Hong Lau Mong 31_40

Hoàng Laâu Moäng

Hoài thöù ba möôi moát

Xeù tan caùi quaït, nghìn vaøng mua laáy moät traän cöôøi

Ñieàm öùng kyø laân, hai sao(1) gaëp nhau khi ñaàu baïc

- 444 -

Taäp Nhaân thaáy mình khaïc maùu töôi ra ñaát thì laïnh haún moät nöûa

ngöôøi. Coâ ta thöôøng ngaøy nghe ngöôøi ta noùi: “Luùc treû maø thoå huyeát,

thì seõ cheát non, coù soáng chaêng nöõa, cuõng laø ngöôøi boû ñi”. Nghó vaäy,

nhöõng chuyeän mong öôùc veû vang sung söôùng mai sau, baát giaùc laïnh

haún nhö ñoáng tro taøn, nöôùc maét coâ ta ôû ñaâu laïi roøng roøng chaûy xuoáng.

Baûo Ngoïc thaáy Taäp Nhaân khoùc, buïng cuõng chua xoùt, lieàn hoûi:

- Chò thaáy trong ngöôøi theá naøo?

Taäp Nhaân cöôøi göôïng:

- Ngöôøi toâi vaãn khoûe, coù vieäc gì ñaâu?

Baûo Ngoïc ñònh laäp töùc sai ngöôøi haâm röôïu, laáy huyeát sôn döông

vaø thuoác vieân leâ ñoäng ñeán. Taäp Nhaân keùo tay laïi, cöôøi noùi:

- Vieäc khoâng caàn maø caäu cöù laøm nhoän leân, phieàn ñeán moïi ngöôøi,

(1) Sao Ngöu Lang vaø sao Chöùc Nöõ.

roài hoï laïi oaùn toâi laø noâng noåi. Baây giôø khoâng ai hay caû, caäu cöù laøm oàn

leân, ngöôøi ta bieát thì caäu vaø toâi ñeàu khoâng hay ho gì. Ngaøy mai caäu

neân cho moät ñöùa beù ñi môøi oâng lang hoï Vöông cho toâi uoáng moät

thang thuoác laø khoûi. Nhö theá thì khoâng ai bieát, chaúng hôn hay sao?

Baûo Ngoïc nghe noùi coù lyù, lieàn thoâi khoâng goïi ai, töï mình ñeán baøn,

roùt cheùn nöôùc ñöa cho Taäp Nhaân suùc mieäng.

Taäp Nhaân bieát Baûo Ngoïc khoâng ñaønh daï, neáu khoâng ñeå caäu ta

chaêm soùc mình, chaéc seõ khoâng nghe, laïi laøm baän roän ñeán ngöôøi khaùc,

chi baèng cöù ñeå maëc keä ñaáy. Vì theá Taäp Nhaân ngoài töïa treân giöôøng,

maëc cho Baûo Ngoïc phuïc dòch.

Trôøi vöøa saùng, Baûo Ngoïc khoâng kòp röûa maët chaûi ñaàu, voäi maëc aùo

ñi môøi Vöông Teá Nhaân. Vöông ñeán, hoûi caën keõ ñaàu ñuoâi, bieát nguyeân

do beänh naøy chaúng qua bò thöông toån chuùt ít thoâi. Vöông lieàn cho ít

thuoác vieân, chæ baûo caùch duøng, caùch uoáng vaø xoa. Baûo Ngoïc nhôù laáy,

veà trong vöôøn cöù theo theá ñieàu trò.

Hoâm aáy chính laø tieát Ñoan döông, ngöôøi ta duøng caønh ngaûi treo

cöûa vaø buøa daáu ñeo tay. Ñuùng giôø Ngoï, Vöông phu nhaân söûa tieäc röôïu

môøi meï con hoï Tieát ñeán aên teát. Baûo Ngoïc thaáy Baûo Thoa laõnh ñaïm,

khoâng troø chuyeän vôùi mình, bieát laø vì vieäc hoâm noï. Vöông phu nhaân

thaáy Baûo Ngoïc buoàn chaùn, cho laø vì vieäc Kim Xuyeán hoâm tröôùc, coù yù

beõn leõn, neân khoâng muoán hoûi. Ñaïi Ngoïc thaáy Baûo Ngoïc ngoài thöø ra

ñaáy, cho laø vì hoâm noï coù loãi vôùi Baûo Thoa, trong buïng khoù chòu, cho

neân daùng ngöôøi ueå oaûi. Phöôïng Thö thì vì chieàu hoâm tröôùc Vöông phu

nhaân keå laïi cho nghe chuyeän Baûo Ngoïc vôùi Kim Xuyeán, bieát laø Vöông

phu nhaân khoâng vui, khi naøo mình coøn daùm cöôøi noùi, neân laúng laëng

theo Vöông phu nhaân, baûo gì laøm naáy. Chò em Ngheânh Xuaân thaáy ai

naáy buoàn teû, thì cuõng khoâng vui. Vì theá hoï ngoài moät luùc roài taûn ñi

moãi ngöôøi moãi ngaû.

Ñaïi Ngoïc xöa nay chæ thích tan chöù khoâng thích tuï, ñieàu ñoù cuõng

coù lyù, Ñaïi Ngoïc noùi: “Ngöôøi ta coù hoïp thì phaûi coù tan, luùc hoïp thì vui,

ñeán khi tan, thì traùnh sao khoûi buoàn? Ñaõ buoàn thì ñaâm ra thöông

nhôù, chi baèng khoâng hoïp nöõa laø hôn. Cuõng nhö ñoùa hoa, khi nôû thì

ngöôøi ta yeâu meán, ñeán khi taøn caøng khieán ngöôøi ta thöông tieác,

chaúng thaø ñöøng nôû laø hôn”. Vì theá khi ngöôøi ta cho laø vui, thì coâ ta

laïi ñaâm ra buoàn. Tính tình Baûo Ngoïc laïi chæ muoán cho ngöôøi thöôøng

- 445 -

hoïp maø ñöøng tan, hoa thöôøng nôû maø ñöøng taøn; ñeán khi tieäc tan hoa

taøn, duø coù thöông tieác muoân phaàn, cuõng khoâng theå keùo laïi. Vì theá böõa

tieäc hoâm nay moïi ngöôøi ñeàu cuït höùng ra veà, Ñaïi Ngoïc thì khoâng sao,

nhöng Baûo Ngoïc laïi raát buoàn raàu, veà buoàng than daøi thôû vaén.

Vöøa khi Tình Vaên ñem quaàn aùo laïi cho Baûo Ngoïc thay, ñaùnh rôi

caùi quaït xuoáng ñaát, laøm gaõy moät nan xöông.

Baûo Ngoïc lieàn maéng:

- Ñoà ngu! Ñoà ngu! Khoâng bieát sau naøy laøm aên ra theá naøo? Mai

kia chò moät mình ñöông laáy cô nghieäp, khoâng leõ vieäc gì cuõng khoâng

suy tröôùc tính sau hay sao?

Tình Vaên cöôøi nhaït:

- Caäu Hai ñoä naøy ñaâm ra noùng naåy quaù, cuõng neân neå maët nhau

moät tí. Hoâm noï caäu ñaõ ñaùnh chò Taäp Nhaân, hoâm nay laïi xoi moùi caû

toâi. Muoán ñaám ñaù ai laø tuøy ôû caäu. Toâi chæ ñaùnh rôi moät caùi quaït thoâi,

coù phaûi vieäc lôùn lao gì cho cam. Khi tröôùc bieát bao nhieâu ngöôøi ñaùnh

rôi ñaùnh vôõ: naøo bình pha leâ, naøo baùt maõ naõo, chaúng thaáy caäu gaét

bao giôø; nay coù caùi quaït maø caäu laøm ra nhö vaäy? Neáu khoâng baèng

loøng thì caäu ñuoåi ngay chuùng toâi ñi, tìm ngöôøi khaùc gioûi thaïo hôn ñeán

haàu roài cho chuùng toâi ra, moãi ngöôøi moãi ngaû, chaúng hay hôn sao?

Baûo Ngoïc nghe noùi, töùc run ngöôøi leân, noùi:

- Chò khoâng phaûi lo, roài cuõng coù ngaøy moãi ngöôøi moãi ngaû.

Taäp Nhaân ôû beân kia nghe thaáy, voäi chaïy ra noùi vôùi Baûo Ngoïc:

- Töï döng voâ côù, sao laïi nhö theá? Toâi ñaõ baûo maø, heã vaéng toâi luùc

naøo laø y nhö coù chuyeän.

Tình Vaên cöôøi nhaït:

- Chò ñaõ bieát theá sao khoâng ñeán mau, ñeå caäu aáy khoûi phaûi sinh

böïc. Töø tröôùc ñeán nay chæ coù moät mình chò laø bieát haàu haï caäu aáy thoâi,

coøn chuùng toâi coù bieát caùi gì ñaâu. Chæ vì chò haàu haï kheùo neân hoâm noï

môùi bò ñaù vaøo buïng! Chuùng toâi vuïng daïi theá naøy, khoâng bieát roài ra seõ

coøn phaïm nhöõng toäi loãi gì!

Taäp Nhaân nghe maáy caâu aáy, vöøa böïc töùc, vöøa xaáu hoå, muoán noùi

laïi, nhöng thaáy Baûo Ngoïc giaän quaù taùi maët laïi, neân ñaønh phaûi dòu lôøi,

noùi:

- 446 -

- Em ôi! Haõy ra ngoaøi kia, ñoù laø chuùng toâi khoâng phaûi vôùi em ñaáy.

Tình Vaên nghe thaáy hai tieáng “Chuùng toâi”, cho ngay laø Taäp Nhaân

muoán noùi coâ ta vôùi Baûo Ngoïc, trong buïng ñaâm ra ghen, lieàn cöôøi nhaït

maáy tieáng:

- Toâi chaû bieát ai laø “Chuùng toâi” caû, ñöøng ñeå toâi phaûi hoå theïn thay

cho ai! Caùc ngöôøi laøm nhöõng vieäc thaàm kín vôùi nhau, giaáu theá naøo

ñöôïc toâi! Toâi cöù noùi thaúng: ngay caùc coâ nhaø naøy cuõng coøn chöa vôùi leân

ñöôïc, huoáng chi chò cuõng nhö toâi, theá maø laïi daùm goïi “Chuùng toâi” aø?

Taäp Nhaân xaáu hoå quaù, tím baàm maët laïi, bieát mình noùi nhaàm.

Baûo Ngoïc noùi:

- Caùc chò ñöùng töùc khí nhau nöõa, ngaøy mai toâi seõ caát nhaéc chò leân.

Taäp Nhaân voäi keùo tay Baûo Ngoïc noùi:

- Chò ta laø ngöôøi hoà ñoà, phaân traàn phaûi traùi laøm gì;. Vaû chaêng caäu

xöa nay laø ngöôøi coù loøng, nhöõng vieäc to hôn nöõa cuõng coøn boû qua, sao

hoâm nay laïi theá?

Tình vaên cöôøi nhaït:

- Toâi voán laø ngöôøi hoà ñoà, ai theøm noùi chuyeän vôùi toâi.

Taäp Nhaân noùi:

- Chò caõi nhau vôùi toâi hay laø caõi nhau vôùi caäu Hai? Neáu laø giaän

toâi thì chò chæ neân noùi toâi thoâi, ñöøng ñaû ñoäng ñeán caäu aáy, neáu giaän

caäu aáy thì khoâng neân noùi aàm leân cho moïi ngöôøi bieát. Vöøa roài toâi

muoán ñeán daøn xeáp, khuyeân giaûi cho eâm cöûa eâm nhaø, theá maø chò laïi

kieám chuyeän vaëc nhau caû vôùi toâi! Chò chaúng ra giaän toâi, cuõng chaúng

ra giaän caäu Hai, cöù baét quaøng baét xieân, heát chuyeän naøy sang chuyeän

noï. YÙ chò ñònh theá naøo? Thoâi toâi khoâng noùi nöõa, ñeå phaàn chò noùi.

Taäp Nhaân lieàn chaïy ra ngoaøi.

Baûo Ngoïc baûo Tình Vaên:

- Chò khoâng caàn phaûi caùu kænh nöõa, toâi ñoaùn ñöôïc buïng chò roài.

Toâi seõ trình vôùi baø: giôø chò ñaõ lôùn, neân cho chò veà, chò coù baèng loøng

khoâng?

Tình Vaên nghe vaäy, trong loøng ñau xoùt, lieàn rôm rôùm nöôùc maét,

noùi:

- Vieäc gì toâi phaûi veà? Caäu gheùt toâi, tìm caùch ñuoåi toâi ñaáy thoâi,

- 447 -

nhö vaäy sao ñaønh?

Baûo Ngoïc noùi:

- Toâi chöa heà thaáy coù chuyeän caõi coï nhau nhö theá naøy bao giôø.

Nhaát ñònh laø chò muoán veà. Toâi seõ trình vôùi baø cho chò veà laø yeân

chuyeän.

Noùi xong ñöùng daäy chöïc ñi ngay.

Taäp Nhaân voäi keùo Baûo Ngoïc laïi noùi:

- Caäu ñònh ñi ñaâu ñaáy?

Baûo Ngoïc noùi:

- Toâi ñi trình baø ñaây.

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Caäu thaät chaúng coù yù töù gì caû! Caäu ñi trình seõ laøm chò aáy xaáu hoå.

Neáu quaû chò aáy muoán veà, thì haõy chôø khi heát haún côn giaän ñaõ, luùc

naøo seõ trình vôùi baø cuõng chöa muoän. Baây giôø caäu cho laø vieäc chính,

haáp taáp ñi trình ngay, chaúng laøm baø sinh nghi hay sao?

Baûo Ngoïc noùi:

- Baø khoâng ngôø ñaâu, toâi seõ noùi roõ laø chò aáy sinh chuyeän ñeå ñoøi veà

ñaáy thoâi.

Tì;nh Vaên khoùc loùc:

- Toâi sinh chuyeän ñeå ñoøi veà bao giôø? Caäu giaän toâi, kieám chuyeän

ñeå doïa naït toâi. Caäu cöù ñi maø trình: toâi thaø ñaäp ñaàu cheát ngay ôû ñaây,

chöù khoâng chòu ra khoûi nhaø naøy.

Baûo Ngoïc noùi:

- Theá môùi laï chöù! Chò khoâng veà, laïi cöù sinh chuyeän loâi thoâi maõi.

Theá naøy toâi khoâng chòu noåi, chò veà ñi cho yeân chuyeän!

Noùi xong nhaát ñònh ñi trình.

Taäp Nhaân thaáy ngaên khoâng noåi, ñaønh phaûi quyø xuoáng. Boïn Bích

Ngaân, Thu Vaân, Xaï Nguyeät thaáy maáy ngöôøi caõi nhau döõ quaù, ñeàu cöù

laúng laëng ñöùng ôû ngoaøi nghe. Sau thaáy Taäp Nhaân quyø xuoáng van xin,

hoï lieàn ruû nhau quyø caû xuoáng. Baûo Ngoïc voäi ñôõ laáy Taäp Nhaân daäy,

thôû daøi moät caùi, ngoài phòch xuoáng giöôøng, baûo moïi ngöôøi ñöùng caû daäy;

roài noùi vôùi Taäp Nhaân:

- 448 -

- Baây giôø baûo toâi laøm theá naøo cho phaûi ñaây? Loøng toâi vôõ raïn caû

roài, coù ai bieát cho ñaâu?

Noùi xong nöôùc maét traøn ra. Thaáy Baûo Ngoïc chaûy nöôùc maét, Taäp

Nhaân cuõng khoùc. Tình Vaên ñöùng beân caïnh cuõng khoùc. Boãng thaáy Ñaïi

Ngoïc ñeán, Tình Vaên lieàn ñi ra.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Kheùo chöa, ngaøy teát coù vieäc gì maø khoùc theá? Hay laø tranh nhau

aên baùnh chöng, roài giaän nhau ñaáy?

Baûo Ngoïc vaø Taäp Nhaân ñeàu cöôøi. Ñaïi Ngoïc noùi:

- Anh Hai ôi, chaû ñôïi anh noùi em cuõng ñaõ bieát caû roài.

Ñaïi Ngoïc laïi voã vaøo vai Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Thöa baø chò daâu, cho em bieát vôùi, taát laø hai anh chò ñöông caõi

nhau, neáu chò noùi vôùi em, em seõ daøn hoøa giuøm cho.

Taäp Nhaân ñaåy Ñaïi Ngoïc ra noùi:

- Thöa coâ, coâ noùi nhaûm gì theá? Toâi ñaây chæ laø moät ñöùa con haàu

thoâi.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Chò baûo chò laø con haàu, nhöng em coi chò nhö laø chò daâu.

Baûo Ngoïc noùi:

- Vaï gì maø em cöù hay khoaùc chuyeän dôû cho chò aáy. Thoâi ñöøng nhö

theá. Neáu ai noùi caâu aáy, em neân ngaên ñi môùi phaûi, theá maø baây giôø laïi

chính töï mieäng em noùi ra.

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Coâ ôi! Coâ khoâng bieát buïng toâi, chæ khi naøo taét thôû, cheát ñi laø

xong chuyeän!

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Chò maø cheát thì khoâng bieát ngöôøi khaùc theá naøo, chöù toâi thì toâi

cuõng phaûi khoùc ñeán cheát thoâi.

Baûo Ngoïc noùi:

- Chò maø cheát thì toâi ñi tu.

Taäp Nhaân noùi:

- Caäu neân ñöùng ñaén moät chuùt. Sao laïi noùi nhaûm theá.

- 449 -

Ñaïi Ngoïc giô hai ngoùn tay leân, bóu moâi cöôøi noùi:

- Hai laàn ñi tu roài ñaáy nheù! Töø giôø trôû ñi, toâi seõ xem, lieäu anh aáy

laøm hoøa thöôïng maáy laàn.

Baûo Ngoïc bieát Ñaïi Ngoïc laïi noùi moùc mình caâu chuyeän hoâm tröôùc,

neân chæ cöôøi thoâi.

o0o

Moät luùc Ñaïi Ngoïc ñi roài, coù ngöôøi ñeán noùi: “Caäu Tieát môøi”. Baûo

Ngoïc ñi ngay, vì bieát Tieát Baøn môøi uoáng röôïu, khoâng theå töø choái ñöôïc.

Maõi chieàu tan tieäc môùi veà. Baûo Ngoïc ñang ngaø ngaø say, laûo ñaûo veà

ñeán saân, thaáy ñaõ ñaët saün caùi giöôøng töïa ñeå hoùng maùt, laïi coù ngöôøi

naèm nguû ngay ñoù. Baûo Ngoïc töôûng laø Taäp Nhaân, lieàn ngoài caïnh

giöôøng lay daäy hoûi: “Ñôõ ñau chöa?” Ngöôøi kia vuøng daäy noùi: “Sao, laïi

coøn goïi toâi laøm gì?”.

Baûo Ngoïc nhìn laïi, khoâng phaûi Taäp Nhaân, maø chính laø Tình Vaên.

Baûo Ngoïc keùo Tình Vaên ngoài beân caïnh, cöôøi noùi:

- Chò caøng ngaøy caøng laøm nuõng quen thaân. Sôùm hoâm nay chò

ñaùnh rôi caùi quaït, toâi noùi vaøi caâu, theá maø chò daùm caõi laïi nhöõng lôøi

nhö vaäy. Chò noùi toâi ñaõ ñaønh, chò Taäp Nhaân coù buïng toát ñeán can, chò

laïi vaëc nhau caû vôùi chò aáy. Chò nghó xem theá coù ñuùng khoâng?

Tình Vaên noùi:

- Noùng nöïc theá naøy, cöù loâi loâi keùo keùo laøm gì theá! Lôõ ra ngöôøi ta

troâng thaáy thì coøn ra laøm sao nöõa! Thaân toâi voán khoâng ñaùng ngoài ôû

ñaây!

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Ñaõ bieát laø khoâng ñaùng thì sao laïi naèm xuoáng ñaây?

Tình Vaên chaúng bieát traû lôøi theá naøo, cöôøi khì moät caùi roài noùi:

- Caäu khoâng ñeán ñaây thì ñöôïc, chöù ñaõ ñeán thì toâi khoâng xöùng

ñaùng. Thoâi toâi daäy ñeå ñi taém röûa ñaây. Chò Taäp Nhaân vaø chò Xaï

Nguyeät ñaõ taém röûa caû roài, toâi seõ goïi laïi cho caäu.

<span color="navy">Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Toâi vöøa môùi uoáng röôïu xong, cuõng muoán röûa. Neáu chò chöa röûa,

thì xaùch nöôùc laïi ñaây, hai chuùng ta cuøng röûa.

Tình Vaên xua tay cöôøi noùi:

- 450 -

- Thoâi! Thoâi! Toâi chaû daùm ñuïng tôùi oâng treû. Coøn nhôù hoâm naøo chò

Bích Ngaân haàu caäu taém röûa, chaúng bieát laøm nhöõng troø gì, cho ñeán hai

ba giôø, chuùng toâi khoâng tieän vaøo ñaáy. Khi taém xong, vaøo xem, thaáy

nöôùc ôû döôùi ñaát, ngaám öôùt caû ñeán chaân giöôøng, ngay treân chieáu cuõng

daàm deà caû nöôùc, chaúng bieát taém röûa ra theá naøo. Chuùng toâi ñaõ cöôøi vôùi

nhau trong maáy hoâm lieàn. Toâi chaúng hôi ñaâu ñi laáy nöôùc, maø caäu

cuõng khoâng caàn taém chung vôùi toâi. Hoâm nay maùt trôøi, toâi cuõng khoâng

taém ñaâu, ñeå toâi ñi muùc moät chaäu nöôùc ñeán caäu röûa maët, chaûi ñaàu thoâi.

Vöøa roài Uyeân Öông ñem cho maáy thöù quaû töôi öôùp trong loï thuûy tinh

kia, caäu baûo hoï mang ñeán cho caäu aên khoâng hôn aø?

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Ñaõ nhö theá, chò khoâng taém, thì ñi röûa tay, mang thöù quaû aáy ñeán

cho toâi aên.

Tình Vaên noùi:

- Ñaõ baûo toâi laø haïng ngu xuaån, caàm caùi quaït cuõng ñaùnh rôi gaõy,

ñaùng ñaâu laáy quaû cho caäu aên, lôõ ra ñaùnh vôõ caû khay, thì laïi caøng to

chuyeän.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Caùc ñoà vaät coát ñeå cho ngöôøi ta duøng thoâi, chò thích ñaäp caùi gì cöù

vieäc maø ñaäp. Chò thích caùi naøy, toâi thích caùi kia, moãi ngöôøi ñeàu coù

moät yù thích. Ví nhö caùi quaït coát laø ñeå quaït, chò thích xeù noù ra maø

chôi thì cöù vieäc xeù, nhöng ñöøng nhaân luùc giaän maø ñem xeù noù ra cho

haû. Cuõng nhö caùi cheùn, caùi khay, coát ñeå ñöïng caùc ñoà vaät, neáu chò

thích nghe tieáng vôõ, thì cöù ñaäp ñi cuõng ñöôïc, ñöøng neân nhaân khi töùc

giaän maø ñaäp. Theá cuõng laø bieát yeâu ñoà vaät ñaáy.

Tình Vaên cöôøi noùi:

- Ñaõ theá caäu ñöa caùi quaït ñaây cho toâi xeù, toâi thích nghe tieáng xeù

laém.

Baûo Ngoïc ñöa caùi quaït cho Tình Vaên. Quaû nhieân “Xoaït” moät tieáng,

caùi quaït bò xeù ra laøm ñoâi, roài cöù “Xoaït xoaït” luoân maáy tieáng nöõa.

Baûo Ngoïc ñöùng caïnh cöôøi noùi:

- Tieáng xeù hay ñaáy! Xeù nöõa maø nghe.

Xaï Nguyeät ôû ñaâu chaïy ñeán, tröøng maét nhìn, gaét leân:

- 451 -

- AÙc nghieät vöøa vöøa chöù!

Baûo Ngoïc giaät ngay laáy caùi quaït ôû tay Xaï Nguyeät, ñöa cho Tình

Vaên. Tình Vaên caàm laáy xeù ra laøm maáy maûnh, roài hai ngöôøi cöôøi aàm

leân.

Xaï Nguyeät noùi:

- Theá laø theá naøo? Laïi ñem caùi quaït cuûa toâi ra laøm troø ñuøa ñaáy aø?

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Chò môû caùi hoäp quaït cuûa toâi ra choïn laáy moät caùi maø duøng. Quí

hoaù gì caùi naøy?

- Ñaõ theá thì mang heát caû quaït ra ñaây ñeå tha hoà cho chò xeù coù

ñöôïc khoâng?

- Chò vaøo mang caû ra ñaây.

- Khoâng khi naøo toâi laøm troø tai aùc nhö theá. Tay chò ta chöa queø

thì töï ñi maø laáy.

Tình Vaên cöôøi roài töïa vaøo giöôøng noùi:

- Giôø toâi meät roài, ngaøy mai laïi xeù.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Ngöôøi xöa coù caâu “Nghìn vaøng khoù mua ñöôïc moät tieáng cöôøi”

maáy caùi quaït coù ñaùng laø bao?

Baûo Ngoïc vöøa noùi vöøa goïi Taäp Nhaân. Taäp Nhaân thay quaàn aùo

chaïy ra. Giai Hueä, moät a hoaøn nhoû ñeán nhaët caùc maûnh quaït raùch

mang ñi, roài moïi ngöôøi ngoài hoùng maùt ôû ñaáy.

O0o

Tröa hoâm sau, Vöông phu nhaân vaø chò em Baûo Thoa, Ñaïi Ngoïc

ñöông ngoài ôû trong buoàng Giaû maãu, coù ngöôøi vaøo trình “Coâ Söû ñeán”.

Moät luùc, Söû Töông Vaân vaø nhieàu a hoaøn, vuù boõ ñi vaøo saân. Boïn Baûo

Thoa, Ñaïi Ngoïc voäi xuoáng theàm ñoùn. Chò em baïn treû haøng thaùng

vaéng maët, baây giôø gaëp nhau, taát nhieân laø vui veû thaân maät. Moät luùc

vaøo trong buoàng, ñi chaøo hoûi moïi ngöôøi.

Giaû maãu lieàn baûo:

- Trôøi noùng nöïc theá naøy, chaùu côûi bôùt quaàn aùo ngoaøi ra.

Töông Vaân voäi ñöùng daäy côûi aùo.

- 452 -

Vöông phu nhaân cöôøi noùi:

- Chaû thaáy ai maëc nhö theá caû. Maëc vaøo ñeå laøm gì?

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Ñoù laø thím Hai baûo chaùu maëc ñaáy, chöù chaùu coù muoán maëc

nhöõng thöù naøy ñaâu!

Baûo Thoa ñöùng caïnh cöôøi noùi:

- Dì khoâng bieát coâ Söû thích maëc caû quaàn aùo cuûa ngöôøi khaùc nöõa

kia ñaáy. Coøn nhôù kyø thaùng ba, thaùng tö naêm ngoaùi, khi coâ aáy ôû ñaây,

ñaõ maëc aùo, ñi caû giaøy, ñeo caû thaét löng cuûa caäu Baûo. Thoaït nhìn,

gioáng heät caäu Baûo, chæ khaùc hai beân tai ñeo hoa thoâi. Coâ aáy ñöùng töïa

ôû sau gheá, laøm cuï töôûng laàm cöù goïi: “Baûo Ngoïc, chaùu laïi ñaây. Caån

thaän khoâng thì caùi ñeøn treo treân kia rôi taøn vaøo maét ñaáy”. Coâ aáy cöù

ñöùng cöôøi, khoâng ñi. Sau moïi ngöôøi khoâng nhòn ñöôïc, cöôøi phaù leân, cuï

cuõng cöôøi noùi: “Noù aên maëc giaû trai caøng deã coi hôn”.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Vieäc aáy ñaõ thaám vaøo ñaâu? Hoài thaùng gieâng naêm tröôùc coâ ta

sang ñaây ôû ñöôïc vaøi ngaøy, trôøi xuoáng tuyeát. Hoâm aáy baø vaø môï ñi leã toå

veà, baø côûi caùi aùo khoaùc loâng vöôøn maøu ñoû ra. Löøa luùc baø khoâng troâng

thaáy, coâ aáy maëc ngay vaøo ngöôøi, vöøa roäng vöøa daøi, laïi laáy caùi khaên

thaét ngang löng, roài ra saân sau cuøng boïn a hoaøn ñaäp tuyeát chôi,

khoâng ngôø tröôït chaân ngaõ, buøn laám khaép ngöôøi.

Noùi xong moïi ngöôøi nhôù laïi chuyeän aáy, ñeàu cöôøi aàm leân.

Baûo Thoa cöôøi hoûi vuù Chu:

- Coâ beù nhaø vuù ñoä naøy coøn hay quaáy nöõa khoâng?

Vuù Chu chæ cöôøi. Ngheânh Xuaân cöôøi noùi:

- Hay quaáy ñaõ ñaønh roài, nhöng toâi laïi gheùt coâ ta hay noùi nhieàu

quaù. Coù khi ñi nguû vaãn coøn laûm nhaûm, heát noùi laïi cöôøi, khoâng bieát

nhöõng chuyeän nhaûm aáy töø ñaâu ñem ñeán.

Vöông phu nhaân noùi:

- Coù leõ baây giôø chaùu ñaõ khaù roài. Ñoä tröôùc nghe noùi coù ngöôøi ñeán

xem maët, theá laø chaùu ñaõ saép söûa veà nhaø choàng roài, leõ naøo laïi coøn nhö

tröôùc.

Giaû maãu hoûi:

- 453 -

- Theá laàn naøy sang chôi, chaùu ñònh ôû laïi hay veà ngay?

Vuù Chu cöôøi noùi:

- Cuï khoâng thaáy coâ aáy ñaõ mang caû quaàn aùo sang ñaây, khi naøo laïi

khoâng ôû chôi maáy ngaøy?

Töông Vaân hoûi:

- Anh Baûo coù ôû nhaø khoâng?

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Coâ aáy chaúng nhôù ai, chæ nhôù caäu Baûo thoâi. Vì hai ngöôøi thích

chôi ñuøa vôùi nhau, theá thì vaãn chöa ñoåi ñöôïc tính hay quaáy.

Giaû maãu noùi:

- Baây giôø caùc chaùu ñaõ lôùn roái ñöøng goïi teân tuïc nhau ra nöõa.

Vöøa noùi xong, thì Baûo Ngoïc chaïy ñeán cöôøi noùi:

- Em Vaân ñaõ sang ñaáy aø? Hoâm noï anh cho ngöôøi ñi ñoùn, sao em

khoâng sang?

Vöông phu nhaân noùi:

- Baø vöøa noùi xong, chuùng noù laïi goïi teân tuïc nhau caû roài.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Anh coâ coù caùi gì ñeïp ñeå daønh cho coâ ñaáy.

Töông Vaân hoûi:

- Caùi gì ñaáy?

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Em tin lôøi coâ aáy aø! Maáy hoâm khoâng gaëp, ñaõ thaáy lôùn leân roài.

Töông Vaân cöôøi hoûi:

- Chò Taäp Nhaân coù khoûe khoâng?

Baûo Ngoïc noùi:

- Vaãn khoûe, caûm ôn em nhôù ñeán.

Töông Vaân noùi:

- Toâi mang caùi vaät ñeïp naøy sang cho chò aáy ñaây.

Noùi xong, Töông Vaân giôû caùi khaên luïa, laáy ra moät goùi con. Baûo

Ngoïc noùi:

- Laïi cho caùi gì ñeïp ñaáy? Chi baèng em cho chò ta maáy caùi nhaãn

- 454 -

ngoïc thaïch thanh maøu ñoû, nhö hoâm noï ñaõ ñöa sang ñaây aáy.

Töông Vaân cöôøi hoûi:

- Ñaây laø caùi gì?

Môû goùi ra, moïi ngöôøi xem, quaû nhieân moät goùi boán chieác nhaãn

maøu ñoû laø thöù nhaãn ñaõ cho mang sang laàn tröôùc.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Caùc chò em xem coâ ta nhö theá ñaáy. Hoâm noï cho ngöôøi ñöa sang

caùc thöù nhaãn cho chuùng toâi, taïi sao coâ khoâng ñöa caû sang moät theå, coù

tieän hôn khoâng? Hoâm nay coâ laïi töï mình mang sang. Toâi cöù töôûng laø

caùi gì môùi laï kia, hoaù ra vaãn laø thöù nhaãn naøy. Coâ thöïc laø ngöôøi hoà ñoà.

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Chính chò môùi hoà ñoà, ñeå toâi keå roõ ñaàu ñuoâi cho moïi ngöôøi nghe,

xem ai hoà ñoà? Toâi ñöa thöù gì cho caùc coâ, thì sai ngöôøi mang sang,

khoâng phaûi daën doø, chæ caàn xem qua moät löôït cuõng ñaõ bieát ngay roài.

Nhöng neáu sai ngöôøi ta ñöa caùi gì cho caùc chò a hoaøn, laø toâi phaûi daën

doø caån thaän, thöù naøy ñöa cho chò naøy, thöù kia ñöa cho chò kia. Ngöôøi

sai ñi maø bieát ñöôïc raønh maïch coøn khaù, neáu gaëp phaûi ngöôøi vôù vaån,

khoâng nhôù ñöôïc roõ, cöù ñöa böøa ñi, teân noï ñaùnh ra teân kia, seõ bò nhaàm

laãn heát. Neáu baø giaø ñi coøn khaù, nhöng hoâm noï toâi laïi sai ñöùa beù con

mang sang, laøm theá naøo maø daën doø cho noù nhôù heát nhöõng teân hoï cuûa

a hoaøn beân naøy? Baây giôø chính tay toâi mang sang ñöa cho hoï, chaúng

raønh roït hôn hay sao?

Töông Vaân noùi roài boû goùi nhaãn ra, baûo:

- Chò Taäp Nhaân moät chieác, chò Uyeân Öông moät chieác, chò Kim

Xuyeán moät chieác, chò Bình Nhi moät chieác. Taát caû laø boán ngöôøi. Theá

thì boïn treû con nhôù raønh maïch laøm sao ñöôïc?

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi noùi:

- Quaû laø roõ raøng.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Vaãn moàm meùp lieán thoaéng, chaúng chòu thua ai.

Ñaïi Ngoïc cöôøi nhaït:

- Neáu coâ aáy noùi khoâng raønh maïch thì ñaùng ñeo con “Kyø laân vaøng”

theá naøo ñöôïc?

- 455 -

Noùi xong lieàn chaïy ñi choã khaùc. May sao moïi ngöôøi khoâng ai

nghe thaáy, chæ coù Baûo Thoa bóu moâi cöôøi. Baûo Ngoïc thaáy theá, hoái haän

mình ñaõ lôõ lôøi; thaáy Baûo Thoa cöôøi, cuõng cöôøi theo. Baûo Thoa thaáy

Baûo Ngoïc cöôøi, voäi ñöùng daäy, laàn ñeán noùi chuyeän vôùi ñaïi Ngoïc.

Giaû maãu baûo Töông Vaân:

- Uoáng nöôùc traø xong, chaùu ñi nghæ moät luùc, roài ñeán thaêm caùc chò

chaùu. Ngoaøi vöôøn maùt ñaáy, chaùu seõ ñi chôi vôùi caùc chò aáy.

Töông Vaân vaâng lôøi, goùi boán caùi nhaãn laïi, nghæ moät luùc, roài ñi

thaêm Phöôïng Thö. Boïn vuù boõ, ngöôøi haàu cuøng ñi theo. ñeán ñoù, moïi

ngöôøi cöôøi moät luùc, roài sang vöôøn Ñaïi Quan, vaøo thaêm Lyù Hoaøn; ngoài

moät laùt, laïi sang vieän Di Hoàng tìm Taäp Nhaân. Töông Vaân quay laïi

baûo boïn ngöôøi haàu: “Caùc coâ khoâng phaûi theo toâi. Ai muoán ñi thaêm baø

con cöù ñi, ñeå moät mình Thuùy Luõ theo haàu toâi laø ñuû”.

Moïi ngöôøi vaâng lôøi, ñeå Töông Vaân, Thuùy Luõ ôû laïi ñaáy, roài ñi

thaêm baø con.

Thuùy Luõ noùi:

- Hoa sen naøy laøm sao khoâng nôû?

Töông Vaân noùi:

- Chöa ñeán muøa.

- Caùi hoa naøy cuõng nhö hoa trong ao nhaø ta, ñoù laø hoa keùp.

- Hoa ôû ñaây khoâng baèng hoa cuûa nhaø ta.

- Beân naøy coù hoa thaïch löïu boán naêm caønh xuùm xít laïi, chuøm noï

naèm choàng leân chuøm kia, sao maø ñeïp theá!

- Hoa coû cuõng nhö ngöôøi ta vaäy. Khí maïch maø ñaày ñuû, thì caøng

lôùn caøng ñeïp.

Thuùy Luõ laéc ñaàu noùi:

- Coâ noùi theá chaùu khoâng tin, neáu baûo raèng caây coái cuõng nhö ngöôøi

ta, thì sao chaùu khoâng thaáy ngöôøi naøo treân ñaàu laïi moïc theâm moät caùi

ñaàu nöõa?

Töông Vaân baät cöôøi:

- Ta ñaõ baûo em khoâng neân noùi nhieàu, theá maø em cöù thích noùi.

Hoûi theá thì ngöôøi ta traû lôøi laøm sao ñöôïc? Trong trôøi ñaát, vaät gì cuõng

ñeàu nhôø aâm döông maø sinh ra, chính hay taø, kyø hay quaùi, bieán hoaù

- 456 -

ñuû ñöôøng, cuõng ñeàu do aâm döông thuaän hay nghòch maø ra. Ngay

nhöõng gioáng töø khi môùi sinh, ít ngöôøi troâng thaáy, ruùt cuoäc ñeàu cuøng

moät leõ caû.

- Neáu noùi nhö theá thì töø khi coù trôøi ñaát ñeàu laø aâm döông caû aø?

- Con beù naøy ngôù ngaån quaù! Caøng noùi caøng baäy, theá naøo laïi “Ñeàu

laø aâm döông caû”. Vaû laïi, hai chöõ aâm döông chæ laø moät, nghóa laø heát

döông ñeán aâm, heát aâm ñeán döông, chöù khoâng phaûi heát aâm môùi sinh

ra döông, hay laø heát döông môùi sinh ra aâm ñaâu.

- Thöïc laø mô hoà chaùn cheát ñi ñöôïc! Theá naøo laø aâm vôùi döông?

Chaúng coù hình coù boùng aø? Chaùu chæ hoûi coâ, caùi hình daïng aâm döông

noù ra theá naøo?

- AÂm vôùi döông chaúng qua laø khí thoâi. Nhôø coù khí aáy, caùc vaät môùi

thaønh hình chaát. Ví nhö trôøi laø döông, thì ñaát laø aâm; nöôùc laø aâm, thì

löûa laø döông; maët trôøi laø döông, thì maët traêng laø aâm.

- Phaûi ñaáy, baây giôø chaùu hieåu roài. Chaúng traùch ngöôøi ta goïi maët

trôøi laø “Thaùi döông”, ngöôøi xem soá goïi maët traêng laø sao “Thaùi aâm”, ñoù

laø leõ theá ñaáy.

- A di ñaø phaät! Baây giôø em môùi hieåu ra.

- Nhöõng caùi aáy coù aâm döông ñaõ ñaønh roài, coøn ñeán ruoài, muoãi, saâu,

boï, hoa coû, maûnh ngoùi, vieân gaïch cuõng coù aâm döông caû sao?

- Caùi gì maø chaúng coù, ví nhö moät laù caây cuõng coù aâm döông khaùc

nhau, maët ngöûa leân trôøi laø döông, maët uùp xuoáng ñaát laø aâm.

Thuùy Luõ gaät ñaàu cöôøi noùi:

- Theá aø! Baây giôø chaùu môùi hieåu. Caùi quaït chuùng ta caàm ôû tay ñaây,

theá naøo laø aâm, theá naøo laø döông?

- Maët phaûi laø döông, maët traùi laø aâm.

Thuùy Luõ gaät ñaàu cöôøì, coøn muoán tìm maáy thöù nöõa ñeå hoûi, nhöng

chöa nghó ra. Chôït cuùi ñaàu nhìn thaáy Töông Vaân ñeo caùi daây coù con

kyø laân vaøng, lieàn caàm laáy cöôøi hoûi:

- Caùi naøy coù aâm döông khoâng hôû coâ?

- Muoâng chaïy, chim bay, thì gioáng ñöïc laø döông, gioáng caùi laø aâm,

caùi gì maø chaúng coù.

- Theá thì con kyø laân cuûa coâ ñeo ñoù laø ñöïc hay caùi?

- 457 -

- Toâi cuõng khoâng bieát.

- Theá thì thoâi vaäy. Taïi sao caùi gì cuõng coù aâm döông maø chuùng ta

laïi khoâng coù?

Töông Vaân sa saàm neùt maët noùi:

- Ñoà ngu! Thoâi cuùt ñi, caøng hoûi caøng noùi taàm baäy.

- Caùi ñoù coù gì maø coâ khoâng baûo cho chaùu bieát. Chaùu cuõng hieåu roài,

coâ ñöøng vaën veïo chaùu nöõa.

- Em hieåu theá naøo?

- Coâ laø döông, chaùu laø aâm.

Töông Vaân laáy khaên luïa bòt moàm cöôøi. Thuùy Luõ noùi:

- Noùi ñuùng maø coâ laïi cöôøi aø.

- Ñuùng laém, ñuùng laém!

- Ngöôøi ta thöôøng noùi chuû nhaø laø döông, ñaày tôù laø aâm, ngay

nhöõng leõ thöôøng nhö theá, maø em cuõng khoâng hieåu hay sao?

- Em hieåu laém roài.

Hai ngöôøi ñi ñeán döôùi giaøn hoa töôøng vi, Töông Vaân troû tay baûo:

- Em xem kìa, caùi gì vaøng loùng laùnh nhö ñoà trang söùc cuûa ai ñaùnh

rôi.

Thuùy Luõ voäi chaïy ñeán nhaët leân tay, cöôøi noùi:

- Caùi naøy seõ phaân bieät ra ñöôïc aâm döông!

Noùi roài caàm con kyø laân cuûa Töông Vaân xem. Töông Vaân muoán

xem caùi môùi nhaët ñöôïc, nhöng Thuùy Luõ khoâng chòu ñöa, cöôøi noùi:

- Caùi naøy laø caùi baûo boái, coâ khoâng xem ñöôïc ñaâu! Laï chöa? ôû ñaâu

maø ñeán ñaây? Xöa nay chaùu khoâng troâng thaáy ôû ai coù caùi naøy caû.

- Ñöa toâi xem naøo.

Thuùy Luõ xoøe tay ra cöôøi noùi:

- Ñaây môøi coâ xem.

Töông Vaân nhìn xem, thì ra moät con kyø laân vaøng, so vôùi con cuûa

mình ñeo vöøa to vöøa coù vaên veû hôn. Töông Vaân naâng laáy ñeå vaøo loøng

baøn tay, ñöùng ngaån ngöôøi ra, laëng leõ khoâng noùi moät lôøi. Chôït thaáy

Baûo Ngoïc ôû ñaàu kia ñi tôùi, cöôøi noùi:</p>
- Em ñöùng döôùi aùnh maët trôøi naøy laøm gì? Taïi sao khoâng ñi tìm

- 458 -

Taäp Nhaân?

Töông Vaân voäi giaáu con kyø laân ñi vaø noùi:

- Em ñònh ñeán ñaây, chuùng ta cuøng ñi moät theå.

Noùi xong, hai ngöôøi cuøng ñi ñeán vieän Di Hoàng.

Taäp Nhaân ñöông ôû döôùi theàm, ñöùng töïa bao lan hoùng maùt, thaáy

Töông Vaân ñeán, voäi vaøng ra ñoùn, daét tay nhau cöôøi noùi haøn huyeân,

roài vaøo nhaø môøi ngoài. Baûo Ngoïc lieàn noùi:

- Em neân sang sôùm laø phaûi, anh coù moät caùi ñeïp laém, chæ ñeå chôø

em thoâi!

Noùi xong sôø vaøo ngöôøi moät luùc roài keâu “AÙi chaø” moät tieáng, hoûi

Taäp Nhaân:

- Caùi aáy cuûa toâi, chò caát coù phaûi khoâng?

- Caùi gì kia chöù?

- Con kyø laân laáy ñöôïc hoâm tröôùc aáy maø.

- Ngaøy naøo caäu cuõng ñeo luoân trong mình, laïi coøn hoûi toâi?

Baûo Ngoïc voã tay moät caùi noùi:

- Thoâi, toâi ñaùnh rôi maát roài, tìm ôû ñaâu ñöôïc baây giôø?

Roài ñöùng daäy chöïc ñi tìm.

Töông Vaân nghe thaáy theá, bieát laø cuûa Baûo Ngoïc ñaùnh rôi, cöôøi

noùi:

- Anh coù con kyø laân aáy töø bao giôø?

- Hoâm noï tình côø ngöôøi ta cho toâi, nhöng khoâng bieát ñaùnh rôi ôû

ñaâu vaø töø luùc naøo? Toâi thöïc laø hoà ñoà quaù.

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Noù laø ñoà chôi, maø anh cuõng hoaûng leân nhö theá.

Lieàn ñöa con kyø laân ra cöôøi hoûi:

- Anh xem, coù phaûi con naøy khoâng?

Baûo Ngoïc troâng thaáy vui möøng khoân xieát.

o0o

Hoài thöù ba möôi hai

Giaûi baøy heát taâm can, Baûo Ngoïc ñaâm ra meâ maån

Khoâng chòu ñöôïc sæ nhuïc, Kim Xuyeán ñaønh phaûi lieàu thaân

- 460 -

Baûo Ngoïc troâng thaáy con kyø laân, trong buïng raát vui söôùng, giô

tay caàm laáy, cöôøi noùi:

- May em nhaët ñöôïc! Nhöng taïi sao em laïi nhaët ñöôïc?

Töông Vaân cöôøi noùi:

- May maø laø caùi naøy, chöù mai sau ñaùnh rôi caùi aán, chaû leõ anh

cuõng chòu hay sao?

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Maát caùi aán, chæ laø vieäc thöôøng, chöù maát caùi naøy thì anh thaät

ñaùng cheát.

Taäp Nhaân pha nöôùc ñem laïi môøi Töông Vaân uoáng, roài cöôøi noùi:

- Coâ ôi, hoâm noï toâi nghe coâ coù tin möøng lôùn.

Töông Vaân ñoû maët, ngoaûnh ñaàu ñi phía khaùc uoáng nöôùc, khoâng

traû lôøi. Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Baây giôø coâ laïi ñaâm ra xaáu hoå. Coøn nhôù moät buoåi chieàu naêm naøo,

chuùng ta ngoài ôû gaùc beân taây noùi chuyeän vôùi nhau khoâng? Khi aáy coâ

khoâng theïn thoø gì caû, sao baây giôø coâ laïi theïn?

Töông Vaân laïi ñoû böøng maët leân göôïng cöôøi noùi:

- Chò coøn nhaéc laïi vieäc aáy laøm gì! Luùc baáy giôø chuùng ta ñaèm

thaém vôùi nhau laém, sau meï toâi cheát, nhaø toâi doïn ñi ôû xa, vì theá ngöôøi

ta môùi gaùn chò cho anh Baûo, baây giôø toâi ñeán ñaây, chò ñoái ñaõi vôùi toâi

khoâng coøn nhö tröôùc nöõa.

Taäp Nhaân cuõng ñoû maët leân, cöôøi noùi:

- Thoâi ñi, luùc tröôùc thì moät ñieàu chò, hai ñieàu chò, nhôø toâi chaûi

ñaàu, röûa maët, laáy caùi noï, chôi caùi kia; baây giôø laïi laøm ra boä tieåu thö.

Coâ ñaõ theá, thì toâi coøn daùm gaàn guõi sao ñöôïc?

Töông Vaân noùi:

- A di ñaø phaät! Oan uoång quaù! Toâi maø nhö theá thì cheát ngay laäp

töùc. Chò xem, trôøi noùng theá naøy, vöøa ñeán ñaây, toâi laïi thaêm chò tröôùc

tieân. Chò khoâng tin, thöû hoûi con Luõ xem. Khi toâi ôû nhaø, töøng giôø töøng

phuùt, khoâng luùc naøo khoâng nhaéc nhôû ñeán chò?

Taäp Nhaân vaø Baûo Ngoïc nghe noùi, ñeàu cöôøi:

- Noùi ñuøa maø laïi cho laø thöïc, coâ vaãn coøn giöõ tính noùng naåy aáy.

- Chò coù bieát ñaâu, cöù noùi nhöng caâu choïc töùc ngöôøi ta, roài laïi

traùch ngöôøi ta noùng tính.

Vöøa noùi vöøa môû caùi khaên luïa ra, laáy nhaãn ñöa cho Taäp Nhaân.

Taäp Nhaân caûm ôn maõi, cöôøi noùi:

- Hoâm noï coâ göûi quaø cho caùc coâ beân naøy, toâi cuõng ñaõ ñöôïc moät

phaàn roài. Hoâm nay coâ laïi thaân haønh mang nhaãn ñeán cho toâi, theá môùi

bieát khoâng bao giôø coâ queân toâi. Toâi noùi theá ñeå thöû buïng coâ ñaáy thoâi.

Caùi nhaãn coù ñaùng laø bao? Theá ñuû bieát loøng thöïc cuûa coâ.

Töông Vaân hoûi:

- Ai ñöa cho chò?

- Coâ Baûo ñöa cho toâi.

Töông Vaân thôû daøi:

- Theá ra coâ Baûo cho chò aø? Toâi cöù töôûng laø coâ Laâm. Khi toâi ôû nhaø,

luoân luoân nghó ñeán caùc chò em beân naøy, Khoâng ai toát baèng Coâ Baûo.

Tieác raèng chuùng toâi khoâng phaûi laø chò em ruoät. Neáu toâi ñöôïc moät

- 461 -

ngöôøi chò ruoät nhö theá, thì coù moà coâi cha meï cuõng khoâng lo.

Noùi xong, maét ñoû hoe. Baûo Ngoïc noùi:

- Thoâi, thoâi, ñöøng nhaéc ñeán chuyeän aáy nöõa.

Töông Vaân noùi:

- Nhaéc ñeán chuyeän aáy thì sao? Toâi bieát buïng anh roài. Anh chæ sôï

coâ Laâm nhaø anh nghe thaáy, laïi töùc toái vì toâi chæ bieát khen coâ Baûo thoâi.

Coù phaûi theá khoâng?

Taäp Nhaân ñöùng cöôøi khì moät tieáng, noùi:

- Coâ Vaân baây giôø lôùn leân, buïng daï thaúng thaén, coù gì noùi tuoät ngay

ra.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Toâi thöôøng baûo maáy chò em caùc coâ thöïc khoù noùi chuyeän quaù, quaû

laø khoâng sai.

Töông Vaân noùi:

- Thoâi xin anh ñöøng noùi nöõa, laïi laøm cho toâi böïc mình. Baây giôø

tröôùc maët toâi thì anh noùi theá, nhöng khi gaëp coâ Laâm nhaø anh, chaúng

bieát anh laïi taùn tuïng ñeán theá naøo.

Taäp Nhaân noùi:

- Thoâi ñöøng noùi chuyeän ñuøa nöõa, toâi coù moät vieäc caàn nhôø coâ

- Vieäc gì ñaáy?

- Coù moät ñoâi giaøy, toâi ñaõ caét vaûi roài, nhöng maáy hoâm nay ngöôøi

khoâng ñöôïc khoûe, neân khoâng laøm ñöôïc. Coâ coù roãi laøm giuùp hoä toâi.

- Laï thaät! Nhaø chò bao nhieâu laø ngöôøi kheùo, bieát theâu thuøa, bieát

caét may, taïi sao laïi nhôø toâi laøm? Coâng vieäc cuûa chò nhôø ai maø chaû

ñöôïc?

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Coâ laïi hoà ñoà roài! Coâ vaãn chöa bieát aø? Nhöõng ñoà theâu thuøa trong

nhaø naøy, coù phaûi ngöôøi bieát theâu thuøa laø laøm ñöôïc ñaâu!

Töông Vaân nghe noùi, bieát ngay laø giaøy cuûa Baûo Ngoïc, cöôøi noùi:

- Ñaõ theá thì toâi laøm hoä chò. Nhöng coù moät ñieàu laø, coù thöïc cuûa chò

thì toâi môùi laøm, chöù cuûa ngöôøi khaùc thì toâi khoâng laøm ñaâu.

- Coâ laïi kheùo giôû troø! Toâi laø ngöôøi theá naøo maø daùm nhôø coâ theâu

- 462 -

hoä giaøy. Noùi thöïc vôùi coâ, ñaây khoâng phaûi laø giaøy cuûa toâi. Nhöng baát

cöù cuûa ai, neáu coâ laøm hoä thì toâi bieát ôn coâ laø ñuû roài.

- Cöù leõ ra toâi ñaõ laøm hoä chò nhieàu thöù roài, baây giôø chaéc chò cuõng

hieåu vì sao toâi khoâng laøm hoä.

- Toâi vaãn chöa hieåu gì caû.

- Toâi nghe noùi ñaõ coù laàn mang caùi quaït cuûa toâi ra saùnh vôùi caùi

quaït cuûa ngöôøi ta, roài töùc böïc caét tan ra. Toâi bieát, chò laïi coøn giaáu toâi

aø? Baây giôø chò laïi baûo toâi laøm, theá ra toâi laø ñaày tôù caùc ngöôøi ñaáy nhæ?

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Hoâm tröôùc, thöïc khoâng bieát caùi ñoù laø cuûa em laøm!

Taäp Nhaân cöôøi:

Caäu aáy thöïc khoâng bieát laø cuûa coâ laøm, ñoù laø toâi noùi doái caäu aáy

raèng gaàn ñaây ôû ngoaøi phoá coù em beù laøm quaït raát kheùo, caét ñöôïc

nhöõng kieåu hoa laï laém. Toâi laáy moät caùi ñem veà xem coù ñeïp hay khoâng.

Caäu aáy tin laø thaät, ñöa cho ngöôøi naøy ngöôøi noï xem, khoâng ngôø laïi

laøm coâ Laâm töùc giaän, ñem caét ra laøm ñoâi. Sau caäu aáy laïi baûo toâi thueâ

laøm moät caùi khaùc, toâi môùi noùi thöïc laø cuûa coâ laøm. Caäu aáy thaáy vaäy

hoái haän khoâng bieát chöøng naøo!

Töông Vaân noùi:

- Nhö theá laïi caøng laï laém. Vieäc gì ñeán coâ Laâm maø coâ aáy phaûi töùc.

Coâ aáy ñaõ bieát caét, chaéc coâ aáy phaûi bieát laøm.

Taäp Nhaân noùi:

Coâ aáy khoâng laøm ñaâu. Nhö theá maø cuï coøn sôï coâ aáy khoù nhoïc ñaáy!

Thaày thuoác laïi baûo neân tónh döôõng nhieàu cho khoûe. Nhö vaäy thì ai

coøn daùm phieàn coâ aáy laøm nöõa? Naêm ngoaùi, suoát caû naêm coâ aáy chæ laøm

ñöôïc coù moät caùi tuùi höông, giôø ñaõ nöûa naêm roài, vaãn chöa thaáy ñuïng

ñeán kim chæ.

Ñöông noùi thì coù ngöôøi vaøo trình “Coù khaùch ôû phoá Höng Long

ñeán chôi, oâng goïi caäu Hai ra tieáp”. Baûo Ngoïc nghe noùi, bieát ngay laø

Giaû Vuõ Thoân, trong buïng raát khoù chòu. Taäp Nhaân voäi ñi laáy quaàn aùo.

Baûo Ngoïc vöøa xoû giaøy vöøa laåm baåm: “Ñaõ coù oâng ngoài tieáp oâng ta laø ñuû

roài, vieäc gì laàn naâo cuõng ñoøi gaëp toâi”.

Töông Vaân phe phaåy caùi quaït cöôøi noùi:

- 463 -

- Vì anh kheùo chieàu khaùch, neân oâng môùi baûo anh ra tieáp.

- Naøo phaûi oâng baûo ñaâu, chæ taïi caùi laõo aáy muoán gaëp toâi ñaáy thoâi.

- Chuû maø nhaõ thì khaùch naêng ñeán chôi, chaéc laø anh coù nhieàu ñieàu

toát laøm oâng ta löu yù ñeán, môùi muoán gaëp anh.

- Thoâi, thoâi, toâi khoâng daùm höùng laáy nhöõng caùi nhaõ aáy, chaúng

qua toâi laø moät ngöôøi tuïc, tuïc nhaát trong ñaùm tuïc, khoâng muoán ñi laïi

vôùi haïng ngöôøi aáy!

- Caùi tính aáy vaãn chöa chòu boû. Baây giôø anh lôùn roài, duø anh

khoâng muoán thi ñoã cöû nhaân tieán só, thì cuõng neân naêng gaëp gôõ nhöõng

baäc quan sang, baøn ñeán böôùc ñöôøng tieán cöû ñeå ra gaùnh vaùc vieäc ñôøi,

giuùp nöôùc giuùp daân, neân caàn phaûi coù baïn beø qua laïi. Chöù quanh naêm

anh cöù luaån quaån vôùi boïn chò em chuùng toâi, thì coøn laøm ñöôïc troø

troáng gì nöõa?

Baûo Ngoïc nghe thaáy nhöõng caâu aáy, traùi tai laém, lieàn noùi:

- Xin môøi coâ sang ngoài chôi beân nhaø khaùc. Chöù nhaø toâi ñaây thöïc

laøm nhô baån ñeán nhöõng ngöôøi hieåu vieäc trò nöôùc giuùp daân aáy.

Taäp Nhaân voäi noùi ñôõ

- Thoâi, coâ ñöøng noùi chuyeän vôùi caäu aáy nöõa. Kyø tröôùc coâ Baûo cuõng

coù moät laàn noùi ñeán vieäc naøy, caäu aáy khoâng neå maët, ñaèng haéng moät

tieáng roài xoû giaøy ñi luoân. Coâ Baûo ñang noùi, thaáy caäu aáy boû ñi, theïn ñoû

maët leân, khoâng bieát neân noùi hay ñöøng. May laø coâ Baûo, chöù coâ Laâm thì

chöa bieát sinh chuyeän ñeán theá naøo, khoùc loùc ñeán theá naøo. Nhaéc ñeán

chuyeän naøy, ngöôøi ta phaûi kính phuïc coâ Baûo, coâ aáy ngoài moät luùc roài

veà. Toâi khoâng ñaønh loøng, cho laø coâ aáy theá naøo cuõng giaän, khoâng ngôø

sau ñaõ laïi töû teá nhö thöôøng, thöïc laø ngöôøi coù ñoä löôïng, buïng daï raát laø

roäng raõi. Ai ngôø caäu aáy laïi khoâng chôi thaân vôùi coâ ta! Coøn coâ Laâm, heã

thaây caäu aáy giaän laø coâ ta khoâng caàn nhìn ñeán, daàn daàn caäu aáy laïi

phaûi ñeán xin loãi, cöù theá khoâng bieát bao nhieâu laàn.

Baûo Ngoïc noùi:

- Coâ Laâm coù bao giôø noùi nhöõng caâu nhaûm aáy ñaâu? Neáu noùi ñeán

thì toâi ñaõ xa coâ aáy töø laâu roài.

Taäp Nhaân vaø Töông Vaân laéc ñaàu cöôøi noùi:

Nhöõng caâu aáy maø nhaûm aø?

- 464 -

Ñaïi Ngoïc bieát tröôùc laø Töông Vaân sang chôi theá naøo Baûo Ngoïc

cuõng nhaéc ñeán chuyeän con kyø laân, nghó buïng: “Gaàn ñaây Baûo Ngoïc hay

xem nhöõng chuyeän tieåu thuyeát, phaàn nhieàu giai nhaân, taøi töû ñöôïc gaëp

nhau laø do nhöõng ñoà chôi laët vaët, kheùo leùo xe neân, hoaëc laø do uyeân

öông, hoaëc laø do phöôïng hoaøng, hoaëc laø voøng ngoïc, daây vaøng, hoaëc laø

khaên giao(1) daây loan ñeàu nhôø nhöõng vaät nhoû aáy maø thoûa ñöôïc yù

nguyeän suoát ñôøi”. Nay thaáy Baûo Ngoïc coù con kyø laân, taát seõ möôïn caùi

aáy maø sinh chuyeän, hoøng kheâu gôïi tình töù vôùi Töông Vaân chaêng? Vì

theá Ñaïi Ngoïc laúng laëng ñi ñeán, tuøy cô ñeå doø xeùt yù töù hai ngöôøi, khoâng

ngôø vöøa tôùi nôi, nghe thaáy Töông Vaân ñöông noùi vieäc trò nöôùc giuùp

daân, vaø nghe Baûo Ngoïc traû lôøi: “Khoâng khi naøo coâ Laâm laïi noùi nhöng

caâu nhaûm aáy, neáu noùi ñeán, toâi ñaõ xa coâ aáy laâu roài”.

Ñaïi Ngoïc nghe vaäy, möøng möøng, sôï sôï, tuûi tuûi, thöông thöông.

Möøng laø: maét mình khoâng nhaàm, ngaøy thöôøng vaãn cho anh aáy laø

ngöoøì tri kyû, giôø quaû thöïc nhö vaäy. Sôï laø: tröôùc maët ngöôøi khaùc, anh

aáy vaãn nghó ñeán mình, vaãn khen ngôïi mình, ñuû bieát moái tình noàng

naøn khoâng heà e ngaïi tyù gì; tuûi laø: anh ñaõ laø tri kyû cuûa toâi, thì taát

nhieân toâi cuõng laø tri kyû cuûa anh. Anh vaø toâi ñaõ laø moät ñoâi tri kyû, thì

taïi sao laïi coøn coù chuyeän “vaøng” vôùi “ngoïc”. Maø duø coù chuyeän “vaøng

ngoïc” thì vaøng ngoïc aáy ñaùng leõ laø cuûa anh vaø cuûa toâi, chöù taïi sao laïi

coøn coù coâ Baûo Thoa nöõa? Thöông laø: cha meï maát sôùm, duø coù nhöõng lôøi

ghi loøng taïc daï, nhöng khoâng coù ai taùc thaønh cho ta. Vaû chaêng, gaàn

ñaây ñaõ chôùm coù beänh, tinh thaàn hoaûng hoát. Thaày thuoác baûo: “Khí suy

huyeát keùm, sôï roài sinh ra chöùng lao”. Toâi duø laø tri kyû cuûa anh, nhöng

sôï khoâng theå chôø laâu ñöôïc. Anh duø laø tri kyû cuûa toâi, nhöng toâi baïc

meänh thì laøm theá naøo? Nghó ñeán noâng noãi aáy, Ñaïi Ngoïc khoâng caàm

noåi nöôùc maét; muoán ñi vaøo ñeå gaëp nhau, nhöng laïi nghó hôi treõn,

ñaønh gaït nöôùc maét quay veà.

Baûo Ngoïc voäi vaøng maëc quaàn aùo roài ñi ra, thaáy Ñaïi Ngoïc löõng

thöõng ñi tröôùc, hình nhö ñöông gaït nöôùc maét, lieàn chaïy ngay ñeán,

cöôøi hoûi:

- Em ôi, ñi ñaâu ñaáy? Laøm sao laïi khoùc? Laïi ai coù loãi vôùi em theá?

(1) Theo saùch thuaät dò: coù moät gioáng ngöôøi ôû döôùi bieån nhö caù (giao nhaân), deät ra ñöôïc

thöù luïa ñeïp, goïi laø luïa giao.

<p>- 465 -

Ñaïi Ngoïc quay laïi thaáy Baûo Ngoïc, lieàn göôïng cöôøi noùi:

- Em coù khoùc ñaâu.

- Em xem, nöôùc maét chöa raùo, laïi coøn noùi doái aø!

Vöøa noùi, Baûo Ngoïc vöøa giô tay leân lau nöôùc maét hoä, Ñaïi Ngoïc voäi

luøi laïi maáy böôùc noùi:

- Anh laïi muoán cheát ñaáy! Laøm troø gì maø ngöùa ngaùy chaân tay nhö

theá?

- Maûi noùi chuyeän quaù anh queân haún ñi, tay töï nhieân ngöùa ngaùy,

khoâng nghó gì ñeán soáng hay cheát caû.

- Cheát thì ñaùng keå gì, chæ coù ñieàu laø phaûi boû laïi vaøng, vaø con kyø

laân naøo ñoù, thì laøm theá naøo!

Caâu aáy laøm cho Baûo Ngoïc phaùt caùu, voäi chaïy ñeán hoûi:

- Em noùi khoâng caâu naøy, laø ruûa toâi hay laø choïc töùc toâi?

Ñaïi Ngoïc nghó ngay ñeán vieäc hoâm tröôùc, hoái haän mình ñaõ troùt

noâng noåi, lieàn cöôøi noùi:

- Anh ñöøng caùu voäi, em noùi lôõ lôøi ñaáy. Caâu aáy coù can heä gì ñaâu?

Theá maø maét ñaõ noåi gaân leân, moà hoâi ñaõ toaùt ra.

Vöøa noùi vöøa ñeán gaàn giô tay lau moà hoâi cho Baûo Ngoïc.

Baûo Ngoïc nhìn moät luùc roài noùi:

- Em haõy cöù yeân taâm.

Ñaïi Ngoïc ngaån ngöôøi ra moät luùc roài noùi:

- Coù vieäc gì maø em khoâng yeân taâm? Em khoâng hieåu caâu noùi cuûa

anh. Anh noùi laïi xem theá naøo laø yeân taâm vôùi khoâng yeân taâm?

Baûo Ngoïc thôû daøi moät caùi hoûi:

- Quaû thöïc em khoâng hieåu caâu aáy aø? Khoâng leõ loøng anh gaén boù

vôùi em töø baáy laâu nay ñeàu laø nhaàm caû hay sao? Ngay ñeán tính neát

cuûa em, anh cuõng khoâng bieát chieàu chuoäng, chaû traùch ngaøy naøo em

cuõng vì anh ñaâm ra böïc töùc.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Quaû thöïc em khoâng hieåu caâu noùi yeân taâm hay khoâng yeân taâm.

Baûo Ngoïc laéc ñaàu thôû daøi:

- Thoâi em ñöøng giaáu anh nöõa. Neáu quaû thöïc em khoâng hieåu caâu

- 466 -

aáy, thì khoâng nhöõng uoáng caû taám loøng cuûa anh baáy laâu nay, maø phuï

caû taâm loøng cuûa em ñoái vôùi anh nöõa. Chæ vì em khoâng yeân taâm, thaønh

ra ñau oám luoân. Neáu em ñöôïc khoan khoaùi moät chuùt, thì beänh ñeán noãi

naøo ngaøy caøng naëng nhö theá.

Ñaïi Ngoïc nghe noùi, ngöôøi choaùng leân nhö saám ran seùt ñaùnh,

ngaãm nghó töøng ly töøng tí, môùi bieát caâu noùi aáy raát thaám thía, hôn laø

moi töï trong gan trong ruoät mình ra, coù haøng vaïn caâu muoán noùi,

nhöng khoâng noùi ra ñöôïc nöûa lôøi, chæ cöù tröøng tröøng nhìn Baûo Ngoïc.

Baáy giôø trong buïng Baûo Ngoïc cuõng coù haøng vaïn caâu muoán noùi, nhöng

khoâng bieát baét ñaàu töø caâu gì, neân cuõng tröøng tröøng nhìn Ñaïi Ngoïc.

Hai ngöôøi ñöùng ñôø ngöôøi ra moät luùc, roài Ñaïi Ngoïc ho moät tieáng, nöôùc

maét roøng roøng, quay ñaàu chöïc chaïy. Baûo Ngoïc voäi keùo laïi noùi:

- Em ôi, ñöùng laïi moät tí, ñeå anh noùi moät caâu ñaõ roài haõy ñi.

Ñaïi Ngoïc gaït nöôùc maét, ñaåy tay Baûo Ngoïc ra noùi:

- Coøn coù caâu gì ñaùng noùi nöõa? Nhöõng caâu anh muoán noùi em bieát

caû roài.

Noùi xong caém ñaàu chaïy ngay.

Baûo Ngoïc vaãn cöù ñöùng ngaån ngöôøi ra nhìn. Luùc ra ñi, Baûo Ngoïc

voäi quaù, neân khoâng mang quaït. Taäp Nhaân sôï trôøi noùng, caàm quaït

ñuoåi theo, thaáy Ñaïi Ngoïc ñöùng ñaáy moät luùc; Ñaïi Ngoïc ñi, coøn trô Baûo

Ngoïc ôû ñaáy, Taäp Nhaân voäi chaïy laïi noùi:

- Caäu queân khoâng mang quaït, may toâi troâng thaáy, mang laïi cho

caäu.

Baûo Ngoïc ñöông thôø thaãn vaån vô, nghe tieáng Taäp Nhaân, cuõng

khoâng nhaän ra ñöôïc laø ai, chæ ñôø maët ra noùi: “Em ôi! Noãi loøng cuûa

anh laâu nay khoâng daùm noùi ra, baây giôø anh caû gan noùi ra, duø cheát

anh cuõng cam loøng! Vì em maø anh ñeo beänh, nhöng ñaønh cöù chòu,

khoâng daùm noùi vôùi ai. Chæ khi naøo em khoûi beänh, thì may ra beänh

anh môùi khoûi ñöôïc. Caû trong giaác nguû mô maøng, anh cuõng khoâng bao

giôø queân ñöôïc em!”

Taäp Nhaân nghe noùi, sôï hoaûng hoàn keâu to “Trôøi gieát toâi!” Voäi ñaåy

Baûo Ngoïc ra noùi:

- Caäu noùi gì theá? Bò ma laøm hay sao? Coøn khoâng ñi aø?

Baûo Ngoïc tænh laïi, môùi bieát laø Taäp Nhaân, theïn ñoû maët leân, nhöng

- 467 -

ngöôøi vaãn ngôù ngaån, lieàn caàm laáy caùi quaït ñi luoân, khoâng noùi caâu gì.

Baûo Ngoïc ñi roài, Taäp Nhaân ngaãm nghó lôøi noùi vöøa qua, taát laø vì

Ñaïi Ngoïc maø thoát ra, xem theá thì sau naøy e xaûy vieäc khoâng hay, laøm

cho ngöôøi ta ñaùng gheâ, ñaùng sôï. Bieát tính theá naøo ñeå traùnh khoûi caùi

tai vaï xaáu xa naøy?

Taäp Nhaân ñang ñöùng ngaån ngöô�y kh�i ra suy nghó, chôït Baûo Thoa ôû

ñöôøng kia ñi ñeán cöôøi noùi:

- Trôøi naéng chang chang theá naøy maø chò ñöùng beâu ra ñaáy laøm gì?

Taäp Nhaân voäi cöôøi noùi:

- Coù hai con chim seû ñaùnh nhau, troâng thaáy cuõng hay hay, neân

toâi ñöùng xem.

Baûo Thoa noùi:

- Caäu Baûo vöøa maëc quaàn aùo ñi ñaâu theá? Toâi muoán goïi laïi hoûi,

nhöng thaáy caäu aáy cöù cuoáng cuoàng leân, noùi chaúng ra ñaàu ra cuoái, neân

toâi cuõng khoâng hoûi, ñeå maëc caäu aáy ñi.

- OÂng toâi goïi caäu aáy ñaáy.

- AÙi chaø! Trôøi naéng theá naøy, goïi caäu aáy ñeán laøm gì? Laïi quôû phaït

ñieàu gì chaêng?

- Khoâng phaûi theá, nghe ñaâu coù khaùch naøo muoán gaëp caäu aáy ñaáy.

- Caùi oâng khaùch naøo chaû coù yù töù gì caû, trôøi naéng theá naøy khoâng ôû

nhaø cho maùt, laïi ñaâm ñaàu ñeán ñaây laøm gì?

- Coâ cuõng noùi theá ö?

- Con beù Vaân ôû trong nhaø caùc chò laøm gì ñaáy?

- Coâ aáy vôùi chuùng toâi vöøa ngoài noùi chuyeän phieám vôùi nhau. Coâ

xem, ñoâi giaøy cuûa toâi daùn hoâm tröôùc, ngaøy mai seõ nhôø coâ aáy laøm hoä.

Baûo Thoa nghe vaäy, nhìn chung quanh khoâng coù ai, môùi cöôøi noùi:

- Chò laø ngöôøi saùng suoát, theá maø sao coù luùc khoâng theå taát cho

ngöôøi ta? Gaàn ñaây toâi xem thaàn saéc, cöû chæ vaø lôøi aên tieáng noùi nöûa

kín nöûa hôû cuûa coâ aáy, bieát raèng ôû nhaø coâ aáy khoâng ñöôïc töï chuû tyù naøo!

Nhaø coâ aáy sôï tieâu pha toán keùm, neân khoâng thueâ ngöôøi may vaù, haàu

heát moïi caùi ñeàu töï tay ngöôøi dì coâ ta laøm laáy caû. Maáy laàn sang ñaây,

heã vaéng ngöôøi laø coâ ta laïi keå vôùi toâi veà vieäc cöûa vieäc nhaø, laøm luïng

meät cheát ñi ñöôïc. Toâi hoûi ñeán chuyeän chi tieâu trong nhaø theá naøo, thì

- 468 -

maét coâ aáy ñoû hoe leân, mieäng aáp uùng, noùi khoâng ra lôøi. Xem tình caûnh

coâ aáy moà coâi meï töø beù, taát nhieân laø chòu khoå. Troâng thaáy coâ aáy, töï

nhieân buïng toâi laïi thaáy ñau xoùt!

Taäp Nhaân nghe vaäy, voã tay noùi:

- Phaûi roài! Phaûi roài! Thaûo naøo thaùng tröôùc toâi nhôø coâ aáy ñaùnh hoä

möôøi caùi daây con böôùm. Maáy hoâm sau, coâ aáy môùi cho ngöôøi mang

sang, vaø noùi: “Haõy duøng taïm nhöõng thöù daây thoâ naøy, chôø khi naøo

thong thaû, toâi sang ôû luoân beân aáy, se&otilde; laøm thöù khaùc ñeïp hôn”. Giôø

nghe coâ noùi, toâi môùi nghó ra nhöõng vieäc chuùng toâi nhôø tröôùc ñaây, coâ

aáy ñeàu khoâng tieän töø choái. Nhöng coù bieát ñaâu coâ aáy ôû nhaø cuõng phaûi

laøm luïng vaát vaû, thaâu canh suoát saùng nhö theá! Thöïc laø toâi hoà ñoà thöïc,

chöù bieát theá naøy thì toâi khoâng daùm nhôø coâ aáy môùi phaûi.

- Laàn tröôùc coâ aáy coù noùi vôùi toâi, ôû nhaø phaûi laøm vieäc khuya ñeán

taän canh ba; neáu laøm hoä ai moät tí gì thì boïn caùc baø caùc môï beân aáy laïi

coù veû khoâng baèng loøng.

- Khoán noãi caùi caäu böôùng bænh nhaø ta, baát cöù vieäc lôùn hay nhoû,

nhaát thieát khoâng ñeå cho ngöôøi trong nhaø laøm, maø toâi thì laïi khoâng

laøm xueå.

- Maëc caäu aáy! Cöù baûo ngöôøi khaùc roài noùi doái mình laøm laø ñöôïc.

- Giaáu theá naøo ñöôïc. Caäu aáy nhaän ra ngay. Thoâi ñeå toâi laøm daàn

vaäy.

- Thoâi, chò ñöøng ngaïi, ñeå ñaáy toâi laøm hoä cho moät ít cuõng ñöôïc.

- Thaät theá chöù? Neáu vaäy thì phuùc cho toâi quaù! Chieàu hoâm nay toâi

seõ mang ñeán nhôø coâ.

Noùi chöa döùt lôøi, chôït coù moät baø giaø chaïy ñeán baùo:

- Tin ñaâu ñöa ñeán baát ngôø! Kim Xuyeán töï döng ñaâm ñaàu xuoáng

gieáng cheát roài!

Taäp Nhaân giaät mình voäi hoûi:

- Kim Xuyeán naøo ñaáy?

- Laïi coøn Kim Xuyeán naøo nöõa? Kim Xuyeán ôû haàu baø Hai aáy. Hoâm

tröôùc khoâng bieát vì vieäc gì noù bò ñuoåi; veà nhaø keâu trôøi keâu ñaát, khoùc

heát nöôùc maét, cuõng khoâng ai ñeå yù ñeán. Roài cuõng chaúng ai ñeå yù noù ñi

ñaâu, sau coù ngöôøi gaùnh nöôùc noùi: “ÔÛ caùi gieáng ñaèng ñoâng nam, coù xaùc

- 469 -

ngöôøi cheát”. Toâi chaïy ñi nhôø ngöôøi vôùt leân, khoâng ngôø laïi laø noù! Hoï

nhaùo leân chöõa chaïy, nhöng coù aên thua gì!

Baûo Thoa noùi:

- Laï nhæ.

Taäp Nhaân laéc ñaàu thôû daøi, nghó ñeán ngaøy thöôøng cuøng chung

caûnh ngoä, töï nhieân nöôùc maét traøo ra. Baûo Thoa taát töôûi chaïy sang

beân Vöông phu nhaân. Taäp Nhaân thì quay veà nhaø.

Baûo Thoa ñeán buoàng Vöông phu nhaân, thaáy im laëng nhö tôø,

Vöông phu nhaân ñöông ngoài moät mình, suït suøi khoùc ôû trong buoàng.

Baûo Thoa khoâng tieän gôïi ra nöõa, ñaønh ngoài gheù moät beân. Vöông phu

nhaân hoûi:

- Chaùu ôû ñaâu ñeán ñaây?

- Chaùu ôû beân vöôøn sang.

- Neáu ôû vöôøn sang, coù gaëp em Baûo khoâng?

- Chaùu môùi troâng thaáy caäu aáy maëc quaàn aùo ñi ra, khoâng bieát ñi

ñaâu!

Vöông phu nhaân laéc ñaàu thôû daøi:

- Chaùu coù bieát môùi xaûy ra moät vieäc laï khoâng? Con Kim Xuyeán töï

nhieân ñaâm ñaàu xuoáng gieáng cheát roài.

- Töï nhieân voâ côù, sao chò aáy laïi ñaâm ñaàu xuoáng gieáng? Laï nhæ?

- Hoâm noï noù ñaùnh vôõ cuûa ta moät caùi ñoà duøng, ta noùng tieát ñaùnh

noù vaøi caùi, roài ñuoåi noù ñi. Ta chæ ñònh laøm ra theá maáy hoâm roài laïi goïi

noù veà, khoâng ngôø noù phaãn chí ñaâm ñaàu xuoáng gieáng cheát. Theá khoâng

phaûi toäi loãi ta hay sao?

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Dì laø ngöôøi nhaân töø, neân nghó nhö theá. Chöù chaùu ñoaùn thì

khoâng phaûi noù töùc böïc maø ñaâm ñaàu xuoáng gieáng ñaâu, coù leõ noù ñöùng

gaàn, hay ñuøa nghòch gì ôû beân gieáng, seånh chaân bò ngaõ chaêng? Noù ôû

nhaø naøy bò boù buoäc quen roài, baây giôø ñöôïc ra ngoaøi, taát laø ñi chôi ñuøa

caùc nôi cho thích, chöù ñeán noãi naøo töùc khí nhö theá. Neáu vì töùc khí maø

lieàu lónh, thì chaúng qua laø haïng hoà ñoà, khoâng ñaùng tieác laøm gì?

Vöông phu nhaân laéc ñaàu thôû daøi:

- Duø sao trong buïng ta vaãn khoâng yeân ñöôïc!

- 470 -

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Xin dì ñöøng nghó ngôïi quaù ñeán vieäc naøy; neáu khoâng ñaønh daï, thì

cho hoï maáy laïng baïc ñeå toáng taùng noù, theá laø troïn tình chuû nhaø ñoái

vôùi ngöôøi ôû roài.

Vöông phu nhaân noùi:

- Vöøa roài ta ñaõ ñöa cho meï noù naêm möôi laïng baïc. Ta coøn muoán

cho theâm hai caùi quaàn aùo môùi cuûa chò em chaùu, ñeå khaâm lieäm cho noù,

nhöng chò Phöôïng noùi khoâng coù boä naøo môùi may, chæ coù chaùu Laâm coù

hai boä ñeå maëc ngaøy leã sinh nhaät. Ta xem ra, chaùu Laâm ngaøy thöôøng

voán hay töï löï; vaû chaêng baûn meänh noù laïi coù nhieàu tai naïn, ñaõ cho noù

laøm leã sinh nhaät, giôø ñem laøm ñoà khaâm lieäm cho ngöôøi khaùc, laïi

chaúng ñaùng kieâng hay sao? Vì theá ta ñaõ cho goïi thôï may ñeán may

moät boä aùo môùi cho noù. Neáu laø ñöùa haàu khaùc, thì chæ cho noù vaøi laïng

baïc laø ñuû. Con Kim Xuyeán tuy laø ñöùa haàu, nhöng ngaøy thöôøng noù vaãn

ôû gaàn guïi ta, so vôùi con ñeû, cuøng chaû keùm gì maáy.

Noùi ñeán ñaây, nöôùc maét baø ta laïi traøo ra. Baûo Thoa voäi noùi:

- Dì cuõng chaúng caàn gì phaûi goïi thôï ñeán may nöõa. Tröôùc chaùu coù

may hai boä, mang ra cho noù, chaû ñôõ hay sao? Vaû laïi khi noù coøn soáng

vaãn thöôøng maëc quaàn aùo cuõ cuûa chaùu, kích thöôùc cuõng vöøa vaën.

- Duø theá maëc loøng, nhöng chaùu khoâng kieâng hay sao?

- Xin dì cöù yeân loøng, chaùu khoâng bao giôø ñeå yù ñeán chuyeän aáy.

Vöøa noùi vöøa ñöùng daäy ñi. Vöông phu nhaân lieàn sai ngöôøi ñi theo.

Moät luùc, Baûo Thoa mang quaàn aùo ñeán, thaáy Baûo Ngoïc ngoài caïnh

Vöông phu nhaân, nöôùc maét giaøn giuïa, ñöông nghe Vöông phu nhaân

giaûng giaûi ñieàu gì. Thaáy Baûo Thoa ñeán, lieàn thoâi khoâng noùi nöõa.

Tröôùc tình caûnh aáy, Baûo Thoa xeùt lôøi noùi, xem neùt maët, ñaõ hieåu ñöôïc

phaàn naøo roài. Vöông phu nhaân goïi meï Kim Xuyeán ñeán, ñöa cho boïc

quaàn aùo mang veà.

o0o

Hoài thöù ba möôi ba

Coi anh nhö thuø, gioïng löôõi ton hoùt

Ñeû con baát hieáu, roi voït daäp vuøi

- 472 -

Vöông phu nhaân goïi meï Kim Xuyeán ñeán, cho maáy caùi traâm voøng

vaø baûo môøi sö ñeán ñoïc kinh sieâu ñoä cho noù. Meï Kim Xuyeán cuùi ñaàu taï

ôn ñi ra.

Khi Baûo Ngoïc tieáp Vuõ Thoân xong trôû veà, nghe tin Kim Xuyeán xaáu

hoå töï vaãn, loøng raát ñau xoùt, vöøa böôùc vaøo cöûa, laïi bò Vöông phu nhaân

quôû traùch moät traän, khoâng traû lôøi ñöôïc caâu naøo. Chôït thaáy Baûo Thoa

ñi vaøo, Baûo Ngoïc nhaân dòp leûn ra ngoaøi, thôø thaãn khoâng bieát ñi ñaâu,

cöù tay chaép sau löng, ñaàu cuùi gaàm, mieäng than thôû, löõng thöõng ñi ra

phoøng khaùch. Vöøa qua taám bình phong, Baûo Ngoïc ñaâm phaûi moät

ngöôøi töø ngoaøi böôùc vaøo. Ngöôøi kia quaùt to “Ñöùng laïi”, Baûo Ngoïc giaät

naûy mình, ngaång ñaàu leân nhìn, teù ra laø Giaû Chính. Baûo Ngoïc laïnh

haún ngöôøi ñi, ñaønh chaép tay ñöùng beân caïnh.

Giaû Chính noùi:

- Maøy laøm sao maø cuùi ñaàu uû ruõ nhö vaäy? Vöøa roài oâng Vuõ Thoân

ñeán chôi, muoán gaëp maøy, goïi maõi maøy môùi chòu ñeán. Khi ñeán thì aên

noùi toaøn laø nhöõng chuyeän vuïn vaët, nhoû nhaët,khoâng coù moät chuùt khoaùt

ñaït löu loaùt naøo. Tao xem maøy veû maët luùc naøo cuõng ñaày raãy nhöõng lo

phieàn, tình duïc. Baây giôø laøm gì maøy laïi than daøi thôû ngaén? Nhö theá

naøy vaãn chöa ñöôïc ñuû, chöa ñöôïc haû daï hay sao?

Baûo Ngoïc voán tay leùm lænh. Nhöng vì luùc naøy thöông nhôù Kim

Xuyeán quaù, ñang baên khoaên khoâng theå cheát theo noù ñöôïc neân cha quôû

maéng theá naøo cuõng maëc, cöù ñöùng ñôø ngöôøi ra.

Giaû Chính ñaùng ra cuõng khoâng böïc. Nhöng thaáy Baûo Ngoïc sôï quaù,

aên noùi khaùc haún ngaøy thöôøng, neân ñaõ noåi giaän ñoâi phaàn. Giöõa luùc aáy

coù ngöôøi gaùc cöûa vaøo trình:

- Coù ngöôøi beân phuû Trung Thuaän Thaân Vöông xin vaøo haàu cuï lôùn.

Giaû Chính nghe noùi, trong buïng nghi hoaëc: “Xöa nay ta khoâng heà

chôi bôøi vôùi phuû Trung Thuaän, taïi sao hoâm nay laïi coù ngöôøi ñeán ñaây?”

Vöøa nghó vöøa baûo môøi vaøo ngoài trong nhaø khaùch. OÂng ta voäi vaøo nhaø

trong thay aùo, roài ra tieáp, teù ra laø quan tröôûng phuû ôû phuû Trung

Thuaän. Hai beân chaøo nhau xong, ngoài uoáng nöôùc traø. Chöa kòp chuyeän

troø gì, thì quan tröôûng phuû ñaõ noùi ngay:

- Khoâng phaûi haï quan naøy daùm ñöôøng ñoät ñeán quùi phuû. Hoâm nay

tôùi ñaây laø theo leänh treân, xin phieàn ngaøi vì Vöông gia chuùng toâi maø

giuùp cho, khoâng nhöõng Vöông gia chuùng toâi ñöôïc nhôø ôn, ngay caû boïn

haï quan chuùng toâi cuõng caûm taï khoân xieát.

Giaû Chính nghe noùi, nghó maõi khoâng bieát chuyeän gì, voäi ñöùng

daäy cöôøi hoûi:

- Ngaøi ñaõ thöøa leänh ñöùc Vöông ñeán ñaây, neáu coù vieäc gì, cöù truyeàn

roõ cho, chuùng toâi xin tuaân leänh.

Quan tröôùng phuû cöôøi nhaït:

- Khoâng phaûi laøm gì caû, chæ xin ngaøi noùi cho moät caâu laø xong.

Trong phuû chuùng toâi coù moät con haùt ñoùng vai nöõ teân laø Kyø quan, maáy

hoâm nay khoâng thaáy veà, cho ñi tìm cuõng khoâng thaây noù ôû ñaâu. Chuùng

toâi phaûi cho ngöôøi ñi doø caùc nôi. ÔÛ trong thaønh möôøi ngöôøi thì taùm

ngöôøi noùi: Gaàn ñaây noù chôi thaân vôùi caäu em ngaäm ngoïc ôû ñaây. Vì toân

phuû khoâng phaûi nhö caùc nhaø thöôøng, neân khoâng daùm thieän tieän ñeán

baét. Bôûi vaäy haï quan phaûi vaøo trình ñöùc Vöông. Ngaøi noùi: “Con haùt

khaùc maát traêm ñöùa cuõng khoâng caàn, nhöng teân Kyø quan naøy laø ngöôøi

caån thaän, chaéc chaén, bieát löïa dòp û bo�ùng ñaùp, raát hôïp yù giaø naøy, khoâng

theå naøo boû noù ñöôïc”. Vì theá, chuùng toâi ñeán nhôø ngaøi baûo caäu Hai cho

- 473 -

teân Kyø quan veà, ñeå thoûa loøng Vöông gia chuùng toâi thieát tha mong ñôïi,

vaø chuùng toâi cuõng ñôõ phaûi ñi tìm vaát vaû.

Noùi xong, haén lieàn vaùi moät caùi.

Giaû Chính nghe noùi, vöøa sôï vöøa giaän, lieàn cho goïi Baûo Ngoïc, Baûo

Ngoïc khoâng bieát laø vieäc gì, voäi chaïy ra ngay.

Giaû Chính hoûi:

- Thaèng ñaùng cheát kia! Maøy ôû nhaø ñaõ khoâng chòu hoïc haønh thì

thoâi, laïi coøn daùm caøn baäy, laøm nhöõng vieäc traùi pheùp aø? Teân Kyø quan

laø ngöôøi haàu thaân cuûa ñöùc vua Trung Thuaän. Maøy laø haïng ngöôøi heøn

haï, daùm quyeán ruõ noù, laøm vaï laây ñeán ta!

Baûo Ngoïc nghe noùi giaät mình, voäi thöa:

- Thöïc con khoâng bieát vieäc naøy! Ngay hai chöõ “kyø quan” con cuõng

chaúng hieåu laø caùi gì, huoáng chi laïi buoäc cho con tieáng quyeán ruõ nöõa.

Noùi xong roài khoùc.

Giaû Chính chöa kòp noùi caâu gì, quan tröôûng phuû cöôøi nhaït:

- Thoâi, caäu ñöøng choái quanh nöõa, caäu giaáu noù ôû nhaø, hay bieát noù ôû

ñaâu, xin cöù noùi ra, ñeå chuùng toâi ñôõ phaûi vaát vaû laïi khoâng caûm ôn caäu

laém hay sao?

Baûo Ngoïc noùi:

- Thöïc toâi khoâng bieát gì caû. Hay laø ngöôøi ta ñoàn baäy, cuõng chöa

bieát chöøng.

Quan tröôûng phuû cöôøi nhaït:

- Hieän coù chöùng côù, sao caäu cöù caõi quanh. Tröôùc maët cuï lôùn, toâi

noùi ra, taát caäu bò quôû phaït. Baûo raèng khoâng bieát ngöôøi aáy thì caùi daây

löng ñoû cuûa noù sao laïi ôû ngöôøi caäu?

Baûo Ngoïc nghe noùi caâu aáy, hoàn vía leân maây, maét trôïn leân, moàm

ñôø ra, trong buïng nghó: “Sao haén laïi bieát caû nhöõng vieäc raát kín cuûa

mình. Theá thì vieäc khaùc cuõng khoâng taøi naøo giaáu ñöôïc. Chi baèng ta

noùi quanh cho haén veà, ñeå khoûi tieát loä nhöõng chuyeän khaùc”. Lieàn noùi:

- Ngaøi ñaõ bieát ñaàu ñuoâi vieäc Kyø quan, nhöng coù vieäc lôùn laø noù

mua nhaø, sao ngaøi laïi khoâng bieát? Toâi nghe noùi hình nhö noù veà Töû

Ñaøn baûo, ôû phía ñoâng giao, caùch thaønh ñoä hai möôi daëm gì aáy. Noù coù

mua maáy maãu ruoäng vaø laøm maáy gian nhaø ôû ñaáy. Coù leõ noù veà ñaáy

;

- 474 -

cuõng neân.

Quang tröôûng phuû cöôøi noùi:

- Theá thì nhaát ñònh noù veà ñaáy roài, ñeå toâi ñi tìm xem. Neáu thaáy

thì thoâi, baèng khoâng, toâi laïi ñeán phieàn caäu.

Noùi xong haén voäi vaøng ñi.

Giaû Chính nghe xong, töùc quaù, maét trôïn leân, moàm xeäch ra, vöøa

tieãn vieân quan tröôûng phuû ra, vöøa ngoaùi laïi quaùt Baûo Ngoïc: “Khoâng

ñöôïc ñi ñaâu! Trôû veà tao seõ baûo maøy!” Ñöa vieân quan kia ra roài, Giaû

Chính quay veà, thaáy Giaû Hoaøn daãn maáy teân haàu nhoû roái rít chaïy ñeán.

Giaû Chính quaùt:

- Ñaùnh cheát nhöõng ñöùa kia ñi cho tao!

Giaû Hoaøn troâng thaáy cha, sôï quaù, run leân caàm caäp, voäi chaïy laïi,

ñöùng cuùi ñaàu. Giaû Chính hoûi:

- Maøy chaïy ñi ñaâu? Nhöõng ngöôøi theo haàu ñaâu caû, sao khoâng ai

troâng nom noù, ñeå noù chaïy nhoâng nhö ngöïa theá naøy?

Roài oâng ta theùt leân:

- Nhöõng ñöùa daãn maøy ñi hoïc chaïy ñaâu caû?

Giaû Hoaøn thaáy cha giaän quaù, nhaân dòp noùi:

- Con coù chaïy ñaâu, chæ vì khi ñi qua beân gieáng, thaáy moät a hoaøn

cheát ñuoái, con xem ngöôøi aáy ñaàu sao maø to theá, ngöôøi sao maø lôùn theá!

Giaû hình nghe vaäy, giaät mình, nghó buïng “Voâ côù maø ai laïi ñaâm

ñaàu xuoáng gieáng theá? Nhaø ta töø ñôøi oâng ñôøi cha ñeàu cö xöû roäng raõi,

nhaân töø vôùi keû döôùi, coù bao giôø xaûy ra vieäc theá naøy? Coù leõ gaàn ñaây vì

ta löôøi nhaùc, khoâng troâng nom vieäc nhaø, ñeå boïn ngöôøi nhaø loäng quyeàn

giôû loái cay nghieät, ñeán noãi xaûy ra tai vaï, lieàu mình töï vaãn. Neáu ngöôøi

ngoaøi bieát thì tieáng taêm oâng cha mình coøn ra laøm sao nöõa”. Roài oâng

ta quaùt: “Goïi Giaû Lieãn vaø Laïi Ñaïi ñeán ñaây!”

Boïn haàu beù vaâng lôøi ñònh ñi, thì Giaû Hoaøn voäi ñeán naém laáy aùo

Giaû Chính roài quøi xuoáng noùi:

- Xin cha haõy bôùt giaän. Vieäc naøy tröø nhöõng ngöôøi ôû trong nhaø meï

con ra, thì khoâng ai bieát moät tí gì. Con nghe ñeû con noùi...

- 475 -

Noùi ñeán ñaáy, noù lieàn troâng ra xung quanh. Giaû Chính bieát yù, löø

maét nhìn ñaùm haàu beù. Ñaùm haàu ñeàu voäi lui ra beân ngoaøi.

Giaû Hoaøn noùi kheõ:

- Ñeû con noùi: “Hoâm noï anh Baûo ôû nhaø meï con, keùo chò a hoaøn laø

Kim Xuyeán ñònh cöôõng gian nhöng khoâng ñöôïc, roài ñaùnh chò aáy moät

traän, chò aáy töùc quaù ñaâm ñaàu xuoáng gieáng cheát!”

Chöa nghe döùt lôøi, Giaû Chính giaän quaù, maët xaùm laïi, quaùt to:

“Loâi thaèng Baûo Ngoïc ñeán ñaây!” OÂng ta vöøa noùi vöøa chaïy vaøo thö

phoøng, quaùt leân:

- Hoâm nay ai coøn ñeán ngaên, thì ta seõ mang heát caû muõ aùo, caân ñai

vaø gia taøi giao cho ngöôøi aáy vôùi thaèng Baûo Ngoïc. Ta ñaønh chòu laø

ngöôøi coù toäi, caïo troïc môù toùc phieàn naõo naøy ñi, tìm ñeán nôi thanh

vaéng ñeå khoûi nhuïc ñeán tieàn nhaân, vì ñaõ ñeû ñöùa con ngoã nghòch naøy!

Nhöõng moân khaùch vaø ngöôøi haàu thaáy Giaû Chính nhö theá, bieát

ngay laø vì oâng ta giaän Baûo Ngoïc, neân ai naáy ñeàu trôïn maét leø löôõi,

chaïy ñi ra ngoaøi caû. Giaû Chính thôû hoàng hoäc, ngoài öôõn ngöôøi treân caùi

gheá töïa, nöôùc maét giaøn giuïa, quaùt leân maáy tieáng: “Loâi thaèng Baûo ra

ñaây! Mang thöøng gaäy ra ñaây! Ñoùng heát caû caùc cöûa laïi! Heã ñöùa naøo maø

baùo tin cho nhaø trong bieát, thì ta ñaùnh cheát ngay laäp töùc!”

Boïn ngöôøi haàu thaáy vaäy, ñaønh phaûi vaâng lôøi ñöùng yeân. Coù maáy

ngöôøi chaïy ñi baét Baûo Ngoïc.

Baûo Ngoïc thaáy Giaû Chính truyeàn phaûi ñöùng yeân khoâng ñöôïc chaïy,

laïi theâm Giaû Hoaøn noùi cheâm vaøo maáy caâu, bieát ngay laø coù chuyeän döõ.

Baûo Ngoïc ñi loanh quanh ôû ngoaøi hieân, muoán nhôø ngöôøi vaøo baùo tin

cho nhaø trong, nhöng khoâng gaëp ai caû. Ngay Boài Dính cuõng khoâng

bieát ñi bieät ñaâu maát. Ñöông luùc ngoùng chôø, thì coù moät baø giaø ñeán, Baûo

Ngoïc möøng nhö baét ñöôïc cuûa baùu, lieàn chaïy laïi keùo baø giaø noùi:

- Baø chaïy ngay veà noùi: oâng saép ñaùnh toâi ñaáy! Vieäc raát caàn, baø veà

baùo ngay cho toâi moät tieáng!

Moät ñaèng thì Baûo Ngoïc voäi quaù, noùi khoâng ñöôïc roõ raøng; moät

ñaèng thì baø giaø laïi ñieác ñaëc, khoâng nghe roõ laø noùi gì, neân caâu: “Noùi

ngay moät tieáng” baø ta laïi nghe ra “Nhaûy ngay xuoáng gieáng”, lieàn cöôøi

noùi:

- 476 -

- Noù nhaûy xuoáng gieáng thì thaây keä noù, chöù vieäc gì ñeán caäu maø

phaûi sôï?

Baûo Ngoïc thaáy baø aáy ñieác, lieàn caùu leân:

- Baø ra goïi moät ñöùa haàu nhoû cuûa toâi ñeán ñaây mau leân!

Baø giaø noùi:

- Vieäc gì maø chaúng yeân? Ñaõ thu xeáp xong caû roài. Baø Hai laïi cho

noù quaàn aùo, cho noù tieàn baïc, coøn gì maø chaúng yeân?

Baûo Ngoïc ñöông luùc caáp baùch khoâng bieát laøm theá naøo, thì boïn

ngöôøi haàu cuûa Giaû Chính vaøo giuïc ñi ra ngay. Giaû Chính troâng thaáy

Baûo Ngoïc, maét ñoû ngaàu leân, khoâng kòp hoûi ñeán nhöõng toäi, nhö ñi ra

ngoaøi thì ñuøa bôõn boïn cheøo haùt, trao taëng cuûa rieâng, ôû trong nhaø thì

boû hoïc haønh, cöôõng gian ñaày tôù gaùi cuûa meï, chæ theùt: “Khoùa mieäng noù

laïi, ñaùnh cho cheát ñi!”

Boïn ngöôøi haàu khoâng daùm traùi leänh, ñaønh phaûi daèn Baûo Ngoïc

xuoáng caùi gheá daøi, caàm gaäy to, ñaùnh ñoä möôøi caùi. Baûo Ngoïc bieát raèng

mình coù van cuõng chaúng tha naøo, ñaønh khoùc roáng leân. Giaû Chính cho

laø ñaùnh kheõ quaù, ñaù thaèng caàm gaäy, roài giaät laáy gaäy, ñaùnh thaät maïnh

maáy caùi.

Baûo Ngoïc xöa nay chöa töøng chòu ñau ñôùn nhö theá bao giôø, luùc

ñaàu coøn bieát ñau, khoùc aàm leân; ñeán sau hôi thôû daàn daàn yeáu ñi, keâu

khoâng ra tieáng. Nhöõng moân khaùch thaáy theá, sôï xaûy ra chuyeän khoâng

hay, lieàn chaïy caû ñeán khuyeân ngaên. Nhöng Giaû Chính khi naøo chòu

nghe? OÂng ta noùi:

- Caùc ngöôøi hoûi xem nhöõng vieäc noù laøm coù ñaùng tha hay khoâng?

Toäi ôû caùc ngöôøi ngaøy thöôøng cöù hay nuoâng noù ñeå noù hö hoûng theá naøy,

laïi coøn ñeán khuyeân ngaên aø. Mai ñaây noù phaïm toäi gieát cha gieát vua,

thì caùc ngöôøi coøn can vaøo loái naøo?

Moïi ngöôøi thaáy caâu noùi döõ aáy, bieát laø Giaû Chính böïc laém roài, lieàn

nhao leân ñi tìm ngöôøi vaøo baùo nhaø trong.

Vöông phu nhaân nghe noùi, khoâng kòp ñeán trình Giaû maãu, lieàn

maëc aùo, baát chaáp coù ngöôøi hay khoâng, vòn vaøo moät a hoaøn xaêm xaêm

chaïy thaúng vaøo thö phoøng. Boïn moân khaùch vaø ngöôøi haàu ñeàu traùnh

khoâng kòp.

- 477 -

Giaû Chính ñöông muoán ñaùnh nöõa, thaáy Vöông phu nhaân ñeán, côn

giaän laïi caøng nhö löûa chaùy ñoå daàu theâm. Caùi gaäy cöù lia lòa vuït xuoáng

caøng nhanh caøng maïnh. Hai ñöùa ñeø Baûo Ngoïc voäi buoâng tay ra. Baûo

Ngoïc ñaõ naèm soùng söôït, khoâng cöïa quaäy ñöôïc nöõa.</span>

Giaû Chính coøn muoán ñaùnh nöõa, nhöng bò Vöông phu nhaân giöõ

gaäy laïi. Giaû Chính noùi:

- Thoâi! Thoâi! Hoâm nay laïi laøm cho ta töùc ñeán cheát môùi thoâi ñaây!

Vöông phu nhaân khoùc noùi:

Thaèng Baûo ñaùng ñaùnh thöïc, nhöng oâng cuõng neân giöõ laáy söùc khoûe.

Trôøi noùng nöïc, cuï laïi ñöông khoù ôû; ñaùnh cheát thaèng Baûo Ngoïc laø vieäc

nhoû, neáu cuï lo nghó sinh oám, thì chaúng hoùa ra vieäc to hay sao?

Giaû Chính cöôøi nhaït:

- Thoâi ñöøng noùi nhöõng caâu aáy nöõa. Ñeû ra caùi gioáng aùc nghieät naøy,

thì toâi cuõng mang toäi baát hieáu roài! Ngaøy thöôøng heã toâi quôû phaït noù

laàn naøo, laø y nhö coù ngöôøi ñeán beânh noù. Chi baèng nhaân ngaøy hoâm

nay keát lieãu caùi ñôøi thaèng choù cheát naøy ñi ñeå khoûi tai vaï veà sau.

Noùi xong oâng ta ñònh laáy thöøng thaét coå Baûo Ngoïc cho cheát ñi.

Vöông phu nhaân lieàn oâm laáy Baûo Ngoïc khoùc:

- Ñaõ ñaønh oâng lo daïy con, nhöng cuõng neân nghó ñeán tình vôï

choàng moät chuùt. Nay toâi ñaõ naêm möôi tuoåi ñaàu, chæ coù moät muïn toäi nôï

naøy thoâi, neáu ñaùnh noù ñeå raên daïy, thì toâi khoâng daùm can ngaên.

Nhöng oâng ñònh ñaùnh cheát noù, thì chaúng hoùa ra oâng coá tình ñoaïn

tuyeät ñôøi toâi hay sao? OÂng ñònh thaét coå cho noù cheát, thì haõy thaét coå

toâi tröôùc, meï con toâi khoâng daùm oaùn traùch nöûa lôøi, ñeå khi cheát xuoáng

aâm ty, meï con toâi seõ nöông töïa nhau.

Noùi xong, baø ta oâm laáy Baûo Ngoïc khoùc aàm leân.

Giaû Chính thôû daøi, vaøo gheá ngoài, nöôùc maét nhoû xuoáng nhö möa.

Vöông phu nhaân thaáy Baûo Ngoïc maët nhôït haún, hôi ñaõ yeáu ñi. Caùi

quaàn ñuøi xanh maëc trong ngöôøi ñaãm caû maùu, khi côûi thaét löng ra,

thaáy töø moâng xuoáng ñuøi, choã thaâm choã tím, choã thì noåi cuïc, choã thì

toaïc thòt ra, chaúng coøn tyù naøo nguyeân veïn caû. Baø ta baát giaùc oøa khoùc

to vaø keâu leân:

- 478 -

- Ñöùa con xaáu soá naøy.

Nhaân caâu “Ñöùa con xaáu soá” baø ta laïi nhôù ngay ñeán Giaû Chaâu, lieàn

goïi ngay teân Giaû Chaâu leân khoùc vaø noùi:

- Neáu con coøn soáng, thì duø cheát moät traêm ñöùa con khaùc ta cuõng

khoâng caàn!

Thaáy Vöông phu nhaân ñi ra, Lyù Hoaøn, Phöôïng Thö vaø chò em

Ngheânh Xuaân, Thaùm Xuaân ñeàu chaïy ñeán; nghe thaáy Vöông phu nhaân

khoùc vaø goïi teân Giaû Chaâu, ngöôøi khaùc khoâng sao, chöù Lyù Hoaøn thì

nhòn laøm sao ñöôïc, chò ta cuõng suït suøi thoån thöùc khoùc theo. Giaû

Chính thaáy theá, laïi nöôùc maét roøng roøng chaûy xuoáng. ñöông luùc nhoán

nhao, thì a hoaøn vaøo trình: “Cuï ñaõ ñeán”. Noùi chöa döùt lôøi, ñaõ nghe ôû

ngoaøi cöûa soå coù tieáng noùi run run:

- Ñaùnh cheát ta tröôùc ñaõ, roài haõy ñaùnh cheát noù, theá laø yeân chuyeän!

Giaû Chính thaáy meï sang, vöøa hoaûng sôï vöøa thöông xoùt, voäi chaïy

ra ñoùn. Giaû maãu vòn vaøo moät a hoaøn ñi ñeán, ñaàu laéc lö, hôi thôû hoån

heån. Giaû Chính ñeán gaàn, cuùi ñaàu cöôøi noùi:

- Trôøi ñöông noùng nöïc theá naøy, meï coù vieäc gì, cöù goïi con ñeán

truyeàn baûo, caàn gì phaûi thaân haønh ñeán ñaây?

Giaû maãu nghe noùi, lieàn ñöùng laïi thôû moät luùc roài quaùt aàm leân:

- Theá ra anh cuõng theøm nôùi chuyeän vôùi toâi aø! Toâi coù caâu chuyeän

muoán noùi, nhöng ñôøi toâi khoâng ñeû ñöôïc ngöôøi con naøo khaùc, coøn baûo

toâi noùi vôùi ai baây giôø?

Giaû Chính nghe caâu nôùi khaùc haún ngaøy thöôøng, lieàn röng röng

nöôùc maét quì xuoáng:

- Con sôû dó phaûi daïy doã noù, laø vì muoán laøm raïng veû oâng cha; giôø

meï noùi theá thì con chòu sao noåi?

Giaû maãu nghe noùi nhoå toeït moät caùi noùi:

- Ta môùi noùi coù moät caâu, anh ñaõ khoâng chòu ñöôïc, theá thì anh vaùc

gaäy ñaùnh vuøi ñaùnh daäp thaèng Baûo nhö theá kia, lieäu noù coù chòu ñöôïc

khoâng? Anh noùi raèng anh daïy doã con caùi ñeå laøm raïng veû oâng cha theá

thì ngaøy tröôùc cha anh ñaõ daïy anh nhö theá naøo?

- 479 -

Noùi xong, töï nhieân nöôùc maét roøng roøng, Giaû Chính göôïng cöôøi

noùi:

- Xin meï ñöøng thöông caûm laøm gì, chæ vì luùc naõy con noùng tính

quaù. Töø giôø trôû ñi con khoâng daùm ñaùnh noù nöõa.

Giaû maãu cöôøi nhaït:

- Anh khoâng caàn giaän laây vôùi toâi. Noù laø con anh, muoán ñaùnh theá

naøo anh cöù ñaùnh. Chaéc raèng meï con baø chaùu chuùng toâi ôû ñaây chæ laøm

phieàn anh thoâi, chi baèng xa anh ra laø heát chuyeän.

Noùi xong lieàn sai ngöôøi: “Saép saün kieäu, ta cuøng baø maøy vaø thaèng

Baûo ñi veà Nam Kinh ngay”... Ngöôøi nhaø ñaønh phaûi vaâng lôøi.

Giaû maãu baûo Vöông phu nhaân:

- Chò khoâng neân khoùc laém. Baây giôø thaèng Baûo noù coøn beù, thì chò

thöông noù. Sau noù lôùn leân, ra laøm oâng noï oâng kia, chöa chaéc noù ñaõ

nhôù ñeán coâng lao chò ñöùt ruoät ñeû ra noù ñaâu. Baây giôø chò khoâng thöông

noù, sau seõ bôùt ñöôïc söï böïc töùc cuõng chöa bieát chöøng.

Giaû Chính nghe vaäy, voäi cuùi ñaàu noùi:

- Meï noùi caâu aáy thì con khoâng coøn coù choã naøo maø ñöùng ôû treân ñôøi

naøy nöõa.

- Roõ raøng anh laøm cho ta khoâng coøn coù choã naøo ñöùng, maø laïi coøn

ñoå loãi cho ta? Chæ coù caùch laø chuùng ta ñi haún, thì anh seõ ñöôïc raûnh

rang, chaû coøn ai daùm ngaên caám anh ñaùnh noù nöõa!

Giaû maãu baûo ngöôøi haàu: “Saém söûa ngay haønh lyù vaø xe kieäu ñeå ta

ñi”. Giaû Chính lieàn quyø raïp xuoáng, cuùi ñaàu laïy.

Giaû maãu ñeán xem Baûo Ngoïc, thaáy laàn naøy Baûo Ngoïc bò ñoøn ñau

quaù, khoâng nhö nhöõng laàn tröôùc. Vöøa thöông chaùu, vöøa giaän con, Giaû

maãu khoùc maõi khoâng thoâi. Vöông phu nhaân cuøng Phöôïng Thö khuyeân

giaûi hoài laâu, môùi nguoâi daàn, khoâng khoùc nöõa.

Boïn a hoaøn, vuù boõ chaïy ñeán chöïc keùo Baûo Ngoïc daäy. Phöôïng Thö

maéng:

- Boïn maøy kheùo hoà ñoà! Sao khoâng môû maét ra maø nhìn. Ngöôøi

nhö theá, dìu ñi sao ñöôïc. Haõy veà mang caùi gheá maây daøi ñeán ñaây!

- 480 -

Moïi ngöôøi nghe noùi, voäi chaïy ñi mang caùi gheá daøi ñeán, ñaët Baûo

Ngoïc naèm xuoáng, theo Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân ñöa veà nhaø Giaû

maãu.

Giaû Chính thaáy Giaû maãu chöa nguoâi côn giaän, khoâng daùm töï tieän

boû veà, cuõng ñi theo luoân. Thaáy Baûo Ngoïc bò ñaùnh ñau quaù. Vöông phu

nhaân cöù keâu con luoân mieäng vaø noùi: “Neáu maøy cheát ñi cho anh Chaâu

maøy soáng, thì boá maøy khoâng ñeán noãi töùc giaän theá naøy, vaø cuõng khoâng

uoång taám loøng tao suoát nöûa ñôøi ngöôøi. Baây giôø maøy coù meänh heä naøo,

boû tao ôû laïi moät mình, thì tao bieát troâng caäy vaøo ñaâu. Thaèng ngu ñaàn

naøy!”

Baø ta cöù keâu roài laïi khoùc, khoùc roài laïi keâu. Giaû Chính nghe vaäy,

loøng caøng chaùn ngaùn, hoái haän raèng leõ ra mình khoâng neân ñaùnh quaù

tay nhö theá. Tröôùc heát ñeán khuyeân Giaû maãu. Giaû maãu röng röng nöôùc

maét noùi:

- Con hö thì phaûi daïy, nhöng anh khoâng neân ñaùnh noù ñeán theá!

Anh khoâng ñi ñi, coøn ñöùng ôû ñaây laøm gì? Hay laø anh chöa vöøa loøng,

coøn muoán cho noù cheát haún thì môùi haû loøng haû daï hay sao?

Giaû Chính nghe noùi, vaâng lôøi ñi ra.

Tieát phu nhaân, Baûo Thoa, Höông Laêng, Taäp Nhaân vaø Töông Vaân

cuõng ñeàu chaïy laïi. Taäp Nhaân trong loøng ñau xoùt, nhöng khoâng tieän

noùi ra, thaáy moïi ngöôøi quaây laáy Baûo Ngoïc, ngöôøi thì ñoå nöôùc, ngöôøi

thì quaït haàu, coøn mình chaúng bieát chen tay vaøo ñaâu, lieàn ra ngoaøi, sai

ñöa haàu nhoû ñi tìm Boài Dính ñeán hoûi:

- Ñang yeân ñang laønh, chaúng coù chuyeän gì, taïi sao laïi bò ñaùnh

ñau nhö theá, maø maøy khoâng veà baùo tin ngay?

- Toâi cuõng khoâng ôû ñaáy. Khi ñaùnh ñeán nöûa chöøng, toâi môùi bieát tin,

voäi ñeán hoûi nguyeân do, thì ra vì vieäc con haùt Kyø quan vaø vieäc chò Kim

Xuyeán.

- Taïi sao oâng laïi bieát nhöõng vieäc aáy?

- Vieäc con haùt Kyø quan coù theå laø caäu Tieát ngaøy thöôøng hay ghen

tuoâng, khoâng laøm caùch naøo haû giaän ñöôïc, neân ñaõ xuùi giuïc ngöôøi naøo

ñeán ton hoùt oâng. Coøn vieäc chò Kim Xuyeán thì caäu Ba noùi ra. Toâi nghe

ngöôøi haàu oâng noùi theá.

Taäp Nhaân nghe hai vieäc naøy gaàn khôùp nhö nhau, trong loøng ñaõ

- 481 -

tin ñeán taùm chín phaàn, lieàn quay trôû veà, thaáy moïi ngöôøi ñang xuùm laïi

chöõa cho Baûo Ngoïc. Coâng vieäc xong xuoâi, Giaû maãu sai ngöôøi khieâng

Baûo Ngoïc caån thaän veà nhaø. Ai naáy vaâng lôøi, ba chaân boán caúng,

khieâng Baûo Ngoïc veà vieän Di Hoàng, ñaët naèm yeân ôû treân giöôøng. Roái

rít moät luùc laâu, roài keùo nhau veá. Baáy giôø Taäp Nhaân môùi ñeán haàu vaø

caên vaën hoûi han caën keõ caâu chuyeän.

o0o

Hoài thöù ba möôi boán

Moái tình ngoàn ngang, thaáy tình coâ em caøng theâm thaám thía

Loãi laàm choàng chaát, laáy laàm khuyeân anh xieát noãi buoàn raàu

- 483 -

Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân ñi roài, Taäp Nhaân chaïy ñeán beân

caïnh Baûo Ngoïc, nhoû nöôùc maét hoûi:

- Taïi laøm sao maø caäu bò ñaùnh ñau ñeán theá?

Baûo Ngoïc thôû daøi:

- Hoûi laøm gì nöõa? Chaúng qua cuõng vì nhöõng vieäc aáy thoâi! Nöûa

mình toâi ñau laém, chò thöû xem ñaùnh vaøo nhöõng choã naøo.

Taäp Nhaân kheõ luoàn tay côûi caùi quaàn loùt ra, môùi chaïm vaøo ngöôøi

moät tyù, Baûo Ngoïc ñaõ nghieán raêng keâu “Ñau”. Taäp Nhaân voäi döøng tay

laïi, maõi ba boán laàn môùi côûi ra ñöôïc. Nhìn thaáy nöûa moâng treân coù

nhöõng veát laèn noåi leân roäng baèng boán ngoùn tay, vöøa thaâm vöøa tím,

Taäp Nhaân nghieán raêng noùi:

- Meï ôi! Laøm sao maø laïi ñaùnh aùc quaù theá? Ngaøy thöôøng caäu

nghe lôøi toâi, thì ñaâu ñeán noãi naøy. May khoâng chaïm ñeán gaân coát, chöù

thaønh taät thì coøn laøm aên gì.

Taäp Nhaân ñöông noùi thì a hoaøn vaøo baùo “Coâ Baûo ñeán”, Taäp

Nhaân bieát laø khoâng kòp maëc quaàn loùt, lieàn laáy ngay caùi chaên giaûi

giöôøng ñaép leân cho Baûo Ngoïc. Baûo Thoa tay caàm vieân thuoác ñi vaøo,

ñöa cho Taäp Nhaân:

- Chieàu hoâm nay chò laáy röôïu maøi vieân thuoác naøy boâi cho caäu aáy,

ñeå tan nhöõng maùu öù ñi, seõ choùng khoûi ñaáy.

Baûo Thoa laïi quay sang hoûi Baûo Ngoïc:

- Baây giôø caäu ñaõ khaù chöa?

Baûo Ngoïc caûm ôn noùi:

- Ñaõ hôi khaù, môøi chò ngoài.

Baûo Thoa thaáy Baûo Ngoïc môû maét ra noùi chuyeän, ñaõ khaù hôn luùc

naõy, trong buïng cuõng ñôõ lo, chæ laéc ñaàu thôû daøi:

- Neáu caäu sôùm chòu nghe lôøi moïi ngöôøi thì ñaâu ñeán noãi nhö ngaøy

hoâm nay? Chaû cöù cuï vaø dì maø ngay chuùng toâi troâng thaáy cuõng phaûi

ñau loøng.

Baûo Thoa noùi ñöôïc nöûa chöøng thì nín haún laïi, hoái haän khoâng

nghó kyõ, töï nhieân maù ñoû leân, ñaàu cuùi xuoáng, khoâng noùi nöõa. Nghe

nhöõng lôøi thaân maät, coù nguï yù saâu xa, laïi thaáy Baûo Thoa nín baët

khoâng noùi, maù ñoû, ñaàu cuùi xuoáng, tay maân meâ daûi aùo, coù daùng e leä

theïn thoø, khoâng theå naøo hình dung heát ñöôïc, Baûo Ngoïc trong loøng

caøng theâm caûm ñoäng, bao nhieâu ñau ñôùn hình nhö ñaõ truùt saïch ra

ngoaøi chín taàng maây. Buïng nghó: “Ta chaúng qua bò ñaùnh coù vaøi caùi,

theá maø chò em ai cung toû veû thöông xoùt, thaät laø ñaùng thaân, ñaùng kính!

Neáu moät ngaøy kia ta coù meänh heä naøo, thì khoâng bieát hoï thöông caûm

ñeán ñaâu! Hoï ñoái vôùi ta thaät töû teá nhö theá, duø ta coù cheát ngay, ñöôïc hoï

thöông tieác nhöôøng naøy, thì söï nghieäp caû ñôøi ta coù troâi ra beå ñoâng,

cuõng khoâng ñaùng tieác. Trong choán u minh, neáu khoâng thö thaùi taâm

tình thì thaät laø con quyû hoà ñoà!” Laïi thaáy Baûo Thoa hoûi Taäp Nhaân:

- Taïi sao oâng töï döng ñaâm giaän maø ñaùnh caäu aáy nhö theá?

Taäp Nhaân lieàn keå cho Baûo Thoa nghe nhöõng caâu Boài Dính noùi

luùc naõy. Baûo Ngoïc vaãn chöa bieát Giaû Hoaøn noùi xaáu mình, thaáy Taäp

Nhaân noùi, laïi vöông caû ñeán Tieát Baøn. Sôï Baûo Thoa chaïm loøng, Baûo

Ngoïc gaït lôøi Taäp Nhaân, vaø noùi:

- Anh Tieát khoâng khi naøo laïi theá, caùc chò ñöøng neân ñoaùn baäy.

- 484 -

Baûo Thoa bieát ngay laø Baûo Ngoïc sôï mình khoâng ñaønh daï, neân

duøng lôøi ngaên Taäp Nhaân ñi. Trong buïng nghó thaàm: “Anh aáy bò ñaùnh

nhö theá, laïi khoâng nghó gì ñeán ñau ñôùn, vaãn coøn quaù caån thaän, sôï

mang loãi vôùi ngöôøi ta. Thaät laø anh ñaõ heát söùc giöõ gìn ñoái vôùi chuùng

toâi. Nhöng sao anh khoâng lo ñeán nhöõng vieäc lôùn ôû ngoaøi, ñeå oâng ñöôïc

vui loøng, thì ñeán noãi naøo bò ñoøn nhö theá. Anh sôï toâi chaïnh loøng neân

ngaét lôøi chò Taäp Nhaân, nhöng toâi coøn laï gì tính neát anh toâi xöa nay

laø ngöôøi ngoâng cuoàng, phoùng ñaõng, khoâng moät chuùt deø chöøng hay sao?

Ngaøy tröôùc vì vieäc Taàn Chung ñaõ xaûy ra nhöõng chuyeän long trôøi lôû

ñaát. Baây giôø caâu chuyeän naøy caøng gheâ gôùm hôn nhieàu”. Baûo Thoa

nghó vaäy, cöôøi noùi:

- Chuùng ta cuõng khoâng neân oaùn traùch ngöôøi naøy ngöôøi khaùc, cöù

yù toâi thì vì anh Baûo xöa nay thöôøng hay chôi bôøi vôùi nhöõng ngöôøi aáy,

neân oâng môùi noåi giaän. Daàu anh Tieát toâi laø ngöôøi aên noùi khoâng bieát

giöõ gìn, buoät mieäng noùi ra vieäc cuûa anh Baûo, cuõng khoâng phaûi laø coù yù

bôùi moùc ñaâu: moät laø vì caâu chuyeän coù thöïc, hai laø vì anh toâi khoâng

hay nghó ñeán nhöõng chuyeän deø chöùng nhoû nhaët. Chò Taäp Nhaân töø beù

ñeán giôø chæ bieát coù anh Baûo laø ngöôøi giöõ gìn caån thaän thoâi, chöù anh

toâi thì coi trôøi baèng vung, heã buïng nghó gì, laø noùi tuoät ra.

Taäp Nhaân thaáy Baûo Ngoïc gaït caâu chuyeän Tieát Baøn ñi, bieát ngay

laø mì;nh noùi hôù, sôï Baûo Thoa buoàn raàu; sau thaáy Baûo Thoa noùi theá, laïi

ñaâm ra xaáu hoå, khoâng bieát noùi gì. Baûo Ngoïc nghe Baûo Thoa noùi vöøa

ñöôøng hoaøng, thaúng thaén, laïi gôõ ñöôïc loøng hoaøi nghi cuûa mình, trong

ngöôøi caøng raïo röïc. Ñöông muoán noùi nöõa, boãng thaáy Baûo Thoa ñöùng

daäy noùi:

- Ngaøy mai toâi seõ laïi thaêm, anh coá tónh döôõng ñi. Vöøa roài toâi

ñöa vieân thuoác cho chò Taäp Nhaân, ñeán chieàu boâi ñi thì seõ bôùt ñaáy.

Noùi xong ñi ra. Taäp Nhaân theo ñeán ngoaøi saân noùi:

- Phieàn coâ quaù. Hoâm naøo caäu Baûo khoûi, seõ sang taän nôi caùm ôn.

Baûo Thoa quay laïi cöôøi noùi:

- Coù gì ñaâu? Chò cöù khuyeân anh aáy tónh döôõng, ñöøng nghó ngôïi

lan man, seõ choùng khoûi ngay. Anh aáy muoán aên caùi gì chôi caùi gì thì

cöù kheõ sai ngöôøi sang beân toâi maø laáy, chaû caàn ñeå cho cuï vaø dì toâi

cuøng moïi ngöôøi bieát nöõa. Neáu ñeán tai döôïng toâi thì duø vieäc chaúng can

gì, nhöng sau lôõ xaûy chuyeän e khoâng hay ñaáy.

- 485 -

Noùi xong roài ñi.

Taäp Nhaân quay veà, trong buïng raát caûm ôn Baûo Thoa.

Khi vaøo nhaø, troâng thaáy Baûo Ngoïc coù daùng im laëng, traàm ngaâm,

giôû thöùc giôû nguû, Taäp Nhaân beøn ra ngoaøi buoàng röûa maët chaûi ñaàu.

Baûo Ngoïc naèm thieáp treân giöôøng, moâng ñau nhö kim chaâm, dao caét,

ngöôøi noùng nhö löûa ñoát, heã cöïa quaäy moät tyù, laø phaûi keâu leân môùi chòu

ñöôïc. Baáy giôø trôøi saép chieàu, Taäp Nhaân ñi ra, trong nhaø chæ coù vaøi ba

a hoaøn ñöùng haàu, khoâng coù vieäc gì ñaùng sai, Baûo Ngoïc lieàn baûo:

- Caùc coâ haõy ñi ra ngoaøi röûa raùy, khi naøo toâi goïi seõ ñeán.

Moïi ngöôøi ñeàu ñi ra.

Baûo Ngoïc ñöông naèm meâ man, thaáy Töôûng Ngoïc Haøm tieán vaøo,

keå vieäc phuû Trung Thuaän tìm baét haén. Moät choác laïi thaáy Kim Xuyeán

ñeán khoùc loùc, keå leå vì taïi caäu maø toâi phaûi ñaâm ñaàu xuoáng gieáng. Baûo

Ngoïc nöûa tænh nöûa meâ, khoâng ñeå yù ñeán. Ñöông luùc baøng hoaøng hoaûng

hoát, chôït coù ngöôøi lay daäy, nghe nhöõng tieáng khoùc loùc thaûm thöông,

Baûo Ngoïc giaät mình thöùc tænh giöông maét nhìn, thì khoâng phaûi ngöôøi

naøo xa laï maø chính laø Ñaïi Ngoïc. Ngôõ laø mình naèm meâ, Baûo Ngoïc voäi

vöôn ngöôøi leân nhìn choøng choïc vaøo taän maët ngöôøi kia, thì thaáy hai

maét söng baèng hai quaû nhoùt, nöôùc maét giaøn giuïa treân maët, khoâng

phaûi Ñaïi Ngoïc thì coøn laø ai? Baûo Ngoïc muoán nhìn nöõa, nhöng vì nöûa

ngöôøi phía döôùi ñau quaù khoâng theå chòu noåi, lieàn keâu “OÁi chaøo” moät

tieáng, roài laïi naèm vaät xuoáng, thôû daøi vaø noùi:

- Em laïi ñeán ñaây laøm gì? Maët trôøi môùi laën, ñaát haõy coøn noùng,

neáu bò caûm naéng, thì laøm theá naøo? Anh bò ñoøn, khoâng ñau laém ñaâu.

Anh giaû caùch laøm ra theá naøy ñeå ñaùnh löøa hoï ñoàn ñaïi ñeán tai oâng ñaáy

thoâi, em ñöøng tin laø thöïc.

Baáy giôø Ñaïi Ngoïc khoùc khoâng ra tieáng, cöù nöùc nôû suït suøi caøng

theâm naõo ruoät. Baûo Ngoïc noùi xong, Ñaïi Ngoïc loøng caøng ngoån ngang

traêm moái, ngheïn ngaøo khoâng noùi ra lôøi, luùc laâu môùi ngaäp ngöøng:

- Töø raøy anh neân chöøa ñi nheù!

Baûo Ngoïc thôû daøi moät tieáng:

- Em cöù yeân taâm, ñöøng noùi nöõa. Anh coù vì nhöõng ngöôøi aáy maø

cheát ñi, thì cuõng cam loøng.

Chôït ngöôøi ngoaøi vaøo baùo: “Môï Hai ñeán ñaáy”. Ñaïi Ngoïc bieát

ngay laø Phöôïng Thö ñeán, voäi ñöùng daäy noùi:

- 486 -

- Toâi ra saân sau ñaây, choác nöõa seõ ñeán.

Baûo Ngoïc keùo Ñaïi Ngoïc laïi noùi:

- AÁy môùi laï chöù, vieäc gì maø sôï chò aáy?

Ñaïi Ngoïc giaäm chaân kheõ noùi:

- Anh troâng maét toâi ñaây naøy! Roài hoï mang chuùng ta ra laøm troø

cöôøi ñaáy.

Baûo Ngoïc voäi buoâng tay ra. Ñaïi Ngoïc lieàn raûo caúng ñi quanh sau

giöôøng, vöøa ra ñeán saân sau, thì Phöôïng Thö ñaõ ôû ngoaøi böôùc vaøo, hoûi

Baûo Ngoïc “Ñaõ khaù chöa? Muoán aên gì thì baûo ngöôøi sang beân chò maø

laáy”. Tieáp ñoù laø Tieát phu nhaân ñeán. Moät choác Giaû maãu laïi sai ngöôøi

ñeán.

Maõi luùc leân ñeøn, Baûo Ngoïc chæ huùp hai nguïm chaùo roài meâ maån

naèm thieáp ñi. Sau ñoù boïn vôï Chu Thuïy, vôï Ngoâ Taân Ñaêng vaø vôï

Trònh Haûo Thôøi, maáy ngöôøi giaø naøy xöa nay vaãn naêng lui tôùi, nghe

tin Baûo Ngoïc bò ñoøn, hoï ñeàu ñeán thaêm. Taäp Nhaân voäi ra ñoùn vaø kheõ

cöôøi noùi:

- Caùc thím ñeán hôi chaäm, caäu aáy ñaõ nguû roài.

Lieàn daét boïn hoï sang nhaø beân ngoài, pha nöôùc môøi uoáng. Maáy baø

naøy laúng laëng ngoài moät luùc, roài noùi vôùi Taäp Nhaân:

- Luùc naøo caäu daäy, chò noùi hoä, chuùng toâi sang thaêm.

Taäp Nhaân nhaän lôøi ñöa hoï ñi ra, vöøa quay vaøo thì Vöông phu

nhaân sai moät baø giaø sang noùi:

- Goïi moät ngöôøi naøo haàu caäu Hai sang cho baø hoûi.

Taäp Nhaân nghó moät luùc, roài quay laïi kheõ baûo boïn Tình Vaên, Xaï

Nguyeät, Ñaøn Vaân vaø Thu Vaên:

- Baø goïi ñaáy, caùc em ôû nhaø haàu haï caån thaän nheù, chò ñi moät tí

roài veà.

Noùi xong, Taäp Nhaân cuøng baø giaø ra khoûi vöôøn, ñi leân nhaø treân.

Vöông phu nhaân ñöông ngoài treân giöôøng phe phaåy caùi quaït ba

tieâu, troâng thaáy Taäp Nhaân ñeán, lieàn baûo:

- Con baûo ai sang chaû ñöôïc, laïi boû noù maø ñi, thì ai haàu haï

noù.Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Caäu aáy vöøa môùi nguû, maáy a hoaøn beân nhaø baây giôø ñaõ bieát haàu

roài, xin baø cöù yeân loøng. Con nghó baø coù vieäc gì caàn daën baûo, neáu sai

boïn hoï sang, sôï nghe khoâng hieåu laïi lôõ maát vieäc.

- 487 -

- Cuõng khoâng coù vieäc gì, chæ hoûi giôø noù ñau ra laøm sao thoâi.

- Coâ Baûo ñöa thuoác sang, con xoa cho caäu aáy, thaáy ñaõ khaù hôn.

Tröôùc ñau laém, naèm khoâng yeân, giôø ñaõ nguû ñöôïc.

- Noù ñaõ aên gì chöa?

- Cuï vöøa cho moät baùt chaùo, caäu aáy huùp ñöôïc hai nguïm, thì keâu

khaùt laém, ñoøi uoáng nöôùc mô. Con sôï nöôùc mô laø thöù hay thu vaøo, maø

caäu aáy vöøa bò ñaùnh, laïi khoâng cho keâu, e raèng maùu nhieät ñoïng ôû

trong tim, neáu uoáng, trong buïng coàn caøo, beänh seõ naëng theâm thì laøm

theá naøo? Vì theá con ngaên maõi caäu aáy môùi chòu thoâi, chæ hoøa moät ít

nöôùc quaû mai khoâi canh ñaëc vôùi nöôùc ñöôøng, uoáng ñöôïc nöûa cheùn nhoû,

laïi baûo chaùn, khoâng thôm khoâng ngoït gì caû.

- OÁi chaø! Sao con chaúng noùi sôùm cho ta bieát? Hoâm noï coù ngöôøi

bieáu maáy chai nöôùc thôm, ta ñònh cho noù moät ít, nhöng sôï noù laøm phí

cuûa, neân khoâng cho. Giôø noù ñaõ chaùn khoâng muoán uoáng nöôùc mai khoâi

thì con mang hai chai naøy veà, cöù laáy ñoä moät thìa con pha vaøo moät baùt

nöôùc thì thôm löøng leân.

Noùi xong, lieàn goïi Thaùi Vaân ñem maáy chai nöôùc moùc thôm hoâm

noï ra, Taäp Nhaân noùi:

- Chæ xin hai chai thoâi, nhieàu sôï boû ñi phí cuûa. Khi naøo duøng heát,

seõ laïi sang xin.

Thaùi Vaân ñi moät choác, mang hai chai ñeán ñöa cho Taäp Nhaân.

Taäp Nhaân nhìn thaáy hai chai pha leâ chöøng ba taác, treâncoù nuùt baïc

xoaùy troân oác, daùn giaáy vaøng, moät chai ñeà chöõ: “Moäc teâ thanh loä”(1),

moät chai ñeà chöõ “Mai khoâi thanh loä”(2). Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Thöù naøy chaéc quyù laém! Chai nhoû theá thì chöùa ñöôïc bao nhieâu?

- Thöù ñem tieán vua ñaáy. Con khoâng thaáy daùn giaáy vaøng ôû treân

nuùt aø? Phaûi caát ñi caån thaän cho noù, khoâng ñöôïc boû phí cuûa.

Taäp Nhaân vaâng lôøi, saép ñi ra, Vöông phu nhaân laïi goïi:

- Haõy ñöùng laïi, ta söïc nhôù ñieàu naøy muoán hoûi con!

Taäp Nhaân voäi quay laïi. Vöông phu nhaân thaáy trong buoàng

khoâng coù ai, lieàn hoûi:

- Ta nghe ñaâu thaèng Hoaøn ton hoùt gì vôùi oâng, neân thaèng Baûo bò

ñoøn, coù phaûi theá khoâng? Coù gì con cho ta bieát, ta khoâng noùi loä vôùi ai

(1) Nöôùc moùc pha vôùi queá.

(2) Nöôùc moùc pha vôùi nöôùc hoa mai khoâi coù muøi thôm.

- 488 -

ñaâu.

- Con khoâng nghe thaáy ñieàu aáy bao giôø, hình nhö caäu Hai giaáu

moät ngöôøi con haùt cuûa töôùc Vöông naøo aáy, ngöôøi ta ñeán trình vôùi oâng,

neân caäu aáy môùi phaûi ñoøn.

Vöông phu nhaân laéc ñaàu noùi:

- Vieäc aáy ñaõ ñaønh roài, laïi coøn vieäc khaùc nöõa kia.

- Vieäc khaùc thì con khoâng bieát. Baây giôø tröôùc maët baø, con xin caû

gan noùi thaúng, cöù leõ ra thì...

Taäp Nhaân noùi nöûa chöøng roài laïi nín baët, Vöông phu nhaân noùi:

- Coù gì con cöù noùi ra.

- Xin baø ñöøng giaän con môùi daùm noùi.

- Con cöù noùi, ta giaän caùi gì.

- Ñuùng ra thì caäu Baûo caàn phaûi coù oâng daïy baûo luoân môùi ñöôïc;

neáu ngöôøi khoâng troâng nom ñeán, thì khoâng bieát chöøng sau naøy caäu aáy

seõ coøn gaây ra nhieàu chuyeän.

Vöông phu nhaân nghe vaäy, lieàn chaép tay nieäm Phaät, chôït goïi

Taäp Nhaân:

- Con ôi! Con noùi ñuùng ñaáy, ta cuõng nghó theá; thöïc ra, coù phaûi ta

khoâng bieát daïy con ñaâu! Khi tröôùc anh Chaâu maøy coøn soáng, ta daïy

baûo noù nhö theá naøo, leõ naøo baây giôø ta laïi khoâng bieát daïy baûo thaèng

Baûo. Nhöng coù moät ñieàu naøy: baây giôø ta ñaõ naêm möôi tuoåi ñaàu roài, chæ

coù moät mình noù, töø beù ñeán giôø, noù laïi oám yeáu luoân. Cuï laïi quyù noù nhö

vaøng nhö ngoïc, neáu daïy baûo nhieàu quaù, lôõ xaûy ra ñieàu gì, cuï seõ buoàn

raàu, trong nhaø ñaâm ra luûng cuûng, thì laïi caøng khoâng hay nöõa. Vì theá

ta nuoâng chieàu noù. Khoâng ngôø ñaâm ra hö hoûng. Ta thöôøng löïa lôøi daïy

baûo khuyeân can, coù khi ñeán khoùc, nhöng noù cuõng chæ nghe ñöôïc moät

luùc thoâi, roài ñaâu laïi hoaøn ñaây, neân môùi xaûy ra noâng noãi naøy. Neáu noù

bò ñaùnh cheát, thì mai sau ta coøn troâng caäy vaøo ai nöõa!

Noùi xong nöôùc maét laïi roøng roøng nhoû xuoáng.

Taäp Nhaân thaáy Vöông phu nhaân ñau khoå nhö theá, trong buïng

buoàn raàu, nöôùc maét cuõng rôi laõ chaõ:

- Caäu Hai laø con ñeû cuûa baø, khi naøo baø laïi khoâng thöông? Chuùng

con laø keû döôùi haàu haï laâu nay, neáu ñöôïc moïi söï yeân oån, thaät laø phuùc

lôùn. Chöù cöù nhö theá naøy, thì laøm sao cho yeân beà haàu haï ñöôïc. Ngaøy

naøo giôø naøo con chaúng khuyeân ngaên caäu aáy! Nhöng khuyeân ngaên maõi

- 489 -

caäu aáy vaãn khoâng tænh ngoä. Laïi coù nhöõng haïng ngöôøi cöù hay thaäm

thuït vôùi caäu aáy, chaúng traùch ñöôïc caäu aáy ñeán noãi theá naøy. Chuùng con

khuyeân ngaên maõi cuõng khoâng tieän, baây giôø baø nhaéc ñeán, con laïi nhôù

ra moät vieäc, muoán trình baø xem ngöôøi ñònh ñoaït ra sao; neáu baø coù

buïng ngôø, thì khoâng nhöõng lôøi con noùi khoâng aên thua gì, maø ngay

con cheát cuõng khoâng coù choã choân.

Vöông phu nhaân nghe caâu noùi coù yù töù, lieàn hoûi:

- Con ôi, coù ñieàu gì con cöù noùi thaúng ra. Laâu nay ta thaáy moïi

ngöôøi xung quanh ai cuõng khen con. Ta vaãn cho laø con chaúng qua

chaêm lo haàu haï Baûo Ngoïc, hoøa nhaõ vôùi moïi ngöôøi, theá thoâi. Ngôø ñaâu

nhöõng caâu con noùi vöøa ñaây, ñeàu laø vieäc lôùn, raát hôïp yù ta. Vaäy con coù

ñieàu gì, cöù noùi thaúng ra, mieãn laø ñöøng ñeå cho ngöôøi ngoaøi bieát laø ñöôïc.

- Con chaúng noùi ñieàu gì khaùc caû, con chæ muoán baø tìm caùch naøo

cho caäu aáy doïn ngay ra ôû ngoaøi, khoâng ôû trong vöôøn nöõa laø xong

chuyeän.

Vöông phu nhaân nghe noùi, giaät naåy mình, voäi keùo tay Taäp Nhaân

hoûi:

- Khoâng leõ thaèng Baûo Ngoïc ñaõ giôû troø baäy gì vôùi ai chaêng?

- Laøm gì coù chuyeän aáy! Xin baø ñöøng quaù nghó, ñoù chaúng qua laø yù

rieâng cuûa con ñaáy thoâi. Baây giôø caäu Hai ñaõ lôùn roài, caùc coâ ôû trong aáy

cuõng ñaõ lôùn caû, vaû chaêng coâ Laâm vaø coâ Baûo laïi choã chò em con coâ, con

dì. Keå ra laø choã chò em ñaáy, nhöng ñaèng la con gaùi, ñaèng laø con trai,

ngaøy ñeâm cuøng ôû moät choã, ñi ñöùng khoâng tieän, leõ naøo chaúng laøm cho

ngöôøi ta phaûi lo laéng, lôõ ra coù ai nhìn thaáy, thì hoï coù cho laø vieäc

trong nhaø ñaâu. Tuïc ngöõ coù caâu: “Phaûi nghó tröôùc khi coù vieäc”. Treân

ñôøi bieát bao vieäc baát traéc xaûy ra, phaàn nhieàu laø do mình voâ tình,

nhöng ngöôøi ngoaøi hoï ñeå yù, laïi cho laø mình ñònh taâm laøm nhö vaäy,

roài ñem ñi noùi xaáu. Vì vaäy khoâng ñeà phoøng nhaát ñònh khoâng ñöôïc. Vaû

laïi ngaøy thöôøng tính neát caäu Hai theá naøo, baø cuõng ñaõ bieát caû roài: caäu

aáy cöù thích chôi ñuøa vôùi boïn chuùng con. Neáu khoâng phoøng ngöøa tröôùc

ñi, lôõ xaûy ra sai laàm gì, khoâng cöù vieäc thöïc hay hö, heã nhieàu ngöôøi thì

taát nhieân laém chuyeän. Nhöõng keû xaáu buïng xaáu daï, hoï coù kieâng neå ai.

Heã baèng loøng ra thì khen toát hôn ñöùc Phaät, khoâng baèng loøng thì hoï

cheâ bai khoâng baèng gioáng suùc vaät. Sau naøy coù ai noùi toát caäu Hai thì

moïi ngöôøi cuõng chæ chôïp maét boû qua thoâi, neáu nhö coù ngöôøi nôùi xaáu

- 490 -

caäu aáy moät caâu, thì chuùng con duø coù tan xöông naùt thòt, toäi naëng

muoân vaøn, cuõng chæ laø vieäc nhoû, nhöng tieáng taêm, phaåm caùch suoát ñôøi

cuûa caäu aáy, chaúng hoùa ra maát heát hay sao? Luùc baáy giôø, tröôùc maët

oâng nhaø, baø cuõng khoù noùi. Tuïc ngöõ coù caâu: “Quaân töû phoøng thaân”, chi

baèng phoøng ngöøa ngay töø giôø laø hôn. Baø baän vieäc, coá nhieân khoâng coù

thì giôø nghó ñeán nhöõng chuyeän aáy. Chuùng con khoâng nghó ñeán thì

thoâi, chöù ñaõ nghó ra maø khoâng trình baø bieát thì toäi caøng naëng. Con

laâu nay vì vieäc naøy maø ngaøy ñeâm aùy naùy, khoâng daùm noùi vôùi ai. Chæ

coù ngoïn thaàn ñaêng chöùng toû noãi loøng maø thoâi.

Vöông phu nhaân nghe noùi nhö seùt ñaùnh beân tai, chaïnh nhôù ñeán

vieäc Kim Xuyeán, trong buïng caøng yeâu quyù Taäp Nhaân, lieàn cöôøi noùi:

- Con ôi, con coù loøng chaêm lo chu taát theá, ta haù laïi chaúng nghó

ñeán hay sao? Nhöng vì baáy laâu baän vieäc, ta queân maát. Nhöõng caâu noùi

hoâm nay laøm ta tænh ngoä. Con nghó thaät chu ñaùo giöõ troïn thanh danh

cho meï con ta, ta khoâng ngôø con laïi toát nhö vaäy. Thoâi con haõy veà ñi,

ta seõ lieäu caùch. Nhöng coù moät ñieàu naøy, con ñaõ noùi nhö theá, thì ta seõ

giao thaèng Baûo cho con, luùc naøo con cuõng phaûi ñeå yù troâng nom giöõ gìn

noù, töùc laø con giöõ gìn ta ñaáy. Chaéc chaén laø ta khoâng phuï coâng con ñaâu.

Taäp Nhaân luoân luoân vaâng lôøi. Veà ñeán nhaø, thaáy Baûo Ngoïc daäy,

Taäp Nhaân beøn keå laïi chuyeän baø cho hai chai nöôùc thôm. Baûo Ngoïc

möøng laém, laäp töùc sai pha ra uoáng, thaáy thôm tho laï thöôøng. Trong

buïng nhôù ngay Ñaïi Ngoïc, Baûo Ngoïc muoán sai ngöôøi ñi môøi, nhöng laïi

sôï Taäp Nhaân ngaên laïi, lieàn tìm caùch sai Taäp Nhaân sang nhaø Baûo

Thoa möôïn saùch.

Taäp Nhaân ñi roài, Baûo Ngoïc lieàn goïi Tình Vaên ñeán baûo:

- Chò sang beân coâ Laâm xem coâ aáy laøm gì? Neáu coâ aáy hoûi thì baûo

toâi ñaõ khaù roài.

- Chaúng coù vieäc gì, töï nhieân trô traùo sang ñaáy sao tieän? Phaûi coù

moät chuyeän gì cho coù vieäc chöù?

- Chaúng coù vieäc gì ñaùng noùi caû.

- Hoaëc baøy caùch sang cho caùi gì, hay sang möôïn caùi gì, neáu

khoâng thì toâi ñeán ñaáy bieát noùi theá naøo?

Baûo Ngoïc nghó moät luùc, roài giô tay laáy hai caùi khaên luïa cuõ ñöa

cho Tình Vaên, cöôøi noùi:

- Ñöôïc roài, chò cöù baûo raèng toâi sai chò ñöa caùi naøy cho coâ aáy.

- 491 -

- Theá môùi laï chöù. Coâ aáy caàn hai maûnh khaên luïa dung duùc naøy

laøm gì? Chæ toå laøm cho coâ aáy giaän, laïi baûo caäu ñuøa coâ aáy thoâi.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Chò cöù yeân taâm, theá naøo coâ aáy cuõng hieåu.

Tình Vaên ñaønh phaûi caàm laáy khaên luïa, ñeán quaùn Tieâu Töông,

gaëp Xuaân Tieâm ñöông ñöùng phôi khaên maët ôû ngoaøi hieân. Thaáy Tình

Vaên ñeán, Xuaân Tieâm voäi xua tay noùi: “Coâ aáy nguû roài”. Tình Vaên ñi

vaøo nhaø, toái nhö möïc, vaãn chöa thaép ñeøn, Ñaïi Ngoïc naèm ôû treân

giöôøng, hoûi “Ai ñaáy?” Tình Vaên voäi traû lôøi: “Tình Vaên ñaây”. Ñaïi Ngoïc
hoûi: “Sang laøm gì ñaáy?”. Tình Vaên noùi: “Caäu Hai baûo mang khaên luïa

sang cho coâ ñaây”.

Ñaïi Ngoïc nghe noùi, trong buïng ñaâm ra buoàn böïc, nghó moät mình:

“ñöa khaên luïa sang cho ta ñeå laøm gì ñaây?” Roài hoûi:

- Khaên luïa naøy ai cho caäu aáy? Chaéc ñeïp laém thì phaûi. Baûo caäu

aáy ñeå daønh ñöa cho ngöôøi khaùc, chöù toâi khoâng caàn thöù aáy.

Tình Vaên cöôøi noùi:

- Ñoù laø khaên luïa cuõ thöôøng ngaøy duøng ñaáy thoâi, khoâng phaûi

khaên môùi ñaâu.

Ñaïi Ngoïc nghe noùi, caøng böïc mình, ñaén ño moät luùc, roài môùi nghó

ra, lieàn noùi:

- Thoâi chò cöù ñeå ñaáy maø veà.

Tình Vaên ñaønh ñeå xuoáng ñaáy, quay ra veà, ñi ñöôøng ngaãm nghó,

khoâng hieåu yù töù ra sao caû.

Ñaïi Ngoïc ñaõ hieåu yù Baûo Ngoïc cho ñöa khaên luïa sang, ñaâm ra

ngô ngaån say söa, nghó buïng: baây giôø Baûo Ngoïc ñaõ bieát theå taát noãi

ñau khoå cuûa ta, ñaõ laø ñieàu laøm cho ta ñaùng möøng; ta coù yù nghó vaäy,

khoâng bieát sau naøy ra sao, ñaõ laø ñieàu laøm cho ta ñaùng thöông; töï

nhieân voâ côù, mang hai maûnh luïa cuõ ñeán, neáu chæ nhìn hai maûnh luïa

maø khoâng hieåu yù saâu xa cuûa ta, ñoù laø ñieàu laøm ta ñaùng cöôøi; coøn

chuyeän sai ngöôøi leùn luùt taëng cho ta, ñoù laø ñieàu khieán cho ta ñaùng sôï;

ta cöù hay khoùc, nghó cuõng voâ ích, ñoù laø ñieàu laøm cho ta ñaùng xaáu hoå”.

Ñaïi Ngoïc nghó quanh nghó quaån, töï nhieân ñaâm ra noùng loøng soát ruoät,

trong buïng vaån vô, lieàn baûo thaép ñeán, roài khoâng nghó ñeán vieäc kieâng

traùnh hieàm nghi, voäi vuøng daäy maøi möïc nhuùng buùt, laáy ngay hai

maûnh luïa cuõ ra vieát:

- 492 -

I

Leä chan chöùa haõo, leä rôi hoaøi,

Ngaám ngaàm vì ñaâu gioït ngaén daøi?

Maûnh luïa giao naøy ôn bieát maáy,

Vì ai khoân xieát noãi thöông ai,

II

Gioït ngoïc doøng chaâu laëng leõ rôi,

Suoát ngaøy vô vaån suoát ngaøy roài?

Goái kia aùo noï lau naøo saïch,

Veát oá maàu hoen cuõng maëc thoâi.

III

Khaên naøo lau saïch heát doøng chaâu,

Daáu cuõ soâng Töông bieát ôû ñaâu.

Saün ñoù tröôùc song, ngaøn ngoïn truùc,

Ngaán thôm bieát coù nhuoäm theâm maàu?

Ñaïi Ngoïc toan vieát nöõa, nhöng ngöôøi raïo röïc leân, maët noùng

böøng böøng, lieàn ñeán choã ña�
<�i göông, môû caùi phuû baèng gaám ra soi, thaáy

maët ñoû hôn caùnh hoa ñaøo, ñoaùn chöøng beänh ñaõ baét ñaàu töø ñaáy. Moät

luùc leân giöôøng naèm, vaãn coøn caàm maûnh luïa ñaêm ñaém suy nghó.

Taäp Nhaân sang ñeán beân Baûo Thoa thì Baûo Thoa laïi sang beân

nhaø Tieát phu nhaân vaéng. Taäp Nhaân veà khoâng, ñeán ñaàu canh hai, Baûo

Thoa môùi veà.

Baûo Thoa vaãn bieát tính neát Tieát Baøn, trong buïng ngôø laø haén xui

ngöôøi ñeán maùch toäi Baûo Ngoïc; sau khi nghe Taäp Nhaân noùi, laïi caøng

tin laém. Thöïc ra, Taäp Nhaân chæ nghe Boài Dính noùi, maø Boài Dính

cuõng ñoaùn phoûng thoâi, chöa coù gì laø chöùng côù ñích xaùc, nhöng cöù ñoå

rieät cho haén.

Tieát Baøn xöa nay vaãn coù tieáng aáy, nhöng laàn naøy khoâng phaûi töï

haén gaây neân, traùi laïi, ngöôøi ta cöù döïng ñöùng ñoå rieät cho haén, khoâng

sao caõi laïi ñöôïc. Hoâm aáy haén uoáng röôïu ôû ngoaøi phoá veà, vaøo choã Tieát

phu nhaân, thaáy Baûo Thoa ngoài ôû ñaáy. Haén noùi ba hoa maáy caâu, chôït

nhö nhôù ñeán, lieàn hoûi:

- Nghe noùi Baûo Ngoïc bò ñoøn, laø taïi laøm sao theá?

Tieát phu nhaân ñang khoù chòu veà vieäc naøy, thaáy haén hoûi, lieàn

nghieán raêng noùi:

- 493 -

- Gioáng oan nghieät, chaû bieát phaûi traùi gì caû, cöù sinh chuyeän ra,

laïi coøn vaùc maët ñeán ñaây hoûi ta aø?

Tieát Baøn thaáy theá, töùc quaù, ñöùng ngaån ngöôøi ra hoûi:

- Toâi sinh chuyeän caùi gì?

- Maøy laïi coøn giaû vôø aø? Ai cuõng baûo vieäc aáy do maøy xuùi baåy caû.

- Theá thì ngöôøi ta baûo toâi gieát ngöôøi, meï cuõng tin aø?

- Ngay em maøy cuõng bieát laø maøy xuùi baåy ñaáy, chaúng leõ noù laïi ñoå

oan cho maøy sao?

Baûo Thoa voäi ngaên laïi:

- Meï vaø anh ñöøng laøm aàm leân theá; ñen traéng sau naøy daàn daàn

seõ roõ.

Roài quay laïi noùi vôùi Tieát Baøn:

- Anh coù xuùi baåy hay khoâng, vieäc cuõng ñaõ roài, ñöøng caõi coï nöõa,

keûo laïi beù xeù ra to. Em khuyeân anh töø nay trôû ñi ñöøng laøm caøn ôû

ngoaøi vaø cuõng ñöøng choïc vaøo coâng vieäc cuûa ngöôøi ta. Anh xöa nay laø

ngöôøi khoâng bieát giöõ gìn, ngaøy ngaøy chôi bôøi ñuøa ñaãy vôùi boïn hoï,

khoâng xaûy ra vieäc gì thì thoâi, lôõ xaûy ra, duø anh khoâng laøm, ngöôøi ta

vaãn quaøng vaøo coå. Chaû cöù ai, ngay em cuõng phaûi ngôø!

Tieát Baøn voán laø ngöôøi buïng thaúng nhö ruoät ngöïa, thaáy gì thì noùi

tuoät ngay ra. Haén khoâng nhòn ñöôïc nhöõng chuyeän giaáu ñaàu hôû ñuoâi

theá naây, laïi thaáy Baûo Thoa ngaên khoâng neân ñi ra ngoaøi chôi bôøi, meï

cho laø mình noùi baäy, laøm Baûo Ngoïc bò ñoøn. Töùc quaù, haén hung haêng

theà boài, coá caõi cho ra. Haén laïi maéng sang moïi ngöôøi: “Ñöùa naøo daùm

ñoå toäi cho toâi, toâi seõ beû gaõy raêng chuùng noù! Roõ raøng laø nhaân caâu

chuyeän Baûo Ngoïc bò ñoøn, chuùng noù khoâng bieát laáy gì taâng coâng, môùi

mang toâi ra laøm bung xung! Baûo Ngoïc coù phaûi laø vua nhaø trôøi chaêng?

Cha noù môùi ñaùnh noù moät traän, theá maø caû nhaø laøm oàn leân ñeán maáy

ngaøy. Hình nhö laàn naøy noù coù loãi gì, neân döôïng aáy môùi ñaùnh maáy roi,

khoâng hieåu sao cuï laïi bieát ñöôïc, cho laø anh Traân maùch, roài goïi anh aáy

ñeán maéng cho moät traän. Baây giôø laïi quaøng vaøo cho toâi. Toâi khoâng sôï

nöõa ñaâu, nhaát ñònh toâi ñaùnh cheát Baûo Ngoïc roài seõ ñeàn maïng”.

Haén vöøa theùt aàm ó vöøa vaùc caùi cheøn cöûa chaïy ñi. Tieát phu nhaân

sôï quaù, loâi Tieát Baøn laïi maéng:

- Thaèng khoán naïn naøy muoán cheát ñaáy! Maøy ñònh ñi ñaùnh ai?

Haõy ñaùnh tao tröôùc ñaõ!

- 494 -

Tieát Baøn maét quaéc leân theùt noùi:

- Vì sao meï laïi khoâng cho toâi ñi? Khoâng döng sao meï laïi vu toäi

cho toâi? Sau naøy heã Baûo Ngoïc coøn soáng ngaøy naøo, thì toâi coøn phaûi

mang vaï mieäng ngaøy aáy, chi baèng hai ñöùa ñeàu cheát caû, theá laø yeân

chuyeän.

Baûo Thoa voäi ñeán can ngaên:

- Anh haõy coá nhòn ñi naøo! Meï giaän noùi theá, anh chaúng coù moät

lôøi khuyeân ngaên. Khoâng cöù gì meï, duø ngöôøi ngoaøi ñeán khuyeân anh,

cuõng laø vì coù buïng toát coát ñeå anh chöùa bôùt ñi thoâi!

- Baây giôø maøy laïi noùi theá, chaéc laø maáy ñaõ maùch ñaáy!

- Anh chæ bieát traùch toâi, chöù anh khoâng töï traùch anh khoâng bieát

suy ñi xeùt laïi gì caû.

- Maøy chæ traùch tao khoâng suy ñi xeùt laïi, sao maøy khoâng bieát

traùch Baûo Ngoïc cöù hay ñi ra ngoaøi giôû nhöng troø treâu côït gioù traêng?

Chöa keå chuyeän khaùc, haõy noùi chuyeän Kyø quan hoâm noï cho maø nghe.

Tao ñaõ gaëp Kyø quan haøng möôøi laàn roài, noù chöa heà noùi moät caâu thaân

maät vôùi tao; theá maø Baûo Ngoïc môùi gaëp noù coù moät laàn, chöa bieát teân

noù laø gì, ñaõ cho ngay caùi thaét löng roài. Vaäy thì caùi vieäc aáy, coù phaûi

tao maùch khoâng?

Tieát phu nhaân vaø Baûo Thoa voäi noùi:

- Laïi coøn nhaéc ñeán chuyeän aáy! Chính vì chuyeän aáy maø noù bò ñoøn

ñaáy! Theá thì chaéc laø maøy maùch roài.

Tieát Baøn noùi:

- Thöïc laø töùc cheát ñi ñöôïc! Buoäc toäi theá naøo toâi cuõng chaúng caàn,

chæ töùc moät noãi vì Baûo Ngoïc maø laøm nhoän leân, nhö laø trôøi nghieâng

ñaát leäch aáy?

Baûo Thoa noùi:

- Ai laøm nhoän leân! Töï anh vaùc gaäy caàm dao laïi coøn baûo ai!

Tieát Baøn thaáy Baûo Thoa noùi caâu naøo cuõng coù lyù hôn laø nhöõng

caâu meï haén noùi, khoù loøng maø caõi laïi ñöôïc; vì theá haén muoán tìm caùch

chaën lôøi Baûo Thoa ñeå khoâng coøn ai caõi laïi ñöôïc mình nöõa. ñöông luùc

töùc giaän khoâng kòp ñaén ño, haén noùi ngay:

- Em ôi! Thoâi ñöøng caõi nhau vôùi anh nöõa. Anh ñaõ bieát roõ buïng

em roài. Tröôùc meï ñaõ noùi vôùi anh: em coù caùi khoùa vaøng, muoán choïn

ngöôøi naøo coù ngoïc môùi laáy. Em ñeå yù thaáy Baûo Ngoïc coù caùi aáy, chaúng

- 495 -

traùch ñöôïc baây giôø ñoäng moät tí laø em beânh noù.

Baûo Thoa nghe vaäy töùc ñieân ngöôøi, keùo Tieát phu nhaân khoùc noùi:

- Meï ôi! Me coù nghe thaáy anh aáy noùi gì ñaáy khoâng?

Tieát Baøn thaáy em khoùc, bieát raèng mình noùi quaù lôøi, cuõng ñaâm ra

giaän doãi veà buoàng naèm.

Tieát phu nhaân cuõng raát böïc, song laïi khuyeân Baûo Thoa:

- Ngaøy thöôøng con vaãn bieát thaèng suùc sinh aáy aên noùi soã saøng roài.

Thoâi ngaøy mai meï seõ baûo noù ñeán xin loãi con.

Baûo Thoa töùc quaù, muoán laøm theá naøo cho haû giaän nhöng laïi sôï

meï khoâng yeân loøng, neân ñaønh gaït nöôùc maét trôû veà nhaø, khoùc loùc moät

ñeâm. Saùng hoâm sau, Baûo Thoa trôû daäy, khoâng thieát gì röûa maët chaûi

ñaàu, voäi maëc quaàn aùo sang thaêm meï. Vöøa gaëp luùc Ñaïi Ngoïc ñöùng moät

mình döôùi boùng hoa, hoûi ñi ñaâu. Baûo Thoa noùi: “Ñi veà nhaø”. Noùi roài

caém coå ñi ngay. Ñaïi Ngoïc thaáy Baûo Thoa coù veû buoàn raàu, maét nhö

ñang khoùc, khoâng gioáng moïi ngaøy, lieàn ñöùng ñaèng sau cöôøi noùi:

- Chò cuõng neân giöõ mình caån thaän. Duø coù khoùc ra hai voø nöôùc

maét, cuõng khoâng theå chöõa laønh ñöôïc veát ñoøn ñaâu!

Baûo Thoa traû lôøi theá naøo, hoài sau seõ roõ.

o0o

Hoài thöù ba möôi laêm

Ngoïc Xuyeán ñöôïc neám canh laù sen

Oanh Nhi kheùo teát daây hoa mai

- 497 -

Baûo Thoa bieát roõ laø Ñaïi Ngoïc ñay nghieán mình, nhöng nghó ñeán

meï vaø anh, neân cöù ñi moät maïch khoâng heà quay ñaàu laïi.

Ñaïi Ngoïc vaãn ñöùng ôû döôùi boùng hoa, xa xa nhìn sang vieän Di

Hoàng, thaáy Lyù Hoaøn, Ngheânh Xuaân, Thaùm Xuaân, Tích Xuaân vaø caùc a

hoaøn ñi heát lôùp naøy ñeán lôùp khaùc, chæ vaéng coù Phöôïng Thö thoâi. Ñaïi

Ngoïc trong loøng ngôø vöïc: “Taïi sao Phöôïng Thö khoâng sang thaêm Baûo

Ngoïc? Neáu baän vieäc gì, cuõng neân chaïy sang moät tyù, an uûi maáy caâu ñeå

laáy loøng baø vaø môï môùi phaûi. Khoâng sang, taát coù duyeân côù gì ñaây”. Ñaïi

Ngoïc vöøa ngaång ñaàu leân nhìn, thaáy moät ñaùm ngöôøi aên maëc loøe loeït

ñeán: Giaû maãu vòn vaøo vai Phöôïng Thö, theo sau laø Hình phu nhaân,

Vöông phu nhaân, sau nöõa laø dì Chu, boïn a hoaøn vaø caùc baø giaø ñang ñi

vaøo vieän Di Hoàng.

Ñaïi Ngoïc töï nhieân gaät ñaàu nghó ngay ñeán choã coøn boá meï thì

sung söôùng gì baèng, theá laø nöôùc maét laïi traøn treân maët. Moät luùc, Tieát

phu nhaân vaø Baûo Thoa cuõng ñeán. Boãng Töû Quyeân ôû ñaèng sau chaïy

ñeán noùi:

- Coâ ôi! veà uoáng thuoác ñi keûo nguoäi roài!

- Maøy laøm caùi troø gì theá, chæ cöù giuïc thoâi. Tao uoáng hay khoâng,

coù vieäc gì ñeán maøy?

- Coâ vöøa môùi bôùt ho ñaõ laïi khoâng chòu uoáng thuoác. Giôø thaùng

naêm, duø trôøi naéng, nhöng cuõng phaûi caån thaän môùi ñöôïc. Vöøa saùng

daäy, khoâng neân ñöùng laâu choã aåm thaáp. Thoâi coâ neân veà nghæ ñi.

Nghe caâu nhaéc aáy, Ñaïi Ngoïc môùi thaáy chaân hôi buoân buoát, ñöùng

ngaån ngöôøi ra moät luùc, roài thong thaû vòn vaøo Töû Quyeân veà quaùn Tieâu

Töông. Ñaïi Ngoïc vaøo ñeán saân, thaáy choã naøo cuõng boùng truùc röôøm raø,

daáu reâu môø toû, chôït nghó caâu trong Taây Söông kyù:

Reâu xanh laáp laùnh söông rôi,

Loái ñi vaéng veû, naøo ai ra vaøo ?

Lieàn thaàm thôû daøi: “Song Vaên tuy meänh baïc, nhöng coøn coù meï

giaø, em beù, chöù Ñaïi Ngoïc naøy, caû meï giaø, em beù cuõng khoâng.

Ngöôøi xöa coù caâu: “Hoàng nhan baïc phaän”. Ta chaúng phaûi laø

hoàng nhan, sao maø baïc phaän theá? Ñaïi Ngoïc vöøa nghó vöøa ñi, khoâng

ngôø con anh vuõ ñaäu ôû ngoaøi hieân, troâng thaáy Ñaïi Ngoïc veà, lieàn voã

caùnh keâu leân moät tieáng. Ñaïi Ngoïc giaät mình, noùi:

- Maøy muoán cheát ñaáy! Vaåy caû buïi leân ñaàu tao.

Con anh vuõ bay ngay leân treân caàu, goïi: “Tuyeát Nhaïn! Coâ veà ñaáy,

veùn reøm leân”.

Ñaïi Ngoïc ñöùng laïi, laáy tay goõ vaøo caùi caàu hoûi:

- Ñaõ laáy theâm nöôùc vaø ñoà aên cho noù chöa?

Con anh vuõ thôû daøi moät caùi heät nhö gioïng Ñaïi Ngoïc ngaøy

thöôøng than thôû, roài noù ñoïc ngay caâu: “Choân hoa ngöôøi baûo ngaån ngô,

bieát sau ta cheát ai laø ngöôøi choân?” Ñaïi Ngoïc vaø Töû Quyeân nghe vaäy,

cöôøi aàm leân.

Töû Quyeân noùi:

- Ngaøy thöôøng coâ hay ngaâm caâu naøy, thaûo naøo noù chaû nhôù ñöôïc.

Ñaïi Ngoïc lieàn sai mang caàu xuoáng, treo vaøo caùi moùc ôû ngoaøi cöûa

soå hình maët nguyeät, roài ñi vaøo trong nhaø, ngoài töïa cöûa soå. Uoáng thuoác

xong, thaáy boùng truùc beân ngoaøi chieáu vaøo maøn the, suoát nhaø lôø môø

eâm dòu, gheá ñeäm maùt laïnh. Khoâng caùch giaûi buoàn, Ñaïi Ngoïc lieàn

ñöùng trong cöûa soå, ñuøa vôùi con anh vuõ, roài ñem nhöõng thô töø ngaøy

thöôøng cuûa mình thích, daïy cho noù ñoïc.

Baûo Thoa veà ñeán nhaø, thaáy meï ñöông chaûi ñaàu. Troâng con veà,

Tieát phu nhaân cöôøi hoûi:

- 498 -

- Môùi saùng daäy, sao con ñeán ngay ñaây laøm gì?

- Con sang thaêm meï xem coù ñöôïc khoeû khoâng? Hoâm qua khi con

veà roài, anh con coù coøn giôû troø gì nöõa khoâng?

Baûo Thoa vöøa noùi vöøa ngoài gheá beân caïnh meï, nöùc nôû khoùc, Tieát

phu nhaân thaáy con khoùc, cuõng khoùc theo, roài khuyeân:

- Con ôi, con ñöøng böïc boäi nöõa, ñeå roài ta coù caùch trò noù. Neáu con

coù theá naøo, thì ta coøn troâng caäy vaøo ai?

Tieát Baøn ôû ngoaøi nghe thaáy, lieàn chaïy vaøo, ñöùng tröôùc Baûo Thoa

vaùi luoân maáy caùi, roài noùi:

- Em ôi, em tha loãi cho anh laàn naøy. Hoâm qua anh ñi uoáng röôïu

veà muoän, giöõa ñöôøng gaëp laïi baïn, veà nhaø vaãn chöa tænh. Ngay anh

cuõng khoâng bieát ñaõ noùi nhaûm nhöõng caâu gì, chaû traùch em giaän laø

phaûi.

Baûo Thoa ñöông che maët khoùc, nghe anh noùi, baät cöôøi, nhoå

xuoáng ñaát moät caùi vaø noùi:

- Thoâi anh ñöøng giôû loái phöôøng cheøo aáy ra nöõa! Toâi bieát anh

khoâng öa gì meï con toâi, tìm caùch laøm cho meï con toâi xa nhau, thì anh

môùi thoûa loøng.

Tieát Baøn cöôøi noùi:

- Em ôi! Taïi sao em laïi noùi nhöng caâu aáy, thì ta soáng laøm sao

ñöôïc? Xöa nay em khoâng laém ñieàu, hay noùi nhöõng caâu nhaûm nhí kia

maø.

Tieát phu nhaân noùi luoân:

- Maøy baûo em maøy noùi nhaûm nhí, theá nhöõng caâu chieàu hoâm qua

maøy noùi vôùi noù lieäu coù nghe ñöôïc khoâng? Maøy ñaâm meâ roài!

Tieát Baøn noùi:

- Thoâi, meï ñöøng giaän, maø em cuõng ñöøng neân buoàn raàu. Töø giôø

trôû ñi, con khoâng ñi uoáng röôïu vôùi chuùng noù nöõa, theá coù ñöôïc khoâng?

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Em phaân bua caâu noùi aáy nheù.

Tieát phu nhaân noùi:

- Maøy maø quyeát chí nhö theá thì roàng seõ ñeû tröùng!

Tieát Baøn noùi vôùi Baûo Thoa:

- Neáu em coøn thaáy anh ñi uoáng röôïu vôùi chuùng noù, thì cöù nhoå

vaøo maët vaø goïi anh laø gioáng suùc vaät, chöù khoâng phaûi laø ngöôøi, nhö

- 499 -

theá coù ñöôïc khoâng? Coù ñaâu chæ vì anh maø hai meï con ngaøy naøo cuõng

lo ngay ngaùy nhö vaäy! Vì anh maø meï phaûi töùc giaän thì coøn khaù; chöù

vì anh maø em phaûi lo nghó luoân, thì anh thaät khoâng phaûi laø ngöôøi

nöõa. Baây giôø cha maát roài, anh ñaõ khoâng bieát hieáu thuaän vôùi meï,

troâng nom ñeán em, laïi ñeå meï phaûi töùc böïc, phaûi buoàn raàu, thì anh

thöïc khoâng baèng gioáng suùc vaät!

Noùi xong, haén khoâng caàm ñöôïc nöôùc maét.

Tieát phu nhaân ñaõ thoâi khoâng khoùc, giôø nghe thaáy haén noùi theá,

laïi ñaâm ra ñau xoùt. Baûo Thoa göôïng cöôøi noùi:

- Anh quaáy roái ñaõ chaùn roài, baây giôø laïi coøn laøm cho meï khoùc

nöõa aø!

Tieát Baøn lau nöôùc maét cöôøi noùi:

- Toâi coù laøm cho meï phaûi khoùc bao giôø ñaâu? Thoâi! Thoâi! Vöùt

chuyeän aáy ñi, khoâng noùi nöõa, baûo Höông Laêng pha nöôùc cho em uoáng.

Baûo Thoa noùi:

- Toâi khoâng uoáng nöôùc, chôø meï röûa maët xong, meï con toâi seõ ñi

ñaây.

Tieát Baøn noùi:

- Caùi voøng coå cuûa em, neân chaù laïi ñi.

- Vaøng choaùng leân theá kia, coøn phaûi chaù laïi laøm gì nöõa?

- Giôø em neân may theâm quaàn aùo, thích maøu gì, hoa gì, thì cöù

baûo anh.

- Caùc boä quaàn aùo naøy toâi cuõng chöa maëc phæ, laïi coøn may nöõa

laøm gì?

Moät luùc Tieát phu nhaân vaø Baûo Thoa ñeán vöôøn thaêm Baûo Ngoïc.

Vaøo ñeán vieän Di Hoàng, thaáy ngoaøi hieân nhaø beân coù nhieàu a hoaøn baø

giaø ñöùng, Tieát phu nhaân bieát ngay laø Giaû maãu ñang ôû ñaáy. Hai meï

con vaøo chaøo hoûi moïi ngöoøì. Thaáy Baûo Ngoïc naèm ôû treân giöôøng, Tieát

phu nhaân hoûi: “Ñaõ khaù chöa”. Baûo Ngoïc voäi göôïng daäy, mieäng thöa

“ñaõ khaù roài. Cöù ñeå cho dì vaø chò baän loøng maõi, chaùu khoâng ñaønh

loøng”.

Tieát phu nhaân voäi ñôõ Baûo Ngoïc naèm xuoáng vaø hoûi:

- Muoán duøng caùi gì, thì cöù baûo dì.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Vaâng, heã chaùu caàn caùi gì, seõ sang thöa vôùi dì.

- 500 -

Vöông phu nhaân laïi hoûi:

- Con muoán aên gì, meï cho ngöôøi mang sang.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Con chaúng muoán aên gì, chi thích aên thöù canh laù sen vaø ngoù

sen laàn tröôùc ñaõ laøm, xem chöøng ngon hôn caû.

Phöôïng Thö ñöùng ngoaøi cöôøi noùi:

- Caû nhaø nghe ñaáy! Nhöõng thöùc chuù aáy thích aên khoâng laáy gì

laøm quí troïng laém, chæ phaûi toán coâng sai baûo naáu nöôùng thoâi. Theá maø

chuù aáy laïi cöù thích aên nhöõng thöù aáy.

Giaû maãu lieàn giuïc ñi laøm ngay! Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Xin baø ñöøng voäi, ñeå chaùu nghó xem, khoâng bieát nhöõng caùi

khuoân aáy ai giöõ...

Roài quay laïi baûo baø giaø ñi hoûi nhaø beáp. Baø giaø ñi moät luùc veà

trình:

- Nhaø beáp noùi: “Ñaõ mang noäp caû leân nhaø treân roài”.

Phöôïng Thö nghó moät luùc roài noùi:

- Toâi cuõng nhôù hoï ñaõ noäp caû leân roài, khoâng bieát laïi giao cho ai

giöõ? Coù theå laø ñaõ giao cho phoøng traø.

Khi hoûi thì phoøng traø cuõng khoâng giöõ. Cuoái cuøng laïi laø ngöôøi giöõ

ñoà vaøng baïc ñöa ñeán.

Tieát phu nhaân caàm laáy xem, thì ra caùi hoäp nhoû, trong ñöïng boán

caùi khuoân baèng baïc, daøi ñoä hôn moät thöôùc, roäng ñoä moät taác, treân maët

ñuïc nhöõng loã xaáp xæ nhö haït ñaäu, gioáng hình hoa cuùc, hoa mai, hoaëc

nhö tua sen, cuû aáu. Taát caû coù tôùi ba boán möôi thöù raát laø tinh xaûo. Tieát

phu nhaân ngoaûnh laïi phía Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân cöôøi noùi:

- Beân phuû nhaø caùi gì cuõng ñeïp toät baäc, aên moät baùt canh maø cuõng

duøng ñeán khoâng thöù naøy. Neáu khoâng noùi ra, coù leõ toâi troâng cuõng

khoâng hieåu thöù naøy duøng ñeå laøm gì.

Phöôïng Thö cöôùp lôøi noùi ngay:

- Coâ khoâng bieát, ñoù laø ñoà saém söûa ñeå daâng thöùc aên leân Quyù phi

naêm tröôùc ñaáy. Hoï nghó ra loái naøy, nhöng khoâng bieát in treân maët theá

naøo, ñaønh phaûi möôïn muøi thôm maùt cuûa laù sen, kyø thöïc toaøn nhôø

chaát canh ngon caû. Toâi aên chaúng thaáy thuù vò gì. Nhöng ñaõ ai ñöôïc aên

luoân moùn naøy? Chæ laøm coù laàn aáy thoâi, khoâng bieát taïi sao hoâm nay

chuù Baûo laïi nhôù ñeán.

- 501 -

Noùi xong, Phöôïng Thö caàm laáy hoäp aáy ñöa cho moät baø giaø daën

baûo nhaø beáp laäp töùc baét maáy con gaø, laïi theâm ñoà gia vò, naáu möôøi baùt

canh mang leân.

Vöôïng phu nhaân noùi:

- Sao laøm nhieàu theá ?

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Vì thöù naøy ngaøy thöôøng khoâng hay laøm, baây giôø chuù Baûo ñaõ

nhaéc ñeán, maø chæ laøm cho moät mình chuù aáy aên, khoâng môøi cuï, baø dì

vaø meï, thì khoâng tieän. Chi baèng nhaân tieän laøm cho caû nhaø aên, chaùu

cuõng nhôø ñaáy ñöôïc neám moùn aên môùi laï.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Con khæ naøy, maøy kheùo laém! Mang tieàn coâng ra ñeå laáy loøng

ngöôøi ta.

Caâu aáy laøm cho caû nhaø cöôøi aàm leân.

Phöôïng Thö voäi cöôøi noùi:

- Khoâng can gì, böõa tieäc nhoû naøy chaùu xin theát.

Roài quay laïi baûo baø giaø xuoáng daën nhaø beáp:

- Phaûi laøm cho thaät ngon, roài lónh tieàn ôû soå chi cuûa ta.

Baø giaø vaâng lôøi ñi ngay.

Baûo Thoa ñöùng moät beân cöôøi noùi:

- Toâi ñeán ñaây ñaõ maáy naêm nay, ñeå yù xem xeùt, thì chò Hai duø
kheùo ñeán ñaâu, cuõng coøn keùm cuï nhieàu.

Giaû maãu lieàn noùi:

- Giôø ta ñaây giaø roài, coøn kheùo vaøo ñaâu nöõa? Khi baèng tuoåi chaùu

Phöôïng, ta hôn noù nhieàu. Baây giôø noù tuy khoâng baèng ta luùc thôøi treû,

nhöng cuõng ñaõ khaù hôn dì chaùu nhieàu. Troâng thaáy dì chaùu thaät ñaùng

thöông, khoâng bieát aên noùi, cöù trô nhö khuùc goã, tröôùc maët boá meï

choàng, chaû bieát aân caàn voàn vaõ gì caû. Coøn chaùu Phöôïng thì moàm meùp

beûo leûo, traùch naøo ngöôøi ta chaû thöông?

Baûo Ngoïc cöôøi:

- Baø noùi theá, thì nhöng ngöôøi noùi naêng khoâng kheùo, ñeàu khoâng

ñaùng thöông aø?

Giaû maãu noùi:

- Ngöôøi noùi khoâng kheùo cuõng coù choã ñaùng thöông; ngöôøi gioïng

löôõi kheùo leùo maø coù choã ñaùng gheùt, thì khoâng baèng ngöôøi khoâng noùi

- 502 -

kheùo coøn hôn.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Theá thì chò caû khoâng hay noùi, baø cuõng thöông nhö chò Phöôïng.

Neáu chæ baûo nhöõng ngöôøi kheùo noùi môùi ñaùng thöông, thì ñaùm chò em

ñaây chæ ñaùng thöông chò Phöôïng vaø coâ Laâm maø thoâi.

Giaû maãu noùi:

- Noùi ñeán ñaùm chò em, thì khoâng phaûi tröôùc maët dì ñaây ta noùi

laáy loøng ñaâu; cöù thöïc maø noùi, trong boán ñöùa chaùu gaùi nhaø naøy, khoâng

ai baèng chaùu Baûo caû. Tieát phu nhaân voäi cöôøi noùi:

- Cuï laïi coù choã thieân vò roài.

Vöông phu nhaân cöôøi noùi:

- Khoâng phaûi cuï noùi doái ñaâu, ngöôøi thöôøng noùi rieâng vôùi toâi laø

chaùu Baûo kheùo laém.

Baûo Ngoïc ñònh gôïi caâu chuyeän ra, coát ñeå Giaû maãu khen Ñaïi

Ngoïc, khoâng ngôø caû nhaø laïi khen Baûo Thoa, thaät laø moät vieäc ngoaøi yù

nghó. Baûo Ngoïc nhìn Baûo Thoa cöôøi. Nhöng Baûo Thoa ñaõ ngoaûnh ñi

noùi chuyeän vôùi Taäp Nhaân roài.

Chôït coù ngöôøi sang môøi veà aên côm. Giaû maãu ñöùng daäy, daën Baûo

Ngoïc “phaûi tónh döôõng caån thaän!”. Laïi daën doø ñaùm a hoaøn moät laàn

nöõa, roài vòn vaøo Phöôïng Thö, môøi Tieát phu nhaân ñi. Moïi ngöôøi ra

khoûi buoàng, Giaû maãu coøn hoûi canh ñaõ ñöôïc chöa? Laïi baûo Tieát phu

nhaân: “Muoán aên thöù gì cöù noùi vôùi toâi. Toâi seõ baûo chaùu Phöôïng laøm

cho chuùng ta aên”. Tieát phu nhaân cöôøi noùi:

- Cuï cöù hay baét vaèn baét veû chò Phöôïng, chöù thöôøng khi laøm thöùc

aên ñem daâng ngöôøi, thì ngöôøi coù aên ñöôïc maáy ñaâu.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Thoâi, xin dì ñöøng noùi theá, baø toâi chæ hieàm thòt ngöôøi chua thoâi,

neáu khoâng chua, baø toâi ñaõ aên luoân caû toâi roài!

Giaû maãu vaø moïi ngöôøi cöôøi aàm leân. Baûo Ngoïc ôû trong nhaø cuõng

khoâng nhòn ñöôïc cöôøi. Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Moàm meùp môï Hai laøm ngöôøi ta sôï cheát ñi ñöôïc!

Baûo Ngoïc cöôøi noùi vôùi Taäp Nhaân:

- Chò ñöùng laâu theá chaéc meät laém.

Lieàn keùo Taäp Nhaân ñeán ngoài beân caïnh. Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Thoâi queân maát roài, nhaân tieän coâ Baûo ôû ñaây, caäu baûo coâ aáy cho

- 503 -

Oanh Nhi sang xe hoä maáy sôïi daây.

- May maø chò nhaéc toâi ñaáy.

Baûo Ngoïc lieàn ngaång ñaàu ra cöûa soå noùi:

- Chò Baûo, aên côm xong, chò cho Oanh Nhi sang ñaây xe hoä maáy

sôïi daây, lieäu noù coù raûnh khoâng?

Baûo Thoa quay laïi noùi:

- Ñöôïc roài, choác nöõa toâi seõ cho noù sang.

Boïn Giaû maãu chöa nghe roõ ñeàu ñöùng laïi hoûi vieäc gì. Baûo Thoa

noùi laïi. Giaû maãu lieàn baûo:

- Chaùu aï! Chaùu cho noù sang xe hoä em noù maáy sôïi daây. A hoaøn ôû

beân naøy roãi caû ñaáy, chaùu caàn sai baûo gì, thích ai, cöù goïi noù sang.

Tieát phu nhaân vaø Baûo Thoa ñeàu cöôøi noùi:

- Cöù cho noù sang thoâi, beân nhaø coù vieäc gì sai baûo ñaâu, caû ngaøy

chæ ngoài roài gaây chuyeän vôùi nhau thoâi.

Moïi ngöôøi ñang ñi, chôït boïn Töông Vaân, Bình Nhi, Höông Laêng

haùi hoa phöôïng tieân ôû beân nuùi troâng thaáy, lieàn chaïy laïi chaøo.

Moät luùc ra khoûi vöôøn. Vöông phu nhaân sôï Giaû maãu meät, muoán

môøi vaøo ngoài nghæ ôû buoàng treân. Giaû maãu thaáy moûi chaân, lieàn gaät ñaàu,

baèng loøng. Vöông phu nhaân voäi sai a hoaøn veà tröôùc xeáp ñaët choã ngoài.

Baáy giôø dì Trieäu caùo beänh, chæ coù dì Chu vaø boïn baø giaø a hoaøn chaïy

ra veùn reøm, giaûi neäm, ñaët caùi töïa löng. Giaû maãu vòn Phöôïng Thö ñi

vaøo, cuøng Tieát phu nhaân ñeàu ngoài. Baûo Thoa, Töông Vaân thì ngoài ôû

döôùi. Vöông phu nhaân töï tay daâng nöôùc môøi Giaû maãu. Lyù Hoaøn thì

môøi Tieát phu nhaân. Giaû maãu baûo Vöông phu nhaân:

- Chò cöù ngoài xuoáng ñaây noùi chuyeän, maëc cho chò em noù haàu.

Vöông phu nhaân môùi ngoài xuoáng moät caùi gheá nhoû, roài baûo

Thöôïng Thö:

- Doïn côm cuûa baø ra ñaây, theâm maáy moùn aên nöõa.

Phöôïng Thö vaâng lôøi ñi ra, sai ngöôøi sang beân nhaø Giaû maãu,

boïn baø giaø voäi truyeàn ra. Boïn a hoaøn ñeàu chaïy ñeán caû.

Vöông phu nhaân sai ngöôøi môøi caùc coâ ñeán. Moät luùc, chæ coù Thaùm

Xuaân, Tích Xuaân ñeán thoâi. Ngheânh Xuaân trong ngöôøi khoù ôû, neân

khoâng ñeán. Ñaïi Ngoïc thì khoâng caàn phaûi noùi, möôøi böõa chæ aên ñoä

naêm, neân chaúng ai ñeå yù ñeán.

Moät choác ñeán böõa aên, moïi ngöôøi saép ñaët baøn gheá. Phöôïng Thö

- 504 -

ñeå moät naém ñuõa ngaø vaøo trong khaên tay, ñöùng beân döôùi cöôøi noùi:

- Baø vaø dì khoâng caàn phaûi môøi nhau, ñeå mình chaùu noùi laø ñuû.

Giaû maãu cöôøi baûo Tieát phu nhaân:

- ÖØ thì chuùng ta cöù nhö theá.

Tieát phu nhaân cöôøi gaät ñaàu. Thöôïng Thö ñaët boán ñoâi ñuõa, hai

ñoâi ôû treân laø cuûa Giaû maãu vaø Tieát phu nhaân, hai ñoâi ôû moät beân laø cuûa

Baûo Thoa vaø Töông Vaân. Vöông phu nhaân vaø Lyù Hoaøn ñeàu ñöùng ôû

döôùi troâng nom ngöôøi ñöa ñoà aên. Phöôïng Thö voäi laáy baùt ñuõa saïch,

choïn ñoà aên ñeå ñöa cho Baûo Ngoïc.

Moät choác ngöôøi haàu böng canh laù sen ñeán. Giaû maãu xem xong,

Vöông phu nhaân ngaûnh laïi thaáy Ngoïc Xuyeán ñöùng ôû ñaáy, lieàn sai ñem

canh cho Baûo Ngoïc. Phöôïng Thö noùi:

- Moät mình noù khoâng mang noåi ñaâu.

May coù Oanh Nhi vaø Hyû Nhi ñeán, Baûo Thoa bieát chuùng noù ñaõ

aên côm caû roài, lieàn baûo Oanh Nhi:

- Caäu Hai baûo em sang xe hoä ít daây ñaáy, em cuøng ñi sang vôùi

Ngoïc Xuyeán.

Hai ngöôøi vaâng lôøi cuøng ñi.

Oanh Nhi noùi:

- Ñöôøng thì xa, canh thì noùng, mang ñi theá naøo ñöôïc?

Ngoïc Xuyeán cöôøi noùi:

- Chò cöù yeân taâm, toâi seõ coù caùch.

Noùi xong, noù sai moät baø giaø ñeå caùc thöùc aên vaøo khay, baûo mang

ñi theo, coøn hai coâ ñi khoâng. Ñeán tröôùc cöûa vieän Di Hoàng, Ngoïc

Xuyeán môùi böng laáy, cuøng Oanh Nhi ñi vaøo buoàng. Boïn Taäp Nhaân, Xaï

Nguyeät, Thu Vaên ñöông cöôøi ñuøa vôùi Baûo Ngoïc, thaáy hoï ñeán, voäi cöôøi

noùi:

- Sao kheùo theá? Hai coâ cuøng ñeán moät luùc.

Hoï böng laáy khay. Ngoïc Xuyeán ngoài ngay xuoáng gheá, Oanh Nhi

khoâng daùm ngoài. Taäp Nhaân mang caùi gheá chaân ñeán, Oanh Nhi cuõng

khoâng daùm ngoài.

Baûo Ngoïc thaáy Oanh Nhi ñeán, raát laø vui möøng. Khi thaáy Ngoïc

Xuyeán, laïi nghó ngay ñeán chò noù laø Kim Xuyeán, trong buïng vöøa

thöông xoùt vöøa xaáu hoå, lieàn boû Oanh Nhi, chæ noùi chuyeän vôùi Ngoïc

Xuyeán. Taäp Nhaân thaáy Baûo Ngoïc khoâng ñaû ñoäng gì ñeán Oanh Nhi, sôï

- 505 -

Oanh Nhi muûi loøng, laïi thaáy noù khoâng chòu ngoài, lieàn keùo sang buoàng

mình uoáng nöôùc noùi chuyeän.

Trong nhaø thì boïn Xaï Nguyeät saép ñaët baùt ñuõa môøi Baûo Ngoïc aên

côm, nhöng Baûo Ngoïc khoâng aên, cöù hoûi chuyeän Ngoïc Xuyeán:

- Ñeû chò coù ñöôïc khoûe khoâng

Ngoïc Xuyeán toû veû hôøn doãi, maét khoâng nhìn ñeán Baûo Ngoïc, luùc

laâu môùi traû lôøi moät caâu “khoûe”. Baûo Ngoïc coù veû khoâng vui moät choác

laïi cöôøi hoûi:

- Ai baûo chò mang ñoà ñeán ñaây cho toâi ñaáy.

- Baø vaø môï Hai, chöù coøn ai nöõa.

Baûo Ngoïc thaáy maët Ngoïc Xuyeán buoàn raàu, bieát ngay laø vì vieäc

Kim Xuyeán, ñònh dòu gioïng hoøa nhaõ ñeå döû chuyeän coâ ta, nhöng vì

nhieàu ngöôøi khoâng tieän, lieàn tìm caùch baûo hoï ñi ra, roài môùi cöôøi hoûi

taån maån. Tröôùc thì Ngoïc Xuyeán khoâng baèng loøng, sau thaáy Baûo Ngoïc

khoâng coù tí gì laø böïc töùc caû, duø mình aên noùi soã saøng theá naøo, Baûo

Ngoïc vaãn oân toàn hoøa nhaõ, thì laïi ñaâm ra khoù coi, neân neùt maët ñaõ toû

ra vaøi phaàn töôi tænh.

Baûo Ngoïc lieàn cöôøi baûo Ngoïc Xuyeán:

- Chò ôi, chò mang hoä canh laïi ñaây cho toâi aên.

- Toâi khoâng quen boùn côm cho ai caû, ñeå chôø hoï ñeán seõ cho caäu

aên.

- Toâi khoâng ñoøi chò boùn cho toâi aên ñaâu, toâi ñau khoâng ñi ñöôïc,

môùi nhôø chò mang giuùp cho toâi aên. Sau ñoù chò veà maø aên côm, keûo

chaäm laïi bò ñoùi. Neáu chò khoâng laáy giuùp, toâi ñaønh phaûi chòu ñau ñi laáy

vaäy.

Baûo Ngoïc coá göôïng maõi, nhöng khoâng xuoáng giöôøng ñöôïc moàm

luoân luoân keâu “AÙi chaø”. Ngoïc Xuyeán thaáy theá, nhòn khoâng ñöôïc, lieàn

ñöùng daäy noùi:

- Thoâi naèm xuoáng, thaät laø oan nghieät ñôøi naøo ñeå laïi, baây giôø baùo

öùng tröôùc maét, troâng thaáy raønh raønh!

Noùi xong cöôøi khì moät tieáng, roài ñi böng canh ñeán.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Chò ôi, chò coù giaän, chæ neân caùu gaét ôû ñaây thoâi, khi ñeán choã cuï

vaø baø, thì neùt maët neân vui veû moät chuùt. Neáu cöù theá naøy, chò seõ bò

maéng ñaáy.

- 506 -

- Thoâi, aên ñi! Toâi bieát caû roài, caäu ñöøng giôû gioïng ñöôøng maät ra

ñaây nöõa.

Baûo Ngoïc aên maáy thìa, giaû vôø keâu khoâng ngon.

Ngoïc Xuyeán bóu moâi noùi:

- A di ñaø phaät, thöù naøy maø baûo laø khoâng ngon, thì chaû coøn caùi

gì ngon nöõa!

- Chaû coù muøi meõ gì caû, chò khoâng tin thì neám moät tí maø xem.

Ngoïc Xuyeán töùc quaù, neám moät thìa. Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Ngon ñaáy nhæ!

Baáy giôø Ngoïc Xuyeán môùi hieåu yù Baûo Ngoïc ñaùnh löøa mình, lieàn

noùi:

- Tröôùc caäu baûo khoâng ngon, baây giôø laïi baûo ngon, thì toâi khoâng

cho caäu aên nöõa.

Baûo Ngoïc cöù cöôøi traøn ñoøi aên, Ngoïc Xuyeán khoâng cho aên, goïi

mang côm leân.

Khi a hoaøn mang côm ñeán, thì coù ngöôøi vaøo trình:

- Coù hai vuù nhaø cuï Phoù ñeán hoûi thaêm caäu.

Baûo Ngoïc bieát ngay laø vuù nhaø quan thoâng phaùn Phoù Thí.

Nguyeân Phoù Thí laø moân sinh cuûa Giaû Chính, xöa nay nhôø theá

löïc hoï Giaû maø laøm neân. Giaû Chính ñoái ñaõi haén cuõng töû teá hôn, khoâng

nhö nhöng ngöôøi khaùc. Haén thöôøng sai ngöôøi qua laïi thaêm hoûi.

Baûo Ngoïc voán gheùt boïn ñaøn oâng thoâ tuïc vaø ñaøn baø ngu xuaån,

nhöng taïi sao laàn naøy laïi sai môøi hai baø giaø aáy vaøo? Taát nhieân coù

duyeân côù. Vì Baûo Ngoïc nghe noùi nhaø Phoù Thí coù ngöôøi em gaùi teân goïi

Phoù Thu Phöông, saéc taøi veïn hai, cuõng laø vieân ngoïc quyù trong khueâ

caùc. Maét tuy chöa troâng thaáy, nhöng taám loøng troäm nhôù thaàm yeâu raát

laø chaân thaønh, kính caån. Neáu khoâng ñeå cho hai baø naøy vaøo, sôï coi

nheï Phoù Thu Phöông chaêng, vì vaäy Baûo Ngoïc voäi sai ngöôøi ra môøi.

Phoù Thí laø nhaø môùi phaát leân. Thu Phöông laïi coù nhan saéc thoâng

minh hôn ngöôøi, Phoù Thí caäy coù em gaùi nhö theá, neân chæ muoán keát

thaân vôùi nhaø haøo quyù, chöù khoâng chòu gaû cho ngöôøi thöôøng, maø ñaùm

haøo quyù thì khinh haén laø con nhaø ngheøo heøn, thaáp keùm, khoâng theøm

hoûi ñeán, vì theá coâ ta lôõ thôøi, ñaõ hai möôi ba tuoåi, vaãn chöa laáy ai. Sôû

dó Phoù Thí ñi laïi thaân maät vôùi hoï Giaû, cuõng laø coù moät yù nghó ñaáy.

Hai baø giaø ñeán ñaây laïi laø haïng ngu xuaån khoâng bieát gì. Ñöôïc

- 507 -

Baûo Ngoïc môøi vaøo, ngoaøi caâu hoûi thaêm ra, hoï khoâng noùi ñöôïc lôøi naøo.

Ngoïc Xuyeán thaáy ngöôøi laï ñeán, khoâng caõi nhau vôùi Baûo Ngoïc nöõa, tay

caàm baùt canh ñöùng ngaån ra nghe. Baûo Ngoïc thì cöù ngoaûnh laïi noùi

chuyeän vôùi hai baø giaø, vöõa aên côm vöõa giô tay ñoøi baùt canh. Caû Baûo

Ngoïc vaø Ngoïc Xuyeán cöù nhìn choøng choïc vaøo hai baø giaø kia, khoâng

ngôø tay giô maïnh quaù, ñuïng ñoå baùt canh, nöôùc canh saùnh caû vaøo tay

Baûo Ngoïc. Ngoïc Xuyeán khoâng bò boûng, giaät mình moät caùi, voäi cöôøi noùi:

“Laøm sao theá naøy?”.

Ñaùm a hoaøn voäi chaïy ñeán ñôõ laáy baùt. Baûo Ngoïc khoâng bieát

chính tay mình bò boûng, laïi hoûi Ngoïc Xuyeán:

- Chò boûng ôû ñaâu? Coù ñau khoâng?

Ngoïc Xuyeán cuøng moïi ngöôøi cöôøi aàm leân. Ngoïc Xuyeán noùi:

- Chính caäu bò boûng, laïi coøn hoûi toâi. Baûo Ngoïc nghe noùi, môùi

bieát mình ñaõ bò boûng. Moïi ngöôøi voäi ñeán thu doïn. Baûo Ngoïc khoâng aên

côm nöõa, röûa tay uoáng nöôùc, laïi noùi chuyeän vôùi hai baø giaø. Sau ñoù hoï

caùo töø ra veà. Boïn Tình Vaên ñi tieãn ñeán beân caàu môùi trôû laïi.

Hai baø giaø vöøa ñi vöøa baøn taùn, moät baø giaø cöôøi noùi:

- Chaû traùch ñöôïc, ngöôøi ta thöôøng noùi caäu Baûo naøy beà ngoaøi thì

xinh ñeïp, maø beân trong thì hoà ñoà, chæ laø cuûa ñeå nhìn chöù khoâng phaûi

ñeå aên, quaû nhieân laø ngaây ngoâ! Chính mình bò boûng tay, laïi ñi hoûi

ngöôøi khaùc coù ñau khoâng.

Baø kia cöôøi noùi:

- Laàn tröôùc toâi sang, thaáy nhieàu ngöôøi nhaø beân aáy noùi chuyeän,

thì caäu aáy ngaây ngoâ thöïc, bò möa to öôùt nhö con gaø luoäc aáy, theá maø

laïi baûo ngöôøi khaùc “möa to ñaáy, traùnh ñi mau”. Baø xem, coù ñaùng buoàn

cöôøi hay khoâng? Thöôøng luùc vaéng ngöôøi, caäu aáy ngoài cöôøi khoùc moät

mình; troâng thaáy con chim yeán, thì noùi chuyeän vôùi con chim yeán;

troâng thaáy con caù ôû döôùi soâng, thì noùi chuyeän vôùi con caù; nhìn thaáy

sao toû traêng saùng, khoâng thôû ngaén than daøi, cuõng reân thaàm ræ kín.

Vaû chaêng tính neát caäu ta raát laø nhu nhöôïc, nhòn nhuïc caû vôùi boïn a

hoaøn haàu beù. Yeâu quyù moïi thöù, ngay töø sôïi chæ cuõng cho laø ñeïp, nhöng

ñeán luùc phung phí thì duø haøng nghìn haøng vaïn caäu ta cuõng khoâng caàn.

Hai ngöôøi baøn taùn vaø ñi ra khoûi vöôøn.

Taäp Nhaân thaáy moïi ngöôøi ñi roài, lieàn daét Oanh Nhi ñeán hoûi:

- Teát nhöõng daây gì?

- 508 -

Baûo Ngoïc cöôøi baûo Oanh Nhi:

- Töø naõy ñeán giôø, chæ maûi noùi chuyeän, toâi queân haún chò ñi, phieàn

chò sang ñaây, khoâng coù vieäc gì khaùc ñaâu, chæ nhôø chò teát hoä maáy caùi

daây thoâi. Oanh Nhi hoûi:

- Teát daây ñeå buoäc caùi gì?

- Chaû buoäc vaøo caùi gì, chò cöù theo moãi kieåu teát hoä toâi maáy caùi.

Oanh Nhi voã tay cöôøi noùi:

- Theá thì laøm theá naøo ñöôïc! Neáu laøm theá thì möôøi naêm cuõng

chöa xong.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Chò ôi, chò roãi chaúng coù vieäc gì, thì cöù laøm hoä toâi.

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Laøm moät luùc thì xong theá naøo ñöôïc. Giôø haõy choïn maáy caùi caàn

thì laøm tröôùc.

Oanh Nhi noùi:

- Coøn caùi gì caàn nöõa? Chaúng qua laø daây ñeo quaït, daây ñeo tuùi

thôm, daây ñeo quaàn chöù gì?

Baûo Ngoïc noùi:

- Daây ñeo quaàn cuõng ñöôïc.

Oanh Nhi hoûi:

- Quaàn cuûa caäu maøu gì?

- Maøu ñoû thaém.

- Maøu ñoû thaém phaûi coù daây ñen, thì nhìn môùi ñeïp, hay laø maøu

thaïch thanh môùi noåi.

- Maøu hoa thoâng hôïp vôùi maøu gì?

- Maøu hoa thoâng hôïp vôùi maøu hoàng ñieàu.

- Theá môùi töôi ñeïp. Trong caùc maøu nhaõ nhaën, phaûi theâm caùi

maøu töôi ñeïp nöõa.

- Toâi raát thích maøu thoâng xanh pha vôùi maøu lieãu vaøng.

- Thoâi ñöôïc, chò teát hoä toâi moät daây maøu hoàng ñieàu, moät daây maøu

thoâng xanh.

- Teát nhöõng kieåu gì?

- Coù maáy kieåu?

- Kieåu boù höông, kieåu gheá ruùt reá, kieåu maét voi, kieåu xeáp cheùo,

kieåu lieân hoaøn, kieåu hoa mai, kieåu laù lieãu...

- 509 -

- Hoâm noï chò teát hoä coâ Ba kieåu gì ñaáy?

- Kieåu hoa mai choàng leân nhau.

- Kieåu aáy ñeïp ñaáy.

Roài goïi Taäp Nhaân mang chæ ñeán. Thaáy moät baø giaø ñöùng ôû ngoaøi

cöûa soå noùi: “Côm caùc coâ ñöôïc roài ñaáy!”. Baûo Ngoïc noùi:

- Thoâi caùc chò ñi aên côm ñi, aên xong trôû laïi ñaây.

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Ñöông coù khaùch, chuùng toâi ñi sao tieän?

Oanh Nhi vöøa gôõ chæ vöøa cöôøi:

- Sao chò laïi noùi theá, cöù ñi aên côm ñi.

Taäp Nhaân baáy giôø môùi ñi, ñeå hai ñöùa haàu nhoû ôû laïi.

Baûo Ngoïc vöøa xem Oanh Nhi teát, vöøa hoûi chuyeän phieám:

- Chò möôøi maáy tuoåi roài?

- Möôøi saùu tuoåi.

- Chò hoï gì?

- Toâi hoï Hoaøng.

- Hoï vôùi teân xöùng nhau quaù, thöïc laø con chim hoaøng oanh.

- Chính teân toâi laø Kim Oanh. Nhöng coâ toâi cho laø khoù goïi, neân

chæ goïi laø Oanh Nhi, baây giôø goïi ñaõ quen roài.

- Theá laø coâ Baûo thöông chò laém ñaáy. Sau naøy coâ aáy ñi laáy choàng,

theá naøo chò cuõng ñi theo.

Oanh Nhi bóu moâi cöôøi moät caùi.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Toâi thöôøng baûo chò Taäp Nhaân: khoâng bieát sau naøy anh naøo coù

phuùc vôù ñöôïc caû hai coâ chaùu nhaø chò!

Oanh Nhi cöôøi noùi:

- Caäu chöa bieát, daùng ñieäu chæ laø phuï thoâi, coâ toâi coøn coù nhieàu

caùi toát maø ôû ñôøi naøy khoâng maáy ngöôøi coù.

Baûo Ngoïc thaáy Oanh Nhi coù daùng xinh xaén, dòu daøng, cöôøi noùi

nhö ngaây, trong buïng ñaõ xieâu xieâu, nay laïi nghe nhaéc ñeán Baûo Thoa

thì nhòn sao ñöôïc. Lieàn hoûi:

- Chò aáy coù nhöng caùi gì toát, chò thöû keå raønh maïch cho toâi nghe

naøo?

- Toâi keå cho caäu nghe, nhöng caäu khoâng neân noùi laïi cho coâ toâi

bieát ñaáy nheù.

- 510 -

- Coá nhieân!

Ñöông noùi chuyeän thì beân ngoaøi coù tieáng noùi: “Laøm sao ma� laø laïi

laëng leõ nhö tôø theá naøy?” Hai ngöôøi nhìn ra, thì chính laø Baûo Thoa.

Baûo Ngoïc môøi ngoài. Baûo Thoa ngoài xuoáng hoûi Oanh Nhi:

- Teát caùi gì ñaáy?

Baûo Thoa vöøa hoûi vöøa nhìn vaøo tay Oanh Nhi, thaáy Oanh Nhi

môùi teát ñöôïc moät nöûa caùi daây, Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Teát caùi naøy ñeå laøm troø gì? Haõy teát caùi daây ñeo vieân ngoïc ñaõ

Caâu noùi aáy laøm Baûo Ngoïc nhôù ra, voã tay cöôøi noùi:

- Chò Baûo noùi phaûi ñaáy, toâi queân ñi maát. Nhöng teát maøu gì cho

ñeïp ñöôïc?

Baûo Thoa noùi:

- Caùc maøu thöôøng nhaát ñònh khoâng theå duøng ñöôïc. Maøu ñoû laïi

laãn maøu. Maøu vaøng thì khoâng noåi, maøu ñen thì toái quaù. Cöù yù toâi, neân

laáy chæ kim tuyeán xe laãn vôùi chæ ñen boùng, sôïi noï xe laãn sôïi kia, teát

nhö theá môùi ñeïp.

Baûo Ngoïc nghe noùi möøng laém, goïi doàn Taäp Nhaân mang ngay chæ

kim tuyeán ra. Baáy giôø Taäp Nhaân ñöông mang hai baùt ñoà aên ñeán, noùi

vôùi Baûo Ngoïc:

- Laï thaät! Vöøa roài baø cho ngöôøi mang sang cho toâi hai baùt ñoà aên.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Chaéc hoâm nay nhieàu ñoà aên, neân môùi ñöa sang cho caû caùc chò.

Taäp Nhaân noùi:

- Khoâng phaûi theá ñaâu, ñöa sang ñích danh cho toâi, nhöng laïi

khoâng baét sang laïy taï, theá môùi laï chöù?

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Cho chò thì chò cöù aên, vieäc gì coøn phaûi ngaàn ngaïi?

Taäp Nhaân noùi:

- Xöa nay chöa coù nhö theá bao giôø, laøm toâi khoù nghó quaù.

Baûo Thoa bóu moâi cöôøi noùi:

- Coù theá maø cuõng khoù nghó? Sau naøy coøn coù nhieàu vieäc laøm chò

khoù nghó hôn theá nöõa kia!

Taäp Nhaân nghe caâu noùi coù nguï yù gì ñaây, nhöng bieát Baûo Thoa

xöa nay khoâng phaûi laø haïng gioïng löôõi chua chaùt hay cheá gieãu ngöôøi.

Vaû laïi nghó ñeán hoâm tröôùc, Vöông phu nhaâncoù yù bieät ñaõi mình, neân

- 511 -

khoâng nhaéc ñeán caâu noùi aáy nöõa, roài ñem ñoà aên ñeán cho Baûo Ngoïc

xem, vaø noùi:

- Toâi ñi röûa tay ñaõ, roài seõ mang chæ ra.

Taäp Nhaân aên xong, röûa tay, laáy chæ kim tuyeán ra ñöa cho Oanh

Nhi. Baáy giôø Tieát Baøn ñaõ sai ngöôøi sang goïi Baûo Thoa veà.

Baûo Ngoïc ñöông ngoài xem xe daây, thaáy hai a hoaøn cuûa Hình phu

nhaân ñem ñeán cho hai thöù quaû, vaø hoûi:

- Caäu ñaõ ñi laïi ñöôïc chöa? Neáu ñi ñöôïc thì saùng mai sang chôi,

baø toâi luùc naøo cuõng nhôù ñeán caäu ñaáy.

Baûo Ngoïc voäi noùi:

- Theá naøo toâi cuõng phaûi sang thaêm söùc khoûe baùc. Toâi ñaõ ñôõ ñau

roài, xin baùc cöù yeân taâm.

Roài môøi hoï ngoài xuoáng, vaø baûo Thu Vaên mang moät nöûa thöù quaû

aáy sang cho Ñaïi Ngoïc. Thu Vaên saép ñi, ñaõ thaáy tieáng Ñaïi Ngoïc noùi ôû

ngoaøi saân. Baûo Ngoïc voäi baûo môøi vaøo.

o0o

Hoài thöù ba saùu

Theâu böùc uyeân öông, hieân Giaùng Vaân moäng laønh baùo tröôùc

Ngaãm ñöôøng tình phaän, vieän Leâ Höông duyeân ñeïp ñònh roài

- 513 -

Giaû maãu töø khi ôû buoàng Vöông phu nhaân veà, thaáy Baûo Ngoïc moãi

ngaøy moät khaù, trong buïng raát vui möøng. Nhöng sôï Giaû Chính laïi goïi

chaêng, lieàn sai ngöôøi ñi goïi ñöùa haàu caän Giaû Chính ñeán baûo:

- Töø giôø trôû ñi, coù khaùch naøo oâng maøy muoán goïi Baûo Ngoïc ñeán

tieáp, thì khoâng ñöôïc goïi, haõy trình vôùi oâng maøy raèng: tao baûo moät laø

Baûo Ngoïc bò ñaùnh ñau, phaûi chaêm nuoâi maáy thaùng môùi ñi laïi ñöôïc;

hai laø naêm nay noù coù sao haïn chieáu meänh, phaûi cuùng sao, kieâng

khoâng tieáp ngöôøi laï. Ñeán heát thaùng taùm môùi ñöôïc ra ngoaøi.

Teân haàu caän vaâng lôøi ñi ra. Giaû maãu laïi goïi vuù Lyù vaø Taäp Nhaân

veà keå laïi nhöng caâu aáy cho Baûo Ngoïc nghe, ñeå Baûo Ngoïc yeân loøng.

Baûo Ngoïc xöa nay vaãn khoâng thích tieáp chuyeän vôùi boïn quan laïi

ñaøn oâng, laïi raát gheùt nhöng luùc phaûi muõ aùo xuùng xính ñi möøng ñi

thaêm caùc nôi. Baây giôø ñöôïc baø baûo theá, caøng ñaéc yù, khoâng nhöõng töø

khöôùc taát caû hoï haøng beø baïn, maø ngay trong gia ñình, muoán ñeán

thaêm cha meï hay khoâng laø tuøy yù. Ngaøy chæ naèm ngoài chôi ñuøa trong

vöôøn, moãi buoåi saùng sang thaêm baø vaø meï moät laàn, roài veà nhaø, suoát

ngaøy thích ñeå cho ñaùm a hoaøn sai vaët, laïi cho laø thuù tieâu khieån cuûa

mình. Boïn Baûo Thoa coù löïa lôøi khuyeân ngaên, thì caùu kænh noùi: “Caùc

coâ laø haïng con gaùi trong saïch, maø cuõng hoïc loái mua chuoäng hö danh,

theo huøa vôùi boïn giaëc nöôùc vaø boïn quyû aên loäc. Ñoù chaúng qua laø taïi

ngöôøi xöa ngoài roãi baøy troø, coá yù bòa ñaët, ñeå caùm doã boïn raâu maøy oâ

troïc ñôøi sau. Ta khoâng ngôø sinh gaëp luùc khoâng may, ñeán caû chò em

trong laàu son gaùc tía cuõng laây phaûi thoùi xaáu aáy, thöïc laø phuï caùi ôn

chung ñuùc khí thieâng lieâng cuûa trôøi ñaát!”

Moïi ngöôøi thaáy theá, cuõng khoâng khuyeân can nöõa. Chæ coù Ñaïi

Ngoïc töø beù ñeán giôø khoâng heà heù mieäng khuyeân chuyeän laäp coâng danh

ñeå hieån döông cha meï gì caû, vì theá Baûo Ngoïc raát kính phuïc Ñaïi Ngoïc.

Sau khi Kim Xuyeán cheát, coù maáy ngöôøi ñaày tôù thöôøng ñeán hoûi

thaêm, haàu haï Phöôïng Thö vaø bieáu xeùn caùc thöù, trong buïng Phöôïng

Thö ñaâm ngôø, khoâng bieát yù hoï theá naøo. Hoâm aáy laïi coù ngöôøi ñem ñoà

leã ñeán bieáu. Nhaân buoåi chieàu khoâng coù ai, Phöôïng Thö cöôøi hoûi Bình

Nhi. Bình Nhi cöôøi nhaït:

- Theá maø môï cuõng khoâng nghó ra aø? Toâi ñoaùn nhöõng ngöôøi

thöôøng ñi laïi bieáu xeùn môï, ñeàu coù con laøm a hoaøn cho baø Hai caû. Hieän

giôø trong nhaø baø Hai coù boán ñöùa con lôùn, moãi ñöùa moãi thaùng ñöôïc

lónh moät laïng baïc, ngoaøi ra nhöõng ñöùa khaùc chæ ñöôïc coù maáy traêm

ñoàng thoâi. Nay Kim Xuyeán cheát roài, chaéc hoï muoán doøm ngoù caùi soá

moät laïng baïc chöù gì?

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Phaûi ñaáy, em nhaéc chò môùi nhôù ra. Nhöng maø hoï khoâng bieát

ñieàu tí naøo. Tieàn muoán nhieàu, vieäc khoù nhoïc laïi khoâng muoán gaùnh.

Giaù hoï bieát thaân bieát phaän, ñöôïc ñöa con vaøo haàu haï ôû ñaây, ñaõ laø quaù

laém roài, laïi coøn nghó ñeán chuyeän aáy nöõa aø? Thoâi ñöôïc, tieàn cuûa hoï coù

phaûi deã daøng ñöa ñeán ta tieâu ñaâu. Ñoù laø töï hoï mang ñeán, vaäy thì hoï

bieáu caùi gì ta cöù nhaän, coøn ta ñaõ coù chuû yù.

Phöôïng Thö ñònh buïng nhö theá, neân cöù ñeå daèng dai maõi, chôø khi

naøo moïi ngöôøi bieáu ñuû caû, môùi löïa dòp trình vôùi Vöông phu nhaân.

- 514 -

Buoåi tröa hoâm aáy, Tieát phu nhaân, Baûo Thoa, Ñaïi Ngoïc ñöông

ngoài caû ôû buoàng Vöông phu nhaân aên döa. Phöôïng Thö nhaân dòp lieàn

trình:

- Töø khi Kim Xuyeán cheát, meï thieáu moät ngöôøi haàu, giôø ngöôøi ñònh

cho a hoaøn naøo thay, xin cho bieát ñeå cuoái thaùng seõ phaùt löông cho noù.

Vöông phu nhaân nghó moät luùc roài noùi:

- Cöù yù ta thì coù leä ñaâu laïi nhaát thieát cöù phaûi boán hay naêm ngöôøi?

Coát ñuû ngöôøi sai laø ñöôïc, thöøa thì neân bôùt ñi.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Cöù leõ ra thì meï noùi raát phaûi, nhöng ñoù laø theo leä cuõ. Nhaø ngöôøi

khaùc coøn coù hai ngöôøi haàu nöõa laø nhaø meï maø laïi khoâng theo ñuùng leä

ö! Vaû chaêng bôùt ñi moät laïng baïc cuõng chaû laø maáy.

Vöông phu nhaân nghó moät luùc roài noùi:

- Thoâi ñöôïc, caùi soá tieàn aáy cöù chi laïi ñaây, khoâng caàn phaûi laáy

theâm ngöôøi nöõa, ta seõ cho em noù laø Ngoïc Xuyeán. Con chò noù ñaõ haàu

ta bao laâu, maø chaúng ñöôïc caùi gì, baây giôø con em theo haàu ta, cho noù

aên hai phaàn tieàn cuõng chaúng laáy gì laøm quaù ñaùng.

Phöôïng Thö vaâng lôøi, quay laïi nhìn Ngoïc Xuyeán cöôøi noùi: “Möøng

em nheù!”

Ngoïc Xuyeán ñeán cuùi ñaàu taï ôn.

Vöông phu nhaân laïi hoûi Phöôïng Thö:

- Toâi muoán hoûi chò: hieän giôø löông dì Trieäu vaø dì Chu moãi thaùng

bao nhieâu?

- Ñaõ coù leä roài, moãi ngöôøi hai laïng, dì Trieäu laïi coøn coù hai laïng

tieàn löông cuûa em Hoaøn, coäng laø boán laïng, ngoaøi ra coøn coù boán quan

tieàn nöõa.

- Thaùng naøo chò cuõng phaùt ñuû soá ñaáy chöù?

Phöôïng Thö thaáy caâu hoûi hôi laï, lieàn noùi:

- Sao laïi khoâng ñuû?

- Hoâm noï nghe ñaâu coù ngöôøi ta thaùn raèng dì aáy bò bôùt moät quan

tieàn löông, theá laø vì côù gì?

- 515 -

- Nguyeân tröôùc tieàn löông boïn a hoaøn haàu caùc dì aáy, moãi ngöôøi

ñöôïc moät quan, khoâng bieát naêm ngoaùi ôû beân ngoaøi hoï baøn baïc theá

naøo laïi bôùt maát moät nöûa, thaønh ra tieàn löông cuûa boïn a hoaøn haàu caùc

dì aáy chæ coøn moãi ngöôøi coù naêm traêm ñoàng thoâi. Moãi dì coù hai a hoaøn,

phaûi bôùt ñi moät quan. Thöïc ra vieäc naøy khoâng phaûi töï con. Con vaãn

muoán phaùt ñuû, nhöng töø beân ngoaøi ngöôøi ta khaáu ñi maát roài, chaû leõ

con xuaát tieàn löông ra buø sao! Con chaúng qua laø ngöôøi ñöùng nhaän maø

thoâi. Thu bao nhieâu phaùt baáy nhieâu, con coù ñöôïc laøm chuû ñaâu. Con ñaõ

noùi hai ba laàn, neân ñeå soá löông nhö cuõ laø phaûi; nhöng hoï baûo chæ coù

chöøng aáy thoâi, vì vaäy con khoâng theå noùi laïi ñöôïc nöõa. Hieän giôø chính

tay con phaùt löông cho hoï, phaùt ñuùng ngaøy ñuùng thaùng. Tröôùc kia hoï

lónh ôû beân ngoaøi, thaùng naøo cuõng raéc roái, coù bao giôø ñöôïc troâi chaûy

nhö theá naøy ñaâu.

Vöông phu nhaân nghe noùi, nín moät luùc roài hoûi:

- Theá thì trong nhaø cuï coù maáy ngöôøi ñöôïc aên löông moät laïng?

- Taùm ngöôøi, nhöng baây giôø coøn coù baûy thoâi, vì tröø Taäp Nhaân.

- Theá thì phaûi ñaáy. Trong nhaø em Baûo khoâng coù a hoaøn naøo ñöôïc

aên löông moät laïng caû. Taäp Nhaân vaãn chæ coi nhö ngöôøi haàu cuûa cuï

thoâi.

- Taäp Nhaân vaãn laø ngöôøi haàu cuûa cuï cho sang ôû taïm beân nhaø chuù

Baûo, tieàn löông cuûa coâ ta vaãn phaûi lónh vôùi boïn a hoaøn cuûa cuï. Baây

giôø baûo Taäp Nhaân laø ngöôøi haàu cuûa Baûo Ngoïc maø bôùt moät laïng tieàn

löông beân cuï ñi thì khoâng theå ñöôïc. Phaûi theâm moät ngöôøi haàu nöõa

cho cuï môùi coù theå bôùt ñöôïc. Neáu khoâng bôùt, thì laïi phaûi theâm moät

ngöôøi haàu nöõa cho em Hoaøn, nhö theá môùi coâng baèng. Tröø baûy a hoaøn

lôùn laø boïn Tình Vaên, Xaï Nguyeät moãi ngöôøi moãi thaùng moät quan tieàn

ra, coøn taùm a hoaøn nhoû laø boïn Giai Hueä, cuõng chæ moãi ngöôøi moãi

thaùng naêm traêm ñoàng tieàn thoâi, ñoù laø leänh cuûa cuï, coøn ai daùm keâu ca

tò naïnh nöõa.

Tieát phu nhaân cöôøi noùi:

- Caùc chò haõy nghe moàm meùp chò Phöôïng kìa, cöù lieán laùu nhö ñoå

xe hoät ñaøo aáy! Chò aáy tính toaùn raønh maïch, xöû söï laïi raát coâng baèng.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- 516 -

- Thöa coâ, chaû leõ chaùu laïi daùm noùi sai hay sao?

Tieát phu nhaân cöôøi noùi:

- Chò noùi coù bao giôø sai? Nhöng neân noùi thong thaû, coù ñôõ nhoïc

khoâng?

Phöôïng Thö muoán cöôøi nhöng laïi nín laëng ñeå nghe vöông phu

nhaân chæ baûo. Vöông phu nhaân nghó moät luùc roài noâi:

- Ngaøy mai caét moät a hoaøn sang haàu cuï ñeå th cho Taäp Nhaân, vaø

bôùt tieàn löông cuûa noù ñi. Roài moãi thaùng trích ra hai laïng baïc vaø moät

quan tieàn ôû trong soá löông hai möôi laïng cuûa ta, ñeå chi cho noù. Töø giôø

trôû ñi, heã dì Trieäu vaø dì Chu ñöôïc höôûng caùi gì, thì Taäp Nhaân cuõng

ñöôïc hö�
<�ûng hai aáy, nhöng veà phaàn Taäp Nhaân, thì cöù laáy ôû trong soå

löông cuûa ta ra maû chi, khoâng neân ñaû ñoäng ñeán tieàn coâng.

Phöôïng Thö nhaát nhaát vaâng lôøi, rôøi ñaåy Tieát phu nhaân moät caùi

cöôøi noùi:

- Dì nghe thaáy chöa, tröôùc chaùu noùi theá naøo, quaû nhieân baây giôø

ñuùng theá.

Tieát phu nhaân noùi:

- Xöû theá môùi phaûi. Khoâng noùi gì daùng daáp con beù, chæ xem caùch

noù xöû söï ñuùng ñaén, noùi naêng hoøa nhaõ, nhöng vaãn coù veû cöùng raén

cöông quyeát, thaät khoù coù ñöôïc ngöôøi nhö theá.

Vöông phu nhaân rôm rôùm nöôùc maét noùi:

- Caùc ngöôøi coù bieát heát choã toát cuûa Taäp Nhaân ñaâu? noù so vôùi Baûo

Ngoïc coøn hôn gaáp möôøi laàn! Neáu ñöôïc noù haàu haï luoân beân caïnh Baûo

Ngoïc, thaät laû coù phuùc ñaáy!

Phöôïng Thö noùi:

- Ñaõ theá thì sao khoâng laáy noù laøm naøng haàu ôû ngay trong nhaø coù

hôn khoâng?

Vöông phu nhaân noùi: .

- Khoâng ñöôïc. Moät laø noù coøn ít tuoåi, hai laø oâng khoâng baèng loøng,

ba laø Baûo Ngoïc thaáy noù coøn laø a hoaøn, thì duû coù phoùng tuùng chaêng

nöa, cuõng phaûi nghe lôøi noù khuyeân raên; neáubaây giôø cho noù laøm naøng

haàu ngay, khoâng khi naøo noù daùm khuyeân ngaên ñeán nôi ñeán choán.

Thoâi haõy cöù ñeå theá, hai ba naêm nöõa seõ lieäu.

- 517 -

Phöôïng Thö thaáy khoâng coù vieäc gì, lieàn quay ra, vöøa ñi ñeán theàm,

ñaõ coù maáy ngöôøi ñaøn baø ñöùng chôø ôû ñaáy, thaáy Phöôïng Thö ra, hoï ñeàu

cöôøi noùi:

- Hoâm nay môï vaøo trình vieäc gì maø laâu theá Khoâng bieát nöïc aø?

Phöôïng Thö veùn tay aùo leân, chaân ñöùng kieãng treân böïc cöûa,(1) cöôøi

noùi:

- Choã naøy gioù luøa maùt quaù, ñöùng hoùng moät luùc roãi seõ ñi.

Phöôïng Thö laïi noùi vôùi moïi ngöôøi:

- Caùc chò baûo toâi noùi chuyeän laâu quaù, nhöng baø cöù hoûi toâi nhöõng

vieäc gì haøng traêm naêm veà tröôùc khoâng coù leõ toâi laïi khoâng noùi? - Laïi

cöôøi noùi - Töø giôø trôû ñi, toâi laøm vieäc phaûi cay nghieät moät chuùt môùi

ñöôïc. Hoï coù oaùn traùch toâi, ñeán taïi baø, toâi cuõng chaúng sôï. Nhöõng boïn

con ñó thoái moàm thoái meùp, cheát ñaâm cheát cheùm aáy, ñöøng coù mô töôûng!</p>
Nay mai seõ coù ngaøy ta phaûi bôùt löông khaép löôït cho maø coi. Baây giôø

môùi bôùt cuûa a hoaøn, maø ñaõ oaùn traùch aàm leân. Sao khoâng bieát nghó,

mình noù coù ñaùng sai khieán ba ñöùa khoâng

Phöôïng Thö vöøa ruûa, vöøa ñi, roài choïn moät a hoaøn ñöa sang beân

Giaû maãu. Vöông phu nhaân aên döa xong, noùi chuyeän moät luùc roài ñi veà

Ñeán vöôøn, Baûo Thoa ruû Ñaïi Ngoïc vaøo Ngaãu Höông taï chôi. Ñaïi Ngoïc

noùi: “phaûi veà taém röûa”, roài ñi ngay. Baûo Thoa ñi moät mình, tieän

ñöôøng taït vaøo vieän Di Hoàng, muoán gaëp Baûo Ngoïc noùi chuyeän ñeå

khuaây khoûa buoåi tröa. Khi vaøo ñeán saân, thaáy laëng leõ khoâng moät tieáng

ñoäng. Ñoâi haïc ñaäu ôû khoùm chuoái cuõng ñeàu thiu thiu giaác nguû. Baûo

Thoa reõ sang beân caïnh, vaøo ngay trong buoàng, thaáy ôû gian ngoaøi, boïn

a hoaøn ñöông nguû ngoån ngang caû treân giöôøng. Baûo Thoa ñi qua cöûa soå

coù treo maøn gaám caùc maøu, vaøo taän buoàng Baûo Ngoïc, thaáy Baûo Ngoïc

cuõng nguû, chæ coù Taäp Nhaân ngoài theâu beân caïnh, ñeå moät caùi phaát traàn

caùn baèng söøng traéng.

Baûo Thoa ñeán gaàn kheâ cöôøi noùi:

Chò caån thaän quaù, trong nhaø naøy coøn coù ruoài muoãi aø? Ñeå caùi naøy

laøm gì ñaáy?

(1) Thôøi phong kieán, phuï nöõ ñöùng nhö vaäy laø moät cöù chæ khinh baïc

- 518 -

Taäp Nhaân baát thình lình ngaång ñaàu leân, troâng thaáy Baûo Thoa,

voäi boû kim chæ ñöùng daäy, kheõ cöôøi noùi:

Coâ ñeán ñaáy aø? Toài sôï giaät naåy mình leân. Coâ chöa bieát, ôû ñaây tuy

khoâng ruoài muoãi, nhöng coù moät thöù saâu nhoû ôû ngoaøi maøn chui vaøo,

chaúng ai troâng thaáy. Trong khi nguû, lôõ noù caén vaøo ngöôøi, thì ñau nhö

kieán ñoát.

Baûo Thoa noùi:

- Chaû traùch ñöôïc, ñaèng sau thì gaàn nöôùc, laïi troàng caùc thöù hoa,

laøm thôm löøng caû nhaø leân, gioáng saâu naøy quen aên nhò hoa, heã ngöûi

thaáy muøi thôm laø theá naøo noù cuõng chui vaøo.

Baûo Thoa nhìn caùi böùc theâu ôû tay Taäp Nhaân. Ñoù laø caùiyeám baèng

luïa traéng, giöõa coù maøu ñoû, treân maët theâu kieåu “Uyeân öông vôøn hoa

sen” coù hoa ñoû laù xanh, coù chim uyeân öông naêm maøu.

Baûo Thoa noùi:

- AÙi chaø? Töôi ñeïp quaù! Caùi naøy cuûa ai maø laøm phí bao nhieâu laø

coâng?

Ta�hi n�p Nhaân ngoaûnh vaøo giöôøng bóu moâi. Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Ngöôøi ñaõ lôùn theá maø coøn ñeo caùi naøy aø? .

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Xöa nay caäu aáy vaãn khoâng chòu ñeo, neân phaûi laøm thaät ñeïp, ñeå

caäu aáy troâng thaáy töï khaéc phaûi ñeo! Baây giôø trôøi noùng, nhaân luùc caäu

aáy nguû khoâng ñeå yù, toâi löïa caùch ñeo vaøo cho, lôõ ñeâm khoâng ñaép chaên

caån thaän cuõng khoâng sao. Coâ noùi laøm caùi naøy toán coâng, coù leõ coâ chöa

thaáy caùi caäu aáy ñang ñeo trong ngöôøi sao!

- Chò chòu khoù quaù!

- Hoâm nay laøm vieäc nhieàu, coå cuùi xuoáng ñau nhöø caû ngöôøi.

Laïi cöôøi noùi:

- Coâ haõy ngoài chôi, toâi ra ngoaøi moät tyù roài vaøo ngay.

Noùi xong ñi ra.

Baûo Thoa chæ chaêm chuù nhìn caùi böùc theâu neân khoâng ñeå yù, ngoài

luoân xuoáng ñoù. Vì cuõng thích böùc theâu, Baûo Thoa lieàn laáy ngay kim

theâu tieáp.

- 519 -

Khoâng ngôø Ñaïi Ngoïc heïn Töông Vaân ñeán möøng Taäp Nhaân. Hai

ngöôøi vaøo saân, thaáy vaéng ngaét caû. Töông Vaân quay ra ngoaøi hieân ñi

tìm Taäp Nhaân, Ñaïi Ngoïc tìm ñeán choã cöûa soå, ñöùng ngoaøi maøn the

nhìn vaøo, thaáy Baûo Ngoïc maëc caùi aùo sa maøu hoàng, naèm nguû ôû treân

giöôøng, Baûo Thoa ngoài theâu beân caïnh, coù caùi ñaäp ruoài ñeå gaàn ñaáy.

Ñaïi Ngoïc thaáy theá, ñöùng neù ra moät beân, laáy tay bòt moàm, khoâng

daùm cöôøi ra tieáng, lieàn vaãy Töông Vaân laïi. Töông Vaân töôûng coù gì laï,

voäi chaïy laïi, thaáy theá, muoán cöôøi, nhöng nghó Baûo Thoa xöa nay ñoái

vôùi mình töû teá, lieàn nín ngay, bieát Ñaïi Ngoïc voán tính ñaønh hanh, hay

noùi boùng noùi gioù ñeå cheá nhaïo ngöôøi, Töông Vaân keùo Ñaïi Ngoïc vaø noùi:

- Ñi ñi thoâi. Toâi nhôù Taäp Nhaân coù noùi laø ñeán tröa seõ ra ao giaët

quaàn aùo, chaéc chò ta ñaõ ôû ñaáy roài, chuùng ta ñi tìm chò aáy thoâi.

Ñaïi Ngoïc hieåu yù, cöôøi nhaït moät tieáng roài theo ñi.

Baûo Thoa ôû trong nhaø môùi teát ñöôïc vaøi ba caùi hoa, thaáy Baûo Ngoïc

naèm meâ theùt leân: “Lôøi noùi hoøa thöôïng vaø ñaïo só tin theá naøo ñöôïc? Caùi

gì laø nhaân duyeân vaøng ngoïc! Toâi chæ bieát duyeân caây vaø ñaù thoâi!”

Baûo Thoa nghe caâu aáy, baát giaùc söûng soát, chôït thaáy Taäp Nhaân

vaøo cöôøi hoûi:

- Caäu aáy chöa daäy aø?
<p>Baûo Thoa laéc ñaàu. Taäp Nhaân laïi cöôøi noùi:

- Toâi ta gaëp coâ Laâm vaø coâ Söû, hoï coù ñeán ñaây khoâng?

- Khoâng thaáy.

Roài Baûo Thoa laïi cöôøi hoûi:

- Hoï coù baûo gì chò khoâng?

Taäp Nhaân ñoû maët leân, cöôøi noùi:

- Thì chaúng qua hoï cuõng noùi ñuøa ñaáy thoâi, coù thöïc theá ñaâu?

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Hoâm nay khoâng phaûi hoï noùi ñuøa ñaâu, toâi cuõng muoán maùch chò

vieäc aáy, nhöng vì chò voäi ñi ra.

Noùi chöa döùt lôøi, Phöôïng Thö laïi cho ngöôøi ñeán goïi Taäp Nhaân.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- 520 -

- Chaéc cuõng laïi vieäc aáy thoâi.

Taäp Nhaân goïi hai a hoaøn ñeán thay mình, roài cuøng Baûo Thoa ra

khoûi vieän Di Hoàng, ñeán nhaø Phöôïng Thö. Quaû nhieân Phöôïng Thö noùi

chuyeän aáy, vaø baûo phaûi ñeán taï ôn Vöông phu nhaân, chöù khoâng caàn

phaûi ñeán Giaû maãu nöõa, vì sôï chò ta ngöôïng. Khi Taäp Nhaân ôû nhaø

Vöông phu nhaân veà, thì Baûo Ngoïc ñaõ daäy vaø hoûi ñi ñaâu, Taäp Nhaân

caàm traû lôøi haøm hoà, ñeán ñeâm vaéng ngöôøi môùi noùi thöïc.

Baûo Ngoïc möøng laém, cöôøi noùi:

- Toâi xem chò coøn ñoøi veà nhaø nöõa hay khoâng? Laàn tröôùc chò veà

thaêm nhaø, khi trôû laïi noùi laø anh chò muoán chuoäc veà, ôû ñaây chaúng baáu

víu vaøo ñaâu, sau naøy bieát laøm theá naøo. Chò duøng nhöõng caâu noùi khoâng

coù tình nghóa ñeå doïa toâi. Töø giôø trôû ñi, toâi xem coøn ai daùm ñeán ñaây

ñoøi chò veà nöõa khoâng

Taäp Nhaân cöôøi nhaït:

- Caäu ñöøng noùi nhöõng caâu aáy nöõa. Töø giôø trôû ñi, toâi laø ngöôøi cuûa

baø nhaø. Muoán ñi ñaâu toâi chæ phaûi trình baø thoâi, khoâng caàn noùi vôùi caäu

nöõa.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Neáu toâi laø ngöôøi khoâng ra gì, thì chò cöù trình vôùi baø maø veà ñeå

ngöôøi ngoaøi bieát toâi khoâng toát, neân chò môùi phaûi ñi, nhö theá thì chò

coøn ra gì nöõa?

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Sao laïi khoâng ra gì? Khoâng leõ keû cöôùp toâi cuõng theo aø? Neáu theá

thì chæ coù cheát thoâi. Ngöôøi ta duø coù soáng ñeán traêm naêm, roài cuõng phaûi

cheát. Khi taét hôi roài, chaúng coøn nghe gì, thaáy gì, theá laø xong chuyeän.

Baûo Ngoïc nghe noùi, lieàn bòt moàm Taäp Nhaân laïi, baûo:

- Thoâi! Thoâi! Ñöøng noùi nhöõng caâu aáy nöõa.

Taäp Nhaân vaãn bieát Baûo Ngoïc coù tính tình kyø quaëc, heã nghe thaáy

ngöôøi ta noùi nhöõng caâu nònh hoùt taùn tænh, thì cho laø khoâng thöïc, chaùn

khoâng buoàn nghe; nhöng thaáy ngöôøi ta noùi nhöõng caâu thöïc thaø thaân

thieát, thì laïi ñaâm ra thöông caûm.

Taäp Nhaân hoái haän troùt noùi quaù lôøi, lieàn cöôøi xoøa noùi laûng ra

chuyeän khaùc. Roài chuyeån nhöõng caâu laâu nay Baûo Ngoïc thích nghe,

- 521 -

nhö gioù xuaân traêng thu, son hoàng phaán laït; roài ñeán vieäc ngöôøi con gaùi

theá naøo laø toát. Khoâng ngôø Taäp Nhaân buoät mieäng noùi ñeán caùi cheát cuûa

ngöôøi con gaùi, lieàn voäi böng moàm khoâng noùi nöõa.

Baûo Ngoïc ñöông thích nghe, boãng thaáy Taäp Nhaân khoâng noùi, lieàn

cöôøi:

- Ai maø chaúng cheát? Nhöng coù ñaùng cheát thì môùi cheát chöù!

Nhöõng ñaùm raâu maøy heân haï, khi nghe ngöôøi ta noùi “Quan vaên cheát vì

can vua, quan voõ cheát vì ñaùnh giaëc”. Hai caùi cheát aáy môùi laø danh tieát

cuûa baäc ñaïi tröôïng phu. Nhöng, duø sao khoâng cheát vaãn hôn. Vì coù vua

hoân ngu môùi can ngaên, chæ bieát lieàu cheát ñeå mua laáy tieáng khen, thì

sau naây seõ boû vua laïi cho ai? Khi coù giaëc giaõ môùi phaûi ñi ñaùnh, nhöng

chi bieát lieàu cheát ñeå toû ra mình coù coâng ñaùnh giaëc, thì sau naøy boû

nöôùc laïi cho ai? Vì vaäy ñeàu khoâng phaûi laø caùi cheát chính ñaùng. .

Taäp Nhaân noùi:

- Xöa nay töôùng gioûi toâi hieàn, ñeàu laø baát ñaéc dó môùi phaûi cheát ñaáy

thoâi.

Baûo Ngoïc noùi: .

- Haïng quan voõ aáy chaúng qua chæ caäy söùc hung haêng, chöù möu trí

keùm coûi, chaúng coù taøi naêng, ñeán noãi bò cheát uoång, chaû leõ cuõng laø baát

ñaéc dó aø? Coøn haïng quan vaên thì laïi khaùc haún, hoï cöù choân vaøo ruoät

maáy caâu ñoïc thuoäc loøng trong saùch, heã nhaø vua coù loãi nhoû gì, thì cöù

noùi caøn ngaên baäy, ñeå ñöôïc tieáng laø ngöôøi trung tröïc; maùu noùng noåi

leân, duø cheát cuõng lieàu, nhö theá coù theå goïi laø baát ñaéc dó ñöôïc khoâng?

Phaûi bieát raèng trôøi coù cho thì môùi ñöôïc laøm vua, neáu khoâng phaûi laø

böïc thaàn thaùnh nhaân töø, khoâng khi naøo trôøi laïi giao cho muoân vieäc

naëng neà nhö theá. Vaäy thì nhöõng caùi cheát aáy, chaúng qua chæ ñeå mua

chuoäc tieáng khen, chöù chaúng hieåu nghóa lôùn vua toâi gì caû. Coøn nhö toâi

baây giôø, neáu coù phuùc ra, gaëp ñöôïc luùc caùc chò em ñuû maët ôû ñaây, maø

cheát ngay ñi, laïi ñöôïc nöôùc maét caùc chò em chaûy ra thaønh moät con

soâng lôùn, buoâng xaùc toâi xuoáng ñoù leành beành, troâi ñeán moät choã raát xa

xaêm, khoâng coù chim ho coø gaùy, roài theo gioù maø tan ñi, khoâng bao giôø

hoùa kieáp laøm ngöôøi nöõa, nhö theá laø toâi cheát ñuùng luùc ñaáy!

Taäp Nhaân nghe nhöõng caâu roà daïi aáy, lieàn keâu meät, khoâng traû lôøi,

Baûo Ngoïc môùi nhaém maét nguû. Hoâm sau queân haún chuyeän aáy.

- 522 -

Ñi chôi caùc nôi maõi ñaâm chaùn, moät hoâm Baûo Ngoïc nghó ngay ñeán

khuùc haùt “Maãu ñôn ñình”. Vì ñaõ ñöôïc nghe hai laàn, nhöng vaãn chöa

thoûa. Nhaân nghe noùi trong ñaùm möôøi hai ñöùa con haùt ôû vieän Leâ

Höông coù moät Linh Quan, ñoùng vai nöõ, haùt raát hay. Baûo Ngoïc ñi ra

cöûa naùch ñeå tìm, gaëp Baûo Quan vaø Ngoïc Quan ñang chôi ôû saân. Thaáy

Baûo Ngoïc ñeán, hoï cöôøi ñoùn môøi ngoài.

Baûo Ngoïc hoûi:

- Linh Quan ôû ñaâu?

- Chò aáy ñöông ôû trong nhaø.

Baûo Ngoïc voäi chaïy vaøo, thaáy Linh Quan moät mình naèm döïa ôû

treân goái. Thaáy Baûo Ngoïc ñeán, Linh Quan vaãn cöù naèm yeân khoâng nhuùc

nhích. Baûo Ngoïc ngoài ngay beân caïnh, vì xöa nay vaãn hay chôi ñuøa vôùi

nhöõng boïn con gaùi quen, neân cho Linh Quan cuõng nhö caùc ngöôøi khaùc,

lieãn gheâ laïi gaàn, cöôøi noùi, naèn nì Linh Quan haùt cho nghe moät baøi

Nieâu tình ty(1). Linh Quan thaáy Baûo Ngoïc ngoài xuoáng, voäi ñöùng daäy

traùnh ñi choã khaùc, nghieâm neùt maët noùi:

- Toâi khaûn coå laém. Hoâm noï baø ñoøi chuùng toâi vaøo haùt, toâi cuõng

khoâng haùt ñöôïc.

Baûo Ngoïc thaáy noù ngoài leân, ñeå yù ngaém moät luùc, thì chính laø

ngöôøi con gaùi ngoài vieát chöõ “Töôøng” ôû döôùi hoa töôøng vi hoâm noï. Nghó

buïng, xöa nay mình chöa bò ngöôøi ta chaùn gheùt bao giôø neân raát khoù

chòu, maët ñoû leân roài ñi ra. Boïn Baûo Quan khoâng bieát vì côù gì, lieàn hoûi,

Baûo Ngoïc noùi cho hoï bieát. Baûo Quan cöôøi noùi:
- Caäu haõy chôø moät laùt. Caäu Töôøng veà baûo noù haùt, nhaát ñònh noù seõ

haùt ngay.

Baûo Ngoïc nghe noùi, coù yù buoàn, lieàn hoûi:

- Anh Töôøng ñi ñaâu? .

- Caäu aáy vöøa môùi ñi. Chaéc laø Linh Quan caàn caùi gì, caäu aáy ñi tìm

cho noù ñaáy.

Baûo Ngoïc laáy laøm laï, ñöùng chôø moät luùc, thaáy Giaû Töôøng ôû ngoaøi

chaïy veà, tay caàm caùi loàng chim, trong loàng coù con chim seû vaø moät caùi

caàu nhoû ñeå laøm troø. Haén haêm hôû ñeán tìm Linh Quan, chôït troâng thaáy

(1) Sôïi tô bay döôùi aùnh saùng

- 523 -

Baûo Ngoïc, ñaønh phaûi ñöùng laïi.

Baûo Ngoïc hoûi:

- Gioáng chim seû gì theá maø bieát ngaäm côø muùa treân caàu laøm troø?

- Ñaây laø gioáng chim seû coå traéng.

- Mua heát bao nhieâu tieàn?

- Moät laïng taùm ñoàng baïc.

Haén vöøa noùi vöøa môøi Baûo Ngoïc ngoài, roài chaïy vaøo nhaø Linh Quan.

Baûo Ngoïc khoâng nghó ñeán chuyeän haùt nöõa, chæ muoán xem Giaû Töôøng

vôùi Linh Quan ra theá naøo. Giaû Töôøng chaïy ñeán phoøng Linh Quan cöôøi

baûo:

- Em laïi maø xem, caùi naøy thích laém. .

Linh Quan ñöùng daäy hoûi:

- Caùi gì?

- Anh mua con chim seû ñeå em chôi ñôõ buoàn. Anh baét noù laøm troø

cho em xem nheù!

Noùi xong, haén laáy naém thoùc nhöû con chim seû, quaû nhieân noù nhaûy

ngay leân caùi caàu laøm troø. Noù ngaäm ngay caùi maët naï vaø caùi côø muùa tít.

Boïn con haùt ñeàu cöôøi “Thuù quaù”, chæ coù Linh Quan cöôøi nhaït moät

tieáng, toû veû böïc mình, naèm xuoáng nguû.

Giaû Töôøng cöôøi hoûi:

- Coù hay khoâng?

- Nhaø caùc anh ñaõ baét bao nhieâu con nhaø töû teá, ñem nhoát ôû trong

chuoàng naøy vaãn coøn chöa ñuû hay sao, laïi baét caû chim seû vaøo ñaây ñeå

laøm troø nöõa. Roõ raøng anh ñem con chim seû ra hình dung chuùng toâi ñeå

laøm troø cöôøi, laïi coøn hoûi coù hay khoâng!

Giaû Töôøng nghe noùi, ñöùng ngay daäy, voäi vaøng theà vaø noùi:

- Hoâm nay sao maø toâi u meâ theá? Boû ra vaøi laïng baïc mua con chim

seû veà, töôûng ñeå em chôi cho ñôõ buoàn, ngôø ñaâu laïi ñeán noâng noãi naøy.

Theá thì anh ñem thaû noù ra cuõng laø moät caùch ñeå em tai qua naïn khoûi

ñaáy

Noùi xong, haén thaû con chim ra vaø beû gaõy caû loàng.

- 524 -

Linh Quan laïi noùi:

- Con chim khoâng nhö ngöôøi, nhöng noù cuõng coù meï ôû trong toå,

theá maø anh baét noù veà laøm troø chôi, lieäu coù noù baèng loøng hay khoâng?

Hoâm nay toâi bò thoå huyeát, baø cho ngöôøi goïi anh ñi môøi thaày thuoác

ñeán xem beänh cho toâi, theá maø anh laïi ñem caùi cuûa aáy veà ñeå laøm troø

cöôøi. Haïng ngöôøi nhö toâi hay ñau yeáu luoân, laïi chaû ñöôïc ai nhìn ngoù,

ñoaùi hoaøi ñeán!

Giaû Töôøng voäi noùi:

- Chieàu hoâm qua toâi ñi môøi thaày thuoác, nhöng oâng aáy baûo khoâng

vieäc gì, cöù cho uoáng hai thang, hoâm sau seõ ñeán xem laïi. Ngôø ñaâu hoâm

nay em laïi thoå huyeát nöõa. Toâi phaûi ñi môøi thaày thuoác ñeán ngay.

Haén noùi xong ñònh ra ñi. Linh Quan laïi noùi:

- Haõy höôïm ñaõ, trôøi naéng chang chang theá naøy maø anh töùc khí ñi

ngay thì toâi cuõng khoâng xem ñaâu!

Giaû Töôøng nghe noùi, ñaønh phaûi döøng laïi.

Baûo Ngoïc thaáy quang caûnh vaäy, ñöùng ngaån ngöôøi ra, môùi hieåu caùi

thaâm taâm cuûa Linh Quan vieát chöõ “Töôøng” hoâm tröôùc.

Khoâng theå ñöùng yeân ñöôïc, Baûo Ngoïc quay ñi ngay. Giaû Töôøng baáy

giôø buïng chæ ñeå vaøo Linh Quan, neân khoâng nghó gì ñeán ai.

Khi Baûo Ngoïc veà, cuõng chæ coù boïn con haùt ra tieãn thoâi.

Baûo Ngoïc trong buïng vaån vô nghó ngôïi, ngô ngaån ra veà; ñeán vieän

Di Hoàng, thaáy Ñaïi Ngoïc vaø Taäp Nhaân ñöông ngoài noùi chuyeän. Baûo

Ngoïc böôùc vaøo thôû daøi noùi vôùi Taäp Nhaân:

- Caâu chuyeän toâi noùi vôùi chò chieàu hoâm qua, thöïc laø khoâng ñuùng

tyù naøo. Chaúng traùch oâng thöôøng baûo toâi “Laáy oáng nhoøm trôøi, laáy baàu

ñong bieån”. Hoâm qua toâi baûo bao nhieâu nöôùc maét cuûa caùc chò chæ ñeå

choân cho moät mình toâi, thaät laø nhaàm to, nay suy ra, thì nöôùc maét cuûa

caùc chò coù phaûi ñeå daønh cho moät mình toâi caû ñaâu. Töø giôø veà sau, moãi

moät ngöôøi chæ ñöôïc höôûng moät soá nöôùc maét veà phaàn mình thoâi.

Taäp Nhaân cho laø ñeâm qua chaúng qua caâu chuyeän noùi ñuøa, ñaõ queân

ñi roài, khoâng ngôø Baûo Ngoïc laïi goïi ra, lieàn cöôøi noùi:

- Caäu thöïc laø ñieân!

- 525 -

Baûo Ngoïc laúng laëng khoâng traû lôøi. Töø ñoù môùi nhaän roõ laø tình

duyeân cuûa ngöôøi ta, trôøi ñaõ ñònh tröôùc, neân chæ ngaám ngaàm ñau xoùt:

“Khoâng bieát sau naøy ta cheát, ai laø ngöôøi roû nöôùc maét?”

Ñaïi Ngoïc thaáy boä daïng Baûo Ngoïc nhö theá, bieát ngay laø laïi bò aùm

aûnh gì roài, khoâng tieän hoûi nhieàu, lieàn noùi:

- Toâi vöøa môùi ôû beân môï, nghe thaáy noùi ngaøy mai laø ngaøy sinh

nhaät dì Tieát, baûo toâi tieän ñöôøng ñeán hoûi anh coù ñi hay khoâng, thì cho

ngöôøi ñeán ñaèng nhaø noùi moät tieáng.

Baûo Ngoïc noùi:

- Ngaøy sinh nhaät oâng Caû, toâi cuõng khoâng ñeán nöõa laø. Baây giôø ñeán

ñoù, lôõ ra ngöôøi ta troâng thaáy, coøn ra laøm sao nöõa? Toâi chaúng ñi ñaâu

caû. Trôøi noùng theá naøy, maø phaûi ñoùng boä quaàn aùo vaøo thì phieàn quaù,

toâi khoâng ñi chaéc dì cuõng chaû giaän ñaâu.

Taäp Nhaân voäi noùi:

- Sao caäu laïi noùi theá? Khoâng theå ví baø dì vôùi oâng Caû ñöôïc, vì nhaø

ôû gaàn hôn, laïi trong thaân thích vôùi nhau. Neáu caäu khoâng ñi thì chaúng

laøm cho baø aáy laïi sinh nghó ngôïi hay sao? Caäu sôï noùng, thì saùng sôùm

ñeán möøng tuoåi ngay, uoáng cheùn nöôùc traø roài veà, theá chaû toát hôn ö?

Baûo Ngoïc chöa kòp noùi thì Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi ngay:

- Nghó luùc ngöôøi ta ngoài ñuoåi muoãi cho mình, thì anh cuõng neân

ñeán laø phaûi.

Baûo Ngoïc khoâng hieåu theá naøo, voäi hoûi:

- Ngoài ñuoåi muoãi laø theá naøo?

Taäp Nhaân keå laïi cho Baûo Ngoïc nghe caâu chuyeän hoâm qua, khi

Baûo Ngoïc nguû, khoâng coù ai ngoài cuøng, coâ Baûo phaûi ngoài laïi moät luùc.

Baûo Ngoïc voäi noùi:

- Quaù ñaùng! Toâi nguû khoâng bieát, sao laïi daùm khinh thöôøng coâ aáy

nhö theá? Theá naøo ngaøy mai toâi cuõng phaûi ñi.

Ñang noùi chuyeän thì Töông Vaân aên maëc chænh teà ñeán caùo töø vaø

noùi ôû nhaø cho ngöôøi sang ñoùn veà. Baûo Ngoïc, Ñaïi Ngoïc ñöùng daäy môøi

ngoài, nhöng Töông Vaân khoâng chòu ngoài, hai ngöôøi ñaønh phaûi ñöùng

daäy ñi tieãn. Baây giôø Töông Vaân nöôùc maét raøn ruïa, vì coù ngöôøi nhaø

ñöùng ñaáy, neân khoâng daùm toû veû buoàn raàu. Moät luùc Baûo Thoa chaïy

- 526 -

ñeán, laïi caøng theâm quyeán luyeán, khoâng nôõ rôøi tay. Baûo Thoa nghó

buïng: “Neáu cöù quyeán luyeán maõi ñeå ngöôøi nhaø coâ ta veà maùch vôùi baø dì,

thì khi coâ ta veà, seõ bò daèn vaët khoù chòu”. Vì theá phaûi giuïc Töông Vaân

ñi. Moïi ngöôøi tieãn ra ñeán cöûa ngoaøi. Baûo Ngoïc coøn muoán tieãn xa nöõa,

nhöng Töông Vaân ngaên laïi. Moät choác quay laïi goïi Baûo Ngoïc ñeán gaàn,

kheõ daën:

- Neáu cuï khoâng nhôù ñeán toâi, thì anh neân nhaéc nhôû, ñeå cho ngöôøi

ñi ñoùn toâi sang.

Baûo Ngoïc voäi nhaän lôøi. Töông Vaân leân xe ñi roài, moïi ngöôøi môùi

veà.

o0o

Hoài thöù ba baûy

Thu Saûng trai, ñònh môû Xaõ haûi ñöôøng

Haønh Vu uyeån, ñeâm nghó baøi hoa cuùc

- 528 -

Giaû Chính ñöôïc boå chöùc hoïc quan, lieàn choïn ngaøy hai möôi thaùng

taùm leân ñöôøng. Hoâm aáy, oâng ta vaøo laøm leã caùo töø mieáu toå, caùo töø Giaû

maãu, ra ñi. Boïn Baûo Ngoïc vaø moïi ngöôøi gaït nöôùc maét tieãn theo.

Giaû Chính ñi roài, Baûo Ngoïc ôû trong vöôøn tha hoà leâu loång chôi bôøi.

Ngaøy ñi thaùng laïi, thì giôø troâi qua. Moät hoâm buoàn quaù Baûo Ngoïc ñi

löôïn quanh choã Giaû maãu, Vöông phu nhaân moät luùc roài laïi veà vöôøn.

Vöøa thay quaàn aùo, thaáy Thuùy Maëc caàm maûnh giaáy hoa tieân ñöa ñeán.

Baûo Ngoïc noùi:

- Ta ñònh ñeán thaêm coâ Ba, laïi queân maát, giôø chò ñeán may quaù coâ

aáy ñaõ ñôõ chöa?

- Coâ toâi ñôõ roài, chaúng qua caûm laïnh moät tí thoâi. Hoâm nay khoâng

uoáng thuoác nöõa.

Baûo Ngoïc môû hoa tieân ra xem, thaáy vieát:

Em Thaùm kính thöa anh Hai,

Ñeâm tröôùc, vöøa taïnh möa, maët traêng trong suoát, tieác caûnh deïp

khoâng maáy khi ñöôïc gaëp, neân em chöa ñi nguû ngay. Ñeâm ñaõ canh ba,

em vaãn coøn quanh quaån ôû döôùi giaøn ngoâ ñoàng, gaëp phaûi gioù söông

treâu côït, hôi bò caûm nheï. Tröôùc anh ñaõ thaân haønh ñeán yeân uûi daën doø.

laïi sai thò nhi sang thaêm, vaø ñöa bieáu quaû vaûi töôi vôùi buùt thieáp cuûa

Nhan Chaân Khanh(1). Sao anh yeâu meán chaân thieát em quaù theá? Giôø

ñöông luùc naèm treân giöôøng yeân tónh, chôït nghó ñeán ngöôøi xa duø ôû

trong tröôøng danh lôïi, cuõng coøn tìm nôi soâng nuùi, môøi moïc xa gaàn ñeå

qua laïi vui chôi, tìm hoûi baàu baïn, keát thaân vôùi vaøi ba ngöôøi cuøng

chung chí höôùng; hoaëc döïng vaên ñaøn, hoaëc môû thi xaõ tuy höùng thuù

nhaát thôøi, nhöng cuõng nghìn naêm ñe�n>

ñöôïc gaàn nôi suoái khe voøm ñaù, laïi theâm meán coâ Tieát, coâ Laâm laø

nhöõng ngöôøi phong nhaõ. Theàm traêng saân gioù, tieác chöa ñöôïc sum hoïp

thi nhaân; reøm haïnh khe ñaøo, may coù theå say söa ngaâm vònh. Ai baûo

ñua taøi nôi Lieân xaõ(2), chæ daønh cho ñaùm raâu maøy; maø hoïp maët nuùi

Ñoâng Sôn(3), laïi khoâng nhöôøng cho boïn son phaán? Neáu ñöôïc anh ñoäi

tuyeát ñeán chôi, em xin queùt hoa ñeå ñôïi.

Kính thö.

Baûo Ngoïc xem xong, möøng quaù, voã tay cöôøi noùi:

- Ai ngôø em Ba laïi phong nhaõ ñeán theá! Phaûi sang baøn vieäc naøy

môùi ñöôïc.

Noùi xong ñi ngay. Thuùy Maëc chaïy theo. Khi ñeán ñình Thaám

Phöông, thaáy moät baø giaø ñöùng chöïc ôû cöûa sau vöôøn, tay caàm caùi thieáp

ñoùn trình:

- Anh Vaân ñeán haàu caäu, ñöông chôø ôû cöûa sau, nhôø toâi ñem thieáp

laïi ñaây.

Baûo Ngoïc giôû xem, thaáy vieát:

Con laø Vaân, xin kính thaêm thaân phuï khoeû maïnh luoân. Töø khi

nhôø ôn trôøi, cho pheùp ñöôïc gaàn döôùi goái, ngaøy ñeâm mong moûi moät beà

hieáu thuaän, nhöng khoâng coù dòp ñeå toû loøng hieáu thaûo. Nhaân ñöôïc giöõ

(1) Teân chöõ laø Thanh thaàn, ñoã tieán só ñôøi Ñöôøng, hoïc roäng vaên hay, vieát caùc loái chöõ raát

ñeïp. Khi laøm thaùi thuû quaän Bình Nguyeân, ñem quaân ñi ñaùnh An Loäc Sôn, ñöôïc phong

Loã quaän coâng. Sau Lyù Hy Lieät laøm phaûn, Chaân Khanh bò noù gieát.

(2) Töùc Baïch Lieân Xaõ, phaùp sö Tueä Tieãn ñôøi nhaø Taàn, ôû chuøa Ñoâng Laâm, hoïp 123 ngöôøi,

vöøa nho vöøa thích, keát laøm baïn nghieân cöùu trieát lyù vaø phaät hoïc. Vì chuøa naøy troàng nhieàu

sen traéng, neân laáy noù ñaët teân.

(3) ÔÛ tænh Chieát Giang, Taï An ñôøi nhaø Taán thöôøng ra chôi ôû ñaây.

- 529 -

vieäc mua hoa, treân nhôø hoàng phuùc phuï thaân, con quen nhieàu thôï

troàng hoa vaø thaáy nhieàu vöôøn hoa ñeïp. Vöøa roài thaáy caây haûi ñöôøng

traéng laø gioáng hieám coù, con ñi tìm maõi môùi mua ñöôïc hai chaäu. Neáu

phuï thaân coi con nhö con ñeû, xin nhaän laáy ñeå thöôûng chôi. Vì trôøi

ñöông noùng nöïc, con vaøo thaúng trong vöôøn, seõ laøm trôû ngaïi cho caùc coâ,

neân khoâng daùm ñeán haàu taän nôi. Con vieát thö naøy kính daâng vaø chuùc

phuï thaân maïnh khoûe.

Con laø Vaân baùi thö.

Baûo Ngoïc xem roài cöôøi noùi:

- Noù ñeán moät mình hay coù ngöôøi naøo nöõa?

Baø giaø noùi:

- Coù moät mình ñem theo hai chaäu hoa.

- Baø ra baûo noù, toâi bieát roài. Caûm ôn noù nghó ñeán toâi, roài baø böng
hai chaäu hoa vaøo trong nhaø cho toâi.

Baûo Ngoïc cuøng Thuùy Maëc ñeán Thu Saûng trai, ñaõ thaáy Baûo Thoa,

Ñaïi Ngoïc, Ngheânh Xuaân, Tích Xuaân ñeàu ôû ñaáy caû.

Moïi ngöôøi thaáy Baûo Ngoïc ñeán, cöôøi aàm leân noùi:

- Laïi theâm moät ngöôøi nöõa!

Thaùm Xuaân cöôøi noùi :

- Toâi cuõng khoâng noãi tuïc laém, ngaãu nhieân nghó ñeán vieäc naøy, vieát

maáy caùi thieáp môøi, khoâng ngôø laïi ñöôïc caùc vò ñeán ñuû caû.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Tieác laø hôi muoän, ñaùng leõ neân môû thi xaõ sôùm hôn nöõa môùi phaûi.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Anh chò em vieäc môû thi xaõ, ñöøng tính toâi vaøo, toâi khoâng daùm döï

ñaâu.

Ngheânh Xuaân cöôøi noùi:

- Coâ maø khoâng daùm, coøn ai daùm nöõa?

Baûo Ngoïc noùi:

- Ñaây laø vieäc raát ñöùng ñaén vaø lôùn lao. Chuùng ta neân haêng haùi leân,

ñöøng ngöôøi noï nhöôøng cho ngöôøi kia. YÙ ñònh cuûa moãi ngöôøi theá naøo,

- 530 -

cöù vieäc noùi ra, ñeå chuùng ta baøn baïc. Chò Baûo vaø coâ Laâm haõy noùi yù

ñònh cuûa mình ra.

Baûo Thoa noùi:

- Voäi laøm gì theá? Ngöôøi ñaõ ñeán ñuû ñaâu.

Boãng Lyù Hoaøn ñeán, cöôøi noùi:

- Nhaõ quaù nhæ! Ñònh môû thi xaõ aø! Toâi xin nhaän chöùc Chöôûng ñaøn.

Muøa xuaân vöøa roài, toâi vaãn coù yù aáy, nhöng nghó mình khoâng bieát laøm

thô, thì baøy troø laøm gì. Vì theá toâi queân ñi, khoâng nhaéc ñeán nöõa. Baây

giôø coâ Ba ñaõ cao höùng, thì toâi cuõng xin giuùp ñeå goùp phaàn vui chung.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Ñaõ ñònh môû thi xaõ thì chuùng ta seõ laø thi nhaân caû, tröôùc heát neân

boû nhöõng tieáng xöng hoâ “chò, em, chuù, môï” ñi, môùi khoâng tuïc.

Lyù Hoaøn noùi:

- Phaûi laém. Ñaët nhöõng bieät hieäu ñeå goïi nhau môùi nhaõ hôn. Toâi

xin töï ñaët cho toâi laø “Ñaïo Höông laõo noâng”(1), khoâng ai ñöôïc giaønh caùi

teân aáy.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Toâi laø Thu Saûng cö só.(2)

Baûo Ngoïc noùi:

- Nhöõng chöõ cö só vaø chuû nhaân khoâng laáy gì laøm nhaõ, maø laïi loâi

thoâi. ÔÛ ñaây coù caây ngoâ ñoàng vaø ba tieâu, laáy noù ñaët teân thì hay hôn.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Coù ñaây, toâi thích nhaát laø caây ba tieâu, goïi ngay toâi laø Tieâu haï

khaùch(3) cuõng ñöôïc.

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- Coù phong caùch ñaëc bieät! Raát thuù vò!

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Chuùng ta keùo noù ra nöôùng laøm nem uoáng röôïn ñi!

Caâu noùi aáy khoâng ai hieåu caû. Ñaïi Ngoïc laïi cöôøi noùi:

(1) OÂng giaø laøm ruoäng ôû Ñaïo höông thoân.

(2) Ngöôøi aån daät ôû Thu saûng trai.

(3) Ngöôøi ñöùng döôùi caây chuoái.

- 531 -

- Trang Töû coù noùi: “Laù chuoái che con höôu”, chò aáy töï xöng laø Tieâu

haï khaùch, thì chaúng phaûi con höôu laø gì? mang ngay höôu laøm nem ñi!

Moïi ngöôøi nghe noùi cöôøi aàm leân. Thaùm Xuaân cuõng cöôøi noùi:

- Coâ laïi maéng kheùo ngöôøi ta ñaáy aø? Chôø ñaáy, toâi ñaõ nghó hoä cho

coâ moät myõ hieäu raát xöùng ñaùng.

Roài laïi noùi vôùi moïi ngöôøi:

- Ngaøy tröôùc Nga Hoaøng vaø Nöõ Anh khoùc nhieàu, nöôùc maét nhoû

vaøo caây truùc, thaønh ra vaèn khuùc, neân ngöôøi ñôøi sau ñaët teân laø: “Töông

Phi truùc”; baây giôø coâ aáy ôû quaùn Tieâu Töông, tính laïi hay khoùc, chaéc

sau naøy nhöõng caây truùc ôû ñoù seõ bieán thaønh caây truùc coù vaèn caû. Töø giôø

chuùng ta goïi coâ aáy laø Tieâu töông phi töû môùi ñuùng.

Moïi ngöôøi nghe noùi, ñeàu voã tay khen hay. Ñaïi Ngoïc ngoài cuùi ñaàu,

khoâng noùi caâu gì. Lyù Hoaøn cöôøi noùi:

- Toâi ñaõ ñaët hoä coâ Tieát moät bieät hieäu raát hay, chæ coù ba chöõ thoâi.

Moïi ngöôøi voäi vaõ hoûi:

- Chöõ gì?

Lyù Hoaøn noùi:

- Toâi phong cho coâ aáy laø Haønh Vu Quaân, caùc ngöôøi nghó theá naøo?

Thaùm Xuaân noùi:

- Teân phong aáy cuõng raát hay.

Baûo Ngoïc noùi:

- Coøn toâi, nhôø chò em ñaët hoä cho moät bieät hieäu.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Anh ñaõ coù hieäu saün roài, ba chöõ Voâ söï mang(1) ñuùng laém.

Lyù Hoaøn noùi:

- Thoâi cöù goïi hieäu cuõ cuûa chuù laø Giang ñoäng hoa chu(2)û laø ñöôïc roài.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Ñoù laø chuyeän luùc coøn beù, gôïi ra laøm gì nöõa.

Thaùm Xuaân noùi:

(1) Khoâng coù vieäc nhöng vaãn baän.

(2) Chuû hoa ôû ñoäng Giang Tieân.

- 532 -

- Anh coù nhieàu teân hieäu, coøn phaûi ñaët laøm gì. Töø nay chuùng toâi

goïi gì, anh cöù theá maø thöa, theá laø ñöôïc roài.

Baûo Thoa noùi:

- Ñeå toâi ñaët cho anh moät teân hieäu, keå ra thì raát tuïc nhöng laïi raát

ñuùng vôùi anh. ÔÛ ñôøi khoù nhaát laø phuù quyù, maø cuõng khoù nhaát laø nhaøn

roãi, hai caùi aáy khoâng theå coù caû ñöôïc, vaäy maø anh laïi coù caû hai. Thoâi

cöù goïi anh laø Phuù quyù nhaøn nhaân.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Toâi ñaâu daùm theá! Thoâi tuyø chò em muoán goïi laø gì thì goïi.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Goïi böøa nhö theá sao ñöôïc? Anh ôû vieän Di Hoàng, thì cöù goïi anh

laø Di Hoàng coâng töû coù hay khoâng?

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- Cuõng ñuùng ñaáy!

Lyù Hoaøn noùi:

- Coøn coâ Hai, coâ Tö ñaët teân hieäu laø gì?

Ngheânh Xuaân noùi:

- Chuùng em khoâng bieát laøm thô, thì ñaët teân hieäu laøm gì?

Thaùm Xuaân noùi:

- Duø sao cuõng neân ñaët hieäu môùi phaûi.

Baûo Thoa noùi:

- Coâ Hai ôû Töû Laêng chaâu, thì laáy hieäu Laêng Chaâu, coâ Tö ôû Ngaãu

Höông taï, thì laáy hieäu Ngaãu Taï laø xong.

Lyù Hoaøn noùi:

- Nhö theá laø hay roài. Nhöng keå tuoåi thì toâi lôùn hôn, caùc ngöôøi

phaûi theo toâi. Toâi noùi gì caùc ngöôøi phaûi nghe theo. Trong baûy ngöôøi

chuùng ta, toâi vaø coâ Hai, coâ Tö khoâng bieát laøm thô, thì neân chöøa ba

chuùng toâi ra. Chuùng toâi xin nhaän moãi ngöôøi moät vieäc.

Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Ñaõ coù bieät hieäu maø cöù goïi teân cuõ, thaø chaúng ñaët cho xong. Töø

giôø ai goïi sai seõ phaûi phaït môùi ñöôïc.

Lyù Hoaøn noùi:

- 533 -

- Ñaõ ñaët thi xaõ thì neân ñaët leä phaït. Beân nhaø toâi roäng hôn, neân

hoïp ôû ñaáy. Toâi khoâng bieát laøm thô, nhöng caùc vò thi nhaân cuõng khoâng

haún laø gheùt tuïc, maø ñeå cho toâi laøm chuû, taát nhieân toâi cuõng trôû neân

thanh nhaõ. Xin cöù cöû toâi laøm xaõ tröôûng. Nhöng moät mình toâi laøm xaõ

tröôûng khoâng ñuû, caàn phaûi cöû theâm hai vò phoù xaõ tröôûng nöõa. Toâi xin

môøi hai vò tuùc nho Laêng Chaâu vaø Ngaãu Taï: moät vò ra ñaàu baøi vaø haï

vaàn, moät vò vieát tinh taû vaø giaùm saùt. Nhöng cuõng khoâng caâu neä ba

chuùng toâi nhaát thieát khoâng laøm thô, neáu gaëp ñaàu baøi naøo, vaàn naøo

hôi deã, chuùng toâi seõ tuøy tieän laøm thoâi. Coøn boán vò thì phaûi theo haïn

ñònh. YÙ toâi nhö theá ñaáy, neáu caùc vò khoâng baèng loøng, thì toâi khoâng

daùm vaøo hoäi nöõa.

Xöa nay Ngheânh Xuaân, Tích Xuaân vaãn khoâng thích laøm thô, nhaát

laø laïi ôû tröôùc maët Baûo Thoa vaø Ñaïi Ngoïc. Giôø nghe noùi theá, raát hôïp yù

mình, hai ngöôøi ñeàu noùi “Phaûi laém”.

Thaùm Xuaân cuõng hieåu yù aáy, thaáy hai ngöôøi baèng loøng, cuõng huøa

theo ngay, khoâng naøi eùp nöõa, lieàn cöôøi noùi:

- Thoâi ñöôïc roài, nhöng nghó cuõng buoàn cöôøi, chính toâi neâu ra vieäc

naøy, laïi ñeå ba vò ñeán cai quaûn toâi.

Baûo Ngoïc noùi:

- Ñaõ theá thì chuùng ta ñeán ngay thoân Ñaïo Höông ñi.

Lyù Hoaøn noùi:

- Sao voäi theá. Hoâm nay môùi chæ baøn thoâi, ñeå toâi môøi hoïp laïi seõ

hay.

Baûo Thoa noùi:

- Phaûi ñònh maáy ngaøy moät laàn hoïp môùi ñöôïc.

Thaùm Xuaân noùi:

- Neáu hoïp luoân thì maát thuù. Trong moät thaùng chæ neân hoïp ñoä hai

ba laàn thoâi.

Baûo Thoa noùi:

- Moät thaùng hoïp hai laàn laø ñuû roài. Ñaõ ñònh haún ngaøy thì duø möa

gioù cuõng phaûi hoïp. Ngoaøi hai ngaøy aáy ra, ai coù cao höùng, tình nguyeän

hoïp theâm, hoaëc môøi ñi choã khaùc, hoaëc cöù ôû luoân ñaáy cuõng ñöôïc, nhö

theá chaúng vui veû thích thuù laém sao?

- 534 -

Moïi ngöôøi ñeàu noùi:

- YÙ aáy raát hay.

Thaùm Xuaân noùi:

- Vieäc naøy töï toâi khôûi xöôùng ra, phaûi ñeå cho toâi laøm chuû tröôùc

môùi khoûi phuï cao höùng cuûa toâi.

Lyù Hoaøn noùi:

- Ñaõ theá thì ngaøy mai coâ môû ñaàu ñi coù ñöôïc khoâng?

Thaùm Xuaân noùi:

- Ngaøy mai khoâng baèng hoâm nay, cöù baét ñaàu ngay baây giôø. Chò ra

ñaàu baøi, “oâng�u baøi�� Laêng Chaâu haï vaàn, “oâng” Ngaãu Taï giaùm tröôøng.

Ngheânh Xuaân noùi:

- Theo yù toâi, cuõng neân giao cho moät ngöôøi naøo ra ñaàu baøi vaø haï

vaàn, cöù neân boû thaêm môùi coâng baèng.

Lyù Hoaøn noùi:

- Khi toâi môùi ñeán ñaây, troâng thaáy ngöôøi ta mang ñeán hai chaäu

haûi ñöôøng traéng ñeïp laém. Sao khoâng vònh ngay hoa aáy.

Ngheânh Xuaân noùi:

- Hoa chöa ñöôïc thöôûng, ñaõ laøm thô aø?

Baûo Thoa noùi:

- Chaúng qua laø hoa haûi ñöôøng traéng, caàn gì phaûi troâng thaáy môùi

laøm ñöôïc thô? Ngöôøi ñôøi xöa laøm thô phuù, chæ coát möôïn vaät ñeå nguï yù

mình thoâi. Cöù chôø troâng thaáy môùi laøm, thì baây giôø chaû coøn baøi thô

naøo nöõa.

Ngheânh Xuaân noùi:

- Ñaõ theá thì toâi haï vaàn ñaây.

Noùi xong, chaïy ñeán tuû saùch, laáy moät quyeån thô, môû moät tôø ra, laø

moät baøi thô “Thaát ngoân Ñöôøng luaät”, lieàn ñöa cho moïi ngöôøi xem, theá

laø ai cuõng phaûi laøm thô thaát ngoân. Ngheânh Xuaân gaäp saùch laïi, baûo

moät a hoaøn nhoû:

- Maøy tuøy yù noùi ra moät chöõ.

A hoaøn ñöông ñöùng töïa cöûa, neân noùi ngay chöõ moân (cöûa).

Ngheânh Xuaân cöôøi noùi:

- 535 -

- Chöõ moân theo vaàn thaäp tam nguyeân. Nhö vaäy laø caâu thô ñaàu

phaûi laáy chöõ “moân”.

Noùi roài baûo ñöa caùi hoäp taäp vaän, vaø keùo caùi ngaên coù vaàn thaäp

tam nguyeân ra, roài baûo a hoaøn troû vaøo boán chöõ. A hoaøn chæ ñuùng boán

chöõ boàn, hoàn, ngoân, hoân(1).

Baûo Ngoïc noùi:

- Chöõ boàn vaø chöõ moân khoù gieo cho hay ñöôïc.

Thò Thö xeáp saün boán phaàn buùt giaáy, roài ai naáy ñeàu ngoài laëng leõ

nghó thô. Chæ coù Ñaïi Ngoïc khi vòn caây ngoâ ñoàng, khi nhìn trôøi thu,

khi ñuøa vôùi boïn a hoaøn. Ngheânh Xuaân laïi sai a hoaøn thaép moät caây

moäng ñieàm höông(2). Neùn höông chæ daøi ba taác, xaáp xæ baèng caùi baác

ñeøn, vì laø mau taøn, cho neân laáy höông ñònh haïn. Neáu höông chaùy heát,

ai chöa laøm ñong, seõ bò phaït.

Thaùm Xuaân laøm xong tröôùc, laáy buùt vieát ra, laïi xoùa xoùa chöõa chöõa

moät luùc, roài ñöa cho Ngheânh Xuaân. Thaùm Xuaân quay laïi hoûi B aûo Thoa:

- Haønh Vu quaân ñaõ laøm xong chöa?

- Laøm xong roài, nhöng khoâng hay.

Baûo Ngoïc chaép tay sau löng, ñi ñi laïi laïi treân theàm vaø baûo Ñaïi

Ngoïc:

- Em xem kìa, ngöôøi ta ñaõ laøm xong caû roài.

- Anh cöù ñeå maëc toâi.

Baûo Ngoïc thaáy Baûo Thoa ñaõ vieát xong, lieàn hoûi:

- Nguy roài! Höông chæ coøn moät taác, maø toâi môùi nghó ñöôïc boán caâu!

Laïi quay baûo Ñaïi Ngoïc:

- Höông gaàn chaùy heát roài, em cöù ngoài ôû choã ñaát aåm laøm gì?

Ñaïi Ngoïc cuõng khoâng traû lôøi. Baûo Ngoïc noùi:

- Thoâi! Ñaønh maëc keä coâ, duø hay duø dôû, toâi cöù vieát ra cho xong.

Noùi xong, chaïy ñeán baøn vieát.

(1) Theo luaät thô Ñöôøng, moãi baøi thô taùm caâu phaûi coù naêm caâu gieo ñuùng vaàn, töùc caâu 1,

2, 4, 6, 8. Nhöõng vaàn ñeàu quy töøng nhoùm, nhö vaàn ñoàng, vaàn giang, vaàn chi… Thaäp tam

nguyeân töùc laø vaàn “nguyeân” ôû haøng thöù möôøi ba. Boàn, hoàn, ngoân, hoân ñi theo môùi moân,

ñeàu thuoäc vaàn “nguyeân”.

(2) Thöù höông ngöûi vaøo ñaâm say söa.

- 536 -

Lyù Hoaøn noùi:

- Chuùng ta baét ñaàu xem thô ñaây. Xem xong nhöõng baøi naøy, ai coøn

chöa noäp, seõ phaûi phaït.

Baûo Ngoïc noùi:

- Ñaïo Höông laõo noâng tuy laøm thô khoâng hay, nhöng xem thô raát

tinh, raát coâng baèng, lôøi pheâ cuûa “oâng” ai cuõng phaûi phuïc.

Moïi ngöôøi ñeàu gaät ñaàu:

Baáy giôø baét ñaàu xem thô cuûa Thaùm Xuaân, thaáy vieát:

VÒNH HOA HAÛI ÑUÔØNG TRAÉNG

Coû löôùt beân ngoaøi luùc xeá chieàu,(1)

Taïnh möa xanh ngaét chaäu ñaày reâu.

Ngoïc pha veû quí ngöôøi khoân ñoï,

Tuyeát traéng maøu da buïng ñaõ xieâu.

Nhò ngaùt hoa khoe chieàu eõo ôït,

Canh khuya traêng gôïn boùng treo leo.

Caûo tieân(2) naøy baûo ñöøng bay voäi,

Vònh caûnh hoaøng hoân daõi taám yeâu.

Roài xem ñeán baøi cuûa Baûo Thoa:

Cöûa kheùp vì hoa kheùp suoát ngaøy,

Töôùi hoa bình nöôùc saün caàm tay.

Phaán son röûa saïch theàm thu noï,

Baêng tuyeát vôøi veà böïc moùc ñaây.

Laït theách hoa caøng theâm ñöôïc veû,

Buoàn teânh ngoïc cuõng phaûi chau maøy.

Muoán daâng Baïch Ñeá maàu trong traéng,

Laúng laëng chôø ñaây luùc xeá taây.

Lyù Hoaøn cöôøi noùi:

- Ruùt laïi thì baøi cuûa Haønh Vu quaân laø hay!

(1) Nhöõng baøi thô döôùi ñaây, haïn vaàn ñeàu gieo ñuùng chöõ [moân, boàn, hoàn, ngoân, hoân] caû,

nhöng vì haïn cheá cuûa dòch thuaät, chuùng toâi phaûi dòch theo vaàn khaùc.

(2) Tieân maëc ñoà traéng.

- 537 -

Noùi xong laïi xem baøi cuûa Baûo Ngoïc:

Laëng leõ trôøi thu doïi cöûa laàu,

Baûy caønh chuïm laïi tuyeát pha maàu.

Thaùi Chaân(1) ra taém laøn baêng nuoät,

Taây töû ngoài nhaên neùt ngoïc saàu

Gioù sôùm khoân tan ngaøn moái haän,

Möa ñeâm laïi ñoïng maáy doøng chaâu.

Lan can ñöùng töïa loøng man maùc,

Saùo thoåi chaày deo kheùo côït nhau.

Moïi ngöôøi xem roài, Baûo Ngoïc noùi:

- Baøi cuûa Thaùm Xuaân hay.

Lyù Hoaøn laïi khen baøi cuûa Baûo Thoa hay hôn vaø noùi:

- Lôøi thô coù thaàn.

Roài laïi giuïc Ñaïi Ngoïc, Ñaïi Ngoïc lieàn hoûi:

- Caùc ngöôøi xong caû roài aø?

Noùi xong caàm buùt ngoaùy moät luùc, roài vöùt cho moïi ngöôøi.

Boïn Lyù Hoaøn caàm laáy xem, thaáy:

Lô löûng reøm Töông cöûa kheùp hôø,

Ñaát baêng chaäu ngoïc, kheùo xinh chöa.

Môùi ñoïc hai caâu, Baûo Ngoïc ñaõ reo aàm leân: “ÔÛ ñaâu maø nghó ra

ñöôïc töù aáy?”

Laïi xem caâu döôùi:

Leâ ñaày nhò traéng ñaønh vay ngoït,

Mai saün hoàn thôm cöù möôïn böøa.

Moïi ngöôøi ñeàu khen hay, noùi: “Quaû nhieân coù moät yù nghó khaùc

ngöôøi”. Laïi xem ñeán maáy caâu döôùi:

Coõi nguyeät tieân may tay aùo traéng,

Buoàng thu khaùch gaït haït chaâu sa.

Ngöôïng nguøng bieát ngoû cuøng ai nhæ?

(1) Töùc Döông quyù phi.

- 538 -

Gioù laïnh ñeâm môø ñöùng ngaån ngô.

Moïi ngöôøi xem xong ñeàu noùi:

- Baøi naøy hôn caû.

Lyù Hoaøn noùi:

- Veà tình töù phong löu thì baøi naøy hay hôn, nhöng veà haøm suùc

hoàn haäu thì vaãn phaûi nhöôøng cho Haønh Vu Quaân.

Thaùm Xuaân noùi:

- Lôøi pheâ raát ñuùng. Tieâu Töông phi töû phaûi ñöùng thöù hai.

Lyù Hoaøn noùi:

- Di Hoàng coâng töû phaûi ñoäi baûng, coù chòu hay khoâng?

Baûo Ngoïc noùi:

- Baøi cuûa toâi thöïc khoâng hay, lôøi bình aáy raát coâng baèng - Laïi cöôøi

noùi - Nhöng caàn phaûi chaâm chöôùc laïi hai baøi cuûa Haønh Vu Quaân vaø

Tieâu Töông.

Lyù Hoaøn noùi:

- Ñaây laø theo bình luaän cuûa toâi, khoâng can ñeán caùc vò, neáu ai noùi

nöõa seõ bò phaït.

Baûo Ngoïc nghe noùi, ñaønh phaûi thoâi. Lyù Hoaøn noùi:

- Töø giôø veà sau, toâi ñònh moãi thaùng hoïp hai laàn, vaøo ngaøy moàng

hai vaø möôøi saùu. Toâi nhaän vieäc ra ñaàu baøi vaø haïn vaàn. Ai coøn cao

höùng, cöù vieäc choïn vaøo ngaøy khaùc, duø coù hoïp luoân caû thaùng toâi cuõng

maëc. Tröø ngaøy moàng hai vaø ngaøy möôøi saùu laø phaûi ñeán hoïp ôû nhaø toâi.

Baûo Ngoïc noùi:

- Baây giôø neân ñaët teân hoäi ñi.

Thaùm Xuaân noùi:

- Ñaët teân tuïc quaù thì khoâng hay, môùi quaù laïi hoaù ra kyø quaëc cuõng

khoâng ñeïp. Vöøa roài môùi laøm baøi thô haûi ñöôøng, thì ñaët ngay laø “Haûi

Ñöôøng xaõ” cuõng ñöôïc. Tuy hôi tuïc ñaáy, nhöng laø vieäc coù thöïc, khoâng

quan heä gì.

Moïi ngöôøi laïi baøn moät luùc, uoáng röôïu, aên hoa quaû qua loa roài ñi,

coù ngöôøi veà nhaø, coù ngöôøi ñeán choã Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân.

Taäp Nhaân thaáy Baûo Ngoïc xem xong tôø thieáp cuûa Giaû Vaân roài

- 539 -

cuøng Thuyù Maëc ra ñi, khoâng bieát laø vieäc gì. Sau laïi thaáy baø giaø ôû cöûa

sau ñem hai chaäu hoa haûi ñöôøng vaøo, Taäp Nhaân hoûi ôû ñaâu ñem ñeán,

baø giaø keå laïi ñaàu ñuoâi cho nghe. Taäp Nhaân baûo hoï mang ra baøy töû teá,

roài môøi hoï xuoáng buoàng döôùi ngoài. Sau ñoù Taäp Nhaân vaøo trong nhaø

caân vaø goùi caån thaän saùu ñoàng baïc, laïi laáy ba traêm ñoàng tieàn mang ra

ñöa cho baø giaø noùi:

- Soá baïc naøy thöôûng cho boïn treû con mang chaäu hoa ñeán. Soá tieàn

naøy thì cho caùc baø uoáng röôïu.

Boïn baø giaø ñöùng daäy, maët muõi hôùn hôû, taï ôn, luoân moàn töø choái.

Taäp Nhaân nhaát ñònh khoâng nghe, maõi hoï môùi chòu nhaän. Taäp Nhaân

laïi hoûi:

- Beân ngoaøi cöûa sau coù boïn treû con tröïc nhaät khoâng?

Baø giaø voäi noùi:

- Ngaøy naøo cuõng coù boán ñöùa treû con chöïc saün ôû ñaáy ñeå xem coù sai

baûo gì khoâng. Neáu coâ caàn sai vieäc gì, toâi seõ baûo chuùng ñi.

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Toâi coù vieäc gì maø sai? Hoâm nay caäu Baûo muoán sai ngöôøi sang

ñöa cho coâ Söû ít quaø, may coù caùc baø ñeán ñaây, nhaân tieän luùc veà, baûo hoä

boïn treû chöïc ôû cöûa sau thueâ cho caùi xe. Ñeán khi veà, caùc baø ñeán ñaây

maø laáy tieàn vaø ñöøng cho chuùng noù chaïy baäy sang beân nhaø.

Boïn baø giaø vaâng lôøi ñi.

Taäp Nhaân vaøo trong buoàng laáy caùi ñóa ñöïng quaø ñeå ñöa sang cho

Töông Vaân. Khi tìm trong ngaên tuû, khoâng coøn caùi ñóa naøo, Taäp Nhaân

ngoaûnh laïi thaáy boïn Tình Vaên, Thu Vaên, Xaï Nguyeät ñöông ngoài theâu,

lieàn hoûi:

- Caùi ñóa maõ naõo traéng ñaâu roài?

Thaáy hoûi, ngöôøi noï nhìn ngöôøi kia, nghó maõi khoâng bieát ñeå ôû ñaâu.

Moät luùc, Tình Vaên cöôøi noùi:

- Ñöïng quaû vaûi ñöa sang bieáu coâ Ba, chöa laáy veà.

Taäp Nhaân noùi:

- Nhaø coøn nhieàu thöù kia maø, sao laïi laáy caùi aáy?

Tình Vaên noùi:

- Toâi cuõng baûo theá, nhöng chæ coù caùi ñóa aáy maø ñeå nhöõng quaû vaûi

- 540 -

thì môùi deã coi. Toâi mang sang, coâ Ba cuõng khen ñeïp, roài ñeå luoân beân

ñoù. Chò xem laïi coøn moät ñoâi loï lieân chaâu ñeå ôû ngaên tuû treân cuõng chöa

mang veà.

Thu Vaên cöôøi noùi:

- Noùi ñeán caùi loï aáy, toâi laïi nhôù ñeán moät vieäc ñaùng buoàn cöôøi! Caäu

Baûo nhaø ta khi maø ñoäng loøng hieáu thaûo, thaät laø hieáu thaûo boäi phaàn.

Moät hoâm, trong vöôøn coù hoa queá, caäu aáy beû hai caønh, ñònh caém vaøo loï

ñeå chôi, chôït nghó ñoù laø hoa töôi môùi nôû, khoâng daùm chôi tröôùc, lieàn

laáy ngay ñoâi loï xuoáng, ñoå nöôùc, caém hoa vaøo, sai ngöôøi mang ñi vaø

thaân haønh xuoáng bieáu beân cuï moät loï, beân baø Hai moät loï. Ngôø ñaâu

buïng hieáu cuûa caäu aáy laøm caû ngöôøi theo cuõng ñöôïc phuùc laây. Hoâm aáy

chính toâi mang ñi, cuï troâng thaáy möøng cuoáng quít leân, gaëp ai cuõng

noùi: “Thöïc laø chaùu Baûo coù hieáu quaù, ngay moät caønh hoa noù cuõng nghó

ñeán ta, theá maø coù ngöôøi cöù oaùn ta hay thöông noù”. Caùc chò phaûi bieát

xöa nay cuï chaúng noùi caâu gì vôùi toâi caû, hình nhö toâi coù caùi gì khoâng

loït vaøo con maét cuûa ngöôøi; theá maø hoâm aáy cuï laïi sai ngöôøi laáy maáy

traêm ñoàng tieàn cho toâi, baûo toâi laø ñaùng thöông, töø beù hay oám yeáu luoân,

thaät laø moät ñieàu may maén baát ngôø cho toâi. Maáy traêm ñoàng tieàn chaû

laø bao, nhöng ñöôïc theå dieän nhö theá laø raát khoù. Roài ñi ñeán choã baø

Hai, gaëp ngöôøi vaø môï Hai cuøng dì Trieäu, dì Chu ñöông luïc hoøm tìm

nhöõng quaàn aùo cuûa ngöôøi khi coøn treû tuoåi, khoâng bieát ngöôøi ñònh laáy

ñeå cho ai. Luùc troâng thaáy toâi, ngöôøi khoâng tìm quaàn aùo nöõa, lieàn ñeán

xem hoa. Môï Hai laïi ñöùng caïnh taùn tænh, khen laáy khen ñeå caäu Baûo,

naøo laø bieát hieáu thuaän, bieát ñieàu phaûi chaêng, caùi coù cuõng nhö caùi

khoâng, keå ra moät traøng, vöøa laáp ñöôïc hoïng moïi ngöôøi, laïi laøm baø

caøng haõnh dieän, vui möøng theâm, thöôûng ngay cho toâi hai caùi quaàn aùo

may saün. Quaàn aùo cuõng chaúng ñaùng laø bao, naêm naøo maø chaû coù,

nhöng khoâng khi naøo toâi ñöôïc haõnh dieän nhö luùc naøy.

Tình Vaên cöôøi noùi:

- Con ranh con naøy, chaû bieát gì caû! Nhöõng caùi toát thì cho ngöôøi

khaùc, coøn nhöõng caùi thöøa thaõi baø môùi goïi ñeán maøy, theá maø maøy laïi

cho laø haõnh dieän!

Thu Vaên noùi:

- Duø cho ai thöøa ñi nöõa, cuõng laø ôn cuûa baø.

- 541 -

Tình Vaên noùi:

- Phaûi nhö tao thì tao khoâng caàn laáy. Thöøa ngöôøi ta roài môùi ñeán

mình! Cuõng ñeàu laø ngöôøi trong nhaø caû, chaû leõ laïi ai quyù hôn ai? AÙo

quaàn ñeïp thì ñem cho ngöôøi, thöøa ra môùi ñeán mình, chaúng thaø khoâng

nhaän, duø coù phaät yù ngöôøi cuõng ñaønh, chöù tao thì khoâng theå chòu noåi

theá ñöôïc.

Thu Vaên voäi hoûi:

- Cho ai theá hôû chò? Hoâm noï em oám maáy ngaøy, veà nhaø, khoâng

bieát gì caû. Chò baûo cho em bieát vôùi.

Tình Vaên noùi:

- Tao baûo cho maøy bieát, khoâng leõ maøy ñem traû laïi baø hay sao!

Thu Vaên noùi:

- Sao laïi nhö vaäy! Toâi bieát ñeå möøng ñaáy thoâi. Duø coù cho con choù

nhaø naøy ñi nöõa, toâi cuõng vaãn phaûi nhaän ôn cuûa baø, ngoaøi ra khoâng coù

yù gì khaùc.

Moïi ngöôøi nghe vaäy cöôøi noùi:

- Noù chöûi khaù ñaáy! Chaû phaûi baø ñaõ cho con choù hoa roài ö?

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Ñoà thoái hoïng! Heã haù moàm ra laø y nhö ñem tao ra laøm troø cöôøi!

Roài ñaây chöa bieát ñöùa naøo seõ cheát ra laøm sao.

Thu Vaên noùi:

- Theá ra chò ñöôïc aùo quaàn ñaáy aø? Em khoâng bieát, xin loãi chò nheù!

Taäp Nhaân cöôøi noùi:

- Thoâi boâng ñuøa vöøa vöøa chöù? Vieäc chính laø ai ñi laáy caùi ñóa veà

baây giôø.

Xaï Nguyeät noùi:

- Coøn caùi loï thì khi naøo roài cuõng neân laáy veà. Beân nhaø cuï coøn coù

theå ñeå ñaáy ñöôïc, chöù beân nhaø baø Hai thì ñoâng ngöôøi loän xoän, ngöôøi

khaùc coøn khaù, chöù caùi boïn dì Trieäu heã troâng thaáy caùi gì cuûa nhaø naøy

laø sinh loøng ñen toái, muoán laøm theá naøo cho hö hoûng môùi thoâi. Baø Hai

thì chaúng troâng nom gì ñeán nhöõng thöù aáy, chi baèng laáy ngay veà laø

hôn.

- 542 -

Tình Vaên boû ngay kim chæ xuoáng noùi:

- Theá thì toâi ñi laáy veà nheù.

Thu Vaên noùi:

- Ñeå toâi ñi laáy, chò ñi laáy caùi ñóa cuûa chò.

Tình Vaên noùi:

- Ñeå tao ñi cho. Coù dòp toát, chuùng bay tranh maát caû, khoâng ñeå cho

tao ñi moät chuyeán aø?

Xaï Nguyeät cöôøi noùi:

- Chæ coù laàn aáy con Thu Vaên môùi vôù ñöôïc moùn may thoâi, chöù coù

phaûi ai cuõng gaëp luùc baø Hai luïc quaàn aùo ra cho ñaâu.

Tình Vaên cöôøi nhaït:

- Duø khoâng gaëp luùc luïc quaàn aùo, nhöng bieát ñaâu thaáy tao laø ngöôøi

caån thaän, baø Hai laïi chaúng laáy hai laïng baïc trong soá tieàn chi duøng

haøng thaùng cuûa ngöôøi ra cho tao.

Roài laïi cöôøi baûo:

- Chuùng maøy ñöøng laøm troø ma quyû leûn luùt vôùi tao nöõa, vieäc gì maø

tao chaû bieát.

Noùi xong chaïy ñi, Thu Vaên cuõng ñi ñeán nhaø Thaùm Xuaân ñeå laáy

caùi ñóa.

Taäp Nhaân saém söûa caùc thöù xong, goïi vuù Toáng ñeán baûo:

- Baø veà röûa maët chaûi ñaàu, thay quaàn aùo, roài ñeán ñaây laáy caùc thöù

quaø, mang sang bieáu coâ Söû.

Vuù Toáng noùi:

- Coâ cöù vieäc giao cho toâi, coù ñieàu gì cöù daën, toâi thu xeáp xong seõ ñi

ngay.

Taäp Nhaân lieàn böng ra hai hoäp sôn nhoû baèng tre ñan, môû hoäp ra

thaáy trong ñöïng hai thöù quaû töôi, laïi môû hoäp kia thaáy moät ñóa baùnh

ñöôøng quaû queá. Taäp Nhaân noùi:

- Ñaây ñeàu laø thöù quaû töôi trong vöôøn naêm nay, caäu Baûo sai mang

sang ñeå coâ neám. Khi tröôùc coâ khen caùi ñóa maõ naõo naøy ñeïp, thì coâ cöù

ñeå laïi maø duøng. Hoâm noï coâ coù baûo toâi theâu caùi bao luïa naøy, neáu coâ

khoâng cho laø xaáu, xin haõy duøng taïm. Caäu Baûo vaø chuùng toâi göûi lôøi hoûi

;

- 543 -

thaêm coâ.

Vuù Toáng hoûi:

- Khoâng bieát caäu Baûo coù coøn daën caâu gì nöõa khoâng. Coâ ñi hoûi roài

veà baûo toâi, khoâng coù laïi queân.

Taäp Nhaân hoûi Thu Vaên:

- Caäu aáy ñöông ôû nhaø coâ Ba phaûi khoâng?

- Hoï ñöông ôû ñaáy baøn vieäc môû thi xaõ gì ñoù, chaúng daën gì caû baø cöù

vieäc ñi thoâi.

Vuù Toáng nhaän caùc thöù vaø ñi maëc aùo quaàn.

Taäp Nhaân daën:

- Baø ñi ra ñaèng cöûa sau, coù ñöùa beù vaø xe ñöông chôø ôû ñaáy.

Vuù Toáng ñi roài, Baûo Ngoïc môùi veà, ñöùng xem hoa haûi ñöôøng moät

luùc, roài vaøo trong nhaø noùi vôùi Taäp Nhaân vieäc môû hoäi laøm thô. Taäp

Nhaân keå cho Baûo Ngoïc bieát vieäc sai vuù Toáng ñöa quaø sang bieáu Töông

Vaân. Baûo Ngoïc voã tay noùi:

- Thoâi, toâi queân maát coâ ta roài! Trong buïng cöù baên khoaên, khoâng

nhôù ra vieäc gì, may ñöôïc chò nhaéc ñeán. Toâi muoán môøi coâ Söû sang chôi.

Hoäi thô maø thieáu coâ ta thì coøn coù thuù gì nöõa.

Taäp Nhaân nôùi:

- Caàn thieát gì vieäc aáy? Chaúng qua laø troø chôi thoâi. Coâ aáy coù ñöôïc

roäng raõi nhö caùc coâ, caùc caäu beân naøy ñaâu. Hôn nöõa ôû trong nhaø coâ aáy

laïi khoâng ñöôïc laøm chuû. Khi baùo tin, coâ aáy muoán sang, nhöng khoâng

töï tieän sang ñöôïc, trong buïng chaéc laïi aùy naùy khoù chòu.

Baûo Ngoïc noùi:

- Khoâng sao, toâi seõ trình cuï cho ngöôøi sang ñoùn coâ aáy.

Ñöông noùi thì vuù Toáng veà, keå laïi vieäc Töông Vaân chuyeån lôøi caûm

ôn Taäp Nhaân vaø noùi:

- Coâ Söû hoûi caäu Baûo ôû nhaø laøm gì? Toâi noùi caäu aáy vaø caùc coâ ñöông

môû hoäi thô. Coâ aáy böïc laém noùi, hoï laøm thô maø chaúng cho mình bieát.

Baûo Ngoïc nghe noùi, lieàn quay sang giuïc Giaû maãu cho ngöôøi ñi ñoùn

Töông Vaân sang. Giaû maãu noùi:

- Hoâm nay muoän roài, ngaøy mai seõ cho ñi sôùm.

- 544 -

Baûo Ngoïc ñaønh phaûi thoâi, trôû veà coù veû buoàn raàu. Saùng sôùm hoâm

sau laïi sang giuïc Giaû maãu. Ñeán chieàu, Töông Vaân sang, Baûo Ngoïc môùi

yeân loøng. Khi gaëp nhau, Baûo Ngoïc keå heát ñaàu ñuoâi cho Töông Vaân

nghe vaø muoán cho Töông Vaân xem nhöõng baøi thô ñaõ laøm. Boïn Lyù

Hoaøn noùi:

- Khoâng cho xem thô tröôùc, haõy ñeå cho coâ ta vieát maáy chöõ ñaõ, coâ

ta ñeán sau, baét phaït phaûi hoïa thô. Hay thì môøi vaøo hoäi, khoâng hay

baét phaûi laøm moät böõa röôïu roài môùi noùi chuyeän.

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Caùc ngöôøi queân khoâng môøi toâi thì ñaùng baét phaït môùi phaûi chöù!

Xin cho bieát haïn vaàn, toâi tuy chaúng hay ho gì, cuõng coá gaéng hieán moät

troø cöôøi. Neáu cho toâi vaøo hoäi, duø phaûi queùt nhaø, thaép höông toâi cuõng

vui loøng. Moïi ngöôøi thaáy Töông Vaân höùng thuù nhö theá, laïi caøng vui,

ñeàu aân haän: “Sao hoâm noï laïi queân baüng coâ ta ñi”. Lieàn ñöa vaàn cho

Töông Vaân hoïa.

Töông Vaân cao höùng quaù, chaúng caàn caân nhaéc söûa ñoåi gì, vöøa noùi

chuyeän vöøa nghó thô. Nhaân coù buùt giaáy saün ñaáy, lieàn vieát luoân vaø cöôøi

noùi:

- Toâi khoâng bieát hay dôû theá naøo, cuõng xin tuaân leänh, theo vaàn

hoïa ra ñaây hai baøi.

Moïi ngöôøi noùi:

- Chuùng toâi boán ngöôøi laøm ñöôïc boán baøi, ñaõ cho laø heát yù roài,

muoán laøm theâm moät baøi nöõa cuõng khoâng noåi. Theá maø moät mình coâ

Vaân laïi laøm ñöôïc hai baøi. Khoâng bieát trong thô noùi nhöõng gì? Chaéc coâ

coù caâu truøng vôùi thô cuûa chuùng toâi.

Hoï vöøa noùi vöøa xem, thaáy hai baøi thô vieát:

Hoïa baøi thô haûi ñöôøng traéng.

I

Hoâm noï thaàn tieân xuoáng cöûa thaønh,

Lam ñieàn troàng ngoïc chaäu xinh xinh.

- 545 -

Suông Nga(1) tính vaãn hay öa laïnh,

Thieáu nöõ(2) loøng ñaâu nôõ döùt tình.

Tuyeát ôû nôi naøo thu keùo laïi,

Möa töø ñeâm tröôùc ngaán in raønh,

Nhaø thô vui nhoû, ngaâm traøn maõi,

Nôõ ñeå chieàu hoâm caûnh vaéng tanh.

II

Theàm coû thoâng sang cöûa tieát la.(3)

Naøy töôøng naøy chaäu ñeïp bao laø.

Hoa vì thích saïch thaønh trô troïi,

Ngöôøi nhöõng thöông thu deã ngaån ngô.

Gioït leä khoâ theo caây ñuoác ngoïc,

Reøm tinh soi suoát boùng göông nga.

Noãi rieâng muoán ngoû cuøng dì Nguyeät,

Theàm vaéng ñeâm môø ñaõ chaùn chöa!

Ñoïc ñeán ñaâu, moïi ngöôøi ñeàu laáy laøm kinh laï, khen ngôïi ñeán ñoù.

- Thô naøy môùi ñaùng laø thô vònh haûi ñöôøng chöù! Thöïc ñuùng vôùi teân

hoäi laø “Haûi ñöôøng xaõ”.

Töông Vaân noùi:

- Ngaøy mai xin phaït toâi laøm chuû. Ñeå môøi toâi hoïp tröôùc moät laàn coù

ñöôïc khoâng?

Moïi ngöôøi noùi:

- Theá thì caøng hay.

(1) Maët traêng.

(2) Con gaùi Tröông Daät nhaø Ñöôøng, coù saéc ñeïp. Luùc ñoù Tröông Daät heïn gaû cho chaùu

ngoaïi laø Vöông Truï, vì theá hai ngöôøi vaãn quyeán luyeán nhau. Ñeán luùc lôùn, Tröông Daät

ñem gaû cho ngöôøi khaùc. Thieán Nöông vaø Vöông Truï uaát öùc laém. Sau Vöông Truï ñi

thuyeàn vaøo kinh, nöûa ñeâm Thieán Nöông chôït nhaûy qua thuyeàn roài ruû nhau troán vaøo ñaát

Thuïc, ôû ñaáy naêm naêm ñeû ñöôïc hai con. Khi veà thaêm nhaø, Tröông Daät troâng thaáy sôï laém,

vì con gaùi mình bò oám ñaõ maáy naêm nay ôû trong buoàng. Khi Vöông Truï vaø Thieán Nöông

ñeán nhaø, ngöôøi con gaùi aáy ñöông naém ôû trong buoàng chaïy ra ñoùn, thì hôïp ngay vôùi

Thieán Nöông thaønh moät; sau ngöôøi ta thöôøng duøng chöõ “Thieán Nöông ly hoàn” ñeå taû

ngöôøi con gaùi vì tình maø cheát.

(3) Moät thöù daây leo.

- 546 -

Roài hoï ñem nhöõng baøi thô tröôùc ra cho Töông Vaân bình moät löôït.

Ñeán chieàu, Baûo Thoa môøi Töông Vaân sang Haønh Vu uyeån nghæ.

Töông Vaân ngoài tröôùc ñeøn, nghó vieäc thieát tieäc vaø ra ñaàu baøi. Baûo

Thoa nghe Töông Vaân tính toaùn luùc laâu, xem chöøng chöa oån, lieàn noùi:

- Ñaõ môû hoäi, taát nhieân phaûi bieän tieäc röôïn. Tuy laø vieäc chôi,

nhöng cuõng phaûi suy tính cho kyõ. Laøm theá naøo ñöôïc bieän cho mình

maø khoâng mang loãi vôùi ngöôøi khaùc, thì môùi coù thuù. Chò ôû nhaø, coù

ñöôïc laøm chuû ñaâu, moãi thaùng chæ coù maáy quan tieàn, coøn chöa ñuû duøng,

baây giôø laïi laøm caùi vieäc khoâng ñaâu, neáu dì chò bieát, laïi oaùn traùch chò.

Vaû chaêng, chò coù mang taát caû soá tieàn cuûa chò ra maø tieâu cuõng khoâng

ñuû, khoâng leõ vì vieäc naøy chò veà xin tieàn beân nhaø, hay ñònh xin tieàn

beân naøy?

Töông Vaân nghe xong, tænh ngoä, ñaâm ra khoù nghó. Baûo Thoa noùi:

- Vieäc naøy toâi ñaõ coù yù ñònh. Trong haøng caàm ñoà nhaø toâi coù moät

ngöôøi buoân chung, ôû vuøng oâng ta coù nhieàu cua ngon, tröôùc kia oâng ta

ñaõ mang ñeán bieáu nhaø toâi maáy con. ÔÛ beân naøy töø cuï trôû xuoáng ñeán

ngöôøi trong vöôøn, phaàn nhieàu thích aên cua caû. Hoâm noï meï toâi ñaõ noùi

muoán môøi cuï ñeán vöôøn thöôûng hoa queá vaø aên cua, nhöng baän vieäc

chöa môøi ñöôïc. Giôø chò chöa neân gôïi chuyeän môû hoäi thô voäi, haõy cöù

môøi moïi ngöôøi ñeán thöôûng hoa queá vaø aên cua. Khi hoï aên xong, trôû veà

thì bao nhieâu thô maø chuùng ta chaúng laøm ñöôïc? Ñeå toâi noùi vôùi anh toâi

tìm maáy gioû cua thaät beùo, thaät to, roài veà cöûa haøng nhaø toâi laáy maáy voø

röôïu ngon, laïi saém boán naêm khay hoa quaû, nhö theá chaúng goïn vieäc,

maø moïi ngöôøi cuøng vui caû hay sao?

Töông Vaân Nghe noâi, raát caûm phuïc, khen Baûo Thoa nghó vieäc chu

ñaùo. Baûo Thoa laïi cöôøi noùi:

- Do loøng thaønh thöïc ñoái vôùi chò maø toâi noùi ra caâu aáy, chò ñöøng

neân baên khoaên laïi cho toâi laø khinh reû chò, thì phí caû caùi tình thaân

thieát cuûa hai chuùng ta. Chò ñöøng neân nghó ngôïi gì, toâi seõ baûo ngöôøi ñi

saém söûa ngay.

Töông Vaân voäi cöôøi noùi:

- Chò noùi theá thì vaãn coøn ngôø vöïc toâi. Duø toâi coù u meâ ñeán ñaâu,

cuõng bieát phaân bieät lôøi hay leõ phaûi; neáu khoâng thì coøn ra ngöôøi sao

ñöôïc. Toâi khoâng coi chò nhö laø chò ruoät thì tröôùc ñaây nhöõng vieäc raéc

- 547 -

roái trong nhaø toâi, khi naøo toâi laïi keå heát cho chò bieát.

Baûo Thoa goïi moät baø giaø ñeán baûo:

- Baø ra noùi vôùi caäu Caû, mua cho toâi maáy gioû cua to, nhö cua hoâm

tröôùc aáy. Ngaøy mai côm saùng xong, toâi seõ môøi cuï cuøng caùc baø, caùc coâ

sang vöôøn thöôûng hoa queá. Baø daën caäu aáy ñöøng coù queân nheù. Hoâm

nay toâi ñaõ môøi khaùch roài ñaáy.

Baûo Thoa laïi noùi vôùi Töông Vaân:

- Ñaàu baøi thô khoâng neân laét leùo quaù, cöù xem thô cuûa ngöôøi tröôùc,

coù ñeà muïc kyø quaëc vaø vaàn hieåm hoùc laém ñaâu. Neáu ra ñaàu baøi laét leùo

quaù, haïn vaàn hieåm hoùc quaù, thô khoâng theå naøo hay ñöôïc, coù khi ñaâm

ra goø boù, heïp hoøi. Thô coá nhieân neân traùnh nhöõng chöõ saùo, nhöng

cuõng khoâng neân quaù caàu kyø, coát laäp yù cho môøi, thì lôøi thô seõ khoâng

tuïc. Nhöng ruùt cuïc thì vieäc naøy, ñoái vôùi chuùng ta, cuõng khoâng ñaùng keå.

Phaän söï cuûa chuùng ta laø may deät theâu thuøa. Khi naøo roãi, ñem saùch boå

ích cho mình ra ñoïc ít chöông, nhö theá môùi laø vieäc chính ñaùng.

Töông Vaân chæ vaàng traøn, roài cöôøi noùi:

- Toâi nghó hoâm noï ñaõ laøm thô haûi ñöôøng roài, baây giôø neân laøm thô

hoa cuùc, chò nghó theá naøo?

Baûo Thoa noùi:

- Thô hoa cuùc cuõng hôïp caûnh ñaáy, nhöng ngöôøi tröôùc ñaõ laøm

nhieàu roài.

- Toâi cuõng nghó theá, sôï laïi rôi vaøo saùo cuõ.

Baûo Thoa nghó moät luùc, cöôøi noùi:

- Ñöôïc roài. Baây giôø laáy hoa cuùc laøm khaùch, laáy ngöôøi laøm chuû.

Mình nghó ra maáy ñaàu baøi, moãi ñaàu baøi coù hai cliöõ: moät chöõ “hö” ,

moät chöõ “thöïc”. Chöõ “thöïc laø “cuùc”, coøn “hö” muoán duøng chöõ gì thì

duøng. Nhö theá laø vöøa vònh cuùc laïi vöøa keå vieäc. Ngöôøi xöa chöa laøm

theá, cuõng khoâng ñeán noãi rôi vaøo saùo cuõ. Taû caûnh vaø vònh vaät, hai caùi

aáy ñi ñoâi vôùi nhau, nhö theá môùi roäng raõi vaø môùi meû.

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Hay laém! Nhöng khoâng bieát duøng chöõ “hö” gì cho hay? Chò

nghó duøm moät chöõ xem naøo?

Baûo Thoa nghó moät luùc roài cöôøi noùi:

- 548 -

- Cuùc moäng cuõng ñöôïc.

- Hay thöïc! Toâi cuõng nghó moät chöõ Cuùc aûnh coù ñöôïc khoâng?

- Cuõng ñöôïc, nhöng ñaõ coù ngöôøi laøm roài. Neáu coù nhieàu ñaàu baøi,

thì chöõ aáy cuõng gheùp vaøo ñöôïc. Toâi laïi coù moät chöõ khaùc.

- Chöõ gì?

- Vaán cuùc ñöôïc khoâng

Töông Vaân ñaäp baøn khen hay, lieàn noùi tieáp:

- Toâi cuõng coù roài, Phoûng cuùc coù ñöôïc khoâng?

Baûo Thoa cuõng khen thuù laém, lieàn noùi:

- Chuùng ta coá nghó möôøi ñaàu ñeà, roài seõ hay.

Noùi xong, hai ngöôøi maøi möïc, nhuùng buùt. Töông Vaân vieát. Baûo

Thoa ñoïc, moät luùc nghó ñöôïc taát caû möôøi ñaàu ñeà. Töông Vaân xem moät

löôït, cöôøi noùi:

- Möôøi ñaàu ñeà chöa ñuû thaønh moät böùc, phaûi coá tìm laáy möôøi hai

ñaàu ñeà, cuõng gioáng nhö nhöõng trang chöõ vieát vaø böùc veõ cuûa ngöôøi ta

vaäy.

Baûo Thoa laïi nghó theâm hai ñaàu ñeà nöõa, roài noùi:

- Ñaõ theá phaûi theo thöù töï maø bieân ra.

- Hay laém, theá laø laøm thaønh moät Cuùc phaû ñaáy.

- Baøi ñaàu laø öùc cuùc, nhôù khoâng thaáy thì phaûi ñi tìm, neân baøi thöù

hai laø Phoûng cuùc. Tìm ñöôïc roài, ñem ñi troàng, neân baøi thöù ba laø

Chuûng cuùc. Troàng ñaõ coù hoa roài thì ngaém maø thöôûng, neân baøi thöù tö

laø Ñoái cuùc. Ngaém roài thaáy höùng thuù doài daøo, phaûi beû caønh caém vaøo loï,

neân baøi thöù naêm laø Cung cuùc. Ñaõ cung maø khoâng ngaâm vònh thì sao

bieát laø cuùc ñeïp, neân baøi thöù saùu laø Vònh cuùc. Ñaõ vònh roài, coøn caàn

phaûi laáy buùt möïc veõ ra nöõa, neân baøi thöù baûy laø Hoïa cuùc. Ñaõ veõ roài,

maø cöù laúng laëng khoâng noùi gì, thì bieát cuùc ñeïp ôû choã naøo, caàn phaûi

hoûi môùi bieát ñöôïc neân baøi thöù taùm laø Vaán cuùc. Neáu cuùc maø bieát noùi,

seõ laøm cho ngöôøi ta sung söôùng quaù, neân baøi thöù chín laø Traâm cuùc.

Nhö theá laø vieäc ngöôøi tuy ñaõ laøm xong, nhöng cuùc coøn nhieàu caùi ñaùng

vònh nöõa, neân baøi Cuùc aûnh vaø Cuùc moäng ñeå vaøo thöù möôøi vaø thöù möôøi

moät: cuoái cuøng laø baøi Taøn cuùc, ñeå keát thuùc taát caû caùc baøi tröôùc. Nhö

vaäy laø caûnh ñeïp, thuù vui trong ba thaùng thu ñeàu coù ñaày ñuû.

- 549 -

Töông Vaân theo thöù töï cheùp ra, laïi xem moät löôït roài hoûi:

- Neân haïn vaàn gì?

- Xöa nay toâi khoâng thích haïn vaàn, coát thô cho hay, toäi gì cöù phaûi

troùi vaàn. Chuùng ta chôù neân hoïc nhöõng nhaø thô goø boù, heïp hoøi, cöù ra

ñaàu baøi, khoâng caàn haïn vaàn. Coát sao moïi ngöôøi nghó ra caâu thô hay

cho vui, chöù khoâng phaûi laáy vaàn ra ñeå laøm khoù deã.

- Chò noùi raát phaûi, neáu ñöôïc theá thì thô cuûa chuùng ta laïi caøng hay

theâm. Nhöng chuùng ta chæ coù naêm ngöôøi ñeàu phaûi laøm ñuû caû möôøi hai

baøi hay sao?

- Neáu theá thì laøm khoù cho ngöôøi ta quaù. Giôø haõy vieát ñaàu baøi cho

caån thaän, baét buoäc theo luaät thô thaát ngoân, ngaøy mai daùn leân töôøng

cho moïi ngöôøi xem, ai laøm ñöôïc baøi naøo thì cöù laøm, neáu ñuû söùc seõ laøm

caû möôøi hai baøi, khoâng thì laøm ñöôïc moät baøi cuõng ñöôïc. Cöù ai taøi gioûi

laøm nhanh laø hôn. Ai ñaõ laøm xong möôøi hai baøi cuûa mình roài, khoâng

ñöôïc laøm nöõa, traùi leänh seõ phaûi phaït.

- Thoâi theá laø ñöôïc roài.

Hai ngöôøi baøn nhau ñaâu vaøo ñaáy, môùi taét ñeøn ñi nguû.

o0o

Hoài thöù ba taùm

Laâm Tieâu Töông ñöùng ñaàu nhöõng thô ngaâm cuùc

Tieát Haønh Vu mæa ñôøi trong baøi vònh cua

- 551 -

Baûo Thoa vaø Töông Vaân baøn nhau xong. Hoâm sau Töông Vaân ñeán

môøi Giaû maãu sang thöôûng hoa queá. Boïn Giaû maãu ñeàu noùi: “Noù ñaõ

thích nhö vaäy, chuùng ta cuõng neân sang quaáy cho vui”. Ñeán tröa, Giaû

maãu daãn Vöông phu nhaân, Phöôïng Thö vaø môøi caû Tieát phu nhaân sang

beân vöôøn.

Giaû maãu hoûi:

- Ngoài choã naøo ñaây?

Vöông phu nhaân noùi:

- Ngöôøi thích choã naøo thì ngoài choã aáy.

Phöôïng Thö noùi:

- Ñaõ baøy saün ôû Ngaãu Höông taï roài. ÔÛ ñaáy coù hai caây queá, hoa nôû

raát ñeïp, nöôùc soâng laïi trong bieác, ngoài treân nhaø thuûy taï chaúng saùng

suûa hay sao? Nhìn maët nöôùc, maét caøng saùng ra.

Giaû maãu noùi: “Toát ñaáy”. Lieàn daãn moïi ngöôøi ñeán Ngaãu Höông taï.

Ngaãu Höông taï laøm ôû giöõa hoà, boán maët coù cöûa soå, hai beân coù haønh

lang töø ngoaøi vaøo bôø, coù caàu quanh co. Khi moïi ngöôøi ñi qua caàu tre,

Phöôïng Thö voäi ñôõ Giaû maãu vaø noùi:

- Xin baø cöù böôùc baïo leân, khoâng vieäc gì ñaâu, caàu tre thì cöù keõo keït

nhö theá ñaáy.

Moät luùc vaøo ñeán trong nhaø, troâng thaáy hai caùi aùn baèng tre, ñaët ôû

ngoaøi hieân: moät caùi baøy baùt ñuõa, ñoà ñuøng uoáng röôïu, moät caùi baøy

khay traø, ñoà traø vaø caùc thöù ñóa cheùn. Beân naøy coù maáy a hoaøn ñöông

quaït loø haâm röôïö. Giaû maãu cöôøi noùi:

- ÔÛ ñaây caùi gì cuõng saïch seõ caû, traø uoáng chaéc ngon.

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Ñoù laø chò Baûo chaùu xeáp ñaët hoä caû ñaáy.

- Con beù aáy raát chu taát, vieäc gì cuõng nghó ñaâu vaøo ñaáy caû.

Vöøa noùi Giaû maãu vöøa nhìn leân treân coät, thaáy ñoâi caâu ñoái khaûm xaø

cöø sôn ñen, lieàn baûo Töông Vaân ñoïc:

Sen aáu höông thôm xoâng nhòp truùc;

Phuø dung boùng ngaû doïi cheøo lan.

Giaû maãu nghe xong, ngaång leân nhìn caùi bieån, roài quay laïi baûo

Tieát phu nhaân:

- Ta luùc beù ôû nhaø cuõng coù moät caùi thuûy taï nhö theá naøy, goïi laø

Chaåm Haø caùc. Khi aáy ta cuõng baèng traïc tuoåi caùc chò em noù baây giôø,

ngaøy naøo ta cuõng daét maáy ngöôøi ñeán ñaây chôi. Moät hoâm tröôït chaân

ngaõ xuoáng hoà, suyùt cheát ñuoái, may vôùt leân ñöôïc, nhöng bò moät caùi

ñanh ñaâm thuûng ñaàu: baây giôø haõy coøn moät loã thuûng to baèng ñaàu

ngoùn tay ôû treân maùi toùc. Luùc aáy ai cuõng baûo ñaõ bò ngaâm nöôùc vaø gioù

laïnh thì nguy to, nhöng roài cuõng chaúng vieäc gì.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Neáu luùc baáy giôø baø khoâng soáng ñöôïc, thì baây giôø ai höôûng caùi

phuùc taày ñình naøy cho? Theá môùi bieát ngay töø beù phuùc baø cuõng ñaõ to

roài. Quyû thaàn xui khieán, cho baø moät caùi loã thuûng ñeå chöùa phuùc thoï

ñaáy! Treân ñaàu ñöùc laõo thoï tinh cuõng coù caùi loã thuûng, laø vì chöùa nhieàu

phuùc thoï quaù, neân môùi loài ra theá!

Giaû maãu vaø moïi ngöôøi ñeàu cöôøi ruõ röôïi. Giaû maãu noùi:

- Con khæ naûy noùi nhaûm quen moàm, maøy cöù ñem ta ra laøm troø

cöôøi! Töùc quaù, ta phaûi taùt cho maøy vôõ moàm ra môùi ñöôïc!

- 552 -

Phöôïng Thö noùi:

- Choác nöõa aên cua, sôï laïnh chaêng, neân laøm troø cho baø cöôøi nhieàu,

ñeå ngöôøi noùng leân, coù aên theâm maáy con nöõa cuõng chaû vieäc gì.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Töø giôø trôû ñi, baét maøy ngaøy ñeâm theo ta, khoâng ñöôïc veà nhaø ñeå

maøy laøm cho ngöôøi ta cöôøi luoân môùi ñöôïc.

Vöông phu nhaân cöôøi noùi:

- Vì baø nuoâng noù quaù, neân noù hoãn quen ñi. Baây giôø baø laïi noùi theá,

sau naøy noù coøn coi ai ra gì nöõa.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Ta laïi thích noù nhö theá. Vaû chaêng, noù khoâng phaûi laø ñöùa khoâng

bieát toân ti traät töï, thì nhöõng luùc ôû trong nhaø, khoâng coù ngöôøi laï, baø

chaùu meï con cuõng neân cöôøi noùi cho vui, mieãn laø bieát giöõ leã pheùp, vieäc

gì phaûi baét chuùng noù cöù len leùt nhö sôï quyû thaàn aáy?

Moïi ngöôøi vaøo caû trong hieân uoáng nöôùc, Phöôïng Thö voäi ñi baøy

ñuõa baùt. Baøn treân coù Giaû maãu, Tieát phu nhaân, Baûo Thoa, Ñaïi Ngoïc,

Baûo Ngoïc. Baøn beân ñoâng: Töông Vaân, Vöông phu nhaân, Ngheânh Xuaân,

Thaùm Xuaân, Tích Xuaân. Caùi baøn nhoû ñeå ôû caïnh phía taây laø choã ngoài

cuûa Lyù Hoaøn vaø Phöôïng Thö nhöng caû hai ñeàu khoâng daùm ngoài, chæ

ñöùng beân caïnh baøn Giaû maãu vaø baøn Vöông phu nhaân. Phöôïng Thö

noùi:

- Cua khoâng ñöôïc mang nhieàu leân, cöù ñeå nguyeân caû trong caùi noài

nöôùc noùng, chæ mang leân möôøi con, aên heát laïi laáy.

Roài ñi röûa tay, ñöùng tröôùc maët Giaû maãu gôõ cua. Löôït ñaàu môøi

Tieát phu nhaân. Tieát phu nhaân baûo:

- Ñeå toâi gôõ laáy aên thì ngon hôn, khoâng caàn ai môøi.

Phöôïng Thö laïi ñöa cho Giaû maãu, roài ñöa ñeán Baûo Ngoïc, laïi baûo

haâm röôïn mang leân. Sau sai boïn haàu nhoû saép saün nöôùc ñaäu xanh ñun

vôùi hoa cuùc vaø nhò queá ñeå röûa tay.

Töông Vaân ngoài tieáp khaùch, chæ aên moät mieáng roài ñöùng daäy ñi

môøi moïi ngöôøi; laïi ra ngoaøi sai ngöôøi mang hai khay cua ñöa cho dì

Trieäu vaø dì Chu. Laïi thaáy Phöôïng chaïy ñeán baûo:

- Coâ tieáp khoâng quen, cöù ñi aên ñi, ñeå toâi hoä cho, xong roài toâi seõ

- 553 -

aên.

Töông Vaân khoâng nghe, sai ngöôøi baøy hai maâm röôïu ôû beân haønh

lang, môøi Uyeân Öông, Hoå Phaùch, Thaùi Haø, Thaùi Vaân, Bình Nhi ngoài

aên. Uyeân Öông noùi:

- Môï Hai phaûi ñöùng haàu ñaáy, chuùng toâi aên tröôùc sao ñöôïc?

Phöôïng Thö noùi:

- Caùc em cöù aên ñi, vieäc gì ñaõ coù ta caùng ñaùng heát.

Sau ñoù Töông Vaân laïi vaøo choã ngoài.

Phöôïng Thö vaø Lyù Hoaøn ñeàu aên vaøi mieáng qua loa. Phöôïng Thö

laïi ra thuø tieáp nhö tröôùc. Moät laùt, ra ngoaøi hieân. Boïn Uyeân Öông

ñang aên uoáng vui veû, thaáy Phöôïng Thö ñeán, ñeàu ñöùng daäy noùi:

- Môï laïi ñeán ñaây laøm gì? Ñeå cho chuùng toâi ñöôïc aên thoûa thích

moät luùc naøo.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Con Uyeân Öông teä thaät. Tao haàu thay maøy, maøy chaúng bieát caûm

ôn, laïi coøn oaùn tao aø! Haõy roùt moät cheùn röôïu cho tao uoáng ñaõ.

Uyeân Öông roùt moät cheùn röôïu ñöa leân moàm Phöôïng Thö. Phöôïng

Thö ngaång coå uoáng moät hôùp heát ngay. Hoå Phaùch vaø Thaùi Haø laïi moãi

ngöôøi roùt moät cheùn nöõa ñöa ñeán, Phöôïng Thö cuõng uoáng heát. Bình

Nhi gôõ saün moät con cua ñöa ñeán. Phöôïng Thö noùi:

- Ñoå theâm tyù giaám göøng.

AÊn xong, Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Thoâi chuùng bay cöù vieäc aên ñi nheù, tao ñi ñaây.

Uyeân Öông cöôøi noùi:

- Khoâng bieát xaáu! AÊn caû phaàn cuûa chuùng toâi.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Maøy ñöøng coù gaây chuyeän vôùi tao nöõa! Maøy bieát caäu Lieãn ñaõ yeâu

maøy, saép söûa xin noùi vôùi cuï cho maøy laøm vôï hai ñaáy!

Uyeân Öông ñoû maët leân, bóu moâi laéc ñaàu noùi:

- AÙi chaø! Laøm môï maø cuõng noùi nhöng caâu aáy aø! Toâi khoâng laáy caùi

tay tanh naøy boâi leân maët môï thì khoâng chòu.

Noùi xong, Uyeân öông chaïy ñeán chöïc boâi. Phöôïng Thö noùi:

- 554 -

- Chò ôi, tha cho toâi laàn naøy.

Hoå Phaùch cöôøi noùi: Duø con Uyeân Öông coù muoán chaêng nöõa,

nhöng khi naøo con Bình laïi chòu buoâng tha. Caùc chò xem ñaáy, chöa aên

heát hai con cua, noù ñaõ huùp heát moät baùt giaám roài!

Bình Nhi tay ñang gôõ cua, thaáy Hoå Phaùch cheá gieãu mình, lieàn

caàm con cua ñònh traùt vaøo maët Hoå Phaùch, vöøa cöôøi vöøa chöûi:

- Tao seõ loâi löôõi con ranh naøy ra…

Hoå Phaùch cuõng cöôøi, roài traùnh ra moät beân. Bình Nhi voà khoâng

truùng, ñaâm nhaøo veà phía tröôùc, traùt ngay leân maët Phöôïng Thö.

Phöôïng Thö ñöông ñuøa vôùi Uyeân Öông, baát thình lình giaät naåy mình

keâu leân moät tieáng “AÙi chaø”. Moïi ngöôøi khoâng nhòn ñöôïc, ñeàu cöôøi roä

leân. Phöôïng Thö vöøa cöôøi, vöøa maéng:

- Con ñó cheát ñaâm naøy. AÊn laém môø maét. Maøy traùt vaøo con meï

maøy aø?

Bình Nhi voäi chaïy ñeán lau cho Phöôïng Thö, roài ñi böng nöôùc ñeán

röûa. Uyeân Öông noùi:

- A di ñaø phaät! Thöïc laø quaû baùo tröôùc maét.

Giaû maãu ôû beân trong nghe thaáy, hoûi doàn:

- Caùi gì ñaáy? Sao maø vui theá? Noùi leân ñeå chuùng ta cöôøi vôùi.

Boïn Uyeân Öông laïi noùi to:

- Môï Hai ñeán aên cöôùp cua, Bình Nhi töùc quaù, traùt ñaày gaïch cua

vaøo maët chuû noù, thaønh ra chuû nhaø vaø ñaày tôù ñaùnh nhau.

Giaû maãu vaø boïn Vöông phu nhaân ñeàu cöôøi aàm leân. Giaû maãu cöôøi

noùi:

- Chuùng bay xem noù cuõng ñaùng thöông. Chaân cua, yeám cua ñaâu,

ñem cho noù aên moät ít.

Boïn Uyeân Öông cöôøi noùi to :

- Chaân cua ñaày moät baøn ñaáy. Môï Hai cöù vieäc aên cho chaùn ñi.

Phöôïng Thö cöôøi, ñi röûa maët xong laïi ñeán haàu Giaû maãu.

Ñaïi Ngoïc khoâng daùm aên nhieàu, chæ aên moät tyù thòt cua ñöùng daäy

ñi ra choã khaùc. Giaû maãu cuõng khoâng aên n�r="n�õa.

Moïi ngöôøi ñeàu ñi röûa tay, roài ngöôøi ñi xem hoa, ngöôøi ñi xem caù,

- 555 -

chôi ñuøa moät luùc, Vöông phu nhaân noùi vôùi Giaû maãu:

- Choã naøy gioù to, laïi môùi aên cua xong, môøi cuï veà nhaø nghæ, neáu

coøn cao höùng, ngaøy mai laïi ñeán.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Phaûi aáy. Caùc ngöôøi ñöông cao höùng, moät mình ta veà, sôï maát vui.

Ñaõ theá chuùng ta cuøng veà caû.

Giaû maãu quay laïi daën boïn Töông Vaân khoâng neân môøi Baûo Ngoïc,

Ñaïi Ngoïc aên nhieàu quaù. Töông Vaân vaâng lôøi. Giaû maãu lai daën Töông

Vaân vaø Baûo Thoa:

- Hai chaùu cuõng ñöøng neân aên nhieàu. Caùi naøy ngon thöïc, nlöng aên

nhieàu khoâng toát ñaâu, seõ ñau buïng ñaáy.

Hai ngöôøi xin vaâng, tieãn chaân Giaû maãu ra ngoaøi vöôøn roài laïi trôû

vaøo, baûo baøy laïi baøn aên. Baûo Ngoïc noùi:

- Khoâng caàn baøy nöõa, chuùng ta haõy ñi laøm thô, cöù ñeå moät caùi baøn

to ôû giöõa, ñem baøy taát caû röôïu vaø moùn aên ra ñaáy, khoâng phaûi xeáp ñaët

choã ngoài, ai thích aên gì ñeán ñaáy maø aên, roài laïi ñi ra ngoài choã khaùc,

nhö theá chaúng tieän hay sao?

Baûo Thoa noùi:

- Phaûi ñaáy.

Töông Vaân noùi:

- Coøn coù nhöõng ngöôøi khaùc nöõa kia maø. Lieàn sai baøy moät baøn,

choïn nhöõng cua noùng, môøi boïn Taäp Nhaân, Thò Thö, Nhaäp Hoïa, Oanh

Nhi vaø Thuùy Maëc ñeán aên. Laïi giaûi hai chieác chieáu hoa ôû döôùi caây queá

caïnh söôøn nuùi, môøi boïn baø giaø vaø a hoaøn nhoû ñeán ngoài, tuøy yù aên uoáng,

khi naøo goïi seõ ñeán.

Töông Vaân mang ñaàu baøi thô ra, laáy kim gaøi leân töôøng, moïi

ngöôøi xem ñeàu khen:

- Môùi laï ñaáy, chæ söï khoù, khoâng chaéc ñaõ laøm noåi!

Töông Vaân laïi noùi:

- Khoâng vieäc haïn vaàn.

Baûo Ngoïc noùi:

- Theá môùi ñuùng. Toâi cuõng khoâng thích haïn vaàn.

- 556 -

Ñaïi Ngoïc vì khoâng uoáng ñöôïc nhieàu röôïu, laïi khoâng aên cua, sai

ngöôøi mang caùi ñeøn coù ñeäm gaám ñeán ngoài töïa ôû bao lan, buoâng caàn

caâu caù.

Baûo Thoa tay caàm caønh hoa queá, ngaém nghía moät luùc, roài

nghieâng ngöôøi ra ngoaøi cöûa soå, böùt nhöõng nhò queá thaû xuoáng maët

nöôùc ñeå cho caù ñeán ñôùp.

Töông Vaân thì ngaån ngöôøi ra moät luùc roài ñi môøi boïn Taäp Nhaân,

vaø baûo boïn ngöôøi ngoài ôû söôøn nuùi cöù vieäc aên uoáng cho thoûa thích.

Thaùm Xuaân, Lyù Hoaøn vaø Tích Xuaân ngoài döôùi caây lieãu xem le coø.

Ngheânh Xuaân ngoài moät mình ôû döôùi boùng hoa, laáy kim chaâm hoa

maït ly.

Baûo Ngoïc luùc xem Ñaïi Ngoïc caâu caù, luùc ngoaûnh sang caïnh Baûo

Thoa cöôøi noùi maáy caâu; sau laïi ñeán xem boïn Taäp Nhaân aên cua, roài

cuõng ngoài tieáp vaø uoáng vaøi nguïm röôïu. Taäp Nhaân laïi boùc thòt cua cho

Baûo Ngoïc aên.

Ñaïi Ngoïc boû caàn caâu xuoáng, ñi ñeán baøn aên, caàm laáy caùi naäm nhoû

baèng baïc chaïm hoa mai, choïn moät caùi cheùn nhoû baèng ñaù hoàng, veõ

hình taøu chuoái. A hoaøn thaáy theá, bieát laø coâ ta muoán uoáng röôïu, voäi

chaïy laïi roùt. Ñaïi Ngoïc noùi:

- Caùc chò cöù vieäc aên ñi, ñeå toâi töï roùt laáy uoáng môùi thuù.

Ñaïi Ngoïc roùt nöûa cheùn, nhöng thaáy röôïu vaøng, lieàn noùi:

- Toâi môùi aên moät tyù thòt cua, buïng ñaõ thaáy hôi ñau, neáu ñöôïc

uoáng thöù röôïu haâm noùng uoáng ngay thì toát.

Baûo Ngoïc lieàn noùi:

- Coù röôïu noùng ñaây.

Roài sai ngöôøi mang ngay caùi naäm röôïu noùng ngaâm baèng hoa hôïp

hoan ñeán.

Ñaïi Ngoïc uoáng moät nguïm roài boû xuoáng, Baûo Thoa cuõng chaïy ñeán,

caàm cheùn röôïu, uoáng moät tôïp, roài nhuùng buùt ñeán caïnh töôøng ngoaëc

moät caùi döôùi ñaàu baøi thöù nhaát laø öùc cuùc, ôû döôùi vieát theâm chöõ: Haønh.

Baûo Ngoïc voäi noùi:

- Chò ôi! Baøi thöù hai toâi ñaõ nghó ñöôïc boán caâu roài, ñeå phaàn toâi

laøm nheù!

- 557 -

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Toâi chöa chaéc ñaõ laøm noåi moät baøi anh laøm gì maø cuoáng leân theá.

Ñaïi Ngoïc cöù laúng laëng mang buùt ñeán ngoaëc vaøo baøi thöù taùm laø

Vaán cuùc, vaø baøi thöù möôøi moät laø Cuùc moäng, döôùi vieát theâm chöõ Tieâu.

Baûo Ngoïc cuõng caàm buùt ngoaëc ñaàu baøi thöù hai laø Phoûng cuùc, döôùi

vieát theâm chöõ Giaùng.

Thaùm Xuaân chaïy laïi xem roài noùi:

- Khoâng ai laøm baøi Traâm cuùc, ñeå toâi laøm vaäy.

Laïi troû vaøo Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Vöøa noùi laø khoâng ñöôïc ñoäng ñeán nhöõng chöõ trong khueâ caùc, anh

neân caån thaän ñaáy.

Töông Vaân chaïy laïi ngoaëc luoân hai baøi thöù tö vaø thöù naêm laø Ñoái

cuùc vaø Cung cuùc, döôùi vieát theâm chöõ Töông.

Thaùm Xuaân noùi:

- Chò phaûi ñaët bieät hieäu môùi ñöôïc.

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Beân nhaø toâi baây giôø tuy coøn vaøi nôi hieân quaùn, nhöng toâi khoâng

ôû ñaáy. Neáu möôïn maø ñaët hieäu chaúng coù thuù gì.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Vöøa roài cuï coù noùi beân nhaø chò cuõng coù moät caùi thuûy ñình goïi laø

Chaåm Haø caùc, theá khoâng phaûi cuûa chò laø gì? Giôø tuy khoâng coøn nöõa,

nhöng chò vaãn laø chuû cuõ chöù.

Moïi ngöôøi ñeàu noùi: “Ñuùng ñaáy”.

Baûo Ngoïc khoâng chôø Töông Vaân chöõa laïi, lieàn ñi xoùa ngay chöõ

Töông ñoåi laø chöõ Haø.

Öôùc chöøng chöa aên xong böõa côm, möôøi hai baøi thô ñeàu ñaõ laøm

xong, ai naáy ñeàu vieát ra giaáy caån thaän, ñöa cho Ngheânh Xuaân.

Ngheânh Xuaân laáy ngay moät tôø hoa tieân vôøn tuyeát vieát tinh taû ra, thô

cuûa ngöôøi naøo, döôùi ñeà bieät hieäu ngöôøi aáy.

Boïn Lyù Hoaøn xem töø baøi ñaàu trôû xuoáng:

ÖÙC CUÙC

- 558 -

Ngoùng gioù taây veà luoáng ngaån ngô,

Nhìn lau lieãu toát ruoät voø tô.

Vöôøn hoang, giaäu vaéng thu ñaâu nhæ,

Traêng laïnh, söông trong moäng thaáy chöa?

Loøng vöôùng vít theo ñaøn nhaïn khuaát,

Tai vaêng vaúng loït tieáng chaøy thöa.

Thöông mình gaày cuõng vì hoa ñaáy,

Naøy tieát truøng duông(1) haõy ñôïi chôø.

Haønh Vu quaân

PHOÛNG CUÙC

Gaëp buoåi söông tan haõy daïo chôi,

Thoâi ñöøng röôïu thuoác ñaém say hoaøi

Döôùi traêng hoa nôû chöøng bao gioáng,

Beân giaäu thu veà ñaõ maáy nôi?

Deùp nheï nhaøng ñi tình laïi ñöôïm,

Thô run raåy maõi höùng chöa vôi.

Hoa vaøng ví bieát thöông thi khaùch,

Höùng röôïu hoâm nay chôù phuï ngöôøi.

Di Hoàng coâng töû

CHUÛNG CUÙC

Vöôøn thu caøo saün khaùch dôøi chaân,

Gioàng khaép beân raøo khaép döôùi saân.

Nhôø ñöôïc möa ñeâm töôi veû laïi,

Dính ñaày söông sôùm nôû hoa daàn.

Thu nhìn maùt röôïi thô nghìn vaän,

Höông roùt say söa röôït moät tuaàn.

Thöông tieác thì neân chaêm töôùi boùn,

(1) Ngaøy moàng 9 thaùng Chín.

- 559 -

Haõy cuøng ngoõ gieáng laùnh hoàng traàn.

Di Hoàng coâng töû

ÑOÁI CUÙC

Troàng ôû vöôøn rieâng quí töïa vaøng,

Khoùm vaøng khoùm traéng ñuû ñoâi haøng.

Buø ñaàu laån thaån ngoài gaàn giaäu,

OÂm goái ngheâu ngao haùt nhöõng höông.

Ñôøi ñöôïc maáy ngöôøi xa thoùi tuïc,

Ñaây laø moät baïn bieát loøng chaêng.

Boùng thu loang loaùng ñöøng neân phuï,

Ngô ngaån nhìn nhau tieác taác gang.

Chaåm Haø cöïu höõu

CUNG CUÙC

Röôïu ngoït ñaøn hay ñoùn baïn hieàn,

Laû lôi treân aùn boùng thuyeàn quyeân.

Höông pha muøi moùc ngöôøi xa maáy,

Maét ngaém caønh thu saùch quaúng lieàn.

Söông ñaãm maøu kia mô chöûa tænh,

Vöôøn chôi chieàu noï nhôù hay queân.

Ngoâng ñôøi ta laïi nhö ai ñaáy,

Ñaøo lyù xuaân kia cuõng bieáng nhìn.

Chaåm Haø cöïu höõu

VÒNH CUÙC

Sôùm toái ma thô laån quaát hoaøi,

Quanh raøo töïa ñaù kheõ ngaâm chôi.

Söông keà ngoïn buùt thô giaøu töù,

Traêng roïi treân moâi gioïng ngaùt muøi.

Moái haän ngaám ngaàm ñeà chaät giaáy,

- 560 -

Loøng thu giaõi toû bieát chaêng ai?

Phaåm bình töø luùc nhôø Ñaøo leänh(1)

Cao tieát nghìn thu roän khaép nôi.

Tieâu töông phi töû

HOÏA CUÙC

Thô roài laïi veõ thöïc ngoâng cuoàng,

Xanh ñoû loøng sao kheùo vaån vöông?

Chuïm laù vaåy ra nghìn gioït möïc,

Troå hoa nhuoäm haún maáy haèn söông.

Nhaït noàng veû troäi hoa vôøn gioù,

Gaân guoác tay ñöa thu ñöôïm höông.

Ñöøng töôûng vöôøn ñoâng maø haùi baäy,

Daùng bình ta thöôûng tieát truøng döông!

Haønh Vu quaân

VAÁN CUÙC

Chaúng bieát thu ñaâu ñeå hoûi chaøo,

Vöôøn ñoâng laåm nhaåm chaép tay vaøo.

Xa ñôøi ngaát ngöôûng cuøng ai ñaáy?

Bieáng nôû löø ñöø kheùo chaäm sao?

Vöôøn moùc saân söông buoàn keå maáy?

Nhaïn veà saâu oám nhôù chaêng naøo?

Ñöøng cho khoâng ñaùng cuøng ñôøi truyeän,

Bieát noùi thì ñaây truyeän chuùt nao.

Tieâu Töông phi töû

(1) Töùc Ñaøo Tieàm, ngöôøi ñôøi Taán. Vì oâng laøm quan leänh ôû Baønh Traïch, neân cuõng goïi laø

Ñaøo Baønh Traïch.

- 561 -

TRAÂM CUÙC

Nay caém mai troàng baän suoát ngaøy,

Laàu göông naøo phaûi ngaét veà baày,

Yeâu hoa coâng töû thaønh ñeo beänh,

Ngoâng cheùn Ñaøo coâng laïi quaù say.

Toùc ngaén moùc giaây ñöôøng heûm laïnh,

Khaên ñaàu höông nhuoäm haït söông bay.

Maét ñôøi öa thích gì cao khieát.

Hoï voã tay cuôøi cuõng maëc thaây.

Tieâu Haï khaùch

CUÙC AÛNH

Göông thu töøng lôùp ngaát löng trôøi,

Laån luùt trong vöôøn daïo böôùc chôi.

Ñeøn vöôùng haøng song rôøi raïc chieáu,

Traêng luoàn khe giaäu laäp loeø soi.

Boùng coøn thoaûng ñoù hoàn döøng laïi,

Söông vaån in ñaây moäng tænh roài.

Giöõ laáy muøi thôm ñöøng xeùo naùt,

Maét say nhaäp nhoaïng maëc thaây ngöôøi.

Chaåm Haø cöïu höõu

CUÙC MOÄNG

Beân raøo say giaác tieát thu trong,

Traêng ñaáy hay maây haõy ñôïi cuøng.

Hoa böôùm tieân naøo maøng Taát laïi(1)

Naëng theà baïn nhöõng nhôù Ñaøo coâng.

Mô maøng theo nhaïn ñaøn xao xaùc,

Söûng soát thöông saâu tieáng naõo nuøng,

(1) Töùc Trang Chu, ngöôøi ñôøi chieán quoác, laøm laïi ôû Taát vieân, neân ngöôøi ta goïi laø Taát laïi.

- 562 -

Tænh giaác, noãi nieàm ai ñaõ toû?

Coû khoâ khoùi laïnh ngoån ngang loøng!

Tieâu Töông phi töû

TAØN CUÙC

Moùc ñoïng söông rôi luoáng phuõ phaøng,

Cheùn möøng tieåu tuyeát tieát vöøa sang.

Cuoáng vaøng nhaøn nhaït höông thoang thoaûng,

Laù heùo lô thô nhaùnh ngoån ngang.

Traêng xeá nöûa giöôøng saâu rít gioïng,

Maây ñuøn nghìn daëm nhaïn thöa haøng.

Thu sau laïi heïn ta cuøng gaëp,

Taïm bieät xin loøng chôù vaán vöông!

Tieâu Haï khaùch

Moïi ngöôøi xem baøi naøo khen baøi naáy, maõi khoâng döùt lôøi. Lyù

Hoaøn cöôøi noùi:

- Toâi cöù coâng baèng maø bình ra ñaây. Taát caû caùc baøi, baøi naøo cöùng

coù caâu hay, nhöng baøi Vònh cuùc thöù nhaát, baøi Vaán cuùc thöù hai, baøi

Cuùc moäng thöù ba. Ñaàu baøi môùi, thô laøm môùi, töø laïi caøng môùi, neân

phaûi ñeå Tieâu Töông phi töû ñöùng ñaàu. Roài laàn löôït ñeán caùc baøi Traâm

cuùc, Ñoái cuùc, Cung cuùc, Hoïa cuùc, öùc cuùc.

Baûo Ngoïc möøng laém, voã tay noùi:

- Raát laø coâng baèng.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Thô cuûa toâi cuõng khoâng hay laém, vì laét leùo quaù.

Lyù Hoaøn noùi:

- Hay ôû choã laét leùo maø khoâng ra veû röôøm raø vaø truùc traéc.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Cöù toâi xem thì hay nhaát laø caâu Vöôøn chôi chieàu noï nhôù hay

queân, caâu aáy nguï yù “ñaùnh phaán ôû maët sau”. Nguyeân caâu “maét ngaém

- 563 -

caûnh thu saùch quaúng lieàn” ñaõ hay laém. Vì Cung cuùc taû heát roài, khoâng

coøn noùi vaøo ñaâu nöõa, neân phaûi quay laïi nhôù ñeán nhuõng khi chöa beû

caém, yù töù thöïc laø saâu xa.

Lyù Hoaøn cöôøi noùi:

- Vaãn bieát theá, nhöng caùi caâu... treân moâi gioïng ngaùt muøi cuûa coâ

cuõng ñòch ñöôïc caâu aáy roài.

Thaùm Xuaân laïi noùi:

- Duø sao cuõng phaûi chòu thô Haønh Vu quaân laø saâu saéc. Nhöõng chöõ

thu ñaâu nhæ, moäng thaáy chöa thöïc nhö ñaõ veõ ra ñöôïc chöõ öùc.

Baûo Thoa noùi:

- Nhöõng chöõ toùc ngaén moùc giaây... khaên ñaàu höông nhuoäm... cuûa

coâ hình dung töù Traâm cuùc raát maàu nhieäm, khoâng coøn hôû moät chuùt

naøo.

Töông Vaân cöôøi noùi:

- Nhöõng chöõ cuøng ai ñaáy, kheùo chaäm sao laøm cho hoa cuùc khoù maø

traû lôøi ñöôïc.

Lyù Hoaøn cöôøi noùi:

- Neáu vaäy thì nhöõng chöõ buø ñaàu laån thaån... oâm goái ngheâu ngao...

cuõng coù yù khoâng luùc naøo rôøi hoa cuùc ra ñöôïc. Hoa cuùc coù hay, chaéc

cuõng laáy laøm chaùn chöôøng laém.

Moïi ngöôøi nghe vaäy ñeàu cöôøi.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Chuyeán naøy toâi laïi hoûng thi roài. Coù leõ nhöõng chöõ chöøng bao

gioáng, ñaõ maáy nôi, deùp nheï nhaøng ñi, thô run raåy ñoïc ñeàu khoâng phaûi

laø thaêm cuùc vaø caâu nhôù möa ñeâm dính söông sôùm ñeàu khoâng phaûi laø

troàng cuùc hay sao? Nhöng chæ böïc moät noãi laø khoâng baèng ñöôïc nhöõng

caâu traêng roïi treân moâi gioïng ngaùt muøi, oâm goái ngheâu ngao ngaùt

nhöõng höông, vaø toùc ngaén, khaên ñaàu, cuoáng vaøng nhaøn nhaït, laù heùo

lô thô, thu ñaâu nhæ, moäng thaáy chöa ñaáy thoâi.

Laïi noùi:

- Ngaøy mai roãi, toâi seõ laøm ñuû möôøi hai baøi.

Lyù Hoaøn noùi:

- Thô cuûa chuù cuõng hay ñaáy, nhöng khoâng baèng nhöng baøi kia

- 564 -

môùi vaø nhaõ hôn.

Moïi ngöôøi baøn taùn moät luùc, roài ra ngoài quanh vaøo caùi baøn lôùn, laïi

aên moät chaäp thòt cua nöõa.

Baûo Ngoïc cö�n na�øi noùi:

- Hoâm nay caàm caøng cua, thöôûng hoa queá, cuõng phaûi coù thô. Toâi

ñaõ laøm roài, coù ai daùm laøm nöõa khoâng?

Noùi xong, lieàn röûa tay roài caàm buùt vieát.

Moïi ngöôøi xem thaáy:

Döôùi boùng queá, caøng caàm tay,

Ngoâng leân göøng daám chua cay thöôûng traøn.

Vöông toân saün röôïu caøng ham,

Anh chaøng khoâng ruoät, boø ngang ñi ñôøi!

Queân cuûa laïnh, maûi aên hoaøi,

Muøi tanh tay dính röûa roài vaãn tanh.

Ngöôøi ñôøi chæ thích aên saønh,

Kìa Pha tieân(1) cuõng lo quanh suoát ñôøi.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Haïng thô naøy moät luùc toâi laøm traêm baøi cuõng ñöôïc.

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Coâ baây giôø ñaõ heát taøi kieät söùc, khoâng laøm ñöôïc nöõa roài, laïi vaãn

coøn cheâ bai ngöôøi ta.

Ñaïi Ngoïc nghe noùi, khoâng theøm traû lôøi, hôi ngaång coå leân, khe

kheõ ngaâm, roài vieát ngay ra moät baøi.

Moïi ngöôøi xem thaáy:

Giaùo tröôøng giaùp saét coøn ñaây,

Neám muøi treân choã maâm baøy saùng choang.

Ngoïc non ñaày aép ñoâi caøng,

Mai troài ñoû choùi, muøi höông ngaùt löøng.

Ñaãy ñaø taùm veá coøn chaêng,

(1) Ngöôøi ñôøi Toáng, tu luyeät thaønh tieân. Ñôøi sau cuõng coù ngöôøi goïi Toâ Ñoâng Pha laø Pha

Tieân.

- 565 -

Giuùp vui nghìn cheùn, ai naâng ñeán môøi?

Gaëp khi ngon mieäng ñeïp trôøi,

Queá vôøn vaõ gioù, cuùc cöôøi côït söông.

Baûo Ngoïc xem xong, khen laáy khen ñeå. Ñaïi Ngoïc lieàn xeù vaø sai

ngöôøi ñem ñoát ñi, roài cöôøi noùi:

- Baøi cuûa toâi khoâng baèng cuûa anh, ñeå toâi ñoát ñi; baøi cuûa anh hay

ñaáy, hôn caû baøi thô cuùc hoïa vöøa roài, anh neân giöõ laïi ñeå cho moïi ngöôøi

xem.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Toâi cuõng coá gaéng laøm moät baøi, nhöng chöa chaéc ñaõ hay, haõy

vieát ra ñaây laøm troø cöôøi thoâi.

Noùi xong, vieát ra cho moïi ngöôøi xem.

Cheùn môøi döôùi boùng queá ñoàng,

Truøng döông khao haùt, khaép vuøng Tröôøng An,

Treân ñöôøng naøo thaáy doïc ngang,

Khen cheâ chæ thaáy ñen vaøng troâng ra.

Môùi xem boán caâu treân naøy, moïi ngöôøi khen tuyeät. Baûo Ngoïc noùi:

- Maéng moät caùch ñau ñôùn thaät. Thô toâi ñaùng ñoát ñi thoâi.

Roài ñeán boán caâu döôùi:

Röûa tanh röôïu vôùi cuùc xoa,

Muoán phoøng chöùng laïnh thì ta theâm göøng,

Voø doác caïn muøi coøn chaêng?

Beán traêng kia nhöõng luùa löøng muøi thôm.

Moïi ngöôøi xem xong, ñeàu noùi:

Ñaây môùi laø moät baøi thô aên cua tuyeät dieäu! Ñeà muïc nhoû maø nguï yù

lôùn, thöïc laø böïc ñaïi taøi. Nhöng coù ñieàu gì mæa mai ngöôøi ñôøi aùc quaù.

Luùc ñoù thaáy Bình Nhi laïi chaïy vaøo vöôøn, khoâng bieát coù vieäc gì.

o0o

Hoài thöù ba chín

Giaø nhaø queâ hay noùi hueânh hoang

Caäu coù tình cöù tìm ngaønh ngoïn

- 567 -

Moïi ngöôøi thaáy Bình Nhi ñeán, ñeàu hoûi:

- Môï chò ôû nhaø laøm gì maø khoâng thaáy ñeán?

- Môï aáy coù ñöôïc roãi ñaâu? Vì ôû nhaø khoâng coù moùn gì aên ngon, laïi

khoâng theå sang ñaây ñöôïc, neân môï aáy baûo toâi ñeán hoûi xem coù coøn cua

hay khoâng, xin maáy con mang veà nhaø aên.

Töông Vaân noùi:

- Coù nhieàu laém!

Lieàn sai ngöôøi mang caùi laøn ñöïng möôøi con cua lôùn.

Bình Nhi noùi:

- Cho theâm maáy con cua caùi nöõa.

Moïi ngöôøi laïi keùo Bình Nhi ngoài xuoáng. Bình Nhi khoâng chòu

ngoài. Lyù Hoaøn cöôøi noùi:

- Thì cöù ngoài xuoáng ñaõ naøo.

Roài keùo Bình Nhi ngoài xuoáng, roùt moät cheùn röôïu, ñöa leân mieäng

coâ ta. Bình Nhi voäi hôùp moät nguïm, ñònh ñi ngay. Lyù Hoaøn baûo:

- Chöa cho coâ ñi voäi. Coâ môùi chæ bieát coù môï Phöôïng nhaø coâ thoâi

coøn toâi thì coâ khoâng theøm nghe lôøi gì caû.

Lieàn quay baûo boïn baø giaø:

- Haõy mang laøn cua naøy sang bieáu môï Phöôïng, vaø noùi raèng ta coøn

giöõ coâ Bình ôû laïi chôi.

Moät luùc, baø giaø mang caùi laøn veà noùi:

- Môï Hai noùi: caùc môï vaø caùc coâ ñöøng cöôøi, haõy neám moùn naøy ñaõ.

Trong laøn naøy ñöïng baùnh xoáp vaø baùnh cuoán môõ gaø cuûa cuûa baø môï ñöa

sang cho caùc môï vaø caùc coâ aên.

Baø ta laïi ngoaûnh vaøo noùi vôùi Bình Nhi:

- Môï baûo raèng: Sai chò ñi maø chò cöù tham aên, khoâng chòu veà ngay.

Môï laïi daën chò uoáng ít röôïu chöù.

Bình Nhi cöôøi noùi:

- Toâi uoáng nhieàu thì laøm gì toâi!

Vöøa noùi vöøa uoáng röôïu vöøa aên cua. Lyù Hoaøn oâm laáy Bình Nhi,

cöôøi noùi:

- Ñaùng tieác daùng ñieäu maët muõi theá naøy maø soá phaän laïi keùm coûi,

chæ laø ngöôøi haàu haï trong nhaø thoâi! Ngöôøi ngoaøi ai troâng thaáy, chaúng

baûo coâ laø haïng caùc môï, caùc baø.

Bình Nhi vöøa uoáng röôïn vôùi boïn Baûo Thoa, Töông Vaân, vöøa quay

laïi cöôøi noùi:

- Xin môï ñöøng sôø vaøo ngöôøi toâi ñaâm ngöùa ngaùy khoù chòu.

Lyù Hoaøn hoûi:

- AÙi chaø! Ñeo caùi gì maø raén theá naøy?

- Chuøm chìa khoùa ñaáy.

- Coù caùi gì quan heä sôï ngöôøi ta aên troäm maø phaûi ñeo luoân trong

ngöôøi theá? Ngaøy thöôøng toâi vaãn noùi vôùi moïi ngöôøi, coù Ñöôøng Taêng(1)

(1) Töùc Thích Huyeàn Trang, ngöôøi ñôøi Ñöôøng, sang Aán Ñoä laáy kinh. Vua khoâng cho ñi,

oâng ta troán ra cöûa Ngoïc Quan, roài ñeán Thieân Truùc, vaøo chaøo Thöôïng toïa giôùi hieàn.

Ngöôøi cho vaøo nöôùc Chi La. Vua nöôùc aáy caáp cho Ñöôøng Taêng con tuaán maõ chôû kinh veà,

taát caû hôn 600 boä.

- 568 -

ñi laáy kinh, thì phaûi coù con ngöïa traéng chôû kinh; coù Löu Trí Vieãn ra

ñaùnh deïp thieân haï, thì phaûi coù con hoà tinh cho muõ giaùp. Coù môï

Phöôïng thì phaûi coù coâ Bình! Coâ laø chìa khoaù cuûa môï coâ roài, laïi coøn

duøng chìa khoùa naøy laøm gì nöõa?

Bình Nhi cöôøi noùi:

- Môï uoáng röôïu laïi mang toâi ra laøm troø cöôøi.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Môï aáy noùi thöïc ñaáy. Khi chuùng toâi ngoài roãi, thöôøng hay baøn taùn

maáy ngöôøi trong boïn caùc chò, thaáy laø moãi ngöôøi moät veû traêm ngöôøi

chöa choïn ñöôïc moät.

Lyù Hoaøn noùi:

- Vieäc lôùn, vieäc nhoû ñeàu do oâng trôøi ñònh saün caû. Ví nhö beân nhaø

cuï, khoâng coù chò Uyeân Öông thì laøm theá naøo noåi vieäc? Töø baø Hai trôû

xuoáng, coù ai daùm traùi lôøi cuï ñaâu? Theá maø coâ ta laïi daùm caõi laïi, cuï vaãn

chæ nghe coâ ta thoâi. Nhöõng quaàn aùo cuûa cuï khoâng ai nhôù ñöôïc, coâ ta

vaãn nhôù raønh roït. Neáu khoâng coù coâ ta troâng nom, thì khoâng bieát

ngöôøi ta ñaõ löøa gaït maát bao nhieâu roài! Vaû chaêng buïng coâ ta laïi thaúng

thaén, thöôøng hay noùi toát cho ngöôøi, chöù khoâng bao giôø caäy theá khinh

reû moät ai.

Tích Xuaân cöôøi noùi:

- Hoâm noï cuï vöøa noùi, coâ ta coøn hôn chuùng toâi nöõa ñaáy.

Bình Nhi noùi:

- Chò aáy laø ngöôøi toát, chuùng toâi bì theá naøo ñöôïc.

Baûo Ngoïc noùi:

- Chò Thaùi Haø ôû nhaø meï toâi cuõng laø ngöôøi thöïc thaø.

Thaùm Xuaân noùi:

- Beà ngoaøi thì thöïc thaø, theá maø trong buïng laïi bieát suy tính laém

ñaáy. Meï hieàn nhö buït, chaû ñeå yù ñeán vieäc gì, maø coâ ta thì vieäc gì cuõng

bieát, caùi gì cuõng phaûi nhaéc. Cha ôû nhaø cuõng nhö ñi vaéng, baát cöù vieäc

lôùn vieäc nhoû, coâ ta ñeàu bieát heát, neáu meï queân thì sau ñoù coâ ta nhaéc

ngay.

Lyù Hoaøn noùi:

- Coøn noùi gì nöõa.

- 569 -

Roài troû Baûo Ngoïc noùi:

- Chuùng ta haõy xem, trong nhaø chuù Hai ñaây, neáu khoâng coù chò

Taäp Nhaân thì seõ ra sao? Duø thím Phöôïng coù taøi nhö Baù Vöông nöôùc

Sôû(1) cuõng caàn phaûi coù hai caùnh tay ñeå caát caùi vaïc nghìn caân. Khoâng

coù coâ Bình, thì vieäc nhaø thím aáy laøm theá naøo maø troâng nom xueå ñöôïc?

Bình Nhi noùi:

- Luùc tröôùc beân nhaø ñöa sang boán a hoaøn, nhöng ngöôøi cheát,

ngöôøi thì ñi, chæ coøn moät mình toâi boà coâi boà cuùt ôû laïi ñaây thoâi.

Lyù Hoaøn noùi:

- Ñoù laø phuùc cho nhaø coâ, nhöng cuõng laø phuùc cho nhaø thím

Phöôïng. Tröôùc kia caäu Caû nhaø coøn soáng, thì coù thieáu gì ngöôøi haàu?

Caùc coâ thöû xem, toâi coù phaûi laø ngöôøi heïp löôïng khoâng bieát dung keû

döôùi ñaâu? Theá maø ngaøy naøo hoï cuõng cöù toû ra khoâng vöøa yù. Vì theá, khi

caäu aáy maát roài, nhaân thaáy hoï coøn treû tuoåi, toâi ñeàu cho veà caû. Neáu

ñöôïc ngöôøi naøo bieát nghó thuûy chung ôû laïi, thì baây giôø toâi cuõng coøn coù

keû ñôõ chaân ñôõ tay.

Noùi xong, maét Lyù Hoaøn ñoû ngaàu leân.

Moïi ngöôøi ñeàu can:

- Coøn keå ra laøm gì cho ñau loøng! Thoâi chuùng ta ñi veà laø hôn.

Noùi xong, ñeàu ñi röûa tay, roài cuøng nhau sang thaêm Giaû maãu vaø

Vöông phu nhaân. Boïn baø giaø vaø a hoaøn queùt doïn nhaø cöûa, thu xeáp baùt

ñóa. Taäp Nhaân vaø Bình Nhi cuøng ñi ra.

Taäp Nhaân môøi Bình Nhi vaøo nhaø mình uoáng traø. Bình Nhi noùi:

“Khoâng uoáng ñaâu, sau seõ ñeán chôi”. Noùi xong muoán ñi ngay. Taäp

Nhaân lieàn goïi laïi hoûi:

- Taïi sao tieàn löông thaùng naøy, ngay ngöôøi trong nhaø cuï vaø baø

Hai vaãn chöa giaû?

Bình Nhi quay laïi gaàn Taäp Nhaân, thaáy khoâng coù ai, kheõ noùi:

- Thoâi, chò ñöøng hoûi nöõa, chaäm laém laø hai hoâm seõ phaùt thoâi. Tieàn

löông thaùng naøy môï toâi ñaõ chi ra roài, nhöng laïi ñem cho ngöôøi khaùc

vay. Phaûi chôø ñi thu laõi ôû caùc nôi veà ñuû soá roài môùi phaùt. Chò ñöøng

(1) Haïng Voõ nöôùc Sôû, raát khoûe, moät tay nhaác ñöôïc vaïc naëng nghìn caân.

- 570 -

neân noùi cho moät ai bieát nheù!

- Khoâng leõ môï aáy coøn thieáu tieàn tieâu. Sao nôõ ñang taâm laøm nhö

vaäy?

- Maáy naêm nay môï aáy chæ laáy moùn tieàn aáy ra cho vay, maø ñaõ thu

ñöôïc haøng nghìn baïc laõi roài ñaáy.

- Môï chò laáy tieàn löông cuûa chuùng toâi ñem ra cho vay laáy laõi, laøm

chuùng toâi phaûi aên chöïc naèm chôø!

- Sao chò laïi noùi caâu teä baïc theá? Chò maø coøn thieáu tieàn aø?

- Toâi hieän giôø chöa caàn, nhöng muoán saép saün cho moät ngöôøi.

- Chò coù vieäc gì caàn tieâu, thì toâi coù maáy laïng, haõy laáy maø tieâu, sau

naøy tröø tieàn löông cuõng ñöôïc.

- Baây giôø toâi chöa caàn, sau naøy tieâu gì, toâi seõ cho ngöôøi sang vay

chò.

Bình Nhi nhaän lôøi, chaïy veà nhaø khoâng thaáy Phöôïng Thö ñaâu,

chôït thaáy giaø Löu vaø thaèng Baûn laàn tröôùc ñeán xin tieàn ñaõ ngoài ôû nhaø

beân kia roài, laïi coù vôï Tröông Taøi vaø vôï Chu Thuïy ngoài tieáp; coù maáy a

hoaøn ñöùng döôùi ñaát ñöông doác taùo, döa vaø rau ôû tuùi ra. Moïi ngöôøi

thaáy Bình Nhi vaøo, ñeàu ñöùng daäy caû. Giaø Löu vì laàn tröôùc ñeán, ñaõ

bieát Bình Nhi laø ngöôøi theá naøo roài, neân voäi böôùc xuoáng hoûi:

- Coâ vaãn ñöôïc maïnh luoân? Caû nhaø toâi ñeàu göûi lôøi hoûi thaêm coâ. Töø

laâu muoán ñeán thaêm söùc khoûe môï nhaø vaø coâ, nhöng vì baän muøa. Naêm

nay môùi gaët ñöôïc maáy hoäc thoùc, hoa quaû, rau döa ñeàu toát caû. Nhöng

thöù naøy laø cuûa môùi, toâi khoâng daùm mang ñi baùn, choïn thöù ngon ñem

ñeán bieáu môï vaø coâ. Caùc coâ ngaøy naøo cuõng aên chaùn nhöõng ñoà cao löông

myõ vò, giôø neám moùn rau nhaø queâ xem sao. Ñoù laø taám loøng thaønh cuûa

ngöôøi ngheøo chuùng toâi.

Bình Nhi voäi noùi:

- Ña taï loøng baø!
<p>Roài môøi giaø Löu ngoài. Bình Nhi cuõng ngoài xuoáng, laïi môøi thím

Tröông vaø thím Chu cuøng ngoài, vaø sai a hoaøn nhoû ñi pha nöôùc. Vôï

Tröông Taøi vaø vôï Chu Thuïy ñeàu cöôøi noùi:

- Hoâm nay troâng coâ coù veû hoàng haøo töôi tænh, khoùe maét cuõng ñoû

leân.

- 571 -

Bình Nhi cöôøi noùi:

- Phaûi ñaáy! Xöa nay toâi khoâng bieát uoáng röôïu, môï Caû vaø caùc coâ cöù

keùo laïi vaät naøi cho ñöôïc, baát ñaéc dó toâi phaûi uoáng hai cheùn, thaønh ra

ñoû caû maët.

Vôï Tröông Taøi cöôøi noùi:

- Toâi muoán uoáng quaù, laïi chaúng coù ai môøi. Ngaøy mai coù ai môøi coâ,

cho toâi ñi theo vôùi.

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi aàm leân.

Vôï Chu Thuïy noùi:

- Saùng hoâm nay toâi troâng thaáy thöù cua to quaù, chæ hai con laø ñuû

moät caân. Theá maø nhöõng hai ba gioû lôùn, coù nheõ ñeán baûy taùm möôi caân.

Vôï Tröông Taøi noùi:

- Töø treân chí döôùi, ai cuõng aên caû, thì chöøng aáy chöa chaéc ñaõ ñuû.

Bình Nhi noùi:

- ÔÛ ñaâu maø ai cuõng aên. Chaúng qua chæ nhöng ngöôøi coù teân coù tuoåi

môùi ñöôïc aên vaøi con, coøn thì coù ngöôøi vôù ñöôïc, coù ngöôøi khoâng vôù

ñöôïc con naøo.

Giaø Löu noùi:

- Giaù cua naêm nay moãi caân laø naêm phaân, möôøi caân thì phaûi naêm

ñoàng, naêm naêm hai möôi laêm, ba naêm möôøi laêm, laïi theâm röôïu vaø ñoà

aên khaùc nöõa, coäng taát caû ít ra cuõng phaûi hôn hai möôi laïng baïc ñaáy.(1)

A di ñaø phaät! Moùn tieàn naøy, ngöôøi nhaø queâ chuùng toâi coù theå aên

ñöôïc moät naêm!

Bình Nhi hoûi:

- Baø ñaõ ñöôïc gaëp môï aáy chöa?

- Ñaõ gaëp roài, môï aáy baûo toâi haõy chôø ôû ñaây.

Noùi xong, giaø Löu ra ngoaøi cöûa troâng trôøi, noùi:

- Trôøi ñaõ chieàu roài, chuùng toâi xin veà ñaây. Neáu khoâng ra ñöôïc

ngoaøi thaønh, laïi khoán khoù ñaáy!

Vôï Chu Thuïy noùi:

(1) Ñaây laø loái noùi cuûa moät baø giaø nhaø queâ, khoâng bieát caùch tính toaùn theá naøo.

- 572 -

- Ñeå toâi ñi xem hoä baø.

Noùi xong chaïy ñi, moät choác môùi veà, cöôøi noùi:

- Phuùc nhaø baø ñaáy, sao maø hai ngöôøi laïi hôïp duyeân vôùi nhau theá.

Boïn Bình Nhi hoûi: “Theá naøo”. Vôï Chu Thuïy cöôøi noùi:

- Môï Hai ñang haàu cuï, toâi kheõ ñeán trình: “Giaø Löu muoán veà, vì sôï

toái khoâng ra ñöôïc cöûa thaønh”. Môï Hai baûo: “Khen cho baø aáy, ñöôøng

xa theá maø mang ñöôïc nhieàu thöù ñeán bieáu. Baây giôø muoän roài, baûo baø

aáy nguû laïi moät ñeâm, ngaøy mai seõ veà”. Theá khoâng phaûi laø hôïp duyeân

vôùi môï Hai aø? Vieäc aáy ñaõ ñaønh, khoâng ngôø cuï nghe thaáy, lieàn hoûi giaø

Löu laø ai? Môï Hai keå roõ goác tích. Cuï baûo: “Ta muoán noùi chuyeän vôùi

nhöõng ngöôøi giaø caû, baûo baø aáy ñeán ñaây”. Theá khoâng phaûi laø duyeân soá

treân trôøi, khoâng heïn maø gaëp sao?

Vôï Chu Thuïy lieàn giuïc giaø Löu ñi ngay.

Giaø Löu noùi:

- Ngöôøi ngôïm toâi theá naøy, ñeán ñoù sao tieän? Thoâi chò noùi hoä laø toâi

ñaõ veà roài!

Bình Nhi noùi:

- Khoâng vieäc gì ñaâu, baø cöù ñeán, cuï toâi voán meán ngöôøi giaø, thöông

ngöôøi ngheøo, chöù khoâng nhö nhöõng haïng ngöôøi ñieâu traù ñaâu. Baø sôï,

toâi vaø dì Chu seõ ñöa baø ñeán.

Noùi xong, lieàn cuøng vôï Chu Thuïy ñöa giaø Löu sang beân nhaø Giaû

maãu.

Boïn ñaày tôù beù ngoài gaùc ôû cöûa ngoaøi, thaáy Bình Nhi ñeán, ñeàu ñöùng

daäy caû. Coù hai ñöùa chaïy theo Bình Nhi goïi: “Coâ ôi!”

Bình Nhi hoûi:

- Muoán noùi vieäc gì.

- Baây giôø chieàu roài, meï toâi oám, toâi phaûi ñi môøi thaày thuoác, xin coâ

cho toâi nghæ nöûa ngaøy, coù ñöôïc khoâng?

- Chuùng bay gioûi thaät, ñaõ baøn soaïn vôùi nhau roài hay sao? Cöù moãi

ngaøy laø moät ñöùa xin nghæ, khoâng xin pheùp môï, laïi cöù quaáy raày tao.

Hoâm tröôùc thaèng Truï xin ñi, caäu Hai goïi noù khoâng thaáy, tao phaûi noùi

ñôõ, caäu aáy maéng tao che chôû cho noù. Baây giôø maøy cuõng laïi theá aø?

Vôï Chu Thuïy noùi:

- 573 -

- Meï noù oám thaät ñaáy, xin coâ noùi ñôõ, ñeå cho noù veà.

Bình Nhi noùi:

- Ngaøy mai phaûi ñeán sôùm nheù, nghe chöa? Ta coøn caàn ñeán maøy.

Hay laïi nguû cho ñeán khi maët trôøi doïi vaøo ñít roài môùi daãn xaùc ñeán?

Nhaân tieän maøy veà baûo cho thaèng Vöôïng bieát laø môï truyeàn soá tieàn laõi

coøn laïi, ngaøy mai khoâng mang traû, thì môï khoâng theøm laáy nöõa ñaâu!

Ñeå noù tieâu caû.

Thaèng nhoû möøng nhaûy leân, vaâng daï roài ñi.

Bình Nhi ñeán buoàng Giaû maãu, baáy giôø caùc chò em ôû trong vöôøn

Ñaïi Quan ñeàu ñöùng haàu caû ñaáy. Giaø Löu ñi vaøo, thaáy trong nhaø ngöôøi

naøo cuõng ñeo chaâu ngoïc, maëc gaám voùc, loäng laãy nhö hoa, khoâng phaân

bieät ai ra ai nöõa. Chæ thaáy moät vò laõo baø ngoài töïa treân giöôøng, ñaèng

sau coù moät a hoaøn loäng laãy nhö moät myõ nhaân, mình ñaày the luïa,

ñang ngoài haàu boùp chaân. Phöôïng Thö ñang ñöùng beân caïnh cöôøi cöôøi

noùi noùi. Giaø Löu bieát ngay laø Giaû maãu, voäi laïi gaàn laïy maáy laïy, roài

noùi:

- Chuùc laõo thoï tinh maïnh khoûe luoân.

Giaû maãu gaät ñaàu hoûi thaêm, vaø sai vôï Chu Thuïy laáy gheá cho ngoài.

Thaèng Baûn ruït reø, khoâng bieát chaøo hoûi gì caû.

Giaû maãu hoûi:

- Baø naøy, naêm nay baø bao nhieâu tuoåi roài?

Giaø Löu voäi ñöùng daäy thöa:

- Toâi naêm nay baûy möôi laêm tuoåi.

Giaû maãu ngoaûnh vaøo noùi vôùi moïi ngöôøi:

- Nhieàu tuoåi hôn ta theá maø troâng ngöôøi vaãn coøn saéc saûo? Ta ñeán

tuoåi aáy khoâng bieát coøn laøm ñöôïc gì khoâng?

Giaø Löu cöôøi noùi:

- Kieáp chuùng toâi laø kieáp ngöôøi chòu khoå, chòu sôû; coøn cuï sinh ra laø

ñeå höôûng phuùc. Chuùng toâi maø cuõng nhö cuï, thì coâng vieäc ñoàng aùng ai

laøm cho.

- Maét vaø raêng baø coøn khaù khoâng?

- Coøn khaù, nhöng naêm nay caùi raêng beân haøm traùi ñaõ thaáy lung

lay.

- 574 -

- Toâi giaø roài, khoâng laøm gì nöõa; maét môø, tai ñieác, tính laïi hay

queân. Ngay caùc baø laø choã hoï haøng, toâi cuõng khoâng nhôù heát. Moãi khi

baø con ñeán chôi, noùi ra sôï ngöôøi ta cöôøi, toâi cuõng chaû bieát ai vaøo ai,

chaúng qua coù caùi gì aên ñöôïc thì aên vaøi mieáng, roài nguû moät giaác; luùc

naøo buoàn thì chôi ñuøa vôùi con, vôùi chaùu cho qua.

Giaø Löu cöôøi noùi:

- Theá laø cuï coù phuùc ñaáy. Chuùng toâi mong theá cuõng chaúng ñöôïc

- Phuùc gì? chaúng qua laø haïng giaø boû ñi ñaáy thoâi!

Caâu noùi aáy laøm cho moïi ngöôøi cöôøi aàm leân.

Giaû maãu laïi cöôøi noùi:

- Toâi vöøa thaáy chaùu Phöôïng noùi, baø coù mang cho nhieàu thöù rau

döa, toâi ñaõ baûo noù caát ñi roài. Toâi ñang muoán aên rau döa chính trong

vöôøn nhoå ra, chöù mua ôû ngoaøi thì khoâng ñöôïc ngon.

Giaø Löu noùi:

- Ñoù laø vaät nhoû moïn queâ muøa, chaúng qua aên laáy thöù töôi thoâi.

Chuùng toâi chæ muoán aên thòt caù, nhöng chaúng coù maø aên.

Giaû maãu laïi noùi:

- Baây giôø ñaõ nhaän baø con, thì khoâng neân veà khoâng, ñöøng ngaïi gì

caû, haõy ôû laïi chôi vaøi hoâm. ÔÛ ñaây cuõng coù vöôøn, coù hoa quaû, ngaøy mai

baø ñeán neám thöû xem, roài mang veà moät ít, theá môùi laø coù ñi coù laïi chöù.

Phöôïng Thö thaáy Giaû maãu vui veû, lieàn môøi giaø Löu ôû laïi, vaø noùi:

- Nhaø chuùng toâi tuy khoâng roäng baèng vöôøn traïi cuûa baø, nhöng

cuõng coù vaøi gian buoàng ñeå khoâng, baø ôû laïi vaøi hoâm, keå chuyeän môùi

chuyeän cuõ ôû queâ ta cho baø toâi nghe.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Chaùu Phöôïng ñöøng mang baø aáy ra laøm troø cöôøi. Baø aáy laø ngöôøi

nhaø queâ thöïc thaø, khoâng quen loái ñuøa côït cuûa nhaø maøy ñaâu!

Lieàn sai ngöôøi laáy hoa quaû cho thaèng Baûn. Thaèng Baûn thaáy ñoâng

ngöôøi, sôï khoâng daùm aên. Giaû maãu laïi sai ngöôøi cho noù tieàn, baûo boïn

haàu beù ñöa noù ra ngoaøi chôi. Giaø Löu uoáng nöôùc xong, keå nhöõng

chuyeän tai nghe maét thaáy ôû thoân queâ cho Giaû maãu nghe. Giaû maãu

caøng laáy laøm thích.

Ñeán chieàu, Phöôïng Thö sai ngöôøi môøi giaø Löu ñi aên côm. Giaû

- 575 -

maãu laïi choïn vaøi moùn aên cuûa mình, sai ngöôøi ñöa cho giaø Löu.

Phöôïng Thö bieát giaø Löu hôïp tính Giaû maãu, neân aên côm xong laïi baûo

giaø ñeán ngay. Uyeân Öông sai baø giaø ñöa giaø Löu ñi taém röûa, laáy hai

boä quaàn aùo cuûa mình thöôøng maëc ñöa cho giaø thay. Giaø Löu xöa nay

coù ñöôïc thaáy theá naøy bao giôø, voäi thay quaàn aùo, ñeán ngoài tröôùc giöôøng

Giaû maãu, roài laïi moi chuyeän ra noùi. Baáy giôø chò em Baûo Ngoïc ñöông

ngoài caû ñaáy. Hoï xöa nay chöa heà ñöôïc nghe, neân caûm thaáy thay hôn

caû ngöôøi muø keå chuyeän.

Giaø Löu tuy laø ngöôøi nhaø queâ, nhöng cuõng am hieåu ít nhieàu. Vaû

tuoåi ñaõ giaø, troø ñôøi ñaõ töøng traûi, laïi thaáy Giaû maãu vaø ñaùm chò em ñeàu

thích nghe, neân duø heát chuyeän, cuõng vaãn cöù bòa ra ñeå noùi:

- Chuùng toâi ôû nhaø queâ, caøy caáy troàng troït, haøng naêm, haøng ngaøy,

suoát caû boán muøa, daàm möa daõi naéng, coù luùc naøo ñöôïc ngoài roãi ñaâu?

Quanh naêm laáy ñaàu bôø laøm quaùn maùt nghæ ngôi, thì coøn thieáu gì

chuyeän kyø quaëc treân ñôøi! Cuõng nhö muøa ñoâng naêm ngoaùi, tuyeát rôi

roøng raõ maáy ngaøy, maët ñaát ngaäp ñeán ba boán thöôùc. Hoâm aáy toâi daäy

sôùm, chöa ra cöûa, ñaõ nghe thaáy beân ngoaøi coù tieáng ruùt cuûi soät soaït.

Toâi ñoaùn coù ngöôøi aên caép cuûi, nhìn qua cöûa soå, laïi khoâng phaûi laø

ngöôøi trong traïi.

Giaû maãu noùi:

- Chaéc laø ngöôøi qua ñöôøng laïnh quaù, thaáy cuûi chaát ñaáy, ruùt ra ñeå

ñoát chöù gì?

- Khoâng phaûi laø ngöôøi qua ñöôøng, chuyeän theá môùi laï chöù. Cuï thöû

ñoaùn xem laø ai? Nguyeân laø moät coâ gaùi raát ñeïp, ñoä möôøi baûy, möôøi

taùm tuoåi, ñaàu chaûi boùng nhoaùng, maëc aùo ñoû vaø quaàn hoa traéng...

Giaø Löu vöøa noùi ñeán ñaáy, boãng beân ngoaøi coù tieáng oàn aøo laïi coù

ngöôøi noùi:

- Khoâng vieäc gì ñaâu, ñöøng laøm cuï sôï.

Giaû maãu nghe thaáy lieàn hoûi:

- Caùi gì theá?

A hoaøn noùi:

- Chuoàng ngöïa phía nam bò chaùy, nhöng khoâng vieäc gì, ñaõ daäp taét

ñöôïc roài.

- 576 -

Giaû maãu xöa nay vaãn hay nhaùt, lieàn ñöùng daäy vòn vaøo ngöôøi haàu

ñi ra ngoaøi heø xem, thaáy goùc ñoâng nam haõy coøn ngoïn löûa. Giaû maãu sôï

quaù, vöøa nieäm phaät, vöøa sai ngöôøi ñi thaép höông khaán thaàn hoûa. Boïn

Vöông phu nhaân voäi laïi an uûi: “Ñaõ daäp taét ñöôïc roài, xin cuï cöù vaøo”.

Giaû maãu chôø cho löûa taét haún roài, môùi daãn moïi ngöôøi vaøo.

Baûo Ngoïc laïi hoûi giaø Löu:

- Taïi sao coâ gaùi aáy laïi ruùt cuûi trong ñaùm tuyeát, lôõ bò laïnh sinh oám

thì sao?

Giaû maãu noùi:

- Vöøa roài vì caâu chuyeän ruùt cuûi, neân xaûy ra vieäc chaùy, maøy laïi coøn

hoûi laøm gì? Thoâi! Thoâi! Ñöøng nhaéc ñeán nöõa, haõy noùi chuyeän khaùc ñi.

Baûo Ngoïc nghe noùi khoâng vui, nhöng cuõng phaûi thoâi.

Giaø Löu nghó moät luùc, roài noùi:

- Caùi traïi ôû beân ñoâng traïi chuùng toâi coù moät baø cuï giaø ñaõ ngoaøi

chín möôi tuoåi. Ngaøy naøo cuõng aên chay nieäm Phaät. Khoâng ngôø caûm

ñoäng ñeán ñöùc Phaät Quan AÂm, ñeâm veà baùo moäng raèng: “Soá ngöôi ñaùng

phaûi tuyeät töï, nhöng vì ngöôi coù loøng thaønh neân ta ñaõ taâu vôùi ñöùc

Ngoïc Hoaøng cho ngöôi ñöùa chaùu giai”. Cuï giaø aáy chæ coù moät ngöôøi con,

ngöôøi con aáy chæ ñeû coù moät ñöùa chaùu gaùi thoâi. Ngôø ñaâu ñöùa chaùu aáy

ñeán naêm möôøi baûy, möôøi taùm tuoåi thì cheát maát. Baø aáy khoùc loùc khoâng

bieát bao nhieâu maø keå. Veà sau quaû nhieân laïi ñeû ñöôïc moät ñöùa chaùu nöõa.

Baây giôø noù ñaõ möôøi ba, möôøi boán tuoåi, ngöôøi khaùu khænh, thoâng minh,

lanh leï. Nhö theá thì thaàn phaät coù nheõ cuõng coù ñaáy nhæ!

Caâu chuyeän aáy hôïp yù Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân ñeàu thích

nghe caû. Baûo Ngoïc laïi chæ thích chuyeän ruùt cuûi thoâi, neân trong loøng

nghó vô nghó vaån. Thaùm Xuaân lieàn hoûi:

- Hoâm noï coâ Söû ñaõ môøi chuùng ta, baây giôø chuùng ta neân baøn nhau

môû moät cuoäc thi thô, ñeå traû laïi böõa tieäc, vaø cuõng môøi cuï ñeán thöôûng

hoa cuùc moät theå, coù neân khoâng?

Baûo Ngoïc cöôøi noùi:

- Cuï ñaõ baûo phaûi laøm böõa tieäc ñeå môøi laïi coâ Söû vaø cho chuùng ta

ñeán tieáp. Chuùng ta haõy aên tieäc cuûa cuï ñaõ, roài seõ môøi sau cuõng khoâng

muoän.

- 577 -

Thaùm Xuaân noùi:

- Caøng ngaøy trôøi caøng reùt theâm, chöa chaéc cuï ñaõ thích.

Baûo Ngoïc noùi:

- Cuï laïi thích möa, thích tuyeát. Chuùng ta chôø luùc baét ñaàu coù tuyeát,

môøi cuï thöôûng tuyeát chaû hôn ö? Khi ñoù chuùng ta ngaâm thô döôùi tuyeát,

laïi caøng thuù laém.

Ñaïi Ngoïc cöôøi noùi:

- Chuùng ta ngaâm thô döôùi tuyeát ö? Cöù yù toâi, chi baèng kieám moät

boù cuûi roài chuùng ta ruùt cuûi döôùi tuyeát, laïi coøn thuù hôn.

Nghe noùi caâu aáy, boïn Baûo Thoa ñeàu cöôøi. Baûo Ngoïc löôøm Ñaïi

Ngoïc moät caùi, khoâng noùi gì. Moät luùc hoï veà caû, Baûo Ngoïc daét giaø Löu

ra choã vaéng ngöôøi, hoûi kyõ:

- Coâ gaùi aáy laø ai?

Giaø Löu ñaønh phaûi ñaët chuyeän ra noùi:

- ÔÛ ñoài phía baéc beân traïi toâi, coù moät ngoâi mieáu nhoû, khoâng phaûi

laø thôø thaàn phaät naøo caû. Khi tröôùc coù moät oâng giaø naøo aáy...

Giaø Löu noùi ñeán ñaáy, laïi nghó teân tuoåi oâng giaø.

Baûo Ngoïc noùi:

- Khoâng caàn phaûi nhôù teân tuoåi, chæ keå chuyeän laø ñuû.

Giaø Löu noùi:

- OÂng giaø aáy khoâng coù con trai, chi sinh ñöôïc moät coâ gaùi, nghe

ñaâu nhö teân laø coâ Dính Ngoïc, vaên hay chöõ toát; hai vôï choàng oâng giaø

yeâu quyù nhö ngoïc baùu. Thaät laø ñaùng tieác! Coâ gaùi aáy ñeán naêm möôøi

baûy tuoåi thì bò beänh cheát.

Baûo Ngoïc nghe ñeán ñaáy, giaäm chaân thôû daøi, laïi hoûi:

- Theá roài sau naøy vieäc ra laøm sao?

- Vì hai vôï choàng oâng giaø quaù thöông con, môùi laøm moät ngoâi mieáu

ñaép töôïng roài cho ngöôøi ñeøn höông thôø phuïng. Baây giôø laâu ngaøy,

ngöôøi ñaõ cheát, mieáu ñaõ ñoå, vaø töôïng cuõng ñaõ hoùa thaønh yeâu tinh roài.

Baûo Ngoïc lieàn noùi:

- Khoâng phaûi hoùa thaønh yeâu tinh, nhöõng ngöôøi nhö theá khoâng

bao giôø cheát ñaâu.

- 578 -

- A di ñaø phaät! Thaät theá aø? Neáu caäu khoâng noùi, thì toâi cho laø coâ

gaùi aáy ñaõ hoùa thaønh yeâu tinh roài. Coâ ta thöôøng hieän ra ngöôøi, vaøo caùc

thoân caùc traïi chôi. Toâi noùi caùi ngöôøi ruùt cuûi, chính laø coâ gaùi ñaáy.

Ngöôøi trong traïi chuùng toâi ñang baøn nhau ñaäp töôïng, san phaúng mieáu

ñi.

- Khoâng neân. San phaúng mieáu laø toäi to laém ñaáy.

- Caäu noùi toâi môùi hay. Ngaøy mai veà, toâi seõ ngaên hoï ñöøng phaù nöõa.

- Baø toâi vaø meï toâi ñeàu laø ngöôøi töø thieän, taát caû lôùn, beù trong nhaø,

ai cuõng thích laøm vieäc thieän, nhaát laø vieäc xaây ñeàn ñuùc töôïng. Ngaøy

mai toâi seõ laøm moät tôø phaû khuyeán, ñi quyeân hoä baø. Baø seõ laøm baø töø,

tu söûa laïi mieáu, ñaép laïi töôïng. Haøng thaùng, toâi cho baø moät moùn tieàn

ñeøn nhang, nhö theá coù ñöôïc khoâng?

- Neáu ñöôïc theá, toâi nhôø phuùc coâ aáy, cuõng coù ít tieàn tieâu.

Baûo Ngoïc laïi hoûi teân ñaát, teân traïi, ñi laïi xa gaàn, ôû vaøo ñòa phaän

naøo. Giaø Löu thuaän mieäng noùi böøa ra. Baûo Ngoïc tin laø thöïc, veà buoàng

suy nghó suoát ñeâm. Saùng hoâm sau, Baûo Ngoïc cho Dính Yeân maáy traêm

ñoàng tieàn, theo lôøi giaø Löu keå, baûo noù ñi xem tröôùc theá naøo roài seõ veà

trình.

Dính Yeân ñi roài, Baûo Ngoïc baên khoaên chôø maõi khoâng thaáy veà,

noùng ruoät quaù, ñi quanh ñi quaån, cöù nhö kieán boø treân mieäng noài noùng,

maõi ñeán luùc maët trôøi xeá boùng, môùi thaáy Dính Yeân hôùn hôû trôû veà. Baûo

Ngoïc lieàn hoûi:

- Coù tìm thaáy khoâng?

- Caäu nghe khoâng roõ, ñeå chaùu phaûi ñi tìm maõi! Caùi mieáu ôû choã

naøo aáy, chöù khoâng phaûi nhö lôøi caäu ñaõ daën. Chaùu tìm heát caû ngaøy,

khi ñeán caùi ñoài ôû goùc ñoâng baéc, môùi thaáy coù moät ngoâi mieáu ñoå.

Baûo Ngoïc nghe noùi möøng rôõ, lieàn noùi:

- Coù nheõ giaø Löu ñaõ nhieàu tuoåi, neân nhôù nhaàm ñaáy. Maøy thaáy

theá naøo?

- Cöûa mieáu naøy cuõng höôùng veà phía nam, cuõng ñoå naùt caû roøi, chaùu

tìm heát hôi môùi thaáy, chaùu reo leân: “Ñuùng roài”, voäi vaøng ñi vaøo, troâng

thaáy pho töôïng, chaùu sôï quaù, chaïy ra ngay. Pho töôïng aáy troâng heät

nhö ngöôøi soáng vaäy!

- 579 -

Baûo Ngoïc möøng quaù, cöôøi noùi:

- Töôïng aáy hoùa thaønh ngöôøi, taát nhieân laø coù ít nhieàu sinh khí!

Dính Yeân voã tay noùi:

- Coù phaûi coâ gaùi ñaâu! Laø moät vò oân thaàn maët xanh toùc ñoû!

Baûo Ngoïc nghe noùi, quaùt leân moät tieáng:

- Ñoà aên haïi! Coù vieäc aáy maø cuõng khoâng laøm noåi!

Dính Yeân böïc leân, noùi:

- Khoâng bieát caäu xem saùch naøo, hay laø nghe ai noùi baäy, roài tin laø

thöïc, sai chaùu ñi laøm caùi vieäc khoâng ñaâu, roài baûo chaùu laø ñoà aên haïi?

Baûo Ngoïc lieàn voã veà:

- Ñöøng noùng theá, hoâm khaùc roãi, maøy laïi ñi tìm moät löôït nöõa. Neáu

tìm khoâng thaáy, taát nhieân laø hoï noùi doái ta; neáu coù thöïc thì chaû phaûi

maøy laøm ñöôïc moät vieäc aâm ñöùc hay sao? Theá naøo ta cuõng seõ troïng

thöôûng cho.

Chôït ñöùa haàu beù canh cöûa ngoaøi vaøo trình:

- Caùc coâ beân nhaø cuï ñang chôø caäu ôû ngoaøi cöûa ñaáy. Chöa bieát laø

vieäc gì.

o0o

Hoài thöù boán möôi

Vöôøn Ñaïi Quan, Söû thaùi  quaân hai laàn môû tieäc

Gieo suùc saéc, Kim Uyeân Öông ra leänh ñoá thô

- 581 -

Baûo Ngoïc nghe noùi lieàn ra xem, thaáy Hoå Phaùch ñöùng ôû ngoaøi

bình phong noùi:

- Coù vieäc chôø caäu ñaáy. Caäu ra ngay.

Baûo Ngoïc �aên�i leân nhaø treân, thaáy Giaû maãu vaø Vöông phu nhaân

cuøng caùc chò em ñöông baøn chuyeän baøy vieäc môøi laïi Söû Töông Vaân.

Baûo Ngoïc noùi:

- Theo yù chaùu, ñaõ khoâng coù khaùch ngoaøi, thì ñoà aên khoâng caàn

ñònh soá tröôùc, ngaøy thöôøng ai thích aên gì, cöù laøm moùn aáy thoâi, khoâng

caàn phaûi baøy tieäc. Tröôùc maët moãi ngöôøi, ñeå moät caùi kyû cao, ñaët moät

caùi hoäp coù nhieàu ngaên, ñeå moùn aên vaøo ñoù vaø moät caùi bình, ñeå ai naáy

töï roùt röôïu laáy maø uoáng, nhö theá chaúng nhaõ hay sao?

Giaû maãu noùi:

- Phaûi ñaáy.

Lieàn sai ngöôøi truyeàn nhaø beáp: “Ngaøy mai cöù theo soá ngöôøi, choïn

nhöng moùn gì chuùng ta thích aên thì ñaët caû vaøo khay. Böõa côm saùng

cuõng baøy ôû trong vöôøn luoân”.

Khi baøn baïc xong thì trôøi ñaõ toái.

Saùng hoâm sau, khí trôøi trong saùng. Lyù Hoaøn daäy sôùm ñang troâng

nom cho boïn baø giaø vaø ngöôøi haàu queùt tröôùc nhaø cöûa, lau chuøi baøn

gheá, saép saün röôïu cheø, maâm baùt, thì thaáy Phong Nhi daét giaø Löu vaø

thaèng Baûn ñeán noùi:

- Môï Caû baän laém nhæ?

Lyù Hoaøn cöôøi noùi:

- Hoâm qua toâi ñaõ baûo maø! Baø ñöøng voäi, khoâng veà ngay ñöôïc ñaâu!

- Cuï cöù giöõ toâi laïi, cho toâi cuøng vui nhoän moät hoâm.

Phong Nhi mang maáy caùi chìa khoùa lôùn nhoû laïi, noùi:

- Môï toâi baûo, nhöõng kyû cao ôû ngoaøi sôï khoâng ñuû, neân môû cöûa laàu

laáy maáy caùi xuoáng ñeå duøng moät böõa. Nheõ ra môï toâi ñeán laáy thì phaûi,

nhöng ñöông haàu chuyeän baø Hai, vaäy nhôø môï môû cöûa hoä, vaø cho

ngöôøi leân mang xuoáng.

Lyù Hoaøn sai Toá Vaân caàm laáy chìa khoùa laïi sai baø giaø ra goïi maáy

ñöùa haàu nhoû ôû cöûa ngoaøi vaøo. Lyù Hoaøn ñöùng ôû döôùi laàu Ñaïi Quan, sai

ngöôøi leân môû gaùc Xuyeát Caåm, roài boïn haàu nhoû, baø giaø, a hoaøn, chaïy

leân, cöù töøng caùi moät, mang hôn hai möôi caùi xuoáng.

Lyù Hoaøn noùi:

- Phaûi caån thaän ñaáy, ñöøng coù chaïy voäi nhö ma ñuoåi, laøm söùt

nhöõng mieáng goã chaïm troå xung quanh thì khoán ñaáy.

Roài quay laïi giaø Löu, cöôøi noùi:

- Baø thöû treøo leân maø xem.

Giaø Löu khoâng noùi gì, daét ngay thaèng Baûn treøo leân thang, ñi vaøo

trong gaùc, thaáy ñen ngoøm nhöõng bình phong, baøn gheá vaø caùc thöù ñeøn

hoa, maøu saéc choùi loïi, caùi gì cuõng laï maét. Giaø Löu khoâng sao nhaän ra

ñöôïc, luoân mieäng moâ phaät maáy tieáng. Sau ñoù, ñoùng cöûa gaùc laïi, moïi

ngöôøi ñeàu xuoáng. Lyù Hoaøn noùi:

- Phoøng khi cuï cao höùng, neân mang caû thuyeàn nhoû, saøo, cheøo,

maøn xuoáng ñeå saün ñoù.

Moïi ngöôøi vaâng lôøi, laïi môû cöûa gaùc mang caùc thöù xuoáng, roài sai

ñaùm haàu nhoû goïi caùc laùi thuyeàn ra beán, choáng hai caùi thuyeàn veà.

Ñöông luùc nhoän nhaïo, thi Giaû maãu daãn moïi ngöôøi ñeán. Lyù Hoaøn

- 582 -

voäi ra ñoùn, cöôøi noùi:

- Baø cao höùng thaät, baây giôø ñaõ ñeán roài. Chaùu töôûng baø chöa chaûi

ñaàu, vöøa ngaét maáy boâng hoa cuùc ñònh ñöa sang.

Bích Nguyeät böng caùi khay xanh bieác kieåu laù sen ñeán, trong ñöïng

maáy caønh hoa cuùc. Giaû maãu choïn moät caønh cuùc ñoû caøi leân maùi toùc,

quay laïi troâng thaáy giaø Löu, lieàn cöôøi noùi:

- Laïi ñaây maø caøi hoa leân ñaàu.

Noùi chöa döùt lôøi, thì Phöôïng Thö ñaõ keùo giaø Löu ñeán, cöôøi baûo

“Ñeå toâi trang ñieåm cho baø”. Lieàn caàm caû khay hoa caém ngang caém

doïc, loaïn xaï leân ñaàu giaø Löu. Giaû maãu vaø moïi ngöôøi khoâng nhòn cöôøi

ñöôïc. Giaø Löu cuõng cöôøi:

- Khoâng bieát caùi ñaàu toâi ñaõ tu haønh ñöôïc phuùc ñöùc theá naøo maø

giôø ñeïp ñeõ nhö vaäy.

Moïi ngöôøi cöôøi noùi:

- Sao baø khoâng ruùt hoa neùm vaøo maët noù, ñeå noù caém loaïn xaï leân

ñaàu baø nhö con ma giaø aáy.

Giaø Löu cöôøi noùi:

- Toâi tuy giaø, nhöng thôøi treû cuõng coù veû phong löu, cuõng thích hoa

thích phaán, nay haõy ñeå cho baø giaø naøy laøm ñoûm moät tyù!

Hoï vöøa noùi chuyeän vöøa ñi, ñaõ ñeán ñình Thaám Phöông. Boïn a

hoaøn mang caùi neäm gaám raûi leân gheá ôû caïnh lan can. Giaû maãn ngoài

döïa vaøo lan can, baûo giaø Löu ngoài beân caïnh, hoûi:

- Caùi vöôøn naøy coù ñeïp khoâng?

Giaø Löu nieäm Phaät:

- Chuùng toâi ngöôøi nhaø queâ, cöù ñeán cuoái naêm thì ra tænh mua

tranh veà daùn. Luùc roài, caû nhaø xem tranh ñeàu noùi: laøm theá naøo maø

ñöôïc ñi chôi ôû trong böùc veõ naøy, cöù nghó laø böùc veõ chaúng qua baøy ñaët

ra thoâi, chöù coù choã naøo thaät ñeïp nhö theá. Ngôø ñaâu, hoâm nay vaøo ñaây

xem, laïi ñeïp gaáp möôøi böùc veõ! Laøm theá naøo coù ngöôøi veõ cho moät böùc

heät nhö caùi vöôøn naøy, ñeå toâi mang veà nhaø cho moïi ngöôøi xem, thì

cheát cuõng ñaùng ñôøi!

Giaû maãu nghe noùi, chæ vaøo Tích Xuaân, cöôøi noùi:

- Baø xem ñöùa chaùu gaùi toâi bieát veõ ñaáy, ñeå ngaøy mai noù veõ cho baø

- 583 -

moät böùc, coù ñöôïc khoâng?

Giaø Löu nghe noùi, möøng quaù, voäi chaïy laïi oâm laáy Tích Xuaân noùi:

- Coâ ôi! Coâ môùi chöøng aáy tuoåi, maø vöøa xinh ñeïp laïi coù taøi veõ

chaúng phaûi laø thaàn tieân giaùng theá hay sao?

Giaû maãu vaø moïi ngöôøi ñeàu cöôøi. Hoï nghæ moät luùc roài daãn giaø Löu

ñi xem caùc nôi, tröôùc heát laø quaùn Tieâu Töông. Vöøa vaøo ñeán cöûa, thaáy

hai beân ñöôøng truùc ruû röôøm raø, reâu xanh phuû kín, ôû giöõa coù moät con

ñöôøng ñaù nhoû quanh co. Giaø Löu môøi Giaû maãu vaø moïi ngöôøi ñi leân

ñöôøng ñaù, coøn mình thì ñi sang beân meù ñöôøng ñaát. Hoå Phaùch keùo giaø

Löu laïi baûo:

- Baø giaø, baø cöù ñi leân treân naøy, ñi vaøo reâu trôn tröôït ngaõ ñaáy.

Giaø Löu noùi:

- Khoâng vieäc gì, toâi ñi quen roài, caùc coâ cöù ñi leân treân, khoâng thì

giaøy cuûa caùc coâ seõ dính buøn.

Giaø Löu cöù caém ñaàu noùi chuyeän, khoâng ngôø tröôït chaân ngaõ “oaùch”

moät caùi. Moïi ngöôøi ñeàu voã tay cöôøi. Giaû maãu cuõng cöôøi vaø maéng boïn

chuùng:

- Luõ ranh naøy! Khoâng ñôõ baø aáy leân laïi ñöùng maø cöôøi!

Giaø Löu ñaõ boø daäy, cuõng cöôøi theo:

- Vöøa môùi noùi xong, chính mình laïi vaû vaøo mieäng mình.

Giaû maãu hoûi:

- Coù saùi löng khoâng? Baûo a hoaøn noù boùp cho!

- Theá chaû hoùa ra toâi yeáu laém hay sao? Moät ngaøy ít ra cuõng ngaõ

ñeán vaøi laàn. Luùc naøo cuõng phaûi ñaám boùp thì laøm theá naøo ñöôïc!

Töû Quyeân veùn reøm leân, boïn Giaû maãu vaøo ngoài. Ñaïi Ngoïc töï ñi

pha moät cheùn traø, ñeå vaøo caùi khay môøi Giaû maãu uoáng.

Vöông phu nhaân noùi:

- Chuùng toâi khoâng khaùt, coâ ñöøng pha nöõa.

Ñaïi Ngoïc nghe noùi, lieàn sai a hoaøn mang caùi gheá döïa cuûa mình

thöôøng ngoài ôû tröôùc cöûa soå xuoáng, môøi Vöông phu nhaân ngoài. Giaø Löu

troâng thaáy caùi baøn ôû döôùi cöûa soå coù ñeå nghieân buùt, treân tuû laïi coù

nhieàu saùch, lieàn noùi:

- 584 -

- Chaéc laø buoàng ñoïc saùch cuûa caäu naøo ñaây?

Giaû maãu cöôøi, troû vaøo Ñaïi Ngoïc, noùi:

- Chính laø nhaø cuûa con chaùu ngoaïi toâi ñaáy.

Giaø Löu ñeå yù nhìn Ñaïi Ngoïc moät luùc, roài noùi:

- Coù gì laø gioáng buoàng theâu cuûa moät vò tieåu thö ñaâu? So vôùi buoàng

saùch lòch söï nhaát laïi coøn ñeïp hôn!

Giaû maãu hoûi:

- Sao khoâng thaáy Baûo Ngoïc?

Boïn a hoaøn thöa:

- Caäu aáy ñang cheøo thuyeàn ôû hoà.

Giaû maãu noùi:

- Ai saép saün thuyeàn theá?

Lyù Hoaøn thöa:

- Khi môû laàu laáy ñoà xuoáng, chaùu ñoaùn laø baø thích ñi thuyeàn, neân

cuõng saép saün tröôùc.

Giaû maãu muoán noùi nöõa, nhöng coù ngöôøi vaøo trình:

- Coù Tieát phu nhaân ñeán.

Moïi ngöôøi ñöùng caû leân, Tieát phu nhaân ñaõ vaøo ñeán nôi, ngoài xuoáng,

cöôøi noùi:

- Hoâm nay cuï cao höùng quaù, ñaõ ñeán ñaây roài.

Giaû maãu noùi:

- Toâi vöøa noùi ai ñeán chaäm phaûi phaït, theá maø baø dì laïi ñeán chaäm.

Moïi ngöôøi cöôøi noùi moät luùc. Giaû maãu nhaân troâng thaáy böùc maøn

the treo treân cöûa soå ñaõ cuõ, lieàn baûo Vöông phu nhaân:

- Böùc maøn naøy khi môùi treo, troâng ñeïp ñaáy, nhöng ñeå laâu phai

maøu. Ngoaøi saân khoâng coù caây ñaøo caây haïnh naøo, maø truùc ñaõ coù laù

xanh roài. Cöù treo maøn xanh khoâng aên maøu. Ta nhôù nhaø ta coù nhöõng

böùc maøn treo cöûa soå boán naêm maøu kia maø. Ngaøy mai, baûo laáy thay

böùc maøn naøy ñi.

Phöôïng Thö noùi:

- Hoâm noï chaùu môû buoàng kho, thaáy trong hoøm lôùn coù maáy taám

- 585 -

the “thuyeàn döïc”(1): maøu ngaân hoàng, taám thì deät loái hoa chieát chi, taám

thì Löu vaân bieån böùc(2), taám thì baùch ñieäp xuyeân hoa(3), maøu vöøa töôi,

laïi nhaõ, nhuõn nheï. Nhöng khoâng thaáy thöù the nhö baø noùi. Neáu coù thöù

aáy, ñem ra laøm neäm gaám thì chaéc ñeïp laém.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Höø! Ngöôøi ta baûo maøy caùi gì cuõng bieát, caùi gì cuõng töøng traûi caû.

Theá maø ngay thöù the aáy maøy cuõng khoâng nhaän ra ñöôïc, roài laïi coøn

noùi laùo!

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi, nhaân noùi:

- Chò ñaõ töøng traûi ñeán maáy cuõng coøn keùm cuï? Sao cuï khoâng daïy

baûo chò ta ñeå cho chuùng toâi cuõng ñöôïc nghe nhôø?

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Baø ôi. Baø daïy chaùu vôùi!

Giaû maãu cöôøi noùi vôùi Tieát phu nhaân vaø moïi ngöôøi:

- Loaïi the naøy coù töø khi caùc ngöôøi chöa ñeû kia. Chaúng traùch ñöôïc

noù cho laø thöù the “thuyeàn döïc”, vì hai thöù gaàn gioáng nhau. Ai khoâng

bieát thì baûo laø the “thuyeàn döïc”, nhöng teân noù laø “nhuyeãn yeân la”(4)

kia.

Phöôïng Thö noùi:

- Caùi teân aáy cuõng deã nghe. Chaùu ñaõ lôùn baèng naøy roài, keå ra cuõng

ñaõ ñöôïc xem haøng maáy traêm thöù the, nhöng chöa ñöôïc nghe teân aáy

bao giôø.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Maøy ñaõ bao nhieâu tuoåi? Bieát ñöôïc bao nhieâu thöù the? Laïi daùm

noùi laùo! Loaïi nhuyeãn yeân la naøy chæ coù boán maøu: moät laø vuõ quaù thieân

thanh(5), hai laø thu höông saéc(6), ba laø tuøng luïc, boán laø ngaân hoàng.

Neáu ñem ra laøm maøn hay che cöûa soå, troâng xa nhö khoùi muø aáy, cho

(1) The moûng nhö caùnh ve saàu.

(2) Dôi bay theo ñaùm maây.

(3) Traêm con böôùm huùt nhò hoa.

(4) Thöù the meàm vaø moûng nhö laøn khoùi.

(5) Möa taïnh trôøi xanh.

(6) Maøu hoa muøa thu.

- 586 -

neân goïi laø nhuyeãn yeân la. Maøu ngaân hoàng laïi coù teân laø haø aûnh sa(1)

nöõa. Baây giôø ngay the trong noäi phuû nhaø vua thöôøng duøng, cuõng

khoâng coù thöù naøo nhö theá.

Tieát phu nhaân cöôøi noùi:

- Khoâng cöù chò Phöôïng, chính toâi cuõng chöa nghe thaáy bao giôø.

Phöôïng Thö baûo ngöôøi ñi laáy moät taám mang ñeán. Giaû maãu noùi:

- Chính thöù naøy ñaây! Luùc tröôùc chæ ñeå che cöûa soå thoâi, sau chuùng

ta ñem ra laøm chaên, laøm maøn, cuõng thaáy ñeïp. Ngaøy mai laáy maáy taám

ra, ñöa moät taám maøn ngaân hoàng cho noù che cöûa soå.

Phöôïng Thö vaâng lôøi. Moïi ngöôøi taám taéc khen ñeïp. Giaø Löu cuõng

gheù maét vaøo xem, nieäm phaät luoân moàm, noùi:

- Chuùng toâi muoán may quaàn aùo cuõng khoâng coù, nay laïi ñem ra che

cöûa soå, coù ñaùng tieác khoâng?

Giaû maãu noùi:

- Thöù naøy may quaàn aùo khoâng ñeïp.

Phöôïng Thö keùo caùi neïp aùo boâng boïc the maøu ñaïi hoàng ñang maëc

trong mình ra, noùi vôùi Giaû maãu vaø Tieát phu nhaân:

- Thöû xem caùi aùo cuûa chaùu ñaây naøy.

Giaû maãu vaø Tieát phu nhaân ñeàu noùi:

- Haïng naøy toát nhaát ñaáy, ngay nhöõng thöù nhaø vua duøng trong noäi

phuû cuõng khoâng ñeïp baèng.

Phöôïng Thö noùi:

- Taám the moûng naøy coù gì maø laïi baûo laø nhaø vua duøng trong noäi

phuû cuõng khoâng ñeïp baèng.

Giaû maãu noùi:

- Coá tìm xem, may coøn, seõ mang caû ra ñaây, bieáu giaø Löu hai taám.

Coù haïng vuõ quaù thieân thanh, thì laøm cho ta moät caùi maøn treo. Coøn

thöøa ít naøo tìm theâm caùi loùt maø may aùo khoaùc vai cho boïn a hoaøn,

chöù ñeå laâu muïc ra maát.

Phöôïng Thö vaâng lôøi, roài sai ngöôøi caát ñi.

Giaû maãu cöôøi noùi:

(1) Thöù the maøu raùn trôøi.

- 587 -

- ÔÛ ñaây chaät laém, ta ra choã khaùc chôi.

Giaø Löu cöôøi noùi:

- Ngöôøi ta thöôøng noùi “con quan thì ôû nhaø quan”. Hoâm qua thaáy

trong phoøng cuï baøy nhöõng tuû to, hoøm to, baøn to, giöôøng to, troâng thöïc

oai veä. Chæ caùi hoøm coøn to vaø cao hôn gian nhaø cuûa chuùng toâi. Chaúng

traùch ñöôïc, sau nhaø phaûi ñeå caùi thang. Toâi nghó khoâng ai leân buoàng

phôi phoùng ñoà leà, thì ñeå thang ôû ñaáy laøm gì? Sau toâi môùi nghó ra,

chaéc laø ñeå treøo leân môû hoøm laáy ñoà ñaïc. Khoâng coù thang thì leân theá

naøo ñöôïc? Giôø troâng thaáy caùi nhaø nhoû naøy, laïi coøn goïn gaøng hôn. Ñoà

ñaïc ñaày nhaø, caùi gì cuõng ñeïp caû, khoâng bieát nhöõng thöù aáy teân laø gì?

Toâi caøng nhìn, caøng khoâng muoán dôøi chaân khoûi choã naøy!

Phöôïng Thö noùi:

- Coøn choã ñeïp hôn kia, toâi seõ ñöa baø ñi xem moät löôït.

Moïi ngöôøi ra khoûi quaùn Tieâu Töông, troâng xa thaáy moät ñaùm

ngöôøi cheøo thuyeàn ôû giöõa hoà, Giaû maãu noùi:

- Hoï saép saün thuyeàn caû roài, chuùng ta xuoáng chôi moät laùt.

Noùi xong ñi thaúng ñeán beán Luïc Tö ôû Töû Laêng chaâu. Gaàn ñeán nôi,

ñaõ thaáy maáy baø giaø böng ñeán nhöõng khay sôn naêm maøu theáp vaøng.

Phöôïng Thö voäi hoûi Vöông phu nhaân:

- Saùng nay doïn côm ôû ñaâu?

- Hoûi cuï xem ngöôøi baûo ngoài ôû ñaâu thì doïn.

Giaû maãu nghe noùi, quay laïi baûo:

- Choã coâ Ba tieän hôn, cöù doïn côm ôû ñaáy. Chuùng ta seõ ñi thuyeàn

ñeán.

Phöôïng Thö nghe noùi, quay laïi cuøng Lyù Hoaøn, Thaùm Xuaân, Uyeân

Öông vaø Hoå Phaùch daãn nhöõng ngöôøi böng côm ñi theo ñöôøng taét ñeán

Thu Saûng trai, baày baøn aên ôû Hieåu Thuùy ñöôøng. Uyeân Öông cöôøi noùi:

- Ngaøy thöôøng chuùng ta noùi caùc oâng ôû ngoaøi, khi uoáng röôïu aên

côm ñeàu coù ngöôøi giuùp vui. Hoâm nay chuùng ta cuõng coù vò gia khaùch

ñaøn baø ñaáy.

Lyù Hoaøn laø ngöôøi trung haäu, khoâng ñeå yù ñeán caâu noùi aáy. Phöôïng

Thö hieåu ngay laø aùm chæ giaø Löu, lieàn cöôøi noùi:

- Hoâm nay chuùng ta seõ mang baø aáy ra laøm troø cöôøi.

- 588 -

Hai ngöôøi baøn baïc vôùi nhau. Lyù Hoaøn cöôøi baûo:

- Caùc coâ chaúng töû teá tyù naøo caû. Coù phaûi treû con ñaâu maø vaãn hay

ñuøa theá. Coi chöøng cuï maéng cho ñaáy!

Uyeân Öông cöôøi noùi:

- Khoâng vieäc gì ñeán môï, ñaõ coù toâi.

Boïn Giaû maãu ñeán, ai naáy tieän ñaâu ngoài ñaáy. A hoaøn roùt nöôùc traø

ñöa môøi. Moïi ngöôøi uoáng xong, Phöôïng Thö tay caàm caùi khaên coù boïc

maáy ñoâi ñuõa mun bòt baïc, baøy leân caùc baøn. Giaû maãu baûo:

- Mang moät caùi baøn nhoû goã nam laïi ñaây, môøi giaø Löu ngoài caïnh

ta.

Moïi ngöôøi lieàn mang laïi. Phöôïng Thö ñöa maét cho Uyeân Öông.

Uyeân öông keùo giaø Löu ra ngoaøi, kheõ daën maáy caâu, laïi noùi:

- Ñoù laø khuoân pheùp nhaø chuùng toâi, neáu nhaàm thì ngöôøi ta cöôøi

cho ñaáy.

Daën xong veà choã ngoài.

Tieát phu nhaân aên côm roài, xin kieáu, ngoài ra moät beân uoáng nöôùc.

Giaû maãu daãn Baûo Ngoïc, Töông Vaân, Ñaïi Ngoïc vaø Baûo Thoa cuøng

ngoài moät baøn. Vöông phu nhaân daãn ba chò em Ngheânh Xuaân ngoài moät

baøn. Baøn giaø Löu keâ saùt baøn Giaû maãu. Ngaøy thöôøng, Giaû maãu aên côm,

ñeàu coù a hoaøn nhoû ñöùng saün beân caïnh, caàm oáng nhoå, phaát traàn, khaên

tay. Ñuùng ra Uyeân Öông khoâng phaûi laøm nhöõng vieäc aáy, nhöng hoâm

nay cuõng ñeán caàm caùi phaát traàn phe phaåy. Boïn a hoaøn bieát coâ ta

muoán treâu choïc giaø Löu, neân laùnh maët ñi, Uyeân Öông vöøa ñöùng haàu,

vöøa ñöa maét nhìn giaø Löu. Giaø Löu noùi: “Coâ cöù yeân taâm”.

Giaø Löu vaøo choã ngoài, caàm ñuõa leân, nhöng naëng chình chòch,

khoâng vöøa tay. Vì Phöôïng Thö vaø Uyeân Öông ñaõ baøn vôùi nhau töø

tröôùc, laáy rieâng cho giaø Löu moät ñoâi ñuõa ngaø giaø boán caïnh coù bòt vaøng.

Giaø Löu thaáy ñoâi ñuõa, noùi:

- Caùi naïng naøy coøn naëng hôn caû caùi xeûng cuûa nhaø chuùng toâi, theá

naøy thì caàm sao ñöôïc! Moïi ngöôøi nghe vaäy cöôøi aàm leân.

Roài moät ngöôøi ñaøn baø böng moät caùi quaû ñöùng ôû ñaáy, moät a hoaøn

ñeán môû naép, trong coù hai caùi baùt ñoà aên. Lyù Hoaøn böng moät baùt ñaët

leân baøn Giaû maãu. Phöôïng Thö laïi choïn moät baùt tröùng boà caâu ñaët ôû

- 589 -

baøn giaø Löu.

Giaû maãu ôû beân naøy noùi sang: “Xin môøi. Giaø Löu ñöùng daäy noùi to:

- Giaø Löu, giaø Löu, aên khoûe nhö traâu; aên phaøm nhö lôïn khoâng heà

ngaång ñaàu.

Roài baø phuøng maù trôïn maét, chaúng noùi moät caâu. Moïi ngöôøi tröôùc

coøn ngaån ngöôøi ra nhìn, sau treân döôùi ñeàu cöôøi aàm leân. Töông Vaân

khoâng nhòn noåi, cöôøi phì caû côm ôû moàm ra. Ñaïi Ngoïc cöôøi saëc suïa,

guïc xuoáng baøn chæ keâu “uùi chaø!”. Baûo Ngoïc laên vaøo loøng Giaû maãu, Giaû

maãu cöôøi oâm laáy Baûo Ngoïc, goïi “Chaùu cuûa baø ôi!” Vöông phu nhaân

cöôøi troû tay vaøo Phöôïng Thö nhöng khoâng noùi ñöôïc caâu gì. Tieát phu

nhaân khoâng nhòn ñöôïc cöôøi phun caû nöôùc traø ra quaàn Thaùm Xuaân.

Tích Xuaân ñöùng daäy vòn vaøo vuù em, baûo xoa hoä buïng. Khaép xung

quanh ai cuõng laên ra cöôøi, coù ngöôøi leûn ra ngoaøi cöûa, coù ngöôøi nhòn

cöôøi ñi thay quaàn aùo cho caùc coâ. Chæ coù Phöôïng Thö vaø Uyeân Öông

vaãn nhòn cöôøi, luoân mieäng môøi giaø Löu.

Giaø Löu caàm ñuõa, nhöng khoù gaép quaù, laïi noùi:

- Gioáng gaø nhaø naøy ñeïp quaù, ñeû ñöôïc nhöng quaû tröùng nhoû xinh

xaén theá naøy. Kheùo thaät, toâi haõy ñaâm moät quaû ñaõ!

Moïi ngöôøi vöøa ngôùt cöôøi xong, nghe thaáy caâu noùi aáy laïi cöôøi aàm

leân. Giaû maãu cöôøi chaûy caû nöôùc maét, khoâng theå nhòn ñöôïc; Hoå Phaùch

ñöùng ñaèng sau ñaám löng. Giaû maãu cöôøi noùi:

- Chaéc laïi con ranh Phöôïng baøy troø ra ñaây? Töø nay noùi gì thì

cuõng ñöøng tin nöõa.

Giaø Löu ñang khen tröùng gaø nhoû ñeïp, muoán ñaâm moät quaû.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Moãi quaû tröùng gaø moät laïng baïc ñaáy! Baø aên ñi, ñeå nguoäi khoâng

ngon ñaâu.

Giaø Löu giô ñuõa ñònh gaép, nhöng gaép theá naøo ñöôïc? Khua ngaàu

caû baùt leân, maõi môùi gaép leân ñöôïc moät quaû, vöøa môùi ngaång coå ñònh aên,

thì quaû tröùng laïi rôi tuoät xuoáng ñaát maát.

Giaø Löu voäi ñaët ñuõa xuoáng, ñònh laáy tay nhaët, nhöng nhöõng

ngöôøi ñöùng ñaáy ñaõ nhaët ñi roài. Giaø Löu thôû daøi:

- Theá laø maát toi moät laïng baïc.

- 590 -

Moïi ngöôøi khoâng ai ñeå yù ñeán aên, chæ nhìn giaø Löu maø cöôøi. Giaû

maãu noùi:

- Hoâm nay ai mang ñoâi ñuõa ñaáy ra ñaây? Khoâng phaûi môøi khaùch

ngoaøi, baøy tieäc to maø! Thoâi laïi chæ con Phöôïng baøy troø ra ñaây! Khoâng

ñem thay ñoâi khaùc ñi aø!

Nhöõng ngöôøi haàu khoâng ai saép ñoâi ñuõa ngaø naøy caû, chæ coù Phöôïng

Thö vaø Uyeân Öông ñem ra, nay thaáy theá, hoï lieàn caát ñi roài laáy ñoâi

ñuõa goã mun bòt baïc ñeán ñoåi.

Giaø Löu noùi:

- Boû ñuõa vaøng laïi mang ñuõa baïc ñeán, cuõng vaãn khoâng baèng ñuõa

chuùng toâi caàm vöøa tay hôn.

Phöôïng Thö noùi:

- Trong ñoà aên lôõ coù chaát ñoäc, laáy ñuõa baïc thöû thì bieát ngay.

Giaø Löu noùi:

- Trong ñoà aên naøy maø coù ñoäc, thì nhöõng thöù ñoà aên cuûa chuùng toâi

ñeàu laø nhaân ngoân caû! Duø ñoäc cheát ngöôøi toâi cuõng cöù aên.

Giaû maãu thaáy giaø Löu vui veû nhö theá, aên coù veû ngon laønh, lieàn

sai ngöôøi mang nhöõng ñoà aên cuûa mình sang, laïi baûo vuù giaø gaép ñoà aên

vaøo baùt cho thaèng Baûn.

AÊn xong, boïn Giaû maãu vaøo buoàng Thaùm Xuaân noùi chuyeän, ôû ngoaøi

xeáp doïn baøn aên roài laïi baøy moät baøn khaùc. Giaø Löu troâng thaáy Lyù

Hoaøn cuøng Phöôïng Thö ngoài aên, thôû daøi noùi:

- Caùi khaùc khoâng noùi laøm gì, toâi chæ thích caùch laøm vieäc trong

nhaø caùc môï! Chaúng traùch ñöôïc, ngöôøi ta thöôøng noùi: “Leã ôû nhaø quan

ra”.

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Baø ñöøng nghó ngôïi gì nheù, vöøa roài chaúng qua ñeå moïi ngöôøi cuøng

vui ñaáy thoâi.

Noùi chöa döùt lôøi, thì Uyeân Öông chaïy laïi, cöôøi noùi:

- Baø ñöøng giaän, toâi xin loãi baø.

Giaø Löu cöôøi noùi:

- Coâ noùi gì theá? Chuùng ta ñeàu laøm cho cuï vui loøng caû, coù ñieàu gì

ñaùng giaän? Tröôùc coâ daën toâi, toâi cuõng hieåu roài, chaúng qua laøm cho

- 591 -

moïi ngöôøi cuøng vui ñaáy thoâi. Neáu giaän thì toâi ñaõ chaúng noùi.

Uyeân Öông lieàn maéng ngöôøi haàu:

- Taïi sao chöa pha traø cho giaø uoáng?

Giaø Löu voäi noùi:

- Coâ aáy ñaõ pha traø cho toâi uoáng roài. Coâ cöù ñi aên côm ñi.

Phöôïng Thö keùo Uyeân Öông ngoài xuoáng baûo:

- Coâ ngoài ñaây aên vôùi chuùng toâi, ñôõ phaûi phieàn nöõa.

Uyeân Öông ngoài xuoáng, boïn baø giaø laáy theâm baùt ñuõa. Ba ngöôøi

aên xong, giaø Löu cöôøi noùi:

- Toâi thaáy caùc coâ chæ aên coù moät tyù ñaõ xong roài, nhö theá khoâng ñoùi

aø! Chaúng traùch ñöôïc, gioù thoåi moät caùi cuõng ngaõ!

Uyeân Öông hoûi:

- Hoâm nay ñoà aên coøn thöøa nhieàu, hoï ñi ñaâu caû?

Boïn baø giaø noùi:

- Hoï ñeàu chöa veà, coøn ngoài chôø caû ngoaøi kia, ñem phaân phaùt cho

hoï aên.

Uyeân Öông noùi:

- Hoï aên khoâng heát chöøng aáy ñaâu, laáy vaøi moùn mang sang cho

Bình Nhi beân nhaø môï Hai.

Phöôïng Thö noùi:

- Bình Nhi aên côm saùng roài, khoâng caàn phaûi mang cho nöõa.

Uyeân Öông noùi:

- Neáu noù khoâng aên thì cho meøo nhaø môï aên.

Baø giaø choïn hai moùn ñeå vaøo quaû mang sang. Uyeân Öông hoûi:

- Chò Toá Vaân ñi ñaâu?

Lyù Hoaøn noùi:

- Noù ñaõ ngoài aên caû ñaây roài, coøn hoûi laøm gì?

Uyeân Öông noùi:

- Theá thì thoâi.

Phöôïng Thö noùi:

- Taäp Nhaân khoâng ôû ñaây, coâ baûo ngöôøi ñöa hai moùn sang cho coâ

- 592 -

aáy aên.
<p>Uyeân Öông lieàn sai ngöôøi mang sang hai moùn.

Uyeân Öông laïi hoûi boïn baø giaø:

- Caùi quaû ñöïng ñoà aên ñeå laùt nöõa trôû veà uoáng röôïu, ñaõ saép saün

chöa?

- Coù nheõ phaûi chôø moät luùc nöõa.

- Nhanh leân moät tyù.

Baø giaø vaâng lôøi.

Boïn Phöôïng Thö vaøo buoàng Thaùm Xuaân, thaáy caùc chò em ñang

cöôøi ñuøa. Thaùm Xuaân voán thích roäng raõi, ba gian nhaø ôû ñeàu ñeå thoâng

luoân. Giöõa nhaø keâ moät caùi baøn to baèng ñaù Ñaïi Lyù, treân baøn coù caùc

loaïi buùt thieáp cuûa caùi baäc danh nhaân, cuøng maáy chuïc caùi nghieân baùu,

vaø caùc thöù oáng buùt; buùt caém ôû oáng nhö röøng caây. Moät beân baøy caùi loï

söù Nhö Chaâu to baèng caùi ñaáu, caém ñaày hoa cuùc traéng nhö thuûy tinh.

Phía töôøng beân Taây treo moät böùc hoïa “Yeân vuõ ñoà” cuûa Meã Töông

Döông(1).

Hai beân treo hai caâu ñoái, buùt tích cuûa oâng Nhan Loã coâng(2): Phong

löu caûnh ñöôïm maøu maây khoùi, chaát phaùc ngöôøi quen thuù suoái röøng.

Treân aùn ñaët moät caùi ñænh lôùn, treân caùi giaù goã ñaøn tía ôû beân taû ñaët

moät caùi maâm söù lôùn, treân maâm baøy maáy chuïc quaû phaät thuû vaøng töôi;

treân caùi giaù sôn ôû beân höõu treo moät caùi khaùnh Tò Muïc(3) baèng ngoïc

traéng, beân caïnh treo moät caùi duøi nhoû.

Thaèng Baûn ñaõ hôi quen roài, noù ñònh laáy duøi goõ khaùnh, boïn a

hoaøn voäi ngaên laïi. Noù laïi muoán aên phaät thuû, Thaùm Xuaân choïn cho

moät quaû, noùi:

- Ñeå chôi thoâi, khoâng aên ñöôïc.

Troâng thaáy ôû phía ñoâng keâ moät caùi giöôøng cao chaân, treân treo

maøn the maøn xanh coù theâu hoa coû, saâu boï, thaèng Baûn chaïy ñeán xem

(1) Meã Töông Döông teân laø Meã thò, teân chöõ laø Nguyeân Chöông, ngöôøi ñaát Töông Döông,

ñôøi nhaø Toáng. Vaên hay chöõ toát, laïi coù taøi rieâng veà sôn thuûy nhaân vaät, thích chôi ñoà ñaù laï

vaøng quyù. Oâng ñaõ laøm nhöõng boä saùch nhö Baûo taán anh quang taäp, Nhö söû, Hoïa söû,

Nghieân söû.

(2) Töùc Nhan Chaân Khanh (xem chuù thích hoài 37).

(3) Hai khaùnh choàng leân nhau, nhö gioáng caù hai maët ôû beân phaûi.

- 593 -

roài noùi:

- Ñaây laø con caøo caøo, ñaây laø con chaâu chaáu.

Gia�n co� Löu taùt noù moät caùi, maéng:

- Ñoà con nhaø heøn haï! Laøm oàn caû leân! Cho maøy ñeán xem, maøy laïi

daùm hoãn theá aø!

Thaèng Baûn khoùc aàm leân, moïi ngöôøi doã maõi noù môùi nín.

Giaû maãu ñöùng trong maøn cöûa soå nhìn ra saân sau, noùi:

- Caây ngoâ ñoàng ôû theàm ñaèng sau ñeïp nhæ, chæ phaûi toäi nhoû thoâi.

Chôït coù moät côn gioù thoåi qua, vaúng nghe thaáy tieáng ñaøn saùo. Giaû

maãu hoûi:

- Nhaø ai cöôùi vôï ñaáy? ôû ñaây gaàn phoá nhæ?

Vöông phu nhaân noùi:

- ÔÛ ngoaøi phoá thì nghe theá naøo ñöôïc? Ñoù laø möôøi maáy coâ gaùi beù

cuûa chuùng ta ñang taäp ñaøn haùt ñaáy.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Hoï taäp haùt sao khoâng baûo ñeán ñaây maø taäp. Hoï ñöôïc chôi, chuùng

mình ñöôïc vui, chaû hôn ö?

Phöôïng Thö lieàn sai ngöôøi ñi goïi, roài baûo ngöôøi baøy baøn, vaø traûi

thaûm ñoû ra.

Giaû maãu noùi:

- Baøy ôû nhaø thuûy toïa Ngaãu Höông taï, nhôø coù tieáng nöôùc chaûy laïi

caøng vui tai. Choác nöõa chuùng ta seõ uoáng röôïu ôû taàng döôùi Xuyeát Caåm

caùc, vöøa roäng raõi, vöøa nghe ñöôïc gaàn. Moïi ngöôøi ñeàu khen phaûi. Giaû

maãu ngoaûnh veà phía Tieát phu nhaân cöôøi noùi:

- Thoâi chuùng ta ñi chôi, boïn chò em noù khoâng thích ñoâng ngöôøi

ñeán ñaâu, vì sôï baån nhaø. Chuùng ta bieát thöøa ñi roài, haõy ra ngoài thuyeàn

uoáng röôïu ñi.

Moïi ngöôøi ñöùng daäy ñònh ñi ngay. Thaùm Xuaân cöôøi noùi:

- Sao baø laïi noùi theá? Mong baø, cuøng dì vaø meï ñeán ngoài chôi coøn

chöa ñöôïc nöõa laø.

Giaû maãu noùi:

- Con chaùu Ba coøn khaù, chæ coù hai chaùu Ngoïc laø ñaùng gheùt. Choác

- 594 -

nöõa uoáng röôïu say, chuùng ta ñeán nhaø chuùng noù quaáy chôi.

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi aàm leân, roài ñi ra caû. Khoâng maáy choác ñaõ ñeán

beán Haønh Dieäp. Maáy coâ laùi thuyeàn ñöôïc keùn ôû Coâ Toâ veà ñaõ cheøo hai

chieác thuyeàn goã ñöông ñeán. Moïi ngöôøi ñôõ Giaû maãu, Vöông phu nhaân,

giaø Löu, Uyeân Öông vaø Ngoïc Xuyeán leân moät chieác thuyeàn, Lyù Hoaøn

cuõng leân theo. Phöôïng Thö leân ñöùng ôû ñaàu thuyeàn ñònh chôû ñi. Giaû

maãu ôû trong khoang noùi:

- Ñöøng ñuøa nheù! Ñaây khoâng phaûi laø soâng, nhöng cuõng coù choã saâu

ñaáy. Maøy vaøo ngay trong naøy cho tao!

Phöôïng Thö cöôøi noùi:

- Sôï gì! Baø cöù yeân taâm.

Noùi xong, lieán laáy saøo ñaåy ra ñeán giöõa hoà. Thuyeàn nhoû, ngöôøi

nhieàu, Phöôïng Thö thaáy choaùng vaùng, voäi ñöa saøo cho coâ laùi roài ngoài

xuoáng.

Chò em Ngheânh Xuaân cuøng Baûo Ngoïc leân moät chieác thuyeàn khaùc

ñi tôùi, coøn boïn baø giaø, a hoaøn cöù ñi theo doïc bôø soâng.

Baûo Ngoïc noùi:

- Nhöõng laù sen taøn naøy thaät ñaùng gheùt, sao khoâng sai ngöôøi nhaët

heát ñi.

Baûo Thoa cöôøi noùi:

- Maáy laâu nay nhöõng ngöôøi coi vöôøn coù ñöôïc roãi ñaâu, ngaøy naøo

chuùng ta cuõng ñi chôi, hoï coøn thì giôø ñaâu maø ñi nhaët ñöôïc nöõa?

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Xöa nay toâi khoâng thích thô Lyù Nghóa Sôn(1) chæ thích coù moät

caâu cuûa oâng ta laø: Sen taøn nghe roán tieáng möa thu. Baây giôø caùc ngöôøi

laïi khoâng ñeå laïi nhöõng laù sen taøn aø!

Baûo Ngoïc noùi:

- Caâu aáy hay thaät! Töø giôø trôû ñi, chuùng ta khoâng sai ngöôøi nhaët

ñi nöõa.

Moïi ngöôøi ñi ñeán döôùi keânh La Caûng ôû beán Hoa Töï, thaáy boùng

maùt laïnh toaùt ngöôøi, hai beân bôø soâng coû uùa aáu taøn, caøng gôïi tình thu.

(1) Töùc Lyù Thöông AÂn, ngöôøi ñôøi Ñöôøng, coù loái thô chaûi chuoát tình töù.

- 595 -

Giaû maãu thaáy treân bôø coù nhöõng nhaø maùt roäng raõi, lieàn hoûi:

- Ñaây coù phaûi laø nhaø coâ Tieát ñaáy khoâng?

Moïi ngöôøi thöa: “Vaâng”. Giaû maãu baûo ñoã thuyeàn vaøo bôø, theo baäc

ñaù treøo leân, cuøng ñeán Haønh Vu uyeån, thaáy söïc nöùc muøi thôm. Nhöõng

coû laï daây tieân caøng laïnh bao nhieâu, laïi caøng xanh toát baáy nhieâu, noù

ñaõ ra quaû nhö haït ñaäu san hoâ, tróu xuoáng ñaùng yeâu. Vaøo ñeán trong

nhaø, thaáy traéng tinh, khoâng coù moät thöù ñoà chôi naøo caû. Treân aùn chæ

baøy moät caùi loï saønh Chaâu Ñònh, caém vaøi caønh cuùc, cuøng maáy boä saùch,

hoäp traø vaø cheùn traø thoâi; treân giöôøng treo caùi maøn the xanh, chaên

ñeäm thì moäc maïc xueành xoaøng laém.

Giaû maãu than thôû:

- Con beù naøy thöïc thaø quaù! Khoâng baøy bieän gì caû. Tao cuõng

khoâng ñeå yù ñeán. Taát nhieân �nbsp�oà ñaïc cuûa nhaø chaùu khoâng mang ñeán ñaây

ñöôïc, nhöng sao khoâng hoûi dì chaùu ñöa cho maáy thöù maø baøy?

Giaû maãu sai Uyeân Öông veà mang maáy thöù ñoà coå ñeán; laïi maéng

Phöôïng Thö:

- Maøy laø ñoà keo kieät, khoâng mang ñeán ñaây cho em ñöôïc maáy thöù

ñoà chôi.

Vöông phu nhaân vaø Phöôïng Thö ñeàu cöôøi noùi:

- Coâ aáy khoâng thích. Chuùng toâi ñaõ cho mang ñeán, nhöng coâ aáy

ñeàu giaû laïi caû.

Tieát phu nhaân cöôøi noùi:

- Khi noù ôû nhaø cuõng khoâng thích nhöõng ñoà aáy.

Giaû maãu laéc ñaàu noùi:

- Khoâng theå theá ñöôïc. Duø chaùu khoâng muoán baøy veõ, nhöng coù baø

con ñeán chôi thì coi sao ñöôïc; vaû laïi nhaø ôû cuûa caùc coâ maø giaûn dò quaù

cuõng neân kieâng. Caùc coâ maø ôû nhö vaäy thì boïn giaø chuùng ta chæ ñaùng ôû

chuoàng ngöïa thoâi. Caùc ngöôøi thöû xem nhöõng phoøng theâu cuûa caùc tieåu

thö ngaøy tröôùc ôû trong saùch vaø treân saân khaáu, ñeïp ñeõ dieâm duùa bieát

laø nhöôøng naøo. Boïn chò em baây giôø tuy khoâng daùm ví vôùi nhöõng baäc

tieåu thö ngaøy tröôùc, nhöng cuõng khoâng neân xueành xoaøng quaù. Ñoà ñaïc

coù saün caû, taïi sao khoâng ñem baøy? Neáu muoán giaûn dò thì baøy ít ñi

maáy thöù cuõng ñöôïc. Xöa nay ta raát kheùo trang trí nhaø cöûa, baây giôø

- 596 -

giaø roài, khoâng hôi ñaâu nghó ñeán nhöõng vieäc aáy nöõa. Chò em chuùng noù

cuõng neân hoïc caùch trang trí cho ñeïp. Mình maø tuïc, thì duø coù baøy ñoà

ñeïp chaêng nöõa cuõng baèng thöøa. Nhöng ta xem chò em chuùng noù

khoâng phaûi laø boïn tuïc ñaâu. Baây giôø ñeå ta trang trí cho, vöøa ñöôøng

hoaøng laïi thanh nhaõ. Ta coù vaøi thöù cuûa rieâng, giôø vaãn caát ñi khoâng

cho thaèng Baûo troâng thaáy; noù thaáy thì maát toi.

Noùi xong, goïi Uyeân Öông ñeán baûo:

- Maøy veà laáy caùi chaäu caây baèng ñaù, caùi bình phong baèng luïa vaø

caùi ñænh ñaù maøu vaân aùm ñeán ñaây. Cöù baøy ba caùi aáy ôû treân baøn laø ñuû.

Roài vaát caùi maøn naøy ñi, laáy caùi maøn luïa traéng veõ thuûy maïc treo vaøo

ñaáy.

- Nhöng thöù aáy ñeàu caát ôû treân laàu phía ñoâng, khoâng bieát ôû hoøm

naøo, ñeå thö thaû tìm xem, ngaøy mai seõ mang ñeán.

- Hoâm naøo cuõng ñöôïc, nhöng ñöøng coù que�pan>�n.

Giaû maãu ngoài chôi moät luùc roài ñi ñeán döôùi gaùc Xuyeát Caåm. Boïn

con haùt leân chaøo vaø hoûi “Dieãn vôû gì?” Giaû maãu noùi:

- Choïn nhöng vôû naøo caùc em ñaõ ñoùng quen roài thì dieãn.

Boïn con haùt dieãn xong, moïi ngöôøi môùi trôû veà Ngaãu Höông taï.

ôû ñaây Phöôïng Thö ñaõ cho ngöôøi baøy bieän ñaày ñuû. Treân keâ hai caùi

giöôøng, treân giöôøng traûi neäm gaám, tröôùc moãi caùi giöôøng ñeå hai caùi kyû

sôn; caùi chaïm kieåu hoa haûi ñöôøng, caùi kieåu hoa mai, caùi kieåu laù sen,

caùi kieåu hoa quyø; caùi vuoâng, caùi troøn, khoâng caùi naøo gioáng caùi naøo.

Treân kyû ñaàu ñeå moät lö höông vaø moät caùi quaû. Hai caùi giöôøng boán caùi

kyû ôû treân laø choã Giaû maãu vaø Tieát phu nhaân ngoài. Phía döôùi moät caùi

gheá, hai caùi kyû laø choã Vöông phu nhaân ngoài. Coøn thì moãi ngöôøi moät

gheá moät kyû. Beân ñoâng laø choã giaø Löu ngoài, döôùi ñoù laø Vöông phu

nhaân. Beân taây laø Töông Vaân, roài Baûo Thoa, Ñaïi Ngoïc, Ngheânh Xuaân,

Thaùm Xuaân, Tích Xuaân, cöù theo thöù töï maø ngoài, cuoái cuøng laø Baûo

Ngoïc. Hai caùi gheá cuûa Lyù Hoaøn vaø Phöôïng Thö ñeå ôû baäc thöù ba, beân

ngoaøi caùi tuû the ñeå baäc thöù hai. Kieåu kyû theá naøo, kieåu quaû cuõng theá.

Moãi ngöôøi moät bình röôïu nhoû baèng ñoàng ñen chaïm vaø moät caùi cheùn

pha leâ.

Moïi ngöôøi ngoài xong, Giaû maãu cöôøi noùi:

- Tröôùc heát, chuùng ta moãi ngöôøi uoáng hai cheùn. Hoâm nay cöù phaûi

- 597 -

coù “töûu leänh” môùi coù yù nghóa.

Tieát phu nhaân cöôøi noùi:

- Cuï chaéc coù nhieàu töûu leänh hay, caùc chaùu hieåu theá naøo ñöôïc?

Ngöôøi ñònh ñeå cho caùc chaùu say, caùc chaùu xin uoáng theâm maáy cheùn

nöõa.

Giaû maãu cöôøi noùi:

- Dì hoâm nay noùi nhuùn quaù, chaéc laø cheâ toâi giaø roài.

Tieát phu nhaân cöôøi noùi:

- Khoâng phaûi laø noùi nhuùn, sôï khoâng theo noåi leänh, laïi laøm troø

cöôøi thoâi.

Vöông phu nhaân cöôøi noùi:

- Neáu khoâng theo noåi, thì uoáng theâm moät cheùn, say roài ñi nguû,

coøn ai cöôøi chuùng mình vaøo ñaâu?

Tieát phu nhaân gaät ñaàu cöôøi noùi:

- Xin theo leänh. Nhöng cuï phaûi uoáng tröôùc moät cheùn röôïu leänh

môùi ñöôïc.
Giaû maãu cöôøi noùi:

- Ñuùng theá.

Lieàn uoáng moät cheùn.

Phöôïng Thö voäi ñeán cöôøi noùi:

- Ñaõ ra töûu leänh, neân cho Uyeân Öông ñöùng haønh leänh môùi phaûi.

Moïi ngöôøi ñeàu bieát töûu leänh cuûa Giaû maãu laø do Uyeân Öoáng nhaéc

tröôùc, neân khi nghe xong, ñeàu noùi: “Phaûi laém”.

Phöôïng Thö keùo Uyeân öông ñeán. Vöông phu nhaân cöôøi noùi:

- Ñaõ ñöôïc cöû ra haønh leänh, khoâng coù nheõ cöù phaûi ñöùng maõi.

Lieàn quay laïi baûo a hoaøn nhoû: “Laáy moät caùi gheá nhoû ñeå ôû tröôùc

baøn hai môï maøy”.

Uyeân Öông ruït reø, xin pheùp ngoài xuoáng, roài uoáng moät cheùn röôïu,

cöôøi noùi:

- Töûu leänh phaûi nghieâm nhö quaân leänh, khoâng cöù sang heøn, ñeàu

do toâi laøm chuû caû. Traùi lôøi toâi phaûi phaït.

Vöông phu nhaân cöôøi noùi:

- 598 -

- Ñuùng theá, haõy noùi ñi.

Uyeân Öông chöa kòp noùi, giaø Löu ñaõ ñöùng daäy xua tay noùi:

- Ñöøng treâu choïc ngöôøi ta! Toâi ñi veà ñaây.

Moïi ngöôøi ñeàu cöôøi noùi:

- Khoâng theå theá ñöôïc.

Uyeân Öông quaùt sai boïn haàu nhoû ra keùo giaø Löu vaøo gheá. Giaø

Löu keâu leân:

- Thoâi tha cho toâi!

Uyeân Öông noùi:

- Baø coøn noùi nöõa seõ phaûi uoáng moät bình.

Giaø Löu môùi chòu thoâi. Uyeân Öông noùi:

- Baây giôø toâi noùi caùch chôi baèng con baøi. Töø cuï trôû xuoáng ñeán giaø

Löu, ñeàu phaûi theo leänh. Ví duï toâi goïi teân moät phu baøi, toâi seõ taùch

rieâng ba con ra, baét ñaàu noùi con thöù nhaát, roài ñeán con thöù hai. Noùi

ñeán löôït ai, ngöôøi ñoù seõ noùi moät caâu, phaûi ñuùng vaàn. Neáu sai seõ bò

phaït moät cheùn röôïu.

Moïi ngöôøi cöôøi noùi:

- Leänh hay laém, noùi mau ñi.

Uyeân Öông noùi:

- Ñaây coù moät phu baøi. Beân traùi laø quaân thieân.

Giaû maãu noùi: Trôøi xanh ñöùng ôû beân treân.

Moïi ngöôøi noùi: “Hay”.

Uyeân Öông noùi:

- Nguõ luïc ñöùng ôû trung gian.

Giaû maãu noùi:

- Luïc kieàu mai nôû höông traøn thaáu xöông.

- Moät quaân luïc hôïp yeâu.

- Moät vaønh ñoû choùi ñöông treo giöõa trôøi.

- Hôïp thaønh con quyû buø ñaàu.

- Quyû naøy oâm chaët ñuøi sau Chung Quyø.

Moïi ngöôøi cöôøi roä, khen ngôïi. Giaû maãu uoáng moät cheùn.

- 599 -

Uyeân Öông laïi noùi:

- Laïi coù moät phu baøi. Beân traùi quaân ñaïi tröôøng nguõ ñaây.

Tieát phu nhaân noùi:

- Hoa mai tröôùc gioù tung bay töøng chuøm.

- Beân phaûi laø quaân ñaïi nguï tröôøng.

- Thaùng möôøi hai nöùc muøi höông treân ngaøn.

- Giöõa coù quaân taïp thaát ñaây.

- Chöùc Ngöu thaát tòch ñeâm ngaøy gaëp nhau.

- Hai chaøng daïo Nguõ Nhaïc chôi,

- Cuoäc vui tieân caûnh, döôùi ñôøi keùm xa.

Moïi ngöôøi khen hay, roài Tieát phu nhaân cuõng uoáng moät cheùn.

Uyeân Öông laïi noùi:

- Ñaây laø moät phu baøi nöõa. Tröôøng yeâu beân traùi hai vaàn.

Töông Vaân noùi:

- Hai vaàng nhaät nguyeät saùng tröng traàn hoan.

- Tröôøng yeâu beân phaûi laäp loøe.

- Tieáng hoa ruïng xuoáng naøo nghe thaáy gì.

- Giöõa con yeâu töù nöõa ñaây.

- Kìa caây hoàng haïnh töïa maây beân giôøi.

- Hôïp thaønh moät quaû anh ñaøo.

- Vöôøn qua laïi ñeå chim vaøo tha ra.

Noùi xong, Töông Vaân uoáng moät cheùn röôïu.

Uyeân Öông laïi noùi:

- Laïi coù moät phu baøi nöõa. Beân traùi laø quaân tröôøng tam.

Baûo Thoa noùi:

- Moät ñoâi chim yeán keâu ran treân xaø.

- Beân phaûi laø quaân tam tröôøng.

- Gioù ñua thuûy haïnh thoøng loøng daây xanh.

- Giöõa laø tam luïc chín khuyeân.

- Nuùi Tam Sôn ngaû ngoaøi mieàn trôøi xanh.

- Thuyeàn neo daây saét chôi vôi.

- 600 -

- Nôi naøo soùng gioù laø nôi buoàn raàu.

Noùi xong, uoáng moät cheùn.

Uyeân Öông laïi noùi:

- Quaân thieân beân traùi ñaây roài.

Ñaïi Ngoïc noùi:

- Ngaøy vui caùnh ñeïp töï trôøi bieát sao.

Baûo Thoa nghe thaáy caâu aáy, quay laïi nhìn. Ñaïi Ngoïc chæ sôï bò

phaït, neân khoâng ñeå yù.

Uyeân Öông noùi:

- Giöõa bình gaám ñeïp laï luøng.

- Song the naøo thaáy aû Hoàng baùo tin.

- Nhò luïc taùm ñieåm ñeàu nhau.

- Tröôùc saân ngoïc ñieän saép chaàu hai beân.

- Hoïp thaønh laüng haùi hoa röøng.

- Gaùnh hoa thöôïc döôïc thôm löøng gaäy tieân.

Noùi xong uoáng moät cheùn.

Uyeân Öông noùi:

- Beân traùi töù nguõ chín hoa.

Ngheânh Xuaân noùi:

- Hoa ñaøo ñaãm möa maøu caøng thaém.

Moïi ngöôøi cöôøi noùi: Ñaùng phaït! Sai vaàn roài, laïi khoâng ñuùng nghóa.

Ngheânh Xuaân cöôøi, uoáng moät cheùn röôïu phaït.

Nguyeân vì Phöôïng Thö vaø Uyeân Öông ñeàu muoán nghe giaø Löu

noùi ñeå cöôøi, coá yù baûo Ngheânh Xuaân noùi sai ñi. Ñeán löôït Vöông phu

nhaân, thì Uyeân Öông ñoïc giuùp, sau ñeán giaø Löu. Giaø Löu noùi:

- Chuùng toâi ôû nhaø queâ, khi naøo roãi, cuõng thöôøng hoïp maáy ngöôøi

chôi loái naøy, nhöng nghe khoâng hay. Thoâi ñeå toâi thöû noùi xem.

Moïi ngöôøi cöôøi noùi:

- Deã thoâi, baø cöù noùi ñi, khoâng vieäc gì.

Uyeân Öông cöôøi noùi:

- Beân traùi ñaïi töù laø “ngöôøi”.

- 601 -

Giaø Löu nghe roài, nghó maõi môùi noùi:

- Laø ngöôøi nhaø queâ chaêng?

Moïi ngöôøi cöôøi vôõ nhaø.

Giaø Löu cöôøi noùi:

- Chuùng toâi ngöôøi nhaø queâ chaúng qua chæ noùi chuyeän nhaø queâ, caùc

coâ caùc môï ñöøng cöôøi.

Uyeân Öông noùi:

- Giöõa quaân tam töù ñoû xanh.

Giaø Löu noùi:

- Saâu treân ñoáng löûa chaùy thaønh ra tro.

Moïi ngöôøi cöôøi noùi: “Phaûi ñaáy, hôïp vôùi caûnh baø ñaáy”.

Uyeân Öông cöôøi noùi:

- Beân phaûi yeâu töù ñeïp thay.

Giaø Löu noùi:

- Boù kia cuû caûi, boù naøy toûi töôi.

Moïi ngöôøi laïi cöôøi.

Uyeân Öông cöôøi noùi:

- Hôïp vaøo thaønh moät caønh hoa.

Giaø Löu xoa tay ra veû muoán cöôøi nhöng laïi nhòn, roài noùi:

- Ñeán khi hoa ruïng laïi laø quaû döa.

Moïi ngöôøi nghe noùi, khoâng nhòn ñöôïc, ñeàu cöôøi aàm