, trong buïng ñaõ daàn daàn hoái haän. Chò Hai laïi laø

ngöôøi ña tình, cho Giaû Lieãn laø ngöôøi nöông töïa suoát ñôøi cuûa mình,

vieäc gì cuõng chaêm soùc hoûi han. Chò Hai laïi coù veû dòu daøng hoøa thuaän,

khoâng nhöõng moïi vieäc baøn baïc khoâng daùm loäng quyeàn maø ñaùng ñieäu

vaø lôøi noùi vieäc laøm cuõng hôn haún Phöôïng Thö. Nhöng ñaõ troùt lôõ böôùc

maéc phaûi moät chöõ “daâm” roài, thì bao nhieâu ñieàu hay cuõng vöùt ñi caû.

Giaû Lieãn laïi nghó: “Ai khoâng coù ñieàu laàm loãi? Nhöng bieát loãi maø söûa

ñoåi ñi thì toát”. Cho neân haén khoâng nhaéc ñeán vieäc daâm luùc tröôùc, chæ

keå ñieàu hay baây giôø thoâi, thaønh ra hai ngöôøi moät loøng moät daï, dính

nhö keo sôn, theà cuøng soáng cheát vôùi nhau, coøn ñeå yù gì ñeán Phöôïng

Thö vaø coâ Bình nöõa.

Nhöõng khi beân chaên beân goái, chò Hai cuõng thöôøng khuyeân Giaû

Lieãn:

- Anh neân baøn vôùi anh Caû xem coù quen bieát ngöôøi naøo thì gaû

choàng cho dì Ba ñi, cöù ñeå maõi theá naøy khoâng tieän ñaâu, sau taát coù

ngaøy sinh chuyeän.

- Hoâm noï anh ñaõ noùi vôùi anh Caû roài, nhöng anh aáy khoâng chòu

buoâng ra. Anh aáy laïi noùi “mieáng thòt deâ beùo thöïc, nhöng noùng quaù sôï

boûng moàm; hoa hoàng ñaùng yeâu thöïc, nhöng nhieàu gai ñaâm phaûi tay”.

Chuùng ta chöa chaéc ñaõ noùi noåi, neân choïn ngöôøi gaû coâ aáy ñi laø phaûi.

Nhöng anh aáy cöù duøng daèng boû qua. Nhö theá em baûo anh coøn coù caùch

gì nöõa.

- Anh cöù yeân taâm, chuùng ta seõ khuyeân dì Ba, hoûi laïi cho roõ, cöù ñeå

cho dì aáy quaáy, quaáy chaùn khoâng coøn caùch gì nöõa, roài cuõng phaûi laáy

choàng thoâi.

- Phaûi ñaáy.

Hoâm sau chò Hai saép doïn röôïu. Giaû Lieãn cuõng khoâng ñi ñaâu, ñeán

tröa môøi em vaø meï ñeán. Chò Ba ñaõ bieát yù, khi môøi roùt röôïu khoâng ñeå

cho chò phaûi noùi, roû nöôùc maét noùi tröôùc:

- 1002 -

- Hoâm nay chò môøi em ñeán, taát laø ñònh moät vieäc gì quan heä ñaây,

nhöng em khoâng phaûi laø ngöôøi meâ muoäi, chò khoâng caàn phaûi noùi ñi

noùi laïi nhieàu ñieàu. Nhöõng vieäc veà tröôùc em ñaõ bieát heát caû, noùi cuõng

voâ ích. Baây giôø chò ñaõ ñöôïc choã töû teá yeân thaân, meï cuõng ñaõ coù choã

nöông töïa, em cuõng phaûi töï mình lo lieäu laáy cuoäc ñôøi môùi ñuùng leõ.

Nhöng vieäc naøy quan heä suoát ñôøi, töø luùc soáng ñeán luùc cheát, khoâng

phaûi troø ñuøa. Chò muoán em söûa chöõa tính neát thì phaûi choïn moät

ngöôøi nhö yù muoán, em môùi laáy. Neáu ñeå meï vaø chò choïn cho, duø laø

ngöôøi giaøu nhö Thaïch Suøng, taøi hôn Töû Kieán, ñeïp saùnh Phan An, em

cuõng khoâng baèng loøng, ñaønh boû qua moät ñôøi thoâi.

Giaû Lieãn cöôøi noùi:

- Vieäc aáy deã laém. Dì baèng loøng ai thì laáy ngöôøi aáy. Nhöõng ñoà sính

leã ñaõ coù anh chò xeáp ñaët cho, meï cuõng khoâng phaûi baän loøng.

Chò Ba khoùc noùi:

- Ai thì chò ñaõ bieát roài, em khoâng caàn phaûi noùi.

Giaû Lieãn cöôøi hoûi chò Hai:

- Ai theá?

Chò Hai nghó maõi khoâng ra. Giaû Lieãn ñoaùn, roài voã tay cöôøi noùi:

- Anh bieát ngöôøi aáy roài, khen cho em tinh maét thöïc!

Chò Hai cöôøi hoûi: “Ai ñaáy?”

- Ngöôøi khaùc khi naøo dì aáy baèng loøng. Nhaát ñònh laø Baûo Ngoïc.

Chò Hai vaø baø giaø Vöu nghe thaáy noùi theá, cuõng chaéc laø Baûo Ngoïc.

Chò Ba nhoå toeït moät caùi, noùi:

- Chuùng toâi coù möôøi chò em cuøng phaûi laáy möôøi anh em nhaø anh

hay sao. Chaúng leõ tröø nhaø anh ra, thieân haï khoâng coøn coù ngöôøi con

trai naøo gioûi aø?

Moïi ngöôøi ñeàu laáy laøm laï noùi:

- Tröø Baûo Ngoïc ra, coøn coù ngöôøi naøo nöõa?

Chò Ba noùi:

- Chò ñöøng nghó ñeán ngöôøi hieän giôø ôû ñaây, cöù nhôù laïi vieäc naêm

naêm veà tröôùc thì bieát.

Ñöông noùi chuyeän, chôït thaáy ñöùa haàu thaân cuûa Giaû Lieãn laø thaèng

Höng ñeán môøi veà, noùi:

- 1003 -

- OÂng nhaø ñöông chôø caäu coù vieäc caàn. Chaùu noùi laø caäu ñöông ôû

beân nhaø oâng caäu. Chaùu phaûi chaïy ngay laïi ñaây môøi caäu.

Giaû Lieãn hoûi:

- ÔÛ nhaø hoâm qua coù hoûi gì ta khoâng?

- Chaùu trình vôùi môï: caäu phaûi ôû trong mieáu baøn vieäc laøm leã traêm

ngaøy vôùi oâng Caû beân kia, coù leõ khoâng veà ñöôïc.

Giaû Lieãn sai daét ngöïa ra, thaèng Long theo sau, ñeå thaèng Höng ôû

laïi xem coù ai hoûi gì khoâng?

Chò Hai laáy ra hai ñóa thöùc aên, sai laáy cheùn to ñeå roùt röôïu, baûo

thaèng Höng ñöùng ôû caïnh giöôøng uoáng roài nhoû to, hoûi noù maáy caâu:

- Môï beân nhaø ñoä bao nhieàu tuoåi? Laø ngöôøi ñaùo ñeå nhö theá naøo?

Cuï bao nhieâu tuoåi? Coù bao nhieâu coâ? - Cuøng nhöõng vieäc vaët trong nhaø.

Thaèng Höng cöôøi hì hì, ñöùng beân caïnh giöôøng vöøa uoáng röôïu, vöøa

keå tæ mæ caùc vieäc beân phuû Vinh cho meï con chò Hai nghe. Laïi noùi:

- Chaùu laø ngöôøi canh cöûa thöù hai. Chuùng chaùu coù hai toáp, moãi toáp

boán ngöôøi, taát caû laø taùm ngöôøi. Coù maáy ngöôøi thaân vôùi môï, chuùng

chaùu khoâng daùm ñoäng ñeán. Nhöõng ngöôøi haàu thaân cuûa caäu, thì môï laïi

ñe neït luoân. Chaùu khoâng theå noùi heát vôùi môï veà vieäc môï Hai ôû nhaø

ñöôïc. Buïng thì nham hieåm, moàm thì thôn thôùt. Keå ra caäu Hai cuõng laø

tay khaù ñaáy, nhöng ñòch theá naøo ñöôïc vôùi môï aáy. Coâ Bình cuõng toát,

tuy cuøng moät beø vôùi môï aáy, nhöng khi vaéng maët laïi laøm ñöôïc nhieàu

vieäc hay. Chuùng chaùu coù ñieàu gì laàm loãi, môï aáy khoâng tha, chæ nhôø coâ

Bình laø xong. Baây giôø lôùn beù trong nhaø, tröø cuï vaø baø Hai ra, ai cuõng

oaùn gheùt môï aáy, chaúng qua ngoaøi maët phaûi neå sôï ñoù thoâi. Vì môï aáy

khoâng cho ai baèng mình, chæ tìm caùch löøa phænh ñeå cuï vaø baø Hai vui

loøng. Môï aáy noùi moät laø moät, hai laø hai, chaúng ai daùm caõi laïi. Laïi

muoán tìm heát caùch bôùt xeùn tieàn baïc, chaát laïi thaønh nuùi ñeå cho cuï vaø

baø Hai khen laø bieát thu veùn, chöù bieát ñaâu môï aáy maø ñöôïc tieáng khen

thì chæ khoå ngöôøi döôùi thoâi. Neáu coù ñieàu gì hay thì môï aáy ñi hôùt leûo

tröôùc, khoâng ñeå cho ngöôøi khaùc noùi; ñieàu gì khoâng hay hoaëc töï mình

laøm traùi thì ruït ñaàu laïi, ñoå cho ngöôøi khaùc, laïi coøn ñöùng beân caïnh

huøn theâm vaøo. Hieän giôø ngay chính baø meï choàng môï aáy cuõng phaûi

gheùt, thöôøng noùi “Chim khoân bieát tìm noùc nhaø quan maø ñoã”, “gaø maùi

ñen caû oå cuøng ñen”, “vieäc nhaø thì nhaùc, vieäc chuù baùc thì sieâng”. Neáu

khoâng coù cuï ôû beân aáy thì ñaõ toáng môï aáy veà töø laâu roài.

- 1004 -

Chò Hai cöôøi noùi:

- Maøy noùi vuïng môï aáy nhö theá, sau naøy khoâng bieát maøy noùi vuïng

ta theá naøo. Ta keùm môï aáy moät böïc, chaéc maøy laïi caøng noùi xaáu ta

nhieàu hôn.

Thaèng Höng voäi quyø xuoáng noùi:

- Môï noùi theá, chaùu khoâng sôï giôøi ñaùnh aø? Neáu chuùng chaùu coù

phuùc ra, khi caäu chaùu laáy vôï, laáy ngay ñöôïc ngöôøi nhö môï, chuùng

chaùu cuõng ñôõ bò ñaùnh maéng, ñôõ phaûi lo sôï. Hieän giôø maáy ngöôøi haàu

caäu chaùu, ngay khi vaéng maët, ñöùa naøo cuõng khen môï laø ngöôøi coù ñöùc,

bieát thöông keû döôùi. Chuùng chaùu ñöông baøn vôùi nhau xin vôùi caäu Hai

cho sang ôû beân naøy ñeå chuùng chaùu ñöôïc haàu môï.

- Thaèng ranh con naøy! Sao maøy khoâng ñöùng daäy. Môùi noùi moät

caâu maø ñaõ sôï haõi nhö theá. Chuùng maøy ñònh ñeán ñaây laøm gì? Tao

ñöông ñònh sang beân aáy vôùi môï maøy ñaây.

Thaèng Höng voäi xua tay noùi:

- Xin môï nhaát thieát chôù sang beân aáy. Chaùu noùi cho môï bieát: Suoát

ñôøi môï khoâng gaëp môï aáy caøng hay. Môï aáy “mieäng thôn thôùt, daï ôùt

ngaâm”, “ñoøn xoùc hai ñaàu”, treân neùt maët thì töôi cöôøi côûi môû, nhöng

döôùi chaân thì ngaám ngaàm giaät daây troùi ngöôøi. Ñuùng laø “mieäng nam

moâ, buïng moät boà dao gaêm”. Taát caû nhöõng ñieàu naøy, môï aáy ñeàu coù ñuû

caû. Moàm meùp nhö chò Ba ñaây cuõng chöa chaéc ñaõ theo kòp, huoáng chi

môï laø ngöôøi hieàn laønh thuøy mò ñoái ñòch theá naøo vôùi môï aáy.

- Ta cöù laáy leõ phaûi ñoái ñaõi thì môï aáy daùm laøm gì ta?

- Khoâng phaûi laø chaùu uoáng röôïu noùi böøa: duø môï coù chòu nhöôøng

nhòn chaêng nöõa, nhöng môï aáy thaáy môï ñeïp hôn, laïi ñöôïc loøng moïi

ngöôøi hôn, khi naøo môï aáy chòu thoâi. Ngöôøi ta chæ coù moät loï daám, chöù

môï aáy thì moät vaïi daám, moät chum daám kia. Nhöõng a hoaøn naøo maø

caäu Hai coù nhìn ñeán moät tyù laø môï aáy quaû quyeát ñaùnh vôõ ñaàu ngöôøi aáy

ngay tröôùc maët caäu aáy. Coâ Bình tuy laø naøng haàu, nhöng moät hai naêm

hai ngöôøi chæ ñöôïc gaàn nhau ñoä moät laàn, theá maø môï aáy coøn nhaéc ñi

nhaéc laïi haøng möôøi laàn, laøm coâ Bình öùc quaù phaùt khoùc leân noùi: “Coù

phaûi töï toâi tìm ñeán ñaâu! Môï cöù eùp toâi. Toâi khoâng baèng loøng thì baûo

toâi giôû queû. Baây giôø laïi ñoái xöû vôùi toâi nhö theá”.

- Maøy ñaët chuyeän ra phaûi khoâng? Môï aáy ñaõ noåi tieáng laø con quyû

daï xoa, sao laïi phaûi sôï naøng haàu?

- 1005 -

- Tuïc ngöõ noùi “Khoân chaúng qua nheõ”. Coâ Bình voán laø a hoaøn cuûa

môï aáy töø luùc beù. Khi môï aáy ñi laáy choàng, coù boán ngöôøi theo haàu, veà

sau ngöôøi thì cheát, ngöôøi thì ñi laáy choàng, chæ coøn laïi moät mình coâ aáy

laø ñöôïc tin caäy nhaát, neân nhaän laøm naøng haàu. Moät laø ñeå toû ra môï aáy

laø ngöôøi hieàn laønh, hai laø ñeå buoäc caúng caäu Hai, khoâng cho ra ngoaøi

laøm böøa. Laïi coøn moät nguyeân do nöõa: Theo khuoân pheùp nhaø chuùng

chaùu, caùc caäu lôùn roài, tröôùc khi laáy vôï, ñeàu ñöôïc ñöa ñeán hai ngöôøi

haàu haï. Caäu Hai cuõng coù hai ngöôøi haàu. Ngôø ñaàu môï aáy veà chöa ñaày

nöûa naêm, ñaõ bôùi loâng tìm veát, ñuoåi ñi saïch. Ngöôøi ngoaøi tuy khoâng

noùi gì, nhöng môï aáy cuõng thaáy treõn maët, lieàn baét eùp coâ Bình laøm

naøng haàu. Coâ Bình voán ngöôøi ñöùng ñaén, khoâng heà ñeå taâm ñeán vieäc ñoù,

vaø cuõng khoâng hay xoi moùi chuyeän noï chuyeän kia, chæ heát loøng haàu

haï môï aáy. Vì theá môùi coøn ôû laïi ñöôïc ñeán giôø.

- Teù ra nhö theá. Nhöng ta nghe ôû beân aáy coøn moät môï goùa choàng

vaø maáy coâ nöõa, neáu môï Hai ñanh aùc, theá thì ngöôøi ta chòu aø?

Thaèng Höng voã tay cöôøi noùi:

- Theá maø môï khoâng bieát aø? Môï goùa naøy laø ngöôøi phuùc haäu böïc

nhaát, chuùng chaùu thöôøng goïi laø phaät soáng. Khuoân pheùp nhaø chuùng

chaùu gheâ laém. Caùc môï goùa chæ giöõ tieát trong saïch, khoâng nhìn ñeán

vieäc gì caû. Hôn nöõa laïi coù nhieàu caùc coâ, neân cuï toâi giao cho môï aáy

troâng nom daïy baûo caùc coâ xem saùch, vieát chöõ, theâu thuøa, hoïc ñieàu hay

leõ phaûi. Ñoù laø vieäc cuûa môï aáy. Ngoaøi ra vieäc gì cuõng khoâng bieát,

chuyeän gì cuõng khoâng hay. Hoâm noï vì môï Hai oám, môï Caû phaûi troâng

taïm vieäc trong phuû maáy hoâm, nhöng cöù theo theå leä cuõ maø laøm, chöù

khoâng nhö môï Hai chæ baøy vieäc ñeå khoe taøi. Coâ Caû thì toát laém khoâng

caàn phaûi noùi. Coøn coâ Hai thì goïi ñuøa laø “coâ hai goã”, chaâm kim vaøo

ngöôøi cuõng khoâng bieát “aùi” leân moät tieáng. Coâ Ba goïi laø “hoa hoàng”.

Chò em hoï Vaãn lieàn hoûi nguyeân do, thaèng Höng cöôøi noùi:

- Hoa hoàng vöøa ñoû vöøa thôm, ai maø chaúng phaûi yeâu, coù ñieàu laém

gai thoâi. Ñaùng tieác laø coâ aáy laïi khoâng phaûi baø Hai ñeû ra, thöïc laø

“phöôïng hoaøng ñeû trong toå quaï”. Coâ Tö, chính ra laø em ruoät caäu Traân.

Baø Hai mang veà nuoâi cho lôùn nhö theá. Coâ aáy cuõng khoâng hay nhìn

ñeán vieäc nhaø. Môï chöa bieát roõ, tröø caùc coâ beân nhaø chuùng chaùu ra, coøn

coù hai coâ nöõa, thöïc laø thieân haï hieám coù. Moät coâ laø con gaùi cuûa baø coâ

chuùng chaùu, hoï Laâm, teân laø Ñaïi Ngoïc. Coâ naøy gioáng heät dì Ba, laïi

vaên hay, chöõ toát, chæ toäi hay oám ñau luoân. Trôøi naøy maø coâ aáy vaãn

- 1006 -

phaûi maëc aùo keùp, ñi ra ngoaøi gioù thoåi laø ngaõ. Chuùng chaùu thöôøng goïi

vuïng coâ aáy laø “naøng Taây Thi ña beänh”, moät coâ laø con gaùi baø dì chuùng

chaùu, hoï Tieát, teân goïi Baûo Thoa, chöøng nhö ôû trong ñoáng tuyeát chui

leân vaäy. Khi gaëp caùc coâ aáy ñi ra cöûa, hoaëc leân xe hay chôi trong vöôøn,

chuùng chaùu sôï quaù khoâng daùm thôû.

Chò Hai cöôøi noùi:

- Nhaø maøy pheùp taéc laém, khi treû con ñi ra ngoaøi gaëp caùc coâ ñeàu

phaûi traùnh xa, coøn daùm thôû vaøo ñaâu nöõa!

Thaèng Höng xua tay noùi:

- Khoâng phaûi theá! Khoâng phaûi theá! Chính laø giöõ leã phaûi traùnh xa,

ñieàu ñoù khoâng caàn noùi. Maëc daàu ñaõ traùnh xa, nhöng ai naáy vaãn phaûi

nín thôû vì sôï thôû maïnh quaù seõ thoåi ngaõ maát coâ Laâm, thôû noùng quaù seõ

laøm tan coâ Tieát.

Caâu noùi aáy laøm cho moïi ngöôøi cöôøi aàm leân.

o0o

Hoài thöù saùu möôi saùu

Coâ beù ña tình, khoå vì tình veà nôi ñòa phuû

Chaøng Hai laïnh nhaït, khi quaù laïnh vaøo choán khoâng moân

- 1008 -

Vôï Baûo Nhi ñaùnh tha�
�ng Höng moät caùi, cöôøi noùi:

- Thöïc thì thöïc ñaáy, nhöng ñeán moàm maøy laïi theâu deät to chuyeän

ra. Nghe caâu noùi ñuû bieát maøy khoâng gioáng ngöôøi nhaø caäu Hai, maø

gioáng ngöôøi nhaø caäu Baûo aáy!

Chò Hai coøn muoán hoûi nöõa, thì chò Ba ñaõ cöôøi hoûi:

- Caäu Baûo beân nhaø maøy ngoaøi vieäc hoïc ra, coøn laøm gì nöõa khoâng?

Thaèng Höng cöôøi noùi:

- Dì Ba ñöøng hoûi caäu aáy nöõa. Chaùu noùi chöa chaéc dì ñaõ tin. Caäu

aáy lôùn nhö theá maø chöa thöïc laø ñi hoïc. Beân nhaø chaùu töø caùc cuï cho

ñeán caäu Hai, ai chaúng traûi möôøi naêm ñeøn saùch. Chæ coù caäu aáy khoâng

thích hoïc, vì laø baûo boái cuûa cuï. Tröôùc kia oâng chaùu coøn daïy baûo, nay

cuõng khoâng daùm kieàm thuùc nöõa. Suoát ngaøy caäu aáy nhö ngöôøi ñieân roà,

noùi gì ngöôøi ta cuõng khoâng hieåu, laøm gì ngöôøi ta cuõng khoâng hay.

Nhìn beà ngoaøi coù veû khoâi ngoâ thanh tuù, chaéc trong buïng phaûi laø

thoâng minh, khoâng ngôø laïi raát hoà ñoà. Troâng thaáy ai cuõng chaúng noùi

moät caâu gì. Coù ñieàu toát laø tuy khoâng ñi hoïc, nhöng cuõng bieát ñöôïc moät

ít chöõ. Ngaøy naøo cuõng chaúng vaên oân voõ luyeän gì caû, laïi sôï tieáp ngöôøi

laï, chæ thích chôi ñuøa vôùi boïn a hoaøn thoâi. Hôn nöõa caäu ta cuõng khoâng

chí khí gì. Coù khi gaëp chuùng chaùu vui ra thì chaúng keå treân döôùi, moïi

ngöôøi noâ ñuøa moät chaäp; neáu khoâng thích, moãi ngöôøi moät nôi, caäu aáy

cuõng maëc keä. Chuùng chaùu ñöông naèm hay ngoài, troâng thaáy caäu aáy ñeán

cuõng maëc. Caäu aáy cuõng chaúng traùch maéng gì. Vì theá chaû ai sôï caû, cöù

tuøy tieän theá cuõng xong.

Chò Ba cöôøi noùi:

- Chuû maø deã tính thì chuùng bay nhö theá ñaáy, neáu khoù tính thì laïi

oaùn traùch. Theá môùi bieát chuùng maøy thöïc laø khoù xöû.

Chò Hai noùi:

- Chuùng ta xem caäu aáy nhö theá cuõng toát ñaáy. Ñaùng tieác caäu aáy

haõy coøn laø moät chaøng trai non nôùt.

Chò Ba noùi:

- Chò tin noù noùi nhaûm aø? Chuùng ta ñaõ gaëp caäu aáy maáy laàn roài.

Xem caùch aên noùi, caùch xöû söï cuûa caäu aáy coù veû hôi gioáng con gaùi. Ñoù laø

vì ngaøy naøo caäu aáy cuõng ôû chung trong ñaùm chò em, thaønh ra thoùi

quen, chöù hoà ñoà ôû choã naøo? Chò coøn nhôù hoâm laøm leã maëc aùo tang,

chuùng ta ñeàu ôû ñoù caû. Hoâm aáy boïn hoøa thöôïng laøm leã ñi quanh quan

taøi, chuùng ta cuõng ñöùng caû ñaáy. Caäu ta cöù ñöùng ngaùng ôû ñaèng tröôùc.

Ai cuõng baûo caäu ta khoâng bieát leã, troâng ñaàn ñoän. Nhöng sau caäu aáy

baûo thaàm chuùng ta: “Caùc chò khoâng bieát, khoâng phaûi toâi ñaàn ñoän ñaâu.

Boïn hoøa thöôïng hoâi haùm nhö theá, sôï xoâng baån ñeán caùc chò”. Sau ñoù

caäu ta uoáng nöôùc, chò cuõng muoán uoáng, baø giaø laáy ngay caùi cheùn cuûa

caäu ta ñi roùt, caäu aáy voäi baûo: “Cheùn baån ñaáy, phaûi röûa ñi roài haõy roùt”.

Toâi ñeå yù xem hai vieäc naøy, thaáy caäu aáy ñoái vôùi con gaùi khoâng cöù caùi

gì, ñeàu töû teá caû, nhöng khoâng hôïp vôùi leà loái cuûa ngöôøi ngoaøi, vì theá

boïn hoï khoâng bieát.

Chò Hai cöôøi noùi:

- Theo lôøi dì noùi thì dì vaø caäu aáy tình yù ñaõ hôïp nhau roài. Cöù gaû dì

cho caäu aáy chaúng toát ö?

Chò Ba thaáy thaèng Höng ñöùng ñaáy, khoâng tieän noùi laïi, cuùi gaàm

ñaàu xuoáng. Thaèng Höng cöôøi noùi:

- 1009 -

- Xem daùng ngöôøi vaø cöû chæ thì ñeïp ñoâi ñaáy, nhöng caäu aáy ñaõ coù

choã roài, chæ chöa noùi roõ ra thoâi. Sau naøy chaéc laø coâ Laâm ñaáy. Vì coâ aáy

hay oám, hai ngöôøi laïi coøn beù, neân chöa baøn ñeán. Vaøi ba naêm nöõa, cuï

noùi ra moät caâu thì vieäc gì maø khoâng xong.

Moïi ngöôøi ñöông noùi chuyeän, thaáy thaèng Long laïi ñeán noùi:

- OÂng nhaø coù vieäc raát quan troïng ñònh sai caäu Hai ñeán chaâu Bình

An. Ñoä daêm ba hoâm nöõa thì ñi, caû ñi caû veà phaûi maát ñoä möôøi laêm,

möôøi saùu ngaøy. Hoâm nay caäu aáy khoâng ñeán, xin baø haõy baøn ñònh vieäc

aáy vôùi dì Hai. Ngaøy mai caäu aáy ñeán seõ ñònh lieäu.

Noùi xong cuøng thaèng Höng quay veà.

Chò Hai sai ñoùng cöûa ñi nguû, gaïn hoûi em gaùi caû ñeâm.

Tröa hoâm sau, Giaû Lieãn môùi ñeán. Chò Hai noùi:

- Ñaõ coù vieäc caàn, sao caäu coøn trôû laïi laøm gì? Xin caäu ñöøng vì em

maø lôõ vieäc.

- Coù vieäc gì ñaâu, chæ saép ñi xa moät chuyeán. Sang ñaàu thaùng sau

anh ñi, phaûi chöøng nöûa thaùng môùi veà ñöôïc.

- Ñaõ theá caäu cöù yeân taâm maø ñi, ôû nhaø khoâng phaûi lo nghó gì. Dì

Ba vaãn laø ngöôøi khoâng hay thay ñoåi yù ñònh. Dì aáy ñaõ choïn ñöôïc roài,

caäu cöù nghe theo dì aáy laø ñöôïc.

- Ai ñaáy?

- Ngöôøi aáy baây giôø khoâng ôû ñaây, khoâng bieát bao giôø môùi ñeán.

Khen cho dì aáy tinh maét thaät. Dì aáy ñaõ noùi: ngöôøi aáy moät naêm khoâng

ñeán, thì chôø moät naêm; möôøi naêm khoâng ñeán thì chôø möôøi naêm. Neáu

ngöôøi aáy cheát ñi, thì dì aáy ñaønh caét toùc ñi tu, aên chay nieäm phaät, chöù

quyeát khoâng laáy ai nöõa.

- Ruùt cuïc laø ai, laøm dì aáy caûm ñeán theá?

- Noùi ra thì daøi. Naêm naêm veà tröôùc, ngaøy sinh nhaät baø em, meï

vaø chuùng em chuùc thoï, nhaø baø em coù môøi moät boïn con haùt, ñeàu laø con

nhaø töû teá caû. Trong ñoù coù moät ngöôøi ñoùng vai hoïc troø teân laø Lieãu

Töông Lieân. Nay dì aáy nhaát ñònh chôø laáy anh ta. Nhöng naêm ngoaùi

nghe ñaâu anh ta gaây vaï roài troán ñi, khoâng bieát ñaõ veà hay chöa?

- Thaûo naøo! Anh cöù töôûng laø ai, teù ra laø haén! Dì aáy cuõng tinh maét

thaät! Em khoâng bieát, chaøng trai Lieãu naøy laø ngöôøi raát phong nhaõ,

nhöng buïng raát laïnh nhaït, ñoái vôùi nhieàu ngöôøi khoâng coù tình nghóa gì

caû. Haén raát hôïp tính vôùi Baûo Ngoïc. Naêm ngoaùi vì haén ñaùnh chaøng

- 1010 -

ngoác hoï Tieát, ngöôïng vôùi chuùng ta, neân boû ñi ñaâu maát, vaãn chöa thaáy

veà. Coù ngöôøi noùi haén ñaõ veà roài, khoâng bieát laø thaät hay doái, cöù hoûi boïn

haàu chuù Baûo seõ bieát. Neáu haén khoâng veà, chaû hoùa ra beøo troâi nöôùc

chaûy, chôø ñôïi bieát ñeán bao giôø? Nhö theá chaúng lôõ maát vieäc lôùn cuûa

mình hay sao?

- Dì Ba nhaø em noùi theá naøo laøm nhö theá. Ta cuõng ñaønh phaûi tuøy

dì aáy thoâi.

Hai ngöôøi ñöông noùi chuyeän, thì chò Ba chaïy ñeán noùi:

- Anh ôi, anh cöù yeân taâm, chuùng toâi khoâng phaûi laø ngöôøi noùi moät

ñaèng laøm moät neûo, ñaõ noùi theá naøo thì laøm theá aáy. Töø nay trôû ñi, toâi

aên chay nieäm phaät, haàu haï meï giaø, chôø anh Lieãu veà ñaây toâi seõ laáy;

moät traêm naêm nöõa anh aáy khoâng veà, thì toâi ñaønh chòu ñi tu.

Noùi xong, chò ta ruùt caùi traâm ngoïc ôû treân ñaàu xuoáng beû laøm ñoâi,

noùi:

- Neáu toâi noùi sai lôøi thì cuõng nhö caùi traâm naøy.

Roài chò ta ñi veà buoàng, töø ñoù moät lôøi noùi, moät cöû chæ, chò ta ñeàu

giöõ ñuùng möùc.

Giaû Lieãn khoâng bieát laøm theá naøo, ñaønh baøn vieäc vôùi chò Hai moät

luùc, roài veà nhaø baøn vôùi Phöôïng Thö vieäc mình saép ñi. Moät maët sai

ngöôøi ñi hoûi Dính Yeân veà vieäc Lieãu Töông Lieân. Dính Yeân noùi:

- Khoâng bieát. Coù leõ caäu aáy khoâng veà, neáu veà taát toâi phaûi bieát.

Giaû Lieãn laïi hoûi nhöõng ngöôøi xung quanh, ai cuõng noùi laø Lieãu

Töông Lieân chöa veà. Giaû Lieãn ñaønh traû lôøi cho chò Hai bieát.

Gaàn ñeán ngaøy phaûi ñi, Giaû Lieãn noùi laø leân ñöôøng roài leûn ñeán ôû

nhaø chò Hai hai ñeâm, sau ñoù môùi ñi. Thaáy chò Ba nhö thay ñoåi haún

con ngöôøi, maø chò Hai laïi troâng nom vieäc nhaø caån thaän, neân Giaû Lieãn

khoâng phaûi lo nghó gì ñeán.

Saùng hoâm aáy, Giaû Lieãn ra khoûi thaønh, ngaøy ñi ñeâm nghæ, ñoùi aên

khaùt uoáng theo ñöôøng leân chaâu Bình An. Môùi ñi ñöôïc ba ngaøy, hoâm

ñoù ñang ñi, gaëp moät ñoaøn ngöïa thoà, trong ñoù caû thaày vaø tôù cöôõi ñoä

möôøi con ngöïa. Luùc ñeán gaàn, nhìn ra thì khoâng phaûi ai laï, chính laø

boïn Tieát Baøn vaø Lieãu Töông Lieân. Giaû Lieãn laáy laøm laï, dong ngöïa

ñeán ñoùn. Moïi ngöôøi chaøo nhau, hoûi han moät luùc, roài vaøo nghæ ôû quaùn

röôïu, cuøng nhau noùi chuyeän.

Giaû Lieãn cöôøi noùi:

- 1011 -

- Sau khi hai chuù sinh chuyeän vôùi nhau, chuùng toâi ñònh môøi caû

ñeán hoøa giaûi, ngôø ñaâu chuù Lieãu ñi bieät, chaúng thaáy tung tích ñaâu. Sao

hai chuù hoâm nay laïi cuøng ñi vôùi nhau?

Tieát Baøn cöôøi noùi:

- Treân ñôøi laïi coù vieäc laï theá ñaáy. Toâi vaø boïn ngöôøi nhaø ñi mua

haøng, baét ñaàu töø muøa xuaân. Treân ñöôøng veà, vaãn bình yeân. Ngôø ñaâu

hoâm noï ñi ñeán chaâu Bình An, gaëp moät boïn cöôùp. Chuùng cöôùp maát heát

haøng. Boãng thaáy chuù Lieãu ôû ñaâu ñeán, ñaùnh tan boïn cöôùp, laáy laïi haøng,

cöùu ñöôïc tính meänh chuùng toâi. Toâi bieáu gì chuù aáy cuõng khoâng laáy, neân

môùi keát laøm anh em, soáng cheát coù nhau; baây giôø cuøng veà Kinh ñoâ. Töø

nay trôû ñi chuùng toâi coi nhau nhö anh em ruoät. Ñi ñeán ngaõ ba ñöôøng

tröôùc maët thì chia tay nhau. Chuù aáy ñi veà phía Nam ñoä hai traêm daëm,

ñeán thaêm nhaø baø coâ ôû ñoù. Toâi veà Kinh thu xeáp coâng vieäc, seõ tìm moät

ngoâi nhaø, vaø hoûi cho chuù aáy moät ngöôøi vôï; roài chuùng toâi ôû chung vôùi

nhau.

Giaû Lieãn nghe xong noùi:

- Nguyeân do nhö vaäy. Theá maø laøm toäi chuùng toâi mong ñôïi baáy laâu

nay.

Roài laïi noùi:

- Vöøa roài baøn vieäc hoûi vôï cho chuù Lieãu, toâi hieän coù moät nôi toát,

xöùng ñaùng vôùi chuù Lieãu.

Noùi xong Giaû Lieãn keå vieäc mình ñaõ laáy con gaùi hoï Vöu vaø muoán

gaû choàng cho em vôï, nhöng khoâng noùi ñeán vieäc chò Ba töï yù choïn laáy

Lieãu Töông Lieân. Laïi daën Tieát Baøn:

- Ñöøng noùi chuyeän aáy cho nhaø bieát nheù. Khi naøo coù con thì töï

khaéc hoï bieát.

Tieát Baøn möøng rôõ noùi:

- Neân laøm nhö theá töø laâu môùi phaûi. Ñoù ñeàu laø loãi cuûa coâ em

ngoaïi(1) toâi caû.

Lieãu Töông Lieân cöôøi noùi:

- Anh laïi queân roài. Sao khoâng im ñi.

Tieát Baøn voäi thoâi khoâng noùi nöõa. Nhöng laïi hoûi:

- Ñaõ theá thì vieäc hoân nhaân aáy nhaát ñònh phaûi laøm môùi ñöôïc.

(1) Töùc Phöôïng Thö.

- 1012 -

Töông Lieân noùi.

- Toâi coù yù ñònh phaûi laø moät ngöôøi con gaùi tuyeät ñeïp toâi môùi laáy.

Giôø anh em anh ñaõ coù buïng toát, toâi cuõng khoâng theå nghó nhieàu nöõa,

tuøy caùc anh ñònh lieäu, theá naøo toâi cuõng xin vaâng.

Giaû Lieãn cöôøi noùi:

- Baây giôø mieäng noùi khoâng coù baèng cöù, chôø khi chuù Lieãu troâng

thaáy thì môùi bieát phaåm haïnh, dung maïo cuûa em vôï toâi, thaät laø xöa

nay coù moät khoâng hai.

Töông Lieân möøng rôõ, noùi:

- Ñaõ theá, ñeå toâi veà thaêm coâ toâi trong voøng moät thaùng roài vaøo

Kinh, luùc ñoù seõ ñònh coù ñöôïc khoâng?

Giaû Lieãn cöôøi noùi:

- Toâi vôùi chuù noùi moät caâu laø xong, nhöng toâi khoâng tin ñöôïc chuù,

vì chuù nay ñaây mai ñoù, nhö nöôùc chaûy beøo troâi. Neáu chuù khoâng trôû laïi

thì chaúng lôõ vieäc lôùn cuûa caû ñôøi ngöôøi ta hay sao? Chuù neân ñeå laïi moät

vaät gì laøm tin.

Töông Lieân noùi:

- Ñaõ laø baäc tröôïng phu coù leõ naøo laïi sai lôøi? Em voán laø ngöôøi
ngheøo ôû nôi ñaát khaùch, coøn coù vaät gì laøm tin ñöôïc?

Tieát Baøn noùi:

- Toâi coù saün ñaây, xin ñöa moät ít nhôø anh Hai ñem veà cho.

Giaû Lieãn noùi:

- Khoâng cöù vaøng baïc chaâu baùu, chæ caàn vaät gì chuù Hai ñem theo

trong mình, baát keå toát xaáu, ñeå toâi mang veà laøm tin thoâi.

Töông Lieân noùi:

- Ñaõ theá, em khoâng coù vaät gì ngoaøi thanh kieám “Uyeân Öông” laø

cuûa baùu cuûa toå tieân ñeå laïi, em khoâng daùm duøng ñeán, chæ ñeo ôû trong

ngöôøi, xin anh nhaän laáy vaät naøy ñeå laøm tin. Duø em coù nay ñaây mai

ñoù, cuõng quyeát khoâng bao giôø boû thanh kieám naøy.

Noùi xong, moïi ngöôøi laïi uoáng maáy cheùn röôïu, roài leân ngöïa töø bieät

nhau, moãi ngöôøi ñi moät ngaû.

Giaû Lieãn ñeán chaâu Bình An, vaøo yeát kieán quan Tieát Ñoä, laøm xong

vieäc roài, quan Tieát Ñoä laïi daën doø tröôùc sau thaùng möôøi phaûi trôû laïi

moät laàn nöõa.

- 1013 -

Giaû Lieãn vaâng lôøi, hoâm sau ñi gaáp veà nhaø, ñeán ngay choã chò Hai.

Chò Hai ôû nhaø troâng nom coâng vieäc raát laø caån thaän, ngaøy naøo cuõng

cöûa khoùa then caøi, khoâng ñeå yù ñeán vieäc beân ngoaøi. Chò Ba laø ngöôøi

duùt khoaùt, nhö ñanh ñoùng coät, ngoaøi vieäc haàu haï meï ra, chæ yeân phaän

laøm aên. Tuy coù nhöõng ñeâm chaên ñôn, goái chieác, chöa quen vôùi caûnh

laïnh luøng, nhöng chò vaãn moät loøng gaït boû heát thaûy, chæ mong sao

Lieãu Töông Lieân sôm sôùm trôû veà, ñeå laøm xong vieäc lôùn suoát ñôøi cuûa

chò.

Hoâm aáy Giaû Lieãn veà ñeán nhaø, thaáy quang caûnh vaäy, khoân xieát

vui möøng, raát khaâm phuïc ñöùc haïnh chò Hai. Haøn huyeân xong, Giaû

Lieãn noùi vieäc ñi ñöôøng gaëp Lieãu Töông Lieân, laïi ñem kieám “Uyeân

Öông” ra ñöa cho chò Ba. Chò Ba troâng thaáy, maët treân chaïm roàng

nuoát quyø chaàu(1), chaâu ngoïc loùng laùnh, khi caàm leân xem thì phía trong

laïi laø hai löôõi kieám uùp laøm moät, moät beân khaéc chöõ “Uyeân” moät beân

khaéc chöõ “Öông”, laïnh toaùt, saùng loaùng nhö hai laøn soùng muøa thu.

Chò Ba möøng quaù, treo ngay ôû buoàng theâu cuûa mình. Moãi ngaøy nhìn

thaáy thanh kieám, chò laïi möøng laø suoát ñôøi seõ coù choã nöông thaân.

Giaû Lieã;n ôû ñoù hai hoâm, roài veà traû lôøi cho cha bieát vaø ñi chaøo hoûi

moïi ngöôøi trong nhaø. Baáy giôø Phöôïng Thö ñaõ khoûi haún, ñaõ ñi laïi laøm

vieäc. Giaû Lieãn laïi ñem vieäc aáy noùi cho Giaû Traân bieát. Nhöng vì gaàn

ñaây Giaû Traân ñaõ tìm ñöôïc ngöôøi môùi, laïi böïc mình veà hai chò em hoï

Vöu voâ tình, neân boû qua vieäc aáy khoâng nghó ñeán, maëc cho Giaû Lieãn

ñònh ñoaït. Sôï moät mình Giaû Lieãn khoâng ñöông noåi, Giaû Traân ñaønh

phaûi cho haén maáy chuïc laïng baïc. Giaû Lieãn caàm veà ñöa cho chò Hai ñeå

saém söûa nöõ trang cho dì Ba.

Ngôø ñaâu maõi thaùng taùm Töông Lieân môùi vaøo Kinh. Tröôùc heát

Töông Lieân ñeán chaøo Tieát phu nhaân vaø thaêm Tieát Khoa. Tieát Baøn vì

khoâng quen söông gioù, khoâng chòu thuûy thoå, vöøa veà tôùi Kinh ñaõ bò oám

naèm ôû nhaø, môøi thaày chaïy chöõa. Thaáy Töông Lieân ñeán, Tieát Baøn môøi

vaøo buoàng naèm cuûa mình. Tieát phu nhaân khoâng nghó ñeán vieäc tröôùc,

caû meï con luoân mieäng caûm ôn Töông Lieân ñaõ cöùu soáng Tieát Baøn. Vieäc

Lieãu Töông Lieân cöôùi vôï cuõng ñaõ ñöôïc saém söûa ñaày ñuû, chæ chôø choïn

ngaøy toát thoâi. Töông Lieân voâ cuøng caûm ñoäng.

(1) Quyø laø gioáng thuù, gioáng traâu maø khoâng coù söøng.

- 1014 -

Hoâm sau Töông Lieân ñeán thaêm Baûo Ngoïc. Hai ngöôøi gaëp nhau

nhö caù gaëp nöôùc. Töông Lieân hoûi ñeán vieäc Giaû Lieãn laáy vuïng vôï hai,

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Toâi nghe Dính Yeân noùi, chöù chöa ñöôïc troâng thaáy, cuõng khoâng

daùm dính daùng nhieàu ñeán vieäc aáy. Toâi laïi thaáy Dính Yeân noùi anh

Lieãn cöù hoûi ñeán anh luoân, khoâng bieát coù chuyeän gì?

Töông Lieân ñem vieäc ñi ñöôøng gaëp nhau noùi heát cho Baûo Ngoïc

nghe. Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Möøng cho anh nheù! Möøng cho anh nheù! Khoù maø ñöôïc ngöôøi ñeïp

nhö theá! Thöïc laø baäc tuyeät saéc xöa nay coù theå saùnh vôùi anh ñöôïc.

- Neáu theá thì thieáu gì ngöôøi hoûi? Sao laïi chæ ñeå yù ñeán toâi? Vaû

chaêng ngaøy thöôøng toâi vôùi coâ aáy khoâng quen bieát nhau laém, laøm gì coâ

aáy laïi tha thieát ñeán nhö theá? Khi ñi ñöôøng anh Lieãn cöù xoaén xuyùt hai

ba laàn, baûo toâi phaûi nhaän lôøi ngay. Coù leõ naøo nhaø gaùi laïi ñi theo nhaø

trai hay sao? Töï toâi ñaâm ra nghi ngôø raát baên khoaên laø khoâng neân

ñem thanh kieám laøm cuûa tin. Vì theá sau toâi nghó ñeán anh, coù theå ñeán

hoûi kyõ ñaàu ñuoâi vieäc naøy môùi ñöôïc.

- Anh laø ngöôøi caån thaän kyõ caøng, sao ñaõ göûi ñoà laøm tin laïi coøn

ngôø vöïc? Anh vaãn noùi laø caàn moät ngöôøi tuyeät saéc, nay coù ñöôïc ngöôøi

roài, anh coøn nghi ngôø gì nöõa?

- Anh ñaõ khoâng bieát lai lòch ngöôøi aáy, sao laïi bieát ngöôøi aáy laø

tuyeät saéc?

- Caùc coâ aáy laø con rieâng baø keá maãu chò Traân ñöa ñeán. Toâi ñaõ gaëp

hoï ôû beân aáy moät thaùng, sao laïi khoâng bieát? Thaät laø moät ñoâi “Vöu

vaät”(1) maø kheùo coâ aáy laïi laø hoï Vöu.

Töông Lieân nghe xong giaäm chaân noùi:

- Vieäc naøy khoâng xong roài! Nhaát ñònh khoâng theå laáy ñöôïc! Trong

phuû Ñoâng nhaø anh, ngoaøi hai con sö töû ñaù ra, duø con meøo, con choù

cuõng chaúng coøn trong saïch nöõa. Toâi khoâng theøm laøm anh chaøng ruøa

ñen ñaâu!

Baûo Ngoïc nghe noùi, ñoû böøng maët.

Töông Lieân bieát mình lôõ lôøi, voäi vaùi moät caùi noùi:

(1) Ngöôøi ñeïp tuyeät vôøi.

- 1015 -

- Toâi noùi baäy ñaùng cheát! Nhöng hay dôû theá naøo cuõng xin anh noùi

thöïc cho toâi bieát tính neát coâ aáy.

- Anh ñaõ bieát roõ laïi coøn hoûi toâi laøm gì nöõa? Chính toâi cuõng chöa

chaéc ñaõ trong saïch ñaâu!

- Vì toâi moät luùc voâ tình lôõ mieäng, xin anh ñöøng ñeå buïng!

- Caàn gì phaûi nhaéc laïi? Theá thì anh laïi ñeå buïng roài.

Töông Lieân vaùi chaøo Baûo Ngoïc ñi ra, ñònh ñeán tìm Tieát Baøn,

nhöng nghó moät laø haén ñöông oám, hai laø haén tính neát noâng noåi, chi

baèng ta ñi ñoøi laïi vaät laøm tin. Buïng ñaõ ñònh theá, anh ta lieàn chaïy ñi

tìm Giaû Lieãn. Giaû Lieãn ñöông ôû buoàng chò Hai, nghe Töông Lieân ñeán,

möøng laém, chaïy ra ñoùn vaø môøi vaøo nhaø trong ñeå gaëp baø giaø hoï Vöu.

Töông Lieân chæ vaùi vaø goïi baø giaø Vöu laø “baùc” vaø töï xöng laø chaùu. Giaû

Lieãn raát laáy laøm laï. Luùc uoáng nöôùc, Töông Lieân noùi:

- Hoâm noï ôû choã ñaát khaùch voäi vaøng, toâi coù nhaän lôøi, khoâng ngôø

trong thaùng tö vöøa qua, coâ toâi ôû nhaø ñaõ hoûi vôï cho toâi roài, toâi khoâng

bieát noùi theá naøo. Theo lôøi anh th&igrave; traùi yù coâ toâi, sôï khoâng hôïp lyù. Neáu

vaät ñính hoân laø vaøng hay luïa, thì toâi khoâng daùm ñoøi laïi ñaâu, nhöng

thanh kieám naøy laø cuûa oâng cha toâi ñeå laïi xin anh traû cho toâi.

Giaû Lieãn nghe noùi, trong buïng khoù chòu:

- Chuù Lieãu, caâu aáy chuù noùi nhaàm roài. “Ñònh” nghóa laø nhaát ñònh,

vì sôï traùi lôøi höùa, neân phaûi göûi vaät laøm tin. Ñaâu laïi coù vieäc hoân nhaân

thay ñoåi deã daøng nhö theá? Chuù haõy nghó kyõ xem.

Töông Lieân cöôøi noùi:

- Theá thì toâi xin nhaän nhöõng ñieàu traùch phaït, coøn vieäc naøy quyeát

khoâng theå tuaân leänh ñöôïc.

Giaû Lieãn coøn muoán noùi nöõa, nhöng Töông Lieân ñöùng daäy noùi:

- Môøi anh ra ngoaøi noùi chuyeän, keûo ôû ñaây khoâng tieän.

Chò Ba ôû trong buoàng nghe roõ caâu chuyeän, nghó buïng: “Chôø maõi

haén môùi ñeán, boãng laïi traùi lôøi höùa, chaéc laø haén ñaõ nghe ñöôïc caâu gì ôû

trong phuû Giaû, cho mình laø boïn daâm ñaõng voâ sæ, neân khoâng theøm laáy

laøm vôï nöõa. Baây giôø ñeå cho haén ra ngoaøi noùi chuyeän töø hoân vôùi Giaû

Lieãn, chaéc Giaû Lieãn khoâng nhöõng khoâng coù caùch gì ñoái xöû, laïi ñaâm ra

caõi nhau, mình cuõng chaúng ra gì”. Vöøa nghe thaáy Giaû Lieãn saép ñi ra

vôùi Töông Lieân, chò ta laáy kieám xuoáng, giaáu löôõi kieám coù chöõ “Öông”

vaøo trong naùch, roài chaïy ra noùi:

- 1016 -

- Caùc anh khoâng caàn phaûi ra ngoaøi baøn nöõa. Toâi traû laïi vaät laøm

tin cuûa anh ñaây.

Noùi xong, nöôùc maét chaûy ñaàm ñìa, tay traùi ñöa kieám vaø bao cho

Töông Lieân, tay phaûi quay laïi ñöa ngang löôõi kieám vaøo coå. Ñaùng

thöông laø:

Hoa ñaøo voø naùt rôi maøu ñoû;

Nuùi ngoïc nhaøo nghieâng khoù ñôõ leân!

Luùc ñoù moïi ngöôøi sôï haõi, voäi vaøng laïi cöùu. Baø giaø Vöu vöøa khoùc

vöøa maéng Töông Lieân aàm leân. Giaû Lieãn naém laáy Töông Lieân, sai

ngöôøi troùi laïi ñem trình quan. Chò Hai gaït nöôùc maét khuyeân:

- Ngöôøi ta coù eùp buoäc dì aáy ñaâu, töï dì aáy tìm laáy caùi cheát; neáu caäu

ñöa ngöôøi ta ñeán cöûa quan cuõng chaúng coù ích gì, chæ toå baøy vieäc beân

xaáu thoâi. Chi baèng thaû cho ngöôøi ta ñi.

Giaû Lieãn khoâng bieát nghó theá naøo, lieàn buoâng tay, baûo Töông</span>

Lieân ñi ngay. Nhöng Töông Lieân khoâng ñi, laáy khaên tay lau nöôùc maét,

noùi:

- Toâi khoâng ngôø ngöôøi aáy coù khí tieát nhö theá! Thöïc ñaùngkính.

Roài khoùc aàm leân. Moät luùc aùo quan mua veà, khaâm lieäm cho naøng

xong, Töông Lieân voã vaøo aùo quan khoùc moät luùc roài môùi töø bieät ra ñi.

Ra khoûi cöûa, anh ta khoâng bieát mình neân ñi ñaâu, aâm thaàm ruõ röôïi,

nghó ñeán vieäc xaûy ra vöøa roài, thaät laø ngöôøi con gaùi ñeïp ñeõ coù khí tieát,

hoái cuõng khoâng kòp!

Töông Lieân ñöông löõng thöõng ñi, gaëp ngöôøi haàu cuûa Tieát Baøn ñöa

haén veà nhaø. Haén vaãn thaãn thôø, meâ man. Ngöôøi haàu daãn haén vaøo

buoàng môùi, thaáy baøy bieän caùc caùi heát söùc goïn gaøng, ñeïp maét. Boãng

vaêng vaúng nghe tieáng ngoïc rung rinh, chò Ba töø ñaèng kia ñi laïi, moät

tay caàm thanh kieám Uyeân Öông, moät tay caàm quyeån soå, khoùc noùi vôùi

Töông Lieân:

- Thieáp vì si tình, chôø chaøng ñaõ naêm naêm roài, khoâng ngôø chaøng

laïi laïnh nhaït nhö theá. Thieáp ñaønh laáy caùi cheát ñeå baùo laïi moái si tình

aáy. Nay thieáp vaâng meänh coâ tieân Caûnh AÛo ñeán nôi Thaùi Hö aûo caûnh

ñeå ghi teân moät boïn ma tình ñaõ coù ôû trong aùn. Thieáp khoâng nôõ chia

tay ngay, neân ñeán ñaây ñeå ñöôïc gaëp chaøng laàn cuoái. Töø nay trôû ñi,

chuùng ta khoâng bao giôø gaëp nhau nöõa!

- 1017 -

Noùi xong, laïi ngoaûnh vaøo Töông Lieân nhoû maáy gioït nöôùc maét, roài

caùo töø ra ñi.

Töông Lieân luyeán tieác, ñònh chaïy ñeán keùo laïi hoûi. Chò Ba noùi:

- Thieáp laïi töø trôøi tình, ñi töø ñaát tình. Kieáp tröôùc ñaõ laàm vì tình,

kieáp naøy laïi xaáu hoå vì tình, neân môùi ñöôïc giaùc ngoä. Thieáp vôùi chaøng

töø ñaây khoâng coøn dính daùng gì nöõa!

Noùi xong, traän gioù thoaûng qua, phöng phöùc höông ñöa, khoâng

thaáy toâng tích ñaâu nöõa. Töông Lieân tænh daäy, baøng hoaøng nhö mô laïi

khoâng phaûi laø mô. Môû maét nhìn kyõ, ñaâu laø ngöôøi nhaø hoï Tieát? Ñaâu laø

gian buoàng môùi? Chæ thaáy moät ngoâi mieáu ñoå, beân caïnh coù moät ñaïo só

ñöông ngoài xeáp baèng baét raän.

Töông Lieân ñöùng daäy cuùi ñaàu hoûi:

- Thöa ñaây laø nôi naøo? Tieân oâng hieäu laø gì?

Ñaïo só cöôøi noùi:
<p>- Chính ta cuõng khoâng bieát ñaây laø nôi naøo, maø ta laø ngöôøi naøo.

Chaúng qua ñeán taïm nghæ chaân ôû ñaây thoâi.

Töông Lieân nghe noùi laïnh toaùt ñeán taän xöông. Ruùt caùi löôõi kieám

chöõ “Uyeân” ra, caét heát nhöõng sôïi phieàn naõo, roài ñi theo vò ñaïo só,

khoâng bieát ñi ñaâu.

o0o

Hoài thöù saùu möôi baûy

Thaáy ñoà thoå nghi, Ñaïi Ngoïc nhôù queâ cuõ

Nghe vieäc bí maät, Phöôïng Thö hoûi ngöôøi haàu

- 1019 -

Sau khi chò Ba töï saùt, baø giaø Vöu cuøng chò Hai, Giaû Traân, Giaû

Lieãn ñeàu heát söùc thöông khoùc, lieàn sai ngöôøi khaâm lieäm ñöa ra ngoaøi

thaønh choân caát. Lieãu Töông Lieân thaáy chò Ba ñaõ maát roài, ngaån ngô

thöông tieác, laïi bò ñaïo nhaân noùi maùt maáy caâu, phaù tan coõi meâ, beøn

caét toùc theo vò ñaïo nhaân ñieân roà vuøn vuït ñi maát, khoâng bieát veà ñaâu.

Tieát phu nhaân thaáy Töông Lieân ñònh laáy chò Ba, trong buïng raát

möøng. Ñöông luùc cao höùng, ñònh mua cho haén moät caùi nhaø, saém söûa

ñoà ñaïc, choïn ngaøy ñoùn daâu, ñeå baùo ñeàn coâng ôn ñaõ cöùu con mình.

Boãng boïn ngöôøi haàu trong nhaø xoân xao noùi: “Chò Ba ñaõ töï saùt roài”.

Boïn haàu gaùi nghe thaáy, veà noùi cho Tieát phu nhaân bieát. Tieát phu nhaân

khoâng hieåu taïi sao, trong buïng raát buoàn. Ñöông luùc ngôø vöïc, thaáy Baûo

Thoa ôû trong vöôøn veà, Tieát phu nhaân lieàn hoûi:

- Con ôi, con coù nghe thaáy gì khoâng? Coâ em gaùi thöù ba cuûa chò

Traân khoâng phaûi ñaõ gaû cho em nuoâi cuûa anh con laø Lieãu Töông Lieân

roài hay sao? Theá maø khoâng bieát vì sao noù laïi töï vaãn! Coøn Lieãu Töông

Lieân thì ñi ñaèng naøo maát roài. Thöïc laø kyø quaëc khoâng ai ngôø ñeán!

Baûo Thoa nghe noùi, khoâng heà ñeå yù ñeán, noùi:

- Caâu tuïc ngöõ noùi raát ñuùng: “Treân trôøi coù maây gioù baát ngôø, ngöôøi

ñôøi coù hoïa phuùc trong phuùt choác”. Ñoù laø ñònh meänh kieáp tröôùc cuûa hoï.

Hoâm noï vì Töông Lieân cöùu anh con, meï ñònh thu xeáp coâng vieäc hoä

anh aáy, nhöng nay ngöôøi cheát ñaõ cheát roài, ngöôøi ñi ñaõ ñi roài. Theo yù

con thì cöù maëc hoï. Meï cuõng khoâng caàn phaûi vì hoï maø thöông caûm nöõa.

Töø khi anh con ôû Giang Nam veà, ñaõ vaøi möôi ngaøy roài, haøng hoùa

buoân veà chaéc cuõng ñaõ baùn gaàn heát. Nhöõng ngöôøi laøm coâng cuøng ñi vôùi

anh con, ñi laïi vaát vaû maáy thaùng nay, meï neân baøn vôùi anh con môøi

moät böõa ñeå taï ôn ngöôøi ta môùi phaûi. Ñöøng ñeå hoï baûo mình laø voâ tình.

Meï con ñöông baøn vôùi nhau thì Tieát Baøn ôû ngoaøi ñi vaøo, coøn

ngaán nöôùc maét, vöøa ñeán cöûa ñaõ voã tay noùi vôùi meï:

- Meï coù bieát vieäc em Lieãu vaø chò Ba khoâng?

- Ta vöøa môùi nghe thaáy, ñöông noùi chuyeän vôùi em con.

- Meï coù nghe noùi Töông Lieân theo moät ngöôøi ñaïo só ñi tu khoâng?

- Vieäc naøy laïi caøng laï! Coù nheõ naøo Töông Lieân laø moät ngöôøi treû

tuoåi thoâng minh nhö theá, laïi ñaâm ra hoà ñoà theo ñaïo só ñi tu? Ta nghó

anh em con thaân vôùi nhau nhö theá, haén laïi khoâng coù cha meï, anh em,

moät mình ôû ñaây, con neân ñi caùc nôi tìm haén môùi phaûi. Theo ñaïo só thì

chöa theå ñi xa ñöôïc, chæ quanh quaån ôû trong chuøa mieáu naøo gaàn ñaây

thoâi.

- Con cuõng nghó theá, vöøa nghe tin aáy, con mang theo maáy ngöôøi

haàu ñi khaép nôi tìm haén. Nhöng chaúng thaáy boùng vía ñaâu caû. Hoûi

khaép moïi ngöôøi, cuõng khoâng ai troâng thaáy.

- Con ñi tìm khoâng thaáy, theá laø ñaõ heát loøng vôùi beø baïn roài. Bieát

ñaâu haén ñi tu nhö theá khoâng phaûi laø ñieàu toát. Coøn con cuõng neân saép

ñaët vieäc buoân baùn, lo lieäu sôùm vieäc cöôùi vôï cuûa con. Nhaø ta vaãn hieám

ngöôøi, tuïc ngöõ ñaõ noùi: “Thaáp chaân chaïy tröôùc”, ñeå traùnh khoûi khi ñeán

vieäc phaûi haáp taáp, ñöôïc caùi noï hoûng caùi kia, laøm cho ngöôøi ta cheâ cöôøi.

Hôn nöõa, em con vöøa noùi, con veà nhaø ñaõ hôn nöûa thaùng, chaéc haøng

hoùa cuõng baùn heát roài, neân baøy böõa tieäc theát maáy ngöôøi cuøng ñi, ñeå

yeân uûi hoï môùiphaûi. Ngöôøi ta ñi vôùi con haøng hai, ba ngaøn daëm, vaát vaû

boán, naêm thaùng roøng, treân ñöôøng laïi chòu thay cho con bieát bao söï sôï

haõi naëng neà.

- Meï noùi phaûi ñaáy! Em con nghó theá thaät chu ñaùo quaù. Con cuõng

ñaõ nghó nhö vaäy. Chæ vì maáy hoâm nay phaûi giao haøng ñi caùc nôi, ñaàu

- 1020 -

oùc cöù roái caû leân. Laïi baän veà vieäc Töông Lieân, ruùt cuoäc toán coâng maát

söùc chaúng ñi ñeán ñaâu, thaønh ra queân maát caû vieäc chính. Khoâng thì

ngaøy mai hoaëc ngaøy kia con seõ vieát thieáp môøi hoï.

- Tuøy con ñònh lieäu ñaáy.

Noùi chöa döùt lôøi, ñöùa haàu nhoû ôû ngoaøi vaøo trình:

- OÂng toång quaûn hoï Tröông sai ngöôøi ñöa hai hoøm ñoà ñeán noùi laø

ñoà cuûa caäu mua rieâng, khoâng ghi vaøo soå haøng. Ñaùng leõ ñöa laïi sôùm,

nhöng vì caùc hoøm haøng ñeø leân treân, chöa laáy ñöôïc. Ngaøy hoâm qua

haøng chuyeån ñi heát, neân hoâm nay môùi ñöa laïi.

Noùi xong thaáy hai ngöôøi haàu kheânh vaøo hai caùi hoøm goã to. Tieát

Baøn vöøa troâng thaáy noùi:

- UÙi chaø! Ta sao laïi laån thaån ñeán theá. Ngay nhöõng thöù ñaëc bieät

mua ñeå bieáu meï vaø em, ta cuõng queân phaûi ñeå cho ngöôøi laøm coâng

mang ñeán.

Baûo Thoa noùi:

- Anh kheùo noùi nhæ! Ñoù laø thöù ñaëc bieät, môùi boû queân ñeán hai möôi

ngaøy. Neáu khoâng phaûi laø thöù ñaëc bieät, coù leõ anh boû ñeán cuoái naêm môùi

mang veà ñaáy. Em thaáy anh chaúng ñeå yù ñeán vieäc gì caû.

Tieát Baøn cöôøi noùi:

- Coù leõ khi ñi ñöôøng bò sôï baït vía, neân baây giôø anh vaãn chöa

hoaøn hoàn.

Caû nhaø nghe vaäy cöôøi moät luùc, roài baûo a hoaøn nhoû:

- Ra noùi vôùi boïn ngöôøi haàu, ñoà vaät ñeå laïi ñaáy, baûo hoï cöù veà ñi

thoâi.

Tieát phu nhaân vaø Baûo Thoa hoûi:

- Trong coù nhöõng gì maø buoäc chaët theá?

Tieát Baøn goïi hai ngöôøi haàu vaøo, côûi daây, boû nhöõng vaùn gheùp, môû

khoùa ra, moät hoøm ñöïng ñaày luïa laø gaám voùc vaø caùc ñoà duøng haøng

ngoaïi quoác. Tieát Baøn noùi:

- Coøn caùi hoøm kia laø mua cho em ñaáy.

Noùi roài töï ra môû laáy.

Tieát phu nhaân vaø Baûo Thoa ñeán xem, thaáy nhöõng thöù nhö buùt,

möïc, giaáy, nghieân, giaáy hoa tieân ñuû caùc maøu, tuùi thôm, quaït, haït chaâu

ñeo quaït, phaán saùp, ngoaøi ra coøn coù caû ngöôøi muùa roái, caùi ñeå chôi töûu

- 1021 -

leänh, mua töø nuùi Hoå Khaåu veà, nhöõng ngöôøi tí hon nhaøo loän, ñeøn caùt,

nhöõng con haùt baèng ñaát ñöïng vaøo trong caùi hoäp luïa xanh; laïi coù caùi

töôïng cuûa Tieát Baøn baèng ñaát naën ôû treân nuùi Hoå Khaâu, troâng khoâng

khaùc haén moät tí naøo. Baûo Thoa khoâng ñeå yù ñeán nhöõng thöù khaùc, cöù

nhìn caùi töôïng cuûa Tieát Baøn, laïi nhìn ñeán anh, khoâng sao nhòn cöôøi

ñöôïc. Roài baûo Oanh Nhi daãn maáy baø giaø ñeán khieâng hoøm ñoà vaät vaøo

trong vöôøn, laïi noùi chuyeän vôùi meï vaø anh moät luùc roài môùi ñi. Tieát phu

nhaân laáy nhöõng ñoà ôû trong hoøm ra, chia töøng phaàn moät roài baûo Ñoàng

Hyû ñem bieáu beân Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân.

Baûo Thoa veà ñeán phoøng, ñem ñoà chôi ra xem moät löôït, tröø thöù

naøo ñeå duøng, coøn thì sai Oanh Nhi cuøng baø giaø chia bieáu caùc nôi; coù

choã bieáu buùt, möïc, giaáy, nghieân; coù choã bieáu tuùi thôm, quaït, ngoïc ñeo

quaït; coù choã bieáu phaán saùp, daàu boâi ñaàu, coù choã bieáu ñoà chôi. Chæ

rieâng Ñaïi Ngoïc laø ñöa ñoà bieáu hôn ngöôøi khaùc, laïi nhieàu gaáp ñoâi.

Caùc chò em nhaän ñoà bieáu, thöôûng tieàn cho ngöôøi ñem ñeán vaø noùi:

“Seõ ñeán caûm ôn”. Chæ coù Ñaïi Ngoïc troâng thaáy nhöõng ñoà vaät ôû queâ

mình, ñaâm ra caûm ñoäng xoùt xa, nghó ñeán cha meï maát caû, khoâng coù

anh em phaûi ôû nhôø nhaø hoï haøng, thì laøm gì coøn coù ngöôøi ñem nhöõng

ñoà thoå saûn ñeán cho mình? Caøng nghó, Ñaïi Ngoïc caøng thöông taâm.

Töû Quyeân bieát roõ taâm söï Ñaïi Ngoïc, nhöng cuõng khoâng daùm noùi

thaúng ra, chæ ñöùng beân caïnh khuyeân:

- Coâ voán laø ngöôøi nhieàu beänh, maáy laâu uoáng thuoác; vaøi ngaøy nay

xem ra ñaõ ñôõ hôn tröôùc. Ngöôøi hôi khaù ñaáy nhöng chöa ñöôïc khoûe

haún. Hoâm nay coâ Baûo ñem cho coâ nhöõng thöù naøy, ñuû bieát ngaøy

thöôøng coâ aáy raát quyù troïng coâ, coâ neân vui veû laø phaûi, sao laïi ñaâm ra

buoàn raàu? Nhö theá chaû hoùa ra coâ Baûo ñem ñoà vaät bieáu coâ laïi laøm cho

coâ phieàn naõo hay sao? Lôõ ñeán tai coâ Baûo, laïi ñaâm ra khoù coi. Hôn nöõa

thaáy coâ oám luoân, cuï ñaõ tìm heát caùch, môøi thaày chaïy thuoác, chæ coát cho

coâ khoûi beänh. Nay môùi hôi ñôõ, coâ laïi cöù khoùc loùc theá naøy, chaû hoùa ra

töï mình huûy hoaïi thaân mình, laøm cuï cöù buoàn theâm hay sao? Beänh coâ

laø do ngaøy thöôøng lo nghó quaù nhieàu, toån thöông ñeán khí huyeát. Coâ laø

taám thaân ngaøn vaøng, khoâng neân töï mình coi nheï thaân mình!

Töû Quyeân ñöông khuyeân giaûi thì ñöùa haàu nhoû ñöùng ôû ngoaøi saân

noùi: “Caäu Baûo ñeán ñaáy”. Töû Quyeân voäi noùi:

- Môøi caäu vaøo.

- 1022 -

Baûo Ngoïc ñi vaøo buoàng, Ñaïi Ngoïc môøi ngoài. Baûo Ngoïc thaáy treân

maët Ñaïi Ngoïc coù ngaán nöôùc maét, lieàn hoûi:

- Em ôi, laïi coù ai treâu töùc em ñaáy?

Ñaïi Ngoïc göôïng cöôøi noùi: “Ai töùc gì ñaâu?”

Töû Quyeân ñöùng beân caïnh ngoaûnh vaøo caùi baøn sau giöôøng daåu moâi.

Baûo Ngoïc bieát yù, nhìn vaøo ñoù, thaáy chaát nhieàu thöù, bieát ngay laø

nhöõng thöù cuûa Baûo Thoa ñöa ñeán, lieàn cöôøi noùi:

- Nhöõng thöù naøy ôû ñaâu ñöa ñeán? Em ñònh môû haøng taïp hoùa chaéc.

Ñaïi Ngoïc khoâng traû lôøi. Töû Quyeân cöôøi noùi:

- Caäu coøn nhaéc ñeán laøm gì nöõa! Vì coâ Baûo ñem cho caùc thöù aáy, coâ

toâi troâng thaáy, ñaâm ra thöông taâm. Toâi ñöông khuyeân can, may caäu

laïi ñeán, nhôø caäu khuyeân giuùp.

Baûo Ngoïc ñaõ bieát roõ Ñaïi Ngoïc vì duyeân côù aáy, nhöng khoâng daùm

gôïi ra, chæ cöôøi noùi:

- Toâi bieát coâ cuûa caùc chò chaúng phaûi theá ñaâu. Chaéc laø laïi coâ Baûo

ñem cho quaø ít quaù, neân môùi töùc giaän buoàn raàu. Em ôi em cöù yeân taâm,

sang naêm anh seõ cho ngöôøi ñi Giang Nam chôû veà cho em haøng

thuyeàn ñeå em khoûi phaûi nöôùc maét ngaén nöôùc maét daøi.

Ñaïi Ngoïc nghe nhöõng caâu aáy, bieát laø Baûo Ngoïc coù yù laøm khuaây

cho mình, neân cuõng khoâng choái maø cuõng khoâng nhaän, chæ noùi:

- Em duø thô daïi ñeán ñaâu cuõng khoâng ñeán noãi vì moät ít ñoà vaät ñöa

ñeán, ñaâm ra töùc giaän. Em coù phaûi laø ñöùa treû con leân ba ñaâu, anh ñöøng

coi ngöôøi nhoû nhen quaù. Em coù duyeân côù rieâng cuûa em, anh bieát sao

ñöôïc?

Noùi xong, nöôùc maét laïi chaûy xuoáng roøng roøng.

Baûo Ngoïc ñeán tröôùc giöôøng, ngoài caïnh Ñaïi Ngoïc, caàm töøng thöù ñoà

chôi, maân meâ kyõ, coá yù hoûi: “Caùi naøy laø caùi gì? Teân laø gì? Caùi kia laøm

baèng gì maø ñeïp theá? Caùi naøy laø caùi gì, duøng ñeå laøm gì? Caùi naøy coù

theå baøy ôû tröôùc maët ñöôïc. Caùi kia coù theå baøy ôû treân baøn ñeïp nhö ñoà

coå ñaáy”. Baûo Ngoïc cöù noùi nhöõng caâu vu vô ñeå xí xoùa cho xong chuyeän.

Ñaïi Ngoïc thaáy Baûo Ngoïc nhö theá, trong buïng khoâng ñaønh, lieàn

noùi:

- Anh ñöøng ôû ñaây quaáy raày nöõa, chuùng ta cuøng ñi sang nhaø chò

Baûo thoâi.

- 1023 -

Baûo Ngoïc cuõng muoán ñeå Ñaïi Ngoïc ñi chôi cho ñôõ buoàn, lieàn noùi:

- Chò Baûo cho chuùng ta nhöõng thöù naøy, chuùng ta cuõng neân ñeán

caûm ôn.
- Choã chò em nhaø, khoâng caàn phaûi caûm ôn. Coù anh Tieát Baøn môùi

veà, taát nhieân cuõng keå laïi chuyeän coå tích ôû Giang Nam cho chò Baûo

nghe. Em sang ñoù nghe cuõng nhö laø veà thaêm queâ vaäy.

Noùi xong, Ñaïi Ngoïc maét laïi ñoû hoe.

Baûo Ngoïc ñaõ ñöùng chôø. Ñaïi Ngoïc ñaønh phaûi cuøng ñi sang beân

Baûo Thoa.

Tieát Baøn nghe lôøi meï, vieát thieáp vaø baøy tieäc röôïu môøi boán ngöôøi

laøm coâng ñeán, chaúng qua chæ nhöõng caâu chuyeän soå saùch buoân baùn.

Moät luùc vaøo tieäc, Tieát Baøn môøi röôïu töøng ngöôøi. Tieát phu nhaân laïi sai

ngöôøi ra chaøo môøi. Moïi ngöôøi uoáng röôïu noùi chuyeän. Trong hoï coù

ngöôøi noùi:

- Tieäc röôïu hoâm nay thieáu maát hai ngöôøi baïn toát.

Moïi ngöôøi ñeàu hoûi: “Laø ai theá?” Ngöôøi kia noùi:

- Coøn coù ai nöõa! Töùc laø caäu hai Lieãn beân phuû Giaû vaø em keát

nghóa cuûa caäu nhaø laø caäu hai Lieãu.

Quaû nhieân moïi ngöôøi ñeàu nhôù ñeán, môùi hoûi Tieát Baøn:

- Sao khoâng môøi caäu hai Lieãn vaø caäu hai Lieãu ñeán?

Tieát Baøn cau maøy thôû daøi noùi:

- Caäu hai Lieãn tröôùc ñaây hai hoâm laïi ñi chaâu Bình An roài. Coøn

caäu hai Lieãu thì khoâng neân nhaéc ñeán nöõa, quaû thöïc laø moät vieäc laï

treân ñôøi. Baây giôø khoâng coøn laø “caäu hai Lieãu” nöõa maø ñaõ ñi laøm thaày

tu Lieãu ôû ñaâu roài.

Moïi ngöôøi ñeàu laáy laøm laï, hoûi:

- Noùi theá laø theá naøo?

Tieát Baøn keå laïi ñaàu ñuoâi vieäc Lieãu Töông Lieân. Moïi ngöôøi nghe

xong caøng laáy laøm laï, noùi:

- Thaûo naøo hoâm noï chuùng toâi ôû trong phoá, hình nhö cuõng nghe

thaáy ngöôøi ta xoân xao ñoàn: “Coù moät vò ñaïo só chæ noùi qua loa maáy caâu

ñaõ ñem ñöôïc moät ngöôøi ñi tu roài”. Hoï coøn noùi: “Coù moät côn gioù thoåi

cuoán ñi, nhöng khoâng bieát laø ai”. Chuùng toâi ñöông baän baùn haøng, coù

thì giôø ñaâu maø ñi hoûi vieäc aáy! Ñeán nay cuõng coøn nöûa tin nöûa ngôø.

- 1024 -

Bieát ñaâu laïi laø caäu Lieãu! Neáu bieát laø caäu aáy thì chuùng toâi phaûi ra

khuyeân can môùi phaûi. Maëc duø nhö theá naøo cuõng khoâng cho caäu aáy ñi.

Trong ñoù laïi coù ngöôøi noùi:

- Chaéc khoâng phaûi ñaâu.

Moïi ngöôøi laïi hoûi:

- Theá laø theá naøo?

Ngöôøi kia noùi:

- Xem caäu Lieãu laø ngöôøi linh lôïi, chöa chaéc ñaõ thaät ñi theo ñaïo só.

Caäu aáy bieát voõ laïi coù söùc khoûe, hoaëc thaáy roõ ñaïo só kia coù yeâu thuaät

maø coá yù ñi theo, ñeå ngaám ngaàm tröø dieät haén cuõng chöa bieát chöøng.

Tieát Baøn noùi:

- Nhö theá cuõng ñöôïc, ôû treân ñôøi naøy nhöõng keû giôû loái yeâu quaùi ñi

löøa phænh ngöôøi, theá naøo maø chaúng coù ngöôøi trò cho chuùng moät meû.

Moïi ngöôøi noùi:

- Coù leõ naøo caäu bieát chuyeän laïi khoâng ñi tìm caäu aáy?

Tieát Baøn noùi:

- Trong thaønh ngoaøi thaønh, choã naøo toâi chaúng ñeán tìm. Noùi ra

caùc anh ñöøng cöôøi, vì khoâng tìm thaáy noù, toâi ñaõ phaûi khoùc moät traän

ñaáy!

Noùi xong thôû vaén than daøi, neùt maët uû ruõ, khoâng vui veû nhö moïi

ngaøy.

Boïn laøm coâng thaáy quang caûnh theá, khoâng tieän ngoài laâu, aên uoáng

qua loa roài ra veà.

Baûo Ngoïc cuøng Ñaïi Ngoïc ñeán nhaø Baûo Thoa. Baûo Ngoïc noùi:

- Anh Caû vaát vaû môùi mang ñöôïc ít ñoà veà, chò neân ñeå maø duøng, laïi

coøn ñem cho chuùng toâi.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Khoâng phaûi ñoà gì quyù hoùa, chaúng qua laø nhöõng thöù thoå nghi töø

xa ñem veà, ñeå moïi ngöôøi ñöôïc troâng thaáy chuùt cuûa laï thoâi.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Nhöõng thöù naøy, khi em coøn beù khoâng ñeå yù ñeán, baây giôø troâng

thaáy, thöïc laø nhöõng ñoà vaät môùi laï.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- 1025 -

- Chaéc em cuõng bieát tuïc ngöõ coù caâu: “Vaät ra khoûi queâ höông trôû

thaønh quyù giaù”, chöù thöïc ra cuõng chuùng ñaùng gì?

Baûo Ngoïc nghe vaäy ñuùng vaøo taâm söï vöøa roài cuûa Ñaïi Ngoïc, lieàn

noùi laûng ra chuyeän khaùc:

- Sang naêm anh Caû coù ñi nöõa, nhôø mua theâm cho chuùng toâi moät

ít.

Ñaïi Ngoïc löôøm Baûo Ngoïc moät caùi, noùi:

- Anh caàn thì cöù noùi, ñöøng coù keùo caû ngöôøi khaùc vaøo. Chò ôi chò

xem ñaáy, anh Baûo ñeán ñaây khoâng phaûi laø ñeå caûm ôn chò, maø laïi coát

ñeå ñaët tröôùc ñoà vaät sang naêm ñaáy.

Baûo Thoa vaø Baûo Ngoïc ñeàu cöôøi.

Ba ngöôøi noùi chuyeän phieám moät luùc, laïi nhaéc ñe�h qu�n beänh cuûa Ñaïi

Ngoïc, Baûo Thoa khuyeân:

- Neáu em thaáy ngöôøi khoâng ñöôïc khoan khoaùi, neân coá gaéng ra

ngoaøi ñi ñi laïi laïi cho khuaây khoûa, ñöøng coù ngoài ru ruù ôû nhaø. Maáy

hoâm tröôùc toâi thaáy ngöôøi ueå oaûi, khaép mình noùng ran, cuõng muoán

naèm. Nhöng vì khí trôøi khoâng toát, sôï sinh beänh, neân môùi tìm vieäc ra

laøm cho khuaây. Hai hoâm nay môùi thaáy deã chòu ñaáy.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Chò noùi raát ñuùng. Em cuõng nghó theá.

Ngoài noùi chuyeän moät luùc. Baûo Ngoïc laïi ñöa Ñaïi Ngoïc veà quaùn

Tieâu Töông.

Dì Trieäu thaáy Baûo Thoa ñem cho Giaû Hoaøn moät ít ñoà vaät, raát

möøng, nghó buïng: “Khoâng traùch ngöôøi ta ñeàu noùi con Baûo toát, bieát aên

ôû, cö xöû roäng raõi. Giôø xem ra thì quaû laø ñuùng! Anh noù mang veà coù

ñöôïc bao nhieâu ñoà ñaïc, theá maø noù ñem cho töøng nhaø, khoâng soùt nôi

naøo. Noù cuõng khoâng toû ra khinh ai troïng ai. Ngay ñeán mình, thôøi vaän

haåm hiu, noù cuõng nghó ñeán. Neáu laø con Laâm thì bao giôø theøm nhìn

ñeán vaø cho gì meï con mình nöõa?” Vöøa nghó dì Trieäu vöøa caàm ñoà vaät

xem ñi xem laïi moät luùc. Chôït nghó ñeán Baûo Thoa laø chaùu Vöông phu

nhaân, sao mình khoâng ñeán kieám caùch chieàu chuoäng laáy loøng baø aáy?

Roài dì Trieäu roùn reùn mang nhöõng ñoà vaät aáy ñeán phoøng Vöông phu

nhaân, ñöùng beân caïnh cöôøi noùi:

- Ñaây laø ñoà chôi cuûa coâ Baûo ñem cho thaèng Hoaøn. Khen cho coâ aáy

coøn treû tuoåi ñaõ nghó ñöôïc chu ñaùo nhö theá, thöïc laø coâ gaùi con nhaø ñaïi

- 1026 -

gia, buïng daï ñöùng ñaén, roäng raõi. Nhö theá ai laø khoâng quyù meán!

Chaúng traùch cuï vaø baø luùc naøo cuõng khen, cuõng thöông yeâu coâ aáy. Toâi

khoâng daùm töï tieän nhaän, neân mang caû ñeán ñaây ñeå baø xem, chaéc baø

cuõng vui loøng.

Vöông phu nhaân nghe noùi, ñaõ bieát ngay yù ñònh cuûa dì Trieäu. Laïi

thaáy dì aáy noùi nhöõng caâu khoâng ñaâu, neân chæ traû lôøi qua loa:

- Thoâi dì cöù mang veà cho thaèng Hoaøn noù chôi.

Dì Trieäu luùc ñaàu hí höûng laém. Khi nghe xong beõ maët, töùc loän caû

ruoät, nhöng khoâng daùm noùi, ñaønh chòu ngöôïng nghòu ñi ra. Veà ñeán

buoàng, caát nhöõng ñoà chôi vaøo moät choã, laøu nhaøu noùi moät mình:

“Nhöõng thöù naøy thì ñaùng gì!” Roài ngoài thöø ra moät luùc.

Oanh Nhi daãn baø giaø ñi bieáu ñoà vaät xong trôû veà trình Baûo Thoa,

keå laïi nhöõng caâu ngöôøi ta caûm ôn vaø ñöôïc soá tieàn thöôûng. Sau ñoù baø

giaø ñi ra. Oanh Nhi ñeán gaàn Baûo Thoa kheõ noùi:

- Vöøa roài chaùu sang nhaø môï Lieãn, thaáy môï aáy coù veû giaän döõ. Khi

bieáu ñoà vaät xong, chaùu kheõ hoûi con Hoàng. Noù noùi: “Môï Hai vöøa ôû nhaø

cuï veà khoâng vui nhö moïi hoâm, roài goïi Bình Nhi ñeán, khoâng bieát hai

ngöôøi thì thaøo vôùi nhau nhöõng chuyeän gì. Xem quang caûnh aáy, chaéc laø

coù vieäc gì quan troïng ñaây.” Coâ coù bieát beân cuï coù vieäc gì khoâng?

Baûo Thoa nghe noùi, cuõng thaáy böïc, khoâng bieát Phöôïng Thö coù

vieäc gì maø giaän doãi theá, lieàn noùi:

- Ñeøn nhaø ai nhaø aáy raïng, chuùng ta bieát laøm sao ñöôïc. Coâ ñi pha

traø maø uoáng.

Oanh Nhi ñi ra.

Baûo Ngoïc ñöa Ñaïi Ngoïc veà roài, trong buïng nghó tình caûnh Ñaïi

Ngoïc moà coâi khoå sôû, cuõng sinh ra thöông caûm, ñònh veà keå laïi cho Taäp

Nhaân nghe.

Khi tôùi nhaø, chæ thaáy coù Xaï Nguyeät vaø Thu Vaên. Baûo Ngoïc hoûi:

- Chò Taäp Nhaân ñi ñaâu roài?

Xaï Nguyeät noùi:

- Cuõng chæ ôû quanh maáy nhaø naøy thoâi, môùi vaéng maët moät tyù maø

caäu ñaõ nhaùo leân!

- Khoâng phaûi laø toâi sôï maát chò aáy. Vì toâi vöøa môùi sang beân coâ

Laâm, thaáy coâ aáy buoàn raàu, hoûi ra laø vì coâ Baûo cho maáy thöù ñoà chôi.

- 1027 -

Troâng thaáy nhöõng thöù ôû queâ höông mình, coâ aáy ñaâm ra buoàn tuûi. Toâi

muoán baûo chò Taäp Nhaân sang khuyeân giaûi coâ aáy moät tyù.

Ñöông noùi thì Tình Vaên vaøo hoûi Baûo Ngoïc:

- Caäu veà roài aø? Caäu baûo ñi khuyeân giaûi ai?

Baûo Ngoïc keå laïi moät löôït nhöõng caâu vöøa roài.

Tình Vaên noùi:

- Chò Taäp Nhaân vöøa môùi ñi ra. Thaáy chò aáy noùi muoán ñeán nhaø môï

Lieãn, coù theå roài cuõng sang nhaø coâ Laâm ñaáy.

Baûo Ngoïc im laëng khoâng noùi gì. Thu Vaên mang nöôùc ñeán, Baûo

Ngoïc suùc mieäng roài ñöa cho a hoaøn nhoû, trong buïng baên khoaên, luoân

tieän naèm ngaû xuoáng giöôøng.

Taäp Nhaân thaáy Baûo Ngoïc ñi vaéng, töï mình thu xeáp coâng vieäc

chôït nghó ñeán Phöôïng Thö coøn oám, maáy hoâm nay chöa sang thaêm.

Giaû Lieãn laïi ñi vaéng, chính laø luùc ñöôïc noùi chuyeän thoaûi maùi. Taäp

Nhaân lieàn baûo Tình Vaên:

- Chò phaûi troâng nhaø caån thaän, ñöøng boû ñi ñaâu, nhôõ caäu Hai veà

laïi khoâng goïi ñöôïc ai.

- UÙi chaø! Trong nhaø naøy chæ moät mình chò nghó ñeán caäu aáy coøn

chuùng toâi thì chæ chôi daøi, aên haïi thoâi.

Taäp Nhaân cöôøi khoâng traû lôøi roài ñi ngay. Vöøa ñeán beân caàu Thaám

Phöông, baáy giôø laø cuoái haï sang thu, hoa sen trong ao boâng taøn boâng

nôû, xanh ñoû chen nhau. Taäp Nhaân theo bôø ao ñi ngaém caûnh moät löôït,

ngaång ñaàu leân thaáy döôùi giaøn nho beân kia coù ngöôøi caàm choåi ñang vuït

caùi gì ôû ñaáy. Ñeán nôi hoùa ra giaø Chuùc.

Giaø Chuùc troâng thaáy Taäp Nhaân, lieàn cöôøi hì hì ñeán ñoùn hoûi:

- Sao hoâm nay coâ laïi ñöôïc roãi ñi chôi theá?

- Toâi ñònh ñeán thaêm môï Lieãn. Baø ôû ñaây laøm gì theá?

- Toâi ñöông ñuoåi ong ñaây. Naêm nay nhöõng ngaøy tieát “Tam phuïc”(1)

ít möa, hoa quaû bò saâu aên loã choã, ñaõ ruïng maát nhieàu. Coâ chöa bieát,

gioáng ong ngöïa naøy ñaùng gheùt laám. Noù chæ chaâm ñoä vaøi ba quaû, nöôùc

trong quaû chaûy ra laây sang quaû khaùc, theá laø caû chuøm thoái heát. Coâ ôi,

(1) Theo aâm lòch, sau tieát haï chí möôøi ngaøy laø “sô phuïc”, möôøi ngaøy nöõa laø “trung phuïc”,

ñeán möôøi ngaøy cuoái laø “maït phuïc”.

- 1028 -

coâ thöû xem, chuùng ta chæ noùi vaøi caâu chuyeän maø khoâng ñuoåi laø ruïng

maát khoái quaû roài.

- Duø laø ñuoåi luoân tay cuõng khoâng ñuoåi ñöôïc heát ñaâu. Baø cöù baûo

anh maõi bieän laøm nhieàu tuùi vaûi thöa, moãi chuøm boïc moät caùi vöøa

thoâng gioù, vöøa khoâng bò hö hoûng.

Giaø Chuùc noùi:

- Coâ noùi phaûi ñaáy. Naêm nay toâi môùi coi vöôøn, khoân ngoan ñaâu maø

bieát duøng caùch aáy.

Roài laïi cöôøi noùi:

- Caùc quaû naêm nay tuy bò hö hoûng moät ít, nhöng raát ngon. Coâ

khoâng tin, toâi ngaét moät quaû coâ neám thöû xem.

Taäp Nhaân nghieâm nghò noùi:

- Laøm theá sao ñöôïc, khoâng nhöõng quaû chöa chín aên khoâng ngon,

duø coù chín chaêng nöõa, chöa daâng quaû môùi leân beà treân, chuùng toâi laïi

aên tröôùc aø. Baø haàu haï ôû trong phuû naøy ñaõ laâu, chaúng leõ laïi khoâng

hieåu caùi khuoân pheùp aáy hay sao?

- Coâ noùi raát phaûi. Thaáy coâ vui veû neân toâi môùi daùm noùi theá, thaønh

ra phaïm vaøo khuoân pheùp. Toâi thöïc giaø roài laåm caåm quaù!

- Cuõng chaúng can gì, chæ coù ñieàu caùc baø laø ngöôøi coù tuoåi, ñöøng laøm

ñaàu teâu laø ñöôïc roài.

Taäp Nhaân noùi xong, ñi thaúng ra cöûa vöôøn, sang beân Phöôïng Thö.

Vöøa vaøo ñeán saân, ñaõ nghe Phöôïng Thö noùi:

- Trôøi ôi! Löông taâm ôi? Ta daõi daàu ôû nhaø naøy maõi ñeán thaønh

giaëc maát!

Taäp Nhaân nghe noùi, ñoaùn chaéc laø coù chuyeän gì, quay ra cuõng dôû,

ñi vaøo cuõng khoâng ñang, lieàn böôùc naëng chaân, ñöùng ngoaøi cöûa soå hoûi:

- Chò Bình coù ôû nhaø khoâng?

Bình Nhi voäi chaïy ra ñoùn. Taäp Nhaân hoûi:

- Môï Hai cuõng ôû nhaø ñaáy chöù? Môï ñaõ khaù chöa?

Noùi xong ñi vaøo.

Phöôïng Thö giaû caùch naèm ngaû ôû treân giöôøng. Thaáy Taäp Nhaân

vaøo, lieàn cöôøi ñöùng daäy noùi:

- Toâi ñaõ hôi ñôõ roài, caûm ôn chò nhôù ñeán. Sao maáy ngaøy hoâm nay

khoâng thaáy chò sang chôi?

- 1029 -

- Môï khoâng ñöôïc khoûe, nheõ ra ngaøy naøo toâi cuõng ñeán thaêm môùi

phaûi. Nhöng chæ e môï trong ngöôøi khoâng khoan khoaùi, caàn phaûi yeân

tónh nghæ ngôi, toâi ñeán sôï laïi laøm phieàn môï.

- Laøm gì maø phieàn. Coù ñieàu trong nhaø chuù Baûo nhieàu ngöôøi ñaáy,

nhöng cuõng chæ nhôø moät mình chò troâng nom thoâi. Chuù aáy khoâng theå

naøo rôøi chò ra ñöôïc. Toâi thöôøng nghe Bình Nhi noùi, khi vaéng maët, chò

vaãn nhôù ñeán, thöôøng vaãn hoûi thaêm toâi luoân. Theá laø chò heát loøng vôùi

toâi roài.

Noùi xong, baûo Bình Nhi ñem caùi gheá ñeå beân caïnh giöôøng, môøi

Taäp Nhaân ngoài. Phong Nhi ñem nöôùc ñeán. Taäp Nhaân kheùp neùp noùi:

- Em cöù ñeå maëc chò.

Ñöông noùi chuyeän phieám thì moät a hoaøn nhoû ôû gian nhaø phía

ngoaøi ñeán, noùi kheõ vôùi Bình Nhi:

- Vöôïng Nhi ñeán ñaáy, ñöông chôø ôû ngoaøi cöûa thöù hai.

Laïi nghe Bình Nhi kheõ noùi:

- Bieát roài. Baûo noù ñi ra, choác nöõa haõy ñeán, ñöøng ñöùng chôø ôû cöûa

nö&otilde;a.

Taäp Nhaân bieát hoï coù vieäc, noùi maáy caâu roài ñöùng daäy ñònh veà,

Phöôïng Thö noùi:

- Khi roãi ñeán ñaây noùi chuyeän, ñeå toâi ñöôïc khuaây khoûa. - Roài baûo: -

Bình Nhi tieãn chò aáy veà.

Bình Nhi vaâng lôøi tieãn ra. Luùc aáy coù hai ba a hoaøn nhoû ôû ñoù ñeàu

kheùp neùp im laëng chöïc haàu. Taäp Nhaân khoâng bieát coù vieäc gì, ñi veà

ngay.

Bình Nhi tieãn Taäp Nhaân ñi roài, vaøo trình:

- Vöôïng Nhi vöøa môùi ñeán, vì Taäp Nhaân ôû ñaây, neân toâi baûo noù chôø

ôû ngoaøi kia. Baây giôø coù goïi ngay noù vaøo khoâng, hay coøn phaûi chôø? Xin

môï cho bieát.

Phöôïng Thö noùi:

- Goïi noù vaøo!

Bình Nhi baûo a hoaøn nhoû truyeàn goïi Lai Vöôïng vaøo.

Phöôïng Thö hoûi Bình Nhi:

- Laøm theá naøo maø chò nghe ñöôïc?

- 1030 -

- Vieäc naøy tröôùc heát laø do moät con haàu nhoû noùi. Noù baûo khi noù ñi

ra cöûa thöù hai, nghe thaáy hai ñöùa haàu trai ôû ngoaøi noùi: “Môï Hai môùi

ñeïp hôn môï Hai cuõ, tính neát laïi toát”. Khoâng bieát Vöôïng Nhi hay laø ai

quaùt maéng hai ñöùa aáy: “Môï môùi môï cuõ caùi gì? Khoâng caâm ngay ñi aø?

Ñeå cho trong nhaø bieát, thì ngöôøi ta caét löôõi maøy ñi ñaáy!”

Bình Nhi ñöông noùi thì moät ñöùa haàu nhoû vaøo trình:

- Vöôïng Nhi ñöông ñöùng chôø ôû ngoaøi.

Phöôïng Thö cöôøi nhaït:

- Baûo noù vaøo ñaây!

Ñöùa haàu nhoû ñi ra noùi:

- Môï goïi ñaáy.

Lai Vöôïng voäi vaâng lôøi ñi vaøo, chaøo xong, chaép tay ñöùng chöïc ôû

cöûa ngoaøi.

Phöôïng Thö noùi:

- Maøy vaøo ñaây. Ta hoûi maøy moät caâu chuyeän.

Lai Vöôïng môùi ñi vaøo ñöùng haàu beân caïnh cöûa phía trong.

Phöôïng Thö hoûi:

- Caäu maøy bao gaùi ôû ngoaøi, maøy coù bieát khoâng.

- Chaùu haèng ngaøy vaãn chaàu chöïc ôû cöûa thöù hai, laøm sao bieát ñöôïc

vieäc cuûa caäu chaùu ôû beân ngoaøi.

Phöôïng Thö cöôøi nhaït:

- Coá nhieân laø maøy khoâng bieát. Neáu maøy bieát thì laøm sao maø

ngaên lôøi ngöôøi ta?

Lai Vöôïng nghe noùi theá, bieát laø caâu chuyeän vöøa roài ñaõ bò loä, coù

giaáu cuõng khoâng noåi, lieàn quyø xuoáng noùi:

- Ñoù laø thaèng Höng vaø thaèng Hyû ôû ngoaøi kia noùi baäy, chaùu coù

maéng chuùng noù maáy caâu, coøn thöïc tình ra sao, chaùu khoâng bieát gì caû,

neân khoâng daùm trình baøy. Xin môï cöù hoûi thaèng Höng, vì noù thöôøng

theo caäu chaùu ñi ra ngoaøi.

Phöôïng Thö nghe xong, quaùt to moät tieáng:

- Chuùng baây laø moät baày khoán naïn, khoâng coù löông taâm, cuøng moät

phöôøng vôùi nhau caû, töôûng ta khoâng bieát gì ñaáy! Haõy ñi goïi ngay

thaèng Höng khoán naïn ñeán ñaây! Maøy cuõng khoâng ñöôïc ñi ñaâu. Ta hoûi

- 1031 -

noù roõ raøng ñaõ, roài seõ hoûi ñeán maøy. Gioûi thaät! Gioûi thaät! Theá môùi laø

teân tay sai ñaéc löïc cuûa ta!

Lai Vöôïng ñaønh luoân moàm vaâng daï, guïc ñaàu maáy caùi roài lui ra ñi

goïi thaèng Höng.

Thaèng Höng ñöông chôi vôùi ñaùm treû con ôû buoàng quaûn lyù, nghe

noùi môï Hai goïi, sôï giaät naåy ngöôøi, khoâng ngôø vieäc aáy ñaõ loä. Lieàn theo

Lai Vöôïng ñi vaøo.

Lai Vöôïng vaøo thöa:

- Thaèng Höng ñaõ ñeán.

Phöôïng Thö quaùt to:

- Baûo noù vaøo.

Thaèng Höng nghe thaáy tieáng quaùt ñaõ cuoáng, ñaønh ñaùnh baïo ñi

vaøo.

Phöôïng Thö troâng thaáy hoûi:

- Thaèng ranh naøy gioûi nhæ! Vieäc maøy vôùi caäu maøy laøm nhöõng vieäc

hay ñaáy! Theá naøo maøy cöù noùi thöïc ra.

Thaèng Höng nghe gioïng noùi, laïi nhìn neùt maët Phöôïng Thö vaø boä

daïng nhöõng ñöùa haàu hai beân, sôï ruûn ngöôøi ra, baát giaùc quyø xuoáng laïy

lia lòa.

Phöôïng Thö noùi:

- Ta bieát vieäc naøy khoâng dính daùng gì ñeán maøy, chæ vì maøy khoâng

trình ta tröôùc laø coù loãi ôû choã ñoù thoâi. Maøy cöù noùi thöïc, ta seõ tha cho;

neáu sai moät caâu thì haõy sôø leân gaùy xem maøy coù maáy caùi ñaàu?

Thaèng Höng run laåy baåy daäp ñaàu noùi:

- Môï hoûi vieäc gì maø baûo chaùu vaø caäu chaùu laøm baäy?

Phöôïng Thö nghe noùi, töùc loän tuoät leân, quaùt:

- Taùt vaøo moàm noù.

Lai Vöôïng ñònh chaïy laïi taùt. Phöôïng Thö maéng:

- Thaèng khoán naïn naøy! Ta baûo noù phaûi taùt noù, chöù caàn maøy taùt

noù aø? Laùt nöõa thaèng naøo töï taùt laáy thaèng aáy cuõng chöa muoän ñaâu!

Thaùng Höng giô caû hai tay leân töï taùt vaøo maët mình möôøi maáy caùi.

Phöôïng Thö quaùt baûo:

- Cho daäy!

- 1032 -

Roài hoûi:

- Vieäc caäu Hai maøy ôû beân ngoaøi laáy môï môùi môï cuõ theá naøo, maøy

khoâng bieát aø?

Thaèng Höng nghe noùi ñeán chuyeän aáy, laïi caøng hoaûng, lieàn boû muõ

xuoáng, daäp ñaàu chan chaùt ôû döôùi theàm gaïch, noùi:

- Xin môï sinh phuùc cho chaùu! Chaùu khoâng daùm noùi doái moät caâu

naøo nöõa.

Phöôïng Thö baûo:

- Noùi mau!

Thaèng Höng lom khom boø daäy noùi:

- Vieäc naøy luùc ñaàu chaùu cuõng khoâng bieát. Coù moät hoâm, khi ñöa

ñaùm cuï beân phuû Ñoâng, vì Du Loäc ñeán mieáu xin lónh tieàn, caäu Traân

baûo caäu Hai cuøng anh Dung veà phuû thu xeáp. Treân ñöôøng ñi, hai chuù

chaùu nhaéc ñeán chuyeän hai coâ em gaùi môï Traân. Caäu Hai nhaø khen ñeïp,

anh Dung lieàn doã daønh vaø noùi seõ laøm moái dì Hai cho caäu Hai con.

Phöôïng Thö nghe vaäy quaùt to:

- Höø! Thaèng khoán kieáp naøy! Noù laø dì naøo nhaø maøy ñaáy?

- Chaùu ñaùng cheát! - Thaèng Höng ngaång leân nhìn, khoâng daùm noùi

gì nöõa.

- Theá laø heát roài aø? Sao khoâng noùi nöõa ñi?

- Môï coù tha toäi cho chaùu môùi daùm noùi nöõa!

- Con meï maøy! Laïi coøn tha vôùi chaû tha caùi gì! Bieát ñieàu maøy noùi

ngay ra.

- Caäu Hai nghe vaäy möøng laém. Veà sau chaùu cuõng khoâng bieát sao

laïi thaønh söï thöïc.

Phöôïng Thö kheõ cöôøi nhaït:

- Ñoù laø leõ taát nhieân! Maøy bieát theá naøo ñöôïc? Neáu maøy bieát caâu

chuyeän seõ coøn raéc roái nöõa ñaáy. Ñöôïc roài noùi noát ñi.

- Sau roài anh Dung mua nhaø cho caäu Hai.

- Nhaø ôû ñaâu?

- ÔÛ ngay sau phuû.

- OÀ! - Phöôïng Thö ngoaûnh laïi nhìn Bình Nhi noùi: - Theá ra chuùng

mình nhö ngöôøi cheát caû aáy! Chò nghe ñaáy!

- 1033 -

Bình Nhi cuõng khoâng daùm noùi caâu gì. Thaèng Höng laïi thöa:

- Khoâng bieát caäu Traân ñöa cho nhaø hoï Tröông bao nhieâu tieàn, maø

hoï khoâng ñoøi hoûi gì.

Phöôïng Thö noùi:

- Vieäc naøy taïi sao laïi keùo caû hoï Tröông, hoï Lyù vaøo ñaây nöõa?

- Môï khoâng bieát, môï Hai naøy... - Vöøa noùi ñeán ñaáy, thaèng Höng

laïi töï taùt vaøo moàm, laøm Phöôïng Thö phì cöôøi, a hoaøn hai beân cuõng

mím moâi cöôøi.

Thaèng Höng nghó moät luùc noùi:

- Ngöôøi em gaùi kia cuûa môï Traân.

Phöôïng Thö noùi tieáp:

- Theá naøo? Noùi nhanh leân.

- Khi coøn beù, ngöôøi em gaùi cuûa môï Traân ñaõ höùa gaû cho ngöôøi hoï

Tröông, teân laø Tröông Hoa gì ñoù. Baây giôø haén ngheøo ñoùi khoâng coù

côm aên, neân caäu Traân cho haén ít tieàn, baét phaûi thoaùi hoân.

Phöôïng Thö nghe ñeán ñaáy, gaät ñaàu, quay laïi nhìn vaøo boïn a hoaøn

noùi:

- Caùc coâ ñaõ nghe thaáy chöa? Theá maø thaèng khoán naïn naøy luùc ñaàu

laïi noùi khoâng bieát gì caû.

- Sau caäu Hai sai ngöôøi söûa sang laïi nhaø roài cöôùi veà.

- Cöôùi ôû ñaâu veà?

- Cöôùi ôû nhaø baø meï chò ta veà.

- Gioûi ñaáy! Theá khoâng coù ai ñöa daâu aø?

- Coù anh Dung, coøn maáy a hoaøn vaø baø giaø, ngoaøi ra khoâng coù ai

nöõa!

- Môï Caû maøy khoâng ñeán aø?

- Hai hoâm sau môï Caû môùi mang ñoà möøng ñeán.

Phöôïng Thö cöôøi gaèn, quay laïi baûo Bình Nhi:

- Chaúng traùch maáy hoâm ñoù caäu Hai khen môï Caû luoân moàm!

Roài quay laïi hoûi thaèng Höng:

- Ñöa naøo haàu ôû ñaáy? Chaéc laø maøy roài.

Thaèng Höng voäi vaøng guïc ñaàu khoâng noùi gì.

- 1034 -

- Maáy baän tröôùc caäu maøy noùi sang giuùp vieäc beân phuû Ñoâng, chaéc

laø giuùp vieäc aáy phaûi khoâng?

- Cuõng coù luùc caäu sang giuùp vieäc, cuõng coù luùc ñeán nhaø môùi.

- Ai ôû vôùi noù?

- Coù ngöôøi meï vaø ngöôøi em gaùi. Nhöng hoâm tröôùc ngöôøi em gaùi

ñaõ ñaâm coå cheát.

- Taïi laøm sao?

Thaèng Höng lieàn ñem vieäc Lieãu Töông Lieân keå heát moät löôït,

Phöôïng Thö noùi:

- Caùi chò chaøng aáy coøn coù phuùc ñaáy, khoûi phaûi mang caùi tieáng laø

con ngöôøi khoán naïn! Vaäy coøn vieäc gì nöõa khoâng?

- Coøn vieäc khaùc thì chaùu khoâng bieát. Nhöõng caâu chaùu vöøa noùi ñeàu

thöïc caû. Neáu sai caâu naøo, môï tra ra, xin cöù ñaùnh cheát, chaùu cuõng

khoâng daùm oaùn.

Phöôïng Thö cuùi ñaàu moät luùc, laïi troû thaèng Höng noùi:

- Thaèng ranh con naøy! Toäi maøy ñaùng cheát! Vieäc naøy maøy giaáu theá

naøo ñöôïc tao. Maøy ñònh giaáu tao ñeå laáy loøng oâng caäu maøy vaø cuõng ñeå

cho môï môùi thöông maøy! Neáu tao khoâng nghó ñeán maøy vöøa roài coù yù sôï

haõi, khoâng daùm noùi doái, thì tao ñaõ ñaùnh gaõy chaân maøy roài.

Noùi xong, quaùt: “Cuùt ñi!”

Thaèng Höng cuùi ñaàu lom khom ñöùng daäy, ra ñeán ngoaøi cöûa, chöa

daùm ñi ngay. Phöôïng Thö baûo:

- Laïi ñaây, ta coøn daën caâu naøy.

Thaèng Höng voäi chaép tay ñöùng nghe. Phöôïng Thö noùi:

- Maøy voäi caùi gì? Coù leõ môï cuûa maøy ñöông ñôïi cho maøy caùi gì ñaáy.

Thaèng Höng cuõng khoâng daùm ngaång ñaàu leân. Phöôïng Thö noùi:

- Töø nay ta khoâng cho maøy sang beân aáy! Ta goïi luùc naøo maøy phaûi

ñeán haàu luùc aáy. Neáu chaäm moät böôùc, maøy coi chöøng ñaáy.

Thaèng Höng vaâng daï ñi ra cöûa. Phöôïng Thö laïi goïi, thaèng Höng

voäi quay laïi. Phöôïng Thö noùi:

- Maøy ñònh ra mau ñeå maùch caäu maøy phaûi khoâng?

- Chaùu khoâng daùm!

- Neáu maøy ra ngoaøi hôû ra moät tieáng gì thì lieäu xaùc ñaáy.

- 1035 -

Thaèng Höng voäi vaøng vaâng lôøi roài môùi ñi ra. Phöôïng Thö laïi goïi:

- Lai Vöôïng ñaâu?

Laïi Vöôïng chaïy ñeán ngay. Phöông Thö tröøng maét nhìn moät luùc

roài môùi noùi:

- Gioûi! Lai Vöôïng!… Gioûi thaät! Cuùt ñi! ÔÛ ngoaøi coù ai heù ra moät

tieáng laø toäi ôû maøy caû.

Lai Vöôïng vaâng lôøi, thong thaû ñi ra. Phöôïng Thö lieàn goïi pha

nöôùc. Boïn a hoaøn nhoû bieát yù, ñeàu ñi ra caû.

Baáy giôø Phöôïng Thö môùi baûo Bình Nhi:

- Chò ñaõ nghe thaáy roài chöù? Theá môùi thaät gioûi.

Bình Nhi khoâng daùm noùi caâu gì, ñaønh cöù phaûi cöôøi. Phöôïng Thö

caøng nghó caøng töùc, naèm ñôø ôû treân giöôøng, chôït cau maøy moät caùi,

buïng nghó ra moät keá,lieàn goïi Bình Nhi. Bình Nhi chaïy ñeán, Phöôïng

Thö noùi:

- Ta nghó vieäc aáy neân laøm theá naøy môùi phaûi, chöù khoâng caàn chôø

caäu Hai veà.

o0o

Hoài thöù saùu möôi taùm

Dì Vöu khoå sôû, bò löøa vaøo vöôøn Ñaïi Quan

Chò Phöôïng ghen tuoâng, laøm nhoän ôû phuû Ninh Quoác

- 1037 -

<i>

Giaû Lieãn ñeán chaâu Bình An gaëp luùc quan Tieát Ñoä ôû ñaáy ñi tuaàn

ngoaøi bieân, chöøng moät thaùng môùi veà. Chöa nhaän ñöôïc tin ñích xaùc,

haén ñaønh phaûi chôø laïi ôû nhaø troï. Ñeán khi gaëp quan Tieát Ñoä môùi thu

xeáp xong coâng vieäc, veà ñeán nhaø thì ñaõ maát gaàn hai thaùng.

Phöôïng Thö tính thaàm trong buïng: chôø cho Giaû Lieãn ñi roài, lieàn

truyeàn caùc hieäp thôï, thu doïn ba gian phoøng beân ñoâng, baøy bieän söûa

sang nhö nhaø cuûa mình ôû. Ñeán ngaøy möôøi boán, Phöôïng Thö trình Giaû

maãu vaø Vöông phu nhaân, noùi saùng ngaøy raèm phaûi ñeán daâng höông ôû

mieáu coâ, chæ ñem boán ngöôøi laø Bình Nhi, Phong Nhi, vôï Chu Thuïy vaø

vôï Lai Vöôïng ñi thoâi. Luùc leân xe, Phöôïng Thö noùi heát duyeân côù cho

moïi ngöôøi bieát; laïi daën boïn con trai, maëc aùo traéng che duø traéng, cuøng

ñi ñeán ñoù. Thaèng Höng daãn ñöôøng, ñeán nhaø goõ cöûa. Vôï Baøo Nhò môû

cöûa, thaèng Höng cöôøi noùi:

- Ñi trình môï Hai, môï Caû ñeán ñaáy.

Vôï Baøo Nhò nghe vaäy sôï heát vía, voäi chaïy veà baùo chò Hai. Chò

Hai tuy sôï thöïc, nhöng ñaõ ñeán nöôùc naøy, ñaønh phaûi theo leã ra chaøo,

voäi söûa sang aùo xieâm ra ñoùn. Ñeán tröôùc cöûa, Phöôïng Thö môùi xuoáng

xe. Chò Hai nhìn thaáy: treân ñaàu caøi ñoà baïc traéng xoùa, mình maëc aùo

ñoaïn nguyeät baïch, aùo khoaùc baèng luïa xanh vieàn chæ baïc vaø chieác quaàn

luïa trong. Thaät laø maøy lieãu cong vaét ñoâi nhaønh, maét phöôïng roõ raønh

ba ngaán; thöôùt tha nhö ñaøo muøa xuaân, trong traéng nhö cuùc muøa thu.

Vôï Chu Thuïy vaø vôï Lai Vöôïng ñôõ Phöôïng Thö leân treân nhaø. Chò Hai

moät ñieàu goïi laø “chò” roài noùi:

- Hoâm nay thöïc khoâng bieát chò sang chôi, khoâng kòp ra ñoùn, xin

chò tha loãi cho em!

Noùi xong suïp xuoáng laïy. Phöôïng Thö cöôøi ñaùp leã, roài daét tay chò

Hai cuøng vaøo trong buoàng. Phöôïng Thö ngoài treân. Chò Hai sai traûi

neäm, roài noùi:

- Em coøn treû tuoåi, töø khi veà ñaây, moïi vieäc ñeàu do meï vaø chò em lo

lieäu. Nay may ñöôïc gaëp chò, neáu chò coù loøng thöông keû heøn moïn naøy,

moïi vieäc nhôø chò daïy baûo cho, em xin heát loøng heát daï haàu haï chò!

Noùi xong suïp xuoáng laïy.

Phöôïng Thö voäi ñaùp leã vaø noùi:

- Cuõng vì chò ñaây haõy coøn ít tuoåi, laïi laø kieán thöùc ñaøn baø. Chò

thöôøng khuyeân caäu Hai phaûi giöõ gìn thaân theå, khoâng neân ñaém ñuoái

traêng hoa, ñeå cho oâng baø phaûi baän loøng. Ñoù ñeàu laø loøng ngaây thô cuûa

chò em chuùng ta. Ai ngôø caäu hai hieåu laàm yù chò. Neáu ñi laáy ngöôøi

ngoaøi thì giaáu chò cuõng ñöôïc, nhöng nay laïi laáy em laøm vôï hai, vieäc

chính ñaùng nhö theá cuõng laø leã giaùo trong nhaø, theá maø caäu aáy khoâng

heà noùi gì cho chò bieát. Chò vaãn thöôøng khuyeân caäu aáy neân laáy theâm

ngöôøi nöõa, may ra sôùm sinh ñöôïc chuùt con trai hay con gaùi, chò cuõng

coù phaän nhôø. Khoâng ngôø caäu Hai laïi cöù cho chò laø ngöôøi ghen tuoâng

quaù möùc, leùn luùt lo lieäu moät mình, thaät laøm chò bò oan khoâng coù choã

keâu. Buïng chò chæ coù trôøi ñaát thaáu cho thoâi. Möôøi hoâm tröôùc ñaây, chò

ñaõ thoaùng nghe thaáy chuyeän naøy, nhöng sôï caäu Hai hieåu laàm, neân

khoâng daùm noùi ra. Gaëp luùc caäu Hai ñi vaéng, neân chò ñeán ñaây thaêm

em. Mong em theå löôïng noãi loøng ñau khoå cuûa chò, leân xe veà beân nhaø,

chò em chuùng ta cuøng ôû vôùi nhau, moät loøng moät daï khuyeân baûo caäu

Hai, phaûi caån thaän chaêm lo coâng vieäc, giöõ gìn thaân theå. Theá môùi

ñuùng leã giaùo nhaø ta. Neáu em ôû beân ngoaøi, chò laïi ôû beân trong, em

- 1038 -

nghó maø xem, chò yeân loøng sao ñöôïc? Ngöôøi ngoaøi hoï bieát, khoâng

nhöõng chò mang tieáng, maø em cuõng chaúng toát ñeïp gì. Vaû chaêng thanh

danh caäu Hai laø lôùn, chöù chò em chuùng ta chæ laø vieäc nhoû thoâi. Nhöõng

boïn toâi tôù tieåu nhaân, thaáy chò ngaøy thöôøng troâng nom vieäc nhaø

nghieâm ngaët, môùi ñaët ñieàu noùi vuïng sau löng. Ñoù cuõng laø chuyeän

thöôøng. Em thöû nghó xem, ngaøy xöa coù caâu noùi: “Ngöôøi ñöùng lo vieäc

nhaø laø thuøng nöôùc baån”. Neáu chò thöïc laø ngöôøi heïp hoøi thì treân coù

maáy böïc cha meï choàng, giöõa coù caùc coâ, caùc chò em daâu, khi naøo laïi

dung cho chò ñeán baây giôø? Ngay nhö vieäc caäu Hai laáy em ñeå ôû beân

ngoaøi, ñaùng leõ chò khoâng muoán gaëp em, nhöng sao chò laïi phaûi ñeán.

Chính nhö Bình Nhi ñaây, chò cuõng khuyeân caäu Hai laáy chò aáy veà ñaáy.

Vieäc cuûa em ñaây cuõng laø nhôø trôøi ñaát, thaàn phaät khoâng nôõ ñeå cho boïn

tie�; ng�u nhaân laøm haïi chò, neân môùi cho chò bieát. Nay chò ñeán ñaây môøi em

veà cuøng ôû vôùi chò moät nôi. Nhaø ôû, ñoà duøng, aùo quaàn, keû haàu ngöôøi haï,

hai chuùng ta ñeàu nhö nhau. Em laø ngöôøi tinh lanh saéc saûo nhö theá,

neáu chòu thöïc loøng giuùp chò, thì chò cuõng nhôø ñöôïc moät tay. Nhö vaäy

chaúng nhöõng laáp ñöôïc mieäng boïn tieåu nhaân, maø chính caäu Hai khi veà

troâng thaáy, chaéc cuõng hoái laïi, bieát chò khoâng phaûi laø haïng ngöôøi ghen

tuoâng traùo trôû. Roài ba chuùng ta caøng theâm hoøa thuaän vôùi nhau, thì

em laïi laø ñaïi aân nhaân cuûa chò ñaáy. Neáu em khoâng chòu veà, chò xin

tình nguyeän doïn ra ñaây cuøng ôû vôùi em, chæ mong tröôùc maët caäu Hai,

em noùi kheùo hoä chò, ñeå chò coù choã yeân thaân. Duø ñöôïc goäi ñaàu haàu haï

em, chò cuõng xin vui loøng.

Noùi xong Phöôïng Thö ngheïn naøo nöùc nôû. Chò Hai thaáy cuõng nhoû

nöôùc maét.

Hai ngöôøi vaùi chaøo nhau, theo thöù töï ngoài xuoáng. Bình Nhi voäi

ñeán vaùi chaøo. Chò Hai thaáy chò ta aên maëc lòch söï, cöû chæ nhaõ nhaën,

ñoaùn ñuùng laø Bình Nhi, lieàn ñöùng leân giöõ laïi, vaø noùi:

- Em ñöøng xöû theá, chuùng ta cuøng nhö nhau caû.

Phöôïng Thö voäi ñöùng daäy cöôøi noùi:

- Ñöøng laøm theá. Em cöù nhaän leã ñi. Chò aáy laø ngöôøi haàu cuûa chuùng

ta ñaáy.

Noùi xong laïi sai vôï Chu Thuïy laáy trong bao boán taám ñoaïn maøu

toát, boán ñoâi voøng, traâm baèng vaøng ngoïc ñeå laøm leã gaëp maët. Chò Hai

voäi laïy roài nhaän laáy. Hai ngöôøi uoáng nöôùc, cuøng nhau keå laïi chuyeän

- 1039 -

cuõ. Phöôïng Thö luoân mieäng oaùn traùch mình: “Chò khoâng daùm traùch ai.

Chæ mong em thöôøng chò thoâi.”

Chò Hai laø ngöôøi thöïc thaø, cho Phöôïng Thö toát daï. “Toâi tôù khoâng

ñöôïc vöøa loøng thì oaùn traùch chuû, ñoù laø leõ thöôøng”. Nghó vaäy, chò ta côûi

loøng côûi daï noùi heát caû chuyeän ra, laïi cho Phöôïng Thö laø ngöôøi tri kyû.

Boïn vôï Chu Thuïy ñöùng ôû beân caïnh taùn döông Phöôïng Thö xöa nay laø

ngöôøi raát toát, chæ vì nheï daï laøm cho ngöôøi ta oaùn traùch. Laïi noùi: “Ñaõ

söûa soaïn nhaø cöûa roài, môï veà beân aáy seõ bieát”.

Chò Hai tröôùc cuõng muoán veà, baây giôø thaáy theá, laøm gì maø khoâng

baèng loøng. Lieàn noùi:

- Ñaùng leõ em ñi theo chò veà laø phaûi, nhöng coøn beân naøy thì laøm

theá naøo?

- Vieäc aáy coù khoù gì? Nhöõng röông hoøm vaø ñoà ñaïc cuûa em cöù sai

boïn ngöôøi haàu doïn sang. Coøn thöù leành keành khoâng duøng ñeán seõ cho

ngöôøi ñeán troâng nom. Em thaáy ñöùa naøo caån thaän thì baûo noù ñeán ñaây

giöõ.

- Hoâm nay ñöôïc gaëp chò, em dôøi veà beân aáy, moïi vieäc nhôø chò lo

lieäu hoä cho. Em ñeán ñaây môùi ñöôïc ít ngaøy, chöa töøng troâng nom vieäc

nhaø, khoâng hieåu gì caû, coøn lo lieäu sao ñöôïc. Maáy caùi hoøm naøy xin

mang caû sang. Em cuõng chaúng coù gì. Ñaây toaøn laø cuûa caäu Hai caû.

Phöôïng Thö sai vôï Chu Thuïy ghi laáy, troâng nom caån thaän, cho

khieâng sang beân nhaø phía ñoâng. Laïi giuïc chò Hai maëc aùo roài hai

ngöôøi daét tay nhau leân xe cuøng veà.

Phöôïng Thö kheõ baûo:

- Khuoân pheùp nhaø ta nghieâm laém. Vieäc naøy cuï vaø baø Hai chöa

bieát gì caû; neáu bieát, caäu Hai ñöông luùc coù tang laáy vôï, seõ bò ñaùnh cheát.

Nay chöa neân ñeán chaøo cuï vaø baø Hai voäi. Nhaø chuùng ta coù moät caùi

vöôøn hoa raát to, caùc chò em ñeàu ôû ñaáy, khoâng maáy ngöôøi vaøo ñöôïc.

Baây giôø em sang ôû taïm trong vöôøn maáy hoâm, ñeå chò nghó caùch trình

roõ raøng tröôùc, luùc ñoù em seõ ñeán chaøo môùi oån.

- Xin tuøy yù chò ñònh lieäu.

Phöôïng Thö ñaõ daën boïn ngöôøi haàu roài, neân baây giôø khoâng vaøo

cöûa tröôùc maø cöù ñaåy xe ñi thaúng vaøo cöûa sau. Tôùi nôi, Phöôïng Thö cho

moïi ngöôøi veà, töï mình daãn chò Hai ñi vaøo cöûa sau vöôøn Ñaïi Quan, ñeán

chaøo Lyù Hoaøn.

- 1040 -

Luùc ñoù, trong vöôøn Ñaïi Quan, möôøi ngöôøi ñaõ coù chín ngöôøi bieát

chuyeän. Nay thaáy Phöôïng Thö daãn chò Hai veà, hoï ñeàu xuùm laïi xem.

Chò Hai chaøo hoûi khaép löôït. Thaáy chò Hai laø ngöôøi phong nhaõ dòu

daøng, ai cuõng khen ngôïi. Phöôïng Thö daën moïi ngöôøi:

- Khoâng ñöôïc hôû tieáng ra ngoaøi. Neáu cuï vaø baø bieát thì ta ñaùnh

cheát!

Boïn baø giaø vaø a hoaøn trong vöôøn, xöa nay vaãn sôï Phöôïng Thö,

laïi bieát Giaû Lieãn ñöông coù tang nöôùc, tang nhaø maø laøm chuyeän naøy,

quaû laø vieäc raát quan heä, neân khoâng ai daùm vöôùng ñeán.

Phöôïng Thö kheõ nhôø Lyù Hoaøn nuoâi chò Hai ít hoâm vaø baûo:

- Chôø khi trình xong, chuùng toâi seõ veà nhaø.

Lyù Hoaøn thaáy Phöôïng Thö ñaõ söûa soaïn nhaø cöûa beân aáy roài, laïi

ñang luùc coù tang, khoâng neân ñeå loä ra ngoaøi, nhö theá cuõng ñuùng, neân

ñaønh ñeå cho ôû taïm nhaø mình. Phöôïng Thö laïi ñuoåi heát a hoaøn cuûa chò

Hai ñi, ñöa moät ngöôøi haàu cuûa mình ñeán cho chò Hai sai khieán vaø

ngaàm baûo boïn ñaøn baø haàu trong vöôøn: “Phaûi troâng coi noù caån thaän,

neáu ñeå noù troán ñi thì ta seõ keå toäi cho!” Roài ngaám ngaàm ñi boá trí coâng

vieäc.

Moïi ngöôøi trong nhaø ñeàu laáy laøm laï vaø noùi vuïng vôùi nhau:

- Khoâng bieát vì sao môï aáy laïi trôû neân hieàn haäu nhö theá?

Chò Hai ñöôïc choã ôû toát, laïi thaáy chò em trong vöôøn ñoái ñaõi töû teá,

töôûng laø ñöôïc choán yeân thaân, neân khoâng lo laéng gì. Ngôø ñaâu ba ngaøy

sau a hoaøn laø Thieän Thö ñaõ khoâng chòu haàu haï nöõa. Chò Hai noùi:

- Heát daàu boâi ñaàu roài. Coâ sang noùi vôùi môï Caû(1) cho moät ít mang

veà.

Thieän Thö lieàn noùi:

- Môï Hai ôi, môï sao laïi khoâng bieát ñieàu. Ngöôøi khoâng coù maét hay

sao? Môï Caû chuùng toâi ngaøy naøo cuõng phaûi haàu haï cuï, haàu haï baø Hai

beân naøy, haàu haï baø Caû beân kia; roài caùc môï, caùc caäu, caùc coâ treân döôùi

haøng maáy traêm ngöôøi, choã naøo cuõng caàn ñeán môï aáy. Moät ngaøy ít ra

cuõng coù moät vaøi chuïc vieäc quan troïng, daêm ba chuïc vieäc bình thöôøng.

Beân ngoaøi thì keå töø treân quí phi ñeán caùc vò vöông coâng haàu baù, bao

nhieâu vieäc ñi laïi thaêm nom; trong nhaø laïi phaûi thuø öùng nhöõng baïn beø

(1) Töùc Phöôïng Thö.

- 1041 -

thaân thích; haøng ngaøy chi tieâu tieàn nghìn baïc vaïn, ñeàu phaûi qua yù môï

aáy vaø qua mieäng môï aáy truyeàn ra, chöù ñaâu coù nhöõng vieäc nhoû moïn

cuõng phaûi phieàn ñeán môï aáy? Toâi khuyeân môï haõy thoâi ñi. Mình chaúng

phaûi haïng vôï caùi con coät gì. Môï aáy laø ngöôøi hieàn laønh xöa nay chöa

töøng coù, thì môùi ñoái ñaõi vôùi môï nhö theá ñaáy. Neáu laø ngöôøi khaùc, hôi

moät tyù laø chöûi maéng aàm leân, toáng coå ra ngoaøi, soáng cheát boû maëc, th&igrave;

môï ñaõ daùm laøm gì?

Noù noùi moät hoài, laøm cho chò Hai guïc maët xuoáng, thoâi ñaønh boû

maëc cho xong. Thieän Thö daàn daàn ñeán côm cuõng chaúng buoàn mang

ñeán cho chò Hai aên; ñöôïc böõa saùng maát böõa chieàu, nhöõng thöù mang

ñeán ñeàu laø ñoà aên thöøa caû. Chò Hai coù noùi, noù laïi tröøng maét keâu aàm

leân. Chò Hai sôï ngöôøi ta cöôøi mình khoâng bieát thaân bieát phaän, ñaønh

phaûi nhòn ñi cho xong chuyeän.

Caùch daêm baûy ngaøy chò Hai môùi gaëp Phöôïng Thö moät laàn.

Phöôïng Thö vaãn vui veû hoøa nhaõ, moät ñieàu “em” hai ñieàu “em”.

Laïi noùi:

- Neáu ngöôøi haàu coù choã sô suaát, em khoâng baûo ñöôïc noù thì cöù

maùch chò, chò seõ ñaùnh cho.

Roài maéng ñaùm baø giaø con haàu:

- Ta bieát chuùng bay meàm thì naén, raén thì buoâng, vaéng maët ta thì

chuùng bay coøn sôï ai! Neáu dì Hai coù ñieàu khoâng ñöôïc nhö yù, noùi ñeán

tai ta, ta seõ tuoát xaùc chuùng bay ra!

Chò Hai thaáy Phöôïng Thö toát nhö vaäy, nghó buïng: “Chò aáy ñaõ vaäy,

ta coøn bôùi vieäc ra laøm gì nöõa? Keû döôùi khoâng bieát ñieàu hay leõ dôû cuõng

laø thöôøng tình. Neáu ta maùch, chuùng noù bò chöûi maéng, seõ baûo ta laø aùc”.

Vì vaäy chò Hai laïi che chôû cho chuùng.

Phöôïng Thö sai Lai Vöôïng ôû ngoaøi doø xeùt, bieát roõ chò Hai tröôùc

ñaõ coù nhaø choàng roài. Anh chaøng naøy teân laø Tröông Hoa, möôøi chín

tuoåi, suoát ngaøy côø baïc, khoâng chòu laøm aên, phaù heát cô nghieäp, boá meï

ñuoåi ñi, hieän giôø haén la caø ôû soøng baïc. Baø giaø Vöu cho boá haén hai

möôi laïng baïc ñeå thoaùi hoân, haén vaãn chöa bieát. Phöôïng Thö lieàn ñöa

cho Lai Vöôïng hai möôi laïng baïc, baûo noù ñeán doã daønh Tröông Hoa,

daãn Tröông Hoa veà nhaø, baûo haén vieát moät caùi ñôn ñöa ñeán quan sôû

taïi kieän Giaû Lieãn luùc coù tang nöôùc, tang nhaø, daùm traùi leänh vua, doái

- 1042 -

boá meï, caäy cuûa döïa theá, baét eùp ngöôøi ta phaûi thoaùi hoân, ñaõ coù vôï roài

laïi laáy vôï nöõa.

Tröông Hoa bieát vieäc naøy raát quan heä, neân khoâng daùm haáp taáp.

Lai Vöôïng veà trình Phöôïng Thö. Phöôïng Thö töùc quaù, maéng:

- Caùi ñoà choù gheû, ñun ñít cuõng khoâng daùm nhaûy qua töôøng! Maøy

noùi roõ cho noù lieát, duø noù kieän nhaø ta laøm loaïn cuõng chaêng can gì.

Chaúng qua möôïn noù baøy troø ñeå cho hoï beõ maët ñaáy thoâi; neáu bôùi

chuyeän ra to thì ta ñaõ coù caùch deïp yeân ñöôïc.

Lai Vöông vaâng lôøi, laïi ñaønh phaûi ñi noùi vôùi Tröông Hoa. Phöôïng

Thö daën vôùi:

- Neáu coù kieän maøy, thì maøy cöù vieäc ñi haàu kieän, cöù theá maø laøm,

roài ta seõ coù caùch.

Lai Vöôïng thaáy vaäy, lieàn baûo Tröông Hoa vieát theâm caû teân mình

vaøo ñôn kieän vaø noùi:

- Anh cöù kieän toâi laø ngöôøi ñöùng giöõa ñaõ xui giuïc caäu Hai laøm

nhöõng vieäc aáy.

Tröông Hoa vöõng taâm cuøng Lai Vöông baøn baïc, vieát moät laù ñôn,

ngaøy hoâm sau ñeán vieän ñoâ saùt khieáu oan. Quan ñoâ saùt ra coâng ñöôøng,

troâng thaáy laù ñôn kieän Giaû Lieãn, trong ñoù coù caû teân ngöôøi nhaø laø Lai

Vöôïng, ñaønh phaûi sai ngöôøi ñeán phuû Giaû ñoøi Lai Vöôïng tôùi ñoái chaát.

Ngöôøi lính khoâng daùm thieän tieän vaøo, chæ nhôø moät ngöôøi ñöa tin. Lai

Vöông ñang chôø vieäc aáy, thaáy ngöôøi lính ñeán, lieàn chaøo hoûi, baát chaáp

caû ngöôøi ñöa tin, cöôøi noùi:

- Laøm phieàn ñeán anh em, taát laø vieäc toâi bò kieän. Anh chaúng caàn

phaûi noùi nöõa, cöù xích tay toâi laïi.

Boïn lính khoâng daùm, chæ noùi:

- Thoâi môøi anh ñi, ñöøng ñuøa nöõa.

Lai Vöôïng ñeán tröôùc saân quyø xuoáng. Quan ñoâ saùt sai mang laù ñôn

cho haén xem. Lai Vöôïng coá yù xem moät löôït töø ñaàu ñeán cuoái, roài laïi

thöa:

- Vieäc naøy con bieát heát, chính chuû con coù laøm. Nhöng Tröông

Hoa xöa nay vaãn thuø con, coá yù keùo con vaøo trong ñôn, thöïc ra coøn coù

ngöôøi khaùc nöõa, xin quan xeùt kyõ cho.

Tröông Hoa laïy noùi:

- 1043 -

- Tuy coù ngöôøi khaùc, nhöng con khoâng daùm kieän neân chæ kieän

ngöôøi haàu haï thoâi.

Lai Vöôïng giaû vôø noùi:

- Thaèng hoà ñoà naøy! Sao maøy khoâng noùi ngay ra. Ñaây laø nôi coâng

ñöôøng cuûa trieàu ñình, duø laø chuû nöõa cuõng phaûi noùi ra.

Tröông Hoa lieàn khai ra Giaû Dung. Quan ñoâ saùt khoâng bieát laøm

theá naøo, ñaønh phaûi cho ñoøi Giaû Dung ñeán.

Phöôïng Thö laïi sai Khaùnh Nhi ñi doø xeùt, thaáy Tröông Hoa ñaõ

kieän roài, lieàn goïi Vöông Tín ñeán baûo cho haén bieát vieäc naøy, roài sai

haén ñeán noùi vôùi quan ñoâ saùt laø chæ neân doïa daãm cho hoï sôï thoâi. Laïi

sai laáy ba traêm baïc ñöa haén ñi lo lieäu. Ñeâm hoâm aáy Vöông Tín ñeán

nhaø rieâng quan ñoâ saùt, ñuùt loùt moùn tieàn. Quan ñoâ saùt ñaõ bieát roõ

nguyeân uûy, nhaän ngay. Hoâm sau ra coâng ñöôøng, chæ maéng Tröông Hoa

laø ñöùa voâ laïi vì nôï tieàn cuûa phuû Giaû, môùi baày vieäc vu vaï noùi xaáu ngöôøi

laønh. Quan ñoâ saùt vaãn chôi thaân vôùi Vöông Töû Ñaèng, neân Vöông Tín

chæ phaûi ñeán nhaø noùi qua moät lôøi thoâi, vaû chaêng hoï cuõng ñeàu laø ngöôøi

phuû Giaû caû, cuõng muoán choùng eâm chuyeän, neân chæ cho ñoøi Giaû Dung

ñeán ñoái chaát.

Giaû Dung ñöông baän vieäc, chôït coù ngöôøi ñeán baùo tin:

- Coù ngöôøi kieän caùc caäu ñaáy! Phaûi lo lieäu sôùm ñi.

Giaû Dung lo sôï voäi trình Giaû Traân. Giaû Traân noùi:

- Ta ñaõ ñeà phoøng tröôùc roài. Khen cho noù caû gan thaät.

Lieàn goùi ngay hai traêm baïc sai ngöôøi ñeán ñuùt loùt cho quan ñoâ saùt,

laïi sai ngöôøi nhaø ñi ñoái chaát. Ñöông baøn ñònh thì coù ngöôøi vaøo trình:

- Môï Hai beân phuû Taây sang ñaáy.

Giaû Traân nghe noùi giaät mình, ñònh cuøng Giaû Dung traùnh ñi,

khoâng ngôø Phöôïng Thö ñaõ vaøo ñeán nôi, noùi:

- OÂng anh toát quaù, ñöa caùc em ñi laøm nhöõng vieäc hay ñaáy!

Giaû Dung ra chaøo, Phöôïng Thö keùo tay haén ñi vaøo.

Giaû Traân laïi cöôøi noùi:

- Phaûi haàu thím maøy caån thaän ñaáy. Baûo chuùng noù gieát gaø vòt laøm

côm.

Noùi xong sai ngöôøi ñoùng ngöïa roài laùnh maët ñi choã khaùc.

- 1044 -

Phöôïng Thö daét Giaû Dung leân nhaø treân. Vöu thò ra ñoùn, thaáy

Phöôïng Thö coù veû giaän, lieàn noùi:

- Coù vieäc gì maø thím voäi vaøng theá?

Phöôïng Thö nhoå toeït moät baõi nöôùc boït vaøo maët Vöu thò roài maéng:

- Con gaùi nhaø hoï Vöu khoâng ai thieát, chò leùn luùt gaùn cho ngöôøi hoï

Giaû. Coù leõ chæ coù ngöôøi nhaø hoï Giaû môùi ñeïp, coøn thieân haï cheát heát caû

con trai hay sao? Chò muoán gaû choàng cho em, cuõng phaûi coù moái manh

chöùng côù hai naêm roõ möôøi, moïi ngöôøi ñeàu bieát cho coù theå thoáng chöù.

Chò meâ roài, luù ruoät luù gan roài. Ñöông luùc coù caû tang nhaø, tang nöôùc,

chò laïi cho em veà nhaø choàng ñeå cho ngöôøi ta ñi kieän chuùng toâi. Chuùng

toâi naøo khaùc con cua khoâng caøng. Tieáng ghen tuoâng ñanh ñaù cuûa toâi

ñeán caû tai quan. Hoï ñích danh ñoøi toâi. Hoï ñònh boû toâi. Töø khi veà nhaø

naøy, toâi laøm nhöõng ñieàu gì khoâng phaûi, maø chò laïi ñoäc aùc nhö theá?

Hay laø cuï vaø baø Hai ñaõ daën ngaàm chò, baûo chò baøy ra caùch naøy ñeå

ñuoåi toâi ñi? Baây giôø toâi vôùi chò cuøng ra cöûa quan ñoái chöùng roõ raøng;

sau veà môøi hoï haøng hoïp laïi, hai maët moät lôøi, noùi roõ ñaàu ñuoâi, roài cho

toâi giaáy tôø, toâi seõ veà ngay!

Phöôïng Thö vöøa noùi vöøa khoùc aàm leân, nhaát ñònh keùo Vöu thò ra

haàu quan.

Giaû Dung hoaûng sôï quyø xuoáng laïy luïc keâu van:

- Xin thím nguoâi giaän cho.

Phöôïng Thö laïi maéng Giaû Dung:

- Quaân trôøi ñaùnh thaùnh vaät khoâng coù löông taâm naøy! Khoâng bieát

trôøi cao ñaát daøy theá naøo, maø suoát ngaøy chæ xui ngöôøi naøy, baåy ngöôøi

kia, laøm nhöõng vieäc tan cöûa naùt nhaø, khoâng giöõ theå dieän, khoâng

troïng pheùp vua. Linh hoàn meï maøy coù cheát ñi, chaéc khoâng tha maøy, toå

tieân khoâng dung tuùng maøy! Theá maø maøy coøn daùm ñeán can ta aø!

Maéng xong, Phöông Thö giô tay ñaùnh luoân. Giaû Dung sôï quaù laïy

nhö teá sao, noùi:

- Xin thím chôù noåi giaän. Thím haõy khoan tay ñeå chaùu töï ñaùnh laáy.

Xin thím haõy nguoâi giaän.

Haén giô hai tay leân taùt laáy taùt ñeå vaøo hai maù, roài töï hoûi mình:

- Töø sau laøm vieäc gì coøn khoâng nghó tröôùc nghó sau nöõa thoâi? Töø

sau coøn chæ nghe lôøi chuù khoâng nghe lôøi thím nöõa thoâi?

Moïi ngöôøi vöøa can ngaên, vöøa buoàn cöôøi, nhöng khoâng daùm cöôøi.

- 1045 -

Phöôïng Thö laên vaøo loøng Vöu Thò, keâu trôøi keâu ñaát, khoùc loùc

thaûm thieát:

- Vieäc chò laáy vôï cho em chò, toâi cuõng khoâng giaän nhöng taïi sao

laïi ñeå cho em chò traùi leänh vua, doái cha meï, ñoå tieáng xaáu leân ngöôøi

toâi? Chuùng ta ñi leân phuû ñeå lính traùng khoûi phaûi ñeán baét. Chuùng ta

veà gaëp cuï, gaëp baø Hai roài hoïp hoï laïi ñeå moïi ngöôøi coâng luaän. Neáu toâi

khoâng toát, khoâng cho choàng laáy vôï leõ thì cöù vieát moät tôø giaáy cho toâi

ra. Toâi seõ ñi ngay. Coøn coâ em cuûa chò, toâi ñaõ ñoùn veà nhaø roài, vì sôï cuï

vaø baø Hai noåi giaän neân chöa daùm trình, hieän giôø ôû trong vöôøn, ngaøy

naøo cuõng côm böng nöôùc roùt, keû haàu ngöôøi haï töû teá. ÔÛ beân nhaø, toâi ñaõ

thu xeáp moät caùi buoàng cuõng nhö buoàng cuûa toâi, chæ chôø khi cuï bieát roõ

vieäc naøy thoâi. Töôûng raèng ñoùn veà ñeå moïi ngöôøi yeân phaän laøm aên, toâi

cuõng chaû caàn phaûi nhaéc laïi chuyeän cuõ nöõa, ngôø ñaâu coâ ta ñaõ coù choàng

roài! Khoâng bieát caùc ngöôøi laøm aên nhö theá naøo, toâi khoâng hieåu ra sao

caû. Nay hoï laïi ñi kieän toâi. Hoâm qua toâi hoaûng quaù, neáu maø toâi ñeán

haàu quan ngay thì chæ xaáu maët ngöôøi hoï Giaû thoâi, neân baét buoäc phaûi

aên caép cuûa baø Hai naêm traêm laïng baïc ñeå ñi ñuùt loùt. Hieän ngöôøi nhaø

toâi coøn bò giam ôû treân aáy.

Phöôïng Thö noùi xong laïi khoùc, khoùc roài laïi maéng. Sau khi keâu

gaøo oâng baø cha meï, vaø ñònh ñaäp ñaàu töï töû, laøm Vöu thò nhuõn nhö sôïi

buùn, quaàn aùo ñaày nhöõng nöôùc maét nöôùc muõi, khoâng heà noùi ñöôïc caâu

gì, chæ maéng Giaû Dung:

- Quaân khoán naïn! Maøy vaø boá maøy kheùo bôùi vieäc. Tao ñaõ baûo maø,

laøm theá khoâng ñöôïc ñaâu!

Phöôïng Thö nghe noùi theá, lieàn khoùc roài troû vaøo maët Vöu thò hoûi:

- Chò meâ roài aø? Coù leõ mieäng chò ngaäm haït thò hay sao? Hay laø hoï

khoùa haøm thieác vaøo moàm chò. Taïi sao chò khoâng ñeán baûo toâi tröôùc?

Neáu chò baûo toâi bieát, thì baây giôø chaúng ñaõ yeân roài hay sao? Laøm gì

phaûi ñi haàu quan noï phuû kia, gaây ra noâng noãi naøy? Baây giôø chò laïi

coøn maéng noù! Ngöôøi xöa ñaõ noùi: “Vôï hieàn choàng ít toäi; toát daï hôn toát

lôøi”. Neáu chò laø ngöôøi gioûi, khi naøo hoï daùm laøm nhöõng chuyeän naøy?

Chò ñaõ khoâng coù taøi caùn, laïi khoâng bieát aên noùi, cöù nhö caùi baàu cöa

mieäng chæ bieát moät möïc kính caån ñeå laáy tieáng hieàn laønh.

Noùi xong laïi nhoå toeït maáy caùi.

Vöu thò cuõng khoùc noùi:

- 1046 -

- Ñaâu coù phaûi nhö theá? Thím khoâng tin cöù hoûi ngöôøi haàu ôû ñaây,

toâi khoâng khuyeân maõi hay sao? Nhöng hoï khoâng nghe thì toâi laøm theá

naøo ñöôïc? Chaúng traùch thím giaän laø phaûi, toâi ñaønh cöù chòu ngoài nghe

thoâi.

Boïn haàu, baø giaø, a hoaøn quyø xuoáng ñaát van xin:

- Môï Hai laø ngöôøi raát saùng suoát. Môï chuùng toâi coù ñieàu khoâng

phaûi, töø naõy ñeán giôø môï ñaõ giaøy voø ñuû roài. Xöa nay caùc môï aên ôû vôùi

nhau toát nhö theá naøo? Xin môï haõy ñeå laïi chuùt theå dieän cho môï toâi.

Hoï böng nöôùc ñeán môøi, Phöôïng Thö haát ñi. Moät luùc thoâi khoùc,

veùn toùc leân, laïi quaùt maéng Giaû Dung:

- Ra môøi boá maøy vaøo ñaây ñeå tao hoûi. Baùc môùi cheát ñöôïc ba möôi

laêm ngaøy maø chaùu ñaõ laáy vôï, khoâng bieát leã ôû ñaâu theá, muoán hoûi roõ ñeà

sau naøy coøn daïy baûo con chaùu!

Giaû Dung quyø laïy noùi:

- Vieäc naøy khoâng dính daùng gì ñeán cha meï chaùu, chæ vì chaùu moät

luùc daïi doät, xui giuïc chuù nhaø laøm nhö theá. Cha chaùu cuõng khoâng heà

bieát ñeán. Hieän giôø cha chaùu ñöông cö tang. Neáu thím laøm oàn leân, thì

chaùu ñeán cheát maát. Mong thím cöù traùch phaït chaùu, chaùu xin nhaän caû.

Vieäc ra cöûa quan xin thím thu xeáp hoä, chaùu khoâng chòu noåi ñöôïc ñaâu,

chaéc thím cuõng hieåu caâu tuïc ngöõ: “Tay gaõy giaáu vaøo oáng aùo”. Chaùu

ngu ngoác ñaùng cheát, ñaõ laøm vieäc daïi doät khaùc naøo gioáng choù maù vaäy.

Lôøi thím daïy, chaùu môùi saùng ra. Xin thím heát söùc deïp chuyeän aáy laïi,

khoûi vôõ lôû ra ngoaøi. Thím cöù coi chaùu nhö ñöùa con baát hieáu gaây ra tai

hoïa, nhöng thím cuõng phaûi neùn loøng maø thöông ñeán noù!

Noùi xong laïi laïy lia lòa.

Phöôïng Thö thaáy meï con Giaû Dung nhö theá, loøng ñaõ nguoâi nguoâi,

ñaønh dòu gioïng xin loãi Vöu thò:

- Em coøn ít tuoåi chöa töøng traûi vieäc ñôøi. Nay nghe thaáy ngöôøi ta

kieän tuïng ñaâm ra meâ maån cuoáng cuoàng, noùi xuùc phaïm ñeán chò. Ñuùng

nhö chaùu Dung noùi: “Tay gaõy giaáu vaøo oáng aùo”. Xin chò tha loãi cho.

Em laïi nhôø chò noùi vôùi anh, laøm sao cho yeân vieäc kieän tuïng aáy ñi môùi

oån.

Vöu thò vaø Giaû Dung ñeàu noùi:

- Xin thím cöù yeân taâm. Theá naøo cuõng khoâng lieân luïy ñeán chuù nhaø

ñaâu. Thím vöøa noùi tieâu maát naêm traêm laïng baïc, meï con chaùu taát phaûi

- 1047 -

thu xeáp ñuû soá ñeå buø laïi cho thím, chöù leõ naøo laïi ñeå cho thím chòu

thieät? Neáu ñeå thím chòu thì meï con chaùu laïi caøng ñaùng cheát! Nhöng

coøn moät vieäc nöõa; tröôùc maët cuï vaø baø Hai, nhôø thím lieäu maø che chôû

cho, ñöøng nhaéc ñeán nhöõng chuyeän naøy thì hôn!

Phöôïng Thö cöôøi nhaït:

- Caùc ngöôøi ñeø ñaàu toâi xuoáng ñeå laøm vieäc naøy, laïi doã daønh toâi

phaûi che chôû cho. Duø toâi laø ñöùa ngu ñaàn cuõng khoâng ñeán noãi theá. Em

choàng chò vôùi toâi laø ngöôøi theá naøo? Chò coøn lo cho haén khoâng coù con,

chaúng leõ toâi laïi khoâng lo hôn chò hay sao? Em gaùi chò cuõng nhö em

gaùi toâi. Khi nghe thaáy chuyeän naøy, suoát ñeâm toâi vui möøng khoâng nguû

ñöôïc, voäi vaøng sai ngöôøi thu xeáp nhaø cöûa ñeå môøi dì aáy veà cuøng ôû

chung, ngay nhöõng boïn haàu haï cuõng noùi: môï noùng naûy quaù, cöù nhö yù

chuùng chaùu thì neân trình vôùi cuï vaø baø Hai ñaõ, xem theá naøo roài haõy

thu doïn nhaø cöûa ñoùn veà cuõng khoâng muoän. Toâi nghe nhöõng caâu noùi aáy

phaûi ñaùnh maéng aùt ñi, hoï môùi chòu thoâi. Naøo ngôø laïi khoâng ñöôïc nhö

yù, boãng döng nhö coù ngöôøi vaû vaøo maët, thaèng Tröông Hoa ôû ñaâu ñöa

ñôn ñi kieän. Toâi thaáy theá, sôï quaù, hai ñeâm khoâng chôïp maét ñöôïc, laïi

khoâng daùm loä tieáng ra ngoaøi, ñaønh chæ nhôø ngöôøi ñi doø xem Tröông

Hoa laø ngöôøi theá naøo maø to gan theá. Doø xeùt hai ngaøy, teù ra noù laø moät

thaèng aên maøy lieàu lónh. Toâi coøn ít tuoåi, nghe vaäy cöôøi noùi: “Kieän tuïng

gì noù”. Nhöng boïn ngöôøi haàu noùi “Ñoù laø ngöôøi choàng maø chò Hai ñaõ

höùa laáy khi tröôùc. Nay haén kieát quaù, aên ñoùi ôû reùt, chæ coøn chôø cheát

thoâi. Hieän haén naém ñöôïc caùi lyù aáy, duø coù cheát cuõng coøn hôn laø chòu

cheát ñoùi, cheát reùt. Nhö theá traùch sao ñöôïc haén chaúng ñi kieän? Vieäc

naøy do caäu nhaø voäi vaøng quaù; moät toäi laø coøn tang nöôùc; hai toäi laø tang

nhaø; ba toäi laø giaáu cha meï ñi laáy vôï; boán toäi laø coù vôï laïi ñi laáy vôï nöõa.

Tuïc ngöõ noùi: “Quaân lieàu loâi vua xuoáng ngöïa”. Noù laø haïng cuøng cöïc

ñieân roà, vieäc gì chaúng baïo gan laøm? Vaû laïi noù ñaõ naém phaàn chaéc,

khoâng ñi kieän laïi ñôïi ngöôøi ta ñeán môøi hay sao?” Chò thöû xem, duø toâi

coù laø Haøn Tín, Tröông Löông, khi nghe thaáy chuyeän naøy cuõng sôï heát

hoàn vía, khoâng coøn nghó ra möu keá gì nöõa. Em chò laïi ñi vaéng, khoâng

coù ngöôøi ñeå baøn baïc, toâi ñaønh phaûi laáy tieàn ra ñaép ñieám. Ngôø ñaâu

caøng duøng tieàn laïi caøng laøm cho ngöôøi ta naém ñöôïc ñaèng chuoâi, caøng

bôùi theâm nhieàu chuyeän. Toâi khaùc naøo chuoàn chuoàn moûng caùnh, ñöôïc

bao hôi söùc, vì vaäy vöøa hoaûng, vöøa giaän, toâi ñaønh phaûi sang noùi vôùi

chò.

- 1048 -

Vöu thò vaø Giaû Dung khoâng chôø Phöôïng Thö noùi heát, ngaét lôøi:

- Thím cöù yeân taâm, taát nhieân toâi phaûi thu xeáp cho xong.

Giaû Dung laïi noùi:

- Tröông Hoa chaúng qua chæ vì ngheøo kieát môùi lieàu maïng ñi kieän.

Nay chaùu nghó moät caùch, cho noù ít tieàn, baét noù nhaän laáy caùi toäi kieän

gian, roài chuùng ta ñeán cöûa quan lo loùt cho xong; maët khaùc noù ñöôïc tha

veà, ta seõ cho ít tieàn laø yeân chuyeän.

Phöôïng Thö bóu moâi cöôøi noùi:

- Chaùu nghó gioûi ñaáy! Chaúng traùch ñöôïc, chaùu chæ bieát moät maø

khoâng bieát hai, neân môùi gaây ra cô söï naøy. Teù ra chaùu thaät laø meâ

muoäi. Cöù nhö lôøi chaùu noùi, thì luùc naøy noù taïm baèng loøng ñaáy. Keå ra

noù ñi kieän vôù ñöôïc moùn tieàn, taát nhieân noù seõ yeân ñi. Nhöng haïng voâ

laïi aáy ñöôïc tieàn ñeán tay, ít laâu tieâu heát, noù laïi tìm caùch bôùi ra. Noù coù

giôû maët chuùng ta cuõng chaúng sôï, nhöng vaãn phaûi baän loøng, traùnh sao

khoûi noù khoâng reâu rao “Khoâng coù loäi côù chi phaûi ñöa tieàn cho noù”. Ruùt

cuïc vaãn khoâng oån.

Giaû Dung laø ngöôøi tinh yù, thaáy vaäy cöôøi noùi:

- Chaùu coù yù ñònh “Ngöôøi ñaõ gaây chuyeän taát phaûi deïp chuyeän”.

Vieäc naøy phaûi töï chaùu ñi thu xeáp môùi ñöôïc. Baây giôø chaùu seõ ñeán hoûi

Tröông Hoa, hoaëc laø noù ñoøi laïi ngöôøi; hoaëc laø noù muoán xong vieäc ñöôïc

moùn tieàn ñi laáy vôï khaùc. Neáu noù nhaát ñònh ñoøi ngöôøi, thì ñaønh phaûi

khuyeân dì Hai trôû veà vôùi noù, neáu noù ñoøi tieàn ta seõ cho noù moät moùn.

Phöôïng Thö noùi:

- Chaùu noùi vaäy nhöng ta khoâng nôõ vaø cuõng khoâng chòu ñeå dì Hai

ñi. Ñeå dì aáy ñi thì theå dieän nhaø ta coøn ra laøm sao? Cöù yù ta, thaø cho

noù theâm tieàn laø hôn.

Giaû Dung bieát roõ Phöôïng Thö ngoaøi mieäng noùi theá, nhöng trong

buïng thì chæ muoán toáng dì Hai ñi, maø mình vaãn ñöôïc tieáng laø ngöôøi löû

teá. Baây giôø Phöôïng Thö noùi sao, Giaû Dung ñaønh phaûi nghe vaäy.

Phöôïng Thö töôi haún leân, laïi noùi:

- Vieäc beân ngoaøi thu xeáp xong xuoâi, coøn vieäc trong nhaø thì laøm

theá naøo? Chò neân cuøng ñi vôùi em sang trình cuï vaø baø Hai môùi phaûi.

Vöu thò laïi cuoáng leân, níu laáy Phöôïng Thö vaø hoûi neân noùi doái theá

naøo cho phaûi. Phöôïng Thö cöôøi nhaït:

- 1049 -

- Ñaõ khoâng coù gan thì ai baûo chò gaây ra vieäc naøy? Nhìn veû maët,

laïi ñaùng thöông. Toâi ñònh khoâng noùi, nhöng mình laø ngöôøi hieàn laønh

caû neå, duø ai löøa doái toâi vaãn giöõ taám loøng chaân thöïc, thoâi thì vieäc naøy

ñeå toâi nhaän heát. Meï con chò ñöøng ra maët voäi, cöù ñeå toâi ñöa dì noù vaøo

gaëp cuï vaø baø Hai. Toâi chæ noùi dì aáy laø em gaùi chò, troâng cuõng khaù, vì

toâi hieám hoi, vaãn ñònh mua theâm vaøi ngöôøi veà haàu trong nhaø. Nay

thaáy dì noù ngöôøi cuõng xinh xaén, thaân laïi theâm thaân, neân toâi muoán

cöôùi laøm vôï thöù hai. Nhöng vì boá meï chò em hoï haøng ngöôøi ta ñeàu

cheát caû, ñôøi soáng chaät vaät, khoù maø qua ngaøy, neáu chôø khi heát tang, dì

aáy khoâng coù nôi nöông töïa, neân toâi cöù ñoùn dì aáy veà. Nhaø cöûa ñaõ söûa

soaïn xong roài, dì aáy haõy taïm ôû ñaây, chôø khi heát tang seõ laøm leã thaønh

hoân. Ñeå cho caùi maët daøy naøy soáng cheát cöù noùi doái böøa ñi, neáu coù xaûy

ra ñieàu gì khoâng hay cuõng chaúng dính daùng gì ñeán caùc ngöôøi. Meï con

chò thöû nghó xem laøm theá coù ñöôïc khoâng?

Vöu thò vaø Giaû Dung cuõng cöôøi noùi:

- Ruùt cuoäc laïi phaûi chòu thím laø ngöôøi ñoä löôïng raát roäng, möu trí

raát nhieàu. Chôø khi xong vieäc, meï con toâi theá naøo cuõng ñeán taï ôn.

Vöu thò laïi sai a hoaøn muùc nöôùc, laáy hoäp göông löôïc ra haàu haï

Phöôïng Thö chaûi ñaàu, röûa maët roài voäi sai doïn côm röôïu. Vöu thò töï

tay naâng röôïu gaép thöùc aên môøi Phöôïng Thö. PhöôïngThö nhaát ñinh

ñoøi veà.

Ñeán vöôøn, Phöôïng Thö ñem vieäc naøy noùi cho chò Hai bieát vaø noùi:

- Chò thaät heát loøng lo laéng vaø thaêm doø, laïi nghó heát moïi caùch.

Em phaûi theá naøy, theá naøy thì moïi ngöôøi môùi khoûi mang toäi. Thoát thì

ta cöù phaûi giô ñaàu chòu baùng cho moïi ngöôøi ñöôïc yeân oån.

Khoâng bieát Phöôïng Thö laïi nghó ra keá gì nöõa.

o0o

Hoài thöù saùu möôi chín

Giôû loái khoân vaët, möôïn göôm gieát ngöôøi

Bieát gaëp haïn ñen, nuoát vaøng thoaùt kieáp

- 1051 -

Chò Hai nghe thaáy noùi theá, caûm taï khoâng ngôùt, ñaønh phaûi theo

Phöôïng Thö ñi. Vöu Thò taát nhieân cuõng phaûi theo. Phöôïng Thö cöôøi

noùi:

- Chò ñöøng noùi gì, ñeå toâi noùi cho.

Vöu Thò ñaùp:

- Ñuùng theá. Neáu coù ñieàu gì khoâng phaûi, toâi cöù ñoå caû cho thím laø

xong.

Moïi ngöôøi keùo nhau ñeán nhaø Giaû maãu. Giaû maãu ñöông noùi

chuyeän vôùi boïn chò em cho ñôõ buoàn, chôït troâng thaáy Phöôïng Thö ñöa

ñeán moät thieáu phuï tuyeät ñeïp, lieàn chaêm chuù nhìn noùi:

- Con caùi nhaø ai theá? Troâng cuõng ñaùng thöông!

Phöôïng Thö ñi leân cöôøi noùi:

- Baø nhìn kyõ xem coù ñeïp hay khoâng?

Noùi xong lieàn daét chò Hai ñeán noùi:

- Ñaây laø baø ñaáy, laïy ñi.

Chò Hai quyø xuoáng laïy. Phöôïng Thö laïi troû caùc chò em baûo:

- Ñaây laø coâ naøy, ñaây laø chò naøy. Chôø chaøo meï ñaõ, trôû veà em seõ

chaøo caùc coâ.

Chò Hai nghe thaáy noùi theá, ñaønh phaûi giaû vôø, baét ñaàu chaøo hoûi

töøng ngöôøi, roài cuùi ñaàu ñöùng ôû beân caïnh.

Giaû maãu ngaém ñi ngaém laïi, ngöûa maët leân nghó roài cöôøi hoûi:

- Hình nhö ta ñaõ gaëp chaùu naøy ôû ñaâu roài, troâng maët quen quaù!

Phöôïng Thö voäi cöôøi noùi:

- Xin baø ñöøng noùi ñeán chuyeän aáy voäi, haõy cöù xem coù ñeïp hôn chaùu

khoâng?

Giaû maãu voäi ñeo kính vaøo roài baûo Uyeân Öông, Hoå Phaùch:

- Daét noù laïi ñaây ñeå ta xem da deû theá naøo.

Moïi ngöôøi ñeàu mím moâi cöôøi, daãn chò Hai ñeán. Giaû maãu nhìn kyõ

moät löôït, laïi baûo Hoå Phaùch:

- Caàm tay noù leân cho ta xem.

Giaû maãu xem xong, boû kính xuoáng, cöôøi noùi:

- Ñöôïc caû moïi veû. Ta xem noù coøn ñeïp hôn chaùu ñaáy.

Phöôïng Thö nghe xong cöôøi, roài quyø xuoáng ñem nhöõng lôøi ñaõ ñaët

saün beân nhaø Vöu Thò, keå heát ñaàu ñuoâi moät löôït: “Duø sao cuõng xin baø

môû roäng töø bi, haõy cho dì aáy veà, moät naêm nöõa seõ laøm leã thaønh hoân”.

Giaû maãu noùi:

- Coù gì maø khoâng ñöôïc! Chaùu ñaõ töû teá nhö theá, toát laém. Nhöng

phaûi giöõ ñuùng moät naêm.

Phöôïng Thö nghe noùi, guïc ñaàu taï roài ñöùng daäy, laïi xin vôùi Giaû

maãu:

- Cho hai ñöùa haàu gaùi cuøng daãn dì aáy ñi chaøo caùc meï vaø noùi laø yù

ñònh cuûa baø ñaáy!

Giaû maãu nhaän lôøi, cho hai ngöôøi daãn ñi, ñeán chaøo Hình phu nhaân.

Coøn Vöông phu nhaân thì maáy laàn nghe tieáng taêm Phöôïng Thö khoâng

toát, raát laáy laøm lo laéng; nay thaáy chò ta ñoái xöû nhö theá, leõ naøo laïi

khoâng baèng loøng. Töø ñoù chò Hai ñöôïc môû maøy môû maët, doïn ñeán ôû

buoàng rieâng.

Moät maët Phöôïng Thö sai ngöôøi ñi xui ngaàm Tröông Hoa cöù baûo

noù ñoøi vôï veà: “Beân naøy ngoaøi caùc moùn ñeàn boài ra, laïi coøn cho theâm

tieàn ñeå laøm aên sinh soáng nöõa.” Tröông Hoa voán khoâng coù gan ñi kieän

- 1052 -

ngöôøi nhaø hoï Giaû. Giaû Dung laïi sai ngöôøi ñi ñoái chaát. Ngöôøi aáy noùi:

- Tröông Hoa tröôùc ñaõ thoaùi hoân roài. Chuùng toâi nguyeân laø choã baø

con, coù ñoùn coâ aáy veà nhaø cho ôû thaät, nhöng khoâng heà laáy eùp laøm vôï.

Chæ vì Tröông Hoa nôï tieàn chuùng toâi, ñoøi maõi khoâng traû, neân môùi vu

khoáng cho chuù chuùng toâi.

Quan ñoâ saùt voán coù daây mô reã maù vôùi hoï Vöông, hoï Giaû, vaû

chaêng ñaõ aên tieàn roài, neân baûo Tröông Hoa laø ñöùa voâ laïi, vì cuøng tuùng

maø vu vaï ñi kieän, beøn khoâng nhaän ñôn, ñaùnh cho noù moät traän roài

ñuoåi ra. Khaùnh Nhi ôû ngoaøi chaïy choït cho Tröông Hoa neân noù khoâng

bò ñaùnh ñau. Sau laïi xui Tröông Hoa:

- Vieäc hoân nhaân naøy laø do nhaø anh ñònh tröôùc. Anh cöù ñoøi vôï cho

ñöôïc, theá naøo quan cuõng xöû traû laïi anh.

Tröông Hoa laïi ñi kieän. Veà phaàn Vöông Tín, laïi ngaàm ñöa tin cho

quan ñoâ saùt. Quan ñoâ saùt lieàn pheâ:

- Vieäc Tröông Hoa nôï tieàn nhaø hoï Giaû, ñuùng haïn phaûi ñem traû ñuû;

coøn vieäc hoân nhaân khi naøo coù theå lo ñöôïc thì cho cöôùi veà.

Laïi ñoøi boá Tröông Hoa ñeán, pheâ chuaån tröôùc coâng ñöôøng, Khaùnh

Nhi ñaõ noùi tröôùc cho boá Tröông Hoa bieát, neân oâng ta möøng quaù, vöøa

ñöôïc ngöôøi, vöøa ñöôïc cuûa, lieàn ñeán nhaø hoï Giaû ñoøi laïi chò Hai.

Phöôïng Thö hoaûng hoát ñeán trình Giaû maãu: vieäc xaûy theá naøy, ñeàu

do chò Traân xöû söï khoâng ñöôïc phaân minh. Ngöôøi ta chöa döùt khoaùt

thoaùi hoân, neân ñaõ ñi kieän. Nay quan laïi xöû nhö theá!

Giaû maãu nghe noùi lieàn goïi Vöu Thò ñeán baûo:

- Chò laøm vieäc khoâng caån thaän, em chò ñaõ höùa gaû cho ngöôøi ta töø

luùc coøn ôû trong buïng, chöa thoaùi hoân xong, ñeå ngöôøi ta ñi kieän, theá laø

theá naøo?

Vöu Thò nghe vaäy noùi:

- Noù ñaõ nhaän tieàn roài, sao laïi baûo chöa döùt khoaùt thoaùi hoân?

Phöôïng Thö ñöùng caïnh noùi:

- Tröông Hoa cung raèng, noù khoâng thaáy tieàn ñaâu vaø cuõng khoâng

thaáy ngöôøi naøo caû. Boá haén laïi noùi: “Baø thoâng gia coù ñeán noùi vieäc

thoaùi hoân moät laàn, nhöng noù chöa nhaän lôøi; sau ngöôøi thoâng gia cheát

roài, caùc ngöôøi ñoùn ngay coâ aáy veà laøm vôï hai”. Vieäc aáy khoâng coù ai ñoái

chöùng, thaønh ra noù muoán noùi gì thì noùi. May maø caäu Hai coøn ñi vaéng,

chöa laøm leã thaønh hoân, cuõng khoâng can heä gì, chæ coù ñieàu laø ñaõ ñöa

- 1053 -

ngöôøi ta ñeán ñaây, laïi ñeå cho veà, coi sao tieän. Nhö theá chaúng maát theå

dieän hay sao?

Giaû maãu noùi:

- Chöa laøm leã thaønh hoân, laïi voâ côù laáy eùp gaùi coù choàng, tieáng taêm

khoâng ñöôïc toát, chi baèng cho noù veà ñi. Tìm ñaâu maø khoâng ñöôïc ngöôøi

ñeïp.

Chò Hai nghe noùi, laïi trình Giaû maãu:

- Quaû laø ngaøy noï, thaùng noï, naêm noï meï chaùu ñaõ cho noù hai möôi

laïng baïc ñeå thoaùi hoân cho xong. Noù vì kieát quaù ñi kieän, roài laïi choái

phaét ñi, chöù chò chaùu khoâng laøm sai bao giôø.

Giaû maãu noùi:

- Khoù daây vôùi haïng ngöôøi ñieâu toa. Ñaõ theá thì chò Phöôïng ñi maø

thu xeáp laáy.

Phöôïng Thö nghe noùi, khoâng bieát laøm theá naøo, ñaønh phaûi ra veà,

sai ngöôøi ñi tìm Giaû Dung. Giaû Dung ñaõ thöøa bieát yù Phöôïng Thö roài.

Neáu ñeå Tröông Hoa ñöôïc ñoùn vôï veà thì coøn ra theå thoáng gì nöõa? Haén

lieàn trình Giaû Traân, ngaàm sai ngöôøi ñi baûo Tröông Hoa:

- Nay anh ñaõ ñöôïc nhieàu tieàn, caàn gì phaûi ñoøi ngöôøi nöõa? Neáu

anh cöù moät möïc khaêng khaêng laøm cho caùc oâng aáy giaän leân, baøy ra

chuyeän gì thì anh seõ cheát khoâng coù choã choân! Anh ñaõ coù tieàn, veà nhaø

laøm gì maø khoâng tìm ñöôïc moät ngöôøi ñeïp? Neáu anh veà, seõ thöôûng

theâm cho anh tieàn aên ñöôøng.

Tröông Hoa nghe xong, trong buïng nghó: “Nhö vaäy cuõng toát”. Haén

baøn vôùi boá xong, tính taát caû ñöôïc ñoä moät traêm laïng, hoâm sau hai boá

con daäy töø troáng canh naêm, ñi veà nguyeân quaùn.

Giaû Dung hoûi ra, bieát ñaõ thaêm doø ñích xaùc roài, lieàn sang trình

Giaû maãu vaø Phöôïng Thö:

- Boá con Tröông Hoa ñi kieän gian, baây giôø sôï toäi, ñaõ troán ñi roài.

Quan phuû bieát roõ nhö vaäy, neân cuõng khoâng truy xeùt nöõa, theá laø xong

vieäc.

Phöôïng Thö nghe noùi nghó buïng: “Mình cöù baét Tröông Hoa ñoùn

dì Hai ñi, khi Giaû Lieãn veà, seõ quaúng theâm ít tieàn giöõ dì Hai laïi, theá

naøo Tröông Hoa cuõng baèng loøng, vaäy thì haõy ñeå dì Hai cuøng baàu baïn

vôùi mình, laïi ñöôïc oån thoûa hôn, sau naøy ta seõ lieäu caùch. Nhöng khoâng

bieát Tröông Hoa ñi ñaâu, neáu noù laïi ñem vieäc naøy noùi vôùi ngöôøi khaùc,

- 1054 -

hoaëc laø sau naøy noù tìm ñöôïc ñaàu moái, seõ ñi kieän laïi, nhö theá chaúng

hoùa ra töï mình haïi mình hay sao? Leõ ra ta khoâng neân ñöa dao cho

ngöôøi caàm ñaèng chuoâi môùi phaûi”. Phöôïng Thö hoái haän maõi. Sau nghó

ra moät keá, ngaàm baûo Lai Vöôïng sai ngöôøi ñi tìm Tröông Hoa, hoaëc vu

cho noù laøm giaëc, ñi trình quan ñeå trò toäi; hoaëc sai ngöôøi aùm saùt noù,

nhö theá laø nhoå coû nhoå taän reã, môùi baûo toaøn ñöôïc thanh danh cuûa

mình.

Lai Vöôïng vaâng lôøi ñi ra, veà nhaø nghó kyõ: “Ngöôøi ta ñaõ boû ñi laø

xong roài, vieäc gì phaûi laøm to chuyeän. Meänh ngöôøi raát quan heä, khoâng

phaûi chuyeän ña. Mình haõy noùi doái môï aáy, roài sau seõ lieäu.” Lai Vöôïng

laùnh maët ñi maáy ngaøy roài veà trình Phöôïng Thö:

- Khi Tröông Hoa troán ñi, coù mang moät soá tieàn trong mình, ñeán

hoâm thöù ba, tôùi ñòa giôùi Kinh Khaåu, vaøo troáng canh naêm, ñaõ bò keû

cöôùp ñoùn ñöôøng ñaùnh cheát. Boá noù sôï quaù cuõng cheát trong nhaø troï. ÔÛ

ñaáy ngöôøi ta ñaõ khaùm xaùc vaø cho choân roài.

Phöôïng Thö khoâng tin, noùi:

- Neáu maøy noùi doái, ta cho ngöôøi doø xeùt ra seõ vaën raêng maøy!

Sau ñoù caùc chuyeän boû qua khoâng ai ñeå yù ñeán nöõa. Phöôïng Thö vaø

chò Hai aên ôû vôùi nhau raát töû teá, hôn haún chò em ruoät th&ograve;t.

Moät hoâm, Giaû Lieãn xong vieäc trôû veà, ñeán ngay buoàng chò Hai,

thaáy trong nhaø vaéng ngaét, cöûa ñoùng then caøi, chæ coù moät baø giaø ôû ñaáy

canh cöûa.

Giaû Lieãn hoûi duyeân côù, baø giaø keå laïi ñaàu ñuoâi. Giaû Lieãn cöù giaäm

chaân ôû treân baøn ñaïp ngöïa, roài ñaønh phaûi veà haàu Giaû Xaù vaø Hình phu

nhaân, trình roõ nhöõng vieäc ñaõ laøm. Giaû Xaù voâ cuøng sung söôùng, khen

con laøm ñöôïc vieäc, thöôûng cho haén moät traêm laïng baïc, vaø cho moät

con a hoaøn 17 tuoåi teân laø Thu Ñoàng laøm naøng haàu. Giaû Lieãn taï ôn

nhaän laáy, vui möøng khoân xieát, roài laïi ñi chaøo Giaû maãu vaø caùc ngöôøi

trong nhaø. Veà ñeán nhaø, troâng thaáy Phöôïng Thö, Giaû Lieãn coù veû theïn.

Ngôø ñaâu neùt maët Phöôïng Thö khoâng nhö moïi ngaøy, cuøng vôùi chò Hai

ra chaøo, keå leå haøn huyeân. Giaû Lieãn laïi noùi ñeán vieäc Thu Ñoàng, treân

maët hieän ra veû khoe khoang töï ñaéc.

Phöôïng Thö sai hai ngöôøi ñaøn baø ngoài xe sang beân Giaû Xaù ñoùn

Thu Ñoàng veà. Moät caùi gai chöa nhoå ñöôïc, boãng döng laïi theâm caùi gai

nöõa, Phöôïng Thö ñaønh phaûi im hôi laëng tieáng, beà ngoaøi ra daùng vui

- 1055 -

veû ñeå che giaáu noãi loøng. Moät maët sai ngöôøi doïn röôïu taåy traàn; moät

maët daãn Thu Ñoàng ñeán chaøo Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân. Trong

buïng Giaû Lieãn cuõng laáy laøm laï.

Thöôøng khi ôû nhaø, Phöôïng Thö ñoái ñaõi vôùi chò Hai beà ngoaøi

khoâng coøn ñieàu gì ñaùng traùch, nhöng trong buïng laïi khaùc haún. Khi

vaéng ngöôøi, Phöôïng Thö thöôøng noùi vôùi chò Hai:

- Tieáng taêm em khoâng laáy gì laøm toát, chính cuï vaø caùc baø cuõng

ñeàu bieát caû. Ngöôøi ta baûo, khi em coøn laø con gaùi ôû nhaø cuõng khoâng

ñöôïc ñöùng ñaén, thöôøng ñi laïi thaäm thuït vôùi anh reå. Chaúng ai maøng

ñeán, maø cuõng röôùc veà. Sao khoâng boû noù ñi, tìm ngöôøi khaùc coù hôn

khoâng? Chò nghe thaáy nhöõng caâu aáy, khoâng bieát böïc ñeán ñaâu. Muoán

xem ai noùi, nhöng khoâng doø ra ñöôïc. Cöù maõi theá naøy thì tröôùc maët

boïn haàu haï, mình bieát aên noùi ra laøm sao? Chò ñaây thöïc laø chæ mang

laáy vieäc raéc roái vaøo mình.

Phöôïng Thö cöù noùi ñi noùi laïi maõi, roài töùc giaän ñaâm oám, côm cuõng

chaúng buoàn aên. Tröø Bình Nhi ra, caùc a hoaøn, baø giaø khoâng ai laø

khoâng tieáng ra tieáng vaøo, noùi boùng noùi gioù, ngaám ngaàm cheâ bai veà

vieäc naøy.

Thu Ñoàng töï cho mình laø do Giaû Xaù cho Giaû Lieãn, khoâng ai hôn

caû. Noù khoâng coi Phöôïng Thö vaø Bình Nhi ra gì, thì ñaâu laïi chòu chò

Hai, neân cöù môû mieäng laø noùi: “Con ngöôøi ñó tröôùc cöôùi sau; chaúng

thaèng naøo vôøi ñeán môùi laàn vaøo ñaây”. Phöôïng Thö thaáy theá, ngaám

ngaàm vui söôùng. Chò Hai nghe thaáy, vöøa hoå theïn vöøa böïc. Töø khi giaû

oám, Phöôïng Thö khoâng aên côm vôùi chò Hai nöõa, haøng ngaøy sai ngöôøi

ñem côm vaøo buoàng cho chò Hai aên rieâng. Ñoà aên ñeàu laø thöù khoâng theå

nuoát ñöôïc. Bình Nhi thaáy theá khoâng ñaønh loøng, töï mình boû tieàn ra

mua theâm thöùc aên cho chò Hai. Cuõng coù luùc Bình Nhi noùi doái laø ruû chò

Hai vaøo trong vöôøn chôi, roài vaøo beáp baûo laøm canh, laøm baùnh cho chò

ta aên. Bieát vaäy nhöng khoâng ai daùm trình laïi Phöôïng Thö, chæ coù Thu

Ñoàng baét gaëp, veà ton hoùt ngay vôùi Phöôïng Thö:

- Tieáng taêm cuûa môï ñeàu bò con Bình boâi nhoï caû roài. Côm vaø thöùc

aên ngon nhö theá, noù boû khoâng theøm aên, laïi sang beân vöôøn aên vuïng.

Phöôïng Thö nghe noùi, maéng Bình Nhi:

- Ngöôøi ta nuoâi meøo ñeå baét chuoät, mình thì nuoâi meøo ñeå baét gaø.

Bình Nhi khoâng daùm caõi laïi, ñaønh phaûi xa chò Hai, trong buïng

- 1056 -

raát caêm giaän Thu Ñoàng.

Chò em ôû trong vöôøn nhö boïn Lyù Hoaøn, Thaùm Xuaân, Tích Xuaân

ñeàu cho Phöôïng Thö laø coù loøng toát, chæ coù Baûo Ngoïc, Ñaïi Ngoïc moät soá

ngöôøi laïi lo thay cho chò Hai. Tuy hoï khoâng daùm noùi ra, nhöng trong

loøng ñeàu thöông xoùt vaø thænh thoaûng laïi thaêm nom chò ta. Khi vaéng

ngöôøi, gôïi ñeán chuyeän aáy, chò Hai laïi nöôùc maét giaøn giuïa, nhöng

khoâng daùm oaùn traùch Phöôïng Thö, vì ngoaøi maët Phöôïng Thö khoâng

toû noãi gì laø ñoäc aùc caû.

Giaû Lieãn veà nhaø, thaáy Phöôïng Thö töû teá, neân cuõng khoâng ñeå yù

ñeán. Vaû chaêng ngaøy thöôøng thaáy Giaû Xaù coù raát nhieàu naøng haàu vôï leõ,

haén vaãn coù buïng khoâng toát, nhöng chöa daùm ñoäng chaïm ñeán. Boïn

Thu Ñoàng ngaøy thöôøng raát caêm gheùt Giaû Xaù giaø yeáu meâ maån, tham

nhieàu nuoát kho�Tuy �ng troâi, boãng döng giöõ boïn hoï laïi ñeå laøm gì? Vì vaäy

ngoaøi maáy ñöùa bieát leã nghóa, lieâm sæ ra, coøn thì ñeàu ñuøa bôõn vôùi boïn

nhoû beân ngoaøi, thaäm chí coù ngöôøi ñöa maøy lieác maét vôùi Giaû Lieãn,

ngaám ngaàm hoø heïn, chæ vì sôï oai Giaû Xaù, chöa daùm laøm thoâi. Thu

Ñoàng ñaõ coù yù vôùi Giaû Lieãn töø laâu, nhöng chöa gaëp dòp naøo. Nay duyeân

trôøi kheùo xe, Giaû Xaù laïi ñem Thu Ñoàng thöôûng cho haén. Hai ngöôøi

thaät laø cuûi khoâ gaëp löûa, nhö keo vôùi sôn, vui cuøng ngöôøi môùi luoân

trong maáy ngaøy, rôøi nhau sao ñöôïc? Giaû Lieãn daàn daàn laïnh nhaït chò

Hai, chæ coøn bieát coù moät mình Thu Ñoàng thoâi.

Phöôïng Thö tuy giaän Thu Ñoàng, nhöng laïi möøng laø seõ möôïn tay

noù ñeå tröø boû chò Hai ñi, duøng caùch “möôïn dao gieát ngöôøi”, “ngoài treân

nuùi xem hoå ñaùnh nhau”, chôø Thu Ñoàng gieát ñöôïc chò Hai roài, sau naøy

mình seõ gieát Thu Ñoàng. YÙ ñaõ ñònh theá, khi vaéng ngöôøi, Phöôïng Thö

thöôøng khuyeân baûo rieâng Thu Ñoàng:

- Em coøn treû tuoåi chöa bieát gì. Dì aáy hieän laø môï Hai, laø ngöôøi yeâu

nhaát cuûa caäu Hai ñaáy. Ta coøn phaûi neå dì aáy ít nhieàu, theá maø em laïi

daùm kình ñòch vôùi dì aáy, chaúng hoùa ra em töï tìm laáy caùi cheát aø?

Thu Ñoàng nghe vaäy töùc quaù, ngaøy naøo cuõng chöûi maéng aàm ó vaø

noùi:

- Môï laø ngöôøi nhu nhöôïc hieàn laønh quaù! Em thì khoâng theå theá

ñöôïc! Oai phong ngaøy thöôøng cuûa môï ñaõ maát heát roài aø? Môï thì khoan

hoàng ñaïi löôïng chöù em khoâng theå ñeå caùi gai tröôùc maét ñöôïc. Em phaûi

söûa cho con ñó aáy moät phen, noù môùi bieát tay!

Phöôïng Thö ôû trong nhaø chæ giaû vôø khoâng daùm ra tieáng. Chò Hai

- 1057 -

töùc quaù, cöù khoùc loùc ôû trong huoáng, côm chaúng buoàn aên, cuõng khoâng

daùm maùch Giaû Lieãn. Hoâm sau Giaû maãu thaáy maét chò Hai söng huùp

leân, coù hoûi chò Hai cuõng khoâng daùm noùi.

Thu Ñoàng giôû khoân giôû kheùo kheõ ton hoùt vôùi Giaû maãu vaø Vöông

phu nhaân:

- Chò aáy chæ muoán giôû chöùng cheát, töï döng voâ côù laïi cöù khoùc loùc

thôû than, ruûa ngaàm môï Hai vaø chaùu choùng cheát ñeå moät mình aên ôû vôùi

caäu Hai.

Giaû maãu thaáy vaäy noùi:

- Ngöôøi ñeïp thì hay ghen tuoâng. Chaùu Phöôïng ñoái ñaõi vôùi noù cuõng

toát, noù laïi coøn tranh giaønh ghen ngöôïc, thaät laø quaân heøn haï!

Giaû maãu daàn daàn cuõng khoâng öa chò Hai. Moïi ngöôøi thaáy theá laïi

caøng khinh reû theâm, laøm chò Hai soáng dôû cheát dôû. May nhôø coù Bình

Nhi, khi vaéng Phöôïng Thö, thöôøng tìm caùch khuyeân giaûi.

Chò Hai voán ngöôøi “voùc hoa da tuyeát”, chòu sao noåi nhöõng söï giaøy

voø! Neân chæ trong voøng moät thaùng trôøi, ñaõ ngaám ngaàm thaønh beänh,

chaân tay rôøi raïc, aên uoáng keùm daàn, ngaøy moät gaày moøn. Ban ñeâm heã

chôïp maét laïi thaáy em gaùi mình tay caàm thanh göôm “Uyeân Öông”

ñöùng tröôùc maët noùi: “Chò ôi! Chò suoát ñôøi ngaây thô yeáu ñuoái, ruùt cuïc bò

thieät ñeán thaân! Chò khoâng neân tin lôøi ñöôøng maät cuûa con muï ghen

tuoâng cay nghieät aáy, ngoaøi maët noù laøm ra veû hieàn laønh, trong buïng

thì chöùa ñaày gian aùc. Noù nhaát ñònh laøm cho chò cheát môùi chòu thoâi.

Em coøn soáng, khoâng khi naøo em cho chò ñeán ñaây. Duø chò coù ñeán cuõng

khoâng ñeå cho noù laøm nhö theá. Ñoù cuõng laø soá trôøi ñaõ ñònh, vì kieáp

tröôùc chò laø ngöôøi daâm ñaõng, laøm cho nhaø ngöôøi ta maát caû luaân

thöôøng ñaïo lyù, neân môùi bò quaû baùo vaäy. Chò nghe lôøi em, caàm caùi

göôm naøy gieát cheát con muï aáy ñi roài cuøng ñeán tröôùc nôi Caûnh aûo, tuøy

löôïng treân xeùt xöû cho mình. Neáu khoâng theá, chò seõ uoång maïng, chaúng

coù ai thöông ñaâu!”

Chò Hai khoùc noùi:

- Em ôi! Ñôøi chò ñaõ maát heát nhaân phaåm roài, bò quaû baùo theá naøy

laø leõ taát nhieân, laïi coøn ñi gieát ngöôøi ñeå gaây ra oan nghieäp nöõa laøm gì?

Chò Ba nghe thaáy noùi theá, thôû daøi roài ñi.

Chò Hai giaät mình tænh daäy, hoùa ra chieâm bao. Chôø khi Giaû Lieãn

ñeán thaêm, nhaân luùc vaéng ngöôøi, chò Hai khoùc loùc noùi vôùi Giaû Lieãn:

- 1058 -

- Beänh em khoâng theå khoûi ñöôïc! Em veà ñaây nöûa naêm ñaõ coù mang

trong buïng, khoâng bieát laø trai hay gaùi. May maø trôøi thöông, sinh ñeû

ra ñöôïc thì khaù; neáu khoâng, thaân em coøn khoâng soáng noåi, huoáng chi

ñöùa beù.

Giaû Lieãn cuõng khoùc noùi:

- Em cöù yeân ta�

Noùi xong ñi ra môøi thaày thuoác ngay.

Ngôø ñaâu luùc ñoù Vöông thaùi y ñi theo quan quaân ñeå sau naøy con

caùi ñöôïc taäp aám. Boïn haàu ñi môøi thaùi y Hoà Quaân Vinh. Sau khi xem

maïch, thaùi y baûo laø kinh nguyeät khoâng ñeàu, phaûi uoáng ñaïi boå.

Giaû Lieãn noùi:

- Ñaõ taét kinh ba thaùng roài, laïi thöôøng noân oïe, sôï laø coù thai.

Haø Quaân Vinh nghe noùi, laïi baûo baø giaø caàm tay chò Hai ñöa ra

xem laïi moät luùc, noùi:

- Neáu coù thai, caùi maïch(1) phaûi chaïy maïnh. Nhöng moäc thònh thì

sinh hoûa, kinh nguyeät khoâng ñeàu, cuõng do can moäc gaây ra. Toâi xin caû

gan môøi môï nhaø ngoû maët ra ñeå xem khí saéc roài môùi daùm cho thuoác.

Giaû Lieãn khoâng laøm sao ñöôïc, phaûi môû maøn baûo chò Hai ngoù maët

ra. Hoà Quaân Vinh vöøa troâng thaáy, hoàn phaùch ñaõ bay leân trôøi, coøn

buïng daï naøo phaân bieät ñöôïc khí saéc nöõa. Moät luùc boû maøn xuoáng, Giaû

Lieãn môøi haén ra ngoaøi hoûi laø beänh gì. Hoà thaùi y noùi:

- Khoâng phaûi coù mang maø laø öù huyeát khoâng thoâng. Baây giôø chæ

caàn cho uoáng thuoác thoâng kinh haï öù.

Noùi xong keâ ñôn roài veà.

Giaû Lieãn sai ngöôøi ñöa tieàn xem maïch vaø baûo ñi laáy thuoác veà saéc

cho chò Hai uoáng. Vaøo khoaûng nöûa ñeâm, chò Hai ñau buïng döõ, saåy maát

moät caùi thai ñaõ thaønh hình con trai. Maùu ra nhieàu quaù, chò Hai meâ

man baát tænh. Giaû Lieãn nghe vaäy maéng Hoà Quaân vinh aàm ó. Moät maët

sai ngöôøi ñi tìm thaày thuoác khaùc ñeán chöõa, moät maët cho ñi tìm Hoà

Quaân Vinh. Nhöng laõo ta nghe thaáy theá, ñaõ cuoán goùi troán ñi roài.

Khi aáy thaày thuoác ñeán noùi:

- Khí huyeát voán ñaõ suy nhöôïc, chaéc laø töø khi thuï thai ñeán giôø,

ngöôøi bò nhieàu lo nghó, uaát keát beân trong. Thaày thuoác tröôùc duøng

(1) Danh töø ñoâng y.

- 1059 -

nhaàm thuoác coâng phaït, baây giôø nguyeân khí möôøi phaàn ñaõ hö maát taùm,

chín roài, khoù maø chöõa khoûi ngay ñöôïc. Caàn phaûi duøng caû hai thöù

thuoác vieân vaø thuoác cheùn, laïi khoâng neân nghe nhöõng ñieàu nhaûm nhí

vôù vaån, may ra môùi khoûi ñöôïc.

Noùi xong ñi ra, keâ moät ñôn thuoác cheùn vaø moät ñôn thuoác vieân

ñieàu nguyeân taùn uaát, roài ve�eán�.

GIaû Lieãn voäi hoûi ngöôøi naøo ñaõ môøi thaày thuoác hoï Hoà. Tra ra, haén

ñaùnh ñöùa kia moät traän gaàn cheát.

Phöôïng Thö coøn soát ruoät hôn Giaû Lieãn nhieàu, noùi:

- Chuùng ta hieám hoi, vaát vaû maõi môùi ñöôïc moät ñöùa, laïi gaëp phaûi

haïng lang baêm theá naøy!

Roài ñi thaép höông leã trôøi ñaát, mieäng khaán: “Toâi xin oám thay ñeå

cho dì Hai maïnh khoûe, sau laïi coù mang sinh ñöôïc ñöùa con trai, thì toâi

nguyeän suoát ñôøi aên chay nieäm phaät!”

Giaû Lieãn vaø moïi ngöôøi thaáy theá ai cuõng khen ngôïi.

Giaû Lieãn cuøng Thu Ñoàng ôû moät nôi. Phöôïng Thö sai ngöôøi naáu

canh naáu chaùo ñöa ñeán cho chò Hai aên. Phöôïng Thö laïi maéng Bình

Nhi heát phuùc “Cuõng nhö ta vaäy. Ta vì oám luoân, chöù chò thì beùo truïc,

beùo troøn, cuõng chaúng thaáy gì. Baây giôø dì Hai nhö vaäy, ñeàu taïi chuùng

ta voâ phuùc, hay dì aáy coù bò xung khaéc gì chaêng?” Roài laïi sai ngöôøi ñi

xem boùi. Ngöôøi kia veà trình:

- Soá naøy bò ngöôøi ñaøn baø caàm tinh con thoû treâu.

Caû nhaø tính ra chæ coù moät Thu Ñoàng laø caàm tinh con thoû thoâi,

neân baûo noù laø xung khaéc vôùi dì Hai.

Thaáy Giaû Lieãn môøi thaày chaïy chöõa, laïi ñaùnh ngöôøi chöûi choù, heát

loøng troâng nom chò Hai, Thu Ñoàng ñaõ ghen töùc ñaày ruoät, nay laïi nghe

noùi noù xung khaéc vôùi dì Hai. Phöôïng Thö laïi khuyeân baûo noù:

- Em haõy taïm laùnh ñi nôi khaùc maáy thaùng roài seõ veà.

Thu Ñoàng töùc quaù khoùc maéng aàm leân:

- Caùi ñoà raïc roaøi, thoái moàm thoái mieäng aáy ñaùng keå gì. Em vôùi noù

nhö “nöôùc gieáng vôùi nöôùc soâng”, khoâng ñoäng gì ñeán nhau, sao laïi baûo

laø xung khaéc? ÔÛ ngoaøi thì nhö con saùo aáy, ai gaëp cuõng ñöôïc. Theá maø

vaøo ñaây, laïi xung khaéc vôùi ngöôi naøy ngöôøi noï. Em coøn muoán hoûi noù,

ñöùa con aáy ôû ñaâu maø ra? Chaúng qua noù chæ löøa doái ñöôïc caäu Hai laø

ngöôøi caû nghe thoâi! Duø quaû coù con chaêng nöõa, cuõng chöa chaéc laø con

- 1060 -

hoï Tröông hay con hoï Vöông! Môï cöù quyù caùi gioáng con hoang aáy, chöù

em thì chaúng theøm. Ai maø khoâng bieát ñeû? Moät naêm, nöûa naêm ñeû moät

ñöùa, laïi chaúng coù moät tí lang chaï naøo nöõa kia.

Moïi ngöôøi ñeàu muoán cöôøi, laïi khoâng daùm cöôøi.

Vöøa luùc Hình phu nhaân ñeán hoûi thaêm, Thu Ñoàng lieàn maùch:

- Caäu Hai vaø môï Hai ñònh ñuoåi con ñi, con khoâng coù choã nöông

thaân, xin baø thöông cho.

Hình phu nhaân nghe thaáy noùi theá, lieàn traùch moùc Phöôïng Thö

moät traän, roài maéng Giaû Lieãn:

- Quaân khoâng bieát ñieàu! Duø noù theá naøo cuõng laø ngöôøi cuûa boá maøy

cho, nay vì moät ñöùa ôû ngoaøi ñeán maø ñuoåi noù ñi, thì maøy khoâng coøn

coi boá ra gì nöõa. Maøy muoán ñuoåi noù ñi, chi baèng ñem noù traû laïi boá

maøy.

Noùi xong haàm haàm ñi veà.

Thu Ñoàng laïi caøng ñaéc yù, chaïy ñeán döôùi cöûa soå maéng aàm leân. Chò

Hai nghe thaáy caøng buoàn. Ñeán toái, Giaû Lieãn veà nghæ ôû buoàng Thu

Ñoàng. Phöôïng Thö cuõng ñaõ nguû roài, Bình Nhi leûn ñeán buoàng chò Hai

an uûi.

- Môï coá maø ñieàu döôõng, ñöøng ñeám xæa gì ñeán gioáng suùc sinh aáy!

Chò Hai keùo Bình Nhi khoùc loùc:

- Chò ôi, töø ngaøy em veà ñaây, nhôø coù chò saên soùc giuùp ñôõ. Chò vì

em maø chòu bieát bao tai tieáng. Neáu em troán thoaùt nôi naøy, em xin baùo

ñeàn ôn chò, chæ sôï em khoâng thoaùt ra khoûi, thì xin heïn ñeán kieáp sau.

Bình Nhi cuõng khoâng caàm noåi nöôùc maát, noùi:

- Nghó laïi thöïc em ñaõ gieát chò. Em voán moät loøng chaân thaät, xöa

nay khoâng heà giaáu gieám ngöôøi ta ñieàu gì. Khi nghe thaáy tin chò ôû beân

ngoaøi, em lieàn ñem chuyeän maùch ngöôøi ta, ngôø ñaâu laïi xaûy ra cô söï

naøy.

- Chò noùi laàm roài. Duø chò khoâng maùch, ngöôøi ta cuõng doø ra. Coù

ñieàu laø chò noùi tröôùc ñaáy thoâi. Vaû laïi em cuõng muoán veà ñaây môùi ra

theå thoáng, chöù coù lieân quan gì ñeán chò.

Hai ngöôøi khoùc loùc moät luùc, Bình Nhi laïi daën doø maáy caâu, ñeán

ñeâm khuya môùi veà nguû.

Chò Hai nghó buïng: “Beänh naëng theá naøy, ñaõ khoâng coù gì taåm boà,

- 1061 -

laïi coøn phaûi chòu ñau thöông, mình chaéc khoâng theå soáng ñöôïc. Vaû

chaêng caùi thai ñaõ ra roài, khoâng coøn gì ñaùng aùy naùy, thì vieäc gì phaûi

chòu khoå maõi theá naøy, chi baèng cheát ñi coøn raûnh rang hôn! Nghe

ngöôøi noùi, nuoát vaøng soáng coù theå cheát ñöôïc, coøn nheï nhaøng hôn laø

thaét coå.” Nghó xong chò Hai coá göôïng daäy, môû hoøm ra, laáy moät cuïc

vaøng, khoâng bieát naëng bao nhieâu. Khoùc moät luùc, nghe beân ngoaøi trôøi

ñaõ saép ñeán troáng canh naêm, chò Hai nghieán raêng laïi, boû vaøng vaøo

mieäng nuoát, bò ngheïn maáy laàn môùi nuoát ñöôïc. Sau ñoù chò voäi aên maëc

trang söùc chænh teà roài leân naèm thaúng treân giöôøng, khoâng ai hay bieát

gì caû.

Ñeán sôùm hoâm sau, khoâng thaáy chò Hai goïi, boïn a hoaøn, baø giaø cöù

ñi röûa maët chaûi ñaàu. Phöôïng Thö vaø Thu Ñoàng ñeàu ñi leân nhaø treân.

Bình Nhi khoâng ñaønh daï, baûo boïn aï hoaøn:

- Caùc coâ chæ thích ngöôøi naøo ñaùnh chöûi cho môùi chòu laøm, coøn

ngöôøi oám naèm ñoù thì lôø ñi khoâng bieát thöông haïi! Chò aáy tuy hieàn

laønh nhöng caùc coâ cuõng neân giöõ leà thoùi moät chuùt, khoâng ñöôïc loäng

quaù. Thöïc laø “giaäu ñoå bìm leo!”

A hoaøn nghe vaäy, voäi ñaåy cöûa buoàng vaøo xem, thaáy chò Hai aên

maëc chænh teà, ñaõ cheát ôû treân giöôøng. Sôï quaù, hoï keâu aàm leân. Bình

Nhi vaøo xem, khoâng caàm loøng ñöôïc, khoùc oøa leân. Ngaøy thöôøng moïi

ngöôøi sôï Phöôïng Thö thaät, nhöng nghó ñeán chò Hai laø ngöôøi hieàn

laønh, bieát thöông keû döôùi, baây giôø cheát ñi, ai maø chaúng ñau loøng rôi

leä? Coù ñieàu traùnh khoâng ñeå cho Phöôïng Thö troâng thaáy.

Luùc ñoù caû nhaø ñeàu bieát. Giaû Lieãn ñi vaøo, oâm xaùc chò Hai khoùc

maõi. Phöôïng Thö cuõng giaû vôø khoùc:

- Teä quaù em ôi! Nôõ naøo em boû chò maø ñi theá naøy? Thöïc laø phuï

loøng toát cuûa chò!

Vöu Thò vaø Giaû Dung cuõng ñeán khoùc moät luùc roài an uûi Giaû Lieãn.

Giaû Lieãn trình Vöông phu nhaân xin quaøn ôû vieän Leâ Höông naêm ngaøy

roài röôùc veà chuøa Thieát Haïm. Vöông phu nhaân baèng loøng, Giaû Lieãn sai

ngöôøi ñeán vieän Leâ Höông doïn deïp nhaø giöõa ñeå quaøn linh. Giaû Lieãn sôï

röôùc linh theo cöûa sau khoâng tieän, beøn cho ñuïc töôøng giöõa vieän Leâ

Höông, môû moät cöûa lôùn thoâng ra ngoaøi ñöôøng. Hai beân caêng maøn, laäp

ñaøn cuùng leã. Roài laáy chaên gaám neäm ñoaïn giaûi leân giöôøng ñaët chò Hai

vaøo ñoù, laáy chaên ñôn phuû leân treân. Taùm ngöôøi haàu ñaøn oâng, taùm

ngöôøi ñaøn baø ñi theo ven töôøng kheânh ñeán vieän Leâ Höông. Khi aáy ñaõ


- 1062 -

môøi thaày cuùng ñeán. Môû chaên ra, thaáy neùt maët chò Hai vaãn töôi tænh

nhö khi soáng, Giaû Lieãn laïi oâm laáy xaùc chò khoùc roáng leân:

- Em ôi! Em cheát moät caùch môø aùm, ñeàu laø töï ta ñaõ choân em!

Giaû Dung chaïy laïi khuyeân:

- Chuù haõy buoâng ra. Thaät laø dì chaùu heát phuùc!

Noùi xong, haén chæ veà phía töôøng vöôøn Ñaïi Quan, Giaû Lieãn hieåu yù,

kheõ giaäm chaân noùi:

- Ta queân maát, sau naøy nhaát ñònh seõ ra, ta seõ baùo thuø cho chaùu.

Thaày cuùng vaøo trình:

- Môï cheát vaøo giôø maõo hoâm nay, ngaøy thöù naêm khoâng theå ñöa

ñöôïc. Phaûi laø ngaøy thöù ba hoaëc ngaøy thöù baûy. Giôø daàn ngaøy mai

khaâm lieäm laø toát.

Giaû Lieãn noùi:

- Ba ngaøy nhaát ñònh khoâng ñöôïc, cöù phaûi ñeå baûy ngaøy, vì chuù vaø

anh toâi coøn ñi vaéng, tang nhoû khoâng daùm ñeå laâu. Khi ñöa ra ngoaøi,

haõy ñeå naêm tuaàn thaát, laäp ñaøn tuïng kinh. Sang naêm môùi ñöa veà nam

choân caát.

Thaày cuùng vaâng lôøi, vieát xong caùi baûng tang roài ñi ra.

Baûo Ngoïc sang khoùc moät luùc. Ngöôøi trong hoï cuõng ñeàu ñeán. Giaû

Lieãn voäi ñi tìm Phöôïng Thö ñeå laáy tieàn lo vieäc tang.

Phöôïng Thö thaáy kheânh chò Hai ñi roài, vôø noùi oám: “Cuï vaø baø Hai

noùi toâi ñang oám, phaûi kieâng khoâng ñi ñöôïc”, vì theá cuõng khoâng ñeán

chòu tang.

Chò ta chæ ñi ra vöôøn Ñaïi Quan, voøng quanh caùc nuùi, ñeán döôùi

töôøng phía baéc, ra ngoaøi nghe ngoùng moät luùc roài quay veà trình laïi Giaû

maãu theá naøy theá noï. Giaû maãu noùi:

- Nghe noù noùi nhaûm laøm gì! Con caùi nhaø ai cheát veà beänh lao maø

khoâng thieâu ñi? Laïi coøn baøy ra ñình ñaùm choân caát naøy noï. Ñaõ laø vôï

Hai thì cuõng laø tình nghóa vôï choàng, ñeå daêm baûy ngaøy roài ñöa ñi,

hoaëc ñoát hoaëc choân treân baõi tha ma cho xong vieäc.

Phöôïng Thö cöôøi:

- Baø noùi phaûi ñaáy, nhöng chaùu khoâng daùm khuyeân caäu aáy!

Luùc ñoù a hoaøn ñeán môøi Phöôïng Thö veà, noùi:

- Caäu Hai ôû nhaø ñöông chôø môï laáy tieàn ñaáy!

- 1063 -

Phöôïng Thö ñaønh phaûi veà, hoûi Giaû Lieãn:

- Laáy tieàn gì? Daïo naøy trong nhaø tuùng thieáu, caäu khoâng bieát aø?

Soá löông cuûa chuùng ta cöù thaùng naøy tieâu laân sang thaùng khaùc, huït

daàn maõi ñi. Hoâm noï toâi phaûi caàm caùi voøng vaøng ñöôïc ba traêm laïng

baïc ñem tieâu. Caäu meâ roài ö? Ñeán nay chæ coøn coù vaøi ba möôi laïng thoâi,

neáu caäu caàn thì laáy ñi.

Noùi xong, sai Bình Nhi mang ra ñöa cho Giaû Lieãn, roài noùi ñoå laø

Giaû maãu coøn muoán hoûi gì, laïi ra ñi ngay. Giaû Lieãn töùc quaù khoâng noùi

ñöôïc caâu naøo, ñaønh phaûi môû röông hoøm cuûa chò Hai ñeå laáy tieàn rieâng

cuûa mình. Nhöng khi môû ra thì khoâng coøn tyù gì, chæ trô laïi moät ít

traâm gaõy, hoa naùt, vaø maáy boä quaàn aùo luïa rung ruùc, ñeàu laø ñoà duøng

haøng ngaøy cuûa chò Hai. Giaû Lieãn laïi thaáy ñau loøng khoùc roáng leân,

ñaønh laáy caùi boïc, goùi taát caû laïi, khoâng sai boïn ngöôøi haàu, töï mình

ñem ñi ñoát laáy.

Bình Nhi vöøa thöông taâm vöøa buoàn cöôøi, voäi laáy troäm moät boïc

hai traêm laïng baïc vuïn, kheõ ñöa cho Giaû Lieãn, noùi:

- Caäu khoâng neân noùi hôû ra môùi ñöôïc. Neáu caäu muoán khoùc, ñi ra

ngoaøi kia khoùc maáy chaúng ñöôïc, laïi ñeán ñaây khoùc treâu ngöôi ngöôøi ta

aø?

Giaû Lieãn noùi:

- Em noùi phaûi ñaáy.

Nhaän tieàn xong, roài ñöa caùi khaên thaét löng cho Bình Nhi, noùi:

- Ñaây laø cuûa noù thöôøng ñeo trong ngöôøi, em giöõ laáy cho anh ñeå

laøm kyû nieäm!

Bình Nhi caàm laáy caát ñi.

Giaû Lieãn nhaän tieàn roài baûo ñi mua vaùn ñoùng aùo quan suoát ñeâm

roài sai maáy ngöôøi chia nhau ngoài coi linh cöõu. Ñeán ñeâm, Giaû Lieãn

cuõng khoâng ñi ñaâu, chæ naèm beân caïnh aùo quan. Quaøn ñuùng baûy ngaøy.

Nghó ñeán tình chò Hai, haén khoâng daùm baøy bieän linh ñình, chæ môøi

maáy vò sö vaø thaày cuùng ñeán sieâu ñoä vong linh.

Boãng thaáy Giaû maãu cho ngöôøi goïi sang.

o0o

Hoài thöù baûy möôi

Laâm Ñaïi Ngoïc môû thi xaõ Ñaøo Hoa

Söû Töông Vaân ñieàn tieåu töø Lieãu Nhö

- 1065 -

Giaû Lieãn thuû linh ôû vieän Leâ Höông suoái baûy ngaøy ñeâm, coù sö vaø

thaày cuùng tuïng nieäm. Giaû maãu goïi haén sang, baûo khoâng cho ñöa linh

cöõu vaøo trong gia mieáu. Giaû Lieãn khoâng laøm sao ñöôïc, ñaønh phaûi noùi

vôùi sö Thôøi Giaùc ñieåm moät caùi huyeät, ñaøo ñaát ñeå choân ôû phía treân moä

cuûa chò Ba. Hoâm ñöa ma, chæ coù nhöõng ngöôøi trong hoï cuøng vôï choàng

Vöông Tín, meï con hoï Vöu maø thoâi.

Phöôïng Thö khoâng nhìn ñeán vieäc gì, maëc cho Giaû Lieãn lo lieäu.

Laïi gaàn ñeán ngaøy cuoái naêm, ngoaøi nhöõng vieäc laël vaët, coøn coù vieäc

Laâm Chí Hieáu khai danh saùch ñeán trình: coäng taát caû coù taùm ngöôøi

haàu ñaõ hai möôi laêm tuoåi chöa coù vôï, chôø xem a hoaøn naøo ôû trong

nhaø ñaùng cho ra laáy choàng, seõ gaùn gheùp cho hoï.

Phöôïng Thö xem xong, ñeán hoûi Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân. Moïi

ngöôøi cuøng baøn baïc. Tuy coù maáy chò ñaùng gaû choàng, nhöng moãi ngöôøi

laïi coù duyeân côù rieâng. Moät laø Uyeân Öông theà khoâng chòu ñi. Töø ñoù

ñeán nay, nhaát ñònh chöa chòu noùi chuyeän vôùi Baûo Ngoïc, vaø cuõng

khoâng chòu trang ñieåm gì. Moïi ngöôøi thaáy coâ la kieân gan nhö theá,

cuõng khoâng tieän eùp. Hai laø Hoå Phaùch hieän ñöông oám, neân laàn naøy

chöa theå ñi ñöôïc. Ba laø Thaùi Vaân vì gaàn ñaây phaûi xa rôøi Giaû Hoaøn,

cuõng ñaâm ra oám lô oám löûng. Chæ coù maáy a hoaøn lôùn tuoåi laøm vieäc

naëng trong phoøng Phöôïng Thö vaø Lyù Hoaøn laø cho ra thoâi. Coøn nöõa

ñeàu chöa ñeán tuoåi, neân cho pheùp boïn ngöôøi haàu ra ngoaøi maø hoûi laáy

vôï.

Laâu nay Phöôïng Thö oám, Lyù Hoaøn vaø Thaùm Xuaân phaûi troâng

nom vieäc nhaø, khoâng ñöôïc nhaøn roãi, laïi gaëp luùc naêm heát teát ñeán, vieäc

vaët nhieàu quaù, neân khoâng ai nghó gì ñeán vieäc môû thi xaõ caû.

Sang thaùng troïng xuaân coù dòp raûnh rang ñaây! Nhöng khoán noãi

Baûo Ngoïc nhaân vieäc Lieãu Töông Lieân boû ñi tu, roài ñeán vieäc chò Ba töï

vaãn, chò Hai nuoát vaøng soáng töï töû, laïi theâm con Naêm Lieãu sau ñeâm bò

giam, beänh caøng theâm naëng, heát chuyeän naøy ñeán chuyeän noï, vieäc noï

chöa xong ñaõ doàn ñeán vieäc kia, ñaâm ra buoàn giaän vaån vô, laøm cho veû

maët ngaån ngô, noùi naêng laûm nhaûm, nhö laø ngöôøi maéc beänh thaàn kinh

vaäy. Boïn Taäp Nhaân sôï quaù nhöng khoâng daùm trình Giaû maãu, chæ tìm

heát caùch vui ñuøa cho caäu ta khuaây khoûa.

Moät hoâm trôøi vöøa raïng saùng, nghe thaáy ngoaøi nhaø coù tieáng cöôøi

ñuøa khoâng ngôùt. Taäp Nhaân cöôøi baûo: “Caäu ra ngaên hoï laïi. Tình Vaên

vaø Xaï Nguyeät ñöông cuø Phöông Quan ôû ngoaøi kia ñaáy”. Baûo Ngoïc

nghe noùi, khoaùc caùi aùo daøi ñi ra xem, thaáy ba ngöôøi coøn ñe�oát� chaên neäm

böøa baõi, aùo ngoaøi cuõng chöa maëc. Tình Vaên chæ maëc aùo loùt luïa xanh

Haøng Chaâu, quaàn loùt luïa ñoû, ñaàu toùc ruõ röôïi, ñöông cöôõi leân ngöôøi

Phöông Quan. Xaï Nguyeät thì maëc caùi yeám luïa ñoû, ngoaøi khoaùc moät

caùi aùo cuõ, ñöông choïc naùch Phöông Quan, Phöông Quan thì naèm ngöûa

ôû treân giöôøng, maëc aùo loùt hoa quaàn ñoû, taát xanh, hai chaân giaãy giuïa

ñöông cöôøi saëc suïa thôû khoâng ra hôi. Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Hai chò lôùn baét naït moät coâ beù! Ñeå toâi cuøng ñeán choïc caùc chò xem.

Noùi xong treøo leân giöôøng cuø Tình Vaên, Tình Vaên buoàn quaù, cöôøi

roài boû Phöông Quan ra, ñeán caøo nhau vôùi Baûo Ngoïc. Phöông Quan

ñöôïc theå ñeø Tình Vaên xuoáng cuø.

Taäp Nhaân troâng thaáy boán ngöôøi vaät loän nhau, thaät buoàn cöôøi lieàn

noùi: “Caån thaän keûo bò laïnh ñaáy”.

Chôït Bích Nguyeät ñeán hoûi:

- Chieàu hoâm qua môï toâi boû queân caùi khaên luïa ôû ñaây, khoâng bieát

baây giôø coù coøn khoâng?

- 1066 -

Xuaân Yeán voäi ñaùp:

- Coù. Toâi nhaët ñöôïc ôû döôùi ñaát, khoâng bieát laø cuûa ai, vöøa ñem giaët

vaø phôi chöa khoâ ñaâu.

Bích Nguyeät thaáy boán ngöôøi ñöông quaèn quaïi vôùi nhau, cöôøi noùi:

- ÔÛ beân caùc chò vui veû quaù, vöøa môùi saùng ra, ñaõ hoïp nhau cöôøi

ñuøa nhö theá.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Beân caùc coâ cuõng nhieàu ngöôøi, sao laïi khoâng ñuøa?

- Beân aáy môï toâi khoâng ñuøa, neân hai dì toâi vaø coâ Caàm cuõng phaûi

chòu. Nay coâ Caàm laïi sang ôû beân cuï, thaønh ra caøng vaéng. Ñeán muøa

ñoâng naêm sau, hai dì toâi seõ veà nhaø, thì laïi caøng buoàn hôn! Caäu thöû

xem ôû beân coâ Baûo chæ moät mình chò Höông Laêng ra veà, maø cöù nhö laø

thieáu ñi maát maáy ngöôøi, laøm coâ Töông Vaân cuõng trô troïi moät mình.

Luùc ñoù Töông Vaân sai Thuùy Luõ ñeán noùi: “Môøi caäu Hai sang ngay

ñeå xem thô hay”. Baûo Ngoïc voäi röûa maët, chaûi ñaàu roài ñi. Ñeán nôi,

thaáy Ñaïi Ngoïc, Baûo Thoa, Töông Vaân, Baûo Caàm, Thaùm Xuaân ñeàu ôû caû

ñaáy, ñöông caàm moät baøi thô xem. Thaáy Baûo Ngoïc ñeán, moïi ngöôøi ñeàu

cöôøi noùi:

- Baây giôø caäu môùi daäy aø? Thi xaõ cuûa chuùng ta ñaõ tan ñi moät naêm

nay, khoâng coù ngöôøi ñöùng ra döïng laïi. Nay ñang vaøo tieát ñaàu xuaân,

muoân vaät ñoåi môùi, ñaùng neân haêng haùi döïng laïi môùi phaûi.

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Tröôùc thi xaõ cuûa chuùng ta môû vaøo muøa thu neân khoâng phaùt ñaït.

Baây giôø muoân vaät vui töôi döôùi trôøi xuaân, chuùng ta söûa soaïn môû laïi

thi xaõ, theá naøo cuõng seõ thònh vöôïng. Vaû chaøng baøi thô “Ñaøo hoa” naøy

laïi hay, vaäy neân ñoåi “Haûi ñöôøng xaõ” laøm “Ñaøo hoa xaõ “ môùi ñuùng.

Baûo Ngoïc gaät guø noùi: “Ñöôïc laém”. Roài ñoøi laáy baøi thô ñeå xem. Moïi

ngöôøi ñeàu noùi:

- Baây giôø chuùng ta haõy sang thaêm vò Ñaïo Höông laõo noâng roài

cuøng baøn cho xong vieäc môû laïi thi xaõ.

Noùi xong, hoï ñöùng daäy ñi sang Ñaïo Höông thoân. Baûo Ngoïc vöøa ñi

vöøa xem, thì thaáy thô vieát:

Hoa ñaøo noï ngoaøi reøm gioù lieäng,

Ngöôøi trong reøm sôùm bieáng ñieåm trang.

- 1067 -

Trong ngoaøi chöøng ñoä taác gang,

Ngöôøi ñaây hoa ñaáy laïi caøng gaàn theâm.

Gioù muoán thoåi cho reøm laïi môû,

Hoa muoán nhoøm reøm cöù ñöùng ngay.

Ngoaøi reøm hoa vaãn nôû ñaày,

Maø trong reøm laïi ngöôøi gaày hôn hoa.

Hoa cuõng bieát xoùt xa ai ñoù,

Ñöùng ngoaøi reøm nhôø gioù hoûi han.

Gioù luoàn hoa ñaõ ñaày saân,

Ngoaøi saân hoa nhöõng taàn ngaàn nhôù ai?

Saân reâu baùm phía ngoaøi kheùp cöûa,

Boùng chieàu veà ngöôøi töïa lan can.

Töïa lan nhìn gioù leä traøn,

Quaàn hoàng roùn reùn daïo vöôøn hoa chôi.

Kìa hoa laù tôi bôøi treân döôùi,

Hoa öûng hoàng, laù roïi maøu xanh.

Khoùi tuoân phuû kín muoân caønh,

Boùng lôø môø thaém, in quanh vaùch laàu.

Maët trôøi choùi naùt nhaøu chaên gaám,

Goái san hoà giaác aám vöøa tan.

Gaùi haàu daâng chaäu kim boàn,

Cheø höông aám gioïng phaán son laïnh muøi.

Naøy ngöôøi ñeïp hoa töôi laø theá,

Sao hoa töôi maø leä vaãn rôi?

Ñem hoa ví vôùi leä ngöôøi,

Leä tuoân laõ chaõ hoa cöôøi laû tôi.

Xem hoa mai leä vôi vôi caïn,

Leä caïn roài xuaân chaùn hoa buoàn,

Hoa buoàn ngöôøi cuõng heùo hon,

Hoa bay, ngöôøi laû, chieàu hoâm coøn gì?

Tieáng quyeân boãng goïi xuaân ñi,

Reøm naøy laëng leõ traêng kia lôø môø!

- 1068 -

Baûo Ngoïc xem xong, chaúng khen ngôïi gì, ra veû ngaån ngô, rôm

rôùm nöôùc maét. Nhöng sôï ngöôøi ta troâng thaáy, neân voäi lau ñi... Roài la� hoa�i

hoûi:

- Baøi naøy caùc chò laáy ñöôïc ôû ñaâu?

Baûo Caàm cöôøi noùi:

- Anh thöû ñoaùn xem ai laøm naøo?

- Chaéc laø baøi cuûa Tieâu Töông Töû(1) roài.

- Baøi naøy cuûa em laøm ñaáy!

- Toâi khoâng tin! Gioïng thô naøy khoâng gioáng cuûa coâ moät tí naøo.

- Theá laø anh hoïc haõy coøn keùm. Chaúng leõ baøi naøo oâng Ñoã Coâng Boä

cuõng coù nhöõng caâu nhö: “Khoùm cuùc tuoân rôi doøng leä cuõ” hay sao?

Nhieàu baøi cuõng coù nhöõng caâu nhö “Möa mai nôû nuï hoàng” “Caønh lau

löôùt gioù giaûi xanh daøi” chöù.

- Ñaõ ñaønh theá roài. Nhöng toâi chaéc laø chò Baûo khoâng khi naøo cho

coâ laøm nhöõng caâu buoàn raàu nhö theá? Coâ vaãn coù taøi laøm ñöôïc, chæ

khoâng chòu laøm ñoù thoâi. Chöù khoâng phaûi nhö coâ Laâm gaëp nhieàu

nghòch caûnh, neân hay coù nhöõng lôøi ai oaùn.

Moïi ngöôøi nghe noùi ñeàu cöôøi. Luùc ñeán Ñaïo Höông thoân, hoï ñöa

thô ra, Lyù Hoaøn xem xong, khen ngôïi khoâng ngôùt. Moïi ngöôøi baøn

ñònh vieäc môû thi xaõ: ngaøy mai laø moàng hai thaùng ba, seõ môû thi xaõ,

ñoåi teân “Haûi ñöôøng xaõ” laøm “Ñaøo hoa xaõ”. Ñaïi Ngoïc laøm chuû.

Hoâm sau aên côm xong, moïi ngöôøi ñeán hoïp caû ôû quaùn Tieâu Töông

ñeå ñònh ra ñaàu baøi. Ñaïi Ngoïc noùi:

- Chuùng ta laøm baøi thô hoa ñaøo haïn moät traêm vaàn.

Baûo Thoa noùi:

- Khoâng ñöôïc. Xöa nay thô hoa ñaøo nhieàu laém roài, laøm nöõa seõ

truøng vaø cuõng khoâng ñöôïc baèng baøi coå phong cuûa chò ñaâu. Phaûi ra ñaàu

baøi khaùc.

Ñöông noùi thì coù ngöôøi vaøo trình:

- Baø môï sang chôi, môøi caùc coâ ñeán chaøo.

Moïi ngöôøi ñeàu ñeán chaøo vôï Vöông Töû Ñaèng, roài ngoài haàu chuyeän.

(1) Töùc Chung Do vaø Vöông Hy Chi, ngöôøi ñôøi Taán, coù tieáng laø chöõ toát.

- 1069 -

AÊn côm xong, hoï laïi theo baø aáy vaøo vöôøn, ngoaïn caûnh moät löôït, ñeán

böõa côm chieàu xong, vaøo luùc leân ñeøn môùi veà.

Hoâm sau laø ngaøy sinh nhaät Thaùm Xuaân. Nguyeân Xuaân sai hai

vieân Thaùi giaùm ñöa ñeán cho maáy thöù ñoà chôi. Moïi ngöôøi ñeàu coù ñoà leã

möøng thoï, khoâng phaûi noùi kyõ. AÊn côm xong, Thaùm Xuaân maëc leã phuïc

ñi chaøo caùc nôi.

Ñaïi Ngoïc cöôøi baûo moïi ngöôøi:

- Laàn naøy thi xaõ cuûa chuùng ta môû khoâng kheùo choïn ngaøy, laïi

queân haún hai hoâm nay laø sinh nhaät cuûa coâ aáy. Tuy khoâng baøy tieäc haùt

xöôùng gì, nhöng theá naøo cuõng phaûi cuøng vôùi coâ aáy sang beân cuï vaø baø

Hai vui chôi moät ngaøy. Nhö theá thì coøn ñöôïc luùc naøo roãi nöõa?

Vì theá laïi hoaõn ñeán ngaøy moàng naêm.

Hoâm ñoù, boïn chò em haàu xong côm saùng ôû trong phoøng, thì coù thö

cuûa Giaû Chính göûi veà. Baûo Ngoïc hoûi thaêm söùc khoûe xong, môû böùc thö

ra ñoïc cho Giaû maãu nghe. Ñoaïn treân laø nhöõng lôøi thaêm hoûi vaø noùi

ñeán thaùng saùu seõ ñöôïc pheùp veà Kinh. Coøn thö rieâng göûi veà nhaø noùi

vieäc laët vaët thì ñaõ coù Giaû Lieãn vaø Vöông phu nhaân môû xem. Moïi

ngöôøi nghe noùi ñoä thaùng saùu, thaùng baûy Giaû Chính seõ veà Kinh, ñeàu

vui möøng khoân xieát. Ngay hoâm ñoù Vöông Töû Ñaèng laïi coù vieäc gaû chaùu

gaùi cho con trai Baûo Ninh haàu, choïn ñeán thaùng naêm cho cöôùi, Phöôïng

Thö laïi baän xeáp ñaët coâng vieäc, thöôøng phaûi ñi vaéng daêm ba ngaøy.

Hoâm ñoù, vôï Vöông Töû Ñaèng laïi sang ñoùn Phöôïng Thö vaø caùc chaùu

trai chaùu gaùi sang vui chôi moät hoâm. Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân

cho Baûo Ngoïc, Thaùm Xuaân, Ñaïi Ngoïc, Baûo Thoa cuøng ñi vôùi Phöôïng

Thö. Moïi ngöôøi khoâng daùm traùi lôøi, ñaønh phaûi veà buoàng söûa soaïn aên

maëc ñeå ñi. Naêm ngöôøi ñi chôi moät ngaøy, ñeán luùc leân ñeøn môùi veà.

Baûo Ngoïc veà ñeán vieän Di Hoàng, naèm nghæ moät laùt, Taäp Nhaân

nhaân dòp naøy khuyeân Baûo Ngoïc neân ñeå yù nghó laïi, luùc roãi phaûi mang

saùch ra xem ñeå chuaån bò tröôùc. Baûo Ngoïc tính ñoát tay noùi:

- Coøn sôùm chaùn.

- Xem saùch coøn laø vieäc thöù hai. Ñeán baáy giôø duø caäu coù thuoäc saùch

ñi nöõa, nhöng chöõ vieát cuûa caäu thì ôû ñaâu?

- Ngaøy thöôøng toâi cuõng vieát ñöôïc khaù ñaáy, chaúng leõ chò khoâng caát

ñi aø?

- Sao laïi khoâng caát? Hoâm noï caäu ñi vaéng, toâi luïc caû ra, ñeám caån

- 1070 -

thaän taát caû môùi coù naêm traêm saùu möôi maáy baøi. Coù leõ naøo roøng raõ

hai ba naêm trôøi, môùi ñöôïc coù maáy tôø aáy aø? Cöù yù toâi thì, baét ñaàu töø

ngaøy mai, caäu haõy hoài taâm laïi, moãi ngaøy phaûi vieát theâm maáy tôø, tuy

khoâng nhaát ñònh ngaøy naøo cuõng coù, nhöng caäu phaûi laøm sao cho deã

coi môùi ñöôïc.

Baûo Ngoïc nghe noùi, töï mình soaùt laïi moät löôït, thì thöïc khoâng theå

naøo ñaép ñieám cho qua ñöôïc, lieàn noùi:

- Baét ñaàu töø ngaøy mai, moãi ngaøy toâi phaûi vieát moät traêm chöõ môùi

ñöôïc.

Noùi xong ñi nguû. Hoâm sau trôû daäy, röûa maët goäi ñaàu xong, Baûo

Ngoïc lieàn ngoài vieát chöõ ôû döôùi cöûa soå. Giaû maãu khoâng thaáy Baûo Ngoïc

ñeán, töôûng laø oám, lieàn sai ngöôøi sang hoûi. Baûo Ngoïc ñeán chaøo Giaû

maãu, noùi:

- Vì chaùu baän vieát taäp, neân ñeán haàu muoän.

Giaû maãu nghe noùi xieát ñoãi vui möøng, daën doø:

- Töø nay chaùu cöù chaêm chæ vieát chöõ ñoïc saùch, khoâng phaûi sang

haàu ta cuõng ñöôïc. Chaùu ñeán trình vôùi meï chaùu bieát.

Baûo Ngoïc nghe noùi, sang trình Vöông phu nhaân bieát.

Vöông phu nhaân noùi:

- Luùc ra traän môùi maøi giaùo thì coøn aên thua gì. Baây giôø cuoáng leân,

ngaøy naøo cuõng ñoïc ñoïc vieát vieát, thì lieäu ñöôïc bao nhieâu? Kheùo cöù doàn

daäp maõi laïi sinh oám ñaáy thoâi.

Baûo Ngoïc ñaùp:

- Khoâng sao ñaâu.

Giaû maãu cuõng sôï Baûo Ngoïc sinh oám. Baûo Thoa, Thaùm Xuaân ñeàu

cöôøi noùi:

- Xin cuï ñöøng lo, saùch thì caùc chaùu khoâng theå ñoïc hoä ñöôïc anh aáy,

nhöng chöõ thì caùc chaùu coù theå vieát hoä ñöôïc. Moãi ngaøy chuùng chaùu moãi

ngöôøi vieát hoä anh aáy moät baøi, ñeå ñaép ñieám cho qua luùc naøy laø xong.

Moät laø ñeå oâng khoûi giaän, hai laø anh aáy cuõng khoâng ñeán noãi doàn daäp

sinh ra oám.

Giaû maãu nghe noùi gaät ñaàu cöôøi.

Ñaïi Ngoïc nghe noùi Giaû Chính saép veà, theá naøo cuõng hoûi ñeán vieäc

hoïc haønh cuûa Baûo Ngoïc, nhöng maáy laâu nay Baûo Ngoïc vaãn leâu loång,

- 1071 -

chaéc khi hoûi ñeán seõ bò quôû phaït. Vì theá, Ñaïi Ngoïc ra veû ueå oaûi khoâng

nhaéc ñeán vieäc môû thi xaõ vaø cuõng khoâng ruû reâ vieäc gì nöõa. Thaùm Xuaân

vaø Baûo Thoa moãi ngaøy vieát moät baøi chöõ chaân phöông ñöa cho Baûo

Ngoïc. Chính Baûo Ngoïc haøng ngaøy cuõng coá gaéng vieát ñeán hai, ba traêm

chöõ. Ñeán cuoái thaùng ba, doàn caû soá chö&otilde; laïi ñaõ ñöôïc raát nhieàu. Hoâm ñoù

tính ra neáu ñöôïc theâm naêm chuïc baøi nöõa, thì cuõng ñaép ñieám ñöôïc roài.

Ngôø ñaâu Töû Quyeân ñeán, ñöa cho moät cuoän. Baùo Ngoïc môû ra xem, thaáy

cuoän giaáy vieát loái chöõ nhoû cuûa hoï Chung vaø hoï Vöông(1) baèng thöù giaáy

trôn gioáng heät nhö loái chöõ cuûa mình. Baûo Ngoïc möøng quaù, vaùi Töû

Quyeân moät caùi, roài ñeán taän nôi taï ôn. Sau ñoù Töông Vaân, Baûo Caàm

cuõng vieát maáy baøi ñöa ñeán. Doàn laïi, tuy khoâng vieát ñuû soá nhöng cuõng

coù theå nheå nhoùa ñöôïc roài. Baûo Ngoïc ñaõ yeân taâm. Laïi ñem nhöõng saùch

caàn phaûi ñoïc, oân laïi maáy laàn.

Baûo Ngoïc ñang luùc gaéng coâng hoïc haønh, thì moät giaûi ven beå coù

nöôùc daâng, nhaân daân bò naïn ngaäp luït, quan ñòa phöông taâu leân, vua

truyeàn chæ xuoáng cho Giaû Chính tieän ñöôøng ñeán ñaáy tra xeùt vaø phaùt

chaån. Nhö theá tính ra phaûi ñeán cuoái muøa ñoâng môùi veà Kinh ñöôïc, Baûo

Ngoïc bieát tin laïi gaùc chuyeän ñoïc saùch vieát chöõ, roài cöù chôi traøn nhö

cuõ.

Nhaân gaëp buoåi cuoái xuaân, Töông Vaân ngoài buoàn, troâng thaáy hoa

lieãu phaáp phôùi, lieàn laøm moät baøi tieåu töø, theo ñieäu “Nhö moängleänh”.

Naøo phaûi nhung theâu môùi raéc;

Reøm cuoán nöûa chöøng thôm saëc.

Tay tieân nhaët ñem veà,

Quyeân khoùc yeán hôøn cuõng maëc.

Giöõ chaët! Giöõ chaët!

Ñöøng ñeå xuaân ñi nôi khaùc.

***

Phaûi chaêng laø böùc nhung theâu(2)

Höông muø lô löûng nhöôøng treo nöûa reøm.

Tay naøy thoaên thoaét nhaët xem,

Laøm cho quyeân khoùc yeán ghen suoát ngaøy.

(1) Döôùi caùc baøi töø, chuùng toâi ñaët theâm theå luïc baùt ñeå caùc baïn ñoïc thöôûng thöùc.

(2) Kinh ñeå caàu bình an soáng laâu.

- 1072 -

Thoâi thoâi ta giöõ chaët tay,

Chuùa xuaân kheùo laïi ñi ngay ñoù maø!

Laøm xong, Töông Vaân raát laø ñaéc yù, laáy tôø giaáy vieát ra, ñöa cho

Baûo Thoa xem, roài laïi ñi tìm Ñaïi Ngoïc, Ñaïi Ngoïc xem xong, cöôøi noùi:

- Hay ñaáy! Vöøa môùi vöøa lyù thuù.

- Maáy laàn thi xaõ cuûa chuùng ta chöa laøm töø. Ngaøy mai chò cho môû

thi xaõ laøm töø, chaúng môùi hay sao?

Ñaïi Ngoïc cao höùng noùi:

- Coâ noùi phaûi ñaáy. Hoâm nay gaëp luùc ñeïp trôøi, sao chuùng ta khoâng

laøm ngay.

- Cuõng ñöôïc.

Noùi xong Ñaïi Ngoïc baûo saém söûa maáy moùn aên, roài sai ngöôøi ñi

môøi caùc nôi.

Ñaïi Ngoïc, Töông Vaân ñaõ nghó saün ñaàu baøi laø “lieãu nhöù” (boâng hoa

lieãu) vaø haïn phaûi theo maáy ñieäu töø, vieát xong daùn leân töôøng. Moïi

ngöôøi ñeán xem thì thaáy: Ñaàu baøi laø “lieãu nhöù” haïn phaûi theo maáy tieåu

ñieäu ñaõ ñònh tröôùc. Roài hoï ñeàu xem baøi töø cuûa Töông Vaân, cuøng nhau

khen ngôïi moät luùc.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Loái töø naøy toâi laøm xoaøng laém, nhöng cuõng phaûi noùi nhaûm vaäy.

Roài moïi ngöôøi ñeán gaép thaêm. Baûo Thoa gaáp ñöôïc ñieäu “Laâm

giang tieân”; Baûo Caàm gaép ñöôïc ñieäu “Taây giang nguyeät”; Thaùm Xuaân

gaép ñöôïc ñieäu “Nam kha töø”; Ñaïi Ngoïc gaép ñöôïc ñieäu “Ñöôøng ña leänh”;

Baûo Ngoïc gaép ñöôïc ñieäu “Ñieäp luyeán hoa”; Töû Quyeân ñoát moät neùn

“Moäng ñieàm höông”. Moïi ngöôøi baét ñaàu suy nghó laøm töø.

Moät luùc Ñaïi Ngoïc laøm xong vaø vieát ra. Roài ñeán Baûo Caàm cuõng voäi

vieát luoân. Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Toâi cuõng laøm xong roài, chôø xem cuûa caùc chò ñaõ, roài ñeán cuûa toâi.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Sao höông hoâm nay chaùy nhanh theá? Toâi môùi laøm ñöôïc nöûa baøi.

Laïi hoûi Baûo Ngoïc:

- Anh ñaõ laøm xong chöa?

Baûo Ngoïc tuy ñaõ laøm ñöôïc moät ít, vì töï xeùt laø khoâng hay, laïi xoùa

caû ñi ñeå laøm baøi khaùc; nhöng quay laïi nhìn thì höông ñaõ chaùy heát.

- 1073 -

Boïn Lyù Hoaøn cöôøi noùi:

- Chuù Baûo laïi thua roài. Coøn coâ Tieâu Khaùch theá naøo?

Thaùm Xuaân nghe noùi, lieàn vieát ra. Moïi ngöôøi ñeán xem treân giaáy,

chæ môùi ñöôïc nöûa baøi theo ñieäu “Nam kha töø”:

Daây ñaâu treo lô löûng,

Sôïi kheùo ruû loøng thoøng.

Buoäc buoäc xe xe cuõng khoù loøng,

Thoâi ñaønh chia caùc ngaû nam baéc taây ñoâng!

Trô ñaây nhöõng sôïi loøng thoøng,

Keùo veà buoäc laïi khoù loøng laém thay!

Lieàu cho nam baéc ñoâng taây

Chia lìa caùc ngaû thì ñaây cuõng ñaønh.

Lyù Hoaøn cöôøi noùi:

- Cuõng hay ñaáy. Sao khoâng laøm noát ñi?

Baûo Ngoïc thaáy höông chaùy heát roài, ñaønh boû buùt xuoáng, xin thua,

chöù khoâng chòu mieãn cöôõng laøm chieáu leä, roài ñeán xem nöûa baøi cuûa

Thaùm Xuaân. Thaáy chöa laøm xong, Baûo Ngo�>&nb�c cao höùng, caàm buùt vieát

tieáp:

Rôi xuoáng chaøng ñöùng tieác,

Bay veà thieáp bieát thoâi.

Tieát muoän maøng oanh böôùm buøi nguøi,

Sang xuaân duø gaëp, ñaõ caùch moät naêm roài.

Tieác chi caùi phaän leânh ñeânh,

Bay veà mình bieát cho mình ñaáy thoâi.

Oanh buoàn böôùm meät laém roài,

Xuaân sau duø gaëp cuõng ngoaøi moät naêm!

Moïi ngöôøi cöôøi noùi:

- Chính baøi cuûa mình khoâng laøm noåi laïi ñi laøm hoä ngöôøi. Duø coù

hay cuõng khoâng ñaùng keå.

Sau ñoù xem ñeán baøi cuûa Ñaïi Ngoïc laø moät khuùc “Ñöôøng ña leänh”.

- 1074 -

Baõi hoa phaán rôi traøn,

Laàu yeán höông ñaõ taøn.

Quaû caàu bay noái tieáp töøng ñoaøn,

Xieâu daït khaùc chi ngöôøi meänh baïc.

Coøn chi aân aùi ñoaøn loan.

Caây coû cuõng bieát saàu,

Tuoåi xuaân ñeán baïc ñaàu,

Thöông kieáp naøy ai bieát ai ñaâu.

Theo haún gioù ñoâng xuaân cuõng maëc,

Thoâi ñi thaúng, ôû chi laâu!

Phaán rôi naøo baõi traêm hoa,

Naøo laàu yeán töû höông maø coøn ñaâu?

Haøng ñoaøn haøng ñoäi theo nhau,

Kìa ai thaû nhöõng quaû caàu naøy ñaây?

Moûng manh troâi daït thaân naøy,

Uoång coâng gaén boù thieät ngaøy phong löu!

Coû caây aâu cuõng raàu raàu,

Tuoåi xanh aâu cuõng baïc ñaàu ñeán nôi.

Kieáp naøy thoâi theá thì thoâi,

Ai ngöôøi naâng laáy ai ngöôøi boû rôi!

Gioù ñoâng ñaønh gaû cho roài.

Ñi thì ñi haún ñoaùi hoaøi laøm chi!

Moïi ngöôøi xem xong ñeàu gaät ñaàu thôû daøi:

- Baøi naøy laøm buoàn quaù, nhöng raát hay.

Laïi xem baøi “Taây giang nguyeät” cuûa Baûo Caàm:

Vöôøn Haùn laàu hoàng laùc ñaùc,

Ñeâ Tuøy saéc luïc meânh moâng.

Söï nghieäp ba xuaân gaëp gioù ñoâng,

Hoa mai vöøng nguyeät cuõng laø khoâng.

Maáy choã hoa rôi ñoû oái,

Nhaø ai reøm tuyeát höông noàng.

- 1075 -

Giang nam, giang baéc caûnh cuøng chung,

Luoáng ñeå ngöôøi xa chaïnh loøng!

Lô thô vöôøn Haùn buoàn thay,

Ñeâ Tuøy man maùc hoa bay ngaøn truøng.

Vieäc xuaân giaû maëc gioù ñoâng,

Traêng hoa laø moät giaác noàng ñaáy thoâi.

Maáy nôi hoa ruïng saân ngoaøi?

Nhaø ai reøm tuyeát ñöôïm muøi höông thôm.

Cuøng chung moät caûnh baéc nam,

Maø ngöôøi ly bieät buoàn caøng buoàn theâm!

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi noùi:

- Baøi naøy thanh ñieäu raát laø bi traùng. Hai caâu “maáy choã” vaø “nhaø

ai “ raát hay.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Nhöng vaãn khoâng khoûi buoàn chaùn. Toâi nghó boâng hoa lieãu vaãn

laø moät thöù moûng manh khoâng baùm vaøo ñaâu, nhöng cöù yù toâi, phaûi noùi

cho noù toát thì môùi thoaùt ñöôïc saùo cuõ. Vì theá toâi taïm ñaët moät baøi, chöa

chaéc ñaõ hôïp ñöôïc yù chò em.

Moïi ngöôøi cöôøi:

- Ñöøng noùi nhuõn quaù, chaéc laø hay haún, haõy ñeå cho chuùng toâi

thöôûng thöùc.

Ñaây laø moät baøi theo hieäu “Laâm giang tieân”.

Baïch ngoïc tröôùc theàm xuaân bieát muùa,

Gioù ñoâng kheùo cuoán ñeàu ñeàu!

Tröôùc theàm xuaân bieát muùa may,

Gioù ñoâng cuoán raûi hoa naøy khaép nôi.

Töông Vaân cöôøi noùi ngay:

- Caâu “Gioù ñoâng kheùo cuoán ñeàu ñeàu” hay quaù! Moät caâu naøy cuõng

ñaõ hôn haún ngöôøi ta roài.

Ong böôùm haøng ñaøn löôïn daäp dìu,

Nôõ ñeå buïi thôm vuøi daäp.

- 1076 -

Bao phen doøng nöôùc troâi theo,

Muoân sôïi tô maønh naøo khaùc tröôùc.

Hôïp tan maëc böôùc gieo neo,

Xuaân chôù cöôøi ta gioáng treo leo.

Nhôø gioù ñöa leân maõi,

Treân maây ngaát ngöôûng treøo.

Böôùm ong nhao nhaùc bay hoaøi,

Ñaâu theo doøng nöôùc? Ñaâu vuøi buïi thôm?

Muoân daây nghìn sôïi veïn toaøn,

Cuõng ñaønh khi hôïp khi tan tha hoà!

Ñöøng cöôøi laø gioáng chô vô,

Maây xanh leân vuùt ta nhôø gioù ñoâng.

Moïi ngöôøi voã baøn khen hay, ñeàu noùi:

- Thöïc laø noùi traùi ñi raát kheùo! Baøi naøy chaéc laø hôn caû. Gioïng ñieäu

trìu meán buoàn raàu, phaûi nhöôøng cho Tieâu Töông töû; tình töù vui veû

thuøy mî, laïi laø coâ Chaàm Haø; coøn Tieåu Tieát (Baûo Caàm) vaø Tieâu Khaùch

thì hoâm nay thi hoûng, phaûi chòu phaït roài.

Baûo Caàm cöôøi noùi:

- Coá nhieân chuùng toâi xin chòu phaït. Nhöng khoâng bieát ngöôøi noäp

quyeån traéng phaûi phaït theá naøo?

Lyù Hoaøn noùi:

- Chôù voäi, nhaát ñònh phaûi phaït thaät naëng ñeå laøm neà neáp cho laàn

sau.

Noùi chöa döùt lôøi, thì treân ngoïn truùc ngoaøi cöûa soå coù moät tieáng

ñoäng, nhö laø caùnh cöûa soå rôi. Moïi ngöôøi ñeàu giaät mình. A hoaøn chaïy

ra nghe boïn haàu nhoû ôû ngoaøi reøm noùi:

- Coù moät caùi dieàu con böôùm lôùn, maéc ôû treân ngoïn truùc.

Caùc a hoaøn cöôøi noùi:

- Caùi dieàu ñeïp quaù, khoâng bieát cuûa nhaø ai thaû ñöùt daây bay laïi ñaây.

Chuùng ta laáy xuoáng ñi.

Baûo Ngoïc ra xem, cöôøi noùi:

- Toâi nhaän ra caùi dieàu naøy roài. Ñoù laø coâ Kieàu Yeân ôû dinh baùc Caû

- 1077 -

beân kia thaû ñaáy. Laáy xuoáng mang traû cho coâ aáy.

Töû Quyeân cöôøi noùi:

- Coù leõ naøo thieân haï khoâng ai coù, chæ moät coâ aáy coù caùi dieàu nhö

theá? Toâi khoâng keå, haõy laáy xuoáng ñaõ.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Chò Töû Quyeân heïp hoøi quaù. Chuùng ta ai cuõng coù roài, laïi ñi laáy

cuûa ngöôøi ta, khoâng sôï mang tieáng aø?

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Phaûi ñaáy. Mang dieàu cuûa chuùng ta ra ñaây thaû cho heát caùi ñen

ñuûi ñi.

Töû Quyeân voäi sai boïn a hoaøn caàm caùi dieàu ra cöûa vöôøn giao cho

baø giaø ñi tröïc nhaät, daën coù ai ñeán hoûi,seõ traû ngöôøi ta.

Boïn a hoaøn chæ chôø nghe noùi thaû dieàu, lieàn ba chaân boán caúng

chaïy ngay ñi laáy caùi dieàu myõ nhaân ñeán. Roài ñöùa baéc caùi ñoàn cao; ñöùa

buoäc caùi gaïc ba vaøo caàn; ñöùa thì thaû. Boïn Baûo Thoa ñöùng ôû tröôùc cöûa,

sai a hoaøn tìm choã ñaát roäng ôû ngoaøi saân thaû leân. Baûo Caàm cöôøi noùi:

- Caùi dieàu aáy cuûa chò khoâng baèng caùi dieàu Phöôïng Hoaøn vaãy caùnh

cuûa chò Ba ñeïp hôn.

Baûo Thoa cöôøi noùi: “Ñuùng ñaáy”. Nhaân quay laïi cöôøi baûo Thuùy Maëc:

- Coâ veà laáy caùi dieàu cuûa nhaø coâ mang ñeán ñaây maø thaû.

Baûo Ngoïc cuõng cao höùng, baûo ñöùa haàu nhoû:

- Veà nhaø ñem caùi dieàu con caù cuûa giaø Laïi Ñaïi cho hoâm tröôùc ñeán

ñaây.

Ñöùa haàu nhoû ñi moät luùc, veà ngöôøi khoâng, cöôøi noùi:

- Hoâm qua chò Tình Vaõn ñem thaû ñaõ maát roài.

Baûo Ngoïc noùi:

- Toâi chöa ñöôïc thaû laàn naøo.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Nhöng maø chò aáy cuõng ñaõ thaû cho anh heát vaän ñen laø ñöôïc roài.

Baûo Ngoïc noùi:

- Thoâi veà laáy caùi dieàu con cua ra ñaây vaäy.

Haàu nhoû ñi moät luùc roài cuøng maáy ngöôøi khieâng moät caùi dieàu hình

myõ nhaân vaø caû cuoän daây ñeán, noùi:

- 1078 -

- Chò Taäp Nhaân baûo: caùi dieàu con cua hoâm qua ñaõ cho caäu Ba roài.

Caùi dieàu naøy la�.

Baûo Ngoïc xem kyõ moät luùc, thaáy caùi dieàu myõ nhaân laøm raát kheùo,

trong buïng raát thích, lieàn baûo thaû leân.

Baáy giôø dieàu cuûa Thaùm Xuaân cuõng ñaõ mang ñeán. Thuùy Maëc cuøng

maáy a hoaøn ñöông thaû ôû treân söôøn nuùi. Baûo Caàm sai a hoaøn thaû moät

caùi dieàu con dôi. Baûo Thoa cuõng cho thaû moät caùi dieàu keát hình baûy

con nhaïn. Chæ coù caùi dieàu myõ nhaân cuûa Baûo Ngoïc thaû khoâng leân ñöôïc.

Baûo Ngoïc baûo boïn a hoaøn khoâng bieát thaû, töï mình ra thaû moät luùc laâu,

dieàu chæ leân cao baèng noùc nhaø, roài laïi rôi xuoáng. Baûo Ngoïc töùc quaù

toaùt caû moà hoâi traùn ra. Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi. Baûo Ngoïc vöùt ngay xuoáng

ñaát troû vaøo caùi dieàu, noùi:

- Neáu maøy khoâng phaûi laø dieàu myõ nhaân thì ta giaäm moät caùi naùt

ra roài.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Ñoù laø vì daây treân ñaàu buoäc khoâng ñuùng. Ñöa cho ngöôøi ta ñoåi ñi,

seõ thaû ñöôïc ngay. Haõy laáy moät caùi khaùc ñem ra maø thaû.

Baûo Ngoïc sai ngöôøi thuoäc laïi daây, laïi sai ñi laáy caùi dieàu khaùc ñeán.

Moïi ngöôøi ñeàu ngöûa maët leân nhìn maáy caùi dieàu ñöông bay ôû treân

khoâng.

Boïn a hoaøn laïi ñöa caùc moùn aên ñeán. Töû Quyeân cöôøi baûo Ñaïi Ngoïc:

- Luùc naøy thích laém, coâ laïi maø thaû ñi.

Ñaïi Ngoïc laáy khaên loùt tay naém daây ñeå thaû, quaû nhieân gioù raát to,

vöøa buoâng cuoän daây ra, lieàn nghe thaáy soaït moät tieáng, töùc thì daây heát.

Ñaïi Ngoïc môøi moïi ngöôøi ñeán thaû. Ai naáy ñeàu noùi:

- Chuùng toâi ai cuõng coù caû, coâ cöù thaû tröôùc ñi.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Thaû cuõng thuù ñaáy, nhöng toâi khoâng nôõ loøng naøo.

Lyù Hoaøn noùi:

- Thaû dieàu coát ñeå vui, cho neân môùi noùi laø thaû caùi ñen ñuûi. Coâ cöù

thaû nhieàu, cho noù mang heát caû beänh cuûa coâ ñi môùi ñöôïc.

Töû Quyeân noùi:

- Coâ toâi heïp hoøi quaù, caû naêm chaúng thaû ñöôïc maáy caùi, nay laïi baûo

laø ñau loøng. Thoâi, coâ khoâng thaû thì toâi thaû vaäy.

- 1079 -

Noùi xong, lieàn giaät laáy caùi keùo taây nhoû trong tay Tuyeát Nhaïn, caét

soaït moät caùi, ñöùt daây, noùi:

- Cho maøy ñi, roài mang taát caû caùc beänh ñi theo.

Caùi dieàu vuø vuø theo gioù bay leân. Luùc ñaàu troâng thaáy dieàu chæ baèng

quaû tröùng gaø, chôùp maét chæ coøn moät ñieåm ñen baèng ngoâi sao, sau

khoâng troâng thaáy gì caû. Moïi ngöôøi ñeàu ngaång leân noùi:

- Thích quaù, thích quaù !

Baûo Ngoïc noùi:

- Ñaùng tieác! Khoâng bieát noù rôi vaøo ñaâu? Rôi vaøo nôi ñoâng ngöôøi,

treû con nhaët ñöôïc coøn khaù; baèng nhö rôi xuoáng nôi ñoàng khoâng hoang

vaéng, khoâng moät boùng ngöôøi, thaät toâi cuõng laáy laøm aâm thaàm cho noù.

Söïc nhôù ra, giaù ta thaû theá naøy, maø cho hai caùi ñi theo laøm baàu laøm

baïn thì hay.

Roài cuõng laáy keùo caét daây cho noù bay ñi.

Thaùm Xuaân ñöông ñònh caét daây caùi dieàu phöôïng hoaøng cuûa mình,

chôït nhìn thaáy moät caùi dieàu phöôïng hoaøng ñang bay leân trôøi, lieàn noùi:

- Khoâng bieát caùi kia cuûa ai?

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- Coâ cöù caét caùi cuûa coâ ñi, xem noù quaán laïi vôùi nhau theá naøo?

Noùi xong, thaáy caùi dieàu phöôïng hoaøng naøy daàn daàn bay saùt laïi

chaäp vaøo caùi dieàu phöôïng hoaøng kia. Moïi ngöôøi ñöông ñònh ruùt daây

laïi, thaáy caùi dieàu kia cuõng ruùt daây. Hai caùi ñöông quaán vôùi nhau, laïi

thaáy moät caùi dieàu thaät to, coù chöõ “Hyû” long lanh, coù caû saùo vang leân

nhö tieáng chuoâng treân löng chöøng trôøi, bay daàn saùt laïi. Moïi ngöôøi noùi:

- Ñeå cho caùi naøy quaán vaøo, haõy höôïm keùo veà. Caû ba caùi quaán vaøo

nhau môùi thích.

Quaû nhieân caùi dieàu chöõ “Hyû” quaán vaøo hai dieàu phöôïng hoaøng. Ba

caùi cöù ñaûo tít muø, ñeàu ñöùt caû daây roài vuø vuø bay ñi caû. Moïi ngöôøi ñöùng

xem voã tay cöôøi:

- Thuù thaät! Khoâng bieát caùi dieàu chöõ “Hyû” laø cuûa nhaø ai, laïi ñaâm

ngay vaøo?

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Dieàu cuûa toâi ñaõ thaû roài. Toâi meät laém, phaûi veà nghæ thoâi.

- 1080 -

Baûo Thoa noùi:

- Ñôïi chuùng toâi thaû xong, cuøng veà moät theå.

Xem