Nguyễn Hiếu

Hà Nội - Tình Nhân

Thông tin ebook

Tên truyện : Hà Nội - Tình Nhân

Tác giả : Nguyễn Hiếu

Thể loại : Văn học trong nước

-----------------------------------

Nguồn : http://vnthuquan.net

Đánh máy (vnthuquan.net) : Trọng Huân

Chuyển sang ebook (TVE) : santseiya

Ngày hoàn thành : 27/11/2007

Nơi hoàn thành : Hà Nội

http://www.thuvien-ebook.com

Mục Lục

PHẦN I  Những ngày đầu tiên

Chương 1

Chương 2

Chương 3

Chương 4

Chương 5

Chương 6

Chương 7

Chương 8

Chương 9

Chương 10

Chương 11

Chương 12

PHẦN II

Chương 1

Chương 2

Chương 3

Chương 4

Chương 5

Chương 6

Chương 7

Chương 8

Chương 9

Chương 10

Chương 11

Chương 12

PHẦN III

Chương 1

Chương 2

Chương 3

Chương 4

Chương 5

Chương 6

Chương 7

Chương 8

Chương 9

Chương 10

Chương 11

Chương 12

PHẦN IV

Chương 1

Chương 2

Chương 3

Chương 4

Chương 5

Chương 6

Chương 7

Chương 8

Chương 9

Chương 10

Chương 11

Chương 12

Chương 13

Chương 14

PHẦN V

Chương 1

Chương 2

Chương 3

Chương 4

Chương 5

Chương 6

Chương 7

Chương 8

Chương 9

Chương 10

Chương 11

PHẦN I
Những ngày đầu tiên

Chương 1

(Đã trót mang kiếp con người thì phải chịu đa đoan thôi. Trách đất gần, trời xa làm sao được)

Câu nói bất ưng trong dân gian

Lúc bấy giờ mới khoảng xấp xỉ bẩy giờ sáng vào một ngày cuối của những năm đầu thuộc thập kỉ năm mươi của thế kỉ hai mươi. Vào giờ ấy dù có mọi chuyện ly kì, kinh dị nhộn nhạo nhất xẩy ra thì người Hà nội vẫn đang ăn sáng. Gánh phở ở đầu ngõ Tạm Thương của ông mũ phớt dạ đen vẫn đông như mọi khi. Có lẽ gần đủ mọi loại người của đất Hà thành này ngồi, đứng vây quanh gánh phở. Lửa dưới đáy nồi đang vào độ đượm. Mùi phở bay ngào ngạt, quyến rũ. Một lão ăn mày khoác ra ngoài thân hình gầy guộc, cáu bẩn chiếc áo ka ki màu vàng đã quá rách giờ chỉ còn là một mảnh vải xác xơ ngồi co ro đầu ngõ len lén nuốt nước bọt, mắt nhìn chằm chằm vào đứa trẻ rúm ró mặt mùi ngơ ngác, bẩn lem luốc như vừa vục đầu vào thúng đất bột đang húp lấy húp để chút nước còn lại trong bát phở của một cô gái mặt ngoen ngoét, loang lổ lớp phấn chớm mốc. Lão ăn mày quả tình đói lắm rồi. Từ trưa hôm qua đến giờ lão đã kiếm được gì ngoài mấy quả xấu dầm đường của nhà hàng nào đó tráng lọ đổ ngoài bãi rác. Tuy là kiếp ăn mày nhưng lão không thể xàm xỡ như lũ trẻ kia được. Dù sao lão cũng đã có tuổi và bố lão từng là thông phán ở sở dây thép. Nếu phận nhà lão không mỏng. Ân oán giang hồ từ kiếp trước không nặng thì đâu đến nỗi nhà lão bị thằng khốn nạn ấy bỏ bã thuốc phiện vào góc bếp khiến gia đình lão tan tành mỗi người một nơi như thế này, và thân lão khốn khổ, khốn nạn như bây giờ. Thôi cũng là cái số cái má. Chỉ có điều số gì thì số đã là con người, không chả cứ con người mà ngay từ con vật, kể cả con chim bay trên trời, con cá lội dưới nước ông trời đã buộc vào cái tội khốn khổ, giống như cái gông vĩnh cửu truyền kiếp là hết thẩy đều phải ăn. Chao ôi chỉ vì miếng ăn mà con người mới cơ cực và khổ sở làm sao Và cũng chỉ miếng ăn mà người ta lừa đảo thủ đoạn, lá mặt lá trái với nhau. Thằng tây, thằng Tầu đùng đúng súng ông, giáo mác từ tận đẩu tận đẩu cũng mò đến nước này. Đúng là đánh đông, dẹp bắc cũng vì miếng ăn. Chả thế các cụ mới bảo, miếng ăn là miếng nhục là thế. Mà có phải ăn một lúc mà xong đâu. Kẻ giầu thì ba bữa, phận hèn kém thì ít nhất cũng một, hai bữa, hay ít ra cũng phải có cái gì bỏ vào mồm để nhai. Ông giời đã sinh ra cái mồm để nói, để phách lác và cũng để cầu xin, nhưng cũng cái lỗ mồm ấy để tọng vào mọi thứ khả dĩ nuôi sống mà cũng để hành hạ, đầy đoạ người ta. Lão ăn mày đang bần thần vì cái đói hành hạ và cả vì sự nghĩ mông lung thì bất chợt lão giật mình khi nghe thấy tiếng còi rít lên thật to. Thoạt đầu là một tiếng réo vang rồi ngay lập tức lại thêm hai, ba tiếng giật cục nhưng vọt lên thật cao the thé như giọng của con mụ đàn bà gày đét vừa bị ai giật đổ bát cơm sắp đưa đến miệng. Những tiếng còi chưa dứt thì từ giữa phố hàng Gai thình lình có hai gã cảnh sát vàng kệch trong bộ quân phục mới được phát, tuy hai chân guồng rối rít như mắc kẻ mắc phải chứng trúng phong nhưng hai viên cảnh sát gần như là hai vật được nhân đôi từ một vật chủ khi một tay thì vung vẩy làm đà cho thân hình lao lên, một tay thì giơ lên giữ chặt vành mũ. Phía trước hai gã Phu lít cách chừng gần một trăm thước là một gã thanh niên cao dong dỏng. Hình như trên sống mũi của gã lấp lánh cặp kính trong suốt, thứ kính của người mắc chứng cận. Tay thanh niên này mặc áo sợi dệt cổ bẻ, quần soóc trắng-một thứ trang phục đang thịnh hành mà không ngày nào lão ăn mày không nhìn thấy ở những trang thanh niên hay dạo chơi quanh bờ hồ Tây, hồ Hoàn kiếm. Tiếng còi của hai Phú lít vẫn inh ỏi thét lên phá vỡ mọi tiếng động ì ầm nhưng êm ả của buổi sáng phố phường. Nhiều thực khách đang cúi đầu trên bát phở giật mình ngẩng lên, lão ăn mày nghe tiếng còi cũng hoảng hốt không kém. Ngay lúc nãy thôi lão thấy gân cốt lão như nhão ra vì khoang dạ dầy trống rỗng, thì nay tất cả như tan biến, nhanh như bị vật gì nhọn đâm vào mông, lão bật đứng dậy và co đôi giò khẳng khiu của lão vọt lên. Trời ạ, không hiểu sao cứ mỗi bận nghe tiếng còi của Phú lít là lão lại ghê sợ khi nghĩ đến cảnh bố lão bị bắt hồi lão còn nhỏ. Dạo đó lão đang độ tuổi học tam tự kinh chứ mấy. Từ đận đó đến giờ có lẽ phải đến hơn bốn mươi năm. Hai tên lính khố đỏ, tay cầm giáo mũi nhọn hoắt, xốc hai bên nách nhấc thân hình mềm oặt của bố lão lết trên mặt đất. Tiếng còi lanh lảnh này cũng y hệt tiếng còi lão đã nghe thấy trong phiên toà xử bố lão và lời tuyên từ miệng ông quan toà mặt béo phị giống như kẻ bị phù nặng khiến bố lão khuỵ gối, ngã vật ngay sau vành móng ngựa khi nhận rõ hình phạt phải đi đầy cấm cố hai mươi năm ngoài Côn lôn. Lão ăn mày nhấp nhểnh lao đi vun vút. Chẳng cứ lão chạy vì nỗi sợ truyền đời, dai dẳng sinh ra bởi tận mắt chứng kiến nỗi thống khổ của thân sinh mà cả vì nỗi sợ thứ hai từ dạo lão tham gia vào đội quân ăn mày. Đã là kiếp người sống bằng cơm nhặt cơm vãi thì đúng là tối kỵ với Phú lít. Đã ra nhập vào đội quân sống bằng sự rơi vãi hay lòng phúc đức của thiên hạ thì là đứa ăn mày hiền lành, ốm yếu nhất cũng là cái gai trước mắt A giăng. Phố phường là phải sạch sẽ gọn gàng, đến kẻ vứt rách bừa bãi còn bị phạt sặc gạch nữa là lũ ăn mày. Cho là không thiếu đứa què chân, gãy tay nhưng chúng mày còn lê lết hết đầu đường, xó chợ để kiếm ăn được, vậy hà cớ gì cứ nhằm những chỗ đẹp, chỗ sang để chúng mày chường cái thân ghẻ lở, cóc cáy ra để ngửa tay van vỉ nhặt nhạnh miếng ăn làm bẩn mắt thiên hạ, khiến người ta ăn mất ngon. ấy là chưa kể vừa ăn người ta còn lo ngay ngáy vì sợ có đứa nào trong lũ ăn mày ăn nhặt khốn khổ, khốn nạn tuy trông vào sự bố thí của thiên hạ nhưng vẫn nổi lòng tham thó ví, lấy cắp tiền của người ta. Thế thì… Chiếc dùi cui vung lên quật xuống. Chao ôi chiếc dùi cui nặng, cứng là thế mà bổ trúng đầu, trúng vào vai vào cánh tay khẳng khiu, vào ống đồng tong teo thì chịu sao được. Thôi cứ tốt nhất còn chút sức lực nào mà gặp Phu lít thì cứ nhanh chân mà biến khỏi tầm mắt của họ là tốt nhất. Còn cứ ngồi lỳ ở đó thì rủi nhất là bị hót lên xe bịt bùng, rồi đưa về bóp nhốt trong phòng kín bưng, hôi như hố xí để lăn lóc vài đêm giữa bầy chuột và đàn muỗi đói. Không phải đầu cũng phải tai. Lão ăn mày vừa chạy vừa nghĩ. Chạy một lúc lão thấy gã thanh niên đang chạy bỗng thoắt một cái thật nhanh rẽ sang phố Hàng Trống, lão cũng thuận đà lao theo. Tiếng còi đôi của hai gã phu lít vẫn lảnh lót réo vang. Người đang đạp xe đạp trên đường, kẻ đang đi bộ trên hè, và cả những người đang lúi húi kéo cửa nhà hàng chuẩn bị cho một ngày buôn bán mới cũng dừng tay nhìn ra. Thấy gã thanh niên rẽ ngoặt lão ăn mày cũng thuận đà đảo chân luôn, nhưng thật bất ngờ bàn chân phải của lão vấp mạnh một cái vào vật gì đó cứng và tù. Lão thấy mắt lão như hoa lên và ngay lập tức lão ngã quay lơ. Rồi như một phản xạ có từ hồi cha sinh mẹ đẻ lão giơ hai tay lên ôm đầu để tránh cây dùi cui dáng xuống. Ngay lúc đó gã cảnh sát chạy trước thấy lão ăn mày ngã quay lơ định nhảy qua nhưng bất ngờ vấp phải một chân của lão giơ lên, gã cảnh sát ngã sóng xoài làm mấy người đang dừng trên hè, giữa phố đang chăm chắm theo dõi cuộc rượt đuổi nhất loạt giơ tay lên bịt chặt miệng để cười. Gã cảnh sát hình như có vẻ đau, chống tay vào đầu gối mặt mũi nhăn nhó, miệng vừa lầm bầm câu chửi quen thuộc của làng cảnh sát "mẹc xà lù"vừa cố đứng dậy, khập khiễng chạy tiếp nhưng đôi chân không còn nghe theo cái đầu của y nữa. Y khom lưng ngoáy cổ lại. Gã cảnh sát thứ hai vừa chạy đến thấy thế giơ tay định xốc đồng đội lên thì cảnh sát thứ nhất chỉ tay về phía người thanh niên đã mất hút từ bao giờ sau chỗ ngoặt của khu nhà phố Nhà Chung. Hai gã cảnh sát bíu ríu vào nhau và chợt nhận ra lão ăn mày đang nằm chỏng chơ là nguyên nhân khiến hai gã mất mồi. Hai gã gần như đồng thanh gầm lên một tiếng thật to như để ra oai cũng là để làm đà, rồi cúi xuống xốc nách lão ăn mày đứng lên. Cả ba người khập khễnh đi ngược lại chiều vừa chạy đến. Trong lúc đó, gã thanh niên bị đuổi tên Phong từ góc giao nhau của hai toà nhà cũ kĩ tường loang lổ những vệt nước mưa đọng lại từ bao giờ vừa thở hổn hển vừa đưa mắt nhìn ra. Gã giật mình nhận ra một bà sơ trẻ có đôi mắt trong veo chớp chớp dưới hàng mi cong và dầy trên khuôn mặt có một vết giám nhạt ngay phía cánh mũi trái. Thân hình dong dỏng, gọn gàng của bà sơ được phủ trong chiếc áo dài đen càng tạo thêm vẻ óng ả của bà. Bà sơ đi lại gần và nhíu mắt lại khi nhìn thấy chàng thanh niên. Bà đưa tay vẫy vẫy khẽ cho Phong lại gần rồi nói nhỏ, giọng bà êm nhẹ du dương như hát "trốn cảnh sát hả, vào đây đã, đừng sợ. Chúa lòng lành vô hạn". Phong len lén nhìn trước nhìn sau rồi bước theo. Hai người đi vào một cái ngõ bé xíu, quanh co được khuôn lại bằng hai bức tường nhà cao vút. Thoang thoảng trong tiếng gió và tiếng phố phường náo nhiệt đã lùi xa chỉ còn lại điệp khúc ì ầm là tiếng đàn ắc mô ni um vọng lên cùng tiếng hát đồng thanh lanh lảnh của đám trẻ nhỏ trong lớp đồng ca ấu trĩ. Bà sơ hình như hơi tủm tỉm cười. Đôi mắt như đọng nước long lanh cố dấu dưới chiếc khăn mỏ quạ viền một đường trắng dường như để điểm xuyết cho làn da mịn màng, trắng xanh của người trùm nó. "Vào đi". Hình như bà sơ khẽ dục Phong. Gã thanh niên sau một thoáng ngần ngừ bèn theo chân bước vào. Vừa ngước mắt lên, Phong suýt kêu to khi nhận ra gian phòng gã tình cờ biết được, trông bề ngoài thì chỉ như một căn phòng nhỏ, và ngay trong lúc ngắm nhìn gian phòng thì cũng chỉ một thoáng sau nhờ có những tiếng động của đám trẻ đang nô đùa cùng tiếng cót két của bánh xe và tiếng rao của tay tầu lai đẩy chiếc xe hình như chữ nhật mà xung quanh thành xe vẽ đủ thứ hình thú vật và những người đang đấu võ Sơn Đông để hút đám khách trẻ con hiếu kì. Trên mặt bệ gỗ chiếc xe có khoét những chiếc lỗ để đặt những chiếc lọ thuỷ tinh đựng các loại quả ngâm như như chanh, khế, xấu dầm, táo… những món ăn luôn luôn hấp dẫn đám học sinh đã giúp Phong nhận ra căn phòng này dính với bức tường có con đường nhỏ kề liền khoảng sân nhà thờ rộng mênh mông có hàng rào sắt vây quanh bức tượng Đức mẹ bế chúa hài đồng. Thật khó có người nào biết rằng chỉ ngay sau bức tường ngăn nhà thờ với khu nhà chung lại có gian phòng rộng như thế. Phong đảo mắt khắp gian phòng và nhận ra những hàng ghế và bàn gỗ đã lên men đen bóng vì tháng năm, dường như hằn rõ dấu vết những cặp đầu gối quì lạy của nhiều thế hệ. Hỏm sâu trên cao của bức tường phía trước là bức tượng Đức mẹ đầu ngẹo hơi quá xuống đôi vai gầy của bà kề liền bên mái đầu nhỏ bé của chúa con khiến bà có vẻ buồn bã và sầu não của người mẹ nghèo chịu đựng quá nhiều sự sầu khổ trên đời. Đây chính là nơi dành làm phòng của nhà nguyện hai buổi trong ngày. Bà sơ bất ngờ tiến sát bên Phong nói khẽ nhưng giọng đầy tự tin"rồi mẹ sẽ cho gọi người nhà con đến". "Sao ạ?". Phong dường như không tin vào tai mình. Gã cũng thì thào hỏi lại. Nhưng ngay lập tức bà sơ trẻ đã biến đi lập tức sau hàng cửa gỗ nặng nề như có phép lạ. Phong uể oải ngồi xuống đầu hàng ghế thứ ba, trán nhíu lại nghĩ ngợi. Đúng là nhờ có lão ăn mày già nua tự nhiên ngã lăn quay như một vị cứu tinh của định mệnh để ngáng ngang đường chạy của tay cảnh sát sắp đuổi kịp, rồi đến cái vẫy của bàn tay mềm dịu của bà sơ hiện ra đúng lúc như thêm một sự sắp xếp của số phận chứ mọi sự cứ bình thì xẩy ra thì làm sao anh thoát được hai tên cảnh sát đang đuổi theo. Nếu hai người xa lạ đó không tình cờ hiện ra như hai vị cứu tinh thì chẳng chóng thì chầy Phong sẽ bị hai viên cảnh sát đuổi kịp. Bởi cho dù đang là ở độ tuổi thanh niên nhưng Phong lại chỉ ưa đọc sách, ngồi nhâm nhi cà phê, hay trà mỗi buổi sáng như một tay đàn ông từng trải đã quá mệt mỏi trong đời, chứ anh tịnh không một chút thích thú gì những trò chơi thể thao gắn với tuổi trẻ. Những thú chơi mà Long tay bạn thân nhất của anh luôn luôn mất không ít thời gian trong ngày để tham gia. Khi thì cầu lông, lúc thì te nít hoặc cả thân mình hiện ra rùng trục với tấm may ô và chiếc quần đùi cùng bạn bè chạy lăng xăng đuổi theo theo quả bóng da trong sân Măng danh. Vân - cô em ruột liền kề của Phong mỗi khi nhắc đến chuyện này đều băn khoăn không hiểu sao anh mình lại sống già nua như vậy và cô khuyên Phong nên sắp xếp thời gian để làm sao giảm bớt sự trầm tư sau ấm chè, tách cà phê, những cuốn sách hay tờ báo để theo anh Long tập tành. Con bé bảo. Trong cuộc đời tuổi thanh niên chỉ có một lần, làm sao đừng để phí nó vào những việc mà khi nào luống tuổi người ta mới nên làm. Vân, cô em của Phong cũng lấy làm lạ không hiểu có nguyên nhân nào mà hai người hoàn toàn khác biệt nhau lớn như tôn giáo đến các sở thích, thói quen trong thú ăn uống, vui chơi như vậy lại có thể là đôi ban thân gắn chặt với nhau đến độ ngày nào cũng phải tìm cách gặp nhau dăm ba phút như một cặp tình nhân. Chà thật bất hạnh khi hai gã phu lít đuổi kịp anh, vòng khoá số tám lạnh ngắt bập vào tay anh. Nếu nỗi bất hạnh đó xẩy ra thì chắc chắn chỉ trong vòng trên dưới một ngày, bất chấp sức khoẻ của Phong đảm bảo hay không. Chắc chắn những gã cảnh sát cần mẫn của nhà nước cũng chẳng có thời gian lại càng không bao giờ để tâm vì sự ý nhị nào để tìm hiểu những tiếng ho khúc khắc bật ra từ cổ Phong. Một hiện tượng bất thường về sức khoẻ của anh mới xuất hiện từ đầu mùa thu vừa rồi đã chớm làm anh lo lắng. Họ sẽ dồn anh vào một trại lính cùng đám trai tráng bắt được. Ngay lập tức họ bắt anh trút bỏ bộ quần áo anh đang mặc để thay vào bộ quân phục nhà binh may bằng thứ vải ka ki vằn vện cứng cành cành mà anh từng trông thấy trên tấm hình trong bức tranh cổ động đợt tổng động viên treo ràn rạt trên những hàng cột điện dọc theo các dẫy phố vẽ tên lính cao lớn chân co chân duỗi thẳng, tay cầm súng gắn lưỡi lê, đầu đội mũ sắt, mặt hầm hầm như kẻ sát nhân như đang chuẩn bị lao vào kẻ thù vô hình trước mặt. Ngồi hình như chưa được dăm phút, Phong cảm bắt đầu cảm thấy bắp chân bắt đầu râm rẩm đau và kèm theo là cổ khô chạt lại. Giá bây giờ anh có được cốc nước mát kèm một chút đá. Hay là cốc nước gạo hay nước cam thì càng tốt. Điều này thật viển vông giống như trường hợp hai tên cảnh sát đuổi kịp mình nhưng rồi qua vài câu trò chuyện bằng tiếng Pháp hay tiếng Việt cũng được họ lại bắt tay rồi thả anh ra vì biết rõ tình trạng sức khoẻ của anh không đảm bảo cho sự tập tành vất vả khi ra nhập quân ngũ. Thật là đúng là thứ chuyện trời biển mà Phong tự nghĩ ra bởi vì mấy hôm nay đọc nhật trình nên anh biết rất rõ. Tại mặt trận Điên biên đâu như ở mạn Lai châu thì phải, người Pháp đang thua to. Việt Minh đang trên thế thắng. Hình như đây là trận đánh lớn cuối cùng để quyết định số phận của người Pháp ở lại chốn Đông Dương này. Pháp thắng thì chả nói làm gì. Tất cả sẽ y nguyên như hàng trăm năm này từ thời ông rồi đến ba của Phong. Người Việt hẳn hoi nhưng lại đi chào cờ ba sọc của người Pháp, và thỉnh thoảng người ta lại nói về ông Quốc trưởng ăn chơi đã từng là vị vua cuối cùng từng bị Việt manh truất ngôi, rồi để giữ chút sỹ diện cuối cùng ông ta cũng ra điều chân thành nói "làm dân một nước độc lập hơn làm vua một nước nô lệ". Thế mới biết cái lưỡi của con người mềm mại thật. Người ta dùng nó để muốn nói thế nào cùng được, chỉ có điều đó là những lời chân thành hay giả dối. Nhưng nếu Việt minh thắng trên chiến trường Điện biên phủ thì chắc chắc mọi sự của cuộc sống, của xã hội này sẽ thay đổi tận gốc rễ. Người Pháp thua tức là hiệp định Giơne sẽ được kí. Các đoàn thương thảo đã tề tựu sẵn trên bàn hội nghị để chờ tiếng súng cuối cùng im lặng trên chiến trường. Mấy ngày hôm nay đọc tờ nhật trình nào ở Hà thành này đều thấy đăng tải rành rành nhận định cho rằng hiệp định này lại rất có lợi cho chính phủ trong rừng của ông Hồ Chí Minh. Người Pháp không bao giờ muốn thế. Hàng thế kỉ đến khai phá đất này, những đồng điền cao su, cà phê trên núi rừng Tây nguyên. Các tuyến xe lửa Hà nội đi Sài Gòn và từ Sài Gòn đi Nam vang. Còn ở ngay Hà nội này, những nhà dây thép, năm đường tầu điện nối năm cửa ô, nhà máy điện Yên phụ, cầu Long Biên uốn lượn trùng điệp qua sông Nhị hà, nhà hát lớn đã từng vang lên những tiếng đàn dương cầm và những khúc hát Frăngce, cả dẫy phố Tràng Tiền, vườn hoa Con cóc, vườn hoa chí Linh, rồi khu đấu xảo từng đón mọi kì nhân, dị thảo của đại Pháp và của thế giới. Ngay cả thú uống cà phê của không ít đàn ông thanh niên Việt nam bị mê hoặc giống như sự mê hoặc của cây kem đối với trẻ con của Hà nội. Rồi một thứ nữa chỉ từ khi người Pháp vào người Hà nội mới biết và dần dân thích đó là xem hát bóng tức là xi nê ma. Người lớn thì vào rạp còn trẻ con thì chúi mũi vào thùng để hồi hộp theo dõi anh chàng Tác Jăng sống trong rừng, bị cá sấu đuổi. Rồi bao trùm lên và xem ra có vẻ bổ xung thêm vì phù hợp với dân Thăng Long này đó là lối sống văn minh, hào hoa của người Pháp từ cách dùng mùi xoa, đến cái bắt tay, lời xin lỗi của mấy gã công tử thượng lưu cũng đều do người Pháp truyền sang. Con người ta thích biến động, đổi mới nhưng cũng ngại phải tiếp xúc với cái gì lạ lẫm bởi trí óc con người luôn luôn tạo ra những nếp nhăn trong bộ não. Những nếp nhăn ấy là dấu ấn lập đi lập lại của những thói quen. Có lẽ vì thế không ít người rất ngại sự xa lạ nếu không vì những o ép, bức bách. Nhưng cuộc đời muốn tồn tại, phát triển thì phải biến động, chuyển đổi. Nhưng người Pháp trong lĩnh vực này không muốn vậy, không chỉ vì họ vốn nổi tiếng là dân tộc bảo thủ có lẽ chỉ kém người Anh mà cái chính là quyền lợi trên xứ sở này còn quá nhiều thứ gắn với họ hàng chục thế hệ nay. Trong đầu người Pháp đã quá quen với khái niệm Việt nam này là xứ An nam thuộc đất đô hộ của mẫu quốc Pháp. Vì vậy họ phải tìm cách hà hơi tiếp sức và động viên quân đội của họ để tạo ra chiến thắng có lợi cho người Pháp. Chẳng thế mà để kích thích đại tá Đờ cát cùng đoàn quân hùng mạnh nhưng đang bị xa lầy trên núi rừng Điện Biên, chính phủ Pháp đã vội vàng bất chấp mọi điều luật, sự khen thưởng và trừng phạt của quân đội Pháp từng nổi tiếng nghiêm minh từ thời tướng Nã phá Luân để gấp rút thì thụt phong tướng vượt thời hạn cho Đờ cát. Quân hàm thiếu tướng không thể trao thẳng cho Đờ cát giữa tiếng kèn đồng vang lừng với khung cảnh nghiêm trang, hùng tráng ở một quảng trường hay giữa gian phòng tráng lệ sáng bừng ánh điện toả ra từ những chùm đèn pha lê đầy ắp những ông tướng râu bôi sáp vểnh ngược, dây kim tuyến óng ánh trên ngù vai, và huân chương Bội tinh lấp lánh trên ngực áo cùng những bà đầm mệnh phụ phu nhân xinh đẹp xúng xính và kiêu kì trong những bộ áo váy lướt thướt và những bờ vai trắng muốt như vai những pho tượng thạch cao đặt ở bảo tàng Luvrơ. Họ đành phải áp dụng cách làm quá lúi xùi là cho cặp quân hàm thiếu tướng oai phong là vậy vào chiếc hộp để thả dù liều xuống cứ điểm Điện biên.

- Anh chờ lâu chưa?
Dòng suy nghĩ của Phong đứt đoạn vì tiếng nói thanh thanh cố ghìm cho nhỏ lại và sau đó là tiếng cười trong trẻo. Anh ngẩng đầu lên và nhận ra Vân, em gái anh đang lách từ cánh cửa mở hơi hé bước vào.
- Khi cô sơ Mariana đến nhà báo cho thì may quá em gặp cô ngay cửa sau. Nếu không về kịp mà cô sơ lại báo cho me biết thì me lại sợ chết khiếp lên. Rồi có khi chỉ vì quá sợ me làm lộ hết chuyện. Thôi thế được rồi. à còn chuyện này nữa, anh vừa đi thì anh Long cũng đến tìm anh. Anh cứ ngồi lì trong nhà ta từ lúc đó đến giờ.
Sao cô sơ lại biết nhà ta?
- Anh chóng quên thật đấy. Cô ấy chính là cái Liễu ở đầu Phố Tràng thi nhà nó đối diện với nhà Gô đa ngay bên đường tầu điện. Em lộ cho anh một chuyện cực kì bí mật nhé. Đã có thời gian nó thích anh lắm đấy
- Em đừng nói linh tinh nữa. Nếu đúng vậy thì anh nhận ra Liễu rồi, nhưng sao cô ấy lại đi tu thế nhỉ? Người đẹp như thế.
- Chuyện dài lắm. Nhưng chung qui lại tất cả chỉ vì bọn đàn ông các anh đấy. Nó lại tuổi sửu giống em. Tuổi ấy em nghe thấy bảo vất vả lắm. Em cùng tuổi nó sau này chả biết thế nào chứ bây giờ thì chưa thấy gì cả. Nhưng mà thôi để khi khác. Bây giờ em chỉ biết anh nhanh chóng đi ra cổng sau, sau đó có xe đưa anh lên Nhật Tân cùng anh Long.
Đúng thế chứ?
- Anh Long bảo em nhắn với anh thế. Anh Long cũng bắt đầu lên. Anh sẽ chờ anh trên đó. Em thấy bảo chiến tranh sắp hết rồi, người Pháp cũng sẽ rút. Tất cả sẽ trở lại yên ổn. Chỉ còn vài tháng nữa thôi. Thế mà nhỡ các anh bị tổng động viên kì này như mấy anh bên Phủ Doãn rồi phải đi lính, ra trận. Mà đã ra trận thì hòn tên, mũi đạn có mắt đâu. Lúc đó thì me, em rồi cả cậu Vũ nữa sống thế nào.
- Em toàn nghĩ những chuyện vớ vẩn. Cuộc đời người ta do chúa xếp đặt..
Long đang nói thì ngừng bặt khi thấy bà sơ trẻ đi vào, tay bà xách một bọc vải đựng khá nhiều đồ. Giọng bà sơ trẻ nhẹ như hơi thở:
- Vân này. Cầm luôn túi đồ này đưa đi cùng với anh ấy. Đi nhanh lên. Tôi đã xem xét kĩ rồi. Lúc này ngoài đường không có một bóng lính hay cảnh sát nào đâu.

Chương 2

Đúng là có tuổi rồi. Thì cũng là cái lẽ đương nhiên. Hai năm nữa là tròn bẩy mươi chứ ít đâu. Tuổi bẩy mươi thì mọi sự thuộc về con người phải khác hồi hai, ba mươi tuổi là đúng thôi. Nhưng chỉ bực mình một nỗi. Vào độ tuổi già cái gì cũng đảo lộn. Đáng ra thì ngày thì phải thức để sống, làm việc, giao du. Đêm thì dành cho ngủ để lấy lại sức. Vậy mà bây giờ ngày thì có lúc lơ mơ như người lúc nào cũng thiếu ngủ, tưởng như đặt lưng xuống giường là làm một mạch vậy mà chả cứ ngày mà ngay cả đêm. Giấc ngủ đến mới khó khăn, vất vả làm sao. Ban ngày buổi trưa ngả mình xuống định chợp một lúc nhưng mắt thì nhắm mà đầu óc cứ để đâu đâu. Ngày đã vậy mà đêm cũng không hơn gì. Độ hai, ba tháng nay từ độ chớm heo may về. Trời đất, cây cỏ và ngay cả con người trong thiên hạ cứ dần te tái, vàng xuộm dưới cái nắng trong veo khiến người già càng thấy ngủ khó hơn. Chả cứ khi ốm đau vào bệnh viện mà ngay cả khi khoẻ mạnh, ở nhà cũng thế. Nằm thì nằm vậy, hai mí mắt cứ cố nhắm nghiền lại nhưng đầu óc tỉnh táo hoàn toàn bởi những chuyện để tận đâu đâu. Mà buồn cười nữa là toàn nghĩ những chuyện từ thủa nào xa xôi lắm. Những chuyện xẩy ra có dễ đến vài ba chục năm qua mà sao vẫn nhớ lại rành rẽ như mới xẩy ra hôm qua, sáng nay. Ngay như đêm rồi. Chả hiểu vì sao lại nhớ đến việc nhỏ nhất trong lần anh Phong cùng anh Long đi trốn tổng động viên hồi năm 54 lên trại đào Nhật Tân. Thế mới lạ chứ. Bà Vân cố nằm yên mặc dù bà biết trời đã tang tảng sáng. Chắc chắn lúc này đã hơn năm giờ rồi. Ngoài đường người bán rau bán quà sáng dong đã dậy. Người ưa thể dục cũng vậy. Bờ hồ vào mùa này bây giờ mát lắm, người thể dục quanh hồ cũng đã đông. Ra viện kì này bà sẽ rủ mấy bà bạn sáng sáng ra hít thở ngoài hồ cho thư thái. Hình như từ lúc thức dậy quãng quá nửa đêm đã thấy đầu đỡ nhức hơn mấy hôm trước. Có lẽ sắp xin xuất viện được rồi. Còn lúc này mấy lần bà định dậy nhưng rồi bà lại nằm yên, cố nhắm mắt. Bà không muốn ai bị làm phiền vì mình. Đúng rồi mình đang trong bệnh viện. Mọi người đang vẫn còn ngủ mê mệt. Những tiếng ngáy từ đâu đó vẫn rờn rờn như tấm lưới phủ lên gian phòng nhờ nhờ ánh đèn rọi từ ngoài hành lang vào qua cửa kính. Thôi cố mà nằm, biết đâu lại ngủ thêm một tí cũng tốt Công lên việc xuống gì đâu mà vội. Có tiếng sấm ì ùng thì phải. Lạ nhỉ tháng này đã là tháng chạp mà còn có sấm thì thật là trái tiết quá. Bà Vân trở mình, tai cố lắng nghe thì thấy tiếng ì ầm vưa chọn rộn là vậy, giờ lại ắng đi rồi im bặt.
Không hiểu sao, Hà nội độ chừng hơn chục năm nay chả cứ con người mà dường như thời tiết cũng có gì thay đổi chẳng còn như thủa ngày xưa. Cái thủa ngày xưa ấy có phải xa xôi gì đâu. Chỉ khoảng ba, bốn hay cùng lắm là răm chục năm về trước chứ mấy. Mùa nào tiết trời ấy. Xuân ra xuân, thu ra thu mùa đông là mùa đông, mùa hạ là mùa hạ. Rành rẽ, rạch ròi ngay từ những trận mưa phùn, đợt gió bấc vào những tháng cuối năm khi lá bàng già láng màu đỏ quạch trên tán cây khẳng khiu trầm u, già cỗi, hay mưa lây phây tráng bạc vào những mầm cây loe hoe mới nhú xanh mướt non tơ. Những ngày chảng trời đất chao đảo những đốm hoa nắng hừng hực, con đường cũng cong vênh lên vì mặt trời thiêu đốt, hay bất chợt gió bão gầm gào, nước sông đỏ ngầu, cuồn cuộn chảy để khi hoa cúc loe hoe vàng nhạt trên chậu hoa đặt ở ban công lâu ngày không ai chăm nom, chút đất hiếm hoi trong chậu cũng khô chắc lại, bạch phếch ra thì cũng là lúc thoang thoáng trong không trung sợi gió heo may chập chờn, rụt rè buông giữa trời. Còn bây giờ tiết trời chẳng phân miêng mùa nào ra tiết mùa ấy. Mấy hôm rồi rõ là đã vào những ngày cuối tháng chạp ta vậy mà nắng vẫn oi nồng, vàng rực chang chang. Khách vào bệnh viện thăm người có thấy mấy ai áo chằm, áo đụp đâu mà người nào người nấy đàn ông, con trai chỉ rặt áo cộc tay, quần lưng lửng kêu là quần ngố còn đàn bà con gái đa phần là áo mỏng dính, hay ngắn hũn hỡn. Bây giờ lâu lâu nhìn thiên hạ thấy quen, chứ ngày xưa cái hồi năm mốt năm hai, con gái đi ra đường có ai dám phong phanh thứ áo nhìn thấy rõ chẳng những cả nửa vầng ngực trắng xoá, vồng cao vì cổ áo khoét quá sâu mà cả những tấm lưng eo thon, hoặc láng xệ, những nếp thịt bụng lụng nhụng. Mà chả nói đâu xa ngay cái đận đầu những năm sáu mươi khi máy bay Mĩ chưa ùng oàng, phố xá toán loạn, nhà nhà tìm nơi sơ tán thì đàn bà, con gái Hà nội cũng đâu có ăn mặc táo tợn như bây giờ. Duyên do cũng bởi dạo đó Hà nội làm dữ đợt dân phố thực hiện nếp sống mới đợt hai mà lại. Gớm cô con gái nhà bà Bích nằm giường bên cạnh chả biết có chuyện gì cần đến mẹ kí tá chuyện nhà cửa, đất cát mà mới mở mắt đã ào vào. Cô này ăn mặc mới lạ kì làm sao. Người thì to béo, phốp pháp. Khéo phải đến hơn sáu mươi kí chứ không thể kém được. Nghe phong thanh thấy bảo cô ta tên là Diễm hay Diễn gì đấy hình như chưa chồng con mà sao bộ ngực thoáng trông đã thấy ghê ghê. Ngực gì mà thù lù, núng ninh mỗi khi cô ta chuyển động hay nói điều gì bởi cứ như cô nàng đeo hai quả dưa hấu đại. Nhìn qua mặt mũi ấy dù có trát đủ thứ phấn môi thì ướt láng vì son nhưng cũng không dấu được vẻ phong trần, quê quê Thoáng trông còn đỡ nhưng để mắt lâu lâu thì dù kém mắt đến đâu cũng đoán cô này ít ra băm mấy tuổi rồi, nghĩa là loại người đã đủ chín chắn khi ra đường vậy mà ăn mặc mới kì quái làm sao. Một cái áo, không nói đúng nhẽ là một mảnh vải may theo dáng người ngắn cũn che chưa hết lưng để lộ ra múi thịt bị cạp váy bò ngắn không kém đùn lên một tảng tướng. Mở giọng ra thì cô chê hết người này nhà quê người kia cả tẩm bằng sao được người Hà nội. Nhưng cũng là do nghe kĩ từ miệng cô ta bàn bạc choang choác ra điều nọ điều kia với bà mẹ mặt nhọn hoắt như biển báo đường cấm cho xe vào mới hay gốc gác nhà cô này đâu như vùng Quán Giắt, quán Lào gì trong Thanh ấy. Lần vào thăm mẹ kì trước cô ta đã sồn sồn lên rằng bây giờ nhà có người ốm bất kể là bố là mẹ thì có thể thuê người chăm nom chứ việc làm ăn bây giờ nó nhanh lắm, chậm một bước là mất đi bạc triệu như chơi. Chúi đầu chúi mũi bằn bặt ở trong bệnh viện hầu hạ các cụ, mất ngày mất đêm thì coi như mất luôn bạc triệu. Vậy thì tội gì không bỏ tiền ra thuê. Người nhà quê bây giờ ra Hà nội làm thuê đầy, xua tay cả ngày không hết. Quẳng ra vài chục bạc thì tha hồ sai bảo. Mà cái giống nhà quê họ chịu được bẩn thỉu chứ người Hà nội thì ngay bố mẹ mình hẳn hoi mà mó tay vào giường cứt, chiếu đái thì cũng thấy ghê ghê thế nào. Thôi cứ tốt nhất là thuê cho nhẹ gánh. Nhà nào con một thì cắn răng mà chịu cả, con đàn, cứ xong xuôi công việc một là các cụ lành hành về nhà hoặc các cụ hai năm mươi lên ngồi nóc tủ thì anh em đấy cứ chọn ra một người sáng dạ, tháo vát tính toán tất tật chi phí đi để cho ra con số rồi cứ đầu người mà phân bổ ra. Bố mẹ là của chung chứ chả riêng ai hết. Việc gì cho dù việc tình cảm đi nữa thì cũng cần rạch ròi, phân miêng nó vừa đỡ mang tiếng vừa đỡ bị thiệt cho ai. Bà Vân bắt đầu cảm thấy khát nước, nhưng rồi bà cứ cố nằm rốn. Một phần vì bà còn chịu được cơn khát phần vì bà đang nhắm mắt làm như ngủ để cái cô Diễm hay là Diễn ấy đỡ làm phiền bà bằng những chuyện mà từ khi biết bà là dân Hà nội gốc thì cô ấy hay bắt nghe đủ thứ mà cô ấy kể lể với vẻ như muốn khoe. Cũng là thật không may cho bà là cái lần cô Diễn hay Diễm ấy, thôi cứ cho là Diễn đi cho đỡ phải băn khoăn, lúc nào biết đích xác hãy hay. Phải rồi đúng lúc cô ấy vào thăm mẹ cô ấy lần trước nữa thì bà đang chống tay ngồi dậy. Lúc đó con bé Liên- đứa con gái thứ ba nhà cậu Vũ, con bé yêu cô nhất nhà vừa trúng tuyển làm tiếp viên hàng không đang chờ ngày gọi suốt mấy ngày liền ngủ trong bệnh viện để chăm sóc bà cô. Con Liên buổi tối ôm cô thật chặt thủ thỉ "mai kia cháu được đi làm, suốt ngày bay trên trời, đi hết nước này sang nước kia thì làm thế nào chăm sóc cô được". Con bé tưởng cô ngủ chạy ào về nhà lấy quần áo để thay thì bà cô muốn dậy. Đang cau có vì mẹ nhờ lấy thêm nước sôi pha thêm vào cốc sữa thì thấy bà Vân đang có vẻ chới với đưa tay ra với chiếc mùi xoa ở hơi xa tầm tay thì Diễn trông thấy. Cô nàng hình như có vẻ tiện tay rút ào tấm khăn lên, nhưng không để ý thấy chiếc cốc vại sứ đang đặt phía trên. Chiếc cốc rơi xuống nền gạch vỡ tan khiến gần hết mọi người trong phòng đều giật mình quay lại. Cô ả càng cau mặt hơn, đôi môi dầy ụ lên. Bà Bích nhổm lên ho sù sụ rồi cất lời thều thào nói:
Con đoảng quá thôi mất.
Cô ả quay phắt lại giết gióng:
- Có giời mới biết bà ấy chặn cái cốc lên cái khăn. Đúng là làm ơn phải tội, mà không sao. Tôi làm vỡ thì tôi đền mẹ lo cái gì.
Bà Vân cố gượng cười ngồi hẳn dậy:
Không sao đâu cô ạ. Không có gì cả.
Diễn tiến lại gần và đột nhiên cô ta tuôn ra một tràng những câu không gắn gì với sự việc:
Trời ạ. Bây giờ cháu mới nhìn gần. Bà đã sáu mươi chưa?
Tôi sáu tám rồi cô ạ.
- Thế mà trông bà cháu giật mình. Bà ngày xưa chắc đẹp lắm. Nhìn kĩ bà cháu thấy y hệt như trong bức tranh gì nhỉ.
- Kìa, Diễn đừng quấy rầy, để yên cho bà nghỉ.
- Không, không. Mẹ làm gì thế. Cứ kệ tôi. Im, im để cháu nhớ một lát đã. Đúng rồi, tối nô en năm ngoái. Phải rồi cháu đã bảo trước là cháu rất ghét đến những chỗ đông người vậy mà anh bạn cháu cứ kéo cháu vào bằng được nhà thờ. Đúng không sai. Bây giờ thì cháu nhớ ra rồi. Bà rất giống ảnh đức mẹ lồng đèn xanh đèn đỏ nhấp nháy.
- Giê su ma. Cô đừng nói thế mà mang tội bất kính.
- Bà theo đạo đúng không? Cháu biết rồi, anh bạn cháu giảng giải rất nhiều người con gái theo đạo đều có khuôn mặt giống đức mẹ đồng trinh. Thế mới tài chứ. Mà nếu cháu đoán không sai bà là người Hà nội gốc đúng không?
Thế rồi dường như cả trời đất chỉ có riêng mình, ngay cả sự phản ứng nhẹ nhàng của người đang đáp chuyện, đến cả lời khuyên của mẹ cô chốc chốc lại khò khè cất lên ngăn lại, dè chừng Diễn vẫn nói thao thao như không dừng được nữa về vẻ đẹp của con gái, về sự thành thạo của người Hà nội gốc. Bà Vân nằm lặng im. Tai bà ù đi vì những lời thao thao của Diễn. Bà rất muốn sự yên tĩnh nhưng vốn người khác cho mình là kẻ thiếu lịch sự nên bà vẫn làm ra vẻ chăm chú nghe.
- Nhưng bây giờ khác ngày xưa lắm bà ạ. Con gái hơi xấu một tí hay thậm chí xấu ghê người, xấu đến ma chê quỉ hờn nhưng có tiền mà vào mỹ viện. Càng nhiều tiền càng tốt thì lúc ra cháu đảm bảo với bà là họ sẽ đẹp như tiên. Chỉ có cánh con trai, đàn ông ngu ngốc hay bọn ở tỉnh lẻ là bị lừa thôi chứ đã là đàn ông gốc Hà nội thì đừng hòng. Nhưng người Hà nội mình đâu có thích làm đẹp kiểu lừa gạt ấy phải không bà?
- Tôi già rồi làm sao biết được.
- Bà cứ giả vờ thế thôi. Nhưng không sao. Ngày mai vào cháu sẽ mua trả bà cái cốc. Nói đến đấy Diễn đột ngột dừng lại thở dài. Được một lúc cô ta tự nhiên lại léo xéo nhưng kì này giọng có thấp hơn.
- Như thằng bạn cháu. Đi lao động ở nước ngoài hẳn hoi mà ngố thế. Tự nhiên đùng đùng chạy theo con Huệ ở cuối phố cháu. Mà con này cháu biết nó từ bé. Nó kém cháu hai tuổi mà đã ba lần nạo. Gớm mấy ngày đầu kì nào nạo thai ra trông nó mới ghê chứ. Da xanh mướt, thái dương gân xanh gân đỏ nổi lên nhằng nhịt, chạy ngang chạy dọc. Được cái bố mẹ nó tốt tiền nên dấm dúi cho cô nàng. Vào mĩ viện liên tục hết sửa mũi lại sửa trán. Khiếp trán nó mới ngắn ngủn như chó phốc, thế mà bây giờ trông cứ như đầm lai ấy. Mà thôi kệ cha nó bà ạ. Người Hà nội mình cần gì cái thứ tráo trở, lừa đảo ấy. Phải không bà? Làm thân đàn bà, con gái mà đi tranh dành cướp giật người yêu của bạn còn ra thể thống gì nữa.
Nói dứt lời không kịp xem thái độ của người nghe chuyện Diễn đùng đúng bỏ ra ngoài. Bà Bích bỗng mở choàng mắt nói vọng sang:
- Khổ nó lại bỏ ra ngoài khóc rồi. Nhà có mình nó là con gái mà cả ông ấy, rồi cả tôi thấy khổ quá. Bà thông cảm, bỏ quá cho tôi nhé. Biết thế này tôi không nghe theo ông nhà tôi, cứ để mấy mẹ con tôi ở trong Thanh thì đâu đến nỗi. Ngày trước hồi còn bé ở trong quê con bé lành lắm. Thế mà ra ngoài này vài năm, nó đua đòi, thay đổi quá. Ông ấy nhà tôi thì lại chiều, thành thử con bé hành bố nó từ việc đổi cái tên. Mà bà tính tên tuổi thì có ảnh hưởng, hệ trọng gì mà nó cứ nằng nặc bắt chuyển từ Diêu sang Diễn. Học hành không đến đầu đến đũa, mà ngay cả chồng con cũng chả đâu vào đâu. Giá như ở trong quê bây giờ thì tuổi nó con bồng con mang lâu rồi còn ở ngoài này… Thôi nó cũng là cái số bà ạ.
Bà Vân ái ngại:
- Đã là cái số thì…
Câu nói của bà vô tình bị dừng giữa chừng không hiểu có phải vì bà chạnh lòng hay là vì bà vừa nhác thấy ông Long đang bước chậm rãi vào phòng. Thấy ông đang có vẻ ngơ ngác như định thần, bà Vân nhẹ nhàng từ từ nằm xuống giường. Bao nhiêu năm rồi, lại thêm tuổi tác đã cao vậy mà từ cái dáng dong dỏng đến bước chân sải dài với cái mũi dầy hất cao dường như vẫn giữ nguyên như thủa nào khi Long cùng anh cả Phong trốn tổng động viên tận trên vùng Nhật tân. Trên tay ông Long một túi ni lông mầu ghi nặng trĩu mà bà đoán trong đó không thể thiếu mấy quả táo tây mà bây giờ người ta quen gọi là táo tầu. Khổ ngày xưa để quả táo cách người vài mét đã ngửi thấy mùi hương thơm nức, còn bây giờ. Trông mã bề ngoài thì ai có thể thoát được cảm giác muốn ngay lập tức cầm lấy quả táo đưa lên mồm cắn một miếng thật to để thưởng thức vị ngọt pha chua rôn rốt của nó cùng hương thơm ngan ngát. Nhưng bây giờ trông thì thế thôi nhưng bà ngại ăn táo lắm. Anh ấy cứ bảo chả sao đâu. Táo hơn mười đồng một kí thì có thể họ tẩm thuốc nọ thuốc kia, chứ táo anh ấy mua ít nhất cũng ba mươi ngàn thì làm gì mà ngại. Bà Vân vừa nghĩ vừa khẽ quay đầu vào tường, bà muốn nhận được sự âu yếm dễ chịu của ông. Một sự êm dịu từ trong giọng nói đến những cử chỉ mà hơn nửa thế kỉ nay bà cảm thấy cuộc sống của bà không thể thiếu được
- Sáng nay em ăn được cháo không? Tiếng nói dịu dàng quen thuộc của ông Long đã khe khẽ cất lên khoảng giữa giường. Vừa nói bàn tay ông vừa đặt nhẹ lên lườn bà Vân.
Bà từ từ quay lại, cặp mắt mệt mỏi nhíu lại. Bà hơi giật mình nhận ra trang phục có vẻ hơi đỏm dáng của người đàn ông. Mùi nước hoa Cô lô nhơ thân quen không hiểu hôm nay anh ấy có xịt lên cổ hay chỉ là sự tưởng tượng trong suy nghĩ của bà. Đôi môi xe của bà hơi nhếch lên:
- Em nghe theo anh, nói con Liên nấu loãng ra một chút rồi thêm tí ruốc vào nên sáng nay em ăn được hơn nửa bát.
- Cũng không hơn gì hôm qua. Nói chung là em nên cố mà ăn. Càng ốm càng phải ăn. Có thế mới mau bình phục được. Thế hôm nay thuốc thang vẫn tiếp tục dùng như thế chứ. Nói chung chiều hôm qua anh có mang tờ giấy ghi toa thuốc của em về cho mấy cậu bạn xem, ai cũng bảo như thế cơ bản là phù hợp cho bệnh tình của em.
- Sao lại toa? Phải nói là đơn thuốc chứ. Bà Vân mở to cặp mắt nhìn ông Long. Ông Long biết ý hạ giọng.
- Nói chung là anh xin lỗi. Chỉ vì mấy hôm nay gặp tay bạn của anh vừa từ Thành phố Hồ Chí Minh ra thành thử anh nghe cậu ấy nói nên quen mồm. Hình như ngày xưa em cũng từng gặp anh chàng này đấy. Tay Nghĩa ở Thuốc bắc. Cái tay có đến hơn một mẫu đào trên mạn Nhật tân, chỗ mà anh với anh Phong đã từng lên đấy vào độ giáp tết năm Ngọ. Rồi vào cuối năm đó anh chàng di cư vào nam. Trước đó hắn ta chả rủ mãi anh cùng đi, sau nghe em anh mới ở lại, chứ không thì…
- Ai chứ anh ấy thì em nhớ ra rồi. Cái anh chàng có vầng trán cao, lại thêm cái sẹo bên lông mày bên trái mà có lần anh kể do bị ngã xe ở nhà thương Cống Vọng. Đúng rồi, anh ấy đã ra ngoài này mấy lần, anh bảo bây giờ anh ta giàu lắm. Đúng rồi. Dân di cư vào đấy lâu thì nói giống dân Sài Gòn là phải thôi. Trong ấy gọi đơn thuốc như thế. Bọn trẻ bây giờ cũng thích gọi theo. Thật rõ chán. Chửa thì bảo là chửa, lại gọi là mang bầu. Bát ăn lại gọi là chén. Nộp tiền lại bảo là thu ngân. Bọn trẻ thì chả trách được còn mình già rồi. Không hiểu sao cứ nghe nói như thế em thấy nó thế nào ấy.
- Thôi, thôi. Nói chung là anh xin lỗi rồi mà. Sáng nay khi đi qua chợ Bưởi anh mua cho em ký táo trông ngon lắm, mấy cô bán hàng cam đoan là táo của Hồng kông mới nhập còn tươi nguyên. Em ăn để anh gọt nhé.
- Mới sáng ra anh đã lên Bưởi làm gì?
- À mấy cậu bạn rủ lên xem căn hộ các cậu đó mới đặt tiền mua ở khu vực trại đào Nhật tân cũ. Bây giờ chỗ ấy người ta phá hết đào đi để xây nhà bán.
Bà Vân lặng đi không hiểu có phải vì bà mệt hay bởi câu chuyện của ông Long. Mãi một lúc sau bà mới lẩm bầm hỏi:
- Người ta xây đúng chỗ trại đào năm ấy à?. Cái chỗ mà hai, ba năm trước, mấy tờ báo đăng các bài phản đối anh đưa cho em xem đấy.
- Ừ đúng chỗ ngày xưa. Khi nào khoẻ anh đưa em lên. Nói chung anh đảm bảo em không tài nào nhận ra một chút nào trang trại của tay Nghĩa ấy đâu.
- Thế ư? Vậy thì sau này Hà nội ra sao nhỉ. Bà Vân lim dim mắt nhìn lên trần nhà như tự hỏi mình.

Chương 3

Đó là một ngày vào quãng giữa mùa đông năm năm ba. Mấy hôm liền không mưa. Những đám mây mầu chì cuồn cuộn trôi dưới bầu trời xám ngoét Gió bấc từ ngoài sông Cái từng đợt vượt qua cái chóp đen xạm của bốt Nhật Tân luồn bờ đê tráng màu cỏ vàng nhạt, khô xác, cằn cỗi chạy theo con đường đá lởm chởm. Nhưng cây bàng gầy quắt lại, giơ ra những chiếc cành khẳng khiu còn phơ phất, loe hoe vài chiếc lá đỏ nhạt càng làm cho không gian quánh chắc lại, ngưng đọng lại trong mầu buồn thiu của mùa đông. Làn gió vừa đi vừa rít lên giọng ca đơn điệu, buồn bã trên những mái rạ xơ xác để cuối cùng quẩn lại trong những tán cây đào đan nhau bằng những cành nâu xậm nhìn xa thì gầy guộc nhưng đến khi đến gần mới nhận ra sự sung mãn của những cành cây được chăm bón kĩ càng, đã bắt đầu có dáng căng mẩy của người đàn bà có mang chuẩn bị đến ngày sinh nở. Trong mênh mông của những cành đào đang chờ xuân và làn mưa phùn êm ả, dịu dàng đã rụt rè loé ra vài đốm hoe hồng lác đác nơi đầu búp của những nụ đào sớm. Trong căn nhà lá mọc kề ngay dưới hẻm kín đáo ngay chỗ giao nhau của hai con đê. Trông lướt trên mầu nâu mênh mông của trại đào, căn nhà giống như một người đàn bà nhỏ bé hiền lành đội nón ngồi lặng ngắm vườn cây. Có tiếng kẹt nhỏ của cối cửa đã quá mòn, cánh cửa gỗ thoáng vài lỗ mọt nước hé mở. Phong cúi người lom khom bước ra. Đó là trang thanh niên dong dỏng cao có khuôn mặt trái xoăn trên đó nổi rõ chiếc mũi dọc dừa thẳng tắp, gọn gàng như bị vuốt thật mạnh bởi hai ngón tay của một người đàn ông có sức khoẻ và quyết liệt. Đôi mắt một mí nấp sau cặp kính cận trắng gọng vàng hơi nhíu lại không biết vì chói hay vì thói quen làm duyên của người biết rằng mình luôn luôn được người khác để ý, ngắm nhìn. Phong có nước da mai mái của người bệnh mắc chứng đau tim. Và chỉ cần thoáng nhìn qua đã thấy dù ở hoàn cảnh nào thì tay thanh niên này cũng vẫn bộc lộ sự cẩn thận trong việc giữ gìn hình thức của mình. Bộ quần áo Pyjama xọc xanh vẫn còn nếp là phẳng lì. Điếu Côtáp đang cháy dở ngậm lệch bên môi trái. Phong vừa vươn vai chừng xấp xỉ chục lần thì Long cũng khom người bước theo sau. Long cũng có dáng dong dỏng hao hao Phong, mặc dù anh thấp hơn một chút. Đôi môi gọn gàng cùng đôi mắt được làm duyên bởi hàng mi thưa và cong là hai thứ nổi bật trên khuôn mặt trái xoan với mầu da trắng mịn đã nói rõ tính lẳng của trang thanh niên này. Mặc dù đang trong hoàn cảnh của người phải sống trong chui lủi nhưng người Long vẫn đóng hộp trong chiếc áo sơ mi màu gụ có những đường kẻ xọc trắng nhét cẩn thận vào thắt lưng chiếc quần tây may bằng ka ki Tô châu mềm cùng đôi săng đan đế kếp.
- Này không hiểu sao tay Nghĩa mấy hôm nay không thấy lên trên này nhỉ? Long vừa nhìn những đám mây xám đang trôi cuồn cuộn dưới bầu trời màu chì đang như chuẩn bị hạ xuống thấp hơn khiến người ta có cảm giác chỉ cần giơ tay lên cao một chút là có thể chọc thủng được bầu trời nặng chịch.
- Thế cậu không biết hay sao? Ba hắn đã đi Pháp. Nghe thấy bảo là đi chữa bệnh từ đầu năm. Nhưng moa không tin lắm. Bởi vì ba hắn mắc bệnh trĩ thứ bệnh này chỉ cần lên ông lang ở trong Noi, hay vào nhà thương Phủ doãn đốc tờ thắt cho là xong. Nhưng moa đoán, gia đình hắn đang có kế hoạch chạy đấy. Phong ngừng nói vì anh cảm thấy trong cổ đang gợn chút gì khó chịu.
Long đảo mắt nhìn xung quanh rồi khẽ hạ giọng:
- Nói chung như thế cũng phải thôi, bởi vì một là nhà hắn là đại lý cho hãng Pơgiô. Nếu người Pháp thua thì tất cả mọi thứ sẽ bay hết. Hai là nhà hắn có điều kiện vì chú hắn đi lính hồi đại chiến lần hai rồi lấy vợ đầm ở luôn bên ấy.
- Thế hả? Phong có vẻ thờ ơ với thông tin bạn anh vừa đưa ra. Giọng anh thủng thẳng. Con người ta có số. Đấng tối cao là Chúa trời đã tính đường đi nước bước cho mọi sinh linh sống trên mặt đất này và cả những gì tồn tại trong vũ trụ bao la.
Long chun mũi lại, đôi mắt có hàng lông mi cong nheo nheo. Thoạt đầu cặp mắt ấy đánh cái nhìn khá quyết liệt về phía Phong nhưng rồi cái nhìn đó dịu đi lướt qua điểm khác và dừng lại trên một cành đào có nhiều nụ hoa chớm nở. Giọng anh thủng thẳng như nói với chính mình:
- Moa quả tình không hiểu, tại sao nhà toa, rồi họ hàng toa sinh ra từ đất Phùng khoang mà lại đi tôn thờ một thứ tôn giáo do một ông râu xồm, mũi lõ ở tận đẩu tận đâu ở ta nghĩ ra. Nói chung moa cứ ngỡ chỉ có cánh dân chài ít học hành ở trên các bãi biển mới bị thuyết phục bởi thứ đạo đó. Bởi vì dù muốn hay không thứ đạo đó cũng do dân Pháp đưa vào và để phục vụ đội quân viễn chinh của họ và thuyết phục dân bản địa.
Phong đang chăm chú đưa tầm mắt nhìn ra xa vượt qua bờ đê bạc phếch màu cỏ úa. Nghe bạn nói, anh quay lại hơi nhếch mép:
- Thôi. Cậu nên nhớ. Chúng ta không nên tranh luận về điều này. Đấy là quyền của mỗi con người. Không thể lấy mục tiêu của người này áp đặt cho người khác. Nhưng bao nhiêu lần mình đã nói cậu rằng, cậu thử bình tĩnh xem chính đức Phật cũng không phải là người Việt nam. Đúng không?
- Tất nhiên rồi. Nhưng dù sao cũng là dân châu á ta. Mà thôi, Việt nam là một dân tộc quá nhỏ bé. Nói chung, trong tôn giáo cũng như chính trị, không đi theo trường phaí này sẽ bị chinh phục bởi trường phái khác. Lắm khi moa thấy đau khổ lắm. May trên trái đất này lại có đàn bà, con gái chứ không thì chỉ toàn nhưng chủ thuyết, diễn văn, kinh kệ thì chán lắm nhỉ.
- Nhưng thôi đi. ừ, đúng là rất may. Nhưng bao giờ cậu làm lễ cưới đấy.
- Thì toa tính, moa đang sống chui sống lủi thế này thì cưới vợ để thêm khổ cho người ta à. Cũng may mà mới ăn hỏi chứ không thì… Nói chung mọi sự đều có qui luật của nó, không thì… Mỗi lần nghĩ dến Diễm, moa cứ thấy tội tội. Giả dụ vì lý do gì moa cắt đứt en thì không rõ en sẽ thế nào.
- Mình biết Diễm chứ. Từ hồi mình học đệ nhị cơ. Cô ấy học sau mình ba lớp đã từng nổi tiếng hoa khôi của trường Mariquiri. Phong ngửa mặt lên trời lẩm bẩm. Diễm là một người con gái không những xinh đẹp mà còn hiền lành dịu dàng nữa chứ. Lâu lắm mình không gặp, hôm nọ mình mới nhìn thoáng qua. Kể ra cũng không thay đổi lắm. Cô ấy trông như đức mẹ đồng chinh ấy. Không biết Diễm có theo đạo không?
- Không. Nhìn kĩ như mặt Phật bà thì đúng hơn. Bởi vì nhà cô ấy bên lương Nói chung, ông bố vợ moa cậu biết đấy. Hồi trẻ cũng chơi bời đủ ngón. Thông minh, lanh lợi lắm. Chính những người như thế lại hay phá cách. Sau này moa nghe thấy ông bà nội nói, bố vợ moa phải bán khoán vào chùa nên từ năm ba nhăm tuổi trở đi ông nghiêm chỉnh hẳn. Vì thế nên đại lý xi măng Rồng xanh mới nổi đình đám thế chứ. Nói chung, ông nhạc moa bảo khi nào thành con trong gia đình sẽ để moa trực tiếp điều hành một chi nhánh trong Hà đông.
- Số cậu thật viên mãn. Phong cố nén tiếng thở dài, im lặng. Đôi mắt thoáng buồn nhìn xuống. Không hiểu từ nguồn gốc nào sở cẩm lại biết ông anh thúc bá của mình đã từng làm đội trưởng đội trinh sát Lãng bạc của Việt minh. Từ hai ba năm nay họ cứ cho chỉ điểm rình mò quanh nhà suốt, thành ra xưởng in của mình mất dần khách. Thời buổi này ai cũng sợ dính dáng đến Việt minh. Đúng là vô lý thật vì việc người anh ấy thì dính dáng gì đến chuyện làm ăn của mình cơ chứ.
Long nhún vai, im lặng. Anh cúi đầu định đi chui vào căn nhà thì mắt anh bỗng sáng rực lên khi nhìn lên. Từ trên mặt đê bạc phếch màu cỏ cuối đông hai cô gái mặc áo cánh mầu gụ đang bước xuống. Long vươn người thẳng lên, tay vỗ nhẹ vào vai Phong:
- Moa đố toa, ai đang đến kia kìa?
- Còn ai vào đây nữa. Vân em mình và hình như là Diễm vợ chưa cưới của cậu thì phải. Mang gì mà lắm thế, tay xách nách mang lệch cả người. Trông tội nghiệp chưa. Ta ra mang đỡ họ một chút chứ.
- Đừng đừng. Nói chung là nên cẩn thận bởi vì rất có thể bọn mật vụ hay chỉ điểm sẽ bám đuôi hai cô ấy. Mà đàn bà thì toa biết rồi đấy. Dại dột và khờ khạo lắm.
- Cậu nói đúng nhưng mà trông họ vất vả, đi lại liêu xiêu quá, nhất là Diễm kìa. Vai cô ấy như nghiêng hẳn sang một bên.
- Nói chung là cả moa và toa đều vào đi, để nhỡ có kẻ nào theo các en đó thì không biết gì cả.
Vừa nói Long vừa chui vào. Phong ngần ngừ một lát rồi cũng thận trọng nhìn trước nhìn sau đoạn bước theo. Hai người chưa kịp ngồi yên vị trên mặt bộ tràng kỉ có một chân đã bị chắp bằng khúc gỗ ổi cố đẽo theo dáng chân quì dạ cá thì có tiếng dặng hắng. Long nhoẻn cười, tinh nghịch ho khan đáp lại. Mặc dù đang là mùa lạnh căn nhà như bỗng bừng lên khi hai khuôn mặt lóng lánh mồ hôi xuất hiện. Vân nhíu mắt nhìn anh rồi nhìn Long:
- Kìa. Anh đỡ cho chị em một chút. Em đã báo chị đừng có mua nhiều không có xách vất lắm, nhưng chị em không nghe. Dò này, chạo này, nhất là cả vịt quay Mĩ kinh. Thấy chị Diễm bảo anh rất thú món đó. Cả rượu nữa chứ Uýt ki hẳn hoi chứ không phải xoàng đâu. Thuốc lá của anh Phong nữa này. Me nhớ anh lắm và nhắn em là bảo anh nên hút ít thôi.
Diễm đặt nhẹ mấy chiếc túi xách xuống rồi rút khăn mùi xoa từ chiếc ví đàm màu sữa vừa lau nhẹ mặt vừa cố nén thở nói:
- Sao các anh lại chọn chỗ ẩn nấp này. Ngay đầu đường là bốt Nhật tân. Toàn lính tây da đen, da trắng, em đi qua có dám nhìn đâu. Nhỡ cái thì…
Nghe Diễm nói Long cúi đầu xuống, đôi vai rung lên lên. Khiến Vân ngạc nhiên, đôi mắt cô mở to rồi cau lại:
- Anh cười gì thế? Chị Diễm nói đúng quá còn gì.
- Nói chung, đúng là đàn bà con gái thật. Bọn anh dùng binh pháp của Tôn tử hư hư thực thực. ở giữa trại đào hàm tiếu như trong Đào Nguyên thế này mấy ai tưởng tượng có hai anh chàng đang chủi nhủi trốn lính. Vậy mà sự trái khoáy ấy lại xẩy ra. Nói chung là lý thuyết nơi chân đèn là nơi tối nhất là tuyệt đối an toàn.
- Khiếp. Cơ mà làm gì cứ chắc là hơn. Chứ không mỗi bận lên thăm bọn anh hai chị em em lại sợ chết lên được. Cứ đà này thì chả mấy lúc mà mắc bệnh đau tim nặng.
Vừa nói Vân vừa cùng Diễm bầy các món ra bàn. Bốn bàn tay con gái khá giống nhau trong sự được chăm chút khá kĩ càng về hình thức nhưng tính tình của hai người lại hoàn toàn khác nhau. Trong khi Vân líu lô như muốn kể hết đủ thứ chuyện cho mọi người thì Diễm gần như lặng im, chỉ thỉnh thoảng trả lời từng câu ngắn gọn mỗi khi được hỏi. Đầu óc cô hình như vẫn chưa xác định rõ cô đang ở đâu và những người quanh cô là ai. Đôi mắt dài có đuôi lơ đãng như đang bao phủ bởi nỗi tâm sự nào đó.
- Sao mọi người nói đi chứ. Em sợ nhất là im lặng. ở giữa trại đào này lại không nghe thấy tiếng người thì em thấy ngại ngại thế nào ấy. Ví thử. Đúng rồi em chỉ ví thử thôi nhé. Mọi người đang ngồi, bất chợt có tiếng động thật mạnh, cánh cửa bỗng bật ra và một tốp mật thám cầm súng lục đen xì và dùi cui hươ lên, ập vào trói nghiến chúng ta lại.
- Đừng, đừng. Xin cậu. Tưởng tượng như thế kinh chết lên được. Mình yếu bóng vía lắm. Diễm co rúm người lại hai mắt mở to hoảng hốt một cách thực sự.
- Đúng rồi. Không đùa kiểu ấy đâu. Diễm không quen như thế.
Phong lừ mắt, xua tay át em, trong khi Long lại có vẻ thích thú, anh chàng bước hẳn xuống đất hai tay khua lên, giọng oang oang:
- Nếu đúng thế thì Moa là người chạy trước và nói chung dù thế nào moa cũng chạy thoát. Bởi vì moa chạy rất nhanh. Bằng chứng là vụ hè vừa rồi. Trong một lần thấy bọn học sinh ở trường tư thục Phan Chu Trinh tập chạy từ bờ hồ Hoàn kiếm xuống bờ hồ Ha le. Moa nhìn chúng nó chạy, thấy ngứa nghề quá, thế là nhập cuộc và ngay lập tức về nhất. Ông thầy tây hình như ông ta tên là Sinmerou hỏi moa học ở lớp nào để có kế hoạch bồi bổ về môn này, vì ông bảo dáng chạy và nhất thân hình của mình rất có triển vọng.
- Anh chạy tận xuống hồ Ha le. Khiếp. Diễm không nén được cảm giác sợ hãi lại kêu lên.
- Chứ sao? Chuyện ấy có gì là lạ mà em phải tròn mắt lên thế kia?
- Anh biết không? Ngày xưa dạo em còn bé, mỗi lần em quấy, khóc không chịu ăn. Ba em, rồi có lúc cả mẹ em nữa bảo nếu không nuốt nhanh sẽ bảo cô sen đưa em xuống thả ở bờ Hồ Ha le..
- Chị giống em thế, me em cũng doạ thế. Rồi năm kia một lần tình cờ em nhớ lại chuyện này, thế là em cố rủ bằng được cậu Vũ xuống tận nơi xem chỗ ấy thế nào mà người lớn hay doạ trẻ con thế. Hoá ra cũng thường thôi. Chỉ có điều ở đấy mọc um tùm thứ cỏ rất dài. Chỗ ấy trông qua cũng đoán được là rất nhiều rắn rết.
- Đấy là cỏ ranh và cả cỏ lác. Vào mùa hè vịt trời hay về đẻ trứng. Cà cuống để cho vào nước mắm ăn bánh cuốn ở đấy cũng sẵn lắm.
- Moa nghe nói, cả những cô gái chửa hoang cũng hay vứt bào thai vào những bụi cỏ ven hồ. Khối bào thai còn khóc oe oe. Nói chung thì…
- Thôi. Kìa anh. Không nói chuyện ấy nữa nhé. Mặt Diễm đỏ bừng lên cô lúng túng như mình vừa làm điều gì sơ ý.
- Em đúng là đàn bà. Có thế mà cũng ngại. Nói chung việc của ai thì người ấy lo. Mà thôi rót rượu nhé. Tất cả đều phải uống cho vui. Chỉ có vui thì con người mới đỡ sợ, đỡ suy nghĩ. Chỉ tiếc không có kèn hát ở đây.
Vân chun mũi lại:
- Ôi sao giống em nghĩ thế, em đã định mang theo rồi đấy nhưng chị Diễm bảo nặng.
- Hơi phí. Các bạn còn thấy thiếu gì nữa không?
Thấy mọi người đều rụt rè lắc đầu. Long hô thật to
- Thiếu hẳn ly uống rượu. Chà chà chén này chỉ phù hợp với quốc lủi thôi. Nhưng nói chung không sao. Có rượu này, có đồ nhắm rồi và bốn chúng ta hai nam hai nữ lại ở giữa trại đào thế này thì quả là tuyệt vời lắm rồi. Long nhìn chăm chăm vào bốn chén rượu. Khi thấy Vân rót đủ ra bốn cái chén tống anh nhấc một chén lên giơ về phía trước:
- Cầu mong sự may mắn của chúng ta. Mong hoà bình sẽ quay về với Hà nội này. Riêng moa lại xin chúc mọi người con gái đều mãi mãi trẻ trung và xinh đẹp như những nụ đào đang chờ nở ngoài kia.
- Anh rõ thật là. Diễm khi chạm chén với Long khẽ trách. Anh chàng dường như không để ý gì đến lời của vợ chưa cưới. Long quay sang chạm mạnh vào chén của Vân, cô rụt tay lại như sợ sệt rồi bỗng cất tiếng cười ha hả thật to. Trong khi đó Phong nhẹ nhàng quay sang Diễm, giọng anh nhẹ bỗng, thủ thỉ:
- Em dạo này có khoẻ không? Cả bố em nữa. Anh nhớ rất rõ là bố em rất thích đi xe đạp méc xê đua ra và đội mũ phớt xám.
Diễm tủm tỉm cười, đầu cúi thấp xuống:
- Anh nhớ dai thật đấy.
Phong ngửa cổ uống hết chén rượu, rồi tự tay nhấc chai rượu rót vào chén của mình, nâng lên môi, nhưng chưa vội uống, đôi môi mấp máy, khe khẽ vang lên tiếng hát nhẹ, buồn"xót thương đớn đau. Nghẹn ngào mái lầu. Ngày nao một giấc mơ. Đâu những đêm trăng mờ… ". Như bị cuốn hút bởi giọng hát của Phong, Vân cất tiếng nhè nhẹ đệm theo " ai ngóng chờ. Khi ánh nắng này thành thơ nhẹ gió đưa. Nghe tiếng đàn truyền mơ tìm bến xưa. Một chiều về chiến chinh… Bên dáng huyền thêm mơ lúc tuổi xanh". Dần dần hai giọng hoà vào nhau như hai giải lụa bay là là trên mặt cỏ lơ thơ "trăng quyến đôi tâm hồn. Nghẹn ngào như nhớ nhau. Thương xót ai, trăng sầu bên mái lầu"…
Phong và Diễm ngẩn người nghe hai giọng hát tỉ tê buồn buồn. Một lúc sau, Phong vừa đưa chén rượu lên môi vừa lẩm bẩm:
- Trở về bến mơ. Tài thật, tài thật. Ngọc Bích hình như cũng đã từng cô đơn.
- Ngọc Bích là ai hả anh? Nghe Diễm hỏi, Vân có vẻ ngạc nhiên quay lại nhìn.
- Chị không biết thật sao. Lạ nhỉ?
- Là ông nhạc sĩ viết nhạc phẩm này đấy. Nhưng nói chung, bài này mà nghe tài tử Ngọc Bảo ca thì thôi rồi. Phong đang hát dừng lại vừa nhìn Vân ra điều đồng tình vừa nhanh nhẩu diễn giải cho vợ chưa cưới.

Chương 4

Phong định giơ tay đập nhịp hát tiếp thì bỗng nhiên cả bốn người như cứng đờ ra. Những vành tai cùng nghếch về một phía. Phong khẽ đi về phía cửa sổ khép hờ, anh rón rén nhấc móc sắt lên nhìn ra. Liền sau đó anh cố nén tiếng kêu, nhưng vẫn bật lên:
- Thôi chết rồi.
- Gì thế?. Gần như liền một lúc ba miệng còn lại hỏi giật giọng.
- Có một tốp bảo an đang đi trên đê phía hai cô vừa đến đấy. Trong đó hình như có cả một thằng cha trông như chỉ điểm đi đầu đang chỉ chỏ về phía lều này. Nói chung, hai cô thu dọn mau đi.
- Để tôi xem nào. Phong cố giữ vẻ bình tĩnh, đi đến bên cửa sổ. Cánh cửa gỗ có những lỗ mọt nước hé mở. Vẻ bình thản trên mặt Phong biến mất.
- Thôi, thôi. Không phải dọn nữa, không kịp đâu...
- Nhưng chỗ này, nhỡ họ vào họ sẽ biết hết.
- Đừng lo. Tay Nghĩa đã dặn rồi, có gì cứ việc rút đi êm nhẹ, mọi thứ để y nguyên. Chỉ cần khoá cửa lại thôi. Coi như nhà chủ vừa đi đâu đấy. Thôi, thôi đi đi. Phong ra trước thăm dò tình hình xem thế nào rồi lần lượt hai cô, cuối cùng tôi sẽ khoá cửa lại.
- Em sợ lắm. Diễm rụt cổ lại mắt rơm rớm.
- Thôi được rồi. Nhanh lên. Phong nói gần như gắt.
- Cứ từ từ. Đừng làm ồn, mọi người dễ mất bình tĩnh. Dù sao Diễm cũng chưa gặp phải hoàn cảnh này bao giờ. Thôi đi đi. Long khẽ phẩy tay.
Ba người lần lượt cúi đầu bước ra khỏi nhà. Long nhô đầu ra nhìn trước nhìn sau, rồi lặng lẽ khép cửa lại, móc khoá. Anh định bấm thìa khoá thì thấy Diễm kêu ối một tiếng rồi ngã khụy xuống. Hình như một chiếc giầy cao gót của cô vấp phải mô đất thè ra ở đầu bờ ruộng. Trong khi đó Phong và Vân nhanh chân đã khuất phía sau những luống đào. Phong bấm vội khoá, nhìn về phía bờ đê rồi khom lưng chạy ào ra. Khi đến sát Diễm, anh ngẩn lên nhìn trước nhìn sau, rồi cúi xuống, một tay đưa ra đỡ vào lườn Diễm, một tay lôi chiếc giầy đan lên dỗ dỗ xuống bờ ruộng. Mặt anh hơi rạng ra khi nhìn thấy vẻ mặt đỏ rực thoáng hốt hoảng nhưng cố làm ra vẻ bình tĩnh của Diễm. Vợ chưa cưới của Long định đứng lên nhưng cô bỗng kêu "ái"một tiếng khẽ. Liền ngay sau đó là tiếng Phong nhanh nhẩu "em có làm sao không?". Cũng mau mắn không kém là tiếng đáp hơi thoáng chút nũng nịu "có hệ trọng gì đâu anh?". Tuy nói vậy nhưng khi Diễm đứng lên thì mặt cô nhăn lại, tay cô chới với"em bị sái chân, không đi được nữa rồi". "Thật không?". Phong nghển cổ lên nhìn ra xa, mồm lẩm bẩm"không biết cậu ấy đâu rồi. Anh chàng này thật quá thể, chẳng đợi chờ gì ai". Và liền sau đó là một câu gần như vô nghĩa"Thế này thì không kịp nữa rồi". Vừa lẩm bẩm anh vừa giang hai tay bế thốc Diễm lên. Mặt cô gái càng đỏ rực lên, nhưng rồi như một phản xạ tự nhiên, cô đưa hai tay quàng lấy cổ Phong. Trang thanh niên cứ thế gập gềnh chạy, lúc thì lao đi giữa những cành đào còn đang khẳng khiu nhưng đã chớm vài nụ đào e ấp, khi thì chạy trên bờ ruộng đầy cỏ cằn khô thưa thớt đã ló ra vài ngọn cỏ xanh mướt vừa nhú ra. Chạy không biết chừng được bao lâu thì dường như thấm mệt, Phong cố bước gằn thêm vài bước nữa, rồi dừng lại. Chỗ đó là một bãi đất khá rộng mọc đầy những cây ké gai và cây chó đẻ mà từ lâu bọn mục đồng ở chốn quê này đã chọn để chơi ú tím. Một phía bãi được che bằng cả một vườn đào điệp trùng, phía đối diện là một bụi dứa dại ùm tùm mà bọn trẻ không hẹn với nhau nhưng thầm thống nhất với nhau dù cho trời rét đến đâu và kể cả không có bụi cây nào thì bụi dứa này vẫn phải giữ lại. Những giải lá già đầy răng cưa đan vào nhau như để cố tình che khuất mọi thứ trong bãi cỏ. Nổi bật trên màu xanh thẫm sắp chuyển sang bạc phếch của những khóm lá dứa già là búp hoa dứa trắng vàng nở đã lâu nên cành của nó xã xuống, bụi phấn vương mờ trên lá, trên cỏ, mùi hoa dứa chín vẫn phảng phất đâu đây. Hai phía kia được ngăn bởi một giải đất cao quá thắt lưng người nhờ có bụi tầm xọng xen với cây xương rồng có lẽ mọc ở đây đã lâu năm nên trên những cành giao nhau màu xanh thẫm nổi lên những dòng chữ và những hình vẽ nguệch ngoạc. Dưới gốc bụi xương rồng là một hũm đất được trẻ mục đồng bỏ nhiều công sức khoét sâu vào. Nhìn qua cũng thấy chỗ đó đủ để hai người chui vào lọt thỏm. Phong khe khẽ đặt Diễm xuống. Diễm cố ngồi nhỏm dậy, cố nở nụ cười hỏi khẽ:
- Anh có mệt lắm không?
Có lẽ do quá sức nên trong cổ Phong như đang có cái gì dâng lên chẹn ngang khiến anh chỉ muốn bật ra một tiếng ho cho nhẹ đi nhưng anh cố sức gìm lại. Phong quay mặt vừa lắc đầu vừa khom lưng đi về phía bụi xương rồng. Trên con đường nằm dài theo con đê vắt ngang phía sông Cái có đám bụi đang bốc lên chầm chậm trôi đi. Một chiếc ôtô nhà binh đang chạy nhanh về mạn Chèm, Vẽ.
- Để anh đỡ em ra chỗ hàm ếch kia cho kín đáo.
- Hàm ếch là gì hả anh? Mặt Diễm dần dần tươi trở lại.
- Đấy cái hõm mà người ta đào, để những người làm đồng trú mưa trú nắng đấy.
- Những em sợ nhỡ đấy là hang rắn thì sao?
- Thôi được. Cứ nằm im ở đây, để anh xem kĩ đã nhé. Dù sao cũng phải nấp vào chỗ ấy. Không nhỡ bọn lính phát hiện ra thì em cũng bị vạ lây vì tội đồng loã với người trốn lính.
Diễm gật đầu khẽ nhìn theo dáng người lom khom của Phong. Mãi cho đến hàng chục năm sau này mỗi khi nghĩ đến việc này, Diễm vẫn không làm sao quên nổi dáng đi lom khom của Phong. Cái dáng đau khổ, buồn bã tuy mới ở giai đoạn đầu tiên của căn bệnh lao quái ác đã ẩn chứa trong người Phong. Mặc dù những cơn ho xé gan xé ruột chưa xuất hiện để tàn phá cơ thể vốn đã mỏng manh của Phong. Một cơ thể mà bất kì người con gái nào ở cái đất Hà thành này nhìn thấy cũng đều cảm thấy lâng lâng những xúc cảm kì lạ mà trong đó đa phần là thương cảm, xót xa bởi sự linh tính về một sự mất mát ghê gớm nào đó khó tránh khỏi. Điều lạ lùng nữa là không hiểu tại sao, trong lúc hiểm nguy đang rình rập đó Diễm tịnh không nghĩ đến chồng chưa cưới của mình cùng cô em gái của Phong lúc này ở đâu. Diễm nghển cổ lên, cố ruỗi chân thử xem thế nào thì ngay lập tức cảm giác đau dữ dội từ đâu ập đến. Vừa lúc đó bên tai cô vang lên chầm chậm giọng nói thủ thỉ, trầm ấm:
- Chỗ ấy sạch và kín lắm. Em đang bị đau. Cứ để anh đưa em đến.
Diễm chưa kịp nhận ra điều gì thì người cô đã được nhấc bổng lên. Thân cô bồng bềnh, lắc lư. Tiếng thở của người đàn ông hổn hển. Diễm chưa nhận ra điều gì thì miệng hang đã chớm có những ngọn cỏ dai dáng mọc lé lên hiện ra. Trên nền hang không rõ ai đã trải một lớp rơm rối mù, vàng nhạt. Diễm vừa định nói điều gì đất thì chân Phong đã vấp vào mô đất ngay trước cửa hang khiến người anh chao đi. Cả hai lao bổ về phía trước rồi cũng ngã sóng xoài. Diễm đỏ mặt khi thấy bên chân lành của mình chẹn ngay lên đùi Phong còn tay cô đặt lên vầng ngực mỏng manh, phẳng lì của người con trai. Cô đỏ bừng mặt định rút tay và chân lại thì bỗng thấy chiếc chân bị trật khớp đau nhói. Cô nhăn mặt ngoảnh đi cố tránh nhìn vào gò má cũng đang đỏ lựng của Phong. Giọng người con trai thì thầm như chỉ nói cho chính mình nghe:
- Anh không sao. Không sao. Em đau lắm phải không?
Diễm cố lắc đầu. Khi Phong đã đặt cô nằm yên trên lớp rơm, Diễm ngước mắt nhìn ra cửa hầm và ngay lập tức cô trông thấy những đám mây mùa đông màu chì xám xì, nặng trĩu cuồn cuộn trôi trên bầu trời nhợt nhạt. Phong ngồi ôm gối tựa lưng vào thành hầm, lồng ngực nhấp nhô cố nén một chuỗi ho đang muốn bật ra. Anh nói như để quên đi cảm giác khó chịu đang rình rập nơi lồng ngực. Một luồng khí lạnh đột ngột tự nhiên chạy tuồn tuột vào miệng khi bất chợt anh há miệng ra.
- Chỗ này kín thật đấy. Không biết anh em và cả Vân chạy về hướng nào nhỉ. Giá họ đều biết chỗ này thì may quá.
- Ừ nhỉ. Cái hang này đủ cho bốn người ngồi thoải mái.
- Em có thấy đói không? Hay là em cứ nằm đây để anh đi xem tình hình thế nào.
- Anh không đi đâu cả. Em ở đây một mình thì sợ lắm. Diễm vừa nói vừa đưa tay nắm lấy tay Phong. Cái nắm tay làm cả hai người đều giật mình bởi một cảm giác choáng váng, lạ kì đột nhiên xuất hiện khiến hai người đều bang hoàng. Hai bàn tay rời ra. Người còn trai và con gái lặng im. Tiếng gió hoang ngoài kia chạy dàn dạt trên cánh đồng còn trơ những gốc rạ. Tiếng lá dứa rào rạo và cả tiếng đạp càng lạt xạt của con châu châu ma già có bộ cánh màu nâu nhạt bạc phếch đang đứng im lìm lặng lẽ vuốt râu trong nách bụi dứa. Trong lúc Phong và Diễm đang trú trong hang của trẻ mục đồng thì Long và Vân chạy ngược lại nên chẳng mấy chốc hai người lại vượt qua con đê nhỏ và thấp để sang cánh đồng làng Cáo với hàng loạt những giàn bí đao được kết bằng những thanh nứa trẻ vội thấp lùn trĩu chịt những quả bí dài thậm thượt sẵn sàng cho một mùa thu hoạch. Cánh đồng mênh mông càng hoang vắng hơn khi thỉnh thoảng lại thấy mấy nông phu mặc áo tơi, tay cầm cuốc lúi húi khơi cho dòng nước lợn cợn từ mảnh ao mùa đông chỉ còn vài ba khoảng vệt nước lệt xệt nằm xen những bè rau ngổ dại và rau dừa nước.
- Em sợ lắm. Không biết anh cả em với chị Diễm chạy đi đâu lúc ấy nhỉ
- Moa làm sao mà biết được. Nói chung em đã thấy mỏi chưa?
- Hai chân em gần như sắp rời khỏi thân người đây này.
- Cố lên tí nữa. Làm sao từ giờ đến tối không gặp người nào thì tốt nhất sau đó đợi tối đến hai anh em lần ra Bưởi, rồi nhẩy tầu điện. ờ nhưng mà đi đâu nhỉ? Chưa thể về nhà được
- Ừ nhỉ, ở nhà anh và cả nhà em thế nào chả có bọn mật thám đang rình nếu không hàng phố có người chợt trông thấy thì.. à Phải rồi về quê nội em ở Phùng khoang. Làng em có nhà thờ to lắm, người Pháp nhìn thấy nhà thờ họ cũng nể đôi phần. Được không?
- Để rồi tính sau. Long nói thác đi. Mặc dù rất thân với Phong nhưng mỗi khi nhắc đến nhà thờ đạo là Long không thấy thích thú một chút nào.
- Em đói lắm rồi. Lúc sáng em đã bảo mãi là chị Diễm dừng lại ăn phở ở ngõ Tạm Thương nhưng chị cứ bảo sáng ra chị rất ngại ăn. Chị ấy bảo ở nhà me ép lắm chị chỉ cố uống cốc sữa và ăn góc cái bánh tây là cùng. Chả bù cho em. Khi em đói thì muốn gì em cũng ăn cho thật no, không có chân tay bủn rủn, đứng không vững thì làm ăn được gì. Những lúc ấy khó chịu lắm.
- Moa cũng vậy. Nhưng nói chung. à mà khoan đã. Long đột ngột giơ tay lên. Giọng anh hạ thấp. Hình như có người đang đi lại gần. Thôi không kịp nữa rồi. Cầu trời khấn phật ban phúc lành
- Giê su ma lạy chúa tôi. Vân bắt đầu run rẩy. Đôi môi lắp bắp.
Một người đàn ông trùm kín mít chiếc áo tơi lá cọ rách xơ xác để lộ ra đôi chân dài ngoằng, khẳng khiu bê bết đất từ đằng sau cây đã cằn mà thân cây lằn rõ những vết chạc trâu, bò buộc vào đột ngột hiện ra như từ dưới đất chồi lên. Nhô lên trên búi áo tơi cọ là cái nón mê trong đó lấp loá hai con mắt ngơ ngác nổi trên khuôn mặt dài ngoằng với nước da vàng kệch vì thiếu ăn. Đó là khuôn mặt rất khó đoán tuổi. Một tay gã ta cầm cái thuổng có cái lưỡi được đánh khéo léo thành một vòng bán nguyệt dính bết đất và một cái thuốn dài. Trên vai gã ta tòng teng cái túi vải nhuộm nâu vá không biết bao nhiêu miếng mụn đủ thứ mầu và đủ thứ vải. Trong túi hình như đang có con gì ngọ nguậy. Vừa nhìn thấy đôi trai gái mà cách ăn mặc lộ rõ tỉnh thành, gã đàn ông lêu đêu, gầy gò, đôi môi khô lắp bắp câu gì không rõ tiếng định quay đầu bỏ chạy thì Long tiến lên mặt cố mà ra vẻ đang vui nói luôn:
- Chào bác. Bác đi làm đồng về ạ.
- Không dám chào, chào, chào ông… bà
Chỉ thiếu một chút nữa là Vân bật cười vì sự lắp bắp của người nông dân. May cái bấm hơi đau của hai ngón tay Long đã khiến cô ngừng lại được.
- Bác cho tôi hỏi. Nói chung là… Long cũng lúng túng không kém gì người nông dân. Cuối cùng thì anh buột ra một câu nói trong khi tự nhiên ý nghĩ lo lắng về vợ chưa cưới bất chợt xuất hiện trong đầu. Câu nói buột miệng nhưng xem ra có vẻ hợp lý.
- Hai vợ chồng tôi về quê ở trong Noi ăn cỗ. Nói chung là…
Bây giờ lại đến lượt Long bị Vân cấu mạnh vào bắp tay. Tiếng "vợ chồng" làm cô đỏ mặt. Nhưng Long gần như không để ý, anh vẫn thao thao. Chúng tôi định rẽ vào nhà một người bạn ở làng này thành ra…
- Đấy là nhà ai ạ? Người nông dân lễ phép
- Khoan khoan, để moa, à nói chung để tôi còn nghĩ một chút đã.. ba tôi dặn là… Nhà bác ấy ở làng có trồng nhiều bí. Long nói cho qua chuyên Không ngờ người nông dân vẫn săng sái
- À như vậy là ông bà muốn vào làng Giàn chứ không phải làng Noi. Đúng không. Cũng gần thôi ông bà cứ đi qua cái chòi canh cướp đầu làng, cạnh bụi tre kia kìa là đến rồi. Nếu ông bà vào nhà ai ở làng này thì cháu xin dẫn ông bà đến tận nơi.
- Thôi được rồi. Long muốn câu chuyện mau chóng chấm dứt. Anh hầu như không để tâm cuộc trò chuyện, mắt đảo nhanh nhìn ra xa, lúc đó ba người đã đi đến một bờ ruộng. Gã đàn ông bỗng bất ngờ suỵt to một tiếng. Anh ta đang lờ đờ, chậm chạp thoát một cái trở nên một người khác nhanh nhẹn, dứt khoát và dường như trẻ hẳn ra. Gã lập tức hạ chiếc túi vải xuống, tay kia đặt nhẹ thốn và thuổng xuống bờ cỏ, sau đó phẩy tay ra hiệu hai cô cậu thành phố lùi ra xa. Động tác này làm Long và Vân ngạc nhiên.
- Sao thế nhỉ? Quên cái đói đang dầy vò, Vân hỏi khẽ.
- Em đứng một im một chỗ để moa xem thế nào.
Trong lúc hai người nói thì tay con trai(từ lúc hành động cách gọi này hình như hợp với gã hơn)cúi sát mình xuống, đôi mắt hấp hay nhìn lướt theo bờ ruộng, đến mô đất ở góc ruộng, chỗ ấy xoè ra miếng đất hình cái quạt giấy, trên đó mọc lên một bụi cây ké cằn và vài ba ngọn cỏ may bạc phếch, xơ xác. Long tò mò nhìn theo thì anh thấy hằn rõ trên bờ ruộng là một giải bùn đứt đoạn còn tươi nguyên. Giải bùn ngoằn ngoèo dẫn đến một cái hang có cái miệng há rộng, trơn láng. "Gì thế?". Vân không dấu được tò mò nôn nóng hỏi. Long định nói điều gì thì thấy tay nông dân quì đầu gối xuống, một cánh tay gã vung rộng. Ngay lập tức Vân kêu "ối"một tiếng, mặt chuyển mầu xanh lét. Một xác rắn lột đã khô nhao lên, đảo một vòng trong không trung vắng lặng và thâm xì của cánh đồng mùa đông rơi xuống mặt ruộng đầy chân giạ. "Chết rồi, hang rắn". Vân kêu lên thất thanh khiến người nông dân quay lại nhìn, nhưng rồi gã ta gần như không để ý đến sự hốt hoảng của cô gái thành thị. Gã liên tiếp xọc những nhát thuổng xuống miệng hang. Long tò mò định tiến thêm vài bước để nhìn cho rõ. Từ bé đến lớn, anh chỉ nhìn thấy những con rắn cạp nong và hổ mang vươn cổ, bạnh đầu trong những hũ thuỷ tinh ngâm rượu với thuốc bắc của ông anh, và một lần tình cờ đọc được cuốn sách khổ nhỏ in trên giấy thâm của nhà in Minh Đức kể về cách bắt rắn của những người trên mạn ngược, thẳng hoặc đi xem con trăn cuốn vào những cành khô trong những cũi sắt trên vườn bách thảo. Còn lần này… Sự bất ngờ được tận mắt chứng kiến người bắt rắn thức sự đã làm anh quên hết mọi nguy hiểm đang rình rập, quên cả cái đói đang giày vò. Anh vừa nhúc nhắc bước thêm vài bước để nhìn cho rõ thì hai bàn tay của Vân đã níu chặt anh lại. Giữ chặt tay Long Vân giọng cô lạc đi rên tỉ vì khiếp đảm"đừng, đừng anh ơi. Em sợ lắm. Nhỡ một cái thì… Trong lúc đó những nhát thuổng của gã nông dân vẫn liên tiếp thục xuống hất tung đám đất lên. Cuối cùng khi hai cô cậu người thành phố đang bíu vào nhau thấy gã này sát mạnh vào tay mình một thứ lá gì đấy xanh lè. Liền sau đó, gã cúi rạp trên mặt đất, mặt nghếch lên, tay thò sâu vào lòng hang. Long vô tình cũng đưa mắt dõi theo. Bầu trời lúc đó như thấp xuống những đám mây mùa đông cuồn cuộn trôi như bị một chiếc quạt trong tay người khổng lồ đang giận dữ quạt gấp. Đang nhìn bồng Long nghe thấy tiếng "ối"thất thanh thật to của Vân, anh cúi xuống. Tim anh bỗng cũng tự nhiên dập thật gấp khi anh thấy gã nông dân đang lấy hết sức mình kéo từ trong hang ra một con rắn to hơn cả bắp tay khẳng khiu của gã. Con rắn có lẽ dài lắm nên thoạt đầu thì gã nằm rạp, liền sau đó thì gã quì, rồi gã đứng lên. Con rắn đã được kéo ra khỏi hang, cái miệng của nó bị bàn tay gã nông dân bóp chặt vào cổ nên há hốc, đôi mắt tròng xoe bé tí nhìn trừng trừng, khúc giữa loang lổ đoạn trắng, đoạn đen quằn quại và đoạn đuôi bé dần quấn chặt vào cổ tay người bắt. Gã bắt rắn đã đứng thẳng người mặt tươi hơn hớn, đôi mắt của gã hấp hay nhìn hay người vừa lộ sự vui mừng vừa lộ ra sự nịnh bợ của thứ người hèn kém. Gã giơ cao cánh tay rắn quấn lên, còn tay kia gã túm chặt vào cổ con rắn rồi vuốt dọc theo thân rắn. Long nghe rõ tiếng lắc rắc khẽ phát ra theo cái vuốt đó. Xong động tác đó gã bắt rắn bóp vào đầu rắn khiến miệng rắn há rộng, gã cầm ngang cái thuốn miết lần lượt vào hàm dưới, rồi hàm trên của con rắn. Gã bắt rắn lại nhoẻn cười nhìn cô cậu ở phố:
- Bây giờ thì chỉ như con lươn, chẳng sợ gì hết, cậu mợ ạ. Tự nhiên gã nông dân đổi cách gọi hai người ra điều thành thạo.
Nói dứt gã nhặt chiếc túi vải rách lên, xoay xoay mấy vòng như đứa trẻ con nghịch cái chong chóng. Miệng chiếc túi mở ra và ngay lập tức gã bỏ tụt con rắn vào trong.
- Cũng là nhờ có cái vía của cậu mợ nên sáng nay mở hàng cháu bắt được con cạp nong này. Nói thật với cậu mợ. Số con người ta nó cũng rõ ràng lắm. Hôm qua đẻ cháu thắp hương, chả biết cụ khấn vái thế nào bảo rằng sáng nay cháu cầm đồ nghề đi ra đồng sẽ có lộc. Cháu hỏi lộc to hay lộc. Đẻ cháu nói ngay, vừa thôi. Đấy trời phật cho từng nào hưởng từng ấy. Chứ mùa đông này rắn hay ở đôi lắm, vậy mà con rắn cái này lại ở mình, chắc là con đực chưa đến số. Thôi được cháu nhớ hang này rồi, chiều mai xâm xẩm tối cháu lại ra. Giống rắn đực dù bò đi kiếm ăn ở đâu chập choạng tối cũng về. Trời phật cho lộc thì cháu lại dớ được nó, không thì thôi, phải không cậu mợ. Còn bây giờ cậu mợ muốn đi đâu thì cháu dẫn đi. Thôi bây giờ thế này. Cháu cứ mời cậu mợ vào thăm nhà cháu cho biết cái đã. Tuy cháu nhà quê nhưng đôi khi cũng có ông bà ở ngoài phố về mua rắn của cháu. Có ông bà đưa cháu ra tận nhà để cháu làm rắn tại chỗ ngâm vào bình thuốc cho.
Nghe gã bắt rắn liến láu, Long cũng thấy vui vui, anh quay lại nhìn Vân, thấy cô em bạn mặt mũi đờ dẫn không rõ vì đói hay vì sợ. Thôi thì đành liều, vả lại chốn này với anh cũng thật lạ lẫm. Gã bắt rắn tin được hay không Rủi ro hay là may mắn, âu cũng là số trời. A la fatum.

Chương 5

Long, Vân cũng không ngờ cuộc gặp gỡ bất ngờ với gã nông dân bắt rắn trong buổi lưng lửng sáng ngày trốn động viên đó có thể trở thành một mối liên quan mà sự liên quan này kéo dài cùng những sự việc quan trọng và hệ luỵ đáng nhớ trong đời đến thế. Sau này khi hai người đã cảm thấy bố mẹ sinh ra, một bên thì trời phật, một bên thì đức chúa cao cả sắp đặt ra một sự trớ trêu trong sự gắn bó phi bình thường giữa hai người thì mỗi khi buồn phiền đôi lúc họ lại tìm đến nhà Hai Ngạn - tên gã bắt rắn này. Riêng Long khi đã hơn sáu mươi tuổi lại có một mối quan hệ với cô gái mà tình cờ trong lúc trò chuyện, ông không thể ngờ đó là con người vừa là láng giềng vừa là họ hàng thuộc chi trên của Hai Ngạn. Một cô gái theo như Long là có số phận đa đoan, cho dù hấp dẫn ông về nhiều mặt nhưng vẫn không thể làm ông tách được Vân. Mỗi lần gặp Mai - tên cô gái- về trong ông lại tràn ngập nỗi ân hận. Nhưng đấy là việc của vài chục năm sau, còn sự việc của buổi gần trưa của năm mươi năm về trước lại là chuyện khác… Hai Ngạn bây giờ trông tươi tỉnh và bạo dạn hơn trước khi bắt được con cặp nong cặp nia. Cổng làng xây bằng gạch nghiêng theo lối tam quan đình có vết nứt chạy dọc theo rễ cây si xồm xoàm mọc đâm chìa cả ra ngoài. Ngọn cây si cao ngổng lên bên cạnh chiếc chòi canh cướp có mái lợp bằng giạ. Nhìn thấy cổng làng Long ngước lên có ý nghi kị, thấy thế Hai Ngạn lại oang oang:
- Bây giờ chả có ma nào trên ấy đâu. Cháu với thằng Cu Dạm hôm qua được cắt cử gác làng rồi, nhưng tờ mờ sáng nó đã về trước vì vợ nó đâu như chuyển dạ từ chập tối hôm trước. Thằng này cũng may đấy chứ cụ kị nhà nó làm mõ nên trước đây làng không tính vào xuất đinh, mà đã không có trong xuất đinh thì làm sao được cắt phiên gác như thế này. Bây giờ thấy bảo chú nó là lão hai Sành đâu như đi lính sang tận bên tây từ hồi cát tó tưởng chết mất xác từ bao giờ thế mà tự nhiên năm ngoái lại đùng đùng về như mọc từ dưới âm tỉ củ tỉ lên. Gớm trông chú nó mới ghê chứ. Mặt thì rỗ băm rỗ vằm, da thì như vỏ thị thế mà tiền thì sao mà lắm thế, cơ man nào là tiền. Tiền hàng xâu, hàng xấp toàn tiền bà đàm xoè, đến ông chánh tổng, lý trưởng làng cháu cũng chẳng thể có được. Mà tiền ấy bỏ ra lo lót thì việc gì chả xong, phải không cậu mợ. Mới lại, cháu chả dấu gì cậu mợ, dạo này giai làng cháu bị bắt lính nhiều quá thành ra con giai, đàn ông làng vãn hẳn, nên què như nó cũng được ra phiên, chứ ngày xưa thanh bình thì có mà khươm năm. Có khi đến chết cũng đừng hòng mà ngõi.
- Thế sao anh lại không bị đi lính? Long hơi chột dạ khi nghe Hai Ngạn nhắc tới chuyện bắt lính nhưng gã bắt rắn vẫn tung tẩy đi trước gần như không nghe thấy gì. Vân bấm Long đi chậm lại rồi thì thào:
- Khéo không anh em mình bị lừa đấy. Hay là mình dừng lại tìm cớ thoái thác rồi tìm lối đi khác.
- Này anh kia. Long gọi thật to nhưng Hai Ngạn lẳng lặng bước đi. Tiếng chân của nông dân vỗ bình bịch trên mặt đường gạch vỡ. Một lúc sau gã bất chợt ngoảnh lại, nhăn nhở cười:
- Ngõ nhà cháu đây, đi một đoạn nữa, rồi rẽ trái đến cái ao có cây xung ngả xuống mặt ao là đến. Trông cây xung như thế nhưng được việc ra phết đấy. Ngày nào đẻ cháu cũng ngắt lá xung non để bán cho mấy bà bán nem Phùng vào lấy tận nơi hay mang ra chợ Bưởi. Trước thì toàn cho, ai muốn lấy bao nhiêu thì cứ việc nhưng sau mấy bà ấy một là tốt bụng hay là bận việc nên bảo đẻ cháu, cả cái gái Thoa sang hái xong bó lại, tiện gửi ra hay là các bà ấy sai con cháu vào mang ra. Còn quả nữa chứ. Ăn sống thì không ăn được nhiều nhưng đi hôi cá về mà trẩy ít quả vào om, ăn chạy cơm phải biết.
Long và Vân vẫn khỏi ngần ngại khi bước chân trên con ngõ nhỏ. Đi một đoạn mặt ngõ có vẻ xẫm lại vì những ngọn tre rợp hai bên. Dọc hai bên ngõ lại quá nhiều ao chuôm nên mặc dù mặt ngõ lát bằng gạch chôn nghiêng nhưng có lẽ từ lâu lắm rồi bởi mặt gạch đã bị chân người, chân trâu bò và năm tháng làm cho mòn đi, lõm in đủ lốt chân người, chân trâu bò, lại thêm hai bên bờ ao bị lở nên mặt ngõ vừa bị bong, vỡ vừa bị xô xệ xuống. Cả hai đang bần thần e ngại nhìn con ngõ càng đi vào càng thấy sâu hun hút thì bất chợt Hai Ngạn reo to:
Nhà cháu đây rồi. Reo xong gã lại vươn cổ lên gọi to. Đẻ ơi, đẻ ơi.
Đó là một căn nhà tường đắp bằng bùn trộn với rơm, mái lợp giạ thấp lúp xúp ngay trước một bụi tre ngọn cong veo, loà xoà phủ rập rềnh trên mái. Trước nhà có khoảng sân đất rộng trồng mấy cây cau khẳng khiu thẳng tuột và giàn giầu không một đầu gần xệ xuống chum có máng hứng nước làm bằng bẹ cau. Mùa này giầu không đang rụng lá, nổi lên những lá trầu vàng rực lơ hơ trên mặt giàn làm bàng cành tre xộc xệch, kế liền là một cái ao có những súng bèo tấm và bèo tây. Góc sân có gian bếp quá nhỏ giữa mái trũng xuống như một bà già gù lưng. Cạnh đó là chuồng gà xộc xệch trên có cái ổ lâu không thay rơm mới, nên bẹp rí, trong đó có con gà mái đang xù bộ lông mầu nâu nằm, chốc chốc con gà lại ngọ nguậy thân hình tròn xoe để đảo trứng, hoặc để cố che cho kín mớ trứng đang ấp. Kề liền khoảng sân là mặt ao trên nổi lên những súng bèo tấm và bèo tây. Thân cây sung nằm ngả dài gần như song song với mặt ao.
- Đẻ ơi. Đẻ. Hai Ngạn dựng chiếc thuổng cùng bộ đồ nghề bắt rắn vào góc nhà vươn cổ gọi to.
- Gì đ.. ới.. ơ. i. Lập tức một giọng đàn bà khàn khàn đáp lại và liền sau đó bằng quãng thời gian đập chết một con ruồi thì một bà già từ sau căn nhà lập cập đi ra. Vừa nhìn thấy Long, Vân, bà cụ chững lại đưa cặp mắt hấp hay nhìn nhanh hai người khách lạ dáng cao sang rồi đảo qua đứa con trai. Miệng lắp bắp.
- Đẻ không sợ gì cả. Hai cậu mợ này này lạc đường. Con đi bắt rắn nên gặp được. Con cố mời cậu mợ về đây, chứ bây giờ bơ vơ giữa đồng thì có mà chết rét đẻ ạ. Thôi đẻ đi nấu nước mời cậu mợ. Đẻ ơi
- Gì thế? Bà mẹ chưa hết sợ, run run hỏi lại đứa con đang xem chừng có vẻ hớn hở.
- Cùng là nhờ vía cậu mợ tốt nên vừa nhìn thấy cậu mợ là con tìm thấy ngay hang rắn, mà hang có mùn hẳn hoi đẻ à. Thế là con đào lên và túm được chú cạp nong cặp nia. Đẻ đứng đấy làm gì, đẻ đi đun nước đi, còn con thì đi làm thịt con rắn này mời cậu mợ.
Đang nói với mẹ, Hai Ngạn quay phắt về phía Long, Vân liến láu như sợ ai nói tranh:
- Cậu mợ cứ ở đây chơi, mấy khi mẹ con cháu được tiếp cậu mợ. Cháu sẽ thịt con rắn này, hoà mật rắn vào rượu mời cậu.
- Ngạn ơi. Chiều hôm qua mày uống hết chỗ rượu rồi còn gì. Nhà có còn giọt rượu nào đâu. Nói thế phải tội.
- Đẻ này. Không sao đâu. Làm thịt rắn xong con sẽ chạy ù lên nhà cậu ba Lỉnh mua chịu cút rượu để mời cậu mợ. Đẻ lo gì.
Mày cứ làm tình làm tội cậu ba làm gì.
- Đẻ này. Thôi đẻ cứ đi nấu nước đi đã. Không mua chịu thì con đổi cho cậu mấy khúc thịt rắn cũng được chứ sao. Cậu ba hôm nọ ở chỗ đám ma nhà cụ hai Lựu chả dặn con khi nào bắt được rắn thì gì thì gì cũng để cho cậu nhiều thì một bộ, hai ba con để cậu ngâm rượu, ít cậu thì vài ba khúc để cậu ăn, thấy bảo dạo này cậu hay bị đau lưng lắm. Đẻ không biết à?
- Thôi được rồi. Mày muốn làm gì mày cứ làm. Con cháu xin mời ông bà quá bộ chờ cháu một tí để cháu vác cái chõng ra sân cho ông bà ngồi chơi xơi nước, đợi nó. Chứ ông bà vào nhà bây giờ thì quả là không chịu thấu. Muỗi nhiều quá mất thôi mà lại tối. Đã bảo nó rồi, nhà có nhiều nhặn gì chỉ có hai mẹ con. Mà đã lớn rồi, thôi thì nồi nào vung ấy. Chả nhẽ cả cái làng Giàn, địa liền làng Cáo này lại chả có đứa con gái nào nghèo khổ, xấu xí hay sao. Mà đã là người thì ông trời đã bắt tội là sớm muộn gì người ta cũng phải có vợ có chồng. Nhưng nói mãi, gào mãi thằng này vẫn trơ ra như nước đổ đầu vịt.
Đẻ này. Ai lại nói chuyện ấy với cậu mợ người tỉnh thành.
Giời ạ. Cậu mợ có thương cháu mới dám kể.
- Vâng, nói chung bà cứ nói. Long đảo mắt nhìn Vân, anh chàng tỏ ra ngạc nhiên khi thấy vẻ mặt của cô gái có vẻ ngây ra, đờ đẫn. Anh chợt nhớ đến lời kêu đói của Vân từ lúc nãy. Cũng vừa lúc ấy, từ trái nhà, hình như đằng sau bụi tre bỗng hiện ra những khuôn mặt gồm đủ già trẻ, gái trai lấp ló, hình như họ nghe thấy tiếng hai mẹ con Hai Ngạn nói lao xao. Trong đám đông lố nhố đó bỗng chồi ra một cô gái dáng thon thả, mặt đỏ bừng mồ hồi cùng đôi lông mày uốn cong tự nhiên trên cặp mắt mở to lóng lánh. Cô gái tay cắp một chiếc rổ đang bốc lên làn khói nghi ngút
- Cái gì thế Hĩm? Hai Ngạn đang lúi húi bên khung chạn xiêu vẹo nghe tiếng lao xao ngẩng lên hỏi cô gái
- Em với bác đang luộc khoai sọ thì anh về kêu toáng lên làm bác tưởng có chuyện cháy nhà. Hoá ra lại rắn với rết chứ gì, làm chị Răm nhà bác cả Hàng chết khiếp.
- Thôi. Thôi, có cậu mợ ở ngoài tỉnh rẽ vào chơi. Cũng là nhờ phúc lộc của cậu mợ ấy nên tao mới bắt được con rắn này…
Cô gái có lẽ cũng giống như đám đông dân làng đang thập thò ngoài hàng rào không để ý gì lời nói của Hai Ngạn mà chỉ có ý muốn xem cô cậu ngoài tỉnh là người thế nào và không hiểu duyên cớ nào lại rẽ vào nhà mẹ con Hai Ngạn. Vì thế Hĩm xăm xăm cắp rổ khoai đi vào.
- Cháu mời ông bà ạ. Hĩm đặt rổ khoai xuống mặt chõng vừa được mẹ Hai Ngạn bưng ra. Hai Ngạn thấy thế giơ tay cản lại
Cô này hay thật. Cậu mợ là người tỉnh thành ai lại ăn thứ này.
- Không, không. Cứ để tôi nếm thử. ở ngoài phố thỉnh thoảng tôi có nhìn thấy khoai này. Chỉ có điều là chưa bao giờ ăn. Cái đói làm cho Vân như rạn ra. Cô giơ tay như để với rổ khoai.
Thấy chưa? Anh chả hiểu gì cả.
Mặt Hĩm dãn ra thích thú. Có lẽ trong cuộc đời chưa bao giờ Vân lại ăn thức ăn gì ngon hơn củ khoai sọ vừa chín tới vào buổi lưng lửng chiều vào ngày người anh trai đoản mệnh là Phong cùng với anh Long sau này là người không hiểu số phận run rủi thế nào mà đã có đầy đủ cả một gia đình gồm vợ và bốn năm đứa con cả trai lẫn gái mà vẫn dính liền với cuộc đời Vân với đầy đủ những niềm vui, sự đau khổ, nỗi cô đơn, những quãng thời gian hiếm hoi của sự xum vầy. Nỗi bất hạnh và cả sự sung sướng, dầy vò của kiếp đàn bà đa đoan. Nhìn Vân ngon lành bóc vỏ ăn khoai lành, Long cũng không ngờ số phận của đời mình lại có thể gắn chặt gần trọn đời với người con gái tưởng rằng sinh ra để được thanh thản, nhẹ nhàng, hạnh phúc nhưng cuối cùng lại tràn đầy những khoảng khắc chứa nỗi âu lo, bất ngờ. Đám đông đang khép lại gần hơn, vài ba người bạo dạn đã ngồi xuống hoặc đứng xung quanh chiếc chõng tò mò nhìn hai người thành thị ăn mặc theo lối tây đầm ăn khoai sọ thì vừa lúc đó một tiếng quát vang đệm cùng tiếng gõ liên tiếp của cây hèo mây đầu bít cát tút đồng vào thành chiếc vại vỡ để thị uy:
- Việc gì mà tụ tập ở đây đông thế này, chúng mày định làm Việt minh hả?

Chương 6

Nghe tiếng quát, Long ngước mắt lên nhìn và nhận ra đó là một người đàn ông thấp lùn, có nước da đen xạm không phải vì nắng mà vì cha sinh mẹ đẻ ông ta đã thế rồi. Trên cái cổ vốn ngắn chũn lại càng như ngắn hơn vì cổ tấm áo the chồi lên là một khuôn mặt có cái quai hàm vuông vức như sản phẩm của một gã thợ mộc quá cẩn thận và tỉ mỉ khiến nó trở nên vuông thành sắc cạnh một cách ngớ ngẩn. Tấm thân lình phình của gã lại được phủ xộc xệch một tấm áo the hồi mới may chắc là màu đen rồi trải qua không biết bao nhiêu năm tháng, thứ màu nguyên thuỷ đã phai và rạn đi nhiều đến độ bạch phếch lại trám thêm sự loang lổ của đủ mọi thứ có thể gắn vào tạo thành một mầu nhuôm nhuôm khó định. Gã đàn ông có tên cha sinh mẹ đẻ là Hàm làm trương tuần của làng Giàn này. Người thế, bộ dạng thế thì ắt là sinh ra sớm muộn thế nào người ta cũng được đặt vào chức sắc ấy. Trương Hàm mang họ Đinh. Một cái họ thấy bảo vào thời tổ tiên là một trong những dòng họ đã mang về cho làng này nghề trồng bí đao nổi tiếng nhất nhì ở vùng ngoại ô thành Thăng Long. Ấy là chưa kể gã lại có người anh họ xa đâu như ở vùng khuỷnh Bạc tức là cách làng Giàn một cánh đồng mầu có một ụ đất không biết nhô lên từ thời nào mà người thì bảo đó chỉ là thuần tuý là một gò đất, người thì bảo đó là mộ của người tầu đắp lên để dấu của. Nhưng thôi đấy là chuyện sẽ được nhắc đến sau này. Người anh họ xa đó là kẻ đi nhiều biết rộng. Thấy Trương Hàm nói thế, cũng là nghe từ miệng trương tuần họ Đinh khoe, ông này cái gì cũng biết mặc dù không phải thầy địa lý gì mà đơn giản chỉ là một người làm nghề hoả xa còn chức tước thế nào thì chịu. Chỉ riêng với Trương Hàm thì gã quả thật chưa bao giờ nghe thấy gã anh họ đả động đến chuyện này. Cách đây chừng gần một tháng, đâu như vào hạ tuần tháng một, đứa con thứ của người anh họ này bắt được con cầy ở chân gò Giàn. Nhân hôm đó Trương Hàm lại ra chợ Vẽ để mua lợn giống, thế là tình cờ gã lại được người anh họ này mời đến ăn thịt cầy. Thực ra ông anh họ này cũng chẳng thích thú gì Trương Hàm người em cha vơ chú vếu, lại thêm sự quê kệch, dốt nát, ăn nói thô thiển dễ làm xấu mặt họ hàng, nhất là với người đã từng mòn đũa nơi phố phường. Song bù lại gã trương tuần họ Đinh này lại có một đức tính mà nhiều gã đàn ông, trượng phu đều lấy làm thú vị ấy là sự ham say đến mê muội, đến quên cả trời đất, ngày tháng mỗi khi chạm vào lá bài, nhất là tổ tôm. Trương Hàm đã không ngồi vào thì thôi, còn đã nhìn thấy xà xuống, cầm lên tay cỗ bài 120 quân thì gã khác nào giống cua bể cắp. Trời gầm may ra mới rời ra. Cũng vì cái ham mê đó mà gã lấy được cô gái con một ông thầy ở mạn Sở. Cô này vào loại ưa nhìn lắm, có đôi chút lịch lãm, ấy là chưa kể lúc thiếu thời đã từng được xem tranh ở mấy tờ báo Sex appeat, Paris Plaisisr và nhà còn trồng được mấy gốc đào bích nhưng vì bố thua bạc Trương Hàm nên đành phải ngậm ngùi gán đứa con gái vừa ngoan vừa xinh xắn và thạo việc cho tay họ Đinh thô kệch này. Và cũng chỉ vì ham bạc nên nhà gã dù lúc thịnh đến đâu cũng không tranh nổi ghế lý trưởng, phần vì gã không đủ tiền lo lót phần vì gã cứ bô bô lên rằng. Đời gã sinh ra chỉ để làm trương tuần. Lý trưởng thì cũng oai thật, nhưng vắng ông ta mười ngày, hay nửa tháng dân làng cũng không mấy lo nghĩ. Còn làng xóm cứ thử một đêm thiếu gã xem. Loạn lạc, trộm cắp chả sinh ra như ong, như kiến như ruồi cho mà xem. Còn ông anh họ thì do đã đưa chân vào nghề hoả xa, đã từng hơn chục năm tá túc trên một ga xép chốn Lào cai, Yên bái rừng thiêng nước độc nên đã nhiễm phải thú vừa vui vừa say là tổ tôm. Đã bập vào cái trò này thì phải là người có máu. Vậy thì điểm qua tất cả những kẻ đã từng cầm 120 quân ở quanh vùng này xem ra chả có người đàn ông nào đánh bạc lại lỳ lợm và bất chấp như thằng em làm Trương Tuần ở cái làng Giàn heo hút kia. Chơi với chú ấy mới biết thế nào là trò cờ bạc nó khiến cho người ta ham mê, cay cú như thế nào. Nhưng trong buổi tổ tôm sau bữa đánh chén con cầy đó không biết ông anh họ xa nói gì mà Trương Tuần họ Đinh ắng đi mất độ non một tuần. Đận ấy chẳng thấy giọng gã choang choác quát mắng nhà nọ để chó ra ỉa vãi nơi chân cổng làng có cái chòi canh đêm, nhà kia có việc mà không trình lão nhỡ có chuyện gì bất trắc xẩy ra thì đừng có mà ngoác mồm ra trách lão không làm tròn bổn phận. Mãi cho đến khi gã vừa hồi lại cái tính hống hách bẩm sinh thì gã nhận được nguồn tin là nhà mẹ con Hai Ngạn có đôi trai gái tỉnh thành về đang ăn khoai sọ một cách ngon lành. Đúng là sự lạ quá còn gì nữa. Người anh họ làm hoả xa, đã từng ăn mòn bát thiên hạ, từng làm cùng với cả quan tây mắt xanh, mũi lõ, da trắng, nói xì xồ luôn miệng đã nhiều lần khăng khăng bảo rằng dân ngoài tỉnh ít người ăn khoai lắm. Nếu có ăn thì khoai của họ một là phải trộn mật, hai là phải hấp lên bỏ thêm dừa nạo mỏng dính, loăn xoăn như sợi thuốc lào trộn vào chứ không thể bỗ bã thọc tay vào nồi móc lên rồi cứ thế bóc vỏ tuồn tuột ra nhét vào mồm như cánh cổ cầy vài bừa làng này được. Vậy thì có thể là như lời ông anh họ khi thấy thằng em được gọi vào ăn thịt cầy đã cạn gần hết chỗ tiền mang đi chợ dành để mua lợn giống mới mắt trước mắt, rón rén vẫy tay ám hiệu bảo Trương Hàm vào buồng thì thào cho biết rằng thời buổi này chả biết thế nào đâu. Bởi lẽ từ hơn nửa năm nay chính phủ bảo hộ một mặt ra sức bắt lính. Mặt khác như lời kể của mấy người bạn cùng làm với anh họ gã ở ngoài ga Hàng Cỏ rằng. Nhân viên người Pháp chả hiểu sao dạo này có vẻ tử tế hơn trước, từ lời ăn tiếng nói đến cách đối xử. Ai tinh ý còn thấy một sự lạ là không hiểu sao dạo này cánh nhân viên người Pháp luôn tìm cách bán tống bán tháo những thứ đồ đạc nặng nề mà họ công phu tích cóp bao lâu nay. Riêng những thứ của quí, gọn nhẹ thì cho vào hòm xiểng gói ghém lại cẩn thận như kiểu sắp đi xa. Cũng vào quãng thời gian này thỉnh thoảng bên bờ sông mạn trên Chèm chỗ có mấy cái hũm xế xế phía dưới gảnh đình làng ấy lại có xác tây đen, tây trắng và cả lính người Việt ta ăn mặc tinh tươm, có xác lại còn lính kỉnh cả bao lựu đạn, chuỗi đạn vàng ươm đeo nặng trĩu bên hông lừ đừ trôi về. Đâu như vào một buổi quá ngày lập đông tháng trước nữa sông Cái đặc kín xác lính tây, ta. Nhìn từ trên bờ đã thấy phập phồng những tấm lưng trương nứt, mùi thối nồng nặc xa hàng cây số vẫn phải bịt mũi, nhổ nước bọt Người ta vớt những cái xác ấy lên chất như xếp củi ở dốc bến Ngự. Tai nghe, mắt thấy những việc như thế thì dù có ngu độn đến mấy cũng đoán thời thế sắp có biến đổi to rồi. Ngay như nhà thờ ở khuỷnh Bạc cũng nghe thấy những người đi đạo thì thào, rồi thu va hà vén của nả, công nợ, ân oán. Nghe dân đi đạo đồn rằng Chúa cũng sắp vào nam thì con chiên nào ngoan đạo cũng phải đi theo chúa mới giữ được đạo. Sự đời đâu phải lúc nào cũng thuận buồn xuôi gió, "vậy nên chú cứ phải hết sức cẩn thận". Ông anh họ ở khuỷnh Bạc nói nhỏ vào tai Trương Hàm như vậy. Thằng em trương tuần nóng ruột bảo "đại để là bọn Việt minh nó thắng chứ gì?". Thấy ông em quanh quác như vậy người anh vừa ngơ ngác nhìn quanh vừa giơ tay bịt miệng thằng em phổi bò lại "cái chú này, ăn nói thế có ngày chú chết đã đành một nhẽ mà đến anh chú cũng vạ lây. Tôi là tôi quí chú tôi mới nói cho chú biết, chú đừng có ruột để ngoài da như thế. Một là chú đừng nói với ai, hai là chú trót lỡ mồm nói ra thì nhớ là không được động đến hai chữ Việt minh, nếu chú muốn lành hành, yên ổn ở với vợ, con". Trên đường đi đến nhà Hai Ngạn, Trương Hàm nghĩ lung lắm. Ra oai thị uy như ngày trước thì rõ là không ổn, mà nhũn như con chi chi thì còn đâu cái oai, cái thế của anh trương tuần. Không có hai thứ đó thì chỉ tổ cho người thiên hạ và cả người trong thôn, trong làng nó khinh cho. Việc gì phải thờn bơn một bề, nhưng dương vây thì biết đâu hoạ chả vào thân. Không phải đầu cũng phải tai. Con chó còn muốn sống nữa là con người biết thế nào là vui thú rượu chè, vợ đẹp con khôn. Mà xem ra biết đâu những người cha vơ chú váo tự nhiên dò dẫm đến làng này lại là Việt minh nằm vùng thì mai kia nhỡ người Pháp đi rồi, họ thắng thế thì gì thì gì chứ hoạ dáng vào đầu mình là cái chắc. Mà cũng phải thôi. Người Pháp là khác giống người ta, họ có nước của họ ta có nước của ta. Giống nào thì phải ra giống ấy chứ ăn chung ở đụng mãi làm sao được. Mình thì ăn bằng đũa thấy bảo người Pháp lại cầm cù dìa và cả cái gì giống như cái như cái cào phơi thóc, cào phân nhưng bằng bạc hay thiếc gì đấy xinh xinh, sáng choang để chọc vào miếng thịt, miếng cá, ngọn rau đưa vào miệng. Mà ngay như cái ăn người mình thì ăn cơm với canh, với cà. Hôm nào dỗ tết lại có miếng thịt, miếng trứng, miếng đậu. Miếng nào phân miêng miếng ấy, còn họ lại cứ bánh tây mà dã, thịt đậu cho nháo nhào vào đĩa rồi xúc rồi chọc. Còn cái này nữa. Người mình đàn bà rồi ngay cả đàn ông ăn giầu nhổ nước đỏ choé cả môi, miệng còn tây, đầm nhìn thấy người mình ăn thứ đó thì lắc đầu lè lưỡi sợ chết khiếp. Thế thì phải rồi. Nếu họ thua họ phải về nước họ thì cũng hợp lẽ giời thôi. Ta thua ta mới khổ. Nhưng ai làm người tây nó thua cơ chứ? Việt minh ư?. Trương Hàm rụt cổ lại, đu đưa cây hèo trên tay, chợt nhìn thấy đám đông ở nhà Hai Ngạn. Gã trông trước trông sau như e người nào nhìn thấy sự cúm rúm, sợ sệt, hèn kém của mình, gã bèn vênh mặt lên, xồng xộc bước vào. Gã lấy cây hèo tách đám đông ra, khi nhìn thấy Long và Vân nhất là nhìn cách ăn mặc của họ Trương Hàm thoáng rùng mình nhưng rồi gã cố nuốt nước bọt để nén, rồi gã nhấc cao chân đi hai, ba bước rồi đứng sững lại cố lấy vẻ oai, quát to dõng dạc:
Này hai người kia, ở đâu đến đây? Đã trình làng chưa?
Long, Vân chưa kịp đáp thì Hai Ngạn đang ôm búi rơm từ sau nhà lanh chanh bước ra, giọng mềm nhũn lễ phép. Chỉ lạ một nỗi không hiểu sao lời lẽ gã nông phu này lại giảo hoạt và biến báo đến thế. Gã cứ theo lẻo, mồm trơn như bôi mỡ:
- ấy, ấy. Bẩm ông Trương. Đây là hai anh em con nhà ông chú thúc bá với bố cháu ở ngoài phố về. Chẳng là ông chú cháu muốn tậu một mảnh ruộng và cả mảnh vườn để cho ai nhỉ ông bà nhỉ.
Long suýt bật cười vì sự trí trá của Hai Ngạn nhưng do cũng đã tĩnh tâm nên nói luôn:
- Là ông tôi. Ông tôi năm nay ngoại sáu mươi rồi, lại mắc chứng hen xuyễn. Đốc tờ bảo bệnh ấy nói chung ở ngoài phố phường chật chội, xe cộ rầm rầm là hại lắm nên muốn có nhà ở ngoài này để nói chung thỉnh thoảng một tuần có độ vài ba ngày ra tá túc mong hưởng không khí trong lành, tĩnh mịch của làng quê.
- Thế đã trình làng giấy tờ gì chưa? Ngọn hèo trong tay Trương Hàm lại vung lên làm oai.
- Bẩm ông Trương là hôm nay hai ông bà mới về thăm dò để xem thế nào chứ việc này thì phải muốn gì thì gì cũng phải trình ông được. Đấy sáng nay cháu biết ông bà về nên hết phiên canh cháu đã ra đồng cố tìm cái gì về làm bữa cơm. May sao lại vớ được con cạp nong này. Cháu cũng vừa định đến mời ông. Vâng vâng.
Cạp nong cơ à. Mật thứ ấy ngâm rượu là bổ xương cốt lắm đấy.
Vâng, vâng. Sẽ ngâm rượu ngay đấy ạ.
Thứ ấy phải là rượu ngang chứ không thể rượu ty được.
Vân nhìn Long. Anh chàng này hiểu khá nhanh cái nhìn của cô em gái người bạn liền cho tay vào túi áo bu jông khoác ngoài nói:
- Đây. Anh cầm chỗ tiền này đi mà đi mua rượu. Nói chung là phải rượu ngang.
Liếc nhìn thấy chiếc ví của Long, mắt Trương Hàm sáng lên. Trong óc của gã đã tưởng tượng ra một hội tổ tôm. ý nghĩ này làm gã quên đi mọi sự Giọng gã bẻo lẻo.
- Thôi được. Cứ coi như thế đi. Bây giờ mày cầm tiền của ông này đến đằng tao. Hôm nọ tao đi tuần bắt được mấy thằng, mấy con mang bong bóng rượu hình như từ bên Noi sang. Chúng nó liều thật. Giữa ban ngày ban mặt mà dám nhét cả cái bóng lợn to tướng đầy ắp rượu vào bụng, lặc lè đi. Tao sẽ để cho mày mấy cút.
Dân làng đang đứng túm tụm quanh mảnh sân đất nghe Trương Hàm nói cười rộ lên. Trương tuần họ Đinh nghe tiếng cười mắt trợn ngược, y quay lại, trong khi đó hai Ngạn lăng xăng vừa tìm chai vừa nói nịnh:
- Thế thì còn gì bằng. Nhưng tiện ông sang đây cháu cũng xin mời ông ở lại uống rượu với ông bà cháu. Còn việc mua rượu thì cháu xin tự bảo bà đong cho rồi giả tiền cho bà cũng được.
- Cứ để tao về xong tao lại cùng mày đến. Không có tao thì bà ấy biết chỗ nào là rượu ngang, rượu ty.
- Đúng rồi. Cái Hĩm đang chăm chú nhìn Vân nói chêm vào.
- Không được nói leo, con bé này.
Trương tuần họ Đinh trợn mắt, nhưng liền sau đó đôi mắt trợn trừng của gã hơi nheo lại. Hình như lão nhận ra vẻ đẹp dậy thì bất ngờ của đứa con gái. Cái Hĩm đờ người ra. Nó rùng mình khi bắt gặp cái nhìn của gã trương tuần nhưng ngay lập tức nó lại quên ngay. Sự tập trung của nó bây giờ chỉ đơn giản là vì trước mặt nó là người con gái ngoài tỉnh. Từ khi nghe tiếng ồn ào, rồi bưng rổ khoai sang phát hiện thấy người con trai và người con gái thì nó không khỏi ngạc nhiên. Trong người nó lộn xộn đủ thứ cảm giác vừa thấy lạ lẫm vừa thấy kính trọng hai người lạ mặt, áo quần đẹp đẽ và chắc là thơm tho lắm. Cũng là kiếp người mà sao người ta một là ăn mặc đầy đủ, sang thế, hai là con người họ từ nước da trắng đến khuôn mặt sao mà đẹp thế, oai nghiêm vậy. Đôi mắt người con gái viền lại bằng một vành đen làm nó như to da, sâu hơn. Cả sống mũi nữa kìa. Nó nhô cao, thẳng tắp. à phải rồi mấy đứa ở làng gọi là mũi dọc dừa sao mà đúng thế. Còn đôi môi chắc là tô bằng thứ son nào chứ đời nào giống người ta lại có đôi môi đỏ xậm thế kia. Ngay như dạo hội làng, mấy đứa làm duyên đều phải ngậm giấy bao hương mới được cái mầu ấy. Hĩm này thì chả bao giờ mặc dù đứa nào cũng bảo là Hĩm tìm ở đâu mà ra loại bao hương có màu cánh sen đẹp thế. Chúng nó nói thế là cạnh khoé hay là ghen tị chứ Hĩm này chả bao giờ làm cái trò kiểu lăng loàn, hát hò, nhảy vào a dua cùng mấy đứa trong đội sinh tiền. Chả hiểu sao lúc bình thì chúng nó cũng nói môi Hĩm thế. Hình như cái Hĩm lúc nào cũng ngậm giấy hương nên… ờ thì giời sinh, cha mẹ đẻ ra nó như vậy chứ đã là đàn bà, con gái thì hoạ nhà trò con hát, hay là đứa đánh đĩ, lăng loàn mới mất công đi bôi môi, kẻ mắt. Còn cô này. Trông cặp môi mở ra cắn vào củ khoai kìa. Thế thì phai hết son đi chứ còn gì nữa. Mà xem ra cô ấy lại thích ăn khoai mới lạ chứ. Buồn cười thật đấy. Ở ngoài phố phường chắc đồ ăn thức uống cũng toàn loại ngon lành, quý giá chứ củ khoai củ giáy thì chỉ dành cho kẻ cổ cầy vai bừa lấp cho đầy dạ dầy dạ mỏng. Nhưng ăn gì thì ăn, còn môi, còn miệng và cả hàm răng đều tăm tắp như hạt na kia. Nhỡ một cái vì gặp phải thứ nóng, vì cắn phải cái gì cứng như xương chó sứt mất chút răng thì hoài của biết bao. Người gì mà xinh mà đẹp đến thế không biết. Thật trần đời chưa thấy có người con gái nào lại kì lạ như thế. Ngay cả đôi chân của cô ấy nữa. Đôi giầy cao gót mầu nâu chắc phải nhiều tiền lắm. Còn cái gót chân lúc cô ấy trật ra như để đỡ mỏi thì rờ rỡ một mầu hồng tựa như màu cánh sen mùa hạ lấp ló giữa những mảng bèo tây và những bông hoa súng tím ngắt.
Mày ăn phải cái gì mà đờ đẫn mặt mày ra thế?
Mắt lão Trương thô lố hết nhìn đôi mắt mở to như mắt mèo con lại nhìn vào bắp chân tròn lẳn, trắng hồng vẫn dính vài chấm bèo tấm khiến cục hầu nhọn hình tam giác thụt lên thụt xuống. Bố tiên nhân khỉ. Con gái con đứa Chúng nó có làm gì đâu mà đầu óc lão thoáng váng vất. Lão cố làm oai lấy cây hèo mây hẩy hẩy vào mảnh váy nhuộm nâu già cứng cành cành bên hông con Hĩm. Cô bé nông dân đang dậy thì rùng mình, càng cúi đầu thấp hơn như để cho người nó cố thu nhỏ lại trong cái áo chật hẹp như sắp bị căng nứt ra. Đôi mắt có đôi hàng lông mi vừa rậm vừa cong nhíu lại, mồm con bé lắp bắp:
- Cháu, cháu. Không không… Nói chưa dứt lời con bé đã quay đầu lủi thật nhanh ra khỏi đám đông.
- Từ giờ trở đi. Hễ mà có ai lạ đến làng này, mà chúng mày không báo tao thì cứ liệu cái thần hồn. Tao có biết thì tao mới bẩm lên thầy Lý được. Có như thế thì từ thấy Lý đến cụ Chánh không có cớ gì mà mắng mỏ được. Mọi sự trong thôn trong làng mới yên ổn. Cục hầu lại di chuyển trên cái cần cổ đen xì. A còn việc này nữa. Có sự lạ gì động rạng ở cái làng này tao cấm tiệt chúng mày tập trung, nhất là mấy đứa con gái. Làm như thế thì nó xui xẻo cả làng. Bọn xấu nó mượn giò bẻ măng. Hiểu chưa?
- Nhưng bọn xấu là bọn nào ạ? Hai Ngạn làm bộ ngớ ngẩn hỏi lại.
- Là bọn Việt… à mà thôi. Tao cứ dặn thế thì mày cứ phải làm như thế. Mày chẳng gì cũng là tuần đinh có chức phận rành rành, chứ có phải hạng dân đen chân trắng đâu. Thế mà cũng phải hỏi. Ngu lắm. à nhưng mà này con cạp nong ấy mày lột da, lấy mật ra chưa. Giống rắn chết là chóng ươn lắm. Chả cứ rắn rết mà bất kì thứ con gì mà để ươn thì nấu nướng có tài bằng thánh cũng mất ngon đi.
- Dạ, dạ. Cháu làm đầy đủ rồi đấy ạ. Mọi thứ tẩm hết cả rồi về chỉ việc nấu thôi ạ.
Được rồi. Đi rảo cái chân lên.
Trong lúc Trương Hàm và Hai Ngạn về lấy rượu thì Long cảm thấy hơi chột dạ. Anh đưa mắt nhìn đám người làng đã bắt đầu dãn dần, nhưng thi thoáng vẫn thấy những cặp mắt liếc trộm. Nhìn sang cô em của người bạn thân thấy cô này vẫn đang ăn khoai một cách ngon lành, Long ngước lên, nhận ra mầu xanh của bụi tre dường như đã phai đi nhiều để thay vào đó mầu chớm vàng bạc phếch của sự úa tàn. Một mùa đông nữa sắp đến.. Nhưng còn bây giờ… Long bồn chồn. Không biết hai người đàn ông ấy đi đâu và lúc nào mình có thể rời khỏi căn làng lạ lẫm này. Tất cả những lo lắng này sau đó chỉ chừng bằng thời gian đạp xe đạp từ nhà lên dốc Yên Phụ đã tan biến đi. Một cái mâm gỗ được đặt trên chiếc chõng tre đã gẫy chân và được buộc một cách khéo léo và tỉ mỉ vào gốc tre già. Ba cái chén tống sứt sẹo được rót đầy ắp một thứ rượu trong veo cùng một bát ôtô đầy thịt rắn om với chuối xanh nóng nghi ngút bốc lên. Sau này mỗi khi nhớ lại cả Vân và Long đều tấm tắc khen bữa thịt rắn ngon lành và kì lạ đó. Nhưng cũng mỗi lần nhắc đến Vân cũng lại lầu bầu: "hôm ấy thấy anh uống mà em sợ phát khiếp. Cứ ừng ực, ừng ực hết chén này đến chén khác. Mấy lần em cấu vào lưng anh, anh lại đẩy tay em ra. Mà cả cái ông Trương Hàm và cả tay hai Ngạn nữa chứ. Khiếp hình như không có rượu thì đàn ông không sống được thì phải. Mà buồn cười nữa là hôm ấy em lại ăn được thịt rắn, thứ mà ở nhà cứ nghĩ đến em đã rợn tóc gáy lên rồi. Anh có thấy mỗi lần vào Bách thảo anh đưa em đến chỗ chuồng nhốt trăn là em dứt khoát không đi. Rắn với trăn thì khác gì nhau cơ chứ".

Chương 7

Cuộc đời kể ra cũng không biết thế nào. Vào cái năm 66 ghê gớm ấy con người bỗng nhiên giống như con ốc ở dưới ao, cái gì cũng phải có vỏ, cũng phải ẩn mình dưới một cái gì đó. Người đang ở thành phố thì đùng đùng bỏ nhà bỏ cửa đi ra những vùng làng mạc, xa xôi. Mầu trắng của áo quần thì phải nhuộm thành mầu của cỏ cây, ít ra là một mầu xẫm nào đó. Chưa xong về đến làng quê rồi vẫn băn khoăn thấy thiêu thiếu thứ gì đó. Mới hay phải đào những cái hầm cái hố bằng động tác và những thứ dụng cụ dùng để đào huyệt. Nhưng đó là những cái hầm cái lỗ giống như cái huyệt nhưng không để con người ngủ giấc ngàn thu mà lại để giữ cho con người tránh những khoảng khắc sinh tử ghê gớm để tránh hàng chùm bom rơi, đạn rít xé nát bầu trời chang chang của mùa hạ; lặng lẽ, xám xịt của mùa đông. Sau đó lại lóp ngóp bò lên khỏi những cái lỗ giống như lỗ huyệt để tồn tại, để đi lại, ăn uống sinh hoạt của một kiếp người dẫu rằng giây phút nào trên mặt đất cũng luôn thảng thốt kinh hoàng sợ bất ngờ những cái chết từ trời cao bất chợt rơi xuống đầu mình. Duyên do tạo ra sự bất ưng khủng khiếp đó đơn giản chỉ bởi vài nhóm người thích chứng minh rằng luận thuyết của họ đúng. Thế là cả nhân loại hàng tỉ con người bất đồ chia làm hai phe. Kẻ ủng hộ, kẻ phản đối Chỉ có điều sự phản đối hay sự ủng hộ người ta nói bằng miệng, bằng giấy tờ trên bàn hội nghị diễn ra trong những phòng họp sáng choang bất chấp bên ngoài tuyết đang rơi, nhiệt độ ngoài trời hạ xuống hàng chục độ. Đám người sang trọng đeo găng tay trắng lôi mớ giấy tờ loằng ngoằng ngôn từ trong những chiếc cặp da đen sang trọng, bóng lộn đó lại làm cho cả dân tộc gần sáu mươi triệu dân sống đang sống yên lành bỗng tự nhiên vớ lấy những khẩu súng người ta dúi cho và chĩa thẳng vào nhau bóp cò. Để phụ hoạ cho sự chém giết kiểu nguyên thuỷ núp dưới hình thức của một trình độ văn minh Đó là sự tàn nhẫn của khoa học kĩ thuật khi trên trời dầy đặc những chiếc máy bay từng là niềm tự hào trong sự sáng tạo của con người lại mang hàng tấn những thứ vũ khí hiển hiện ra là những quả bom đen xì thả xuống dân lành, những tràng đạn xỉa vào con trẻ, đàn bà. Dân Việt nam khốn khổ vừa thoát khỏi sự đánh đấm, tàn sát được vừa tròn một tá năm. Và chỉ mới đây thôi khi cách cái năm 66 oan nghiệt đúng 6 năm dân Việt nam ngây thơ đã tưởng mình đang ở đỉnh cao tót vời của cuộc đời. Cơm trong nhà ba bữa no kệt. Ra đường tràn ngập mầu đỏ trên những băng khẩu hiệu và những lá cờ. Con gái con trai tha hồ mặc áo hoa, áo trắng. Vậy mà chỉ mới qua 6 cái tết tất cả gần sáu mươi triệu dân của đất nước khốn khổ chuyên bị dồn đến bước trở thành kẻ thí mạng cho sự kiện máu lửa của trái đất nhưng lại được người ta phỉnh phờ là dân tộc này được chọn là điểm tựa của lịch sử, là trung tâm của nhân loại. Rốt lại dân của cái điểm tựa ấy, cái trung tâm đó buộc phải trở về sự xám xịt của mầu quần áo ngụy trang, của nỗi lo âu sinh tồn. Nhưng thôi kệ những điều to tát đó để chỉ biết năm 66 đó Long đang làm kế toán kiêm thủ quĩ cho một hợp tác xã làm giấy có cái tên gọi căng cứng theo mốt một thời. Hợp tác xã giấy cao cấp Quyết tâm. Lúc đó vợ Long là Diễm đã có hai con. Con Lễ lên chín tuổi. Thoạt đầu tiên hai vợ chồng Long, Diễm đều thống nhất bàn đặt tên con bé là là Lệ. Lấy tên mẹ đệm vào thành cái tên khá mũi mẫn. Bùi Diễm Lệ nhưng không hiểu sao khi đến bót công an ở phố Hàng Trống lúc đó khi vừa đọc tên con bé lên Long thấy viên công an mặt có những nốt rỗ quá sâu hơi nhíu mày rồi xì ra một câu khe khẽ nhưng ông bố trẻ có một thời nhút nhát nghe thấy hình như trong đó có mấy tiếng "lãng mạn, tư sản". Một viên công an khác dong dỏng cao lại lầm bầm chêm vào "giống như tên cô đầu ở Khâm thiên ấy nhỉ. Không chấp nhận được". Thế là Long ngay lập tức ghi rõ tên con bé là Bùi thị Lễ. Về nhà hôm ấy cả đêm Diễm sụt sùi khóc và khăng khăng cho rằng chồng mình coi người thiên hạ hơn vợ, mặc cho Long trẹo mồm giải thích. Giống đàn bà quả là giống vật khó giải thích. Đến đứa con gái thứ hai thì Diễm chẳng nói gì cả khi được chồng hỏi về chuyện đặt tên thì cô nói như buột mồm "cứ theo tên chị nó mà đặt". Thế là con bé mang tên mộc mạc Bùi Thị Lê. Tháng năm tây năm 66 ấy tuy đã cuối mùa hạ nhưng trời nóng ghê gớm. Ngồi trong nhà nhìn ra thấy ngoài nắng rừng rực như giữa đám cháy. Thỉnh thoảng lại nghe thấy tiếng lép bép của những ngọn cỏ may nổ hạt. Mấy con cào cào ma say nắng nằm im lìm cánh nhấc cao trong nách những bụi dứa dại. Hôm chủ nhật Long tranh thủ đưa vợ con sơ tán sang vùng Ngọc Khám bên Bắc Ninh ở nhà người bà con với một xã viên cùng hợp tác xã. Diễm lúc đó đã có mang đứa thứ ba đến tháng thứ tư nên thực lòng cô không muốn xa chồng. Hai vợ chồng hai chiếc xe đạp nặng nề. Chiếc xe của Long có lẽ là một trong những chiếc xe hiếm hoi còn sót lại từ thời cũ. Trong khi hầu hết dân Hà nội lúc đó đã trèo trẹo gò lưng trên những chiếc xe đạp mà trên ra đi ô, trên loa công cộng oang oang tự hào là thành quả của một nền công nghiệp với nhãn hiệu Thống nhất với các mầu xanh nhuôm nhuôm, hay những chiếc xe Trung quốc dân gian gọi là xe trâu đen xì xì, nặng chình chịch với những chiếc phanh tay dài ngoằn ngoèo thì xe của Long lại trắng xoá mang nhãn hiệu Méc xê Đuya ra khung trắng xoá. Mỗi khi dừng lại thì râu tôm của nó lại vang lên một chuỗi âm thanh lanh tanh giống như một chuỗi âm thanh của những giọt nước rơi nhanh vào một chiếc mâm đồng. Nhìn thấy vợ mồ hôi dòng dòng miết mải đạp xe trên những con đường mấp mô. Lúc đầu tiên khi xe hai người còn chưa rời khỏi đường phố thì Long còn băn khoăn không biết bây giờ Vân đang ở đâu. Ngay chiều hôm kia khi Long đến nhà Vân thì cô vắng nhà, chỉ có Vũ em Vân đang lúi húi bỏ thức ăn vào cho chuột bạch ăn. Cu cậu đang có vẻ phởn chí vì vừa được mấy cậu bạn trong hội nuôi chuột bạch giới thiệu cho Bệnh viện sốt rét ngay sau vùng quê Phùng khoang là nơi mỗi ngày dùng hàng trăm con chuột để thí nghiệm. Long mất khá nhiều thời gian để tán với Vũ về chuyện này. Lựa dịp mãi sau mới làm như vô tình hỏi về Vân thì Vũ thủng thẳng, ơ thờ bảo nghe đâu chị Vân sẽ theo tổ đan len sơ tán ở mạn trên Chèm cạnh nhà anh Lâm anh em thúc bá làm ở phòng chấp pháp của Công an Hà nội. Còn cụ thể ở chỗ nào thì Vũ chịu. Hơn một ngày bận bịu trong việc chuẩn bị cho vợ con đi sơ tán những trong đầu Long vẫn lởn vởn suy nghĩ về Vân. Nhưng khi vượt khỏi cầu Long Biên thì Long gần như bay hết nghĩ ngợi về Vân mà lại cảm thấy thương vợ. Diễm gò lưng đạp mải miết mà dường như chiếc xe đạp nữ Thống nhất không đi. Ai có thể ngờ chiếc xe mà không hiểu thế nào trong lần phân xe dành cho ban chủ nhiệm hợp tác xã sau thành tích làm ăn cung cấp giấy hoàn thành chỉ tiêu cho sở thương nghiệp cuối năm ngoái Long lại may mắn gắp được phiếu mua. Khi Long dắt xe về thì cả nhà, rồi cả phố ồn lên coi như một sự kiện may mắn lớn Khi Long nói bô bô là dành cho Diễm chiếc xe đó thì đêm đó Diễm dường như quên hết sự ghen tuông với chồng trong mối quan hệ với Vân đã chủ động yêu chồng một cách đắm say. Đứa con đã đến tháng thứ tư trong bụng chính là hậu quả của niềm say mê đó. Trong những ngày tết lúc hai vợ chồng đi chúc tết họ hàng. Thấy vợ chồng Long, Diễm dắt Lễ, lê đi. Ai cũng bảo hai vợ chồng nên gắng đẻ thêm vài đứa con trai nữa. Những lần được nhắc như vậy thì đêm về Diễm đều vừa nghiến ngấu Long xung quanh chuyện dính líu với Vân và thẳng thừng bảo nếu quan hệ kia không chấm dứt thì chẳng bao giờ Diễm đẻ thêm đứa nào nữa. Long vừa nhìn vợ vừa giơ tay nhắc hai chị em Lễ, Lê đừng trêu đùa nhau trên xe nữa. Khi rẽ xuống đường năm Long chợt nhận ra hôm nay đường sang nơi sơ tán ngược gió. Anh vẫy tay bảo Diễm dừng lại. Nghe tiếng chồng, Diễm từ từ dừng xe, vừa giơ tay bảo Lễ đừng xuống vội nhưng con bé cố tình làm như không nghe thấy lời mẹ nên vừa thấy bố đỗ xe đã trèo tót xuống chạy ào vào bãi ngô ven đường làm Lê kêu réo lên khi thấy chị chạy đi.
Em mệt không? Long nhẹ nhàng hỏi vợ.
Diễm hơi nghếch khuôn mặt đỏ bừng, nhễ nhại mồ hôi nói khẽ với chồng:
- Kì này em thấy khác hai lần trước lắm. Mới có già bốn tháng mà nó đạp dữ quá làm em đau hết cả mình mẩy.
Thế hả. Con giai mà lại.
- Ai nói với anh thế? Ơ kìa, anh gọi hai chị em lại chứ. Chui vào bụi ngô làm gì chẳng may trong đó có rắn rết thì làm sao.
Long gọi váng cánh đồng. Vừa lúc đó có tiếng loa phát thanh đột ngột vang lên rồi tiếng ì ầm ngày một to cùng những tiếng những luồng đạn không biết từ đầu bay qua bầu trời xanh ngát cuối hạ, Có tiếng người nào đó quát thật to "máy bay đến đó". Tiếng Diễm rối rít "thôi chết các con tôi rồi kia anh… ". Một tốp máy bay nhỏ xíu, đen xì đằng sau có những giải khói đen nhạt từ sau những cụm mây vừa hình thành bởi khói đạn bay vọt ra. Long cúi lom khom lao về phía hai đứa trẻ mặt xanh lét đang run lẩy bẩy bên trong một bụi ngô đã có những túm râu mầu nâu nhạt phơ phất. Tốp máy bay nhỏ dần rồi biến hẳn phía chân trời. Tất cả im ắng trở lại. Đột ngột tiếng loa phát thanh từ đâu lại vọng lên cùng tiếng còi báo yên vọt lên rú từng hồi thì vừa lúc đó thình lình một tốp du kích vai quàng súng từ đâu hiện ra. Họ đứng sững trước mặt vợ chồng Long Diễm, lúc đó vừa bế hai đứa con lên yên chuẩn bị đi. Một gã du kích cao lớn mặt có những nốt rỗ quá sâu như chân của những chiếc đinh vừa nhổ ra trên một miếng gỗ tạp. Gã này nhìn xói vào chiếc xe đạp của Long hỏi giật giọng:
- Này anh kia. Có phải anh cố tình không sơn khung xe kia. Để trắng xoá như thế để làm gián mặt đất làm ám hiệu cho máy bay hả hả?
Long hình như không nghe thấy tiếng hỏi của tay du kích có giữ vẻ bình tĩnh thọc tay vào túi áo ngực lôi chứng minh thư và thẻ xã viên ra nhũn nhặn:
Mời các đồng chí xem giấy tờ ạ. Đây là vợ con tôi.
- Ai đồng chí với anh. Vẫn tay du kích rỗ với vẻ đứng đầu tốp vừa cầm giấy của Long lên vừa nói như quát. Gã không hề liếc mấy tờ giấy mà ngoáy cổ lại đưa cho tay du kích người đậm chắc, hai vai u lên như u con bò kéo xe hạ giọng. Xem cho cẩn thận vào. Còn anh hãy trả lời tôi. Tại sao lại cố tình để khung xe đạp sáng?. Nói nhanh
- Báo cáo các ông. Đây là xe đuya ra không thể sơn được. Xe này tôi có từ thời Pháp.
- Không nói tiếng tây. Đây không biết thời Pháp thời phiếc gì hết. Đừng có mà loè nhau. Đây biết tỏng ra rồi. Anh, chị người ở đâu? Tay du kích mặt rỗ càng hách dịch thì vừa lúc đó tay du kích thấp lùn vai u nhô lên mặt tươi như vừa được đi ăn cỗ về, đầu gã gật gật:
- Đúng đúng. Tôi biết tông tích ông này rồi. Không việc gì đâu. Ông này là xã viên của hợp tác xã giấy Quyết tâm. Con em tôi thỉnh thoảng có lên lấy giấy vụn trên ấy về bán. Đúng rồi. Không phải người gian đâu, cho họ đi đi.
Hai đứa bé thần mặt ra không hiểu vì sau bố mẹ chúng đứng im lặng còn mấy chú người lớn mặt mũi dữ tợn khoác súng quát to như thế. Con Lê thần mặt ra một lúc rồi oà khóc nức nở vì sợ. Tiếng khóc của con bé làm tốp du kích lúng túng nhưng dường như để không mất vẻ oai gã mặt rỗ lại quát:
- Thôi được rồi. Đủ giấy tờ thế này là người ngay chứ không phải kẻ gian. Nhưng về nhà nhất quyết phải sơn lại khung xe đi nhớ chưa? Để sáng trắng ra thế là không được đâu
Buổi chiều khi về đến nơi sơ tán Diễm cằn nhằn chồng:
- Em đã nói anh rồi, ở phố mình nhà ông cả Dăm còn đến hai cái xe thế này mà có ai dám đi đâu, thế mà anh…
- Được rồi. Cái méc xê này của anh ăn thua gì. Chiếc xe Xtéclinh của anh Lâm đẹp thật, lại nhẹ nữa chứ. Móc hai ngón tay vào khung nhấc lên nhẹ bỗng. Hồi trước khi tay Phong còn sống tay ấy rất khoái chiếc xe đó. Chính anh và Phong đi mua chiếc xe đó ở cửa hàng phố Duy tân chứ đâu. Thế mà khi hoà bình về Phong cho ngay anh Lâm.
- Anh lúc nào cũng tìm cớ nhắc đến nhà ấy đấy à. Nhớ nhà nó thì đi đi để mặc mẹ con tôi ở đây.
Diễm đang định cao giọng ghen tuông thì chợt thấy con gái bà chủ nhà đi lại, giọng cô mềm hẳn xuống:
- Em nói thật đấy, anh phải sơn ngay đi không có đang đi, du kích người ta kiểm tra mà anh lại quên giấy tờ ở nhà thì khổ lắm đấy.
- Được rồi, Được rồi. Long nói cho qua chuyện. Liền sau đó anh nghĩ thầm. Chính vợ anh đã làm anh lại nhớ đến Vân. Không biết giờ này em đang ở đâu. Gần một tuần nay không nhìn thấy mặt, lúc quên đi thì không sao nhưng hễ có người nhắc đến là y như rằng nỗi nhớ và những sự tưởng tượng vẩn vơ lại bùng lên như ngọn lửa của chiếc đèn đất. Biết làm sao được. Giá con người như con vật, ăn ngủ, rồi làm công việc gieo giống. Tất cả cứ tuần tự như một cái máy thì mọi sự sẽ thật đơn giản. Đằng này ngày ngày ăn uống và kể cả khi nằm cạnh với một người, làm mọi chuyện của một người chồng - một đàn ông với một người đàn bà - người vợ lại đi nhớ nhung, mường tượng đến người khác.
- Bao giờ thì anh quay về đấy? Giọng Diễm nhẹ nhàng âu yếm hỏi chồng dường như quên tất cả sự ghen tuông của người vợ.
- Bốn giờ sáng mai. Long quay lại nhìn vợ, anh hơi ngạc nhiên khi thấy Diễm trở lại sự hiền dịu cố hữu.
- Về sớm thế sợ có vắng người quá không. Em chỉ lúc ấy tối quá nhỡ gặp kẻ xấu thì làm thế nào.
- Không phải lo. Bây giờ du kích trực chiến cả ngày cả đêm sợ gì. Mới lại đi sớm thế một là kịp giờ làm ở hợp tác xã, hai là đỡ để người ta phàn nàn, xách nhiễu vì mầu khung xe. Thôi kì này về có khi phải tìm giẻ hay giấy quấn lại chứ để thế này có khi lại bị bắt oan đấy. Ngày xưa càng trắng càng sang, bây giờ lại sinh chuyện ra.
- Làm ngay đi. Cứ cẩn thận là hơn anh ạ. Về sớm thế thì tối nay đi nghỉ sớm đi. Bữa ăn cơm chiều nói với anh chị Lục để anh chị ấy biết. Mai đỡ phải nói lại. Nhưng về thì một là ở nhà hai là đến hợp tác xã, đừng có mà…
Biết rồi, biết rồi.
- Kỳ sau sang mang cho em mấy cân muối. Được ít mỡ xào nấu cho con nó ăn
- Được rồi, được rồi. Long nhìn vợ và đôi mắt anh hơi nhíu lại. Thế mà đã chín năm rồi. Cái hồi năm bẩy ở bệnh viện Phủ Doãn. Rõ ràng là vợ mình có quý Phong hơi vượt quá giới hạn không?

Chương 8

Năm 57, năm Đinh Dậu ấy, cái năm khi hoà bình đã lập lại trên mảnh đất này đã được hai cái tết. ở nông thôn xa hẳn hay ở những vùng lân cận Hà nội trẻ già trai gái ào ào tham gia vào những cuộc đấu tố giữa những người nông dân và những kẻ bị qui kết là địa chủ. Những người thuộc tầng lớp bần, cố, trung nông, thành phần cốt cán của lực lượng nông dân mặt mũi xanh xao, vàng vọt do thiếu ăn, do đẻ nhiều vốn dĩ hiền lành, cam chịu như những con dán lép bụng luôn cam chịu thân phận. Mọi sự uất ức từ ngoài đường, ngoài đình về chỉ biết cúi gằm để trút nỗi bực dọc, uất ức vào lũ con còm nhom, mũi giãi quệt ngang quệt dọc, và người vợ gầy rộc lùng thùng chiếc váy khai mù, bạc phếch quanh năm khạc nhổ để rồi ngoảnh đi ngoảnh lại vác cái bụng to kềnh như con nhện cái ôm trứng. Thế rồi thứ người quen tính nô lệ ấy chỉ vì nghe vài anh cán bộ xa lạ từ đâu đến làng thổi vào tai chả biết lời lẽ gì khiến đám nông dân bỗng như phát cuồng, luôn luôn sẵn sàng tham gia các cuộc tụ tập ở chỗ đông người. Dỏng tai nghe ngóng đủ thứ điều kích động, để rồi như những kẻ tự dưng dẫm vào tổ kiến lửa, nhẩy lên choi choi, vung tay đá chân chỉ vào những kẻ gọi là địa chủ, đa phần cũng là những con người mặt mũi quắt queo, trời đầy xuống trần gian để hứng chịu sự xỉa xói của những kẻ trước kia là láng giềng, bỗng một sáng thức dậy trở thành kẻ thù không đội trời chung. ở ngoài thành phố cũng đột ngột diễn ra hiện tượng giống như một trò chơi dành cho người lớn, hay đúng hơn là một thứ bệnh dễ lây chỉ có điều hình như nó thâm hiểm và văn minh hơn. Người ta không táo tác, tục tĩu chửi bới nhau như ở các làng xóm mà trong mồm người ta bỗng phun ra những từ lạ lẫm kiểu như giai cấp, tư bản, bóc lột, vô sản, cải tạo tư bản tư doanh. Phong vốn là người hiền lành. Sau hàng loạt những biến động ghê gớm khiến cả cái xứ Việt rồi gần hơn là cả Hà nội này rung động đến tận từng gia đình, từng cá nhân thì anh càng như rút sâu vào cái vỏ lặng lẽ của mình. Phong càng không hiểu tại sao phố phường Hà nội đang thâm trầm với những hàng cây rợp màu xanh của những túm lá và những biển hiệu tróc sơn cùng những tấm pa nô loang lổ vì những vệt nước mưa và nắng làm bạc phếch những gam mầu nguyên khai vẽ những tay lính viễn chinh đầu đội mũ sắt, chân khuỳnh đang lăm lăm lao về phía trước, tay nâng những khẩu súng tiểu liên sẵn sàng nhả đạn. Những rạp Kim Chung, Kim Phụng, Lạc Việt với hàng loạt tấm biển cũ rích quảng cáo các vở kịch đã quá quen thuộc cũ mèm như "hận tương giao ", "Chử Đồng Tử"… bỗng nhiên tất cả như tụt xuống, biến đi để thay vào đó là những cổng chào tết lá dừa và trên đó là những quả địa cầu đan bằng nan nứa hay tre vót mỏng như những bu gà trên đó rán những cụm bông và con chim bồ câu bây giờ người ta gọi là chim hoa bình. Chỉ có điều lạ là hầu hết những con chim mang biểu tượng hoà bình này bụng lại quá to, quá tròn theo kiểu những con bồ câu đang chửa. Cùng với những cổng chào bằng lá dừa này thì đường phố ngàn ngạt những tấm băng rôn biểu ngữ, cờ rực một mầu đỏ như tiết canh chăng ngang phố, thỉnh thoảng lại điểm xuyết vài lá cờ hoà bình mầu xanh lam bay phơ phất. Rồi những thứ đó cũng cũ dần với thời gian hiển hiện ra bằng sự phai dần của những mầu sắc. Theo linh cảm của người tinh tế quen sống với sự lặng lẽ của tính hiền lành và khiêm nhường chợt thấy những biến động xảy ra trên đường phố và được hiển hiện bằng lời nói qua chiếc Rađiô nhãn"têlêphôngken"khung gỗ mầu nâu, màng vải vàng nhạt mỗi khi có tiếng phát ra lại rung lên nhịp nhàng, khe khẽ. Một buổi tối khi đèn đường vừa bật lên theo lệ thường thì bữa cơm nhà đã dọn lên. Có lẽ từ sau khi ba Phong đột ngột mất đi từ cuối năm 45 thì mọi sự xử sự trong nhà me Phong-bà Hai Tuy đều theo ý của người con cả là Phong. Ngay từ việc chọn món các món ăn thường ngày. Vì thế mỗi khi con sen cắp rổ chuẩn bị đi chợ bà hai lại hỏi xem Phong thích ăn gì. Và khi nghe Phong nhẹ nhàng bảo "tuỳ me"là y như rằng trên mâm bữa cơm hôm đó lại có món đậu rán, giá xào thịt ba chỉ và cuối cùng là món rau muống luộc có bát canh thắng xấu hoặc me rầm. Bà Hai là một người đàn bà cổ điển được giáo dục theo lễ giáo tam tòng, tứ đức. Nhất nhất mọi sự đều nghe theo chồng. Sinh ra trong một gia đình làm nghề giáo học ở làng Tương mai nên khi an phận về làm dâu nhà cai Tiến thì đang là cô Lĩnh nhu mì thỉnh thoảng cúi đầu cười mỉm chỉ sau một ngày về nhà chồng đã biến thành bà hai Tuy lặng thinh như cái bóng mà mọi cử động, đối xử đều răm rắp theo ý của chồng là ông hai Tuy. Điều này thì lại gần như lại rất hợp với nề nếp của nhà cụ cai Tiến nhất là của người chồng của cô Lĩnh. Khi cụ Cai Tiến qui tiên vào giữa những năm 30 thì cụ đã phân rõ tài sản cho hai người con trai. Cả Biển là con cả quản lý trang trại ở Ngọc hà, đất đai được tổ tiên chia ở vùng Phùng khoang thêm vài ba dãy nhà ở đường Lam bét ta còn Hai Tuy thì được sở hữu toà nhà và xưởng in mới mở ở đoạn giữa phố Lý quốc Sư và Ngõ Huyện. Tuy là hai anh em ruột cùng bố mẹ đẻ ra nhưng hai anh em lại khác nhau như quả ấu gai và quả chanh bưởi. Hai Tuy hiền lành, cơ chỉ, cả đời chỉ quen dùng vang Boóc đô và thuốc lá Mê li a, nhất nhất vâng theo lời của ba me bao nhiêu thì Cả Biên lại hoang toang, tung hoành bấy nhiêu, anh chàng này không mấy buổi vắng mặt trong các cuộc nhẩy đầm ở khách sạn Majét tích hay tom chát ở Khâm thiên. Rượu thì ít nhất từ Mác ten, Cô nhắc trở lên. Thuốc lá thì bét cũng phải là Lạc đà. Khi đã ngồi vào chiếu bạc thì vợ con, nhà cửa cũng không bằng con bích, con Jô. Chính vì thế vào đầu năm ngay sau ngày tết Ất Dậu, trong một đêm đánh bài ông đã phải lần lượt kí giấy gán nợ trang trại Ngọc hà, mấy dẫy nhà ở phố Lam bét ta để cuối cùng chạy vào trong thành Vinh gây dựng trang trại hòng gỡ lại các gia tài đã mất. Nhưng than ôi, ông có đi mà không có về. Nhưng điều tệ hại hơn là khi đi ông lại thì thào rủ rê thêm chú hai Tuy hiền lành đang sống yên ổn. Vốn thương anh và cả nể trước những lời rút gan rút ruột của người anh nên hai Tuy cũng khăn gói tạm biệt vợ con đi tháp tùng ông anh với lời hẹn như đinh đóng cột chỉ độ chưa đầy nửa năm thì về. Buồn thay, trời chẳng chiều người. Chốn đất lạ, lại giữa chốn người thiên hạ. Bãi bể nương dâu biết đâu mà lường, vì thế chỉ ba tháng sau khi khoanh được mảnh đất định làm đồng điền trồng cà phê giáp phía tây Vinh thì cả Biên ngã bệnh. Mấy ông lang ta cho chí mấy ông Đốc tờ tây đều khăng khăng chẩn đoán đó là căn bệnh ấy phát ra do ngã nước cộng với lao lực. Người anh mất, Hai Tuy buồn bã hẳn và sau hơn hai tháng về đến Hà nội thì thể trạng không khoẻ lại thêm sự buồn phiền thương nhớ người anh nên hai Tuy vào nằm nhà thương Phủ doãn được đâu hơn nửa tháng cũng theo anh cả qui tiên. Thế là mặc dù mới chớm hai mươi lại chỉ là anh học trò chân trắng vậy mà Phong đã phải đưa cả bờ vai mềm yếu của cậu ấm quen nương vào người trên ra gánh vác, cai quản mọi chuyện kinh doanh nhà máy in cùng sự yên ấm, qui củ trong gia đình. Suốt từ cuối năm Ất Dậu đến năm Đinh Dậu này biết bao sự kiện long trời lở đất từ việc Việt Minh cướp chính quyền. Ông cụ người Nghệ an râu dài đọc sang sảng lời tuyên ngôn ở vườn hoa Ba đình để khai sinh ra nước Việt nam của người Việt nam rồi chính phủ Pháp quay lại, rồi chiến tranh, những vụ bắt lính. Chính quyền Việt Minh lại trở về thành. Tất cả mọi sự cố ly kì đó vỗ mạnh vào thân phận nhỏ bé của mỗi con người những chưa bao giờ chạm đến sự làm ăn của xưởng in giờ đứng tên Nguyễn Văn Phong. Vậy mà khi hoà bình lập lại. Mọi tiếng súng và tưởng như mọi sự tranh giành giữa các thế lực đã hết, người ta chỉ còn việc làm ăn, sinh sống. Con gái con trai đến tuổi lớn khôn thì dựng vợ gả chồng. Ai ngờ sau hai năm yên ổn bình bề ngoài đó lại có những điều làm sự làm ăn của xưởng in của Phong ngày càng khó khăn. Thoạt đầu tiên là sự thay đổi của những người thợ. Rõ ràng họ đi làm thuê cho mình vậy mà bây giờ họ lại tự ý họp nhau lại thì thào bàn bạc. Sau những cuộc họp thì thào đó mặt mũi những người thợ vốn hiền lành bỗng trở nên căng cứng với những lời nói úp mở nghe khó lọt tai như công nhân, thợ thuyền bây giờ làm chủ nhà máy, công xưởng bởi vì chính quyền tức là chính phủ này là của giai cấp công nhân và do giai cấp này lãnh đạo. Trời ạ. Những người thợ quần áo bạc phếch, rách hở cả vai, lưng chữ nghĩa câu được câu chăng, chen chúc nhau trong những gian nhà đầy rán và chuột dám bô bô là người lãnh đạo, tức là xếp chính phủ, của hàng triệu người dân tức là xếp của các ông đốc học, đốc tờ nói tiếng Pháp lầu lầu, những ông cai thầu, chủ xưởng đi xe Pho hoặc bét ra cũng đi xe đạp, ở nhà tây, ngày ngày đọc nhật trình sao. ấy là chưa kể chính những người thợ ấy lại còn bắn tin rằng giai cấp nông dân trông thế thôi lại là thành phần đồng minh của giai cấp công nhân cơ đấy. Chẳng thế mà bọn địa chủ cường hào ở nông thôn oai phong, giầu có, quyền hành lệch trời có trong tay hàng chục thằng tuần đinh trợn trạo, ra đến đình mở miệng là quát lác váng trời như vậy mà bây giờ lần lượt bị mang ra đấu tố. Đứa tội nhẹ hay vừa thì đi tù Hoả lò. Đứa tội nặng có nợ máu- khiếp Phong chỉ nghe hai tiếng đấy thôi đã thấy ghê gớm rồi- thì bị mang ra đồng, buộc vào cột xử bắn. Cánh nông dân mù chữ còn thế huống hồ mấy anh công nhân, thợ thuyền chúng mình nắm được cách mở máy, chạy máy, biết câu được câu chăng. Những người thợ, công nhân cứ thao thao luận thuyết rằng. Cũng nhờ có sự biến đổi cách mạng này bây giờ họ mới nhận ra thực tế khốn khổ là trước đây mình toàn làm giầu cho giai cấp tư sản còn mình thì bị bóc lột đến xương đến tuỷ. Bọn tư sản và con cái chúng nó có làm ăn gì đâu, suốt ngày chỉ dong chơi nay píc níc mai giã ngoại. Chủ nhật này thì Tam đảo, thứ bảy kia thì Ba vì. Chẳng những thế chúng còn ăn sung mặc sướng hết xe đạp nọ đến xe đạp kia. Của ngon vật lạ gì chúng cũng được hưởng. Bất công như thế thì phải trả lại cho công bằng thôi. Có Đảng lãnh đạo, chính quyền đã là của thợ thuyền rồi thì lẽ gì mà mình lại chịu lép thờn bờn một bề như thế. Đến như chủ nhà máy Cự Doanh lừng lẫy hay chủ nhà máy Aria nổi tiếng toàn cõi Đông dương còn phải xin thua để công nhân lên làm chủ nữa là… Nhìn những khuôn mặt tốp thợ ngày ngày ra vào căng cứng, rồi đọc trên các trang tờ nhật trình Thời mới và cả tờ báo mới có từ hồi tiếp quản Thủ đô mang tên Nhân dân Phong ngày càng linh cảm đến một sự thay đổi ghê gớm nào đấy. Rồi một hôm nghe người ta đồn ở ngoài chợ Hàng Da có bầy triển lãm về cải cách ruộng đất hay lắm. Tuy đã là ông chủ nhà in được xấp xỉ một con giáp nhưng Phong trước đây vốn không thích va chạm đến thời thế, thiên hạ mới này anh càng rụt rè. Vì thế anh dự tính mời vợ chồng Long, Diễm cùng đi. Hoặc nếu Phong bận thì mình Diễm đi cũng được. Mặc dù vốn là người tôn trọng tình bạn và chuộng mọi điều xử sự có tính nghĩa cử nhưng không hiểu sao Phong rất muốn thích đến chơi nhà vợ chồng Long và mong những lúc đó chỉ có Diễm ở nhà. Mỗi lần chạm đến ý nghĩ thầm kín này bên cạnh sự thích thú ngầm là sự ân hận khôn nguôi. Phong đã nhiều lần kìm nén ý nghĩ này nhưng dường như càng kìm nén thì sự bùng cháy âm ỉ lại càng tăng lên. Cuối cùng Phong quyết định lững thững đi bộ ra chợ Hàng Da với ý định xem xong sẽ đến nhà Long Diễm kể lại và nếu cần anh lại cùng đi với họ đến khu triển lãm ấy một lần nữa. Thật không ngờ. Ngay sau buổi đi xem khu triển lãm về đêm hôm đó Phong có giấc mơ thật khủng khiếp, khiến anh thảng thốt bật mình tỉnh dậy. Anh bàng hoàng thấy mồ hôi rịn trên trán và lưng. Cổ đau rát và liền sau đó là chuỗi ho khan đột ngột ập đến. Anh quờ tay lấy hộp kẹo bạc hà lấy ra một viên cho vào mồm ngậm, sau đó ngả người ngồi xuống, nhắm mắt lại chờ giấc ngủ đến nhưng ngay lập tức anh bật người ngồi dậy. Hình ảnh người nông dân trần truồng bị địa chủ là mụ đàn bà quái ác tên là Năm ở Phú Thọ bắt trèo lên tuột xuống bó nứa đập rập. Tuy chỉ là mô hình nhưng những vệt máu hình như bôi bằng phẩm đỏ hay quang dầu óng ánh trông như những vệt máu cứ hiển hiện trước mắt Phong. Rồi những chiếc cối to đùng mà người thuyết minh là một gã trung niên thấp lùn, to bề ngang oang oang bảo rằng đấy là thứ để giành cho bọn địa chủ tra tấn nông dân. Những ngọn roi, không, đúng hơn là những chiếc gậy to tướng phang vào thân thể người nông dân. Một chuỗi ho nữa lại ập đến. Phong thở hi hóp nhìn ra ngoài cửa sổ. Ngọn đèn đường vàng xuộm hình như bị gió thổi nhẹ khiến ánh đèn chao đi, bập bềnh đu đưa. Trời ạ, cũng là kiếp người, cùng là giống máu đỏ da vàng sống trên mặt đất mà sao người ta có thể đối xử độc ác với nhau như vậy nhỉ. Vậy thì chúa Giê su vời vợi trên trời cao có nhìn thấy không? Người ta bảo cuộc đấu tranh giai cấp không bao giờ khoan nhượng. Đài oang oang trên ngọn cột điện và cả trong Ra đi ô cũng cùng một giọng. Xã hội này đã khác vậy thì phải cải tạo mọi thứ theo đúng kỉ cương trật tự và tính chất của xã hội này. Trời ạ. Thằng Tây, thằng Nhật thấy người ta bảo là kẻ thù không đội trời chung với dân Việt nam này đã về nước của chúng, vậy thì còn ai mà đấu tranh. Chả nhẽ người ta lại cầm súng, cầm gươm, giáo mác để chia bè chia phái lao vào đánh lại nhau. Hoặc nếu không lại lặp lại y hệt những gì người ta đã bầy trong triển lãm ở chợ Hàng da. Những người bao năm ki cóp để mua được xưởng, nhà máy, cửa hàng hay là do ông bà cha mẹ hai xương một nắng, đầu tắt mặt tối chạy hết Nam vang qua Ai Lao, thậm chí sang cả bên đại Pháp để thu ha hà vén có được chút ít truyền lại cho con cháu lại bị xếp vào cánh địa chủ, và những người thợ lại giữ chân là những người đấu tố. Và không biết ai trong số những người chủ của Hà nội này bị xử bắn bị tù tội, bị đầy ải. Và rồi sau những cuộc đấu tố ấy, bố mẹ, anh em và kể cả con cái của những ông chủ xưởng sẽ lấy gì mà sống khi nhà cửa, xưởng máy, cửa hàng bị tịch thu hết cả. Nhà mình rồi nhà của Long chồng Diễm. Mấy lần Phong cố nhắm mắt để mong giấc ngủ về. Người ta chỉ ngủ thì mới quên đi được tất cả vì ngủ có khác gì chết đâu. Nhưng kìa ngọn đèn đường. Anh rướn người lên kéo tấm ri đô che kín cửa sổ ngả mình xuống nhưng những ý nghĩ lộn xộn, không đầu không đuôi vẫn ám ảnh anh. Thế mới biết con người có lúc khốn khổ hơn con vật chính bởi vì con người biết nghĩ ngợi. Giá phải như con chó, con mèo… Chuỗi ho từ đâu lại thình lình kéo đến. Giọng me từ dưới nhà vọng lên:
- Đêm qua con ho nhiều đấy. Cuối hè rồi nên đêm xuống hay lạnh. Mỗi khi đi ngủ nhớ hạ cái chăn xuống đắp. Sáng nay con chịu khó sang nhà thương Phủ Doãn. Có mấy bước chân thôi nhờ đốc tờ Viễn khám cho để biết sức khoẻ của mình ra sao. Có gì thì bảo Đốc tờ Viễn cho thuốc mạnh mạnh một tí chứ me tính bổ phế với bạc hà con mua chữa không dứt đâu.
- Không sao đâu me ạ. Thời tiết thay đổi thôi mà. Con vẫn khoẻ bình thường mà me
Phong cố nén cơn ho hình như sắp ào đến để lấy giọng bình thường cho mẹ anh yên tâm. Nhưng càng nén thì cơn ho càng như sắp bật khỏi cổ. Anh biết mẹ anh đang chăm chú để ý từng hơi thở của anh. Phong nhổm dậy đi ra mở máy quay đĩa. Hình như chiều qua chú Quỳnh lại dùng máy thì phải. Tất cả mọi vỏ đĩa hát đều bị mở ra, những chiếc đĩa hát vứt bừa bãi và ngay cả hộp kim hát mới mua cũng xộc xệch, hai ba chiếc kim nằm lổn nhổn. Anh chàng này quả là bừa bãi. Nghĩ vậy song Phong lơ đãng nâng chiếc cần kim máy hát lên nhẹ nhàng đặt xuống vàng ngoài đĩa hát đặt sẵn trong máy. Tiếng lẹt xẹt đều đều vang lên và ngay lập tức giọng cô ca sĩ thánh thót, lạn xạn cất lên"một nghìn năm trước, trong đời Chiến quốc, có công công chúa loà. Ngày mong đêm sáng ra". Phong cúi xuống khi cảm thấy cơn ho khàn đang làm cổ anh chạt lại. Anh hít mạnh hơi cố ghìm thì vừa lúc đó có tiếng chân bước và con sen hiện ra thở hổn hển. Mắt nó mở to có vẻ hơi ngạc nhiên khi trông thấy hình dạng của Phong. Con bé cúi đầu như bị lỗi nói khẽ:
Bà cho gọi cậu xuống nhà tiếp khách.
Khách sớm thế kia à?
- Vâng ạ. bà nói cậu nhanh lên. Khách, khách… Bà bảo cậu xuống ngay ạ.

Chương 9

Ngồi trên chiếc xô pha dài của bộ xa lông bọc bằng nỉ xanh là hai người đàn ông mặc áo ka ki bốn túi, khuy cổ và khuy tay sao được cài một cách cẩn thẩn. Người cao dong dỏng mặt rỗ hoa vai đeo túi xà cột da mầu vàng nhạt đang nhíu cặp mắt hơi hiếng nhìn chăm chắm vào tượng Đức mẹ ôm chúa hài đồng. Người thấp đậm có bộ râu quai nón hình như mới được cạo khá kĩ nhưng con dao ông ta xử dụng có lẽ không phải là được dùng lần đầu nên quai hàm bên trái của ông ta có một vết xước mới khô máu cũng những đám chân râu loang lổ những vệt trắng mờ và lớp da đã chết bị lật. Tay ông này ôm khư khư cuốn sổ bìa cứng trên góc bìa có dán huy hiệu Điên biên với lá cờ đã bị sứt góc.
Chào các ông. Chẳng hay hai ông có việc gì mà…
Anh là…
Tôi giới thiệu. Tôi là Nguyễn văn Phong chủ xưởng in.
- Xưởng in Tân lạc, đúng không? Người đàn ông râu quai nón mở cuốn sổ ra nhìn vào trang giấy mới lật rồi nhìn lên nói như đọc.
- Đúng thế ạ. Mời hai ông xơi nước.
Phong thận trọng lần lượt đặt hai chén nước vừa được con sen đưa ra. Nhưng cũng lần lượt bàn tay của hai người đàn ông đưa ra. Bàn tay của người đeo xà cột có những ngón tay dài với móng tay bị cắn nham nhở còn tay của người đàn ông râu quai nón thì mập và ngắn ngủn.
- Anh cứ cho tự do.
Phong suýt bật cười vì cách nói của người đàn ông đeo xà cột nhưng anh trấn tĩnh lại được ngay. Mắt người đàn ông nhíu lại nhưng ông ta cố làm vẻ bình thản nói tiếp.
- Vâng, anh cứ để đấy. Giấy tờ của chúng tôi đây.
Gần như nhất loạt hai tờ giấy nhỏ làm bằng thứ bìa cứng mầu hồng nhạt gói khá kĩ trong giấy ni lông gói bánh khảo đặt ngay cạnh chén nước.
- Thế ra các ông là là nhân viên trong đoàn cán bộ cải tạo.
- Chính xác hơn là đoàn cải tạo tư bản tư doanh. Hai chúng tôi đây là tổ 8 Tôi Doãn văn Tô làm tổ trưởng còn đây là đồng chí Trần văn Liễn là tổ phó kiêm thứ kí tổ.
- Vâng, vâng. Phong gật đầu một cách chiếu lệ như một cái máy. Trong cổ anh một đợt ho hình như mới xuất hiện ngày càng rõ, khiến anh có cảm giác chẳng có gì ngăn cản được nếu nó bật ra. Phong cầm chén nước giơ ra mời khẽ hai vị khách rồi nhấp một chút nước với hi vọng cơn ho tan biến đi. Nhưng có lẽ hơi vội nên ngụm nước vừa đến cổ họng thì anh bất ngờ bị sặc. Anh càng cố ghìm cơn nấc thì nó lại càng trút ra sặc sụa. Mặt Phong đỏ gay. Anh giơ cả hai tay ra ôm chẹn lấy cổ và gập người xuống. Cơn sặc bùng lên thành cơn ho rũ rượi khiến nước mắt từ đâu chảy ra ràn rụa. Đợi cho cơn ho của Phong chừng ngớt một chút thì người tổ trưởng tên Tô nhìn thẳng vào mắt Phong, phẩy tay gằn giọng hỏi:
- Anh bị ho thật đấy chứ?
Phong mở to cặp mắt lờ đờ mệt mỏi:
- Ông nói thế là có ý gì?
- Có gì đâu. Kinh nghiệm của tôi làm cải tạo tư bản tư doanh nên tôi rất biết. Dân tư sản các anh là nhiều mánh lắm. Bình thường thì không sao nhưng hễ cứ động vào quyền lợi của các anh là y như rằng các anh không dở trò ốm đau thì lại ho hắng để gây kế trì hoãn.
- Thưa hai ông. Cháu nó nhà tôi quả là từ hôm trời trở lạnh đến nay tự nhiên bị mắc chứng ho. Sáng nay khi các ông chưa đến tôi đã nói với cháu nên sang nhà thương Phủ doãn để nhờ đốc tờ khám cho. Cháu chưa kịp đi thì hai ông đã đến. Bà mẹ Phong từ đâu hiện ra nhỏ nhẹ thanh minh.
- Không sao đâu me. Me cứ vào đi
- Đúng như đồng chỉ tổ trường đã nhận định. Sự thật là thế đấy. Người đàn ông lùn tên Liễn gật gù. Nhưng vỏ quít dầy đã có móng tay nhọn. Bởi vì tư sản là giai cấp bóc lột. Bao nhiêu năm qua bằng mọi thủ đoạn thâm độc mềm mỏng có, cứng rắn có, cạn tầu ráo máng có đã bóc lột đến tận xương tuỷ giai cấp công nhân thợ thuyền. Khi chính quyền về tay giai cấp công nhân, người thợ, người công nhân phải làm chủ nhà máy, công xưởng của mình. Tất nhiên những người chủ đang có hàng đống gia tài, tiền của. Hay nói đúng hơn… Ông Liễn lùn giở cuốn sách nhìn thật nhanh, nuốt nước bọt thật nhanh rồi tiếp tục thao thao. Đó là những công cụ lao động, chính công cụ và sự bóc lột đã tạo ra của cải, tức là giá trị thặng dư. Giai cấp tư sản vì vậy nên sống rất sung sướng, đầy đủ, phè phỡn trên mồ hôi nước mắt của thợ thuyền. Vì thế không thể bỗng nhiên họ trao lại quyền quản lý, làm chủ công xưởng, cũng như tài sản tiền bạc cho giai cấp công nhân. Tất nhiên trong hàng trăm, hàng nghìn chủ tư sản cũng có những người giác ngộ ý thức cách mạng vì thế khi giai cấp công nhân dành lại chính quyền chính họ đã tự nguyện hiến lại tất cả xưởng máy, tiền của cho giai cấp công nhân. Như ông gì ở Phố Phan bội Châu ấy nhỉ.
Rồi cả bên Cự doanh nữa chứ. Tổ trưởng Tô đế vào.
- Nhưng cơ bản là đều phải bắt buộc, phải đấu tranh. Có chỗ cuộc đấu tranh này gay go không kém vì nó có cả súng đạn, máu đổ mới dành lại tất cả từ tay chủ để trả về cho giai cấp thợ thuyền. Do đó vai trò của tổ cải tạo tư bản tư doanh của chúng tôi là rất quan trọng vì nó là chỗ dựa vững chắc của giai cấp công nhân. Nhiệm vụ của chúng tôi là từng bước giác ngộ họ, chỉ ra cho họ những điểm mạnh nhắc họ phải phát huy quyền làm chủ của mình một cách chính đáng. Mặt khác chúng tôi cũng giải thích để giai cấp chủ hiểu rằng những thứ các ông đang có là do giai cấp công nhân bỏ công sức mồ hôi, có chỗ cả máu của họ làm ra. Vì vậy…
Càng nghe ông Liễn nói Phong càng không hiểu ông ta nói gì, hình như trong đầu anh đang vang lên nhịp điệu đều đều của tiếng u u liên tục, thỉnh thoảng lại kèm vào đó là tiếng tách tách đanh khô. Họng anh gờn gợn một thứ gì đấy giống như một mảnh bánh chè lam, nhưng vị của nó lại tanh tanh khiến anh có cảm giác lợm giọng. Mắt anh hoa lên. Mặt hai người đàn ông nhoè ra làm hai, thành ba rồi lại tụ lại thành một. Cái miệng của ông Liên mở ra liên tục và cặp mắt hiếng của ông Tô thì hết méo lại tròn xệch xạc. Như một sự phản xạ nhẹ, đầu Phong tự nhiên, đều đều gật và mồm anh thì mấp máy liên tục câu cửa miệng "vâng, vâng".
- Bây giờ đến lượt cần kê khai tài sản. Chúng tôi sẽ phát cho anh một loạt những tờ biểu mẫu. Và cái chính là anh phải kê khai thật thà, đầy đủ không để sót một thứ gì… Kìa nhưng sao sao. Anh cứ nghe cho rõ đã không phải diễn cái trò ấy đâu. Kìa kìa… .
Nghe tiếng tổ phó Liễn tự nhiên kêu to từ phía trong me Phong đột ngột bước ra và bà hốt hoảng kêu lên. "Con tôi, con tôi. Sao lại thế này. Khổ chưa. Nhụy đâu, Vân đâu cả Quỳnh nữa anh các con bị làm sao thế kia?".
Rõ ràng Phong nghe thấy tiếng mẹ gọi rất to tên hai đứa em mình và cả tên con sen vậy mà anh lại thấy hiện ra bồng bềnh những đám mây màu tím trôi cuồn cuộn từ phía chân trời ngược lên. Anh thấy mình như được nhấc bổng lên để đặt lên đám mây. Nhưng kì lạ chưa, đám mây thoát biến đổi từ mầu tím hoa cà dần dần chuyển sang mầu đỏ rực giống như mầu hoa hồng. Không phải, mầu mào của con gà chọi mà anh đã nhìn thấy nó ở bãi đất rộng cạnh đền Bà Kiệu vào ngày mùng hai tết. Phải rồi, nhưng lạ làm sao khi đám mây lại vón cục lại và toả ra mùi tanh nồng giống như… Chết rồi mùi máu. Sao lại thế này. Me anh nhăn nhó, nước mắt ướt đầm khuôn mặt Đức mẹ Maria của bà, rồi mặt em Vân, chú Vũ dần dần lộ ra giữa những cụm mây đỏ rực. Và chỉ trong chốc lát tất cả nhoà thành những mảnh vụn tan ra y hệt như xác quả pháo ngày xuân, hay những cánh hoa đào trong trại đào Nhật Tân mênh mông bỗng nhiên bị bàn tay nào chạm phải. Những cánh đào, những mảnh giấy pháo đó bỗng tụ vào nhau và hoá thành khuôn mặt của Diễm. Đôi lông mày cong veo được tỉa khá cầu kì nheo lại. Đôi môi gọn gàng của cô gái có tính tình thuộc loại Hà Thành nhất đang ghé sát vào tai Phong thủ thỉ câu hỏi kì quặc "Sao anh lại thế này? Anh không phải như vậy. Đúng không?". Khi thấy Phong lặng lẽ lắc đầu thì Diễm oà khóc nức nở. Tiếng khóc của nàng cứ dấm dứt, dai dẳng mãi cho đến khi chồng nàng anh chàng Long mặc dù đang óng ả trong bộ com lê trắng may bằng vải Nam kinh nhưng trên vai anh ta lại lù lù bao xi măng Rồng xanh. Lạ nhất là Diễm đang là một thiếu nữ thon thả, óng ả đột nhiên trở thành một thiếu phụ to béo, mặt sần sùi ngồi vắt vẻo trên đó và cười khành khạch. Chuỗi cười của Diễm như sợi dây thép mỏng mảnh từ từ luồn vào lồng ngực đang hoi hóp của Phong miết mạnh. Hai tay Phong chới với đưa ra. Miệng anh khô chát thều thào"tha cho tôi, tha cho tôi". Môi Long cong lên để rồi anh ta bỗng vươn thẳng người lên vứt mạnh bao xi măng và Diễm đang ngồi trên xuống đất. Cả bao xi măng và thân hình Diễm lại vỡ tan thành những mảnh giấy vụn đỏ rực, tanh nồng bay tứ tung trong không gian. Khuôn mặt Long to dần to dần và nóng hổi cúi xuống gần xuống mặt Phong. Bên cạnh là một khuôn mặt lạ hoắc với vệt mờ của bộ ria mép ngày xưa được để khá công phu mới bị cạo nhẵn:
- Hình như toa. à quên cậu tỉnh rồi phải không Phong?
Phong từ từ mở mắt và điều đầu tiên anh nhìn thấy là ông đốc tờ trắng toát đang đứng giữa những người thân của anh. Mặt me anh đầm đìa nước mắt chớm tươi lại khi nhìn thấy Phong mở mắt. Cái Vân từ phía sau chạy lại nắm chặt tay anh kêu khẽ:
- Anh đừng bỏ me, bỏ chúng em anh ơi.
Phong nhíu mặt lại gượng cười. Anh muốn nói thật to để mọi người yên lòng, nhưng vừa há miệng anh thấy hai thái dương của anh như có bàn tay nào mạnh mẽ bóp chặt và tệ hại hơn là lồng ngực anh như đang bị một hòn đá tảng nặng nề đè nặng trĩu. Đôi môi héo của Phong mấp máy, thấy thế Vân cúi sát xuống định nghe xem anh nói gì thì cơn ho đột ngột ập đến tưởng chừng như không có gì có thể ngừng được.
- Mọi người tránh xa ra. Tôi đã bảo rồi. Cốc là loại vi trùng có độ lây lan mạnh và rộng.
Phong chỉ thấy mặt khẩu trang trên miệng ông đốc tờ phập phồng như họng con ếch tình cờ anh nhìn thấy từ dạo bé khi anh lẵng nhẵng bám theo me anh ra chợ Hàng Bè để mua mớ rươi đầu mùa. Hồi ấy Phong còn bé lắm chị sen bảo "bà cứ để cháu ra mua cũng được. Hôm nọ bà đã dậy cháu cách chọn rươi tươi và ngon rồi". "Không sao chị cứ trông cậu Phong để tôi đi cũng được. Ông nhà tôi ăn rươi kĩ tính lắm, chỉ có tôi mới biết thứ rươi nào hợp với khẩu vị của ông ấy. Ngay cả quít cũng thế. Không phải vỏ quít ở vùng nào cũng trộn được vào làm rươi dậy mùi đâu". "Nhưng bà đang có mang thế kia?". "Không sao, không sao?".
- Con cứ thử ăn xem nào. Ăn chả cá mà không chấm vào mắm tôm pha vài giọt cà cuống thì làm sao dậy mùi và đủ vị được. Bác Cả Biên nhăn mặt nâng ly rượu trắng lên, một ngón tay của bác phẩy phẩy như để khuyến khích Phong. Nhưng cậu bé rụt cổ lại nhìn xung quanh và mắt Phong dừng lại khá lâu trên bức tượng thần tài mặc áo thụng xanh có cái bụng to tướng bóng lộn, mặt mũi hoan hỉ đang bê thỏi vàng nâng lên quá đầu. Cậu cứ băn khoăn mãi không hiểu tại sao người ta lại có thể có cái bụng to thế.
- Ăn đi. Nào. Người Hà nội thì cái gì cũng phải thành thạo. Ngay từ cái ăn cái uống. Bác cả Biên đặt ly rượu xuống, tay miết miết vào giải đeo quần Phong nhăn mặt lại nhìn me, nhìn ba rồi oà khóc.
Thôi bác ạ. Bác cứ để cháu nó tự nhiên. Ba Phong nhỏ nhẹ.
- Chú thế là không được. Dậy con là phải dậy từ cái nhỏ nhất. Nhà mình gia giáo nên không thể cái gì cũng tuỳ tiện được. Đời chúng nó còn dài. Ngày xưa tôi có ăn được cà cuống đâu. Vậy mà nhờ có bố ép mãi thế là bây giờ ngay nước mắm chấm rau muống cũng phải có một hai giọt mới cảm thấy hết cái ngon của vị rau. Nhưng kia dỗ nó đi. Cái thằng này. Có thế mà cũng khóc. Làm mất hết cái thú.
Càng lớn Phong càng cảm thấy uy quyền của bác Cả Biên trong nhà. Mặc dù không ở cùng nhà với bác nhưng cái uy của bác vẫn bao phủ vô hình không chỉ ở nhà bác mà ở cả nhà của Phong, vì vậy Phong cảm thấy rất sợ bác và anh càng thương ba me anh. Hình như ngay cả ba me anh cũng có cảm giác giống như anh khi nói đến bác cả. Vì vậy Phong rất muốn lấy lòng bác bằng việc chiều theo mọi sở thích của bác. Nhưng với mọi thứ còn tàm tạm chỉ duy nhất có việc làm quen với mắm tôm thì dường như anh thể vượt qua. Cái mùi tanh nồng, khăn khẳn, cái mùi mà với Phong quả là thứ mùi ghê gớm đáng sợ chỉ cần ngửi qua là anh đã muốn nôn thốc nốn tháo ra vậy mà bác cả và bao nhiêu người tấm tắc nức nở bảo rằng ngon lắm, tuyệt vời.
- Kìa ông đốc tờ. Sao mắt con tôi lại lạc đi thế kia?. Phong, Phong con có nhận ra me không?
Từ hai khoé mắt của người mẹ yêu quí con rất mực hai giọt nước mắt nhỏ ra. Bà đúng là người đàn bà khi chưa lấy chồng thì hết lòng vì cha mẹ, vì anh chị em còn khi đã bước đi lấy chồng thì coi tất cả mọi sự trên cuộc đời mênh mông những ngắn ngủi này chỉ tập trung hết chòng và những đứa con Phong nghe thấy tiếng mẹ xa xôi lắm hình như ở tận đâu đấy. Dường như nó vang lên từ góc phố Thọ Xương. Phố hẻm có con đường nhỏ như một cái ngõ. Mặt đường chồi lên những hòn đá nhỏ xám nhạt. Con đường đó dẫn ra khu sân rộng của nhà thờ lớn có bức tượng đức mẹ ôm Chúa hài nhi đúc bằng đồng. Màu đồng trùm lên hình hài hai mẹ con người đàn bà vĩ đại, lừng lẫy nhất thế gian đã ngả sang màu xám như đọng lại thời gian đang ngừng trôi. Một chấm rỉ xanh lờ mờ nơi tà váy của Đức mẹ như giọt nước mắt rơi tự bao giờ đọng lại, cô cứng. Phía xa xa kia là tường dẫy nhà tu kín. Hình như có bước chân của bọn Phu lít đang rầm rập đâu đấy.
- Anh Phong. Anh Phong.
Đúng là tiếng của Diễm rồi. Phong nhắm mắt lại. Phong cựa mình. Long là người bạn tốt, vậy mà mình… Hình như có điều gì không phải với cậu ấy. Thôi cố quên hết đi. Vậy mà sao… Có cái gì khiến Long cảm thấy ngột ngạt, bức bối như tâm trạng của kẻ đầy lòng tự trọng cảm thấy mình mắc phải tội lừa gạt trước một người bạn quá chân thành với mình. Chẳng lẽ lại chỉ bởi vì cái buổi chiều kì quặc ấy sao. Cái buổi chiều mà tất cả dường như vô hình tạo ra những cạm bẫy mà chính Long tự nguyện, nhẹ nhàng chui vào chốn ấy.

Chương 10

Bầu trời thâm xì mọng căng lên như mảnh vải mưa đang ủ nước. Chớp nhoang nhoáng chạy dọc ngang trên không trung và tiếng sấm ì ùng phía xa xa chốc chốc lại rộ lên như âm thanh phát ra từ mặt trống cái rung lên bởi dùi gỗ mít có một đầu múp lên đang nằm trong tay đứa trẻ nghịch ngợm, khó bảo. Không gian tưởng như sắp được tắm gội bởi một trận mưa rũ rượi nhưng ngược lại trên mặt đất tất cả như đang cong lên bởi sự khô rang, hầm hập trong làn không khí đặc quánh, bụi bặm như chỉ chực chờ một mồi lửa là bùng lên một đám cháy ghê gớm thui rụi đi mọi thứ trên thế gian này. Nhưng rồi thật bất ngờ cây cối đang ủ rũ, chết lặng trong sự mệt mỏi chán chường bỗng đột ngột lồng lên như những kẻ sung sức bắt vào sự hứng tình bởi trận cuồng phong từ đâu thốc đến. Hơi lạnh của nước cũng nhanh chóng không kém phả vào không gian cằn cỗi, bao trùm lấy nó làm mềm lại những gì đang căng cứng. Rồi những giọt mưa đá nhỏ như những hòn bi ve trong suốt bỗng ào ạt đổ xuống một cách tàn nhẫn. Khi rơi xuống mặt đường những hạt mưa đá đó lại nẩy lên tâng tâng một cách trẻ trung như để diễu cợt mặt đất già nua.
- Chà chà, rát ra phết. Anh nhìn thấy không? Y hệt như đá trong hiệu giải khát đây này. Rơi hết vào đầu, vào vai em rồi. Vân bỗng kêu lên mặc dù mắt cô mở to, căng tròn thích thú nhìn những viên đá trong suốt nhẩy tưng từng trước khi nằm im lìm trên mặt đất.
- Em phải đứng vào đây chứ. Long mấy lần định nắm lấy tay cô em người bạn thân kéo vào. Nhưng nhìn thấy làn da vai trắng muốt lộ ra vì áo ướt anh lại dừng lại. Anh hạ giọng thấp hơn. Lui vào một tí đi mưa đá chứ có phải mưa thường đâu. Trúng vào người không những đau mà có khi còn bị thương đấy. Kìa anh bảo đấy.
- Anh trông kìa. Vân hình như không để ý đến lời cầu khẩn của Long. Cô vẫn liên tục tấm tắc, suýt xoa. Đẹp quá thôi mất. Khen một chặp cô gái chợt nhớ ra điều gì bèn bảo. Hay là mình cứ đạp xe về, chứ không trời tối mất.
- Không được. Đi ra ngoài bây giờ nguy hiểm lắm. Nhỡ có cục đá nào to tướng rơi vào đầu thì thật tội vạ. Em thấy không. Mưa ngày càng to đấy.
Vân im lặng, mắt chăm chú nhìn ra đường, tay vẫn giơ ra hứng những hạt mưa thuỷ tinh rơi xuống biến thành những sợi mành thuỷ tinh bao quanh căn lều vắng. Tiếng nhót nhét, tiếng bánh xe nghiến trèo trẹo cùng tiếng trò chuyện rả rích của tốp người đen kịt tùm lum những tấm áo tơi xơ xác kéo chiếc xe bò nặng chịch từ phía cuối con dốc của con đường nhỏ ráp với liền với mạn hồ. Thỉnh thoảng những làn chớp xanh lết loá lên soi rõ màn mưa loang loáng dường như ngày một dầy hơn từ trời cao đang phủ xuống mặt đất. Vân đang mê mải ngắm mưa thì bất ngờ người cô ớn lạnh. Có tiếng chuột lích rích đâu đó. Cô rùng mình. Cảm giác sợ hãi bao phủ. Dạo còn bé có lần anh Phong cùng cô được ba đưa vào Bách Thảo chơi. Đến chuồng con báo gấm hai anh em đang trố mắt nhìn con vật to lớn nhưng thon thả và mềm mại uốn éo thân mình đi đi lại lại đầy vẻ tức tối trong lồng sắt. Đôi mắt to tròn của nó chốc chốc chốc lại ngước lên gườm gườm nhìn đám người lố nhố đứng kín mít tường. Bất chợt Vân kêu thét lên khi từ trong cái hang xi măng người ta cố đắp giống hình một rải gò loang lổ những vệt sơn giả màu cỏ dại mọc một con chuột nhắt chạy vọt ra đảo cặp mắt lơ láo nhìn rồi nhanh như cắt nó cắp lấy miếng thịt vụn vương ngay dưới hàm răng nhe ra của con báo gấm. Nghe tiếng thét của Vân ba cô đang cúi mình châm điếu thuốc lá quay đầu nhìn lại.
Cái gì thế mà sợ thế con?
- Có gì đâu ba. Chỉ có con chuột nhắt bé tẹo… Thế mà.. Ba nhìn cái Vân kia. Trông nó sợ quá, mặt mũi xanh lét cả ra kìa. Phong vừa cười ngặt nghẽo vừa chỉ vào con vật bé xíu đang chạy đi chạy lại trước mũi con vật chúa tể của rừng xanh.
Dắt em ra đi. Đừng để em sợ quá.
Vân lệt xệt đi theo anh Phong, chốc chốc lại ngoảnh lại hoảng hốt. Có lẽ trên đời này chuột là giống vật cô sợ nhất. Làm sao tạo vật lại có thể sinh ra một con vật mà từ bộ lông dường như lúc nào cũng ướt sườn sượt cho đến chiếc đuôi bé xíu luôn luôn ngọ nguậy, hàm răng bé xíu, trắng tởn luôn nhe ra để sẵn sàng cắn bất cứ thứ gì nó gặp trên đường. Lại còn mùi của nó nữa chứ Thật khủng khiếp. Chả cứ là chuột chù mà Vân nghe nói là giống chuột có mùi hôi khủng khiếp mà ngay bất kì giống chuột nào kể cả chuột nhắt, thứ chuột bé xíu lúc nào cũng lấm lét dường như sợ tất cả mọi thứ, thỉnh thoảng bò thoăn thoắt trên bàn thờ ngay dưới bệ tượng Đức mẹ đồng trinh đang bế chúa hài nhi, huống hồ là giống chuột cống đêm đêm đi lại sột soạt kiếm ăn nơi cống rãnh đều có thứ mùi khủng khiếp đến thế. Một thứ mùi không ra thối, không ra gây, thực khó định rõ, chỉ biết đó là thứ mùi mà chỉ cần ngửi thoáng qua người ta đã xây xẩm mặt mày, cổ gờn gợn như chỉ chực nôn thóc nôn tháo những thứ có trong dạ dầy. Còn bây giờ. Vân gần như quên hết những hạt mưa đá trong suốt giờ thoáng một chút lấp lánh vì phản chiếu màn ánh sáng yếu ớt hắt từ mạn thành phố lên. Hình như tiếng chuột lích rích ngày càng to. Đúng rồi cả tiếng chân của không chỉ là một mà đâu như của hai con, hay ba con không biết. Vân thu người. Cổ rụt, hai tay cố thu lại như để thân hình càng nhỏ bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Cả người cô run lên vì ớn lạnh. Tiếng chân và tiếng kêu của giống vật khủng khiếp càng như to dần để uy hiếp cô.
- Em làm sao thế, Vân?
Nghe tiếng Long hỏi khẽ cô gái rùng mình im lặng lắc đầu. Chân cô như nhũn ra tưởng như không đỡ nổi thân hình. Tiếng lích rích ngày càng tăng, rồi bất đồ cô gái hét thật to, rồi đổ sập xuống. Rất may lúc đó đôi tay người con trai dang ra, ôm gọn thân hình người con gái. Bây giờ thì đến lượt chàng trai bồn chồn khi cúi nhìn vào khuôn mặt lờ mờ trong đêm với đôi mắt nhắm nghiền. Mặc dù là chàng trai đã có vợ và không lạ lẫm gì đàn bà, con gái nhưng với Vân. Một cơ thể con gái trinh nguyên, chắc lẳn, ướt rượt đang toả ra thứ mùi vị thật khó tả nhưng đầy sức quyến rũ làm đầu óc chàng trai như mụ mẫn hẳn đi. Long đờ người trong khoảng khắc, rồi như một sự tự nhiên được thúc đẩy từ trong sự sâu thẳm nào đó, anh cúi xuống lặng lẽ đặt môi mình lên đôi môi run rẩy của cô gái, hai bắp tay xiết chặt. Có lẽ những động tác đó là hành động mà định mệnh xui khiến, hay chính xác hơn là hành vi thiên định được sắp đặt từ tiền kiếp. Cô gái rùng mình khi nhận ra nụ hôn ngọt ngào và vòng tay của người đàn ông. Lập tức một luồng điện lạ kì chạy suốt cơ thể khiến cô run rẩy. Vân hoảng hốt bởi sự trớ trêu mà Đức Chúa lời ở vời vợi trên thẳm xanh không bao giờ cho phép. Cho dù người con trai được tạo thành từ chiếc xương sườn của A đam, nhưng con trai sinh ra để làm chồng, làm lái tim của người vợ. Còn người con gái tồn tại trên mặt đất này là để làm máu thịt của chồng. Mối quan hệ này chỉ duy nhất có trên đời. Đó là sự giàng buộc và sự thuỷ chung từ lúc được cha làm phép và chú Jêsu linh thiêng chứng giám cho đến khi trút hơi thở cuối cùng vĩnh biệt trái đất này. Anh Long là bạn anh trai mình, anh ấy lại có gia đình, chị Diễm đấy. Vậy thì hành động yêu thương gắn bó này hoàn toàn là không thể được. Hơn nữa, anh Long lại không phải con dân nước chúa. Sự khác biệt đó đúng là một sự ngăn cách giống như một con hào. Không, đó là một dòng sông mênh mông giống như dòng sông Cái mà trong lần đi tiếp tế cho anh Phong và anh Long khi hai anh trốn lính phía trại đào Nhật tân. Thế mà mình lại đang nằm gọn trong đôi tay của anh Long, đôi môi mình đang áp vào với vẻ khao khát (nghĩ đến đây Vân cảm thấy mặt mình đỏ lựng trong đêm vì nhận ra trạng thái thầm kín, đáng sợ thực sự của mình)vào đôi môi ham muốn và say đắm của người đàn ông. Vân cựa mình, định lấy đẩy mạnh vào vầng ngực rắn chắc của Long cố vươn dậy nhưng ngay lập tức cô cảm thấy người cô như nhũn ra dường như không còn chút sinh khí nào. Nỗi sợ hãi cùng niềm khát khao kì quặc đã lấy đi tất cả sự gắng gỏi của Vân. Cô nhắm nghiền mắt lại định buông xuôi, phó mặc thì ngay lúc đó dường như đôi môi của người con trai càng xiết vào mạnh hơn bởi một sự đam mê bản năng khó cưỡng. Rồi bàn tay của gã trai có vợ xoa mạnh trên thân thể của Vân. Cô hốt hoảng cố ngọ nguậy để cưỡng lại cảm giác đáng sợ đang rõ dần bao phủ toàn bộ con người cô. Hai bàn tay Vân chới với cố đẩy bàn tay người đàn ông ra, đôi bàn chân định đạp mạnh xuống đất, nhưng lại rơi vào khoảng không trống rỗng. Đầu cô vừa cố cất lên vừa lắc thật mạnh để lẩn tránh một thứ mà cô đang hoảng hốt nhận ra. Đó chính là nỗi sợ nhất trên thế gian này- Sự quyến rũ ghê gớm nằm sâu, tiềm ẩn trong cơ thể bất kì người con gái. Miệng cô muốn mở rộng gào thật to để báo cho mọi người sự ghê gớm nào đó đang đến đe doạ sự thanh bình, yên ổn và sự trinh trắng linh thiêng của người con gái. Nhưng hình như chỉ là sự cưỡng lại tuyệt vọng. Tất cả đã muộn và mọi sự đã an bài. Vân nhắm nghiền mắt lại để rồi bất chợt cô thấy thân thể mình như bị một lưỡi cưa vừa sắc vừa cùn xẻ dọc chia làm hai. Ngay lập tức một cơn đau ghê gớm hiện rõ dần cùng một cảm giác tựa cô đang vừa được uống một thứ nước thần thánh làm cô mất hết cảm giác hoảng loạn, đau đớn để chìm sâu vào sự buông xuôi và sự ham muốn kì quặc. Một vực sâu rộng hoắc mở rộng, hun hút một mầu đen mênh mông trong đó thỉnh thoảng loé lên những đốm sáng giống như lân tinh, hay hào quang bao quanh vầng trán cao cả của Đức Mẹ. "Thế này thì chết mất, chết mất. Jesuma, lạy chúa tôi". Miệng cô gái thì thào một cách vô tri trong khi lưng cô ngày càng bị xiết mạnh vào thân cây. Áo sống bị cuộn lên một cách hớ hênh. Nhưng mọi thứ bây giờ đều bị đè nặng và tan biến sau nỗi đam mê và sự xấu hổ đan xen nhau. Hai tay cô gái thoạt đầu liên tiếp đập mạnh vào vầng ngực của người con trai nhưng rồi hai tay ấy biến thành vòng đai quấn quanh lưng anh ta xiết mạnh. Cặp môi khi bị hở ra vẫn thảng thốt một cách vô tri "không được, không được". Quầng ánh sáng mờ từ phía thành phố nhoà đi. Nước mắt ướt đầm mặt Vân. Dường như sau cơn mơ gần như vô thức sinh ra bởi sự đau đớn khủng khiếp và sự mê hoặc kỳ quặc ấy, Vân gượng dậy, tỉnh dần. Sức lực trong con người cô gái vài phút trước dường như biến đi đâu thì nay trở lại. Cô đẩy mạnh chàng trai đang ghì chặt lấy mình, cô rùng mình nhận ra cái lạnh chụp lấy đôi chân, cô hoảng hốt kéo vội cạp quần hớ hênh tụt xuống từ lúc nào, đoạn ngồi thụp xuống oà khóc. Tiếng khóc bật ra thành từng chuỗi nức nở đứt đoạn.

Chương 11

Sau sự việc ghê gớm đó có dễ đến hơn nửa tháng. Vân cố tình lẩn tránh Long mặc dù anh không ngày nào anh không tìm cách rẽ vào nhà Vân với rất nhiều lý do cần gặp anh Phong của cô. Ngay từ khi nghe tiếng râu tôm chiếc xe đạp khung đua ra kêu lanh tanh trước cửa nhà, bất kì dù Vân đang làm gì, kể cả lúc phụ làm bếp với me, cô cũng bỏ đấy đi lên gác. Vài ba hôm đầu khi lên đến bậc thang cuối cùng là cô đẩy mạnh cánh cửa, khoá trái lại rồi nhào vội vào giường nằm vật xuống. Ngay sau đó không biết nước mắt từ đâu tuôn đến ướt xẫm mặt gối thêu hình con công đang xoè đuôi làm dáng, khoe đủ hình mặt trời de couleu trên những sợi lông đuôi dương cao. Mảnh mùi xoa lụa cùng đầm đìa. Trong chiều sâu của tâm thức Vân hiểu rằng, thế là cuộc đời mình đã hết. Mọi sự bí mật của đời con gái đã bị phá vỡ, phơi bầy. Thứ quí giá nhất của người con gái đã mất. Mình lại đang mắc tội rất lớn với me với gia đình và nhất là với chị Diễm. Dù muốn hay không mình đang tranh dành với chị người đàn ông mà Chúa Giê su đã dành cho chị. Nếu mình là người con gái tốt đẹp cẩn thận nghe theo lời dậy của me không đi đôi, đi đêm với đàn ông, con trai thì làm gì xẩy ra sự khủng khiếp kia. Đấy là chưa kể biết đâu đấy vì chuyện ghê gớm ấy mình có mang. Bụng mình to dần ra. Lúc ấy có lẽ chỉ có ra cây đa phố hàng Trống mà treo cổ lên. Dưới mấy tầng địa ngục kinh hoàng, với tội lỗi ghê gớm của mình chắc chắn sẽ bị quỉ Sa tăng trừng phạt. Trong kinh thánh đã truyền rõ hình phạt ấy. Mình sẽ phải khuân một hòn đá to tướng từ chân đồi lên đến đỉnh bên cạnh là một con quỉ Sa tăng mặt mũi gớm ghiếc có sừng trên đầu và hai chiếc răng nanh trắng tởn nhọn hoắt, tay lúc nào cũng lăm lăm chiếc roi cá đuối lởm chởm gai. Khi thấy mình chậm một tí là con quỉ lại há cái miệng lởm chởm răng gào thật to uy hiếp. Chiếc roi vung lên, da thịt mình sẽ nát bấy dưới những làn roi quái ác ấy. Hòn đá vần gần đến đỉnh lại tụt xuống. Công việc nặng nhọc, khốn khổ lại khởi sự từ đầu. Không biết quỉ sa tăng này có giống lũ quỉ của địa ngục mà mấy đứa con gái bên đời cùng học với Vân ở trường Anbesarô kể rằng. Những người mắc phải tội lỗi ghê gớm trên trần gian như chửi mẹ mắng cha, tranh vợ cướp chồng, ăn cắp ăn trộm, cướp của giết người khi chết đi sẽ bị bọn quỉ dưới địa ngục cưa đôi thân thể bỏ vào vạc dầu đang sôi sùng sục. Đau đớn, máu chảy đầu rơi, bị lột da nhưng không bao giờ chết bởi vì đấy là chốn vĩnh hằng. Sự trầm luân khốn khổ sẽ là vĩnh viễn. Người chịu cực hình sẽ chẳng bao giờ ngoi lên được chỉ chờ khi nào sự trừng phạt đã đủ thì người ta mới được chuyển sang kiếp khác. Mà với những kẻ đầy tội lỗi ấy thì kiếp sau là phận trâu chó cực nhục để trả nợ cho phận làm người độc ác. Trong khi đó những người sống hiền lành khi chết đi sẽ hoá thành thiên thần bay lượn trên thiên đàng, hưởng hoa thơm trái ngọt, phúc lộc dài lâu. Với tội lỗi tầy trời này mình không bao giờ dám ước ao trở thành thiên thần, thiên sứ mà chỉ còn là tội nhân bị đầy đoạ dưới địa ngục. Ôi nếu vì chuyện ghê gớm này, Vân tự kết thúc đời mình bằng sợi dây oan nghiệt để thoát đi mọi điều xấu hổ, nhục nhã trên đời. Nhưng còn me?... Cho dù trong thế giới khủng khiếp đó phải đón nhận tất cả mọi sự ghê gớm vì tội lỗi, Vân vẫn có thể chấp nhận được nhưng trên trần gian này me làm sao chịu được sự nhục nhã trước miệng lưỡi và ánh mắt khinh khi của hàng phố, của thiên hạ. Sự hiền lành vốn là bản tính của me. Cả đời me, Vân đoán chắc ngay từ khi còn là con gái, nhất nhất me đều tuân theo lời dậy bảo của ông bà ngoại cho đến khi lấy chồng. Gần hai mươi năm sống trong sự yêu chiều đùm bọc của me, Vân càng lớn cô càng hiểu cuộc đời của me đâu phải là của me, cho me. Bởi mọi hành động, lời nói của me chỉ dành hết cho chồng cho con. Me không phải là người đàn bà mạnh mẽ nhưng khi mọi sự hiểm nguy rình rạp, cận kề có thể đe doạ sự yên ổn của gia đình thì chắc chắn me sẽ giống hệt con gà mái mẹ sẽ xù lông xả cánh để che chở cho gia đình, chồng con. Miếng ngon phần chồng phần con, me chỉ nhận xương xẩu, những miếng vụn đủ để sống. Công việc nặng nề vất vả me dành hết. Me sẵn sàng chịu đựng nỗi vất vả, thức đêm thức hôm chăm sóc mỗi khi có đứa con nào ho hắng, ốm đau. Vậy mà bây giờ khi đã chớm ra giàng một chút chưa đền đáp được gì công sinh thành, dưỡng dục của me mà Vân đã làm khổ bà. Nếu chẳng may sự việc ê chề kia bị phát lộ và cũng là sự bất hạnh tột cùng khi sự cố của buổi tối mưa gió đó khiến Vân có mang. Vân rùng mình. Trời ạ, con gái vương vít với con trai, người con trai rũ áo đứng lên, chẳng ai thấy, ai hay, còn người con gái thì chẳng chóng thì chầy tội lỗi, nỗi bất hạnh sẽ hiển hiện ra thành hình hài cụ thể sờ sờ trước mặt thiên hạ. Cái bụng sẽ to dần lên. Nhưng khi người ta có ăn hỏi, có cưới xin, hẳn hoi. Tứ thân phụ mẫu, họ hàng, hàng phố công nhận thì sự đó lại là điều mong mỏi của mọi người, là niềm kiêu hãnh, hạnh phúc của người con gái. Đằng này, không chồng mà chửa thì thật đáng sợ. Đó là sự chửa hoang. Hình hài đứa trẻ trong bụng ngày một lớn ra chẳng phải là niềm mong ước, chờ đợi của ai mà chỉ là hoang thai, là sự xấu hổ và ô nhục của mình, của gia đình của cha mẹ. Người con gái nào không chồng mà chềnh ềnh ra sự đó thì chỉ là đồ con gái hư hỏng, những đứa đầu đường xó chợ, quạ mổ diều tha. Có ngờ đâu Vân bây giờ lại như thế. Giê su ma lạy chúa tôi. Con đã làm gì nên tội mà khốn khổ khốn nạn thế này. Thế thì, đến lúc nào đó khi đã quá sức chịu đựng, Vân chỉ còn cách duy nhất là quyên sinh như nàng Kiều nhẩy xuống sông Tiền đường, như nàng Ăng Toan uống thuốc độc. Với cái chết như vậy Vân sẽ không được Đức cha cho mang xác vào nhà thờ lần cuối. Bàn thờ linh thiêng của Chúa đâu giành cho nỗi ô nhục. Tội tầy đình này làm sao gột rửa cho hết được. Xe tang của Vân sẽ đi lẻ loi cô quạnh với vòng hoa trắng muốt - Không biết lúc đó người còn sống có coi cô là con gái nữa không, hay là… Còn đằng sau xe tang me Vân còng lưng cố thu nhỏ thân hình lại vì sự nhục nhã bởi đã sinh ra đứa con bôi tro trát trấu vào thanh danh gia đình, lúc đó me sẽ…
Con có mệt lắm không. Dậy ăn cơm cho nóng.
Con mệt lắm. Vân cố nói giọng bình thường, mọi người cứ cứ ăn đi.
- Hay là me nấu cháo rồi đập quả trứng, thái vài nhánh hành, tía tô cho con ăn giải cảm nhé.
Me Vân vẫn đứng ngoài cửa năn nỉ
- Thôi thôi. Không cần đâu me. Me cứ xuống trước đi, rồi con xuống sau
- Hay là me để phần cho con nhé. Nghe giọng me có vẻ ngập ngừng. Ăn xong anh Phong con còn có việc phải đi.
- Thôi, thôi. Không phải làm thế đâu. Con xuống ngay bây giờ đây. Không sao đâu me. Vân lau nhanh khuôn mặt của mình, rồi cầm túm bông chấm vào hộp phấn thoa nhanh trên mặt. Vân muốn xóa đi mọi vết tích để lấy lại vẻ bình thường.
Thế thì được rồi. Me xuống trước nhé
Vân nghe rõ tiếng dép của bà chạm đến bậc thang cuối cùng cô mới mở cửa ra và cố giữ vẻ bình thản chầm chậm đi xuống. Khi cánh cửa phòng khách hé mở thì ngay lập tức cô thấy đầu óc mình choáng váng tưởng như không thể gượng dậy khi nhìn thấy Long đang giơ cao ly rượu vang chạm vào ly của anh Phong. Nghe tiếng bản lề lâu ngày không tra dầu rên lên một tiếng khẽ anh chàng quay lại, mắt hơi nhíu nhưng cái miệng có cặp môi gọn gàng cố giữ vẻ tự nhiên:
- Ô kìa Vân. Thế mà anh cứ tưởng cô không có nhà. Anh xin lỗi nhé đã ngồi trước cô mà lại còn định uống nữa chứ. Nói chung thì… Thật là, thật là
Cậu dạo này cũng khách sáo gớm nhỉ. Mote de model có khác
- Thì cả nhà có một cô con gái xinh đẹp như thế kia phận làm anh chúng ta, nói chung làm sao có thể lúi xùi được. Vân ngồi đi chứ. Sao lại đứng thế kia. à thôi chết. Quên quên, ngày mai sinh nhật em đúng không? Anh đã có sửa soạn gói quà tặng. Đáng ra ngày mai nói chung anh mới đưa nhưng không sao ngày mai nếu Vân mời anh dự thì anh lại có món quà khác.
- Trời. Anh Long ga lăng quá. Còn chị Vân thật là lãi nhé. Cậu Vũ em trai Vân ngọ nguậy trên ghế hết nhìn Long lại nhìn Vân rồi quay ra nháy mắt với anh trai và me. Chàng thanh niên mới ra giàng bẻm mép lại liến thoắng.
- Kìa, chị Vân lại gần nhận gói quà đi, để anh Long cứ đứng chờ mãi.
- Vũ. Con nói khẽ thôi nào. Quả là cậu Long nhớ thật đấy, bác tuy không quên nhưng mấy hôm nay không hiểu sao thấy con Vân có vẻ hơi mệt mệt. Lại không thấy nó nói nắng gì nên bác cũng có ý chờ. Bởi vì người được làm sinh nhật mà không hứng thú thì còn gì là vui
- Mai dứt khoát me phải làm bữa bún thang me ạ. Vũ mượn cớ ríu rít nói thêm vào.
- Kìa, Vân. Đến nhận quà và cám ơn anh Long đi. Cậu quả là chu đáo. Đến lượt anh trai Vân nhắc nhở
Vân cảm thấy mình đang lảo đảo tựa như cảm giác say giống như cảm giác hồi cuối năm ngoái cũng trong dịp sinh nhật của mình cô nhấm một chút rượu mùi mà chính Long ép. Cô thấy chênh vênh, thân người như lắc lư, bồng bềnh.
- Kìa con đến nhận đi không có anh mỏi tay đấy. Bà Tuy nhẹ nhàng bảo con.
Vân chầm chậm đi lại và mặc dù cố làm ra vẻ tự nhiên nhưng mặt cô hình như đang đỏ rực lên, nóng bừng. Có cái gì giống như một cục sắt to tướng, y hệt cái bệ lò rèn mà lần về quê nội ở Phùng khoang cô đã nhìn thấy ở hàng lò rèn của bác hai Luận. Bác hai thì vừa lùn vừa thọt chân vậy nhưng được cái tính vui vẻ bù lại. Có lẽ vì sự vui vẻ, dễ dãi dường như làm cho bác quên đi sự khốn khó, vất vả trên cuộc đời mặc dù sự thiếu thốn luôn rình rập gia cảnh nhà bác. Điều này hiển hiện trên thân thể gầy guộc với nét mặt xanh xao của đám con bác. Có lẽ chính ví sự vui vẻ thanh thản, coi điều vất vả là sự tất yếu khi sông trên đời nên bác gái, thủa còn là con gái từng là cô thanh nữ xinh xẻo nhất làng đã bỏ qua mọi sự cầu hôn của biết bao kẻ để đến với căn nhà bé xíu, lúc nào cũng bụi mù và bụi và nóng rực vì than.
- Sao thế con? Bà hai Tuy cau mặt vẻ bồn chồn nhìn đứa con gái yêu của mình mặt đờ dẫn, gần như lê từng bước đến nhận gói quà được gói khá đẹp trong tờ giấy bóng hồng trang kim
- Không sao đâu mẹ. Thì cũng phải có lúc giả vờ ngượng ngượng một tí chứ mẹ. Mặc dù đang cố nhướn thật cao trên ghế cố đoán xem gói quà chị mình nhận được là cái gì, Vũ vẫn thao thao.
- Kìa Vũ, để yên đừng làm chị con ngượng nữa. Bà Hai mỉm cười nói khẽ.
Cuối cùng thì Vân cũng đến được gần Long và khi cô chuẩn bị đưa tay đỡ gói quà thì bất ngờ tiếng hát khàn khàn vì đĩa hát quá cũ đột ngột cất lên bài luân vũ Tây ban nha rộn rã và vui vẻ. Cũng ngay lúc đó bên tai cô có tiếng của Long thầm thì thật nhanh, giọng anh run run và lắp bắp. Tối mai anh sẽ mời cả nhà Vân đi xem vở Hận tương giao trên rạp Chuông vàng đấy. Nói chung Vân đừng từ chối.
Nghe tiếng thì thào của Long, thoạt đầu tiên Vân chẳng hiểu anh ta nói gì nhưng khi nhận ra điều anh nói, Vân sững người định quay đầu lại nhưng không hiểu sao cô vẫn lặng lẽ đưa cả hai tay đỡ gói quà, trong tiếng vỗ tay lộp bộp của Vũ và tiếng bật lửa của anh Phong.
- Đốc tờ đã nhắc con rồi. Đừng hút thuốc nữa. Con nhớ không?
- Con xin lỗi me.
Vân thấy anh Phong dụi điếu thuốc vào miệng chiếc gạt tàn bằng sứ trắng hình nàng tiên cá. Thấy vậy, Long cũng lập tức làm theo. Trong khi đôi mắt hấp hay theo dõi từng động tác của Vân thì miệng anh chàng vẫn liến thoắng:
- Đúng đúng. Tại cháu. Nói chung là tại cháu nên.. Phổi của Phong không được khoẻ mà hút thuốc lá thì thật là hại. Có lẽ nhân dịp này cháu cũng sẽ bỏ thuốc lá luôn.

Chương 12

Trong những thú vui của bà Hai Tuy có lẽ xem cải lương là thứ bà chuộng nhất, chẳng thế mà khi Long mời cả nhà đi xem vở mới của đoàn Chuông Vàng thì bà đã nhìn Phong thăm dò. Từ khi ông Hai qua đời thì mọi sự trong nhà bà Hai đều dựa vào ý của con trai cả để quyết định. Riêng Phong lại rất biết sở thích của mẹ mình và vốn là đứa con ngoan ngoãn nên anh luôn luôn tìm mọi cách để đáp ứng sở thích của mẹ. Khi Long ngỏ ý muốn mời cả nhà Phong đã thăm dò ý của mẹ, khi thấy mẹ nhìn thì phía mình và nhất là khi biết Long sẽ đưa vợ cùng đi xem cùng thì Phong gần như reo lên. Người ngoài nghe tiếng anh có cảm giác hình như anh chàng này chỉ chờ lời mời của bạn là bật lên lời chấp nhận hể hả đó. Nhưng đến chiều tối hôm sau, Vân tìm mọi cách để từ chối. Cô lấy đủ lý do, kể cả sự nhăn mặt, bóp trán để chứng tỏ mình đang bị đau đầu mặc dù lúc đó mọi cảm giác nặng nề, u ám của mấy ngày hôm trước gần như tan biến nhường cho sự nhẹ nhàng gần như thanh thản. Cả nhà chiều hôm ấy kể cả Nhụy cô sen của nhà Vân cũng ăn cơm hơi sớm hơn mọi ngày để kịp đến rạp. Sau bữa ăn, sau khi bảo mọi người cứ đi xem thì Vân lặng lẽ lên phòng. Bó gối ngồi lặng lẽ giữa giường một lúc đến khi biết chắc cả nhà đã đến rạp, cô từ từ đi xuống phòng khách, ngả người ôm con chó bông duỗi dài chân trong chiếc xa lông bọc da mầu nâu đã sờn mép, trầm ngâm ngắm nhìn phiên bản bức sơn dầu"hai cô gái và đứa trẻ" được Vũ vẽ lại có kích thước gần bằng tranh chính chỉ duy nhất ở góc tranh có dấu chiện ghi rõ sự chép lại của Vũ. Vân nhìn kĩ cô gái cúi thấp hơn thầm so sánh khuôn mặt cô gái này đẹp hơn cô gái bên cạnh và chắc chắn hai cô gái làm mẫu cho ông hoạ sĩ này giờ đây có lẽ xấp xỉ tuổi của mẹ. Nhìn một lúc cô lại nghĩ đến tên vở cải lương mà tối nay Long đã mua vé mời cả nhà mình đi. Trong thâm tâm cô lấy làm ngạc nhiên vì sự bình thản hầu như vô tư của Long. Thật là lạ lùng, đã có gia đình, có vợ có con rồi nghĩa là mọi sự về gia thất đã yên bề. Giờ đây người như anh ta chỉ có duy nhất một việc là trông nom cửa nhà, làm ăn làm sao có đủ tiền nuôi sống vợ con, dậy dỗ con cái nên người và đảm bảo cho gia đình của anh ta kín trên bền dưới. Vậy mà anh ta dường như bỏ qua tất cả mọi sự của một gã đàn ông đã trưởng thành để cố tình quay lại sự vô tư, khao khát của một trang thanh niên mới lớn. Jêsu ma, lạy chúa tôi. Thiên hạ người ta thường bảo chỉ có những người dính dáng đến văn chương, nhạc sĩ, vẽ vời mới có tính lãng mạn. Bởi đó là những nghề mà trời phú cho họ đức tính đó và những thứ đó cũng ít nhiều làm cho cuộc sống và nghề nghiệp của họ thêm mầu sắc, âm thanh, câu chữ. Như người vẽ bức tranh này. Mặc dù là bức tranh đã bị sao lại nhưng đường nét thân thể của hai cô gái, từ những nếp áo dài duyên dáng, mềm mại cho đến khuôn mặt trầm tư nũng nịu của họ chắc phải được người họa sĩ quan sát chăm chú và kĩ lưỡng với một sự đắm say đến nhường nào mới thấy rõ và vẽ được nét duyên dáng trời cho ấy chứ. Còn anh Long này thì từ gia đình, cho đến nghề nghiệp có cái gì có thể dính dáng, phát sinh ra đức tính ấy đâu… Đang mải nhìn và suy nghĩ mông lung thì bất chợt cô nghe thấy có tiếng gõ cửa và liền sau đó là tiếng pê đan xe đạp chạm nhẹ trên đoạn hè ngay trước cửa nhà cô. "Giờ này có ai đến nhà mình nhỉ?". Vân ngửa cổ nhìn ra cánh cửa sơn xanh giờ đây đã tróc sơn loang lổ. Cô nhận ra đèn đường đã bật lên từ bao giờ, ánh sáng ngọn đèn treo ở chiếc cột ngay sát kề bên cửa sổ gác hai nhà cô toả ra quầng ánh sáng vàng nhạt hơi đu đưa vì làn gió lẻ bất chợt lướt qua. Vân chầm chậm đứng lên tay từ từ nắm vào quả bàng bằng sứ trắng muốt. Khi tiếng cách khẽ vang lên và cánh cửa gỗ hé mở thì Vân cảm thấy mặt mình như tê đi vì nhìn thấy khuôn mặt hơi trầm ngâm của Long. Đôi lông mày rậm, đen hình lưỡi mác nhíu lại. Vân định đóng cửa lại và quay trở vào nhưng bàn tay của Long đã giữ chặt. Anh lẳng lặng bước lên bậc, rồi lẳng lặng tiến đến chiếc xa lông ngồi xuống và rút bao thuốc ra hút. Điều thuốc đỏ rực trên môi Long đến ba lần. Vân cố tránh nhìn vào ánh mắt của người đàn ông. Trong thâm tâm cô định nói một điều gì nặng nề, giống như một sự trách móc. Không, còn hơn cả sự trách móc. Bởi vì đã gần như một tiềm thức mà bất kì người con gái chạm tuổi trưởng thành đều hiểu rằng trách móc, dỗi hờn là sự biểu hiện của những người yêu nhau. Còn giữa mình và anh ta. Một kẻ có vợ con và mình một cô gái trong trắng bị xúc phạm ghê gớm thì chỉ là những lời mắng mỏ và kể cả sự chửi rủa. Vân rùng mình, nóng bừng người lên khi hai từ "chửi rủa" đột ngột hiện ra trong óc cô. Anh ta xứng đáng như thế nhưng trong thâm tâm cô chưa bao giờ nghĩ đến một hành động ghê gớm, đanh đá mà cô đã từng mấy lần chứng kiến ở những đứa con gái lang thang bẩn thỉu, đầu tóc rối bù thường theo đuôi bọn bọn con trai trèo me trèo sấu, hay lũ đàn bà suốt ngày vật vờ ở phố Sinh Từ, chỗ ga Hàng Cỏ. Nhưng lúc này, vì cớ gì mà anh ta đến, trong khi cả nhà mình và cả vợ anh ta đang xem cải lương "Hận tương giao "ở rạp Kim chung. Trong óc thì nghĩ ngợi và miệng thì muốn cất lên những lời nói thật gay gắt. Đúng rồi thật gay gắt để anh ta hiểu rằng anh ta đã xúc phạm ghê gớm đến một người con gái hiền lành, trong trắng của một gia đình đứng đắn. Đó là một tội lỗi khủng khiếp mà cho dù anh bị quỉ sử túm được anh, trói lại quẳng xuống chín tầng địa ngục vẫn chưa thoả đáng. Cả đời này, dù anh có làm gì tốt đẹp, thật lương thiện để cho chúa trời ngự trên trời cao thấu rõ tất cả cũng không thể chuốc được tội lỗi tầy đình như vậy. Nghĩ là thế nhưng miệng Vân vẫn mím chặt. Đôi mắt mở to nhìn vào khoảng không, chốc chốc lại ánh mắt cô lại chạm vào tượng Đức mẹ đang bế chúa hài nhi, rồi bức tranh phiên bản của Tô Ngọc Vân. Vân nhìn chăm chú vào bức tranh và cô cảm giác chỉ một lúc nữa thôi, hai người con gái trong tranh sẽ ngẩng đầu lên nhìn Vân phá ra cười còn đứa bé đang lên la dưới đất cũng trố mắt nhìn Vân kinh ngạc.
- Tại sao em không đi xem? Nói chung tôi đã mua đủ vé cho mọi người. Giọng Long khàn khàn và có vẻ run run khác hẳn bình thường. Nhưng chính vì tiếng nói của người đàn ông Long cất lời lên phá tan sự im lặng nên Vân bỗng thấy thanh thoát, dễ chịu và dường như được giải thoát ra khỏi sự bế tắc, nặng nề, lúng túng.
Anh về đi, về ngay đi. Tay Vân xua xua
- Anh biết là mình có lỗi, nói chung là rất có lỗi. Vì thế nên anh mới tìm mọi cách gặp riêng em để giãi bầy, cầu xin, mong em tha thứ cho anh. Nếu không chỉ cần nhìn thấy nét mặt u buồn của em cùng đôi mắt sưng húp vì khóc là nói chung anh không chịu nổi. Anh biết là anh đã vô tình xúc phạm đến em, làm khổ em..
- Anh thôi ngay đi. Đừng nói nữa. Tôi không phải là đứa con gái hư hỏng, không phải là phường giăng há… Vừa nói đến câu đó, Vân bất ngờ đưa tay lên bịt chặt lấy miệng mình. Không ngờ câu nói khủng khiếp mà bất chợt hôm đi mua hoa ở ngã tư Sinh Từ cô nghe được từ cuộc đánh ghen của hai mụ đàn bà, trong đó cô nhớ khá rõ khuôn mặt quắt queo, nhợt nhạt y hệt như một vỏ thị chín với đôi lông mày tỉa nhỏ mứt như một sợi chỉ đen bạc mầu. Bà ta liên tục đưa hai bàn tay có bộ móng tay được tỉa tót nhọn hoắt khiến nó giống như móng vuốt của con mèo hoang xỉa xói. Sợ nhất là khuôn mặt ấy thỉnh thoảng lại hiện ra trong những cơn mê trĩu nặng của Vân mà dường như trong các cơn mê đó Vân luôn luôn là người bị rượt đuổi trước mụ đàn bà xa lạ đó nhưng chân cô cứ cứng đơ ra không sao bước nổi.
- Anh biết anh có lỗi rồi, anh là một đồ tồi. Nói chung anh là đồ khốn nạn không có gì có thể tha thứ được. Anh chỉ xin cúi lạy em mong em vạn lần tha thứ cho anh.
- Không bao giờ, không bao giờ. Anh về đi. Về đi. Không có mọi người cả vợ anh nữa bất chợt trông thấy… Trời ạ. Tôi đã làm gì để đến nỗi bây giờ bị trừng phạt như thế này. Cầu Đức mẹ giải thoát cho con. Anh về đi, về ngay đi. Vân úp mặt xuống thành ghế xa lông, tay xua xua liên tục như một cánh tay máy.
Long nhìn đôi vai run rẩy của người con gái anh sững người, cố rít thật sâu hơi thuốc để trấn tĩnh lại. Nhưng rồi hình như chính hơi thuốc làm anh xây xẩm mặt mày và cái đói đột ngột xuất hiện. Gần như cả ngày hôm nay anh không động vào một hạt cơm nào. Long cố đứng vững, nhưng rồi anh thấy mình lảo đảo, mất thăng bằng. Bất đồ trong óc anh loé ra một ý nghĩ bất chợt. Long khuỵ chân xuống cả thân người anh đổ ập xuống, mặt Long úp vào mặt xa lông. Nghe tiếng động lạ, Vân ngửng mặt lên. Qua làn nước mắt đang thấm đậm cô hoảng hốt thấy Long ngã dúi xuống. Bao nhiêu sự giận dữ trong chốc lát tan biến đi. Sự thương sót kì quặc từ đâu ập đến. Vân nhổm người lên, đứng dậy thật nhanh, đưa hai tay ôm choàng vào vai Long lay lay, miệng cô rối rít:
Kìa, Anh Long, anh Long. Anh làm sao thế?
Vân càng hoảng hốt khi thấy Long mở to đôi mắt dáng mệt mỏi và miệng anh thở dốc ra từng hổi hổn hển khiến Vân càng cuống quít. Cô buông tay ra, đứng phắt dậy chạy nhanh ra kệ tủ để thuốc của gia đình, cô vớ vội hộp dầu cù là, đến gần Long khi cô vừa định xoa dầu vào thái dương của Long thì miệng anh lắp bắp:
- Cho anh ngụm nước nóng. Anh anh…
Sau này khi hai người đã trở thành của nhau như một định mệnh, và trên cõi đời này chẳng có gì có thể ngăn cản họ đến với nhau. Hàng ngày dù khó khăn, vất vả đến thế nào họ cũng phải tìm cách ít nhất là nhìn thấy nhau một lần. Có bận Vân tự nhiên hỏi lại tình huống này và khi nghe Long có vẻ thích thú kể lại mánh khoé khôn khéo của mình thì Vân mặc dù đang ăn dở đĩa bánh cuốn ở chợ Bưởi, cô vẫn bỏ dở đứng dậy. Lúc đó mặc dù Long chạy theo hết lời dỗ dành, khuyên nhủ như thế nào, Vân vẫn lên tầu điện đi về. Sau sự kiện đó Vân giận Long đến gần một tháng. Còn bây giờ nhìn ánh mắt lờ đờ của Long, Vân vừa lo sợ Long sẽ ngất xỉu đi vừa lo nếu cả nhà bất chợt về bây giờ thì cô biết ăn nói giải thích ra sao. Và trong sâu thẳm của tâm hồn mình, Vân bàng hoàng nhận ra mình thực sự yêu quí người đàn ông bất ngờ và gần như vô lý này bước vào đời cô. Vân run rẩy bưng cốc nước đến. Long cố gượng dậy chới với đưa bản tay run run định cầm lấy cốc nước, thì bất chợt cánh tay anh lại thõng xuống rơi trên thành ghế.
- Anh sao thế? Giọng Vân run run, khe khẽ. Cô nín thở đứng sát gần Long định đưa cốc nước lên môi anh thì cũng thật bất ngờ đôi tay của Long vươn dài ra ôm choàng lấy thân hình gọn gàng của Vân. Cô gái cố giằng ra nhưng gần như toàn bộ sức lực của tự nhiên biến đi đâu mất. Vân thở hổn hển, cố chuỗi khỏi đôi tay đang ôm ghì, xiết mạnh của gã đàn ông.
Bỏ em ra, bỏ tôi ra. Trời ạ. Sao lại làm thế này, sao lại thế này.
- Đừng bỏ tôi. Đừng bỏ tôi. Nói chung tôi không thế sống thiếu em được. Không thể.

PHẦN II

Chương 1

(Mọi ảo ảnh rồi sẽ tan vỡ, nhưng trái tim và những gì thuộc về nó thì tồn tại vĩnh viễn)
(Thêm một câu nói bất ưng của thiên hạ)

Long đang ngồi uống cà phê ở quán cà phê quen thuộc giữa phố Bà Triệu. Mỗi buổi sáng sau khi ăn sáng xong, chui vào một góc cửa hàng, ngồi nhàn tảng nhìn từng giọt cà phê thả xuống chiếc cốc thuỷ tinh và nghe như gần như xa, tiếng nhỏ tí tách đối với anh là một trong những thú vui gần như không bỏ được. Lúc ấy có thể là ngồi một mình, trầm mặc với những suy nghĩ lung tung về lẽ sống ở đời, về những sự việc đan chéo ngang dọc của cuộc sống bộn bề. Thảng hoặc có một người bạn nào đấy hợp tính nhau vừa ngắm nghía cốc cà phê, nhìn dòng đời xô bồ trôi lẳng lặng ngoài phố chốc chốc lại vẳng lên câu bình luận bâng quơ nào đó thì quả là thú vị. Vậy mà hôm nay mặc dù đủ mọi điều kiện để cho một buổi sáng tận hưởng đến tận cùng mùi vị của cốc cà phê Long vẫn không cảm thấy thoải mái. Một sở thích mà bất kì người Hà nội nào cũng có thể thú vị bỗng nhiên bị người ta coi đó là một trò chơi của dân tư sản. Chao ôi, vài chục năm trước đây mà được coi là người của tầng lớp tư sản thì còn gì bằng. Dù trong nhà không có cái gì đáng giá, bữa sáng lần bữa tối, nhưng được cái danh bề ngoài như vậy thì khối kẻ trọng vọng, khối người nể phục. Còn bây giờ dưới chính thể này. Một chính thể mà luôn luôn muốn khoe sự nghèo nàn của những tấm áo rách, của những bữa cơm không đủ no. Coi đó là sự trong sạch, đáng tự hào, còn sự giầu có dù bất kì nguồn gốc của sự giầu đó là thế nào đều bị khép vào tội lỗi, cần lên án. Đã là dân tư sản thì hoàn toàn ngược lại với chính quyền này. Chính quyền của giai cấp công nông, những người cần lao mà lại. Đã là cần lao, là người lao động thì tối kị mọi sự hoè sói, mọi hưởng thụ. Từ chối mọi của cải để sống trong sạch trong sự thiếu thốn. Người có được những phẩm chất ấy là hình mẫu chân chính của thời đại này, là người được chính quyền tin dùng. Đáng buồn người nói ra câu ấy và vài ngày gần đây lại thích nhắc đi nhắc đi nhắc lại như một sự ra điều về một tiến bộ trong sự cải tạo lại là Diệu Thuần, người đàn bà cũng trang lứa với mình. Người mà thời con gái cánh học trò trường An ben sa rô luôn luôn thích nhắc đến với một sự ngưỡng mộ về vẻ đẹp cùng sự kiêu sa như gốc dễ của gia đình cô ấy. Bố Diệu Thuần là dân làng tây trước đã từng hợp tác với ông tư sản Cự Đại để mở một xưởng dệt chăn chiên ở phố Hàng Quạt. Trong niên giám kinh tế hàng năm của xứ Đông dương đều ghi rõ số lượng chăn chiên xưởng của hàng ông sản xuất, nhưng từ khi hoà bình về tuy công việc không phát đạt bằng hồi những năm mới khai trương nhưng cũng đủ nuôi sống gia đình một cách sung túc thì đột nhiên xưởng của ông đóng cửa. Không biết có phải vì ông bố có nhân tình là người đàn bà lai mà hai năm trước khi chính phủ tiếp quản Hà nội vợ cả tức là mẹ của Diệu Thuần cũng như bốn anh, chị em của Diệu Thuần mới phát hiện ra. Trong năm mươi ngày sau khi hoà bình lập lại thì bố cô đã theo bà ta sang Pari để lại một gia tài trong đó có cả phần xưởng cho năm mẹ con cố chèo trống. Rồi cũng không hiểu vì duyên số hay là kết quả của một sư tính toán nào đấy mà cô Diệu Thuần xinh đẹp đã từng làm ngất ngây không biết bao nhiêu trang thanh niên Hà thành cùng lứa lại đùng đùng đi lấy anh cháu gọi ông phó của đoàn cán bộ cải tạo tư bản tư doanh bằng chú. Đấy là một anh thanh niên tên là Đỏ cái tên rất đặc trưng vùng quê của anh ta. Bề ngoài anh chàng này dễ làm cho người ta phải ngoảnh lại nhìn khi Đỏ đi trên đường phố. Chồng Diệu Thuần có chiều ngang dài hơn chiều cao. Còn giọng nói mỗi khi anh ta mở miệng thì người nghe phải cố giỏng tai thật chăm chú để hiểu anh ta nói gì. Chất giọng Nghệ an nguyên gốc của Đỏ cộng thêm với cách nói nhanh và có phần lắp bắp như cố tình tạo ra sự ngu ngơ và đáng thương. Xưởng dệt của nhà Diệu Thuần là một trong những xưởng sản xuất đầu tiên của thành Hà nội này tự nguyện hiến hoàn toàn cho chính phủ. Nhà cô được phát cái bằng ghi rõ "gia đình tư sản kháng chiến " cộng thêm điểm mạnh nữa là dâu gia với cán bộ đoàn cải tạo tư bản tư doanh nên trong khi không ít những gia đình còn kém xa nhà Diệu Thuần về của cải, chỉ vẻn vẹn chút cửa hàng bán tạp hoá mà cũng bị lôi vào guồng quay của những cuộc họp học tập những chính sách cải tạo liên miên. Mấy lần chứng kiến nhỡn tiền sự việc khôn ngoan cuả nhà Diệu Thuần, Long đã khuyên bạn bè thân thiết, trong đó có nhà Phong và ngay cả bố vợ anh nên lấy nhà cô ấy là hình mẫu cho sự hi sinh để cầu lấy sự yên ổ. Bố vợ Phong không thấy bầy tỏ chính kiến ra sao. Với Phong thì anh chàng này vốn rụt rè và chả dám chủ động trước cuộc đời một chút nào, lại cộng thêm nhưng cơn ho ngày càng mau và dài hơn khiến Phong gần như chỉ tập trung suy nghĩ vào sức khoẻ của mình mà dường như bỏ qua mọi thứ trên đời. Thôi thì mỗi người đều có những số phận khác nhau. Từ ngày lấy chồng Nghệ an, Diệu Thuần hình như lột xác hẳn từ cách ăn mặc đang mềm mại, thướt tha với những tà áo dài đủ thứ mầu trong đó nổi nhất là mầu hoàng yến thì cô chuyển hẳn sang áo ngắn xanh sĩ lâm với hàng khuy bọc vải. Con người cô càng có vẻ cứng cỏi hơn khi mặc thêm chiếc quần âu vải ca ki y hệt như cách ăn mặc của các nhân vật nữ trong phim "cờ hồng trên núi Thuý "hay "Bạch mao nữ"của Trung quốc. Khuôn mặt xinh đẹp của cô y hệt như khuôn mặt của bức ma na canh bị khuôn lại bởi mớ quần áo cứng cành cành. Còn lời nói của cô thì như được đọc lại từ một cuốn sách lạ lẫm nào đấy giống như một tài liệu học tập. Một hôm tình cờ nghe Long nói về thú vui uống cà phê và hỏi Diệu Thuần về chồng cô có sở thích này không thì người con gái một thời rất sành điệu khi hát bài "Je deux la mour"chun mũi nói khẽ "mình khuyên cậu nên từ bỏ trò ấy đi. Bởi vì đó là thú vui tồi tệ của giai cấp tư sản. Nó sẽ làm mất lập trường của ta đi". Nghĩ đến đấy Long chỉ thiếu một chút nữa là anh bật cười một mình. Cười một cách vô tư, ngả nghiêng không kiềm chế. Lúc ấy anh tin rằng ai nhìn thấy sẽ nghĩ rằng anh mắc chứng tâm thần. Chà chà sự biến đổi của con người thực kì lạ không ai tưởng tượng ra, lường trước được. Vậy mà cô gái ấy lại đã từng chơi khá thân với Vân, từng chia nhau gói ô mai, túm khề dầm, gói phá xa của ông người tầu mũi vừa to quá khổ vừa sần sùi thường đẩy chiếc xe có một bên bánh đã mòn vẹt tất cả cao xu hay dừng ở cạnh đền Bà Kiệu. Thế mà bây giờ hai người bỗng thành hai kẻ khác hẳn, dường như đứng ở hai quần thể người hoàn toàn khác biệt. Vừa nghĩ đến đấy thì Long giật mình khi nhận ra Diệu Thuần từ đầu phố đi lại, chốc chốc mắt cô lại nhìn vào các cửa hàng dọc hai bên phố như có ý tìm ai. Dáng đi chậm rãi, thướt tha, đầu ngẩng cao với những bước nhấc chân gần như rón rén như đi qua những vũng nước dưới chân Bút Tháp hoàn toàn biến mất. Trước mắt Long chỉ còn sự tất bật của người đàn bà vất vả và đang muốn thu mình lại trong sự khốn khổ của kế sinh nhai. Khi đến ngang cửa quán cà phê đôi mắt Diệu Thuần lơ láo trông hoảng hốt một cách tội nghiệp khiến Long suýt bật cười và chính điều đó làm Diệu Thuần nhìn thấy Long. Cô lắc đầu thật mạnh để từ chối cái vẫy tay mời vào của Long, rồi ngay sau đó thêm một lần nhìn trước nhìn sau như cảnh giác xem có người nào đấy theo dõi mình không sau đó cô mới lẳng lặng đưa tay ra hiệu cho Long. Long mỉm cười cố làm cho cô bạn yên lòng rồi bước ra:
Có chuyện gì thế? Không vào trong này ngồi nói được hay sao?
- Không được, không được. Giọng người đàn bà trẻ cất lên rất nhỏ và nhanh. Em quí anh, cũng là người ngày xưa hiểu nhau đã từng chơi thân với nhau. Diễm nhà anh trước nó cũng biết em đấy. Vì thế em đã nhiều lần nói với anh là đừng bao giờ vào những chỗ này. Thời buổi bây giờ không thế được đâu. Mà thôi em phải đi đây. Cái Vân nó nhắn anh đấy. Anh nó mấy hôm nay lại vào bệnh viện rồi. Vẫn ở nhà thương Phủ Doãn ấy.
Anh biết rồi.
- Người ta đang nhìn hai anh em mình kia. Thôi em đi đã. Mà anh liều thật đấy. Thời buổi này mà trong khi anh đã có vợ rồi anh vẫn dám lăng nhăng nhân tình nhân ngãi. Anh không sợ có lúc anh bị chính quyền bắt phạt đấy không đấy. Bây giờ kinh khủng lắm đấy. Anh chấm dứt nhanh đi. Em cũng nói con Vân rồi. Anh đến đi xem nó bảo gì. Thôi gặp nhau lần cuối này thôi nhé. Em cũng không thể giúp nó nhắn nhủ thế này mãi được đâu. Em sợ lúc nào đấy cũng liên luỵ. Thôi em đi đây. Nhớ đến ngay đấy.
Nói xong, Diệu Thuần nhìn trước nhìn sau đoạn tất bật đi ngay khiến Long phải đưa tay lên bịt chặt miệng để khỏi cười. Anh quay vào chỗ ngồi cố im lặng thưởng thức nốt chỗ cà phê còn lại. Phải nói cái tin của Diệu Thuần làm anh vui hơn. Hơn một tháng nay sau buổi tối anh mua vé mời cả nhà Vân đi xem cải lương tại rạp Kim Chung, anh đã bất ngờ gặp được Vân tại nhà nhưng sau cuộc gặp đó Vân lại càng xa lánh anh hơn. Trong khi đó gần như không lúc nào anh không nghĩ đến Vân và mong chờ tin tức của cô ấy, và điều anh mong nhất lúc này là nghe được những lời nhắn của Vân… Vậy mà tất cả vẫn biệt vô âm tín. Thế mà hôm nay không hiểu có chuyện gì. Thật kì lạ. Long nhanh chóng trả tiền rồi cập rập đạp xe đi. Được một đoạn Long sững người vì không biết Vân hẹn gặp anh ở chỗ nào. Anh vừa định thầm trách Diệu Thuần thì anh lại chợt nhận ra. Phong đi bệnh viện thì có thể Vân ở trong đó để chăm sóc anh trai. Trong không gian nhộn nhạo của nhà thương, người ra kẻ vào tấp nập, toàn người thiên hạ chả ai biết ai, anh có thể gặp được. Trường hợp Vân ở nhà một mình lại càng thuận lợi.
Đầu tiên Long vòng qua chợ Hàng da mua hai cân cam sành. Cô bán hàng làm Long ngỡ ngàng vì cái dáng mà lâu lắm rồi Long không gặp. Cô như bước ra từ trong những bức tranh của hoạ sĩ họ Tô. Tà áo dài nâu buộc chéo hai vạt trước bụng, vuông khăn mỏ quạ vuông vắn trên đầu, đôi môi ăn trầu cắn chỉ xẫm màu hồng thẫm. Thấy Long nhìn mình chăm chắm như quên hết xung quanh. Cô bán cam khẽ khọt. "Em đã bảo ăn mặc như thế này là vướng lắm, nhưng u em bảo con gái muốn làm gì thì làm ra đến tỉnh thì quần áo phải cho tử tế". "Thế à. Mai cô có đi bán hàng nữa không? "Long hỏi. "Không, cam nhà em còn có thế này thôi. Phải hơn nửa tháng nữa, có cốm mới, với lại chị em bận không đi thì em mới được ra". "Thế à?". Long buông câu nói ỡm ờ và tự trách sự đam mê bất chợt của mình. Anh chào cô bán cam rồi đạp xe vòng qua phố Phủ doãn. Khi đến trước nhà của Vân, anh thấy cửa nhà khép hờ. Khi cánh cửa mở ra anh giật mình thấy Vân đang ngồi bần thần trước bàn tiếp khách. Khác hẳn mọi lần trước đấy, mỗi bận thấy Long là mặt Vân một là nặng chịch đầy sự hờn giận ghê gớm, hai là được phủ bằng sự lạnh lùng, vô cảm, đôi mắt đẹp ơ thờ nhìn tận đâu đâu, dường như Long không có trên mặt đất này, hoặc anh cũng chỉ như thứ vật vô tri, một con vật. Còn lần này vừa thấy Long, Vân đứng vội dậy. Cầm ấm nước đi ra sau nhà. Khi vào cô có vẻ vội vàng đến cập rập. Đưa chén trà vừa ngấm, cô ngước lên nhìn Long nói khẽ thật nhanh:
- Anh uống nước đi, em em. Hình như em có mang. Hơn tháng nay em không… Làm thế nào bây giờ.
Nói đến đây cô gái oà khóc. Mới đầu tiếng khóc còn tấm tức, sụt sịt sau cứ to dần thành nức nở. Đôi vai tròn run rẩy khiến Long lúng túng.
- Sao lại thế? Nói chung thì… Long lắp bắp không biết nên bắt đầu câu chuyện như thế nào để Vân yên tâm.
- Nếu chuyện ấy là có thật rồi hàng phố biết thì em sống thế nào được Cả me em nữa, rồi cả anh Phong em. Anh ấy đang nằm ở nhà thương mà nghe thấy chuyện này thì em sợ bệnh của anh em lại tăng lên. Tại anh tại anh. Anh giết em đi chứ đừng để em sống khổ sống nhục thế này. Lại vợ anh nữa, chị ấy. Em có phải là đứa tranh vợ cướp chồng gì đâu.
- Kìa Vân. Bình tĩnh để anh tính xem thế nào đã. Nói chung thì…
- Ngay ngày mai anh phải đưa em đi. Chỉ ngày mai thôi. Nếu không thì.. Giê su ma lại chúa tôi. Con đã làm gì để bị đầy đoạ thế này cơ chứ.
- Nói chung cứ phải bình tĩnh. Đừng hoảng hốt quá, nếu không chả làm được gì đâu. Để anh nghĩ đã… Nói đến đấy Long bỗng ngẩn người ra, hỏi nhanh. Nhưng em bảo đi đâu cơ chứ.
- Lên mạn Xù, gạ. ở đó có một bà lang bà có thể làm cho ra được. Long không ngờ Vân có thể nói gọn gàng như thế. Có lẽ cô đã dò hỏi kĩ càng và chuẩn bị mọi thứ.
- Nhưng em xem chỗ ấy thế nào đã chứ. Em đã biết kĩ càng cẩn thận chưa. Nói chung anh nghĩ những chỗ ấy thì…
- Gấp lắm rồi. Vân lau nước mắt. Tại anh hết nhưng thôi cũng là cái số của em, chúa đã trừng phạt em. Không ai cưỡng được đâu. Vì thế phải giải quyết nhanh lên thôi. Anh mua cam cho anh Phong à. Thế thì anh vào thăm đi. Cậu Vũ và cả me em đang ở trong ấy. Anh vào xong anh về sửa soạn kĩ càng đi, sáng mai lúc sáu giờ rưỡi. Giờ ấy là giờ em đi cầu kinh buổi sáng. Em đành lỡ một một buổi vậy. Đức mẹ Maria sẽ tha thứ cho em. Lúc ấy anh đi ăn sáng đúng không? Không ai biết đâu. Nhớ đấy. Còn bây giờ anh sang nhà thương đi.
Long định nói thêm một câu gì đấy nhưng quả tình anh không biết nói như thế nào. Long lẳng lặng làm theo lời của Vân và anh không ngờ đấy là lần đầu tiên anh cùng Vân hợp nhau lại làm một việc để che mắt thiên hạ Phủ một tấm màn vô hình để người đời không thể nhìn thấy cuộc tình dằng dặc thắm thiết và khó cưỡng của họ.

Chương 2

Vào những năm giữa của thập kỷ 50 ở thế kỷ trước Hà nội bé lắm. Nói cho đúng là phố phường thì chỉ quanh quẩn vài phố quanh Hồ gươm, nhà thờ lớn. Từ dốc bà Triệu đi xuống hồ Thiền quang, từ đầu cầu Long Biên phía nam ngược lên Yên phụ đã thấy xa ngút ngát và hoang vắng lắm rồi. Giải đê trước nhà máy đèn Yên Phụ vẫn hoang vu, đầy cỏ dại mọc um tùm lút đầu cùng đám chó hoang đùa rỡn cắn nhau và đi tơ kêu inh ỏi. Yên Phụ vẫn gọi là làng. Từ con đường bé xíu như cánh tay đứa trẻ thiếu ăn bước xuống cổng làng Yên Phụ, thêm vài bước đã thấy lau sậy mọc rợp bên bờ nước. Giống như bờ hồ Thiền quang, vịt trời vẫn về đẻ trứng và riêng hồ Tây vào tiết chớm mùa sang còn có cả sâm cầm từ phương bắc tránh rét, bay lượn mỏi cánh lại hạ xuống bơi đùa rỡn nhau chí choé trên mặt nước trong veo. Thỉnh thoảng lại có chiếc thai hoang nằm trên ngọn cỏ ven bờ, có cái còn vẳng tiếng oe oe, ọ ẹ chập chờn, khe khẽ khiến kẻ yếu bóng vía rùng mình. Yên Phụ còn xa xôi và hẻo lánh như thế nữa là đi lên tận Xù, Gạ mặc dù nơi ấy cách bờ hồ chưa đầy chục cây số. Người đời bảo. Con người gắn với nhau bằng lòng dạ và đến với nhau bằng những con đường. Đường từ Yên phụ đến ngã ba Nhật Tân rồi lên Xù, Gạ vào những năm đó chỉ là rẻo đất rải đá lổn nhổn chạy dọc nam ngạn đê sông Cái. Xe đạp đạp ì ạch hay chân người bước gập gềnh đau rát vì đá răm. Một lối ngược vào nội thành, một lối rẽ đi quán Sở, Xuân la, Cáo Đỉnh, một lối chạy thẳng lên mạn Chèm, Vẽ sau khi vượt qua Xù, Gạ. Có lẽ thời Pháp coi đó như yết hầu của ngoại ô Hà nội dẫn vào nội thành Hà Nội. Chẳng thế mà ngay ngã ba Nhật Tân hồi đó vẫn chềnh ềnh cái lô cốt của viễn chinh Pháp để lại. Trên nóc còn nguyên cả khẩu súng hỏng luôn mời gọi trẻ con mấy thôn quanh đấy lên quay đảo súng cùng với tiếng kêu giả tiếng đạn bắn bằng mồm của chúng. Mặt nóc lô cốt rộng lắm, chí ít cũng bằng già nửa sân gạch nửa sào lại láng bê tông, xi măng nên dại nắng đến khi mặt trời sắp lặn phía dẫy Tam Đảo mờ xa. Bởi thế cho nên vào vụ lúa vẫn có nhà nhanh chân lên phơi thóc trên đó. Sau này có lần lên chơi nhà anh Lân anh họ của Vân ở bến phà Chèm, Long còn nghe người ta kể hồi máy bay Mỹ bắn phá Hà nội có lần chúng đã đến bỏ bom mấy ụ pháo phía mạn bờ sông, mấy tay xe thồ và dân đi đường rúc vào lô cốt để tránh bom, bị hơi bom ép chết sạch. Khi máy bay địch bay xa, làng xóm trở lại yên ắng, dân quân lôi xác họ ra. Thân thể người nào người nấy vàng xuộm, bẹp dí như cá hộp. Quanh sườn lô cốt, các lỗ châu mai trổ ra tứ phía y hệt những con mắt to tướng, trợn trừng suốt ngày rình mò dõi theo dòng cuộc sống trôi và đám người trượt đi theo các ngả quê… Khi Long đèo Vân đến gần ngõ rẽ vào nhà bà lang thì anh đã cảm thấy lưng áo đã thấm đẫm mồ hôi. Vì thế vừa nhìn thấy cây đa cổ thụ mọc ngay bên bờ đê, những chùm lá chớm gió sông run rẩy, Long bảo Vân xuống xe để nghỉ một tí. Thoạt đầu tiên Vân không chịu, cô bảo dốc dẫn xuống nhà bà lang đã gần lắm rồi. Nhưng sau khi nghe Long nói, cần ngồi nghỉ một lúc để hóng mát và cái chính là để cho khô áo đồng thời sửa soạn lại trang phục cho đàng hoàng, lịch sự. Muốn gì thì gì cũng không thể lúi xùi để vào nhà người lạ. Vân gật đầu. Trong thâm tâm cô, Vân rất thích lối ăn mặc trang nhã và cách xử sự đường hoàng dù bất kì trong tình huống nào của Long. Long giống như anh Phong của Vân. Hai người thật khác xa nhiều trang thanh niên Vân từng thấy ở khu phố. Không hiểu sao từ dạo tiếp quản thủ đô đến giờ người ta cứ thích sự nôm tạm, sự cẩu thả trong ăn mặc và trong lời ăn tiếng nói. Ngay cả Diệu Thuần. Ngày trước nó là con bé kĩ tính trong chọn bạn và nhất là trong ăn mặc, trang điểm. Dạo ấy khi đến rủ nó đi chơi mà nó chưa sửa soạn thì thật đáng sợ. Chỉ nguyên đợi Diệu Thuần chải và uốn cho bằng được mái tóc lưỡi trai cong cong trước trán cũng phải hàng tiếng đồng hồ. Thế mà bây giờ nhìn quần áo, cách nó cặp tóc thì cảm thấy hình như cô nàng Diệu Thuần kĩ tính và cầu kì chưa bao giờ xuất hiện trên mặt đất này mà chỉ có một Diệu Thuần đơn giản đến tuyềnh toàng. Cô gái xưa đã rút vào cái vỏ kín đáo và biến mất y hệt như thành phố này đang dần dần thay đổi hết Tính thanh lịch của người Hà nội cũng đang rơi rụng để thay vào một lối sống xô bồ, nhí nhố, tạm bợ. Ngồi nghỉ một lúc Vân đột ngột nghe thấy Long hỏi ai đã mách cô đến bà lang này. Phải gặng đến lần thứ ba, Vân mới nhát gừng trả lời một cách miễn cưỡng. Hoá ra. Cũng là tình cờ và chúa run rủi thế nào đó nên hôm đi chợ Bắc qua cùng con sen Nhụy để mua đồ ăn Vân chợt nghe thấy mấy bà bán chuối quê vùng Xù, Gạ kháo nhau về một bà lang có bài thuốc chữa bệnh hay lắm. Nhất là các loại thuốc dành riêng cho đàn bà, con gái. Chẳng thế mà từ Hải Phòng, Nam định cả Hòn gai, Hồng quảng người ta cũng tìm lên. Từ Thái Nguyên, Bắc Ninh, Bắc Giang người ta cũng xuống. Hôm đó con Nhụy mấy lần dục Vân đến chỗ hàng quen để mua nhưng Vân cứ giả tảng làm như đang mải xem mấy mẹt hạt sen trần, đỗ xanh. Để rồi cuối cùng làm như vô tình cô cũng hỏi được mấy bà về địa chỉ của bà lang. Nghỉ ngơi một lúc, quần áo phẳng phiu, tóc tai bớt mướt mải mồ hội, Long đứng dậy dục Vân đi, thì lúc đấy Long lại thấy cô ngần ngừ, nấn ná:
- Bỗng nhiên, em cứ thấy nó như thế nào ấy. Tự dưng vô cớ lại đâm vào nhà người ta để hỏi những chuyện mà phải là người… Trong khi em chưa có chồng.
- Thì cứ nói anh là chồng em. Vợ chồng mình có trục trặc một tí nên mới tìm lên đây. Nói chung là mọi sự phải đơn giản ra. Hơn nữa người thiên hạ. Chẹp. Có ai quen đâu mà sợ. Đây với Hà nội xa vời vợi.
- Chồng ư? Sao lại là chồng cơ chứ…
Vân bỏ dở câu nói ngập ngừng, mắt buồn bã nhìn bất định giữa dòng sông. Nơi ấy có con thuyền đang căng buồm chậm chạp lướt trên dòng nước mùa thu lững lờ trôi. Nhìn một lúc tự nhiên Vân buột mồm:
- Biết làm sao được. Chưa biết chừng, bỗng nhiên có người quen nào đấy nhìn thấy em đi vào nhà bà lang ấy về kể lại. Rồi me em, anh Phong, cậu Vũ cùng biết thì em sống như thế nào nào đây
Long ngửa mặt nhìn lên vòm cây đa rậm rạp. Có làn gió nhẹ bâng quơ vừa lướt qua. Những chiếc lá run rẩy và tiếng con chim chích lẻ bạn kêu thảng thốt. Anh cố lấy vẻ bình thản, tự nhiên chạm tay lên vai Vân. Cô khẽ đẩy tay anh ra.
Đã đến đây rồi. Nói chung là phải vào thôi.
Vân khẽ thở dài rồi lẳng lặng, lầm lũi bước theo Long. Phải hỏi đến người thứ ba là một người đàn bà, thấp nhỏ như một đứa trẻ, có hai gò má hơi cao trên khuôn mặt gầy gò. Mặc dù đã có vẻ đứng tuổi nhưng bà ta lại vác cái bụng chửa quá to thẩy lẩy y như một con nhện lặc lè ôm trứng. Với giọng eo éo và bàn tay gầy sứt sẹo người đàn bà chửa vừa nhìn soi mói cô cậu tỉnh thành vừa sang sái dẫn hai người đến tận ngõ nhà bà lang. Đó là một lối mòn ngoằn ngoèo, nhỏ xíu, lổn nhổn những hòn đá đen nhẵn đầu dường như chúng liên tục bị mài hàng ngày vì những bàn chân nặng nề, uể oải. Lối mòn được khuôn lại bằng hai hàng rào trồng ruối xanh xẫm mọc lung tung vì lâu ngày không ai để ý chăm sóc, tỉa tót. Trên mặt hàng rào được điểm xuyết bằng những quả ruối chín mọng, vàng xuộm. Vừa đi người đàn bà vừa liên thiên trò chuyện về bài thuốc chữa đẻ hiệu nghiệm của bà lang. Theo mồm bà ấy kể thì chồng bà đã năm mươi sáu tuổi, còn bà đã bốn nhăm rồi. Lấy nhau hơn hai mươi năm mà chả hiểu sao không một lần chửa để. Thôi thì đã có bệnh thì vái tứ phương, đi đủ các tỉnh uống đủ thứ thuốc tây, ta bắc, nam mà vẫn chẳng hiệu nghiệm gì. Trong khi đó nhà chồng bà chỉ có mình ông ấy là con trai. Trong khi đó bà lang là cùng làng và ngày nào người thiên hạ cùng tìm đến xin chữa chạy ầm ầm. Trò đời bụt chùa nhà không thiêng mà lại. Cuối cùng vì quá sốt ruột, lại cũng vì bà mẹ chồng bảo nếu nốt năm nay con dâu không chửa đẻ thì sẽ bắt con trai tức là chồng bà muốn gì thì gì cũng phải lấy vợ lẽ. Thế là sợ vợ chồng tan đàn xẻ nghé, bà đành dấu chồng lén đến nhà bà lang. Ai ngờ sau khi khám bệnh, bà uống chưa hết ba thang thuốc thì thấy trong người bà thay đổi rồi bà đã có chửa. Lúc ấy bà mới nói với chồng. Cả nhà chồng mừng quýnh và liền mang cân chè mạn đến cậy nhờ bà lang chăm sóc cái thai. Bà lang nói gì thì cả nhà bà đều nghe răm rắp. Trong khi Long làm vẻ chăm chú nghe người đàn bà hay chuyện nói thì Vân có vẻ nóng ruột, nhất là từ khi cô nghe người đàn bà choang choác "Cô cậu không sợ là không đẻ được, một là cô cậu còn trẻ, hai là bà lang này mát tay và thuốc của bà ấy thì cả thiên hạ đều phải công nhận là hay. Nghiệm lắm". Sau ba, bốn lần hết ngoặt lại rẽ, người đàn bà bụng chửa dẫn hai người vào một cái căn nhà lợp rạ, có hàng dại nứa đã chớm oải che mặt tiền. Trước nhà là khoảng sân lát gạch bát hồng nhạt, với tường hoa chắn ngay trước bụi hoa hồng bạch sai hoa mọc kề bên hai cây cau, đứng song song bên bể nước mưa có xây mái vòm cuốn. "Ai đấy?". Có tiếng đàn bà khàn khàn hỏi vọng ra. Người đàn bà bụng chửa mau mắn. "Con Sót đây?". "Dẫn ai đến đấy hả? được rồi, cứ để họ vào tự nhiên còn mày có việc gì cứ làm. Nhớ uống thuốc đúng bữa vào đấy. Bây giờ về đi. Lúc nào sang hỏi bà cũng được". "Con nhớ rồi ạ". Người đàn bà lẳng lặng quay lại sau khi chun mũi nhìn Long, Vân. Một thoáng ngần ngừ, hai anh em cúi đầu bước vào. Ngồi trên chiếc xập gụ là một cụ bà có khuôn mặt vuông vắn nhăn nheo. Đôi cánh tay ngắn ngủn đang cầm chiếc khay đựng trầu bằng đồng sáng choang còn nổi rõ những vệt vừa được đánh bằng cát và rơm. Bà cụ nhíu mắt nhìn hai người chăm chú một hồi rồi đưa tay lên quẹt vết trầu loe ra hai bên khoé mép, đoạn hỏi với giọng nói chốc chốc lại đệm vào tiếng ‘chít"rất riêng của vùng Xù, Gạ:
Cô, cậu lấy nhau lâu chưa? Chít.
Dạ. Chúng con. Nói chung..
- Cô lại gần đây xem nào. Giọng bà lang cao hơn. Thấy Vân ngần ngừ Long đẩy khẽ vào lưng Vân. Vân chầm chậm đi lại. Bà lang dướn cao mắt nhìn Vân rồi đột ngột bảo:
Chít thật. Chửa mấy tháng rồi. Mà đã chửa thì cần gì mà tìm đến đây?
Bà lang nói chưa dứt câu thì Vân đã oà khóc tức tưởi.
- Sao thế, sao thế? Chít, chít. Bà lang hỏi xong thì ngửa mặt lên nhìn mái nhà rồi hạ giọng.:
- Biết rồi, biết rồi. Nghĩa là muốn cho ra, muốn để xẩy chứ gì? Thế gian lạ thế đấy. Người thì cố chữa để chửa bằng được. Người được rồi thì lại tìm cách tống ra cho xong. Thôi được. Ta sẽ cho thuốc rịt. Mọi sự sẽ bình thường thôi Nhưng mà này, chửa lần đầu mà làm thế là vô phúc đấy. Chít thật. Ngay ta rồi cũng vạ lây cho mà xem. Bà Lang thở dài. Vạn nhất mới phải làm thế. Làm ra người mới khó chứ bỏ nó đi thì… Cô cậu tính toán kĩ chưa?
- Bà giúp cháu. Giúp cháu. Vân nức nở. Cô cúi đầu xuống, tay che mặt trong khi Long lúng túng. Bà lang mím chặt môi vừa nói vừa thở dài sườn sượt:
- Hôm kia cũng có hai cô cậu ở Hà nội lên. Trẻ nên chơi bời bất chấp tất cả. Lại không tính toán, không nghĩ xa đến cái đận lâu dài. Chít thật. Con gái lãi về con, chứ không lãi về chồng. Nhưng mà thôi biết làm thế nào. Mà làm như thế này bà cũng tổn âm đức lắm. Nhưng không làm thì cô cậu cũng khó mà sống yên ổn. Phải không?
Nói chung, bà giúp chúng cháu.
- Cậu không phải nói nhiều. Chít một nỗi đàn ông, con trai các cậu chỉ biết thích thú một lúc là làm khổ đàn bà con gái. Phàm là giống đàn bà con gái thì hay nể hay chiều, hay thương. Nhưng thôi. Muốn gì thì gì, dù thế nào vợ con đề huề hay không thì cũng đừng ăn ở bạc. Trời, phật có mắt đấy cô cậu ạ. Thôi được rồi. Ngồi xuống đây trông bà buộc thuốc cho một lần rồi về cứ thế mà làm theo. Nhớ là phải làm đúng giờ đấy. Hiểu chưa? Chít thật.

Chương 3

Mãi sau này, kể cả lúc khi đã về già. Mọi sự bất thường của cuộc đời Vân đã trở thành bình thường như một sự nhiên dĩ nhiên trong suy nghĩ của của chính bà và trong mắt mọi người xung quanh, bà Vân vẫn không thể quên những cảm giác giật mình hoảng hốt lo xa. Me cô, rồi cậu Vũ, anh Phong sẽ hỏi gì khi thấy tay Vân mặc dù mặc áo cánh dài tay nhưng vẫn nổi u lên một cục chỗ cườm tay. Rồi vào những buổi xâm xẩm chiều khi chuông nhà thờ bắt đầu ngân nga hồi chuông nguyện buổi chiều chính là lúc Vân phải cập rập đi trộn thuốc để buộc vào cánh tay. Mùi thuốc này chẳng thế dấu được ai. Cứ ngan ngát, thơm lừng một cách lộ liễu. Chính vì thế nên suốt chặng đường từ Sù, Gạ về qua bờ Hồ Tây lộng gió đã chớm chút xe lạnh của ngày cuối thu và nhất là khi Vân chợt nhận ra chiếc lều của người chữa xe đạp bên bờ hồ. Mặc dù lúc đó trong lều đang có hai ba người đang hí húi chữa xe nhưng vẫn làm Vân thảng thốt nghĩ lại sự việc xẩy ra trong buổi tối định mệnh. Buổi tối ấy đúng là mưa, gió rền rĩ như chẳng khi nào có thể ngừng lại được. Những suy nghĩ mông lung, lộn xộn khiến Vân trầm ngâm hẳn. Nhiều lần Long cố gợi chuyện với hi vọng làm bớt đi sự nặng nề. Nhưng bất chấp mọi cách nói xa, nói gần vui vẻ hoặc suy tư vẻ chín chắn anh vẫn không tài nào khiến cô gái ngồi sau lưng anh thốt lên một câu. Tiếng gió thổi ngược cùng tiếng xích xe nghiến trèo trẹo vang lên như cố làm nổi lên sự uể oải, mệt mỏi và chán chường của cả hai người. Về đến đầu phố hàng Trống, Vân nằng nặc đòi xuống để đi bộ về. Cô không muốn bất kì ai quen thuộc có thể nhìn thấy cô đang được một người con trai nào đèo kể cả Long, người bạn của anh trai mình mà hai dẫy phố nơi nhà đều quá quen mặt. Vân lẳng lặng, cúi đầu đi dọc trên hè về nhà. Khi đi qua nhà thờ, cô càng cúi mặt thật thấp như để tránh mọi cặp mắt bất chợt nhìn thấy. Vân có cảm giác hình như Đức mẹ Maria bế Chúa hài nhi đang từ trên cao nhìn cô chăm chắm. Kể cả những ô cửa sổ của dẫy nhà Chung cũng y hệt những con mắt mở to thao láo dõi theo từng bước chậm chạp của cô. Làn gió cuối thu ỡm ờ chốc chốc lại vặt vài ba chiếc lá bàng đã nhuốm mầu đỏ nhạt vứt xuống đường. "Me sẽ biết, me không biết. Cậu Vũ biết, anh Phong không biết". Vân lẩm bẩm theo nhịp mỗi bước chân. Một ước muốn kì quặc và Vân cảm thấy chính điều ước muốn đó là cảm giác tội lỗi đang chộn rộn trong đầu Vân. Cô muốn khi cô về nhà thì mọi người đều đi vắng. Không được. Mình không thể ích kỉ như thế, bởi anh trai mình đang ốm. Tối qua nghe me bảo rằng sau khi tiêm mấy ống thuốc mà chính Long đã nhờ mấy người bạn có người nhà ở Pháp gửi về thì anh nàng có vẻ đỡ hơn. Nghe me kể là anh Phong bảo chỉ độ vài ba ngày nữa sẽ về. Việc đầu tiên là để hoàn thành nốt tờ khai nộp cho đoàn và tuỳ đoàn quyết định thế nào thì anh sẽ xin phép me thực hiện như thế. Không thể làm khác được, vì dù là ai thì đều phải tuân theo luật pháp và mục tiêu của chính phủ. Ngay trước khi ba còn sống ba đã dặn thế. Mọi sự ngược ngạo chống đối lại chính sách nhà nước chỉ mang lại sự thua thiệt và thất bại cho chính mình. Chính phủ này không thích công xưởng, nhà máy của tư nhân thì những thứ đó phải biến đi bằng không phải nhập vào nhà nước. Hơn nữa trừ Vân là con gái không cần phải đi làm mà chỉ ở nhà đỡ đần me. Cùng lắm nếu muốn có việc cho vui và cũng để có đồng ra đồng vào cho bản thân thì ra nhập vào tổ đan len ở khu phố. Còn kế sinh nhai của cả nhà thì trông vào lợi tức. Số tiền này sẽ chẳng còn được vung vinh, rộng rãi như thời trước nhưng chắc cũng đủ cho me và Vân sống, chi tiêu. Còn hai anh em Phong, Vũ sẽ được nhận vào làm công nhân trong xưởng công tư hợp doanh. Nghĩ đến đấy Vân hơi sững lại. Cô thấy lạ là tự nhiên sao mình lại có thể nhớ đến những điều mà anh Phong nói cho me và me kể lại cho mình đến thế. Cũng là may trong nhà còn có anh Phong làm trưởng. Mặc dù tính tình anh y hệt giống me. Lặng lẽ và gần như chấp thuận mọi điều thiên hạ, xã hội và kể cả của một người nào đó đặt ra cho mình mà không một chút phản đối hay thắc mắc nào. Nhưng thế cũng là được lắm rồi. Mọi sự trên đời này đều do Chúa sắp đặt và quyết định. Một ý nghĩ bất chợt đến trong đầu Vân. Giả dụ Vân rơi vào vị trí là con đầu trong gia đình thì quả thật cô cũng không biết xoay xở ra sao trước mọi biến đổi dồn dập xẩy ra từ khi chính quyền mới tiếp quản Thủ đô. Dường như tất cả đều có vẻ như ngược lại, đảo lộn so với mọi suy nghĩ của con người, mọi diễn biến thành nếp của một thời. Cô bất chợt lại nhớ đến Diệu Thuần. Trước kia đi đâu người nó cũng sực nức mùi nước hoa đắt tiền. Cách mười bước còn ngửi thấy. Quần áo thì diêm dúa là lượt. Cô nàng cầu kì cẩn trọng đến từng nếp áo. Khi ngồi tán gẫu mấy đứa bạn gái với nhau thì nó luôn luôn công bố công khai rằng. Tiêu chuẩn đầu tiên của chồng nó sau này phải là người Hà nội gốc, cao to và quan trọng nhất là cốt cách lịch lãm. Thứ hai anh chàng này phải là con nhà giầu có. Dân tư sản càng tốt. Bởi vì theo nó. Con gái chỉ là một thứ tằm gửi như mộc nhĩ, như cái nấm sống vào cây chủ. Vậy mà nhà chồng thì nghèo xơ xác bữa sáng lo bữa tối, chồng thì lẩn thẩn chẳng biết kiếm ra đồng tiền nào. Đứng trước thiên hạ thì ăn không nên đọi, nói không nên lời.. Hở mồm ra câu nào cũng lúng ba lúng búng. Móng sết loay hoay không biết cầm ra sao. Thấy chỗ đông người thì len lén tránh xa. Chồng cù lần, gia cảnh nhà chồng khốn khó như thế nếu bập vào thì sớm muộn áo dài không có mà mặc, son phấn không có mà trang điểm. Thèm cái kem, thích một chuyến pic níc với bạn bè cũng đừng hòng. Còn bản thân mình khi xưa ở với bố mẹ đẻ sung sướng bao nhiêu nay vớ phải người chồng như thế thì sớm muộn cũng lâm vào cảnh. Sáng dậy thật sớm tất bật vai gánh tay xách ra chợ Bắc qua, Hàng bè, Đồng xuân mà buôn với bán. Lâm vào cảnh đó thì thoát sao nổi cảnh chán chường, người ngợm hôi xì, mặt mũi nguếc ngoác. Chỉ trông thấy từ xa đã phát khiếp, đừng gần thì phát nôn phát oẹ. Nếu biết trước đời con gái mà phải xa vào cảnh khốn khổ khốn nạn như thế thì thà ở vậy một mình cho ba me nuôi báo cô cả đời cho xong. Con Diệu Thuần rẻo mồm khăng khăng một lời như đinh đóng cột như thế tưởng không có gì, không bao giờ có thể lay chuyển được. Thế mà đùng một cái khi hoà bình về, chính quyền mới đến… Đâu chỉ cái Diệu Thuận mà xem ra mọi người của khu phố, của thành phố này đều quay ngoắt, biến đổi như vậy. Tất cả ngày xưa thì trầm mặc nhà nào biết nhà ấy. Vậy mà bây giờ đột nhiên cửa nhà nào nhà nấy mở toang. Người người náo nức, nhà nhà sốt sả như sắp sửa cùng nhau làm một việc gì đấy. Tối đến thì hội họp liên miên. Vài hôm lại thấy phố xá đùng đùng, đoàng đoàng gọi nhau đi mít tinh biểu tình. Trẻ con cũng vậy. Trẻ khu phố ngày trước chỉ quẩn quanh trong nhà, một bước ra phố thì nắm tay ba, tay me hay anh chị. Bây giờ tất cả trẻ con khu phố như phát dại. Suốt ngày trăm đứa như cả trăm nhông nhống ngoài đường. Cổ quàng khăn đỏ, tay chân vung vẩy theo nhịp trống ếch vang trời. Khẩu hiệu hô rát cổ. Ngày xưa mọi nhà cố khoe sự giầu sang để phô trương sự làm ăn phát đạt của mình. Đàn bà, con gái thì cổ, tai, và kể cả cổ chân cũng lóng lánh vàng, bạc kim cương. Đàn ông thì bút máy Pắcke gài túi áo ngực, đồng hồ Vi le đeo trễ cườm tay. Nhà giầu thì đeo đồ thật nhà nghèo thì đeo đồ giả. Không ai muốn bị coi là thua kém ai kể cả sự lừa thiên hạ bằng những đồ mĩ kí rẻ tiền. Còn bây giờ nhà nào nhà nấy cố tình thu mình lại như con sò, con ốc rút sâu vào vỏ để dấu sự giầu sang đi và cố chứng minh sự nghèo khổ, bần hàn của mình. Ai cũng coi sự nghèo nàn, bần cùng là sự kiêu hãnh vì có như vậy mới được xếp vào gì nhỉ, tầng lớp gì nhỉ. A phải rồi. Giai cấp công nông, dân nghèo thành thị. Người thuộc tầng lớp được xem như là cốt cán của xã hội này. Những vàng bạc, đồ trang sức, quần áo sang trọng biến hết nhường cho sự thô kệch, lem nhem của thúng mủng, gồng gánh, búa, đe. Thành phố đang rực rỡ sắc mầu bỗng xám xì đi bởi mầu đen và mầu xanh sĩ lâm y hệt như con Diệu Thuần. Thành phố, con người biến đổi như thế nữa là con người mình. Sự nuối tiếc về nỗi mất mát điều thiêng liêng cao quí nhất của một đời con gái dần dần nhạt đi để thay thế vào đó là sự bồi hồi khó tả bởi về một tình cảm mơ hồ đối với Long. Nỗi mơ hồ khó nói đúng này đáng sợ vì nó gần như một thứ trách nhiệm sinh ra từ một mỗi quan hệ của một sự gắn bó định mệnh mà bất kì một người con gái đoan trang nào đến tuổi trưởng thành cũng tuân theo một cách tự nguyện. Vân giật mình khi nhận ra trong mình sự chuyển đổi của tình cảm đối với Long. Từ sự giận dữ muốn tránh mặt, muốn xua đuổi bởi sự ghét bỏ gần nửa tháng nay cảm giác này đang chuyển dần thành nỗi nhớ nhung và mong chờ gần như gắn liền với một trách nhiệm và một bổn phận. Nghĩ đến đây Vân rùng mình vì hiểu rằng. Đây chính là những gì khởi đầu cho một mối quan hệ lâu dài khó cưỡng của đàn ông và đàn bà. Nhưng đối với Vân mối quan hệ này lại mang theo nhưng mặc cảm tội lỗi bởi vì đó là mối quan hệ thầm vụng của hai người mà xã hội khó chấp nhận. Long đã có vợ, và Vân chưa chồng, lại là người có đạo Luật lệ nhà thờ và giáo lý của Chúa Giê su khuyên mọi người thuỷ chung trong quan hệ vợ chồng. Chồng là lái tim của vợ và vợ là… Mọi điều tình ái ngoài chồng ngoài vợ đều bị lên án và trừng phạt trong lương tâm và trong, luân lý. Vân thở mạnh, cúi đầu. Cô cảm thấy nghẹt thở. Dường như mọi người vô tình đi trên phố đều đọc được những ý ngĩ thầm kín trong đầu cô. Cô bước gấp gáp hơn như muốn bỏ lại tất cả sau mình mọi điều đang làm cô day dứt. Đi gần hết ngõ Thọ xương, cô mường tượng ra điều xấu nhất rằng tất cả mọi điều cô cố dấu diếm thật kĩ thì chỉ trong giây lát nữa thôi sẽ lộ ra trước mặt những người thân. Vũ thì không nói làm gì. Với bề ngoài tưởng như của người đàn ông trưởng thành bởi thừa hưởng tầm vóc cao lớn của me và sự chắc chắn của ba nhưng ở độ tuổi mười bảy anh chàng vẫn là con gà sống cưỡng thích đập cánh để vươn cổ lên gáy to những chuỗi dài huênh hoang song mọi sự đối với Vũ đều chỉ sự ham chơi với tất cả sự mê say của gã thanh niên đang chập chững vào đời. Cậu dường như không mấy để ý đến mọi sự bất trắc, mọi quan hệ xã hội của người chị. Đối với Vũ cuộc đời là một cuộc chơi dài bất tận. Mọi người đối với nhau đơn giản và đều tham gia cuộc chơi với sự hào hứng cao nhất. Vì vậy mọi điều khuất tất ẩn chứa những điều ngang trái, bất thường đều không thể xẩy ra… Còn đối với me. Mặc dù me là người hiền lành và cam chịu nhưng vì me Vân đã hơn sáu mươi tuổi, bà đã trải qua quang thời gian dằng dặc của cuộc đời và nếm trải cũng như chứng kiến không ít mọi sự cố. Vậy thì làm sao có thể dấu được bà. Trong me luôn luôn song song tồn tại người đàn bà ngoan đạo, một người vợ đoan chính một người mẹ, dù yếu đuối đến đâu trước mưa gió của cuộc đời bà vẫn luôn luôn xòe cánh ra che chở những đứa con cho dù đang từng bước khôn lớn nhưng luôn luôn bé bỏng trong con mắt của me. Nếu me biết chuyện này thì bà sẽ đau khổ và thảng thốt đến đâu. Bởi vì với cách nhìn và sự xem xét thường tình của người đàn bà đơn giản thì chuyện này quả là bất thường và thật khủng khiếp. Chắc cách nghĩ của me cũng không khác mấy với anh Phong. Mặc dù chưa có gia đình nhưng lớn lên, trưởng thành trong một nền giáo dục thuần tuý của một gia đình lương thiện lại thêm tính cách nhu mì, hiền lành không muốn lộ ra bất kì điều gì làm mất lòng mọi người xung quanh thì chắc chắn anh Phóng sẽ hoảng hốt đến thế nào. Vì thế bệnh tình của anh… Vân nghe loáng thoáng anh bị bệnh phổi, hay nói chính xác hơn là bị bệnh lao. Bệnh này có lần Vân thấy có người nào bảo. Muốn chưa khỏi thì phải tĩnh tâm. Mọi suy nghĩ lao lung đều không nên có. Vậy mà khi anh biết chuyện này… Vân lắc đầu thật mạnh để làm rơi mọi ý nghĩ đang làm cô day dứt. Nhà cô hình như không có ai ở nhà. Cánh cửa có vệt sơn xanh không biết ai vô tình chạm chiếc chổi sơn từ hồi nào đã bắt đầu lộ ra những vết rạn chân chim như chỉ chực rơi xuống. Quả đấm cửa làm bằng sứ trắng hễ chạm vào là kêu lên tiếng lét két bởi sự lung lay. Lỗ khoá cửa im lìm như con mắt của người loà vô cảm nhìn Vân. Có tiếng động nhẹ trong nhà. Hình như ở trên gác hai thì phải. Hình như con sen Nhị đang dọn dẹp, quét tước gì trong nhà. Vân lặng lẽ thọc bàn tay vào chiếc ví xách tay lấy chùm chìa khoá ra. Khi cô vừa chọc chiếc chìa bằng đồng to tướng vào định xoay mấy vong thì ở trong nhà vang ra tiếng hỏi thanh nhưng chớm khàn vì tráng gió của con Nhị:
Ai đấy? Cô Vân phải không?
Vân im lặng cố không lên tiếng. Khi cánh cửa hé mở thì con Nhị dường như đứng sẵn từ rất lâu ngay bên cạnh chiếc bàn đá hoa, tay cầm chiếc phất trần lông gà.
- Cháu biết ngay là cô về. May quá từ lúc hơn mười giờ sáng bà và cậu Vũ đã có ý tìm cô và hỏi cháu là cô đi đâu nhưng cháu bảo cháu không biết
- Thế me tôi và cậu Vũ đâu? Vân bỏ chiếc ví xách xuống và thận trọng để chiếc túi nan đan bằng nan giang xuống mặt chiếc ghế bành mặt đá. Con sen Nhị lập tức đặt phất trần xuống mặt bàn săng sai đi lại định đỡ túi nan nhưng ngay lập tức Vân lấy tay phẩy phẩy. Con Nhị thấy vậy hốt hoảng lùi lại. Giọng líu ríu:
Cháu xin lỗi cô. Cháu cứ tưởng là làn thức ăn cô vừa đi chợ.
Thôi. Được rồi. Tôi hỏi me tôi và cậu Vũ đi đâu cơ mà.
- Vâng, vâng. Bà và cậu vũ sang nhà thương có lẽ được hơn một tiếng rồi. Bà dặn khi nào cô về thì mời cô sang ngay.
- Thế hả? Vân nói khẽ rồi lẳng lặng cầm túi nan đi lên phòng. Lên phòng, cô đóng ngay cửa phòng lại và để túi nan thuốc vào chỗ mà cô có cảm thấy tương đối kín đáo thì Vân thấy có điều gì áy náy. Cô ngồi thụp xuống giường ngơ ngác nhìn quanh và bất chợt nhận điều áy náy đó xuất phát từ sự vội vàng vì muốn dấu làn thuốc đi mà quên hẳn thói quen hàng ngày là ra bể nước, lấy ra thau nước để rửa mặt như mọi khi cô vẫn làm mỗi khi đi ra ngoài phố về. Sự phát hiện làm cô cảm thấy thanh thản hơn. Cô đi nhanh xuống gác. Vừa nhìn mặt mình trong thau đồng nước trong vắt Vân vừa nói một câu bâng quơ:
Xong đây tôi sẽ sang nhà thương ngày. Chị cứ thổi cơm đi là vừa.
- Vâng. Cô cứ đi đi. Cháu bắt đầu nhặt rau đây. Hôm nay bà dặn cháu là ăn đậu rim. Cháu đã ra chợ rồi. May quá hôm nay vừa ra chợ đã chọn ngay được đậu của làng Hoàng mai. Ngon ơi là ngon. Cô ạ cháu thấy mấy bà bán đậu bảo. Mai kia ngay cả những người làm đậu cũng không làm ăn riêng lẻ nhà nào nhà nấy biết đâu mà tất cả những ai muốn làm đậu đều vào cái gì ấy. Cùng làm cùng ăn hay lắm cô ạ. Thế thì vui lắm cô nhỉ.
Tôi đi đây. Xong xuôi thì dọn sẵn cơm lên. Mọi người về ăn là vừa.
- Cháu biết rồi. Hình như hôm nay cô hơi mệt đúng không. Trong mặt cô là cháu đoán ra ngay mà.
- Không, không là tôi cứ dặn thế. Vân có cảm giác mặt mình đỏ dần lên vì có thế con sen đã nhận ra điều gì đấy không ổn ở mình thì phải. Bất giác Vân đưa tay lên xoa xoa mặt.

Chương 4

Vừa bước vào cửa phòng có giường của anh Phong nằm, Vân giật mình khi người đầu tiên cô nhìn thấy lại là Long. Anh chàng này đang đứng ở cuối chân giường nhưng đầu lại ngoảnh ra cửa. Nhìn thấy Vân mắt anh chàng hơi nhíu lại nhưng ngày sau đó Long lại quay lại thật nhanh để nói với me Vân Ngày cạnh Vũ là hai người đàn ông. Một người lùn có chiều ngang quá khổ và đôi cánh tay ngắn ngủn đang đưa cuốn sổ mở rộng trước mặt anh Long. Anh trai Vân mệt mỏi mặt đỏ ửng như đang cố phải nén điều gì đó Người đàn ông cao hơn tay che miệng, đầu gật gật nói thiên liến như đang học thuộc một bài học nào đấy:
- Như thế là có thể xác nhận anh chủ nhà in Tân lạc thực sự bị ốm. Hình như anh bị lao thì phải. Bệnh này có khả năng lây cao vì thế. Một là khi nào anh bớt bệnh có đủ sức khoẻ thì làm việc tiếp cho hoàn thành thủ tục chuyển sang công tư hợp doanh. Hình thức này thực ra chỉ là bước đầu còn cái cơ bản sẽ dần dần thực hiện để phù hợp với cơ chế và tính chất của chế độ…
- Không, không. Đợi như thế tổ mình sẽ mất điểm. Người đàn ông có bề ngang quá khổ phẩy phẩy tay nói.
- Đúng đúng. Nếu đồng chí Liễn không nhắc thì tôi đã mắc vào sai lầm. Vì yêu cầu của cấp trên nên nếu anh vẫn đang bị ốm chưa khỏi thì có thể anh chọn người đủ tư cách, phẩm chất, đạo đức trong gia đình làm việc thay cũng được. Cơ bản là giải quyết cho ổn thoả mọi thủ tục để có thể xúc tiến một cách có thuận lợi mọi yêu cầu của chủ trương chính sách, nếu không thì xưởng máy của anh sẽ bị đóng cửa…
Nhìn bề ngoài thì thấy Phong có vẻ chăm chú nghe người đàn ông nói nhưng rõ ràng Vân thấy anh trai mình dường như không để ý gì đến. Anh Phong thở khò khè. Khuôn mặt trái xoan tái nhợt với những đường gân nổi rõ hai bên thái dương giật giật liên hồi. Tuy vậy nhưng anh trai cô vẫn lẳng lặng gật đầu kèm theo tiếng ‘vâng vâng "khẽ. Anh Phong hơi nhíu mày khi nghe người đàn ông dong dỏng cao, với cái đầu hình như cố tình cắt ngắn để che đi nhưng nốt sẹo mọc chi chít khi nói đến câu "bị đóng cửa". Trong khi Vũ thì như đang ngồi phải vòng lò xo, cậu chàng bật dậy mặt đỏ bừng. Bàn tay to tướng vung lên:
- Tôi không hiểu ý các ông là như thế nào. Xưởng nhà tôi đang làm ăn bình thường. Hoàn toàn không vi phạm pháp luật tại sao lại phải đóng cửa. Các ông có thể cho biết lý do.
- Cậu này là ai? Người đàn ông lùn trợn tròn đôi mắt ốc nhồi hỏi trong lúc anh Phong giơ bàn tay xanh mướt run rẩy hướng về phía người em trai xua xua ra điều can ngăn. Giọng anh run run:
- Chú Vũ. Không phải việc của chú. Nhà này anh là trưởng. Mọi sự do anh đứng mũi chịu sào. Chú không ngại gì cả. Xin lỗi hai ông, em tôi còn nhỏ dại chưa biết gì mong hai ông bỏ quá. Me me…
Me Vân lắc đầu rầu rĩ:
- Thôi, thôi. Me xin. Me xin. Vũ về trước đi con.
- Anh con đang ốm như thế. Các ông nữa. Các ông cũng thấy rõ là anh tôi vì bệnh tật như vậy nên mới phải nằm trong nhà thương. Các ông không thân quen, bạn bè gì nhưng cũng tìm vào đến tận giường bệnh nhưng đã không được một lời hỏi thăm nào lại còn hạnh họe đủ điều. Các ông lớn người mà không được giáo dục chu đáo hay sao.
Giọng Vũ gay gắt. Mặt cau có, đôi mắt mở to nhìn thẳng vào hai người đàn ông. Cả hai gần như bất ngờ trước sự phản ứng mạnh mẽ của Vũ. Trong khi đó Vân cảm thấy như anh Phong mỗi lúc lại có vẻ lo sợ hơn. Giọng anh thều thào, yếu đuối:
- Anh xin chú. Chuyện của người lớn. Chú chưa am tường. Long. Mình, mình hết lòng nhờ cậu đưa chú em về và có gì giải thích kĩ cho Vũ nó hiểu.
- Em chưa có việc gì cần về cả. Anh cứ yên tâm. Dù muốn làm việc gì thì cái đầu tiên phải biết xử sự cho lịch sự, không thể lấy công việc để lấn át, áp chế. Con người muốn gì thì gì cũng có những nhu cầu mà không ai có thể phủ nhận được
Vân nghe cậu em trai nói cô bịt chặt miệng cố không lộ mỉm cười vì cô nhận ra những câu văn tình cờ cô đọc được trong cuốn tiểu thuyết Pháp mở ra để trên mặt bàn đá mà mấy hôm nay Vũ mê mải xem. Trong khi đó hai người đàn ông bắt đầu trấn tĩnh lại. Người đàn ông tóc rậm nhìn người đàn ông lùn. Ông này gật đầu, đôi mắt hấp hay thì người đàn ông tên Tô bắt đầu nói:
- Từ khi chính quyền cách mạng tiếp quản thủ đô thì vấn đề đầu tiên là phải đưa mọi nhà máy, công sở về hoạt động theo chính thể mới. Riêng cậu còn nhỏ nên đáng ra tôi không cần giải thích mà để gia đình giáo dục cậu. Song đây là cuộc vận động nên tôi sẽ dẫn giải để cậu biết. Tất cả mọi công xưởng, nhà máy hoạt động trong chế độ cũ đều là của tư nhân. Mà đã là của tư nhân thì điều đầu tiên là mang tính chất bóc lột. Vậy thì không thể phù hợp với chế độ này, một chế độ lấy… Nói đến đây ông tóc cắt ngắn hơi ngắc ngứ. Lập tức ông người lùn là "đồng chí Liễn "nhắc ngay "sở hữu tập thể". Ông dong dỏng tên Tô đang nói làm như không phải vì lời nhắc lại thao thao:
- Đúng thế. Sở hữu tập thể. Do vậy mọi sự quản lý cũng phải chuyển sang hình thức ấy. Hình thức quản lý tập thể là gì. Đó là do tập thể lãnh đạo dưới sự lãnh đạo của Đảng của giai cấp tiên phong. Có như thế mới tiêu diệt được tận gốc sự bóc lột. Muốn áp dụng được hình thức đó thì mọi công xưởng, nhà máy đều phải làm cuộc cải tạo tư bản tư doanh...
- Đấy là chuyện sâu xa, tôi không quan tâm. Cái chính là anh tôi đang ốm nặng, các ông không thể nhẫn tâm nói những điều các ông vừa nói
Vũ, Vũ. Anh nói rồi, chú phải nghe anh chứ…
- Có tiếng động mạnh và liền sau đó Vân nghe rõ tiếng của Me gào lên thật thất thanh "con tôi, con tôi các bác sĩ ơi". Mắt Vân mở to khi cô trông thấy cảnh tượng mà có lẽ sẽ in dấu vào trí óc cô suốt cuộc đời. Hai bàn tay xương xẩu, mềm oặt của anh trai cô ôm lấy vầng ngực lép kẹp đang nhấp nhô liên hồi. Từ miệng anh một dòng máu, không, một khối máu đỏ rực hình như đặc quánh tuôn ra ào ạt, nhuộm lên tấm ga trải giường một mầu hồng chói. Hai người đàn ông nhìn thấy như vậy liếc nhau thật nhanh và sau đó họ cập rập gần như chạy gằn ra ngoài. Tiếng khóc của me, tiếng gọi của các bác sĩ, và cả tiếng của Long khàn khàn vì ngạc nhiên đi liền với tiếng chân chạy gấp gáp. Những tà áo trắng chỉ trong nháy mắt lấp kín căn phòng. Một ông đốc tờ có khuôn mặt xương xương, trán hói lên quá đỉnh đầu, kính cận dầy xụ đeo trễ trên sống mũi, nói to để cố át đi những tiếng động khác:
- Xin mọi người cứ bình tĩnh để chúng tôi cấp cứu bệnh nhân.
Ngay sau đó ông vừa tiến lại gần giường của Phong đang nằm vừa nói thật nhanh tràng tiếng Pháp với hai cô hộ lý trắng toát áo và mũ. Một chiếc măng ca lạch xạch đưa vào. Hai cô hộ lý khom người cùng Long nâng Phong lên, rồi chầm chậm đẩy đi. Bà mẹ Phong hổn hển cố đứng dậy định đi theo nhưng bị đám đông cản lại. Vũ lại gần ông đốc tờ và nói bằng tiếng Pháp ngay lập tức cậu lấy làm lạ vì thấy mặt ông ngơ ngác như không hiểu tiếng Vũ nói. Ông chậm rãi đi theo băng ca đang được hai cô hộ lý đẩy đi vào dãy hành lang dài hun hút có những bóng đèn điện vàng kệch đang đu đưa toả ra thứ ánh sáng mầu vàng nhạt.
Cả nhà Vân, thêm vào Long ngồi trên chiếc ghế ngay ngoài phòng cấp cứu. Me Vân bồn chồn, cảm thấy không yên, chốc chốc bà lại đứng lên. Hai tay xoắn vào nhau, đưa lên ngực. Thỉnh thoảng bà lại lén làm dấu thật nhanh, rồi bà lại ngồi xuống nói khẽ bên tai Vân:
Anh con không làm sao đúng không?
Vân chiều mẹ, để mẹ yên lòng, cô lẳng lặng gật đầu. Long thì có vẻ xăm sắn hơn. Anh đi đi lại lại trước cửa căn phòng như chờ đợi. Bất kì một ai từ trong phòng đi ra Long đều túm lấy để hỏi nhưng hầu như tất cả mọi người đều nhìn Long ngạc nhiên như bị làm phiền rồi im lặng lắc đầu. Vũ cũng bồn chồn không kém. Cậu linh cảm rằng mình có lỗi trong việc đã làm anh cậu bị corendair. Chính cách xử sự không khôn khéo của cậu đã gây sự xốc. Vì sự xốc đó nên anh mới bị thổ huyết. Khuôn mặt phủ lớp lông tơ của người mới lớn nhăn nhăn. Cậu vò đầu bứt tai hết đứng lại ngồi, vài phút lại kêu lên khe khẽ "không thể, không thể như vậy được". Có lúc dường như không chịu nổi sự dày vò trong lòng, cậu đi lại gần anh Long hỏi khẽ "anh em không làm sao đúng không anh?". Long lẳng lặng gật gật đầu. Đến lần thứ ba khi Vũ vừa đứng dậy định đi lại gần bạn của anh thì bất chợt cánh cửa căn phòng hé mở và ông đốc tờ trán hói, mặt xương xương thoăn thoắt bước ra. Ông cất giọng hỏi khá to:
Ai là người đại diện cho gia đình bệnh nhân Nguyễn Văn Long?
Tôi, tôi. Vân thấy mẹ đứng dậy thật nhanh khác hẳn thường ngày.
Bà là gì với bệnh nhân?
Tôi là mẹ
Cám ơn bà. Lúc này bà hoàn toàn tỉnh táo và chủ động chứ.
Nghe bác sĩ hỏi vậy cả Long, Vân và Vũ đều đứng lên lại gần ông đốc tờ Cả ba lao xao hỏi:
Thưa bác sĩ. Có việc gì hệ trọng không ạ?
Xin mọi người cứ bình tĩnh chờ bên ngoài. Riêng bà. Mời bà vào
Cánh cửa lại hé mở. Mẹ Vân lập cập đi theo sau ông đốc tờ. Hành lang dường như chết lặng đến độ nghe rõ cả tiếng con chuột nhắt từ chỗ nào đó đang kêu chuỗi tiếng lích rích đứt đoạn. Đâu đây tiếng chiếc lá bàng khô rơi xuống sân nhà thương vẳng lên âm lạt xạt mỏng tang. Tiếng đứa trẻ phía ngoài tường nhà thương vừa reo lên mừng rỡ vì một chuyện nào đấy. Ba người ngồi gần như chết lặng trên chiếc ghế có thành tựa. Cả ba đều nhìn theo những hướng khác nhau để tránh nhìn mặt nhau. Ba cặp mắt nhìn chăm chú như bị hút vào cánh cửa sơn mầu trắng đã lâu, để lộ ra những mảnh rạn chân chim. Có tiếng thình thịch đều đều không rõ là tiếng gì. Chính lúc mọi người tưởng như chai đi thì bất ngờ cánh cửa như bị bung ra bà mẹ hiện ra. Mặt bà như xọm hẳn. Đôi mắt nhoà lệ. Hai tay bà chới với đưa ra phía trước như để tìm chỗ vịn. Ba người đứng lên cùng chìa những cánh tay ra. Bà mẹ nấc lên, giọng khàn đặc đứt quãng. "Anh các con, anh các con". Vân rùng mình đưa tay lên làm dấu. Một luồng lạnh ngắt chạy dọc sống lưng. Cô oà khóc khi nhìn thấy đôi mắt đỏ hoe cố nén của cậu em trai. Đôi chân cô bủn rủn và cô nhận ra đôi cánh tay của Long hướng về phía mình. Vân cố tránh nhưng mắt cô nổ những vòng đom đóm nhiều mầu. Khi nghe tiếng me cô gào lên thì Vân đã không còn biết xung quanh mình đang diễn ra những gì.

Chương 5

Thủa sinh thời Phong là người trầm lặng. Mọi công việc của gia đình cũng như của xã hội trong thâm tâm anh cũng có suy nghĩ đôi chút nhưng chưa bao giờ anh lộ ra sự quan tâm. Với gần ba mươi năm sống trên mặt đất mặc dù cuộc đời anh ngoại trừ trường hợp cùng Long vất vả, long đong trong lần trốn lính của đợt tổng động viên thì gần như là sự bình lặng khá điển hình cho lớp người trung lưu của Hà nội cổ. Ba me anh là người hiền lành, tuy ba anh đôi chút kế thừa được máu kinh doanh của ông nội anh nên mới mở ra xưởng in nho nhỏ ngay tại nhà với vài ba người thợ làm thuê. Con sen tên Nhị thì ở nhà này đã lâu. Đấy cũng là cái thói của gia đình Hà nội có bát ăn bát để Không hiểu sen Nhị này ở nhà ông bà chủ Hai Tuy là đời thứ mấy, chỉ biết đã trên chục năm. Có nghĩa là từ dạo chị em Vân, Vũ lúc đó xấp xỉ người hơn người kém mười tuổi. So với các nhà khác thì con sen ở nhà này ngoài việc phục dịch người trong gia đình còn cơm nước cho thợ và dọn dẹp xung quanh xưởng. Ông bà Hai Tuy biết thế nên cũng trả công cho sen Nhị hơn hẳn con sen, con ở các nhà khác. Sự biết điều đó lại thêm tính tình sự nhẹ nhàng trong cư xử khiến sen Nhị rất tận tuỵ, cơ chỉ làm vừa lòng mọi người trong gia đình. Hơn nữa xem ra tuy bề ngoài chẳng mấy khi xưởng Tân lạc ngừng tiếng máy nhưng công việc cũng không mấy gấp gáp. Thường sự gấp gáp, bề bộn của xưởng in Tân lạc rơi vào những dịp Hà nội chờ đón tết nguyên đán hoặc bất ngờ có được những hợp đồng lẻ của nhà xuất bản, hay của tờ báo nào đấy. Chính vì thế nên xưởng in Tân lạc mà bố anh dầy công tạo dựng ra đã có thêm những ấn phẩm đa dạng. Bên cạnh những tập hoá đơn, những tờ quảng cáo, hay những tập lốc lịch chờ năm mới thì đôi khi từ chiếc máy in cồng kềnh, lạnh lẽo đó cũng cho ra những xếp tay in nằm trong những tập tiểu thuyết diễm tình, trinh thám nào đấy. Hình như vào năm 48, 49 hay 50 thì phải. Sau buổi chiều đi hướng đạo sinh hết trên vườn Bách thảo rồi vòng qua gần hết đường viền bờ Hồ Tây mênh mông tại các làng làm giấy trên Thụy khê, xóm bắt cua, ốc ở Sở, và khi hứng lên tốp thanh niên đạo sinh sắp ra giàng này còn đạp xe vào làng Cáo đỉnh. Lúc trở về trong lúc thay áo Phong vô tình đã đọc được bản in thử cuốn tiểu thuyết thơ "đồi thông hai mộ". Và không hiểu sao giọng thơ đều đều buồn buồn của tập tiểu thuyết phần nào hợp với sự trầm lặng của tâm hồn Phong đã cuốn hút anh. "Anh Đinh Lăng giờ đây đâu nhỉ. Anh của em yêu quí nhất đời. Anh đi mù mịt xa khơi. Ngựa hồn tung cánh dặm trời gió bay". Sự cuốn hút này chả biết mạnh mẽ đến thế nào mà đêm đó Phong chong đèn ngồi nghiến ngấu bản in thử còn đầy những bụi chì hoen hoét trên trang in. Sáng hôm sau khi ông Hai Tuy thấy con trai cả ngủ gục mê mệt trên bàn mặt úp xấp vào bản in thử đó ông đã trách móc anh trưởng thợ tên Cả Thỉnh rất nhiều. Sau đó ông giảng giải thật lâu cho Phong về sự tác động của bụi trì đối với phổi con người. Bố Phong còn rầu rĩ ân hận bảo rằng ông không đủ tài và khả năng tài chính để tìm ra nghề khác. Ông tự thấy càng kém cỏi so với bạn bè anh em và cả thiên hạ là đã không mua được một phân xưởng riêng rẽ, biệt lập hẳn với nhà ở để đặt máy in, khiến vợ và cả những đứa con của ông đều bị ảnh hưởng vì sự hoạt động của máy móc. Tiếng ồn, bụi chì và sự chật chội. Nhất là với công việc in thế này khiến người tiếp xúc nhiều dễ sinh ra những căn bệnh về đường phổi vì tác hại của bụi chì sinh ra từ ru lô và bộ chữ in đúc bằng chì. Phút lâm chung ông đã thều thào dặn kĩ vợ con nên cẩn thận khi ăn uống và sinh hoạt để tránh sự nhiễm độc tai hại do xưởng in phát ra. Ông còn bảo khi nào chúa ban phúc lành khiến gia đình làm ăn phát đạt thì các con nên chuyển nghề hoặc ít ra đưa xưởng in ra biệt lập hẳn với chỗ ở. Hồi ông còn sống những triệu chứng đầu tiên về chứng lao của con trai cả chưa biểu hiện, nếu không ông sẽ còn ân hận biết bao. Người ta bảo những người rụt rè, nặng về sống nội tâm dễ bị mắc bệnh lao là vì thế. Những ngày đầu sau khi chính phủ về tiếp quản thủ đô, Hà nội như một thành phố bị một bàn tay vĩ đại của một hoạ sĩ siêu nhiên đang sáng tác bỗng nhiên nổi cơn thịnh nộ. Cơn thịnh nộ này khiến ông ta quăng lên chiếc bút đầy phẩm mầu và bảng pha mầu vung lên không trung làm phẩm mầu bị văng tung toé. Hà thành đang đơn điệu màu gạch, mầu rêu cũ kĩ cùng sự trầm mặc của thành phố cũ kĩ đang chuyển động với tốc độ của vòi nước khoá không kĩ. Vậy mà thành phố đó bỗng chốc oà lên sự loang lổ và rực rỡ của muôn màu sắc chói loà với muôn tiếng động náo nhiệt. Đúng vào thời điểm đó Phong phát hiện ra những triệu chứng đầu tiên bệnh tình của mình. Anh lẳng lặng đi cân thử trọng lượng của thân thể và cũng lặng lẽ đi khám vài bác sĩ tư. Nhưng rồi không khí hào hứng của Hà nội những ngày đầu tiếp quản và nhất là khi anh Lâm, người anh thúc bá của anh từ chiến khu về đột ngột đến thăm đã làm Phong tạm quên đi sự lo ngại về sức khoẻ, bệnh tật của mình. Trò chuyện với anh Lâm, Phong rất lấy làm mừng khi biết anh Lâm mặc dù có bố tức là bác cả anh từng là một cai thầu xây dựng, và chính bác đã từng tham gia cộng tác với một vài toà báo ở vị trí của một hoạ sĩ hài hước thỉnh thoảng minh hoạ những bài thờ châm chọc Lý toét, Xã xệ, của thi sĩ Tú Mỡ vậy mà anh họ anh bất ngờ đã tìm ra những bước chuyển dịch khác lạ của cuộc đời mình phù hợp với thời đại. Ngay khi bác anh mất, bác dâu anh lầm lụi đơn côi nuôi hai em anh, và riêng Lâm cho dù đã có lần nổi tiếng trong giới học trò trung học Hà nội vì đã từng được giải trong lần thi bơi vượt Hồ tây. Đấy là chưa kể xuất phát của ông nội Phong và anh Lâm là ở một làng theo đạo toàn tòng của phủ Hoài đức. Vậy mà bất chấp tất cả anh Lâm vẫn đi theo Việt minh và tham gia vào đội trinh sát Lãng Bạc. Nghe nói vào giai đoạn cuối 45 đầu 46 anh đã từng là đội trưởng đội trinh sát này. Về gia đình thì Phong càng vui khi biết anh Lâm đã tìm thấy vợ anh và đứa con trai của anh đang ở trên mạn ngoại thành trước cũng thuộc Phủ Hoài Đức nay đã về quận 5 Hà nội nơi có ngôi đình làng Chiện có ông thành hoàng nổi tiếng vì đã từng là quí nhân nước Việt bị cống sang tầu từ thời bạo đế Tần thuỷ hoàng, sau đó vị quí nhân này đã giúp vua Tần đánh thắng Hung nô, nhờ đó trở thành phò mã của vị bạo chúa. Đến lần gặp thứ hai, lần gặp này anh Lâm còn tiết lộ cho Phong biết là, trên chiến khu vì đứt liên lạc đã lâu với vợ con anh nên anh đã được phép cơ quan lấy cô vợ ở vùng Vũ ẻn Phú thọ. Rất may là chưa có con. Vì thế khi biết tin vợ cũ vẫn còn anh đã giải quyết dứt điểm với cô vợ kia. Nghe chuyện Phong mừng lắm. Nhưng bên cạnh nỗi mừng đó, Phong cũng chạnh buồn vì trong những câu chuyện với người anh họ đáng kính vì sự bôn ba và gặp thời, anh cảm thấy sự giữ gìn đến độ cảnh giác của anh Lâm. Mà kể anh Lâm cũng có lý khi anh cảnh giác. Chẳng gì anh ấy cũng là cảnh sát của chế độ mới này tiếng của chế độ này là công an. Trong khi đó gia đình Phong lại là gia đình vừa là một nhà chủ xưởng in tư nhân, tức là thuộc thành phần tư sản. Một thành phần đối nghịch trong chế độ mới này. Muốn tồn tại gia đình cần phải phá vỡ ra, cải tạo. Thêm vào đó gia đình Phong lại là gia đình theo đạo. Một thứ tôn giáo mà linh cảm đã mách cho Phong hiểu rằng rất kị với chế độ này. Đó là chưa kể trong câu chuyện giữa hai anh em, anh Lâm cố tình không nhắc đến người em gái duy nhất còn lại của anh là chị Ngàn. Hồi vào những cuối thập kỉ 49, đầu năm mươi chị Ngàn rất gắn bó và có quãng thời thời gian dài nương tựa ở nhà Phong. Phong linh cảm thấy anh Lâm cố tình bỏ qua không nhắc đến chị Ngàn, coi như không có cô em này vì chị Ngàn đã theo đoàn con chiên cúc cung nghe theo cha theo Chúa di cư vào Nam. Tuy vậy bất chấp mọi điều bất ổn đó Phong vẫn cảm thấy gắn bó với anh Lâm. Một phần rất thầm kín vì Phong coi anh Lâm là nơi nương tựa chắc chắn một phần nữa vì nhìn đi nhìn lại dòng họ anh giờ đây chỉ còn lại gia đình anh và gia đình anh Lâm. Với người anh thúc bá này Phong coi như người anh trai cả trong nhà. Thêm vào đấy là tình trạng sức khoẻ của Phong. Thỉnh thoảng trong đêm Phong đột ngột thức dậy. Người nóng ran, trán rịn mồ hôi. Cơn ho trong cổ cứ chực bật ra nhất là nhưng khi chớm tiết giao mùa thì Phong lại bàng hoàng, thấp thỏm hơn. Anh hoảng hốt khi trong đầu xuất hiện ý nghĩ. Nếu chẳng may đột ngột khi anh nằm xuống, từ bỏ gia đình, từ bỏ trái đất này. Lúc đó Vân và Vũ, hai đứa em còn quá non dại trước cuộc sống và nhất là với chế độ này. Lúc đó ai sẽ chở che chúng nếu không phải anh Lâm. Một giọt máu đào con… Huống hồ với người anh thúc bá này. Và kể cả khi Phong được chúa ban ân sủng để tồn tại với đời thì với thân phận của mình Phong cũng khó trở thành nơi nương tựa của hai đứa em non dại. Vậy thì… Chính vì những lẽ thầm kín đó nên sau khi anh Lâm đến chơi nhà lần thứ năm, Phong đã thưa lẳng lặng thưa chuyện me, xin me anh mời anh Lâm đến biếu anh tầng hai của toà nhà này và mong anh dọn đến ở cùng với gia đình. Phong sẽ nói với anh là theo như anh Lâm cho biết thì công việc của anh rất bận, phải trực đêm hôm. Trong khi nhà anh ở tận trên Chiện. Vậy thì ngày thường xong việc anh cứ về gác hai nhà này mà nghỉ. Vì đó là nhà anh. Anh đi khoá về mở. Phong thay mặt gia đình sẽ viết giấy bàn giao cho anh. Nhà này lại gần đồn quận Hàng Trống. Vài bước chân là anh có thể ra đến nơi làm việc. Anh ở đây thì thật thuận lợi mọi bề. Còn thứ bẩy, chủ nhật nếu anh Lâm được nghỉ thì anh về trên Chiện với chị và cháu. Thật đáng buồn là đáp lại thịnh tình của Phong và của cả me anh thì anh Lâm một mực chối từ. Lí do anh đưa ra nếu người ngoài nghe thấy tưởng anh Lâm đang đùa cợt. Anh Lâm bảo. Anh là người của chính phủ nên anh phải tuân theo chủ thuyết chính phủ đang thi hành. Đấy là chủ trương lấy nông thôn bao vậy thành thị. Thành thị chỉ là bề nổi, sự phù hoa còn chính nông thôn mới là cái căn bản, dường cột của quốc gia. Vả lại ở thành thị có quá nhiều cám dỗ mà cán bộ của chính phủ cần cảnh giác. Bài học nhỡn tiền về sự mất cảnh giác của bao nhiêu cán bộ từ trên chiến khu về thành phố không phải là ít. Rồi anh Lâm hạ giọng xuống thì thào. Anh đã từ bỏ tôn giáo để đi theo cách mạng. Bây giờ anh là người vô thần nên anh không muốn cơ quan, đoàn thể, chính quyền hiểu sai anh, cho rằng bả phù hoa của thành thị và sự mê hoặc của tôn giáo với viên đạn bọc đường đã đánh gục được anh. Sau buổi nói chuyện với anh Lâm, Phong buồn lắm. Vì vậy mặc dù rất kính trọng người anh thúc bá, nhưng tình cảm ruột thịt trong anh đã bị sứt mẻ khá nhiều. Hoá ra máu mủ ruột già, cốt nhục không thể bằng được những chủ thuyết, nhưng toan tính chính trị. Sau chuyện đó Phong ủ ê khá nhiều ngày. Anh mất ngủ vì những suy nghĩ vẩn vơ. Và chính điều những ngày, đêm đăm chiêu đó đã làm căn bệnh của anh lặng lẽ tăng lên nhiều. Cho đến một lần anh Lâm đột nhiên đến vào buổi lưng lửng. Có lẽ đang trong giờ làm việc nên anh vận bộ quân trang công an màu vàng rực là thẳng nếp, đội chiếc mũ cát có đính quân hiệu. Dựa chiếc xe đạp ghi đông ca rê một cách cẩn thận và qui củ vào chân tường, anh gật đầu chào bà thím, chào các em. Nhìn lướt qua tốp thợ đang mải miết làm việc anh Lâm ngồi xuống chiếc ghế, để hộp thuốc lá cuộn có in nhãn ba số năm đồng mầu với màu trang phục công an lên mặt bàn đá ngổn ngang những tờ in thử. Anh Lâm rút ra tập giấy cuốn thuốc lá rút một tờ, đưa hai ngón tay ám khói đen xạm thận trọng nhúm một nhúm thuốc ra rải đều lên giấy rồi chăm chú cuốn. Phong thực sự bị hút vào bàn tay khéo léo của người anh họ. Những sợi thuốc, không nói đúng hơn là những hạt thuốc rời rã như thế mà anh Lâm có thế cuốn thành điếu thuốc gọn gàng trông không khác gì điếu Cô táp bao bạc, nhất là khi anh Lâm thò lưỡi ra liếm một đường nhẹ để hai mép giấy gắn liền vào nhau. Hình như anh Lâm đang lên cơn thèm thuốc thì phải. Anh tập trung cao độ vào điếu thuốc cho đến khi anh gắn lên môi, xoè diêm và cuối cùng nhả ra hơi thuốc đặc quánh khiến anh cất tiếng ho.
Anh ho như thế, hút làm gì cho khổ
Me Lâm vừa đặt ấm nước mới pha xuống bàn vừa nói với người cháu chồng
- Không sao đâu thím. Không có nó cháu mới thấy khổ chứ rít được vài hơi rồi thấy nhẹ hẳn người. Ho thế nhưng được thông qua vài khói đã cháu cảm thấy đỡ hẳn mọi trục trặc trong người.
Nói xong anh ngả người ra định tựa vào thành ghế, nhưng liền sau đó anh Lâm trở lại tư thế ngồi nghiêm chỉnh. Đợi bà thím đi ra khỏi căn phòng người anh họ mới hạ giọng nói nhẹ nhàng:
- Anh nói thật với chú. Ngay từ trên chiến khu không ít lần anh đã nghĩ đến những người anh em, bà con ruột thịt ở trong thành. Điều anh sợ nhất là về đến Hà nội mà không gặp được ai, vì mọi người một là theo giặc, mà đã theo giặc thì thân đến đâu cũng trở thành đối địch, đứng bên kia chiến tuyến Hai là bị dụ dỗ di cư hết. Vì thế anh rất mừng là thấy họ hàng nhất là gia đình chú ở lại.
- Lúc chị Ngàn rục rịch đi em cũng cố giữ. Ngay me em cũng…
- Chuyện của cô ấy tính sau. Chú là lớn, vả lại chỉ có hai anh em ở đây nên anh cũng nói thật. Anh bây giờ là người của chính phủ. Cơ quan anh lại nằm trong lực lượng vì thế nhất cử nhất động anh đều phải thận trọng và chú phải giúp anh.
- Điều ấy anh không nói em và me em cũng biết. Chẳng gì bây giờ chỉ còn hai anh em mình là ruột thịt. Em không có anh trai nên trong thâm tâm em luôn luôn coi anh như anh ruột
- Điều ấy anh biết nhưng chú cứ để anh trình bầy hết đã. ở trong quê đất cát của ông để lại. Đến thời anh em mình thì mọi sự bình đẳng. Để chung thì không nói làm gì. Nếu có chia bơi thì ai cũng như ai, không phân biệt trưởng thứ. Xã hội ta nó quân bình, dân chủ là vì thế. Bây giờ trong làng mình đang rục rịch cải cách ruộng đất. Anh biết nhà mình cũng không phải diện có thể bị qui thành phần nên chỗ đất ấy chú Tư Ngãi đang trồng dong giềng, anh em mình cứ để nguyên đấy. Đừng động vào vội. Bởi vì nhà chú thuộc diện tư sản cần cải tạo. Nay đoàn họ biết nhà chú còn có đất mặc dù đất hương hoả ông cha thì vẫn nguy hiểm. Trí phú địa hào đào tận gốc trốc tận dễ là vì vậy
- Chuyện đất cát trong quê từ lâu em có để ý gì đâu.
- Chú cứ để anh nói hết ngọn nguồn đã. Cái chính là chú bảo vệ cho anh. Vì thế trong quê một là chỉ còn toàn họ hàng nên không đáng ngại. Mặc dù vậy nhưng lộ ra thì anh cũng phiền vì quê mình lại là xứ đạo toàn tòng. Tổ chức biết sẽ không có lợi cho anh. Riêng đối với nhà chú là chỗ gần gựa nhưng với anh tuy trong lòng anh rất quí thím và các em, bởi vì bây giờ anh cũng chẳng còn ai. Nhưng nhà chú lại vừa theo đạo vừa trong diện cải tạo…
Nói đến đây Lâm ngửa mặt nhìn lên các tượng và mẫu ảnh chúa, vung tay khoát rộng một đường rồi hạ giọng thấp hơn.
- Chú thấy đấy sự này không thể dấu được lại thêm việc phải cải tạo tư bản tư doanh để ra nhập công tư hợp doanh. Anh rất mừng là nhà mình không bị nghi vấn vì có hành vi chống đối. Nhưng chú nên nhắc nhở chú Vũ.
- Vâng, vâng. Em biết em biết.
- Vũ nó còn trẻ con nên có thể cho là do chú ấy chưa hiểu gì Nhưng dù sao như thế cũng dễ bị người ta đặt vấn đề, còn anh thì dù muốn dù không đoàn thể cũng đánh thành dấu hỏi.
- Em tưởng…
- Chú cứ bình tĩnh đã. Vì thế nhân có hai anh em ở đây anh chỉ yêu cầu chú. Mỗi khi anh đến vì tình ruột thịt thì nhà cứ bình thường không phải cơm nước, bày vẽ gì. Cố dấu được điều gì thì tốt điều ấy để cho nó qua đợt cải tạo này đã. Ngay chị ấy rồi thằng Sơn con anh cứ đòi ra nhà chú để một là biết nhà biết cửa hai là nhận họ nhận hàng, song anh vẫn cố kìm lại. Còn chuyện của cô Ngàn em anh. Cô ấy đã trót nghe chúng nó xui dại nên đã di cư, thì từ nay đừng nhắc đến nữa. Ngay trong lý lịch anh có khai tí gì về nó đâu ngoài việc ghi chung chung, mất liên lạc từ bé.
- Anh cứ lo xa quá. Phong mở to mắt nhìn người anh họ.
- Không, không. Anh đã nói rồi. Anh trong lực lượng từ những ngày đầu khởi nghĩa, cướp chính quyền, nên anh được rèn luyện nhiều. Chủ trương của lực lượng là con người phải là một thành viên trung thành với lý tưởng cao cả. Tổ quốc, Đảng là trên hết. Vì thế mọi sự riêng tư và nhất là tôn giáo là phải bỏ triệt để, không vương vấn gì. Anh bây giờ là vô thần, chính thế nên anh mới được cơ quan đưa vào lực lượng chống… à mà thôi chú chỉ cần biết thế đã.
- Nhưng em nghĩ…
- Không, không. Bây giờ phải hết sức cảnh giác. Như ở cơ quan anh chả khối anh em lúc trên chiến khu rất đứng đắn nghiêm chỉnh nhưng về đến Hà nội là xa ngã. Lấy vợ con nhà tư sản, ăn uống chơi bời. Khối cậu chả bị cơ quan nhẹ thì kiểm điểm ghi lý lịch, nặng thì bị đuổi việc khai trừ. Những viên đạn bọc đường là nguy hiểm lắm.
Đang nghe anh họ nói Phong bỗng thấy cổ họng như có cái gì lợn cợn. Anh nuốt nước bọt mấy lần cố ghìm lại. Bàn tay anh lén nắm lấy góc bàn mặt Phong đỏ dần lên.
- Chú làm sao thế?
Phong trông thấy rõ ràng anh Lâm đang ngồi đối diện trước mặt mình mà sao tiếng anh Lâm nghe xa xôi và cách nhỡ thế. Nụ cười ngớ ngẩn, gượng ép nở méo xệch trên môi. Phong cố giữ vẻ bình thường
- Không sao ạ. Nhưng mà lúc nãy anh nói anh được phân vào đâu nhỉ. Phong nói để đánh lừa cơn ho. Anh Lâm có vẻ ngạc nhiên nghe người em họ hỏi anh định không trả lời nhưng rồi không hiểu sao anh lại buột miệng thì thào:
- Việc này cơ quan yêu cầu phải bí mật, vì vậy chỉ mình chú biết thôi đấy. Anh được biên chế vào đội trinh sát để truy tìm những kẻ có âm mưu chống đối trong tôn giáo.
Sau này khi Phong mất rồi. Mỗi khi nghĩ đến chuyện này anh Lâm luôn luôn tự nhủ "không biết việc tiết lộ của mình như vậy, chú em họ mình có nói với ai không. Thôi thế cũng là mày. Nó mất ngộ nó vui miệng nói, rồi ai đó đồn thổi đến cơ quan mình cũng có thể chối được. Ma chết mất miệng. Nhưng dù sao những chuyện không thể vui mồm được. Kể cả bố mẹ anh em. Người trong lực lượng là phải thế".

Chương 6

Mấy ngày liền sau đám tang anh Phong, Long gần như ở diết tại nhà của Vân. Mọi xử xự của anh khiến những người không phải họ hàng thân thuộc đều nghĩ Long là người anh trong nhà. Những người biết anh thì đều tấm tắc khen anh là người bạn tốt. Con người như thế thì quả là hiếm ở thời buổi này. Mấy lần anh định thắp mấy nén hương lên cho căn nhà đỡ lạnh lẽo, nhưng nhìn lên mặt tủ dài kê sát vào tường chỉ thấy tượng chúa Giê su bị đóng đinh câu rút ngẹo đầu sang một bên trên cây thánh giá. Cả chúa và cây thánh giá đã ngả từ mầu trắng nguyên thuỷ sang mầu sữa đặc loang lổ bởi những chấm cứt ruồi. Hai ngọn nến run rẩy chầm chậm cháy. Long chợt nhớ ra điều anh đã từng tranh luận gay gắt với Phong, mặc dù lúc ấy Phong gần như không nói gì nhưng vẫn cương quyết giữ nguyên lý của người theo đạo. Đã là con dân của nước thiên đàng mang linh hồn cao cả đi theo chúa Ba ngôi thì nơi linh thiêng nhất trong nhà và trong lòng mình không có ai, không có điều gì mà chỉ có có đức chúa lời và niềm tin cao cả nhất vào phép mầu của Đức chúa con. Vậy thì tổ quốc mình, tổ tiên, dòng họ và cha mẹ nhưng người có công sinh thành ra mình thì là gì? Chả nhẽ chỉ là sự dửng dưng của những tình cảm gượng ép, nghĩa vụ như với mọi người khác trên cõi đời này. Những người máu mủ ruột già cũng chả hơn gì nhưng người dưng nước lã bất chợt đi ngang cuộc đời mình. Thật là thứ giáo lý kì quặc của giống người từ xứ sở xa xôi nào đấy tràn vào nước mình. Thứ đạo của loại người hoàn toàn chẳng có điều gì kể cả hình thức bề ngoài giống với người Việt ta. Những kẻ mắt xanh, mũi lõ. Khác hẳn những điều mà đạo phật với những ông Phật mặc dù ngồi trong những ngôi chùa vắng lặng nhưng dường như vẫn in lại mọi trạng thái tình cảm của mọi người bình thường nhất trên cõi đời này. Cả về sự vui, sự buồn, sự đau khổ. Mọi sắc thái đó hiển hiện trên cái bụng phệ, trong bàn tay ngoáy tai, trên khuôn mặt hiền hậu của Đức Phật bà. Còn thứ đạo kia… Từ khi lớn lên, nhận thức được cái hay cái dở trên đời Long chưa thấy giáo lý đó xẩy ra những điều kì diệu gì ngoài những qui định nghiệm khắc của cha cố, của nhà thờ. Xa lạ và có thể nói là vo bổ như vậy mà không hiểu sao dân xứ mình lại ngoan ngoãn nghe và làm theo đến thế. Phải chăng là do tác động của những buổi lễ trong các thánh đường của các nhà thờ có vòm mái cao vòi vọi mà ở trên đó lung linh những chùm nến. Hốc tường đắp đầy những bức tượng mô tả sự đau đớn của chúa Giê Su. Mặt tường nhan nhản những bức ảnh, bức tranh nói về sự chịu đựng của chúa Giê su. Có lần khi nghe Long hỏi về những bức tranh, tượng đó thì Vân thành kính thủ thỉ, giải thích cặn kẽ rằng chúa Giê su là vị thánh duy nhất trên thế giới này tự nguyện cam chịu mọi hình phạt đau đớn nhất dành cho nhân loại thậm chí cả sự chết chóc để cho mọi người được sống trong bằng an và hạnh phúc. Phải chăng vì những bức tranh, tượng đó hay cả vì những lời giáo lý được người đàn ông ăn mặc như một đạo sĩ đứng trên bục nhà thờ oang oang giảng bằng một giọng trầm hùng khiến hàng trăm con chiên đủ mọi lứa tuổi ngồi lặng lẽ nghe như nuốt từng câu như thấm từng chữ qua từng lỗ chân lông. Long lắc đầu liếc nhìn bức ảnh của Phong. Đôi mắt của chàng thanh niên đoản mệnh buồn buồn như được phủ một màn sương vô hình nào đấy. Vân đổ bệnh nằm bẹp trên gác. Dường như cô quên tất cả mọi chuyện đang xẩy ra trong khi đó từ khi anh cả mất tự nhiên Vũ như già dặn hẳn lên. Cậu trầm mặc và ít nói hẳn, thỉnh thoảng có việc gì đó lại đến thì thào với Long với sự tin cậy của đứa em và người anh cả trong gia đình. Có lần Vũ đã nói gần như không dấu diếm "có gì anh cứ bảo em. Anh là bạn của anh Phong, em cũng coi anh như anh ruột em". Mọi chuyện trong nhà chầm chậm trôi đi bình thản trong tiếng chuông nhà thờ lớn mỗi chiều lại thong thả ngân lên. Cho đến buổi lưng lửng của ngày thứ năm sau khi Phong mất thì cửa nhà bỗng xịch mở. Hai người cán bộ trong tổ cải tạo tên Tô và Liễn dẫn theo một tốp chừng gần chục người mang theo thừng và đòn càn bước vào.
- Chào cả nhà. Ông Liễn thản nhiên nghếch mắt nhìn những ngọn nến trên bàn thờ chợt ngả nghiêng vì làm gió vừa tràn vào theo tốp người.
- Các ông đến có việc gì? Trên má Vũ nổi lên một cục thịt nhỏ động đậy
- À. Đây là chúng tôi thực hiện thủ tục để đưa máy móc thiết bị của những xưởng đã thực hiện công tư hợp doanh về tập trung tại công xưởng của nhà máy do chính phủ quản lý.
Như để phụ hoạn với đồng đội, ông Tô rút cuốn sổ bìa vàng từ trong chiếc xà cột da màu nâu đeo bên hông ra. Ông này đưa ngón tay trỏ lên nhấm nước bọt vào môi, xoàn xoạt dở từng tờ rồi dõng dạc đọc:
- Qua điều tra chúng tôi xác định. Xưởng Tân dân tức xưởng của ông chủ Nguyễn Văn Phong có hai máy in nhãn hiệu telephongken. Hai quạt cây công nghiệp. Một máy chữ để bàn, hai két bạc, một điện thoại quay tay. Ngoài máy móc, thiết bị ra còn ba cuộn giấy to và bốn lô mực.
Đọc đến đấy ông Tô ngừng một lúc như để lấy đà rồi ông hô to:
Các đồng chí.
Lập tức tốp người đi theo nhất loạt hưởng ứng:
Có chúng tôi.
- Các đồng chí tiến hành lồng giây vào máy móc để lần lượt đưa những thứ tôi vừa liệt kê về xưởng Hợp Tiến tập trung để cuối tuần đồng chí bí thư thành uỷ cùng đồng chí chủ tịch uỷ ban hành chính thành phố đến cắt băng khánh thành tuyên bố xưởng công tư hợp doanh Hợp Tiến đi vào sản xuất.
Dõng dạc tuyên bố xong mặt ông ta dãn ra, đôi mắt lồi nhìn quanh căn phòng rồi lại bảo:
- Xưởng Tân Lạc này đáng ra có năm người thợ mà bây giờ gọi theo nghi thức của chế độ ta là công nhân thì một người đã chết còn lại bốn người thì ngay sau khi được tuyên truyền đã tự nguyện rời bỏ nhà chủ. Nếu bốn người đó có nguyện vọng được làm việc trở lại thì ngay ngày mai phải đến xưởng để làm thủ tục đăng kí danh sách, nhận công việc được phân công. Chủ xưởng Tân dân cũng vậy. Bình đẳng như mọi công nhân khác, cũng cần đến để đề đạt nguyện vọng làm việc và tuỳ sự phân bổ của tập thể ban giám đốc và nhất là của thường vụ Đảng uỷ lãnh đạo nhà máy.
- Các ông nên nhớ những thứ mà các ông bảo sẽ mang đến đặt ở nơi nào đó đều là tiền của gia đình tôi làm ăn vất vả mới có. Mặt Vũ đỏ gay, giọng run run Rõ ràng cậu đang cố nén cơn giận sắp bùng phát.
- Rõ ràng cậu chưa được truyền đạt đầy đủ tinh thần của chính sách. Ông Tô nhướn đôi mắt hấp hay nhìn Vũ. Đoạn ông vung bàn tay có những ngón tay dùi đục lên để phụ hoạ cho những lời nói của mình. Muốn nói gì thì nói, những tư liệu sản xuất của các chủ tư bản đều là kết quả của sự bóc lột giai cấp công nhân mà có. Đáng ra phải tịch thu triệt để nhưng với chính sách nhân đạo của Đảng và chính phủ ta nên đã qui những thứ bất động sản đó thành cổ phần của các chủ tư nhân góp vào công xưởng, nhà máy mới mà công nhân là chủ. Cậu đã hiểu chưa?
- Ông nói thế nào thì ra thế. Còn về phía tôi, từ khi tôi sinh ra đến nay gần hai mươi năm tôi chỉ biết những thứ này là do ba, me tôi mua sắm bằng tiền làm ra từ mồ hôi, công sức lao động của ông bà tôi, rồi ba me tôi. Thế mà bây giờ các ông cậy quyền, cậy thế đến cướp trắng.
Bà Hai Tuy từ nãy đến giờ vẫn đang lặng lẽ và cam chịu nhìn tốp người xa lạ đang rậm rịch lồng dây vào chiếc máy quen thuộc gắn bó với bà từ khi bà con là con gái của ông địa hào làng bánh cuốn Thanh trì, chân ướt chân ráo về nhà chồng thấy con trai út nổi cơn giận dữ, bà từ từ đi ra. Giơ bàn tay có những ngón tay dài thon thả kế thừa của người cha có thuật vê đàn đáy từng làm mê hồn không ít đàn bà, con gái trong vùng chạm khẽ vào vai con bảo:
- Con ạ. Đấy là việc của nhà nước. Cứ để các ông ấy làm. Anh con trước khi mất đã dặn.. Nói đến đây, bà Hai ngừng lại, nước mắt rơm rớm. Bà rút mùi xoa ra chấm chấm khoé mắt, cố nén tiếng sụt sịt nói tiếp. Con tôi còn nhỏ dại mong các ông đừng chấp.
- Bà xử sự như vậy là đúng. Bà cũng nên hiểu chính sách nhân đạo của Đảng và chính phủ đối với những người thuộc giai cấp tư sản bóc lột như gia đình bà thế này là rất chu đáo và cực kì mềm mỏng. Bà cũng nên học nhà tư sản trên phố Hàng Quạt khi chính phủ ta về là tự nguyện hiến hết máy móc nhà xưởng cho chính phủ.
- Họ làm kiểu gì là quyền của họ, còn nhà tôi... Vũ vung tay định nói tiếp thì me cậu đã lấy bàn tay vỗ vỗ lên vai cậu:
Thôi, thôi con ạ. Me xin con, xin con.
Vũ bực tức gạt tay me ra, giọng tràn đầy sự uất ức:
- Mà các ông cũng thừa biết, họ nhanh chóng hiến để họ vào nam hoặc ra nước ngoài vì gia đình ấy là người của làng Tây. Còn gia đình tôi thì…
- Thôi chú Vũ. Long đột ngột bước vào. Rõ ràng sự hiện diện của anh khiến sự căng thẳng có bớt đi. Nói chung thì chính phủ ta không để ai không có công ăn việc làm, không ai bị đói…
- Đúng. Đúng. Nói như anh là rất hiểu chính sách. Nhà nước này là của giai cấp công nhân, do giai cấp công nhân làm chủ và lãnh đạo. Ông Tô cố vươn thân người ngắn ngủn ra như để so với chiều cao của Long. Nhưng ông là…
Tôi cũng chỉ là khách của gia đình.
- Thế thì tốt quá. Đoàn chúng tôi đang tính gọi thêm người ngoài phố vào để làm chứng. Mọi sự đều phải công khai và công bằng.
Vũ trề môi, ngoảnh mặt đi hướng khác. Bà Hai Tuy thấy vậy vừa khẽ đẩy vào người con vừa khẽ nói câu gì đấy. Vũ vùng vằng rồi mở cửa đi ra ngoài đường. Sau này khi đã chai sạn và khôn ngoan trước cuộc đời mỗi khi nghĩ đến chuyện này Vũ không khỏi ngạc nhiên vì sự phản ứng quyết liệt và liều lĩnh của anh. Còn hôm ấy mãi cho đến gần xẩm tối sau khi cậu đã cùng nhóm bạn cùng lứa học trên trường Bưởi rạt vào nhà hàng bánh tôm Hồ tây cố ăn uống no say để quên đi mọi sự bực bội Vũ mới về nhà. Cả nhà đang ăn cơm. Vũ có cảm giác lạ khi thấy nhà mình trống trải một cách lạ thường khi dàn máy in và những chồng giấy mọi khi được xếp bừa bộn cạnh chiếc ghế bành bằng đá. Điều lạ thứ hai là khi thấy anh Long như thành viên cố định trong gia đình khi anh có vẻ trầm tĩnh ngồi vào ngay chiếc ghế mà ngày xưa anh trai Vũ còn sống thường ngồi. Trong đầu lâng lâng no say khiến sự suy nghĩ của Vũ như nhậy hơn khi cậu chợt nhớ đó là chiếc ghế cố định mà khi sống anh Phong vào bữa ăn luôn luôn ngồi vào. Không hiểu đó là thói quen hay anh Phong tự cho mình quyền ngồi vào - quyền của người con cả trong gia đình. Còn bây giờ nhìn anh Phong bình thản với chai Quentaurau cùng ly rượu pha đặt trước mặt anh khiến người ta dễ nghĩ đến sự thế chân ở vị trí đó của người bạn thân nhất của người con trai cả trong gia đình. Mọi người gần như nhất loạt ngẩng lên khi thấy Vũ mở cửa bước vào nhà. Sau cái nhìn rất nhanh cậu em trai, chị Vân đặt cái bát đã được vét một cách kĩ lưỡng xuống. Nghe tiếng bát chạm vào mâm, con sen Nhị như một cái máy ngẩng đầu lên định đón lấy cái bát thì Vũ thấy chị Vân lắc đầu. Trong khi me đang cố nài cô con gái ăn thêm lưng cơm nữa nhưng chị Vân lắc đầu lý nhí nói khẽ câu gì thì Vũ nhận ra khuôn mặt của sen Nhị ướt đầm, đôi mắt ủ dột của chị ta mọng lên. Vốn quen mọi sự chiều chuộng của me cậu đối với các con nên Vũ không để ý gì đến chị Vân ngay cả khi chị đứng lên đi ra sân. Anh Long nhìn thấy Vũ về, anh à to một tiếng sau đó định nhổm lên với tay lấy thêm chiếc ly uống rượu trong tủ chè thì vừa lúc Vũ ngồi xuống chiếc ghế chị gái lại đứng phắt lên tay xua xua:
- Con đã ăn cơm rồi. Me và các anh các chị cứ tiếp tục đi nhưng kìa chị Nhị…
Hình như sen Nhị chỉ đợi câu nói đó của cậu chủ thì oà ra khó tức tưởi. Cô bật dậy cúi đầu chạy vội ra sân.
- Sao thế me? ở nhà sen Nhị lại làm chuyện gì mà…
- Chú cứ yên tâm. Chẳng có gì đâu. Anh Long định giải thích nhưng anh chợt nhớ ra điều gì đó nên anh dừng lại. Bà Hai Tuy thấy vậy nói ngay:
- Anh Long nói đúng đấy. Chả có chuyện gì cả. Chỉ có điều ngày mai thì me sẽ tính toán để trả tiền công cho sen Nhị, để sen Nhị về nhà...
- Sao lại thế? Nhà mình chả nhẽ không cần chị ấy nữa sao.
- Bây giờ chị Vân con rồi cả me cũng đang mạnh chân khoẻ tay, mới lại cũng dỗi thì mọi việc thổi nấu, đi chợ hay giặt rũ gì đấy cố thì vẫn làm được. Mới lại nhà mình bây giờ cũng không còn người làm thuê. à à me nhớ rồi. Quên, quên. Bây giờ gọi công nhân nữa. Họ ra hết ngoài công xưởng ngoài kia rồi. Vả lại bây giờ cũng chẳng ai cho thuê con sen, người ở nữa. Me thấy các ông cán bộ bảo thế. Thôi cứ là phải nghe họ thôi, con ạ.
- Nó là thế này. Sáng nay đấy, lúc cậu tức giận bỏ đi thì mấy ông trong đoàn cải tạo nói rằng bất kỳ hình thức thuê công nhân hay kể cả người làm trong nhà như kiểu con sen, con ở thì cũng coi như là hình thức bóc lột nên bác đã bảo với họ là sẽ chấp hành mọi yêu cầu của chính quyền mới sẽ không dám thuê người nữa. Long chậm rãi giải thích
Cán bộ người ta nói thì mình cứ phải chấp hành đã con ạ.
Vũ ngây người nghe hai người nói. Cậu cũng không ngờ từ khi hoà bình về mới hơn hai năm vậy mà cuộc sống diễn ra bao nhiêu thay đổi. Với cách nhìn nhận của chàng trai đang ra giàng, Vũ cảm thấy Hà nội của cậu đang có sự biến đổi khác hẳn mọi sự biến đổi trước đây. Người ta tràn ra đường, ra phố nhiều hơn để tham gia vào hoạt động cộng đồng nhưng người ta cũng ngụy trang và dấu diếm hơn mọi thứ thuộc về cá nhân mình, từ của cải đến những lời nói thật. Nửa thế kỉ sau khi đã lên ông ngoại và trong nhà đã trở lại sự chật chội, bừa bãi của chiếc máy in, của những chồng giấy, những ấn phẩm. Gia đình ông, gia đình con gái lại xuất hiện những người đàn bà giúp việc và những chàng trai, những đàn ông làm thuê thì ông nhận ra một điều giống như một chân lý. Hoá ra cuộc đời rút đi rút lại chỉ là một vòng tròn luôn luôn lặp lại mọi việc của quá khứ. Chỉ có điều những việc đó trở lại sau khi phải kinh qua sự vật lộn ghê gớm cùng những mất mát khôn lường. Còn bây giờ khi đã có hơi men Vũ rất muốn nói điều gì nhưng đó là khi anh đối diện với những người bạn đồng lứa. Còn bây giờ hiển hiện trước mặt cậu chỉ có me anh, bạn anh trai và nhất là khuôn mặt ướt sũng của sen Nhị nên cậu cố giữ vẻ im lặng. Sau câu chào khẽ Vũ đi nhanh lên phòng mình. Cậu cũng không để ý ngay sau đó người bạn rất thân của anh mình cũng nói với me cậu là lên phòng để chỉ dẫn chị Vân uống thuốc. Bà Hai Tuy nén tiếng thở dài, rồi chậm rãi nhai rồi cố nốt miếng cơm nhạt thếch trong miệng.

Chương 7

Khi trẻ trung, căng tràn nhựa sống. Bắp tay bắp chân còn săn chắc thì không mấy ai để ý nhìn lại những gì mình đã trải qua trên chặng đường viễn chinh của đời người đặng rút ra những điều cần rút trong cuộc đời. Nhưng khi người ta đã sống quá lâu trên mặt đất. Sự sống lâu này hiển hiện ra từ sự phai mầu của râu, tóc. Sự tong teo của cơ, bắp thì con người ưa sự nếm náp, soi xét đánh giá nhìn nhận lại cuộc đời với sự gặm nhắm để hỉ hả hoặc luyến tiếc Mỗi người tuỳ theo những số phận, những nỗi thăng trầm và cả những niềm vui, điều may mắn có được trong đời mà lôi ra được những điều khác biệt Nhưng cho dù nhìn nhận thế nào thì tựu trung lại đa phần trong số thích đúc rút, nhìn lại, tổng kết đều phải công nhận. Dù từ góc độ nào đó của những số phận đa dạng, diễn ra nhiều hướng, nhiều kiểu khác nhau thì cuộc đời đều được rành rành là một vòng tròn định mệnh khép kín mà ông tạo hoá cố tình lập lại chỉ có điều ở mức độ cao hơn phức tạp và đa chiều hơn…
Buổi chập tối hôm đó sau khi Long xin phép lên phòng Vân để hướng dẫn con gái bà xử dụng thuốc theo đơn của đốc tờ, bà Hai Tuy vẫn ngồi yên bên mâm cơm lặng lẽ cố nuốt miếng cơm nhạt thềo trong miệng nhưng bụng dạ bà nóng ran lên. Đầu óc bà lộn xộn đủ mọi ý nghĩ nhưng tất cả chỉ quanh quẩn về chuyện của hai đứa con. Thôi thì Phong, đứa con cả trong nhà không biết coi là có phước hay không đã được Chúa sớm đưa nó lên nước thiên đàng thì tuy làm cho bà đau xót và nuối tiếc khôn nguôi, nhưng nó cũng đành theo phận nó. Niềm an ủi lớn lao, thầm lặng đang lớn dần trong bà có kèm theo đôi điều gợn lên trong bà là. Cũng như những người chết trẻ khác, tội lỗi trần gian chưa nhiều, sự trong sáng vẫn là cốt lõi chính trong hồn nên chắc chắn Phong sẽ trở thành thiên thần với đôi cách mỏng mảnh mà tràn đầy sức lực. Sáng sáng, chiều chiều nó sẽ cùng với các thiên thần, thiên sứ khác bay quanh Đức chúa lời để thực hiện những lời phán bảo của Chúa đi reo rắc đức tin cho hàng triệu triệu con chiên ngoan ngoãn đang ngửa mặt lên trời đợi chờ chúa ban phước lành. Thôi thì số nó như vậy thì coi như là yên phận. Còn hai chị em nó. Thằng Vũ, đứa con trai thứ hai cũng là đứa út trong nhà. Thôi thì giầu con út, khó con út. Cha ông đời đời, kiếp kiếp dậy thế rồi. Chỉ hiềm một nỗi. Thằng bé lại không có được cái tính điềm đạm chịu đựng giống của anh, tức là kế thừa của ba nó. Cũng may tuổi nó mới hơn mười bẩy, cái tuổi mà thiên hạ vẫn coi như còn thơ dại chưa khôn, chưa đủ chín chắn để có thể độc lập tự định đoạt được cuộc sống. Cứ như sự việc hôm nay, may là mấy ông cán bộ đoàn cải tạo không mấy để ý đến phản ứng và những lời nói của nó chứ không thì… Bà Hai thành kính ngước nhìn lên ảnh Chúa đang quằn mình đổ máu vì nỗi đau bị đóng đanh câu rút trên thánh giá. Ơn Chúa lòng lành vô hạn đã gánh chịu mọi khổ hạnh, vướng mắt cho trần thế chứ nếu không thì… Thôi mọi sự cần đến sự cứu rỗi của đấng Giê Su bao la đầy phép lạ, và một hai năm nữa thằng Vũ lớn lên nó sẽ chịu phép vi diệu của Đức Chúa mà khôn ra. Còn con Vân… Vừa nghĩ đến đứa con gái duy nhất, bà Hai rùng mình. Bây giờ tuy là con gái nhưng nó đã trở thành đứa con gái lớn trong nhà này. Thằng Vũ con dại, thì con Vân chị nó phải là đứa đứng mũi chịu xào ứng phó mọi chuyện trong nhà. Nhưng xem ra độ vài tháng này từ khi anh cả Phong phải vào nhà thương đến lúc này thì con Vân có nhiều điều kì quặc mà mỗi khi nghĩ lại hay chứng kiến thì người làm mẹ như bà khó mà an tâm. Đấy là chưa kể những thay đổi tuy nhỏ nhặt nhưng chưa bao giờ thoát khỏi cặp mắt của người mẹ luôn lo xa vì đứa con gái duy nhất. Đầu cặp lông mày hơi nhướn lên. Những phút ngồi đăm chiêu tư lự. Mùi thuốc là lạ ngọt ngọt, ngai ngái mỗi khi về làng bà thỉnh thoảng gặp. Như mùi ngải cứu hay mùi gừng của mấy bà ở quê mỗi khi chửa đẻ hay lâm bệnh gì đấy. Rồi cổ tay tuy có để tay áo dài trùm lên nhưng bà vẫn thấy nổi u lên… Con bé bị sao nhỉ Chịu. Bà lặng lẽ lắc đầu. Tuổi dậy thì của nó đã qua từ lâu rồi, giờ nó đã là một thiếu nữ xinh đẹp đang hồi hộp với những toan tính, băn khoăn bước vào đời. Liệu trong những toan tính và cả sự khờ dại của người thiếu nữ đó đã gặp những gì tạo ra những nguy cơ, sinh ra những đột biến ghê gớm nào đấy không… bà Hai lại ngước mắt nhìn lên. Cũng may trong lúc cả hai đứa con bà còn lúng túng chưa đủ thần thái và sự lịch duyệt trong đời để đối phó thì có anh Long bạn thân của Phong. Anh ta thực là tốt bụng và chu đáo. Thôi cũng là ơn nhờ Chúa cao cả run rủi đưa con người ấy đến giúp đỡ mẹ con bà trong lúc lúng túng này. Chỉ có điều khiến bà băn khoăn là sự quá gần gũi của anh ấy với con Vân. Nhìn bề ngoài thì thấy mọi sự đều có thể yên tâm được. Cái anh Long ấy đã có vợ có con hơn nữa cũng đã gần gựa với gia đình này hàng chục năm nay. Vì là bạn thân với Phong nên anh ấy xem nhà bà như người thân ruột thịt. Coi thằng Vũ, con Vân như những đứa em. Song nỗi cấn cá thỉnh thoảng loé trong đầu bà vì dù sao anh ấy cũng là đàn ông và con Vân là con gái. Biết thế nào được khi hai người gần gũi, liền kề nhau mà con Vân thì vốn cả nể. Mà cái giống đàn ông thì… Đã hơn sáu mươi tuổi đầu tuy từ khi lớn lên rồi lấy chồng, bà Hai không phải là người va chạm, giao du nhiều, chỉ quẩn quanh trong việc nhà cửa và biết độc một người đàn ông là ông hai Tuy. Thêm vào đó là ngày ngày giáp mặt với dăm ba người làm công, con sen hàng xóm. Nhưng những câu chuyện bà tình cờ nghe được và chứng kiến ở phố phường thì bà ngày càng nhận ra rằng. Trong cái chuyện gái trai, đàn ông, đàn bà có lẽ chỉ trừ chồng bà là không sàm xỡ, cả đời cúc cung, chung thuỷ với vợ, còn đã là anh con trai hay ông đàn ông nào nhìn thấy đàn bà, con gái cũng không tránh khỏi mắt tròn mắt dẹt. Nhưng chuyện này tuy bà không có cái thói ròm rỏ, để ý để tứ xét nét từng li từng tí nhưng nó cứ tự nhiên bầy ra trước mặt bà. Như cái đận, đâu như cách đây đến hơn mười năm dạo ba đứa con bà còn bé. Cái đận mà Hà nội ngày ấy cứ rối tinh rối mù hết chuyện người Pháp đến người Nhật, người Tầu rồi cả chính phủ của Cụ Hồ ào ào kéo vào Hà nội. Hôm ấy bà cùng con Sen đi chợ về. Bà nhớ rõ ràng hôm đó là ngày chủ nhật nên thợ in nghỉ hết, với lại dạo ấy Hà nội tao loạn nhiều, chốc chốc đầu phố cuối phố lại có súng nổ ì òm, người chạy ráo rác nên xưởng in nhà bà đứt việc, thợ tranh thủ bỏ về quê nhiều. Về đến nhà bà theo thói quen bà đi đằng cổng sau. Vừa bước chân vào đến ngách bà nghe rõ tiếng ông chồng bà nói chậm rãi nhưng có vẻ dứt khoát. Khi thấy con sen cũng tự nhiên đi chậm lại, bà vô tình đưa tay chạm vào vai nó. Con sen làm như hiểu ý bà cũng dừng lại. Trong nhà hình như đang có khách là đàn bà con gái thì phải, giọng người ấy sụt sịt kèm theo tiếng nấc và những lời đứt đoạn"anh… anh… dạo ấy em biết thế này thì… ". Ngay sau đó là giọng chồng bà "Bây giờ cô đã có chồng và tôi có vợ. Ai cũng có duyên phận của mình. Chúa đã xếp đặt an bài mọi chuyện, không thể thay đổi, làm điều trái đạo nghĩa được. Cô cho tôi biết chuyện nhà cô thế là được rồi. Bây giờ cô vui lòng nhận lấy chỗ tiền này và xin mời cô ra về". "Liền sau đó là tiếng người đàn bà năn nỉ"anh, anh. Em chỉ xin anh tình thương cho cõi lòng trống trải". Tiếng sụt sịt càng có vẻ to hơn. Nhưng ngay sau đó là tiếng quả bàng cửa ra vào cọt kẹt, cánh cửa trước nhà mở ra. Tiếng chồng bà "xin mời cô. Tôi cũng còn nhiều việc, xin cô về đi để đỡ phiền hà cho cả tôi lẫn cô". Nghe rõ tiếng dầy cao gót của người đàn bà xuống thềm nhẹ dần, rồi tiếng đóng cửa. Bà Hai giơ ngón tay lên miệng nhắc con sen coi như không biết chuyện gì rồi mới bước vào sân. Khi bà nhìn vào thì thấy chồng bà đang ngồi ngả người ra chiếc ghế xa lông đá, cặp kính dương lên, ông đang chăm chú đọc một bản in thử. Sau đó cả con sen, bà và ông Hai không hề nhắc gì câu chuyện đó, cả ba đều coi chuyện đó dường như chưa bao giờ xẩy ra. Còn ba đứa con. Bà sinh con nên bà hiểu rõ tính của con. Nhưng biết thế nào được. Bởi mọi sự đều có thể xẩy ra trên đời này. Nếu lúc nào đó hiển hiện chuyện ấy thì bà thật ân hận. Tính bà thì không thể diết dóng và càng không thể nói ra những lời gay gắt gây khó chịu cho người nghe. Việc này nhìn trước nhìn sau có lẽ phải nhờ đến sen Nhị. Nhưng con bé chỉ ngày một ngày hai là rời khỏi nhà bà để về quê. Đoàn cán bộ cải tạo đã bảo rồi. Chế độ này không chấp nhận mọi hình thức bóc lột. Bóc lột là cái gì?. Nào đâu bà có biết. Bà chỉ biết sống trên đời thì mỗi người đều có chức phận khác nhau. Tuy chẳng ai có thể nắm tay suốt ngày được, nhưng trong hàng nghìn, hàng vạn con người ắt phải có người sang, kẻ hèn. Có người giầu thì phải có người nghèo. Có phố phường thì phải có làng quê. Cái gì cũng vậy. Thế nên sen Nhị mới ra đây giữ phận con ở cho nhà bà. Làm những việc bếp núc, giặt rũ, hầu hạ. Vậy mà bây giờ thời thế thay đổi… Mà thôi, đấy là việc cực chẳng đã. Từ giờ trở đi mọi việc của con Sen sẽ đến bà rồi con Vân, hai mẹ con bà phải cáng đáng hết. Khi nào con Vân đi lấy chồng thì Chúa ban phước cho nhà này để thằng Vũ có vợ, bà có con dâu. Nhưng đã là con dâu thì trăm nhà chỉ có hai, ba nhà có phúc ấm tổ tông, ơn nhờ chúa cao cả mới kén chọn được dâu hiền chứ còn đã là người thiên hạ về nhà mình thì do khác máu tanh lòng nên nếu được đứa con dâu là người tốt, sinh ra từ nhà được bảo ban chu đáo thì cho dù không bằng lòng mẹ chồng nó cũng chỉ ngấm ngầm an phận còn đứa kém dậy dỗ thì thôi tan cửa nát nhà. Đấy như đứa con dâu con nhà ông Viễn làm kí ga cách mấy số nhà bà ở khu phố này, trông mặt mũi thì có đến nỗi nào vậy mà cứ đều đặn vài ba ngày mẹ chồng nàng dâu lại ầm ĩ, táo tác hàng phố lên đấy hay sao. Giả thử nhà này cũng có người con dâu tợn như thế thì bà chịu sao nổi. Nhưng mà thôi đấy là việc mai sau. Thằng Vũ mới hơn mười bẩy tuổi. Tính tuổi mụ là mười tám. Tuổi ấy đúng là tuổi đang lo chơi hơn lo làm. Nó còn nhiều dại dột, cáng đáng làm sao được chức phận làm chồng, làm bố, làm chủ gia đình. Bà Hai dù muốn nói thế nào bà cũng đã quen dần sự goá chồng, nhưng còn việc Phong người con cả mới mất thì quả là làm bà thất thần, suy xụp nhiều. Ngay cho đến bây giờ hơn một tháng qua đi bà chưa thể quen việc nhà bà lại thiếu hẳn người đứa con ấy. Ngày ngày đi chợ về hay ngồi vào bàn ăn là bà cứ hình dung anh Phong nó dường như vừa đi đâu, và chỉ một lúc nữa thôi. Cánh cửa xịch mở và thằng bé lại ló ra sau cánh cửa gỗ sơn xanh đã lâu nay đã bạc mầu và long lở đi nhiều. Bây giờ lại thêm sự nghĩ ngợi về con Vân. Thôi thì bàn tay người trần mắt thịt làm sao che khuất được mặt trời. Trăm điều cứ phải là trông vào phép mầu nhiệm của bề trên. Ơn nhờ vào Chúa lòng lành vô hạn.
- Thưa bà… Sen Nhị hai tay chắp trước ngực, đầu cúi gần như gục trước ngực, ấp úng.
- Có chuyện gì thế? Bà Hai thoáng một chút giật mình ngửng lên nhìn đứa ở gái
- Bà ăn xong chưa. Để con dọn dẹp.
- Được rồi đấy. Cứ làm đi.
Nói xong bà Hai ngạc nhiên thấy sen Nhị vẫn đứng yên một chỗ như chờ đợi.
- Còn gì nữa thế. Dọn dẹp rồi quét qua nhà cửa nhanh lên. Sắp đến giờ đổ rác rồi đấy. Làm xong thì nghỉ sớm đi, để mai kia bà tính toán công xá thừa thiếu thế nào để mày có thể về quê được
Con biết rồi, nhưng… Sen Nhị ngập ngừng
- Có gì cứ nói ra. Thật bà cũng không muốn cái sự nó xẩy ra như thế, âu cũng là sự không đành. Mày thấy đấy ở phố này có con sen nào được ở lại đâu.
- Con biết thế ạ. Nhưng thưa bà. Cô Vân con ăn cơm xong từ nẫy đến giờ kêu đau đầu. Cậu Long pha thuốc nhưng cô con không chịu uống. Cô Vân cứ úp mặt xuống gối. Con nghĩ là bà nên lên xem, chứ phận con thì…
Thế hả? Thôi được rồi.
Nói xong bà chậm rãi chiêu ngụm nước rồi lẳng lặng vong ra sân. Bà rút chiếc khăn lau nhẹ lên mặt rỗi khẽ khàng bước lên cầu thang. Bà cố đi nhẹ nhàng. Chẳng phải bà có ý mà tính bà từ xưa vẫn vậy. Bà không muốn làm phiền người khác. Lên đến bậc thang cuối cùng bà chợt dừng lại khi nghe tiếng con Vân đang sụt sịt. Con bé lạ thế. Đang tuổi ăn tuổi ngủ ốm đau một chút mà cũng khóc. Mà cái không được nữa là khóc với người đàn ông thiên hạ, cho dù người ấy là bạn thân với anh trai mình, quen biết đến thân thiện với gia đình. Làm thân con gái con đứa việc đầu tiên để sống trên đời là phải ý tứ, cẩn trọng. Vừa thầm trách con bà xong bà lại thấy ân hận. Có thể con bé đang nhớ anh cả nó, và cậu Long kia vô tình lại nhắc đến một kỉ niệm nào đó. Thành ra con Vân… Nghĩ vậy nên bà bước lên. Nhưng khi vừa lên đến sảnh dẫn vào phòng gác hai thì bà Hai bất chợt rùng mình. Bà quay ngoắt lại khi thấy mái tóc xổ tung của con gái bà xoã đen mượt bên vai anh Long. Một tay anh này thì đang ôm chặt lấy lưng con Vân, tay kia thì vỗ khẽ khẽ vào lườn nó như kiểu người ta ru em.

Chương 8

Bà Hai lảo đảo gần như dò dẫm từng bước đi xuống chỗ chiếu nghỉ Nơi được khuôn lại bởi hai mặt tường dành ra khoảng sàn chưa đầy hai mét vuông. Hai mặt tường chỗ ấy không hiểu vì lý do gì mà mấy lần thợ về quét vôi sang sửa lại toàn bộ nhà cửa vẫn bị bỏ quên. Mà hầu như không ai trong nhà ông bà Hai phát hiện ra. Trên khoảng sàn nhỏ bé đó lác đác vài sợi rơm vụn hình như của mấy cặp chim sẻ cứ đợi mùa hè sang là càm về làm tổ, đẻ con ở trên hốc mái. Bức tường hai mặt kề liền thành một góc vuông loang lổ một màu vôi vàng nhạt vừa ố những vệt nước mưa rỉ xuống cùng những hình vẽ nguệch ngoạc về chàng Tác Giăng kiêu hùng ở chốn rừng xanh bước ra từ những thước phim thùng mà thằng Vũ xem được không biết từ bao giờ. Tự nhiên bà Hai thấy đầu bà nặng chĩu, choáng váng. Mặt mũi xây xẩm khiến bà có cảm giác chỉ một chút nữa thôi bà sẽ không đứng vững được. Bà bịt chặt miệng để khỏi thốt ra tiếng kêu nào. Tính bà vốn vậy. Mọi phản ứng trước những sự việc cho dù bất ngờ nhất trên đời mà bà chứng kiến được sau hơn sáu mươi năm sống trên mặt đất này chưa bao giờ bà bộc lộ để người ngoài thấy được. Bà cố dấu nhẹm vui, buồn, lo lắng vào suy nghĩ của mình với vẻ ngoài bình thản, gần như một sự vô cảm. Bà lảo đảo chống hai tay lên tường cố tĩnh tâm lại. Tay bà mải miết làm dấu. Miệng bà khẽ khẽ gọi tên Đức Chúa lời và Đức mẹ Maria. Hơn bao giờ hết bà mong phép lạ của hai vị Đức Chúa hiển hiện với quyền lực vô biên của ngài để xoá sạch những cảnh bà vừa nhìn thấy hoặc ít ra xoá hết đi đừng lưu lại chút nào trong trí óc bà những cảnh tượng bà cho rằng nó là những cảnh cực kì kì quặc, ngang trái, không hợp với luân thường, đạo lý. Điều khủng khiếp, đáng sợ và hãi hùng thay là những cảnh đó lại có mặt đứa con gái yêu duy nhất của bà. Sự việc đó cho dù to tát, và kinh khủng nhưng nó sẽ được khoả lấp và dần dần đi vào quên lãng với sự nén chịu của người đàn bà nhẫn nhục trong bà, và như vậy là nó sẽ chẳng có gì to tát nếu chỉ có mình bà tình cờ chứng kiến. Phải rồi chỉ riêng bà nhìn thấy sự ngang trái hiển hiện ở người con gái còn trong trắng, chưa chồng của bà ngả đầu vào vai người đàn ông có vợ. Tay của họ lại ôm ghì lấy nhau.. Ôm ghì. Quả thật hành động thật ngang trái bởi có lẽ chỉ có thể xẩy ra ở những cặp vợ chồng yêu thương nhau mặn mà. Bà sẽ gắng gượng nuốt hết sự ngang trái phi lẽ đời đó vào lòng dạ bà để lúc nào đó bà chỉ có thể khẽ khàng nói với con gái bà. Lý giải nó cho tất cả mọi sự vô lý vô luân mà nó gây ra với anh chàng kia. Ôi chỉ mình bà biết thì mọi sự sẽ lặng lẽ trôi qua trong sự dằn vặt khổ não của chính bà thôi nhưng con gái bà, cái Vân ấy vẫn có thể che mắt được thiên hạ để kiếm được tấm chồng để nương tựa nhau suốt cuộc đời. Làm thân đàn bà, con gái là thế. Thủa xuân thì còn sắc, còn hương, còn giá cao mình vàng thì thoả sức mà cõng cãnh nhưng thời gian qua đi sắc tàn hương nhạt và khi những nếp nhăn đã hằn trên khuôn mặt thì làm sao mà có thể ngông ngạo, bắt chấp mọi sự như hồi còn trẻ trung. Thế nên phía trước là cuộc đời dằng dặc đầy những lồi lõm và chướng ngại vật thì muốn gì cũng phải có một tấm chồng để tựa vào đó vượt qua mọi nỗi khổ hạnh, vất vả trên trần thế này. Nhưng thật đáng tiếc trong lúc bà dường như sắp gục ngã bởi sự bất ngờ đến nỗi bà phải chống hai tay vào tường, cúi đường xuống thì sen Nhị trông thấy. Nó thực sự hốt hoảng chạy ào lên. Đúng là sức con gái đương thì có khác. Bà Hai nghe tiếng chân bước gấp gáp, bà chưa kịp ngoảnh lại nhận ra ai để cản người ấy lại thì sen Nhị đã bước đến bậc thang trên cùng. Sự việc diễn biến quá nhanh khiến bà Hai lập tức bừng tỉnh. Bà nhận ra sự lỡ dở khủng khiếp khi con sen chứng kiến cảnh con gái bà chưa chồng, đứa con gái bà luôn kì vọng và giữ gìn như vàng bạc, kim cương lại lâm vào hoàn cảnh trớ trêu đó. Đứa con gái mà bà luôn luôn tin tưởng ở sự ngoan ngoãn và hiền thục của nó lại đang ôm người đàn ông có vợ. Hành động dồ dại đó quả là khủng khiếp vì đấy chính là hành động thiếu đạo đức, không chính đáng, hành vi tranh vợ cướp chồng mà những lời dậy của Đức Chúa trời luôn luôn ngăn cấm và trừng phạt nghiêm khắc. Nó chính là điều răn thứ ba mà đã là con người thì phải nghiêm nhặt thực hiện. Nhưng không kịp nữa rồi. Bà Hai chưa kịp đứng thẳng người lên, giơ hai tay để cản sen Nhị lại thì con bé đã đứng sững như trời trồng nơi khoảng trống chỗ bước ra ban công. Đôi mắt nó mở to, không chớp cùng với mồm há hốc nhìn chăm chắm vào trong phòng. Thấy vậy bà Hai càng luống cuống. Cả hai tay bà vẫy cuống quít. Mồm bà lắp bắp như cố ghìm những lời thảng thốt chực thốt ra khỏi cửa miệng. Thấy bà chủ như vậy con Sen lại cập rập chạy lại gần bà. Đôi môi mỏng dính của nó lập bập:
Bà làm sao. Làm sao ạ? Cô Vân, cô Vân.
- Sen Nhị. Bà Hai cố gạt bỏ mọi sự lấn bấn lấy lại bình tĩnh. Tay bà vẫn giơ lên vẫy vẫy liên hồi như một cái máy. Sen Nhị bước vội xuống giọng nó vô tình cũng giống như bà chủ thì thào.
Bà gọi con?
Ừ. Nghe bà dậy… đây.
Ngay bà cũng ngạc nhiên khi thấy giọng mình lắp bắp đến lạ
Vâng con đang nghe. Bà cứ nói.
Mọi sự con vừa nhìn thấy không được hở ra cho ai biết. Nhớ chưa?
Dạ con hiểu rồi ạ.
- Bây giờ cứ xuống nhà làm mọi việc đi. Hình như còn một cái tủ chưa lau thì phải
Nói xong bà Hai cố làm ra vẻ bình thường, thản nhiên bước xuống bậc thang. Nhưng bất chợt bà nhìn thấy cái mỉm cười cùng đôi mắt của sen Nhị. Có lẽ suốt những năm tháng còn lại của cuộc đời bà sẽ không bao giờ quên được cái mỉm cười cùng ánh mắt ấy. Nhưng cuộc đời bao giờ cũng vậy. Mỗi khi có sự việc bất thường nào đó xẩy ra khi người ta càng cố giữ sự bình thường thì nó lại càng lộ ra vẻ không bình thường. Sự không bình thường đó lại là nguồn gốc để tạo ra sự bất ngờ ít ai trong cuộc lường trước được. Việc ở nhà bà Hai Tuy cũng vậy. Nhưng đó là việc sau này, chỉ biết cả tối, rồi đến đêm hôm đó bà Hai không tài nào chợp mắt được. Hình ảnh con gái bà gần như hoà làm một với anh chàng Long đã có vợ có con. Người khách quen thuộc của nhà bà, người bạn thân thiết đã từng hoạn nạn vui buồn có nhau của người con trai cả của bà vừa mất. Hai đứa ôm cứng lấy nhau như hành động yêu thương kín đáo của cặp vợ chồng cứ chập chờn trước mắt bà. Đó là là điều không thể được. Điều mà luân lý thông thường cùng những luật lệ đơn giản nhất của cuộc sống không cho phép. Huống hồ đối chiếu với những lời răn dậy của Đức Chúa lời. Sống trên dương gian này. Số phận mỗi người. Đức Chúa đã sắp xếp, an bài rồi. Vợ là máu thịt của chồng, chồng là lái tim của vợ. Hai thân xác, hai linh hồn ấy khi đã được an bài thì phải ở bên nhau. Không ai có thể chia lìa, ngăn cản hay cướp đoạt được. Đạo cao cả đã dậy thế. Có thể cậu kia, cái anh chàng Long ấy vì không phải là người theo đạo nên cậu ấy xử sự thế nào là do giáo dục, do tính tình của cậu ấy nhưng còn con Vân… Con Vân lại là con chiên ngoan đạo. Từ khi biết đọc kinh, bổn có bao giờ nó bỏ sót một buổi kinh chiều nào đâu. Vậy thì nó làm sao quên được những lời răn dậy đó. Vậy mà bây giờ… Sau vụ việc có thể coi là điếm nhục đó trong bà dễ nẩy ra cảm giác xấu hổ nhất là mỗi khi giáp mặt Sen Nhị. Vẻ mặt cô ta vẫn bình thản như mọi ngày nhưng trong suy nghĩ của bà Hai vẻ mặt ấy đang cố dấu đi sự diễu cợt, khinh thị và coi thường. Mấy lần bà định gọi sen Nhị vào nói hết với nó mong nó hiểu sự đau khổ đang dằn vặt trong bà, muốn nó quên hết mọi sự mà nó chứng kiến. Và nếu nó có nhớ ra thì phải cố lãng quên đi. Đừng để bụng làm gì. Nhưng rồi bà cứ lần lữa mãi vì không hiểu gọi nó vào, mặt đối mặt với nó bà sẽ mở đầu câu chuyện như thế nào để sau đó còn ăn nói giảng giải. Bà làm sao có thể còn cao giọng nói về nhân nghĩa, lễ trí tín, lẽ phải trái khi con gái mình lại mắc vào tội tầy đình ấy. Càng nghĩ bà càng cảm thấy bức bối, khó chịu khó. Đúng rồi. Từ khi được sinh ra. Ba me bà đã dậy làm người con trai, đàn ông phải ra con trai đàn ông. Vai năm tấc rộng gánh vác việc nước việc nhà. Đàn bà, con gái phải đúng là đàn bà con gái, thuận theo tam tòng tứ đức. ở nhà thì thờ bố thờ mẹ, yêu thương anh chị em. Lớn lên về làm dâu nhà người thì thờ bố mẹ chồng, gánh vác việc nhà chồng. Nuôi dậy con cái. Nhưng dù đàn ông, hay đàn bà thì việc cần nhất sống trên đời là sự đoan chính, thuỷ chung. Khi ba đứa con bà dần dần lớn khôn, hiểu lẽ trên đời. Hồi ông Hai còn sống bà không nói làm gì, cũng như không mảy may băn khoăn mọi việc dính đến dạy con cũng như mọi việc trong nhà. Mọi sự bảo ban con cái bà yên tâm lắm vì có ông Hai mặc nhiên gánh vác hết, bà chỉ sống làm sao cho chồng con yên tâm bởi sự chu đáo nền nã trong cơm nước, gia phong trong nhà, sao cho trong ấm ngoài êm. Khi ông Hai khuất núi không khiến mà nên, đôi vai bé bỏng của bà phải thay ông đảm đương mọi việc. Cũng là rất may Phong đứa con trai cả của bà lúc đó đã lớn, bà có thể nương tựa nhiều, song phận làm mẹ bà vẫn luôn luôn lặng lẽ sống để các con có thể trông mong được vào bà. So với thiên hạ bà chẳng phải là người tài cán đảm lược gì, chỉ là người đàn bà như hàng nghìn hàng vạn người đàn bà khác nhưng bà cố làm sao để là người mẹ mà các con bà tin cậy được. Chúng có thể chia xẻ, tâm sự những gì chúng muốn. Chúng không phải xấu hổ vì những gì bà làm bà nói. Tóm lại bà cố trở thành một mẹ tốt, mẹ hiền. Ăn ở chung thuỷ với người cha của các con đã nằm xuống và riêng bà thì trong từng lời nói, việc làm, cách đối xử với hàng phố, với họ hàng, với thiên hạ đều không để xẩy ra điều gì khiến đêm xuống bà phải ân hận với chính lương tâm mình. Trong dậy dỗ các con thì tuy bà ít những lời trực diện dậy chúng làm người phải nên làm những việc gì và tránh những gì nhưng mỗi việc làm, lời nói của mình bà đều cố để các con bà hiểu được lễ nghĩa cuộc đời này. Làm người là phải sống tử tế, không thể ác độc với ai. Cơm mình mình ăn nước mình mình uống. Không thể đang tâm phá hoại người khác, càng không thể tranh vợ cướp chồng. Từng ngọn cỏ, sợi rơm bất kì ở chỗ nào trên thế gian này Chúa còn biết vậy thì nhất cử nhất động của mỗi con chiên trong nước thiên đàng của Người làm sao Chúa không thể không tường tận. Vậy mà nay con gái yêu quí của bà lại để xẩy ra hành vi ngược ngạo, trái luân thường đạo lý như vậy. Có phép mầu nào của Đức Chúa lời ban xuống để chỉ trong khoảng khắc bà có thể quên đi tất cả mọi hình ảnh bà chứng kiến trên chiếc giường của con Vân. Không có lẽ nào lại có sự việc đa đoan đó xẩy ra ở gác hai nhà bà như thế. Không có lẽ nào con gái bà lại làm cái việc kì quái ngược ngạo như thế. Bà ngồi lặng trước bàn trang điểm. Bóng đèn thiếu điện vàng kệch đu đưa. Mùi cống rãnh từ đâu theo gió bay vào làm không gian buổi tối mùa hè này càng bức bối. Mấy lần hình như bà nghe như có tiếng ai đó mơ hồ gọi bà nhưng cũng ngay lập tức bà quên ngay. à lúc nãy. Đâu như khoảng tám giờ tối. Lúc đó tình cờ bà nghe rõ mồn một tiếng sen Nhị nói ngoài cửa.
- Cậu Long xin phép bà về. Cậu định vào chào bà nhưng con bảo bà ngủ rồi nên cậu ấy lại thôi.
- Thế sao?
Rõ ràng là cậu ta về rồi. Vậy thì chỉ có mình con Vân đang ở trên gác. Không biết con bé đang làm gì. Bà rất muốn gặp để chỉ có hai mẹ con thì bà sẽ hỏi cho ra nhẽ. Vì lẽ gì mà con lại có thể làm những việc ngược ngạo như thế. Nghĩ vậy nhưng bà vẫn ngồi lặng yên. Tiếng con dế gáy dưới chân tường cùng tiếng rán bò lạt xạt chốc chốc lại đứt đoạn vì tiếng chuông xe đạp cùng tiếng ai đó gọi ơi ới từ đâu đó ngoài phố vọng vào. Bà cứ ngồi lặng lẽ như thế rồi đột ngột, tự nhiên bà đứng dậy mở cửa buồng rồi bà lẳng lặng lần cầu thang lên gác. Lên đến nơi bà thấy gác tối om, rất may là ánh đèn điện ngoài đường hơi chếch phía ban công rọi vào. Nhờ ánh đèn đó bà nhận ra nơi công tắc điện. Bà vừa giơ tay bật thì tiếng con Vân hỏi:
Ai đấy?
Rõ ràng tiếng con Vân không được bình thường.
Me đây.
- Có việc gì không me?
ánh đèn ngủ ở đầu giường nó bừng sáng cùng ánh đèn phòng loá lên soi rõ con gái bà đang vừa nhổm dậy vừa vấn mớ tóc nặng trĩu.
- Hôm nay con mệt quá. Hình như con bị cảm thì phải
- Thế à? Bà vừa nói vừa đi về phía giường con gái. Đến nơi bà giơ tay sờ vào trán nó. Hình như cũng hơi ấm thật
Nhưng mẹ làm sao thế?
Nghe rõ con gái hỏi nhưng bà Hai im lặng không trả lời. Bà cảm thấy bồn chồn lạ. Có điều gì đấy đang khiến bà có vẻ nóng ruột. Bà nhẹ nhàng ngồi xuống thành giường, đưa tay ra vuốt ve mái tóc của con. Cử chỉ đó làm cả bà và con gái bà lấy lại được sự bình thản.
- Lúc xẩm tối.. Đang nói bà Hai ngừng lại bà cảm thấy như có cái gì nghèn nghẹn ở cổ.
Sao thế mẹ?
Có nước cho me một ngụm.
Vâng, vâng. Để con lấy cho me.
Khi Vân vừa nhổm dậy thì bà Hai tình cờ chạm vào cổ tay con gái và ngay lập tức bà cảm thấy tay con gái bà đang buộc một thứ gì. Một mùi ngai ngái, cay cay xộc lên. Bà Hai nắm lấy tay con gái hỏi ngay:
Chuyện gì thế này? Con làm sao mà lại phải buộc?
- Không sao. Không sao đâu me. Vân hốt hoảng cố giằng tay ra nhưng mẹ cô vẫn cố giữ chặt.
Kìa me. Vì con bị ngã sái tay nên ông lang buộc cho
- Ngã sái tay cơ à? Ngã thế nào mà me không biết. Cứ để yên cho me xem nào
Con không muốn me phải nghĩ ngợi. Việc nhỏ có đáng gì đâu.
Vân vừa nói vừa cố giằng tay người mẹ ra để né tránh và cũng như có ý để nằm xuống nhưng mẹ cô dường như cảm thấy không yên tâm bởi sự bất thường của con gái. Mặt bà thoáng có sự bất an hiển hiện lên những suy nghĩ trong đầu bà. Miệng bà lẩm bẩm thành tiếng:
- Sái tay, sái tay nhưng có gẫy xương không? Nếu gẫy xương mà không cẩn thận thì dễ thành tật lắm. Tay chân là những chỗ cần thiết, quan trọng lắm chứ không thể xem thường được đâu.
Vừa nói bà vừa nắm chặt tay con gái tay bà lần dần đến chỗ buộc thuốc. Khi tay bà chạm vào miếng lá chuối khô quanh mầu lá bánh gai thì đột nhiên Vân rút mạnh tay bà thật nhanh rồi đưa hai tay lên ôm mặt oà ra khóc. Bà Hai cuống quít:
- Thôi me xin, me xin. Như thế là đau lắm phải không? Khổ quá thế mà me không biết. Thôi được rồi, được rồi.
Người mẹ buông tay ra. Và bây giờ đến lượt bà kinh ngạc khi thấy đứa con gái yêu của mình vẫn hai tay úp mặt khóc rấm rứt. Đôi vai tròn lẳn của nó rung rung dưới lớp áo ngủ mầu hồng nhạt mỏng manh. Người mẹ chưa hết sự ngạc nhiên thì đột nhiên đứa con gái ôm choàng lấy tay người mẹ. Tiếng khóc của đứa con lúc này bùng lên như trong nó đang chứa một khối uất ức bị tích tụ từ bao nhiêu đời và chỉ có tiếng khóc mới có thể giải thoát được. Bà Hai thấy vậy lại càng luống cuống:
Me đây. Me đây. Sao thế con?
Đời con khổ lắm, khổ lắm me ơi
- Con đau lắm phải không? Rồi me sẽ gọi đốc tờ đến chữa cho con. Con cố chịu đựng, mọi sự rồi sẽ qua khỏi thôi
Bà an ủi vuốt ve con gái nhưng trong lòng bà lại đang hình thành và lớn dần một nỗi buồn và sự suy nghĩ. Mắt bà rớm rớm nước mắt vì thương con, vì những suy nghĩ đang dồn dập đến. Còn có người đàn bà nào trớ trêu, đáng thương hơn hoàn cảnh của bà bây giờ. Người con gái, đàn bà đi lấy chồng những mong được nương tựa, trông cậy vào chồng vào con. Vậy mà ông Hai chồng bà bỏ bà đi đã gần chục năm. Thôi thì Chúa đã an bài như vậy thì bà đành một nhẽ. Bà đã cố hết sức mình để chèo chống. Rất may các con bà cũng đã dần dần đến tuổi lớn khôn. Vậy mà Chúa lại thêm một lần thử thách lòng kiên trinh của bà trước bể khổ trầm luân của kiếp người. Đứa con trai cả sau bao sự vất vả tưởng rằng đã có thể thay mặt ba nó trở thành chỗ dựa cho gia đình thì vì bệnh tật đã sớm về với nước Chúa. Cái đau lớn chưa qua, nỗi bất hạnh chưa nguôi ngoai thì nay lại đến vận hạn của đứa con gái. Ừ thì Chúa cứ mang mọi sự thử thách kể cả nỗi đau đớn bằng thân xác cụ thể dồn lên đầu bà đi. Bà sẽ cố gắng gượng mà chịu đựng hết cho dù phải khổ hạnh đến đâu. Bà chỉ cầu xin Chúa cao cả và anh minh đừng trút lên vai, lên đầu hai đứa con tội nghiệp của bà nhất là đứa con gái mềm yếu, xinh đẹp còn ngây thơ và trong trắng. Vậy mà… Nhìn đứa con gái nức lên từng đợt khiến thân hình nuột nà và mảnh dẻ của nó quằn quại bà tưởng như thân thể bà đang bị dứt ra từng mảnh thịt.
- Tại sao con không cho me biết từ sớm. Thôi thế này là may rồi. Rồi nó sẽ khỏi, sẽ khỏi thôi. Con đừng khóc nữa không có nhỡ mắt lại sinh đau đầu lại nhức thì khổ lắm.
- Không, không. Đôi môi Vân cắn chặt. Hai bàn tay của cô bám thật chặt vào bắp tay người mẹ lay lay.
Sao thế con? Kìa kìa. Me có lỗi rất nhiều trong chuyện này
- Me chẳng có lỗi gì cả. Tất cả chỉ vì con. Con đã không nghe lời me. Con đã tự làm khổ mình và bây giờ con chỉ muốn chết.
- Vân lạ thật đấy. Việc cỏn con này mà con đã thế này thì me biết làm thế nào. Đâu đâu. Để me xem kĩ chỗ ấy nào.
- Không, không. Con làm sao, làm sao có thể sống, sống nổi khi, khi mà… Chúa
- Jê su ma, lạy chúa tôi. Người mẹ bắt đầu hoảng hốt khi nhìn nét mặt bi thương như đang chất chứa một điều gì ghê gớm lắm đã dằn vặt và làm mờ mịt trí óc nó. Bàn tay bà đều đều, liên tục nhè nhẹ vỗ lên tấm lưng đầy đặn chắc lẳn của con gái. Mọi sự sẽ qua hết mà con.
- Không, không. Mặt Vân như dại đi, đôi mắt mở to phóng cái nhìn bất động, thất thần vào cõi xa xăm. Con không phải đau tay đâu mà con con…
Cô gái lại nấc lên trong khi bà mẹ thật sự hoảng hốt vì những lời nghe được. Bà thảng thốt hỏi:
Con không đau tay thì con làm sao, làm sao?
Con… con có mang, có mang rồi, rồi
- Cái gì? Đôi môi bà Hai sắt lại, mím chặt. Dường như không có gì có thể làm đôi môi một thủa từng được chúng bạn coi là đường nét và khêu gợi tách ra. Một lúc lâu sau sự im lìm gần như chết lặng bà Hai đưa mắt nhìn quanh quẩn như sợ bắt gặp người nào đó vừa đột ngột xuất hiện trong căn phòng, sau đó bà mới run run thì thầm. Con vừa nói con có mang à?. Sao lại như thế?
Bà lẩm bẩm như đang nói với chính mình, trong khi mắt bà nhìn chòng chọc vào khuôn mặt đang như trơ ra của con gái. Khi thấy khuôn mặt ướt đầm trong khoảng khắc bỗng trở nên trơ lì của Vân lẳng lẳng gật đầu thì bà Hai từ từ gục xuống như có ai đó bỗng bẻ gập đôi chân của bà lại. Vũ đang lơ mơ ngủ trên giường, khi nghe tiếng chị gái thét thật to tiếng mẹ, cậu choàng dậy thật nhanh và cũng thật nhanh bật dậy. Chân trần, cứ ba cầu thang một Vũ ào lên gác. Mặt cậu chợt tái nhợt khi thấy, người chị đang ôm chặt lấy me, mái đầu nặng trĩu mớ tóc dài, bạc phếch của bà ngả trên đùi người chị.

Chương 9

Nói về hình thức bề ngoài thì kể từ cụ Cai Tiên, bố đẻ của hai ông Cả Biên và ông hai Tuy hất lên hai ba đời nữa có thể xem là không được ưa nhìn lắm. Da thiết bì, mặt vuông gần như miếng gạch bát, chân tay lại ngắn ngủn, đen xạm. Gia cảnh cũng không thể coi là nghèo nhưng cũng không thể xếp vào loại giầu với hơn mẫu ruộng ngoài đồng, một mái nhà lợp giạ bốn gian hai trái cùng gian bếp và chuồng nuôi bò lợn gà khuôn lại quanh khu sân đất có hàng cau liên phòng cao lênh khênh và chiếc bề nước ngót nghìn gánh. Vườn cũng chẳng ra vườn khi chỉ là những rẻo đất quanh nhà và bếp được bó lại bằng hàng râm bụt sơ xác trồng dong giềng và một vài cây ớt chỉ thiên hoang. Chả biết dòng họ Nguyễn Văn của cai Tiên trước đây gốc tích ở đâu chỉ biết đến đời cai Tiên thì đã được coi là người gốc rễ ở cái làng Phùng Quang này. Cũng chẳng rõ là gốc gác có theo đạo hay không nhưng đến đời cai Tiên thì coi như là nhà có đạo gốc. Chỗ trang trọng nhất và được coi như linh thiêng nhất trong nhà thì treo đầy mẫu ảnh và tượng Chúa Giê su tuẫn nạn trên cây thánh giá. Chuỗi mẫu ảnh lúc nào cũng có mạng nhện chăng diễn tích sáu ngày khổ hạnh của Đức Chúa con, ảnh thiên thần có cánh rước thánh giá, ảnh thánh Phao lồ… Kể ra nhà cai Tiên cũng khó mà khá được khi ở căn làng nhỏ thuần nông thuộc phủ Hoài Đức tỉnh Hà Đông cũ này đa phần là dân theo đạo. Dân theo đạo Phật mà người ta quen gọi là dân bên đời chỉ chiếm khoảng trên dưới hai ba mươi nóc nhà đa phần nằm gần mạn phía ngoài rìa làng, nơi ngày ngày đến quá xẩm tối tầu điện chạy leng keng từ mạn Ngã tư sở nhan nhản nhà lục xì chứa đầy bọn gái điếm cùng đám cờ gian bạc lận tá túc và tác yêu tác quái đến thủ phủ tỉnh Hà đông. Nhìn vào ảnh thấy ông bà, rồi bố mẹ của cai Tiên, nhất là phía đàn bà con gái cũng chưa phải là những người có khuôn mặt giống như mặt Đức mẹ Đồng trinh. Đã là đàn bà, con gái theo đạo thì mũi phải thẳng, nhọn khiến mặt như nhô hẳn về phía trước khắc hẳn khuôn mặt bầu bầu bánh đúc, dái tai dầy và tù của những người đàn bà bên đời lúc gặp điều vất vả kể cả khi chồng say hay uất ức việc gì ngoài đường về giải cơn đều trút vào vợ bằng thượng cẳng chân hạ cẳng tay. Những lúc ấy đàn bà bên đời chỉ biết "lạy trời lạy phật "để khi về già lại suốt ngày lần tràng hạt cầu kinh tuy vẫn nhằng nhẵng sống trên đời với con cháu nhưng lòng dạ đã mong muốn được hầu dưới toà sen. Những người đàn bà theo đạo cũng có đôi mắt gần như rập theo đôi mắt dài, nhỏ, luôn nhìn xuống của Đức mẹ đồng trinh. Hồi trẻ khi chưa vượt ra khỏi luỹ tre làng để ăn vào đũa thiên hạ, Cai Tiên còn là gã thanh niên ngù ngờ. Cơm rưới tương và chan nước bể nhộm nhoạm ăn với cà xé thì Cai tiên (hồi đó còn gọi là cả Tiên)khi ra giàng cũng có để ý đến một cô gái hình như có tên là Pháo thuộc dân đi đời ở ngoài dìa làng. Cô này từ khuôn mặt đến lòng dạ hiền lành và phúc hậu lắm. Qua ý tứ Pháo xem chừng cũng có vẻ hơi ưng Cả Tiên. Cũng dễ hiểu thôi. Cái giống con gái ở thôn làng cách đây hơn thế kỉ thì biết gì đến vẻ đẹp và sự hào hoa. Khi biết mặc yếm một chút chỉ thấy con trai con gái dù xấu dù tốt cũng phải kết thành một đôi nhận phần đất bố mẹ chia ra để vẩy cái nhà hay nói đúng hơn là túp lều ở tạm trên nền đất ấy, rồi sinh con, đẻ cái cho chúng nó ăn lớn lên, trong khi mình thì thành ông thành bà rồi sửa soạn cỗ hậu sự chờ ngày nghe kèn "tò te… ". Thế là xong một đời. Chỉ có điều oái oăm hai nhà lại theo hai thứ đạo linh thiêng khác nhau. Thế cho nên đâu như có lần cô cậu gặp nhau trong lúc xẩm tối của một chiều vào mồng năm tết. Lúc ấy đình làng chưa hạ cây nêu thì cô đã sụt sịt bảo cả Tiên là" tôi rất quí anh, nhưng bố mẹ tôi không thể gả tôi cho anh vì nhà anh đi đạo". "Theo đạo thì đã làm sao? Cả làng này đều thế chứ mình gì nhà tôi". Cả Tiên chạnh lòng bênh bố mẹ. Pháo không nói gì bởi ả vốn ít nhời song hình như từ đấy có ý khác đi nhiều. Sau lần đó hai người cũng vẫn còn gặp nhau ở những chỗ đông người nhưng rồi tình cứ nhạt dần cho đến lúc cô Pháo này được gả cho con một nhà phú ông ở làng Cót mạn Cầu Giấy. Lấy tấm chồng này về tiền của thì Pháo chả phải lo nghĩ gì vì bố chồng Pháo còn cho cậu ruột của Pháo vay đâu như năm, sáu đồng từ hồi hai người đi hội Chùa Đăm. Thế nghĩa là nhà ấy có bát ăn bát để. Bởi nhẽ ngoài việc nhà chồng Pháo có gần hai mẫu ruộng thì lại có thêm nghề đan lát nong nia, dần sàng. Bố mẹ cô Pháo cũng chẳng phải lo nghĩ gì về sự vênh nhau trong thờ cúng vì nhà bên chú rể có ông nội đã từng là từ đình làng Cót. Chỉ duy có điều đến khi đến đón dâu cô Pháo mới giật mình vì chồng cô là một đứa trẻ khèo cả chân lẫn tay, mồm luôn luôn há hốc liên tục để giãi chẩy ra hai bên khoé mép tạo thành vệt trắng bợt phía dưới khuôn mặt dài thưỡn ngô nghê. Cái đầu to tướng lởm chởm tóc luôn nghếch lên kiểu như bọn trẻ con chuyên mang súng cao su đi bắn chim bồ câu trộm. Khi nhà giai đến rước dâu thì cả Tiên đang đi bừa. Thấy có đoàn người kéo dài đi đầu là các vị quan viên áo thụng tím, tay dơ cao bó hương cháy âm ỉ đi vào cổng làng. Tiếng người huyên náo rầm rĩ ngoài mấy ngõ của cánh dân đi đời kề gần đình thì cả Tiên liền cột bò vào cây ruối cụt trên gò chạy ào đến phía rạp đám cưới. Cậu cả mướt mải chen chen lấn lấn mãi mới chui qua được vòng người đang đứng vòng trong vòng ngoài. Ngay lập tức cả Tiên rùng mình khi nhìn thấy chú rể. Thế này thì còn trời đất nào nữa. Tưởng nhà nó kén được thằng con rể nào ra hồn hơn ông vậy mà bây giờ. Đúng là nhà mày thật vừa đểu vừa ngu vừa khinh người rẻ của Thật quá lắm. Chẳng còn ra thể thống, đầu xuôi đuôi ngược gì. Chẳng còn coi người làng người nước đi chung một cổng làng, hưởng chung làn gió bụi tre nữa. Đúng là cái đồ có mắt mà như mù. Người thế này mà cũng gọi là đàn ông, con trai ư. Con bé Pháo trông thế kia mà lại rơi vào tay thằng dặt dẹo thế kia à. Cả Tiên mấy lần định gào lên hay ít ra đến bấm cho đến tím bầm, dứt da rứt thịt con ranh ngu đần kia. Nhưng rồi cứ như người bị ma làm gã quanh quẩn chui hết chỗ này sang chỗ khác trong cái đám đông người hôi xì mùi hôi nách, mồ hôi và bụi đường, cuối cùng gã đến được chỗ đối diện với cô dâu giương mắt nhìn trừng trừng mong cô dâu trông thấy gã để hai cặp mắt đối vào nhau. ý của Cả Tiên muốn là sau cái nhìn đối đầu ấy có về đến nhà chồng, ăn ở rồi kể cả thằng dặt dẹo ấy có làm mày sinh con đẻ cái thì mày hãy nhớ cái nhìn này của tao mà nhớ đời. Nhưng khổ một nỗi mắt Cả Tiên đã trợn lên đến đau cả hai vành mi thì mặt cô dâu vẫn cứ cúi gằm xuống đất. Vì thế cũng như lúc chui vào, Cả Tiên khom lưng chằm chằm nhìn cô dâu một lúc thì không biết gã nghĩ ngợi thế nào gã lại gồng người cố chui ra. Đám cưới thường ở cái làng Phùng Quang này đã lắm người xem huống hố là đám cưới của rể thiên hạ lại là người dị dạng, không được lành hành cho lắm nên người xem lại càng kéo đến đông gấp nhiều lần. Chả cứ người làng Phùng mà cả các làng bên cạnh nghe tin cũng bỏ công bỏ việc ào đến. Nhưng dù cho người có thành nêm cối nhưng khi đã nhất quyết chuỗi ra thì với thân hình đậm chắc lẳn cộng thêm với nỗi bực đang như ngày càng tăng lên nên Cả Tiên tay gạt, lưng khom, chẳng mấy chốc gã đã thoát ra khỏi đám đông dầy đặc đúng vào lúc hay ho, lì kì nhất ấy là đoạn tiến hành thủ tục cô dâu và chàng rể lễ gia tiên nhà vợ. Mấy người nhìn thấy cả Tiên chui ra đều bảo là gã dại. Chui vào được tận trong cùng, chọn được chỗ dễ nhìn nhất mà còn bỏ đi thì hoạ chỉ là thằng rồ. Cả Tiên thoát khỏi đám cưới rồi chạy thẳng ra gò Trúc. Gã nằm dài xuống ngay gốc cây nơi cột con bò nhà gã đang cũng nằm khoanh chân nhai cỏ. Gã lăn lộn một chốc rồi lốt sạch áo quần lao mình xuống đầm nước. Trong lúc hì hụp giữa làn nước gã nhận ra một điều. Lấy vợ lấy chồng nó là do duyên số, riêng thằng con trai muốn lấy được vợ đẹp thì phải có tiền, muốn giầu có thì làm ruộng chân trắng ở làng thì muôn đời muôn kiếp không thể khá được. Nghĩ như vậy nhưng phải hơn một năm sau khi gã nhìn tình cờ nhìn thấy cái Pháo đưa con về thăm nhà. Nhìn thằng bé bụ bẫm giống mẹ như tạc, cả Tiên lại nghĩ ra một điều nữa ấy là cứ lấy vợ xinh, càng xinh càng tốt thì mình xấu thế nào cũng vẫn có được con đẹp. Nghĩ ra điều này cùng với điều gã còn in đinh ninh trong đầu hôm ngụp lặn dưới đầm ngày cái Pháo cưới nên nửa năm sau cả Tiên mới nhất quyết xin bố mẹ mình cho đi theo một hiệp phu hồ ở làng bên. Đứng đầu hiệp phu hồ này tên là Mão. Một gã đàn ông hình như từ trong bụng mẹ đã biết cầm bay cầm bảng đựng vữa đựng vôi. Vì thế nên dưới tay của hiệp thợ này thì từ nhà một gian hai trái, hay thậm chí đảo lại mái ngói, sửa lại cái bếp cho đến làm cả cái đình hay nếp chùa cột bằng cây gỗ người ôm có cả cổng tam quan, trên nóc có lưỡng long chầu nguyệt hiệp thợ của gã cũng nhận tất và hoàn thành mĩ mãn. Loại thợ như gã ở vùng này vào quãng thời gian đó hiếm lắm. Nếu tay Mão này cơ chỉ làm ăn thì một là chẳng bao giờ đứt việc, hay là anh em do gã đứng đầu cũng có của ăn của để. Đấy là chưa kể tiếng lành đồn xa hiệp thợ có thể được những ông chủ thầu lớn ngoài tỉnh về thuê để đi làm nhà cửa tận Ai lao hay Nam Vang chứ đâu phải xoàng. Khổ nỗi… Mấy ngày đầu khi vào làm ở hiệp thợ ấy Cả Tiên cũng nghĩ mình chỉ ngày một ngày hai nếu tinh ý cùng với sự chịu thương chịu khó để mắt xem những bậc thợ cả, thợ hai làm, rồi mèo mù vớ cá rán, tự dựng lại được một tay thợ nào đó lành nghề kèm cặp dậy dỗ thì chẳng mấy chốc gã sẽ nắm được tay nghề, làm ăn kiếm tiền nuôi gia đình. Nếu tài giỏi hơn mình có thể tách ra thành một nhóm thợ riêng. Nhưng số Cả Tiên thật không may vì Mão, gã thợ cả mà cũng là người đứng đầu của hiệp thợ lại là kẻ có máu cờ bạc. Mà riêng với Mão, cờ bạc chỉ khoanh tròn vào tổ tôm và xóc đĩa. Đã thành nếp chả biết nên coi là xấu hay tốt mà cứ bất kì nhận công trình nào Mão đều bắt chủ ứng cho một phần ba số tiền công. Tiếng là để mua gạch, gỗ, vôi, cát nhưng ngay sau đó gã về chia qua quít cho anh em rồi lại cũng qua quít chỉ bảo cho anh em vài đường làm ăn này nọ rồi gã lại dắt tiền vào cạp quần la cà vào những xới bạc ở Ngã tư sở hay trong La khê, La cả.. Vài hôm gã lại đến xem việc làm của anh em và chỉ bảo vài điều. Nhưng Mão quả là kẻ có tài nên cũng chỉ sau vài lời tưởng như lăng nhăng cùng với vài ba đường xây trát, đục đẽo là công việc cho dù lúc ấy đang chững lại, cấn cá thế nào thì lại chẳng những băng băng chạy đâu vào đấy. Rồi như có phép lạ khiến mọi đường nét của công trình đang làm đẹp lên, bề thế và gọn gàng hẳn. Anh em phục gã một thì cả Tiên phục gã mười. Chỉ có điều đáng ra Cả Tiên chỉ nên phục tay nghề sự làm ăn của Mão thì phúc nhà gã quá đằng này gã phục luôn cả sự mê say cờ bạc của đàn anh Mão. Cả Tiên bình thì cũng đủ đầu óc để biết rằng, người nào máu mê cờ bạc dù cho người đó là thế nào rút lại cũng chỉ làm khổ vợ khổ con, còn khi có một, hai chén rồi, gã lại bô bô lên rằng đàn ông mà không biết cờ bạc, kiếm được đồng nào chỉ bo bo cho vào túi mang về nuôi vợ nuôi con là thằng đàn ông hèn. Có chơi cờ bạc mới biết đầu óc mình minh mẫn hay ngu si. Nhanh nhẹn hay là chậm chạp. Điều này tưởng thế thôi, nhưng thực ra cần lắm chứ. ở đời có phải lúc nào cũng cây ngay, gió lặng đâu mà đứng một chỗ hay đi một bước đã đủ thứ xô đẩy. Nhưng lúc đó ứng phó, xử sự ra sao, hay lại đành cù lần nằm đờ ra mặc cho sự đời tròn méo. Không dè những lời nói trong lúc say sưa đó lọt vào tai thợ cả Mão. Lão này có vẻ đắc ý lắm và cứ lần lần coi Cả Tiên như đứa học trò tâm phúc của mình. Chính vì lẽ đó nên cả Mão chẳng dấu diếm gì cứ lặng lẽ truyền khá nhiều bí quyết tay nghề vôi vữa và cả những mánh đỏ đen cho Cả Tiên. Gần hai chục năm sau khi vận đang lên cả Tiên bằng cái khôn, cái khéo của nghề thợ xây kiêm cai thầu cùng với những lần thắng bạc anh chàng đã có trong tay trang trại ở Ngọc hà, mấy toà nhà ở mấy phố trung tâm Hà nội. Nhưng tiếc thay, khi đã đến thời vận bĩ. Trong một lần thua bạc định mệnh tại trận đỏ đen thâu đêm gã đã nướng sạch từng ấy cơ ngơi dành dụm bao năm trời. Gã đứng dậy, lặng lẽ phủi quần rồi ngay đêm hôm đó gã lên tàu hoả chạy tuốt vào thành Vinh cố vét túi mở đồn điền định gây dựng lại cơ nghiệp nhưng cuối cùng chẳng biết ăn nên làm ra thế nào mà sao quả tạ chiếu vào khiến phận run rủi y xì như ông thầy. Cả Tiên sau một trận sốt rét đâu như dính phải do theo chúng bạn rủ rê lên tận Quì Hợp mong tìm được đá đỏ để đổi lại những thứ đã mất nhưng những cơn sốt rét chập chùng cứ tăng dần lên cuối cùng gã đã bỏ xác lại nơi đất khách quê người. Trong khi đó ông thầy cả Mão cũng sau một đêm đỏ đen, đến gần canh bốn chả hiểu duyên do sự tình thế nào đám cờ bạc bỏ đi hết để trơ khấc cả Mão nằm trên chiếc xập trong một ổ bạc. Thiên hạ chả biết vì tốt hay vì không muốn nhà người ta đen đủi hay để tránh tiếng với con bạc khác, với cảnh sát nên khuân cả Mão lúc đó đã bất tỉnh bỏ ra gần đường cái quan. Nhưng sự đời thật cũng nhiều cái ngẫu nhiên, bởi ngay tinh mơ sáng hôm đó một người giàu có ở phủ Từ Sơn đi xe hòm qua đã nhận ra ông thợ cả đã từng xây cả cơ ngơi cho nhà mình đã vực Cả Mão lên xe và đưa ra nhà thương Cống Vọng. Cả Mão đâu như nằm ở nhà thương này hơn ba tháng chữa chạy, tốn cơ man nào là tiền của. Nhưng rồi cuối cùng đốc tờ y tá cũng đành bó tay trả về để cả Mão chết dần chết mòn tại nhà. Sự tình không biết thế nào chỉ biết người quanh vùng Phù đổng bàn tán rất nhiều về việc này. Ngay cả lý trưởng và cả mấy gã tuần đinh của làng ấy chứng kiến rành rành vụ việc thợ cả Mão bị đánh nhưng cũng chỉ dám gọi vào điếm làng hỏi cho phải lệ rồi lại thả tất cả đám đánh hôi đó ra. Duyên do xâu xa của vụ này chỉ vì đám người đánh thuê đó nghe nói là do một ông chủ nào đó tận ngoài Hà nội muốn trừ khử người đứng đầu một hiệp thợ có tay nghề giỏi để loại ra khỏi làng phu hồ Hà nội một thế lực cạnh tranh. Chúng đã tìm dịp lâu lắm rồi may sao lại gặp vụ Mão bị thua bạc, nên việc đánh ác Mão vì thiếu tiền chỉ là cái cớ là thế. Biết mình không thể sống được nên Mão cho gọi Cả Tiên đến rồi thì thào đâu như gần hai ngày trời. Chả biết thợ cả Mão nói gì mà sau đó Cả Tiên cưới con gái nuôi tức là người con duy nhất của thợ cả Mão hưởng cả cơ ngơi đâu như mấy căn nhà ngoài đê Yên phụ, mấy mẫu ruộng hình như ở tận Phủ từ sơn Bắc Ninh. Người ta bảo cả Tiên sau này khi đã thay mặt bố vợ làm thợ cả rồi bất ngờ có đận vì được cử ra làm cai phu trông nom việc đê điều nên chuyển sang gọi là Cai Tiên. Tên tuổi, sự giầu nghèo, may rủi đều là cái số mà nên. Nhưng thực ra muốn nói số má thế nào không rõ nhưng điều trông thấy nhỡn tiền là con gái nuôi của thợ cả Mão tên là Thị Mùi quả là đẹp gái. Ngoài sự ăn nói dịu dàng dễ nghe rõ là người được dậy dộ chu đáo Thị Mùi lại có thân hình cao ráo lại thêm nước da trắng như ngó cần, nhất là sống mũi thật thẳng và cao giống y hệt mũi đức mẹ đồng Trinh. Mãi sau này khi làm vợ của cai Tiên rồi cô mới nói thật rằng. Cô vốn gốc tích ở làng Bùi chu Phát diệm lưu lạc lên. Khi được cả Mão đón về làm con nuôi thì cô đã dấu nhẹm đi sự theo đạo của bố mẹ đẻ vì cả Mão lại là dân đi đời. Bây giờ nhờ ơn Chúa lòng lành vô hạn nên cô lại lấy được người chồng là con dân của nước thiên đàng. Thị Mùi có vẻ hả hê thoả mãn và chỉ chờ có dịp là lại nói ra lời biết ơn với bố nuôi, mặc dù khi đi bên cạnh chồng thì thiên hạ đã xì xào không hiểu vì sao một người con gái xinh đẹp, cao ráo như thế lại vớ phải anh chồng vừa đen vừa thấp hơn vợ thế kia. Thậm chí có kẻ ác tâm lại thêm có chữ nghĩa lại đặt cả vè để chê bai sự xộc xệch này tỉ như "cô Mùi mà lấy cả Tiên như đôi đũa mốc ở trên mâm vàng". Nhưng mọi điều ong tiếng ve ấy cô đều để ngoài tai kể cả những lời đàm tiếu về việc cả Tiên mỗi khi ra phố cũng nghe anh nghe em và cả vì sự ham vui với chúng bạn còn xuống chơi bời, cô đầu, cờ bạc ở Khâm thiên, Ngã tư sở. Những lần ấy cô chỉ nhẹ nhàng rủ rỉ bên tai chồng rằng"ở bên đời việc này chẳng sao, nhưng đã là con chiên ngoan đạo thì chồng là lái tim của vợ, vợ là máu thịt của chồng. Sự này chỉ có một, không thể có hai". Cai Tiên nghe vợ nói xem ra có vẻ nể lắm. Nhưng thói quen và tính tình trong con người ta thì là một thứ sức mạnh thật khó cưỡng, vì thế nên mặc dù là dân đi đạo nhưng máu cờ bạc và chơi bời vẫn khiến cai Tiên vẫn được xếp vào loại có sừng có mỏ ở Hà thành khi trong tay ông sẵn tiền, cũng như lúc trong tay không có nổi một cắc… Chả thế mà không ít bận bà Cai Tiên đã phải nuốt nước mắt vào trong rầu rĩ vì sự đàng điếm của chồng. Khổ nhất là khi bà nghe phong thanh chồng bà gắn bó sâu đậm với một cô đầu rượu, đến mức cô này có mang với ông và chồng bà đã tậu cả một dinh cơ đâu như ở Láng cho cô này… Nói dài dòng về cội nguồn như vậy để thấy rằng sự cố của Vân ít nhiều cũng là bởi cô mang trong mình dòng máu của ông nội. Vì thế tuy là người theo đạo gốc. Thứ đạo mà người đã nguyện đi theo để thờ phụng gửi gắm cả linh hồn của mình cho sự cao xa và linh thiêng với mong sự cứu dỗi sau này trên nước thiên đàng thì phải thuỷ chung một vợ một chồng. Khi bàn tay Chúa trời đã sắp đặt ai thì người đó dù gặp phải điều gì khốn khó đến đâu trên trần gian này đều phải chịu đựng ăn đời ở kiếp để đến khi nhắm mắt được thiên thần hai cánh bay đến dẫn dắt linh hồn bơ vơ của mình về dưới chân của Chúa. Vì tin tưởng như vậy và cũng vì cái bản ngã ẩn sâu từ thời ông nội trong tâm hồn nên trong suốt cuộc đời đằng dặc của Vân dường như không lúc nào không bị vướng bận nỗi dằn vặt giữa tội lỗi và niềm đam mê gắn bó với Long. Biết là mình đang làm những việc mà không ai có thể đồng tình và chắc chắn sẽ bị trừng phạt khi về với Chúa, nhưng tình yêu kì lạ gần như định mệnh nhất là khi Long đã ở bên cô thì dường như Vân quên hết để lo lắng từng bước đi, từng miếng ăn cho anh. Kể cả lúc Vân đã từng hơn một tuần không dám ló đầu vì bị Diễm vợ Long dẫn em gái đến xé tan nát gần hết quần áo tư trang, vứt tung toé ra đường phố để rồi Vân tưởng như vì nhục nhã với bạn bè, anh em, xấu hổ vì hàng phố mà chấm dứt tất cả để gá nghĩa với một người bạn cũ của anh Phong tên là Vĩnh, là một chủ một hãng dệt chăn dạ vừa hoàn thành việc hiến công xưởng cho chính phủ. Thời gian này cũng là lúc anh chàng Vĩnh đoạn tang vợ và với sự xuất hiện của Vân cũng khiến tình cảm với người vợ đã khuất sau ba năm cùng nhạt phai để thế vào đó là ngày càng tăng một mối tình vừa nhen nhóm với Vân. Một cô gái Hà nội điển hình cả về hình thức lẫn tính tình. Trong đó hàm chứa cả sự kiêu xa và sự cõng cãnh. Nhưng thật đáng buồn. Khi anh chàng sau năm tao bẩy tuyết hò hẹn cùng sự tác động của rất nhiều xung quanh Vân để có được lời hẹn cho ngày dạm ngõ. Thì thật bất ngờ ngay sáng tinh mơ hôm đó Vân lại đùng đùng không nói không rằng bỏ sang tận bên Từ Sơn để tìm một người bạn gái cùng phố lấy chồng nghe nói vừa có đứa con gái thứ ba. Vân đi mà không hề thổ lộ với ai kể cả me cô một lời mặc dù hơn một ngày ở bên nhà bạn cô rất ân hận vì biết cuộc đi chơi bất ưng của mình đang làm me cô rất lo lắng chắc chắn sẽ rất sốt ruột. Sau đó mỗi lẫn anh chàng khốn khổ này đến thì Vân đều hững hờ như người xa lạ kể cả lúc đối diện với anh làm như hai người chưa bao giờ biết nhau và chỉ thiếu một chút nữa thôi là trở thành vợ chồng gắn bó xương thịt với nhau suốt đời. Vậy mà… và như một sự bù trì kì lạ nào đó sau mỗi lẫn gặp Vĩnh là y như rằng Vân lại bồn chồn da diết vì ước muốn ngay lập tức phải gặp hay ít ra là trông thấy Long bất chấp tất cả mọi sự dằn vặt vì hơn ai hết cô nhận ra rằng. Mỗi quan hệ này đang ẩn chứa một tội lỗi, một sự bất bình thường, hàm chứa sự bất ổn cho cuộc sống của mình, của gia đình.

Chương 10

Hà nội vào những năm cuối thập kỉ 50 của thế kỉ 20 là thành phố của sự bình an và phát triển. Hà nội như trẻ lại sau gần một thập kỉ, chiến tranh đã rời sâu sau vĩ tuyến 17. Phố phường và không gian Hà nội vào những năm đó y hệt như hàng cây lộc vừng và cây phượng ven hồ gươm vào tiết xuân. Lá xanh rì xum xuê để chuẩn bị hé lộ ra những chùm lộc non biếc ở cây lộc vừng và ấp ủ những chùm nụ mập mạp xanh rờn để chuẩn bị nở bung ra những cành hoa rực rỡ khi vào hè ở cây phượng vĩ. Trong đêm đón giao thừa năm tí năm đầu của thập kỉ 60 nhà lãnh đạo cao nhất của quốc gia giản dị trong bộ quần áo cánh nâu và đôi dép lốp cầm que của người nhạc trưởng chỉ huy dàn nhạc tại vườn Bách thảo và chỉ huy cả non sông hoà tấu bản nhạc hoà bình, xây dựng cùng cuộc sống đang bằng an. Quanh bờ hồ người ta vẫn bán kem cốc, nước gạo, nước cam và lác đác vẫn thấy những xe xi nê hòm lôi cuốn trẻ con chổng mông nhìn vào xem Tắc giăng đánh nhau với cá sấu và hồng quân Liên xô công phá Bá linh. Những nhà tư sản vừa mất xưởng máy dường như quên hết sự thiệt thòi để đứng cạnh chị hàng hoa ngõ Ngọc Hà ngển cổ theo dõi từng cái vung tay của ông cụ. Nếu cứ chi ly mà tính thì quan hệ của Vân và Long vào đêm giao thừa ấy cũng đã bước sang năm thứ tám. Nhìn bề ngoài thì mọi sự dường như không có gì thay đổi. Long vẫn chỉ là bạn của người anh quá cố của Vân và Vũ. Dân ở ngõ này hàng ngày thấy anh thường đạp chiếc xe Méc xê đua ra đến dựa hàng nửa ngày trước thềm của nhà 64 đã thành sự nhiên dĩ nhiên. Nhiều người ở ngõ phố đó còn khen ra mồm về tình chung thuỷ bạn bè của Long. Bạn mất đã năm sáu năm rồi mà anh vẫn đi lại chăm sóc mẹ và bảo ban các em của bạn. Con người ấy mới đáng quí làm sao. Nhưng rồi cũng không thiếu tiếng xì xèo về quan hệ của Long và Vân. Nhưng dân Hà nội từ xưa đến nay vẫn thế. Bàn tán thật đấy nhưng chỉ toàn nói sau lưng còn chưa khi nào họ dám hỏi thẳng việc nghi kị của mình với người trong cuộc. Hơn nữa người Hà nội dạo đó vẫn không khác người Hà nội từ hàng thế kỉ nay là luôn luôn tỏ ra dửng dưng, không thích bàn ra tán vào về chuyện của thiên hạ. Tính cách đặc biệt này của người Hà nội chỉ bị phá vỡ sau đó chừng bốn, năm nay gì đó. Tức là khi tiếng máy bay của ngoại xâm gầm rú trên đầu cùng tiếng bom nổ đinh tai, nhức óc quện với tiếng kêu thét của người bị nạn và những toà nhà đang sập đổ. Sự thờ ơ bề ngoài đó được người ta gọi là sự tinh tế của dân Hà Thành. Nhưng rồi ngay cả sự tinh tế đó cũng mất dần đi bởi sự phá phách tàn nhẫn của chiến tranh và sau đó kéo dài và trở thành một nét mới trong tính tình dân Hà nội. Sự bàn tán công khai, thọc quá sâu vào đời tư con người bằng lối bàn luận trên hè phố hay trong các cuộc họp nghiêm chỉnh của khu phố trở thành nếp mới chính là sự kéo dài của những đám đông tự tụ họp lại sau mỗi khi tiếng máy bay địch đã bay xa, và ở chỗ này chỗ khác còn vương làn khói của một đám cháy hay chính đám cháy đang dần dật lửa. Sự phát triển chênh lệch cùng sự ưu đãi quá lớn của Hà nội thủa bao cấp đã làm dân tứ xứ đổ xô về Hà nội mang theo đủ thứ tính tỉnh lẻ cũng dần dần hoà tan tích cách dân Hà nội. Sự tinh tế hào hoa mất dân để nhường chỗ cho sự xô bồ, nhộm nhoạm và thô sần. Nhưng những chuyện đó là việc cần bàn của các nhà xã hội học còn nhà tiểu thuyết chỉ biết kể rằng. Từ sau ngày lên nhà cô bạn ở Từ sơn trở về thì Vân gần như gạt bỏ tất cả sự vướng bận đối với Vĩnh. Mặc dù trong thâm tâm của anh chàng này vẫn hi vọng một cách mơ hồ về sự "tỉnh táo" của cô gái Hà nội đỏng đảnh. Cứ cách vài hôm anh chàng goá vợ này lại tìm mọi cách đến nhà Vân nhưng rút lại anh chỉ ngồi nói đủ thứ chuyện trên đời với Vũ mà chưa khi nào được đối diện với Vân để có thể anh chàng Vĩnh đang khao khát một mối lương duyên mới có thể hỏi cho rõ. Vì sao hai người đã đinh ninh hứa hẹn như thế mà Vân lại có thể tự nhiên đang tay chấm dứt?. Cái ngày hôm ấy cũng vậy. Hình như đó là vào khoảng gần mười giờ ngày thứ ba thì phải. Vừa thấy tiếng pê đan của chiếc xe đạp mẹc xê dựa vào bậc cửa thì Vũ đã lao ra mở cửa. Nhìn anh chàng vận bộ quần áo bảo hộ lao động mầu xanh Vĩnh biết là cậu ta chuẩn bị đi làm, nhưng nét mặt hớn hở của cậu ta thì Vĩnh biết Vũ có vẻ đang chờ anh đến để nói ra điều mà cậu ta rất muốn nói. Tình Vũ vẫn như vậy. Có điều gì đang chứa trong người là cậu ta phải trút ra bằng hết với sự nhiệt tình và cả sự khoe khoang không dấu diếm ở chàng trai trẻ này;
- Anh đến đấy à? May quá chị em vừa xách làn đi chợ. Em biết chị em chỉ ra chỗ phố Chân Cầm thôi. Mấy hôm nay có rươi của mấy người dưới Hưng yên gánh lên bán. Anh cứ ở đây chơi rồi ăn cơm với nhà em. Chị em mà làm rươi thì Tạ Hiền cũng kém xa.
Anh tưởng chú đi làm bây giờ.
Không, không. Anh vào đây, vào đây cái đã.
Vũ vừa nắm tay định kéo Vũ vào phía sau nhà thì bà Hai mẹ Vũ ngăn ngay:
- Con cứ sồn sồn như thế me không bằng lòng đâu. Rót nước mời anh đi đã.. Ba con ngày xưa chưa khi nào xử xự như con cả. Đời thủa nhà ai khách đến nhà mà con lại…
- Không sao đâu bác ạ. Chắc Vũ có cái gì muốn khoe với cháu.
- Đấy. Me thấy chưa. Anh ấy cũng đang nóng lòng muốn xem con cho anh ấy biết mà lại. Anh cứ vào đây. Uống nước sau cũng được. Đúng không anh?
Vừa nói Vũ vừa kéo Vĩnh vào phía sân sau. Anh chàng chỉ vào cái lồng sắt đang treo bung bênh trên tường bếp trong đó có mấy con giống như chuột nhưng màu lại trắng toát hỏi nhanh:
Anh biết con gì đây không?
Chỉ đợi Vĩnh lắc đầu là Vũ thao thao:
- Đây là giống chuột bạch. Giống này hay lắm anh ạ. Ăn rất ít lại rất mắn đẻ. Mà giống này lại lành nữa chứ. ấy vậy mà mèo lại sợ chết khiếp. Thế mới hay chứ. Vậy cho nên mới không phải canh. Anh để em bắt ra một con cho anh xem nhé.
- ấy, ấy. Vĩnh chưa kịp nói hết câu thì Vũ đã thò vào bắt ra một con chuột và đặt vào tay Vinh. Thì ngay lúc đó có tiếng mở cửa cùng tiếng của bà Hai:
Anh vào uống nước. Trà bắt đầu ngấm rồi đấy.
Liền sau đó là tiếng của của Vân cố làm ra vẻ tự nhiên:
Anh Long cũng đi mua rươi me ạ.
- Không, không. Cháu chỉ đi xem thôi. Thấy bảo món này ngon lắm nhưng quả thật cháu chưa ăn bao giờ. Vì thấy bảo nó giống con đỉa. Còn bây giờ.
- Trông người như thế mà nhát. Thôi. Hôm nay anh cứ ở đây em sẽ làm cho anh ăn. Ăn rồi thể nào anh cũng nghiện cho mà xem.
Thế kia à?
Lúc đó Vĩnh đã nhận ra tiếng người đàn ông và hình như đây chính là người mà Vĩnh nghe phong thanh vì anh ta nên Vân đã… Vì vậy nên mặc dù Vũ nói rất nhiều về giống chuột bạch. Anh chỉ nghe thấy loáng thoáng. Nào là giống này viện sốt rét và mấy viện nghiên cứu gần quê của Vũ đang mua rất nhiều để dùng vào việc nghiên cứu. Vũ dự định sẽ gây giống và đóng thật nhiều lồng để nuôi giống chuột này. Nào là đâu như chỉ gần ba tháng thì lại có thể xuất một lứa. Trăm con đâu như ba bốn đồng thì phải. Lãi lắm mà công sức bỏ ra không đáng bao nhiêu… Vĩnh cứ ra vẻ lắng nghe Vũ liến thoáng con chuột mềm nhũn, ngọ nguậy trong tay anh nhưng dường như Vĩnh không để ý gì. Tai anh đang giỏng lên cố không bỏ sót một tiếng động nào ngoài phòng khách. Giọng Vân vẫn đang thao thao với người kia. Rồi tiếng người đàn ông. Phải rồi có lần, khoảng độ hơn một tháng nay một người bạn trên phố Hàng Thiếc ngày xưa cùng học An be sa rô tình cờ nói cho Vĩnh biết. Người đàn ông này tên là Long. Long có vợ rồi nhưng vẫn quan hệ mật thiết với Vân. Bởi vì anh này là bạn thân của Phong anh trai Vân. Họ biết nhau lâu lắm rồi. Trong khi đó thời gian Vĩnh biết Vân chưa bằng một phần mười thời gian gian Long quen Vân. Trách làm sao được. Nhưng chẳng lẽ một người con gái con nhà chính chuyên, lại đang son rỗi như thế mà lại có thể trở thành nhân tình của anh chàng có vợ kia. Nhưng cuộc đời biết thế nào mà lường, nhát là ở chốn Hà nội này... Vĩnh cố nén tiếng thờ dài, trong khi đó Vũ vẫn thao thao.
- Em biết mấy anh ở xí nghiệp in của em từ khi nuôi giống chuột bạch này đời sống đỡ lắm.
- Thế à? Vĩnh đáp cho qua chuyện. Vừa lúc đó anh thấy tiếng dép bước ngoài sân. Anh cố không ngước lên nhìn vẫn có thể biết Vân đã mang rổ rươi ra gần bể nước. Vũ thì reo to với vẻ mừng rỡ.
Chị em về kìa.
Ngay sau đó lại nghe tiếng dép săng đan đặt trên nền gạch. Vũ lại thật thà kêu to:
Ơ, cả anh Long nữa kìa. Anh Long vào đây, vào đây.
Hai người đàn ông đột ngột đối diện với nhau. Một cái bắt tay cố giữ vẻ lịch sự diễn ra, sau đó là một bao thuốc giơ trước mặt Vĩnh kèm theo một tiếng mời lịch sự "anh xơi thuốc". Sau một thoáng trấn tĩnh Vĩnh cố nhoẻn cười xua tay:
Xin lỗi, tôi không hút thuốc.
- Thế là nhất anh đấy. Tôi đã mấy lần cố bỏ mà không được. Long nói nhưng mắt lại nhìn chăm chắm vào chiếc lồng sắt trong đó có mấy con chuột bạch đang lăng xăng trèo.
Cậu nuôi chuột này để bán cho rạp xiếc, đúng không?
Sao anh lại nói thế? Vũ nói có hơi phật ý.
- Hồi nhỏ. Đúng rồi. Đâu như hồi 38, 39 gì đấy. Anh đã được ông cụ dẫn đi xem đoàn xiếc của tầu Phúc Kiến sang biểu diễn ở Đấu xảo.
- Chỗ nhà hát nhân dân bây giờ. Vĩnh buột mồm góp chuyện. Không hiểu sao mọi sự đố kị đối với người đàn ông này lúc nãy vừa nảy sinh trong anh tự nhiên mất dần. Vừa lúc đó trên phòng khách lại vọng lên tiếng bà Hai:
- Vũ mời hai anh lên phòng khách uống nước đi con. Ai lại đứng ngoài sân nói chuyện như thế.
- Vâng, vâng. Con lên đây. Nhưng em nói với anh Long là không phải em nuôi để bán cho những người làm xiếc đâu. Mà em sẽ nuôi.. mà thôi sớm muộn thế nào anh cũng biết. Lúc đó em tin anh cũng sẽ bảo em cung cấp giống và hỏi cả cách em nuôi nó như thế nào.
Vừa định bước vào nhà thì Vĩnh đã đối diện với Vân. Hai ánh mắt vừa gặp nhau thì Vân đã nhìn đi chỗ khác. Lúc đó Vĩnh rất muốn nói lời xin phép bà Hai để ra về nhưng không hiểu sao anh vẫn lẳng lặng vào phòng khách. Long thì làm như không biết gì, anh cố coi mọi sự bình thường. Đến khi chỉ còn hai người trên gác Vân chủ động gợi lại chuyện:
- Kể ra anh Vĩnh cũng là người tốt nhưng không hiểu sao em chỉ coi anh ấy như một người anh.
Vĩnh đúng là người tốt. Em lấy anh ấy thì rất phù hợp.
- Khổ, con người lại không giống cái máy. Ước gì mọi sự cứ tuần tự như Chúa xếp đặt thì… Rồi em đến chết già đi mất.
- Thế anh thì sao? Long đặt tay lên hông của Vân định ôm cô vào lòng nhưng ngay lập tức cô dùng cả hai tay đẩy mạnh. Đừng làm thế. Anh còn chị Diễm, còn các cháu. Với anh thế này em đã có tội với Chúa lắm rồi. Vậy mà em, em không thể… Hình như, hình như em đang bị, đang bị… quỉ sứ ám
Vân khóc nấc lên rồi đột ngột quay mặt lại đối diện với Long. hai tay run rẩy của Vân ôm chòng lấy Long, vừa xiết chặt, vừa khóc nức nở. Đôi vai tròn lẳn rung lên từng đợt
- Đừng khóc nữa em. Mắt lại xưng vù lên bây giờ. Long vỗ nhẹ vào lưng Hai người từ từ ngả xuống giường. Khi lưng vừa bén giường Vân bất ngờ cố vùng dậy, thoát khỏi vòng tay đang ôm rất chặt của Long. Miệng Vân thảng thốt lẩm nhẩm "không, không thể như thế này được. Em… em sẽ chết, sẽ chết mất "
Vân ngồi nhỏm dậy thì vừa lúc đó Diễm đột ngột hiện và ngay sau đó cái dáng cao gầy của bà Hai cũng nhô lên. Hai người đàn bà một người vợ, một người mẹ đứng chăm chắm nhìn. Phía đối diện họ, một cặp đàn bà, đàn ông mặt ngây ra. Đôi mắt mở to không hiểu là hoảng hốt hay trở lỳ. Hệt như đó là hai khuôn mặt đắp bằng sáp hay bầy trong quầy hàng các nhà may
- Tôi, tôi.. Không thể, không thể.
Diễm cố thốt lên những tiếng lắp bắp trong khi bà Hai xua tay nói không thành lời:
Bác xin cháu, xin cháu. Tại, tại, tại bác, tại bác không dậy con.
- Bà không biết dậy con hay là bà cố tình tạo mọi điều kiện để con bà tranh vợ cướp chồng của người ta.
Mặc dù đang đứng ngây ra, đầu óc như quánh lại nhưng Vân vẫn cảm thấy hoàn toàn bất ngờ khi nhận ra giọng nói đay nghiến của Diễm. Cô thật sự thất thần khi nhìn rõ đôi mắt của Diễm long lên như dại đi, và cô gần như không suy tính gì một tay gạt bà Hai ra, lao thẳng vào giữa Long và Vân. Anh chồng tội nghiệp đa đoan chỉ biết thốt lên khe khẽ:
Kìa Diễm, Diễm. Bình tĩnh đã nào
Bà Hai thì luống cuống thật sự khi thấy Diễm túm chặt lấy tay con gái bà miệng gào to:
- Tôi biết ngay mà. Anh bảo là anh đi đến cơ sở để làm ăn nhưng làm ăn của anh là thế này đây. Thật dơ duốc quá. Thật nhục nhã quá.
Kìa em. Kìa Diễm. Để.. để anh nói đã.
Không phải nói gì hết. Tôi không chịu được nữa rồi.
Bàn tay của Vân cố co về phía mình nhưng cơn giận khiến người đàn bà hai con như được tăng thêm sức mạnh. Nhưng đột nhiên bàn tay ấy như bị ai bấm vào một huyệt nào đấy khiến nó tự nhiên rời ra. Chân Vân mềm nhũn nhất là khi ánh mắt cô chập vào đôi mắt thất thần của mẹ cô.
- Thôi đi, thôi đi. Đừng để hàng phố người ta biết như thế thì xấu hổ lắm Long năn nỉ.
- Hừ hừ. Anh còn sợ xấu hổ kia à. Vậy thì tôi sẽ làm cho tất cả thiên hạ mọi người biết. Tôi không sợ gì hết.
- Bé mồm thôi. Anh xin em. Tại anh, tất cả đều do anh. Long tiến lại gần vợ định ôm lấy cô nhưng Diễm đưa cả hai tay ra đẩy mạnh vào ngực Long.
- Anh không phải bênh nó. Chả cứ nỏ mồm mai đi. Nào là người đi đạo các người chung thuỷ, một vợ một chồng, không tranh giành với ai. Nào là người đi đạo biết tôn trọng vợ chồng, là không bao giờ dính dáng những chuyện lăng loàn, lang chạ nữa đi. Thế thì đây là cái gì, cái gì.
Cả thân người Diễm như ngọn lửa tẩm săng bùng lên. Cô vừa hét vừa la để đệm cho những lời gào thét giận dữ, rỉa róc. Và chính vì những lời nói đó nên bà Hai quay mặt đi. Bà đưa tay lên quệt ngang nước mắt rồi từ từ đi bước xuống bậc cầu thang. Nhưng mới đi được vài bậc thì bà giật mình hốt hoảng, đứng sững lại khi nhìn qua lỗ thông hơi của cầu thang bà thấy đám đông người ở khu phố và cả những người lai vãng đứng túm tụm trước cửa nhà bà. Những cái đầu ngọ nguậy ngẩng cao ngó nghiêng nhìn xung quanh, hay cố nhìn lên. Bà Hai thấy hai chân mình như nhũn ra. Hai tay bà chồng vào đầu gối nặng nề bước lên. Khi lên đến cầu thang cuối cùng bà xót xa khi thấy Diễm mở tung cánh cửa tủ quần áo riêng của Vân. Người vợ gần như kẻ mất trí, điên cuồng. Cánh cửa mở tung. Tay cô cào cào, lia lịa vứt lung tùng đầy mặt sàn những chiếc áo dài, áo cánh, những chiếc quần trắng, quần lụa những chiếc áo len nhiều mầu. Răng cô nghiến ken két, tay vừa vứt vừa cố giằng xé tan tành những gì cô vớ được. Chân Diễm thì dẵm lên di đi di lại đống quần áo lộn xộn, giờ đây đã nhẫu nhĩ. Vân thì đờ đẫn nhìn quần áo mình bị phá hoại còn Long thì xua xua hai tay, mặt nhăn lại, miệng lảm nhảm "Thôi đi mà. Anh xin rồi". Bà Hai như người mộng du lại gần Diễm. Miệng mấp máy thốt ra những lời mà chính bà không hiểu bà đang nói gì:
- Ừ. Cứ xé đi, cứ phá đi. Rồi lặng lẽ mà về. Đừng để ai thấy cả. Đừng để ai thấy đấy.
Nói xong bà từ từ gục xuống sàn nhà. Vân hoảng hốt chạy lại bên mẹ Long đứng trơ ra trong khi Diễm dừng tay, miệng há hốc thở hồng hộc. Bộ ngực nuôi con phập phồng. Cô nhìn chăm chắm vào bà Hai rồi từ từ quay trở ra. Khi gần đến cửa Diễm quay lại vẻ mặt vẫn lì ra. Tay chỉ vào Vân nói to:
May có mẹ cô chứ không thì…
Diễm thở hộc ra như để trút mọi thứ hờn giận đang dồn nén trong mình rồi bước xuống. Đến bậc thang thứ sáu tính từ trên xuống thì một người đàn ông mặc áo bốn túi đang cập rập đi lên. Ông này giơ cánh tay đầy vết dầu loang lổ để lộ khuỷ tay áo bạc phếch ra cản, giọng ông ta ngọng ríu, líu lo:
- Tất cả ở đâu ở đấy, cấm di chuyển, bất động giữ nguyên hiện trường để lập biên bản phá rối trật tự an ninh của khu phố. Thật không còn biết coi trọng kỉ cương, phép tắc ra gì cả. Ai cũng thế này thì còn gì là tiểu khu tiên tiến với lá cờ đầu toàn quận nữa cơ chứ.

Chương 11

Vân tuông ra khỏi nhà. Mặc dù mọi chuyện xẩy ra gần trọn buổi sáng hôm nay như một khối đá khổng lồ đang hiển hiện nằm án ngữ chật cứng trong suy nghĩ của cô. Nhưng cái gì cũng vậy. To quá, lớn quá choán tất cả mọi tầm mắt nhìn thì thường lại giống như một thứ nhỏ quá không thể trông thấy được. Cô lẳng lặng đi xuyên qua Thọ xương, thông qua đường Lý quốc Sư, vòng vèo gần như vô định qua Phủ doãn. Loanh quanh thế nào cô lại đến chân tường nhà thờ lớn. Tiếng chuông nhà thờ thong thả buông xuống những giọt âm thanh trầm mặc khiến Vân có cảm giác những tiếng chuông này đang rơi vào trong lồng ngực của mình và làm con tim trong đó như tăng thêm nhịp đập. Vân bất chợt nhìn lên. Bức tượng Đức mẹ bế Đức chúa con chìm ngập trong mầu không gian trầm mặc. Vân cảm thấy như khuôn mặt Đức mẹ cũng đang buồn buồn trong một cảm giác nặng nề. Những giọt rỉ đồng xanh nặng trĩu, thấm đẫm sự đặc quánh của thời gian. Những chiếc xích lô lởn vởn như trong một sự nhàn tảng đi lòng vòng quanh hàng rào tượng và quanh khoảng sân mênh mông. Đám đứa trẻ cả trai lẫn gái đang mê mải nô đùa, chòng ghẹo nhau. Với chúng trên thế gian này chỉ có những ngày tháng vô tư, tràn đầy sự vui chơi, đùa nghịch. Ôi giá ước gì mình được như những đứa trẻ kia Thanh thản, nhẹ nhõm. Đầu óc không vướng bận gì. Còn với tuổi mình. Sự đời có bao giờ được thế. Đúng là không bao giờ. Lòng Vân trống trải một cách lạ lùng. "Xe". Từ trong miệng Vân đột ngột thốt lên tiếng gọi mơ hồ nhưng ngay lập tức một chiếc xích lô xịch tới trước mặt Vân. "Phu xe". Vân rùng mình khi chỉ thiếu một chút nữa thôi cô thốt ra câu gọi dường như đã bị lãng quên gần mười năm nay. Lúc nào nhỉ. à phải rồi. Trong một buổi họp khu phố đầu tháng này. Ông chủ tịch tiểu khu cứng đơ trong chiếc áo bốn túi có mầu giống như mầu của quân phục của bộ đội nói thật dài rằng"người có học hành hẳn hoi có bằng bác sĩ, kĩ sư cũng bình đẳng như những người lao động chân tay từ anh đạp xích lô đến người đổ rác. Ai cũng bình đẳng như ai. Bình đẳng tức là bằng nhau, không ai hơn ai, dù người ta làm gì. Chế độ này mọi người đều làm chủ mà lại. Vì thế không được gọi là những người lao động chân tay như đạp xích lô, kéo ba gác là Phu. Đó là một cách gọi khinh miệt giai cấp mà bọn thực dân, phong kiến đặt ra một cách khinh miệt để phân biệt và chia rẽ những tầng lớp dân. Còn dưới chế độ ta mọi người đều bình đẳng.., "
- Cô đi đâu ạ?
Một chiếc xích lô có mái che là tấm bạt da mầu gụ xịch đến trên đó có một gã thanh niên có khuôn mặt dài ngoằng, láu lỉnh cố làm ra vẻ hiền lành với đôi mắt hấp hay. Khi nhận ra Vân là cô gái trẻ, đôi mắt của gã dường như càng nháy hơn. Đôi môi mỏng quẹt uốn éo làm duyên một cách lộ liễu. Vân định thôi không lên xe của gã nhưng rồi như một sự đã rồi. Vân lẳng lặng trèo lên xe rồi chỉ tay về phía hàng Gai nói khẽ:
- Cho tôi lên đường Cổ Ngư.
- Cháu biết rồi đường ấy bây giờ được gọi là đường Thanh niên. Kể ra thế cũng được cô nhỉ?
Vân im lặng không trả lời. Một nỗi chán chường xuất hiện ngày càng lớn. Bây giờ trong đầu cô đầy ắp những suy nghĩ về Long. Đúng là cô hoàn toàn không ngờ. Một người như Long lại lấy phải cô vợ ghê gớm như thế. Và Vân cũng không thể tưởng tượng nổi Diễm - người con gái Vân từng biết. Rất dịu dàng, lịch sự, tế nhị và có phần e ấp. Vậy mà đột nhiên… Tiếng xích xe nghiến trèo trẹo trên đường. Tiếng anh xích lô bẻo lẻo cố gợi chuyện vẫn không làm Vân đứt mạch suy tư trầm uất của mình. Đúng là không thể ngờ. Nhưng ví thử đặt mình vào Diễm thì sao. Trên đời này có người đàn bà nào mà không có máu ghen. Có người vợ nào yêu chồng lại có thể thanh thản nhường chồng mình cho người đàn bà khác. Và có người đàn bà nào có thể lặng yên khi biết có người thứ ba chen ngang vào quan hệ chồng vợ. Đúng rồi. Diễm đánh ghen một cách dữ tợn như vậy là hoàn toàn có lý. Mình dù thua thiệt thế nào cũng không thể trách móc được chị ấy được. Chỉ khổ một nỗi là me Vân lại biết. Nếu chỉ mình me cô biết thôi đã đau khổ lắm rồi. Vân biết me cô là người đàn bà hiền lành, cẩn thận, chu đáo và không bao giờ làm điều gì có thể gây ra sự xấu hổ cho mình và gia đình. Vậy mà bây giờ hàng phố biết… Ông chủ tịch tiểu khu đến lập biên bản. Ngoài ra còn những người hàng xóm và cả những kẻ qua đường chứng kiến sự xấu xa của gia đình do Vân gây ra. Chao ôi bây giờ chỉ còn nước chết thì Vân mới quên hết được. Sự khốn khổ, hổ thẹn của mình. Sự nhục nhã của me. Rồi sự rè bỉu của bạn bè đối với Vũ. Rồi khu phố sẽ nhìn như thế nào đối với gia đình mình. Đúng là chỉ còn cái chết mới may ra dấu đi được tất cả, trốn tránh được tất cả miệng lưỡi thế gian. Ánh mắt soi mói bới lông tìm vết của thiên hạ. Dưới nấm mồ nặng nề và u tối mọi sự sẽ được chôn sâu.
- Thưa cô sắp đến đường Cổ à quên đường Thanh niên rồi. Cô định xuống chỗ nào. Đầu hay cuối ạ?
- Anh cứ đi đi
Bị đứt ngang suy nghĩ khiến Vân hơi bực. Cô cố ghìm sự bực bội của mình. Cô nhìn xung quanh rồi tự nhiên giơ tay ra hiệu cho anh xích lô dừng lại:
- Anh cho tôi xuống đây.
- Vâng, vâng. Xin cô cứ từ từ. Chắc là cô muốn đi bộ dạo mát hay là hẹn ai phải không ạ.
Gã xích lô láu lỉnh cố ghìm cái nháy mắt. Vân không đáp lặng lẽ mở ví lấy tiền. Sau khi gật đầu chào khẽ gã xích lô, cô cố không ngoảnh lại nhìn gã, rồi thong thả bước đi. Ôi mặt nước hồ Tây mênh mông dường kia nếu mình tìm được chỗ nào đây vắng vẻ để nhảy ào xuống mà không có bất kỳ người quen thuộc hay xa lạ nào kể cả những người tình cờ qua đường biết được. Sau đó mọi sự thật nhẹ nhõm và thanh thản. Mọi người liên quan đến Vân sẽ thật thoải mải vì mọi điều phiền hà, vướng bận và cả nỗi lo toan mà Vân mang lại cho họ sẽ tan biến đi. Có lẽ chỉ còn me là đau khổ lắm. Cả em Vân, Vũ nó sẽ ân hận lắm. Thể nào cậu ấy cũng lấy làm đau khổ vì anh cả đã mất rồi, còn lại bà chị duy nhất mà cũng không giữ được, không giúp chị thoát khỏi sự u buồn cô đơn. Nhưng thôi cũng chỉ một năm, hay năm là cùng thì ngay cả me cũng sẽ quên Vân và cả cái chết của mình đi. Thời gian là cái cối xay tất cả mọi điều vương vấn trên trần thế. Vả lại cuộc sống còn biết bao điều cần quan tâm, tính đến. Ai hơi đâu bận tâm vì mình nữa. Mỗi khi nhớ đến mình người ta chắc chỉ nhớ đến một người con gái đã mang lại sự đau khổ cho mình và cho người khác. Kể cả cha uy nghiêm giảng giải trên bục nhà thờ nếu tình cờ biết đến cái chết của Vân thì Người cũng chỉ chau mày, đưa tay lên làm dấu, mắt khẽ chau lại với lời lẩm bẩm đau xót và thương tiếc "a di men, lạy chúa tôi. Chúa lòng lành vô hạn. Và cũng thật tiếc thay. Vì cớ gì con lại cố tình mắc phải điều răn của Chúa". Có lẽ lúc đó chỉ có Chúa ở trên thiên đàng. Với tầm nhìn và phép thánh cao siêu Chúa mới bao quát được hết trần gian với những số phận nhỏ nhoi và đau khổ giống như Vân. Chúa sẽ giang đôi tay cao cả của Người để đón linh hồn nhỏ nhoi của Vân lên xếp vào hàng thiên thần nhỏ bé đứng bên Chúa. Tay Vân sẽ được cầm bình nước thánh hay một nhành hoa. Lúc đó Vân tin mọi đau khổ, mọi phiền não trên trần thế này sẽ tan biến hết như những đám mây xốp trắng, mỏng tang đang bồng bềnh trôi phía đầu trời. Dưới đó chỉ thấy mênh mông nước và những hàng lau sậy rập rờn. Phải rồi chỉ có nơi đó Vân mới có thể từ từ trầm mình xuống làn nước lạnh ngắt để giải thoát cho cuộc đời khốn khổ. Còn những chỗ này. Hàng cây phượng ven hồ vừa trút xong những chùm hoa đỏ rực cuối cùng đã bắt đầu lộ ra những chùm quả non xanh mướt, bé bỏng. Một vài đôi tình nhân cố dấu mọi cảm xúc đang dâng trào lên khoé mắt, gò má, tay trong tay đi lại như để tận hưởng cho hết sự ngất ngây bởi những làn gió mát rượi từ mặt hồ đưa vào và cả bởi cảm giác về sự có nhau, yêu thương nhau mang lại. Ngày trước. Không, có lẽ chỉ gần mười năm qua thôi chứ mấy người con gái sẽ tha thướt, kín đáo và cũng thật quyến rũ trong tà áo dài, và người con trai thì khoẻ mạnh, trẻ trung trong áo sơ mi cộc tay bỏ trong quần xoóc hay quần dài, còn bây giờ… Nhưng kể cả lúc này thì dù ăn mặc thế nào, chắc trong lòng những kẻ tay cầm tay kia đang rân rân một nỗi niềm khó tả mà chỉ có họ mới thấu hiểu nổi. Đó là cảm xúc của tình yêu, của mong đợi và ước mong. Nghĩ đến đây Vân chợt giật mình. Vậy mà Vân với Long. Chưa bao giờ Vân có được những giây phút ấy. Bởi lẽ hình như hai người chưa bao giờ yêu nhau, chờ đợi mong ngóng nhau. Bởi vì Long đã có vợ, có cả một gia đình trong khi Vân mới chỉ là cô gái còn ngơ ngác, vô tư với tuổi ô mai của mình. Vậy mà chỉ trong khoảng khắc, sau cái đêm mưa bất chợt trong chiếc lều vắng của người chữa xe đạp bên bờ Hồ Tây phía rặng ổi xanh mờ kia.
Sau một phút quên lãng, một phút thả mình hay sự suy xụp mà chính mình cũng không muốn để tiếp nhận cơn đau đớn kinh khủng như có lưỡi dao oan nghiệt nào đó xẻ đôi da thịt Vân. Sau cơn đau làm mất đi tất cả sự trong trắng của đời con gái đó đã gắn chặt cuộc đời mình với anh chàng Long lạ lùng kia để rồi phải chịu đựng đủ thứ lo sợ, bàng hoàng, hổ thẹn. Một cặp tình nhân đi qua, cô gái có đôi mắt dài hình như có một thoáng tô chì trên bờ mi đã ngoảnh lại nhìn Vân như thương hại. Cô ta hình như chỉ bằng có khi kém tuổi Vân, vậy mà… Thôi thì được yêu thì cứ yêu đi nhưng biết đâu đấy cũng con người đang rạng ngời hạnh phúc đó rồi sẽ một là kéo dài những năm tháng vui vẻ, hay lại giống Vân chẳng sớm thì muộn sẽ xa vào sự khổ sở, khốn nạn như Vân. Jê su ma, Lạy Chúa tôi. Kiếp đàn bà là cực nhục, là thê thảm thế sao. Vậy thì có lý gì mà sống trên đời này? Mình đã quyết dứt bỏ rồi, vĩnh biệt tất cả nhưng làm sao tìm được chỗ kín đáo để… Lúc đó mình chỉ cần nhắm mắt lại. Không, không mình sẽ chọn một cây mọc chĩa ngang từ bờ ra, lặng lẽ kín đáo trèo lên. Rồi lặng lẽ, kín đáo bò ra cành ngang chĩa ra mặt nước, đoạn từ từ buông tay ra. Dòng nước lạnh băng oan nghiệt sẽ tràn vào bóp nghẹt tất cả. Vân cứ việc vẫy vùng, cứ việc quẫy đạp để rồi chẳng bao lâu, giỏi lắm chỉ trong khoảng mười lăm, hai mươi phút thì cô chỉ còn là cái xác không hồn nặng nề chìm dần xuống mặt nước. Mọi ao ước, yêu đương, giận hờn, mọi khao khát lớn nhỏ lúc đó sẽ như những váng bọt trút khỏi con người Vân để nổi lên mặt nước Hồ tây vô tư mênh mông. Vân chỉ còn là cái xác vô hồn dong rêu sẽ phủ lên, bùn sẽ trùm kín và những con cá sẽ bơi lượn xung quanh, thậm chí trên thân thể cô. Vân bỗng rùng mình, ớn lạnh. Cả những con đỉa nữa chứ. Có lẽ trên đời này chưa có con vật nào làm Vân ghê sợ hãi hùng như giống đỉa. Thân thể mềm nhũn, lạnh băng, tanh tưởi, bé xíu thế mà bỗng chốc bám chặt lấy da thịt con người và chỉ trong chốc lát con đỉa căng tròn lên, vàng kệch ra, bám thật chắc vào da thịt mình như được một thứ keo nào đó gắn chặt lấy. Trời ạ mùa hạ năm nào nhỉ. Phải rồi khi Vân mới vừa mười bốn tuổi Vân về quê nội ở Phùng khoang. Khi cô nhìn thấy con cá cờ quẫy cái đuôi te tua với bao nhiêu sắc mầu, chúi đầu xuống để nhặt những hạt cơm mà cô họ Vân vừa đãi gạo làm vương ra. Vân thích quá, cô lội xuống cầu ao, xoè bàn tay của mình ra trên đó có mấy hạt cơm cố ngồi im lặng, hai con cá cờ ham ăn bị đánh lừa bởi sự yên lặng đó từ từ bơi vào lòng bàn tay Vân. Nhưng cũng chính lúc Vân đang thích thú bởi cảm giác buồn buồn vì hai chiếc mồm xinh xinh đớp nhẹ vào lòng bàn tay thì cô bất chợt thét to lên khi thấy cổ chân mình bị con đỉa to tướng bám chặt. Vân vừa hét vừa nhẩy cẫng lên bờ ao, dãy đành đạch. Người cô họ cô đang phồng mồm thổi lửa trong bếp nghe tiếng thét của cháu chạy ra và bật cười khi thấy hai mắt của Vân nhắm nghiền, chân dẫm bành bạch. "Để yên, để yên cô bắt ra cho nào Vừa nói người cô họ vừa đưa bàn tay có bôi vôi ăn trầu túm lấy lấy con đỉa. Vân nhắm nghiền mắt nhưng rồi vì tò mò cô he hé mở mắt và thấy làm lạ. Con đỉa vừa chạm phải vôi cả thân hình béo tròn của nó cong lên và nhẹ nhàng tuột khỏi chân Vân để lại một dòng máu đỏ xẫm đang chẩy… Thế mà bây giờ dưới đáy hố, trong làn nước đầy dong rêu này thì chắc chắn sẽ có cơ man nào là đỉa. Nếu Vân rơi xuống đó chắc chắn hàng chục, hàng trăm con vật kinh tởm này sẽ bám chặt lấy thân thể mình. Lúc đó thì… Nhưng kể cả hàng nghìn, hàng vạn con đỉa bám chặt thì cũng chẳng có gì phải kinh, phải sợ bởi lẽ khi ấy mình chỉ là cái xác không hồn như cành cây, như hòn đá vô tri còn biết sợ hãi, ghê tởm là gì nữa. Đỉa thì mặc xác đỉa. Vân cảm thấy bực mình vì cô suýt bật cười bởi những suy đoán của mình. Cô ngẩng nhìn lên. ở phía trước nơi gần đường dẫn vào cổng đền Trấn vũ có điều gì bất thường mà người ta tụ tập đông thế kia. Tiếng người ta gọi nhau ơi ới, tiếng chân đua nhau chạy huỳnh huỵch.
- Cái gì thế anh? Giọng ẽo ợt của cô gái nào đó qua đường chợt lọt vào tai Vân
- Chuyện gì vậy mà xúm đông xúm đỏ thế kia? Giọng trầm hơi khàn của người đàn ông
- Hình như có người tự tử.
- Trai hay gái?
- Gái thì phải
- Chết lâu chưa?.
- Biết được.

Vân rùng mình định quay lại nhưng có điều gì chính trong cô lại thôi thúc Vân đi lại gần. Khi đến gần đám đông, Vân cố tình không muốn len vào nhưng chính lúc đó từ trong đám đông một cô gái cao dỏng dỏng vắt mớ tóc dài thượt có chiếc cặp ba lá sáng trắng cặp ngang len ra với sức mạnh của kẻ chạy trốn. Đôi mắt cô gần như nhắm nghiền. Đôi môi hồng nhạt động đậy cùng những lời xuýt xoa thốt ra "ghê quá, kinh quá". Có ai đó hích mạnh vào lưng Vân khiến cô loạng choạng, tay cô chờn vờn trên vai những người đứng gần mà cô nhận ra là người đàn ông có đôi mắt nhỏ xíu nhíu lại dưới cặp lông mày rậm rì. Chính ngay lúc đó Vân nhìn thấy khuôn mặt nhợt nhạt của cô gái xấu số. Không biết cô gái chìm xuống nước đã bao lâu mà phủ trên khuôn mặt có đôi mắt nhắm nghiền và đôi môi mím chặt như đang cố dấu đi sự uất ức mà cô âm thầm chịu đựng từ bao đời là một nước da xanh nhợt. Bên vành tai nhỏ xíu một sợi rong xanh lét đeo lòng thòng. Vân bất chợt rùng mình. Không hiểu sao chỉ một thoáng nhìn vào khuôn mặt cô gái chết đuối, Vân có cảm giác dường như cô gái bất hạnh này có cái gì quen quen mà Vân đã gặp cô ta ở đâu đó.
- Trông mặt mũi thế kia mà sao lại dại dột thế?
- Tranh vợ cướp chồng thiên hạ thì trời quả báo là đúng lắm rồi. Có mà thừa hơi mới đi thương những hạng người như thế.
Nghe những lời bàn tán lao xao quanh mình Vân cảm thấy lành lạnh sau gáy. Vân lầm lũi cố chen ra khỏi đám đông, nhưng lời bàn tán của thiên hạ vẫn vô tình lọt vào tai Vân. Thì ra cô gái này ở đầu phố Khâm thiên cạnh khu nhà dầu. Ngày trước mẹ cô hình như làm cô đầu rượu. Mà cái trò đã đưa cả đời mình, thân thể mình làm món hàng cho cánh đàn ông để nuôi lỗ miệng thì sớm muộn thế nào, nếu người đàn bà, đứa con gái đó thân thể lành hành thì dù là không chồng cuối cùng loay hoay thế nào vẫn lại có con. Càng lớn đứa bé càng xinh xẻo, đến khi vào thì con gái thì sắc trổ ra hết độ, khiến cô càng tỏ ra xinh đẹp nức tiếng đến quá nửa Hà nội này, đến độ anh chàng ở tận Ngã tư sở cũng theo đuổi. Gã đàn ông này là con độc nhất của một nhà chuyên thu mua lông gà, lông vịt ở làng Triều khúc. Bố mẹ anh chàng hiếm hoi phần vì muốn có cháu bế, phần vì muốn có thêm người làm nên đã ép anh chàng lấy vợ từ khi anh ta mới mười bốn tuổi. Cô vợ hơn chồng sáu tuổi. Khi anh chàng vào độ tuổi ra giàng đã mặt nặng mặt nhẹ chê bai người vợ hơn tuổi một lòng tảo tần, chịu thương chịu khó quán xuyến công việc nhà chồng. Anh chàng con một được nuông chiều suốt ngày dong chơi và khi đến phố khu nhà Dầu thì đâm mê mẩn cô nàng tợn. Cô này cũng tỏ ra quyến luyến anh chàng. Hai người đã thề thốt với nhau nguyện chung sống trọn đời. Ai dè người vợ chính thất của anh chàng trai lơ này biết được. Tuy có tiếng cả làng Triều Khúc là người vợ hiền lành nhưng khi cơn ngứa ghẻ hờn ghen ập đến. Hơn nữa mồ hôi trên đổ mồ hôi dưới cho nhà chồng gần hai mươi năm, cơ ngơi có được như ngày nay đâu dễ tự nhiên sang tay người khác. Con ranh ăn trắng mặc trơn không tốn tý công sức nào lại toạ hưởng kì thành cướp trắng trên tay con này là không được. Nghĩ nát óc mấy đêm trời, vừa ức vừa điên vì sự nghĩ của kẻ mất chồng, mất của. Chị vợ này đành đi nước liều bằng cách thuê hai tay côn đồ hiếm hoi còn sót lại ở Ngã tư sở đến doạ cắt tóc bôi vôi nếu không rời bỏ anh chồng ăn chơi, bán giời không văn tự kia. Nhục nhã một nhưng tuyệt vọng vì biết ý trung nhân của mình đã có vợ và lại là cô vợ đáo để. Nếu cứ khăng khăng bám lấy anh chàng thì sớm muộn không phải đầu cũng phải tai. Hai thằng côn đồ trông hung tợn thế kia chắc được ăn tiền ghê gớm lắm. Mà cái giống đàn ông đã cầm đồng tiền trong tay rồi thì bảo gì chúng nó chả nghe Mình thì chân yếu tay mềm, tứ cố vô thân. Thôi thì kiếp này không chung bát chung giường thì đành hẹn kiếp khác chứ không thì… Nhưng càng nghĩ cô nàng càng cám cảnh, càng tiếc rẻ những gì anh chàng kia thề thốt, hứa hẹn. Ôi thế mới biết đàn ông, đàn ang ăn đấy nói đấy nhưng họ khác nào cái chong chóng giấy, hễ phe phẩy gió là quay tít lên biết thế nào mà lường. Cô nàng càng nghĩ càng uất nên sau khi đã ngà ngà bởi hai cốc rượu Boóc đô nâu đỏ cô ả bèn thuê xích lô chạy thẳng lên rặng ổi tìm chỗ thanh vắng nhất trẫm mình. Xẩm tối cô ả quyên sinh thì nửa đêm hôm đó trời nổi giông bão chập. Cái giống tự tử thì dù lâu hay chóng hễ có sấm chớp đùng đùng thì xác chết dù có chìm sâu tận đáy cũng phải nổi lên. Thành thử trời đất run rủi, xui khiến thế nào không biết mà xác cô gái bất hạnh ngay tiếng sấm đầu đã nổi lên lưng lửng khiến thuyền câu mới đi có nửa vòng đã móc được xác cô ta cách bờ đền Trấn quốc chưa đến mười xải tay. Nghĩa là cái xác của người con gái oan trái đó chỉ sau vài tiếng đồng hồ đã hiển hiện trước mắt người đời như một sự cảnh báo thiên hạ, mà cũng phơi ra mọi sự bất hạnh của kiếp người khốn khổ…
Nghe câu được câu chăng câu chuyện của cô gái xa lạ xấu số Vân bàng hoàng lắm. Hoá ra chết rồi thì thân thể trở thành vật vô tri vô giác, mọi sự trên đời đều là vô nghĩa, vì tai có nghe được gì và miệng có mở được đâu nhưng còn thanh danh người chết và cả những người thân thì chịu sao nổi lời ra tiếng vào. Me Vân và cậu Vũ biết ăn nói thế nào với hàng phố. Lúc đó chắc chắn họ sẽ là những người chịu nhiều sự xỉ nhục. Hàng phố, thiên hạ kể cả những kẻ rỗi hơi, thừa thời gian sẽ nhòm nhỏ, buông ra đủ thứ lời ra tiếng vào. Rồi người ở quê ra toàn những người họ hàng thân thuộc người ta nghĩ gì Và còn điều này nữa. Khi chết bởi sự tự vẫn như vậy thì liệu xác mình còn được đưa vào nhà thờ mong cha đọc kinh, rửa hết tội lỗi nơi trần thế để mình có thể thanh thản về hầu dưới bàn tay chúa hay không. Nếu nhà thờ dứt khoát không nể, không tha thứ, không thông cảm, không thể tất nhân tình, thấu hiểu nỗi khổ tầy trời của mình thì mình chết rồi nằm xuống đâu đã yên. Nỗi nhục tầy trời này lại đổ hết lên đầu me, đầu cậu Vũ. Đấy là chưa kể biết đâu người ta không thể ngay lập tức vớt được xác mình mà phải ba bốn hôm sau. Lúc đó thân thể mình trưởng phềnh lên, thối nhức óc thì ngay cả me cả cậu Vũ chưa chắc đã dám đến gần, mà có vì tình máu mủ, ruột già thì cũng đưa khăn mùi xoa ra bịt mũi, cố nuốt nước bọt. Còn người thiên hạ khinh khỉnh đi qua ghê tởm nhìn me và cậu Vũ mà chê bai, mà giả bộ xót thương ngoài mặt nhưng trong bụng thì tha hồ dè bỉu bởi đứa con gái khốn nạn này… Vân rùng mình rảo bước nhanh hơn. Chả nhẽ lúc đó mình lại là kẻ ích kỉ chỉ biết lấy cái chết để trốn chạy tất cả để mặc me và cậu Vũ chịu bao điều tồi tệ vì sự xấu xa của đời mình và cả sự dơ bẩn của cái xác trương phềnh, thối tha như vậy sao… Không được. Không thể được. Mới nghĩ đến đây Vân vội vã nhìn quanh rồi rảo chân đi thật nhanh mong để rời thật xa đám đông hiếu kì đang xúm đông xúm đỏ quanh xác cô gái bất hạnh kia. Cô bất giác giơ tay ra vẫy chiếc xích lô mà người đạp xe là một ông già có bộ râu dài và nhọn điểm bạc đôi mắt mở to hấp hay:
- Cô về đâu?
- Cho cháu về đầu phố Phủ Doãn.
- Vâng, mời cô lên xe.
Ngồi yên vị trên xích lô rồi, Vân vẫn cố ngoảnh lại nhìn đám người nhốn nháo. Lảng vảng và dường như mang đôi chút bình thản là những chấm sâm cầm ngơ ngác khi thấp khi cao bay qua bay lại ngay trên đầu đám người lộn xộn. Cái đầu có chiếc mỏ nhọn của chúng đưa đi đưa lại. Lũ sâm cầm thương kẻ quyên sinh hay nó đang muốn tìm bầy đoàn, không biết bây giờ ở đâu. Tiếng kêu của nó bất chợt phát ra nghe cô đơn và tội nghiệp làm sao. Chiều vàng choé đang buông trên mặt nước hồ Tây xa xăm, mênh mông trong tiếng động u trầm mơ huyền của tiếng gió là mênh mang khi mờ khi rõ của hồi chuỗi chuông thu không trầm tịch của chùa Trấn Vũ.
Trong tiếng xe nghiến trèo trẹo, Vân cố nén tiếng thở dài chỉ thiếu một chút nửa là buột ra.

Chương 12

Đến đầu phố Hàng Trống, Vân ra hiệu cho ông xích lô cho dừng lại. Phần vì cô không muốn người ở khu phố, hay đám bạn bè nhìn thấy cô đi xe xích lô để rồi đoán nọ đoán kia. Dù chẳng có chuyện gì nhưng người ta vẫn kiếm chuyện làm quà hay chỉ đơn thuần vì tò mò, vì thuận miệng hỏi cô đi đâu là Vân đã lúng túng không hiểu sẽ trả lời ra sao. Bởi Vân vốn là cô gái không quen nói dối. Như vào cái buổi lưng lửng sáng chủ nhật hôm đó. Cũng là rất tình cờ và cũng vì buổi sáng hôm đó tự nhiên trong lòng Vân không hiểu vì lý do gì bỗng chợt thấy vui vui. Tối hôm trước, thứ bẩy. Vân đã xưng hết tội với cha. Giọng cha trầm trầm buông xuống rành rọt từng câu rằng khi Chúa sinh ra người con gái là Người đã tạo ra không ít hiểm hoạ để thử thách lòng chịu đựng của con người. Trần thế quen coi con gái, đàn bà là giống yếu. Từ chân tay đến thân thể. Chân yếu tay mềm mà lại nhưng thật ra đàn bà con gái lại đầy sức mạnh. Không có sức mạnh ấy người ta không thể chịu đựng, chống cự được những gì gió táp mưa sa của cuộc đời, của gia đình dồn dập đổ vào họ. Nhưng cha lại khuyên rằng sức mạnh này chỉ nên dùng để ngăn chặn những ham muốn riêng tư của mình. Riêng ai đó muốn biến sức mạnh này trở thành những mánh khoé để lừa lọc, điều khiển thiên hạ, nhất là để sai khiến lợi dụng đám đàn ông, con trai thì đó là khởi nguồn của những điều tội lỗi nhất. Vân lấy làm vui khi nghe cha bảo Vân là người con gái tốt bụng cả nể chính vì thế nên Vân lại càng phải cẩn thận. Nghĩ lại điều này Vân lấy làm bực mình và cảm thấy buồn khi lại thấy mình nghĩ đến Long. Cô lấy làm giận mình lắm vì dù nghĩ ngược nghĩ xuôi thế nào, cuối cùng Long vẫn xuất hiện trong suy nghĩ của cô. Chính lúc Vân đang chạnh lòng đó thì Long gõ cửa. Cánh cửa hé mở. Trên môi anh lập bập điếu thuốc lá đang phơ phất khói.
Vân đang làm gì mà thừ mặt ra thế kia?
Tiếng Long trầm trầm đôi mắt ngênh nghếch ngó nghiêng khiến Vân chỉ thiếu một chút là bật cười, nhưng cô vẫn cố lặng thinh.
Me và cậu Vũ đi đâu rồi em?
- Em làm sao biết được. Hình như me em đi chợ còn cậu Vũ thì đâu như đi với mấy cậu bạn của nó từ sáng sớm thì phải. Khi dậy em đã không thấy ở nhà rồi
Vân cố giữ vẻ tự nhiên dịu dàng đáp lại, trong khi đó Long càng tiến lại gần. Rồi bất ngờ anh nắm lấy tay Vân.
- Kìa sao lại thế này. Anh bỏ ra đi không có nhỡ me em bất chợt về thì làm thế nào. Vân có cảm giác như mặt Vân đang sát gần ngọn lửa cháy đùng đùng. Kìa anh, để em đi pha nước đã
- Anh vừa uống nước xong không khát đâu. Em cứ ngồi ở đây với anh đi Một chút thôi. Anh có chuyện muốn nói với em đây này.
Vừa nói Long vừa ấn nhẹ vai Vân xuống chiếc ghế bành mặt đá, mà Vân rất có ấn tượng xấu về nó. Hồi nhỏ vào một ngày rất lạnh, cô sen trông Vân vô tình đặt Vân ngồi xuống, Vân đã khóc thét lên vì da dẻ trẻ con của cô không chịu nổi cái rét thấu sương gây ra từ mặt đá đó. Sau lần đó mỗi khi cô sen đặt Vân ngồi xuống chiếc ghế đó thì ngay lập tức me Vân bảo cô sen phải lấy ngay chiếc đệm mỏng để kê lên.
Có gì anh nói đi. Vân ngọ nguậy trên mặt ghế
Anh nhớ em quá.
- Không, không. Anh đừng nói thế. Nhỡ người ngoài nghe thấy thì… Không bao giờ, không bao giờ như thế cả. Anh đã có… chị Diễm ở nhà, có… các cháu.
Vân lắp bắp cố nói tất cả những gì cô đang suy nghĩ nhưng mồm cô như cứng ra, lưỡi như bị một vật gì rất nặng đè lên. Trong khi đó mắt Long mở to rực sáng, anh nhìn chằm chằm vào mái đầu đen nhánh đang cúi xuống của Vân.
- Anh thề là cả đêm hôm qua anh không tài nào ngủ được. Anh chỉ nghĩ đến em. Không hiểu tại sao. Mặc dù anh biết như thế là không phải. Nhưng làm thế nào bây giờ?
- Em, em..
- Cái kia hết chưa. Long hỏi một cách ngắc ngứ.
Thấy Vân khẽ gật đầu Long bạo dạn hơn. Anh vuốt vuốt mái tóc đen mịn của Vân, giọng hạ xuống dịu dàng, thân mật.
- Thế mà em không bảo anh. Những việc như thế làm đàn bà, con gái hại người lắm. Đây này. Cầm lấy ít tiền mà làm thế nào bồi bổ chứ không thì lại sức làm sao được.
Long cố dúi tiền vào bàn tay đang nắm chặt của Vân. Cô gái cố xua tay chối từ. Rồi rất bất ngờ Vân đứng dậy thật nhanh khiến Long không kịp giữ lại. Vân đi nhanh gần như chạy ra phía sân sau rồi thoăn thoắt bước lên bậc thang. Khi Long đặt chân lên bậc thang thứ nhất thì Vân đã vào trong nhà cô đóng ập cửa, cài then rồi đứng dựa vào góc tường thở dồn dập.
- Mở cửa cho anh đi. Vân. Kìa. Anh bảo đấy. Mở cửa ra cho anh nào. Mở ra anh có chuyện này định nói với em. Một chút thôi. Thật mà.
Vân đưa tay lên ngực. Cô thấy tim mình đập thình thịch, tiếng đập cửa ngày càng gấp cùng tiếng gọi hối hả của Long. Nhưng rồi cô bỗng thấy chân tay luống cuống, mặt nóng bừng khi nghe tiếng của me hỏi Long:
- Có cái gì trên ấy thế cháu?
- Không ạ. Vân lấy cho cháu cuốn sách. Cháu mượn.
- Thế hả?
Cánh cửa gác từ từ mở ra. Liền sau đó Vân chạy vội đến đầu giường nhặt lên cuốn "đồi thông hai mộ "đang đọc giở. Cô chôn chân bên thành giường, nhìn vào chiếc đèn ngủ có cái chụp bằng vải viền đăng ten có vết ố vàng hao hao hình con thạc sùng. Dấu vết một lần ăn chè bột lọc dây vào. Cô bồn chồn, lưỡng lự không biết nên ra hay đứng im, tiếng của me xa dần.
- Hôm nay bác mua được mớ rươi ngon lắm. Đâu như người ở mạn Hải dương mang lên bán. Rươi nước lợ thường là hiếm. Anh Long đi đâu, trưa về đây ăn cơm với các em với bác
- Thế thì còn gì bằng.
Long dõng dạc cố nói thật to. Khi Vân chưa kịp nhận ra điều gì thì đã thấy Long đứng sững trước mặt. Cô lúng túng chìa cuốn sách ra nhưng thấy cả thân thể mình không hiểu sao đã cứng chắc trong vòng tay của Long. Vân vừa nói khẽ "bỏ em ra"vừa cố vùng vẫy nhưng vòng tay của Long ngày càng xiết chặt. Đôi môi thoang thoảng mùi thuốc lá huơ trên mặt. Vân chưa mường tượng ra điều gì thì cặp môi ấy khô, nóng rực ấy đã dính chặt vào môi Vân. Cô cảm thấy ngẹt thở và đáng sợ hơn là cả thân người cô đột nhiên mềm nhũn. Tất cả mọi sức lực trong cô như ngay một lúc biến đâu mất, mặc dù hai tay của cô chới với vươn ra cố đẩy mạnh vào vầng ngực có phủ lớp áo sơ mi may bằng vải lanh trơn thuồi luồi. Tiếng me xa xăm từ đâu vọng lên:
- Hai anh em xuống đây đọc sách, trông nhà đi. Me quên chưa mua vỏ quít…
Nghe tiếng cánh cửa dưới nhà ập lại Vân càng hoảng sợ hơn. Cô cố dãy thật mạnh và nói dồn dập qua hơi thở đứt đoạn, yếu ớt:
Không thế đâu. Không.. không
Cả hai thân người đổ ập xuống mặt giường êm ả bởi có chiếc đệm mút mà dạo bé cô đã từng nghe là bố đã mua tận bên Ai lao đúng vào dịp vua nước này cất công sang Hà nội chơi hè và lên Bách thảo xem chọi gà. Vân cố vùng dậy nhưng càng quẫy đạp mạnh thì cô càng cảm thấy thân người cô như càng gắn chặt với thân thể người đàn ông. Khi đôi chân của Vân bất ngờ bị một chiếc chân cứng chen vào, tách đôi ra. Một bàn tay nóng rực chạm vào làn da bụng thì cô nhắm nghiền mắt lại, hai tay buông xuôi. Sau cái nhói mạnh dường như làm cho cơ thể cô tan ra hàng trăm mảnh thì từ chính nỗi đau đó cô tưởng sẽ tấy lên cơn đau đớn khủng khiếp giống như cảm giác của đêm giông bão trong chiếc lều tả tơi của người chữa xe đạp bên bờ Hồ tây mịt mùng ngày nào. Nhưng tất cả như ngược lại Vân cảm thấy lo sợ khi thấy mình đang chìm trong một cảm giác êm ái và say mê dường như không thể có gì cưỡng được. Cảm giác đó đặc quánh lại, bùng nhùng ngày càng hiện rõ ngày càng dâng cao lan toả khắp con người cô. Hai tay Vân tự nhiên vòng lên ôm chặt lấy tấm lưng rắn chắc của người đàn ông trong khi nước mắt của cô ràn rụa, thấm ướt khuôn mặt nóng bừng đang bị làn môi cuống quít rát lên những lớp hôn dính quện. "Không, không.. "Vân hổn hển, lắp bắp không ra hơi những tiếng vô nghĩa giữa khi cả thân người cô rập rềnh như mảnh củi rều đang trôi giữa những lớp sóng nhấp nhô, êm ả ngầu bọt của dòng sông Hồng đục ngầu. Cảnh vật cô đã từng nhìn thấy hồi vừa vào tuổi thiếu nữ, cô cùng đám bạn đạp xe vượt qua đê Yên phụ lên tận làng Xù, Gạ nào đó. Mắt cô hoa lên, toé ra muôn ngàn vì sao nhỏ bé. Tiếng nói trầm đục đều đặn cất lên giống hệt điệp khúc vang ra từ chiếc đĩa hát vị vấp kim"anh yêu em, anh yêu em vô cùng. Làm sao có thể thiếu em được, làm sao… ". Hai người đang vật vã, chìm lịm trong những cơn sóng vô thức thì đột nhiên cả hai run rẩy. Đôi tay của Vân càng ôm riết. Tai cô liên tục được rót vào những câu nói run run về một tình cảm mê say không cưỡng được. Tất cả trời đất như tan biến đi tất cả trong niềm mê say tê dại. Mọi thứ luân lý, mọi sự e dè, giữ gìn cẩn trọng của giáo lý, của lẽ đời phút chốc nát vụn. Sự ý tứ và cả những ước ao về một cuộc đời bình yên, hạnh phúc mà bất kì một người đàn bà bình thường cũng đều ao ước, trong đó không có sự tranh chấp, cướp đoạt, lừa đảo đều như hư vô trong cơn bão của cảm xúc vô thức mà người ta thường gán lên những từ ngữ đẹp đẽ về niềm hạnh phúc và tình yêu vô tư không vụ lợi…
Khi hai người choàng dậy tất cả như đất trời sau cơn bão hoang dại. Người ta nhìn lại mặt đất đổ nát và hiểu rằng tất cả đều phải làm lại từ sự bắt đầu và trong sự chuyển vận của muôn loài thì sự yên tĩnh và sự chuyển động luôn luôn gắn chặt với nhau bình yên trong một thể trong đó yên tĩnh là sự vĩnh viễn còn bão táp, sóng gió chỉ là tạm thời. Mọi cố gắng của con người, của quần thể là gìn giữ bảo vệ sự bình an đó. Vân cúi đầu lặng thinh. Cô muốn nói thật nhiều để trách móc để giận hờn nhưng cô không tài nào mở miệng một phần cô không biết bắt đầu như thế nào, phần khác cô biết Long đang chăm chú nhìn cô. Thế rồi như một sự ngẫu nhiên Long nghe thấy tiếng nói khe khẽ, rụt rè của Vân:
- Sao anh lại làm thế.. Anh còn chị Diễm ở nhà, còn các cháu
- Anh cũng không biết…
Sau một lúc im lặng Long cũng bất ngờ thốt lên. Chính lúc đó thì có tiếng chân thình thịch chạy lên cầu thang. Hai người bất giác nhìn nhau cùng sửa soạn lại quần áo thì vừa lúc ấy Vũ nhô khuôn mặt tươi rói nhưng đẫm mồ hôi vào hổn hển nói:
- Me bảo anh chị xuống ăn chả rươi. Me vừa tráng xong ngon lắm. Hình như me còn mở cả rượu mời anh Long cơ đấy. Em thể nào cũng phải làm một hai chén
- Xuống đi anh. Kìa anh cầm luôn cuốn sách. Đọc xong nhớ trả em nhé
Long không ngờ Vân lại lấy được sự tự nhiên đến thế. Anh suýt bật cười khi vừa nhìn bìa cuốn sách Vân đưa cho Long thì Vũ đã chu chéo lên.
- Cuốn "Đồi thông hai mộ "của chính anh Long cho mượn chứ của ai đâu mà chị.
Long và Vân liếc nhau thật nhanh. Cả hai đều cảm thấy má mình nóng bừng nhưng Vũ không để ý vừa quay ngoắt đi vừa nói nhanh:
- Thôi anh chị xuống đi không me đợi đấy.

PHẦN III

Chương 1

(Tất cả mọi sự trên đời đều sẽ rơi vào quên lãng nếu như nó không dính dáng với trái tim)
Một câu nói làm duyên của nhà văn.

Có thể xem mười năm của thập kỷ 60 của thế kỷ 20 người Hà nội và cả thành phố Hà nội luôn luôn rơi vào tình trạng bất ngờ. Niềm vui sướng hân hoan mang một chút ngây thơ, cả tin của trẻ khiến đám đông tưởng chừng con người sau mọi khốn khổ, đau đớn, buồn phiền day dứt của một dân tộc thất thế, bất hạnh kéo dằng dặc của hàng thế kỉ, của hàng vài chục thế hệ, của hàng triệu, hàng vạn sinh linh nhỏ bé thì sẽ đến lúc được tận hưởng cho hết, cho cạn những gì là sự vui vẻ, no đủ, tươi vui. Nỗi sung sướng cá nhân thoắt oà ra, mở tung để hoà vào, trộn lẫn với sự cuồng nhiệt ngây dại của quần thể tưởng rằng từ nay mọi sự chỉ còn là yên vui, hưởng lạc trong thái bình thịnh trị. Tiếng nổ sinh ra từ sự phát minh man rợ của giống người sẽ không bao giờ còn vang trên đất này. Cụ già Vĩ đại không còn vất vả, lặn lội rừng sâu nước độc để lo toan cho quần thể mà công việc chỉ còn vẻn vẹn cầm đũa chỉ huy dàn nhạc dân tộc hát lên lòng tự hào và nỗi vui sướng của sự tự do và ước của một dân tộc hay chỉ của một con người. Nhưng khốn khổ thay mọi niềm vui chưa trải hết năm cái tết của thập kỉ khốn khổ đó. Hà nội đã rúm lại trong những hồi còi báo động máy bay của lũ giặc cuồng điên tưởng chẳng bao giờ dám xâm phạm đến bầu trời xanh ngắt và thoang thoảng mùi hoa sữa và hoa đinh lăng của Hà nội. Vợ chồng con cái trong gia đình Hà nội ngơ ngác, hoảng hốt nhìn những căn nhà đang bình yên giữa những dẫy phố xám ngoét mầu thời gian đột nhiên xụp đổ tan tành sau những tiếng nổ rung trời, chát chúa. Họ bíu ríu nhau rời khỏi những căn nhà bé nhỏ nhưng ấm áp và quen thuộc của phố phường để đi lên những làng quê chang chang nắng, hay tận vùng rừng núi âm u đầy gió gào và lũ suối. Hà nội mở hoắc rộng miệng để cười vào hai, ba năm đầu của thập kỉ 60 khi mọi thứ ăn thức uống còn tràn đầy rồi lại nhăn mặt, ngậm miệng đau khổ bẳn gắt nhau khi tay cầm những tờ tem phiếu chen lấn, đổ xô nhau trong những hàng ngũ xộc xệch để cố mua bằng được những bó rau muống cằn cỗi, lạng thịt mỏng dính, hôi mù, những con cá bướm mỏng dính mặn chát. Đầu thập kỉ sáu mươi cả dân tộc hơn hớn hát to dưới bàn tay vung đũa của ông già Vĩ đại để vào gần năm cuối của thập kỉ này Hà nội và cả dân tộc nước mắt ròng ròng, gào to để cho hả hết nỗi sót thương về sự ra đi vào cõi vĩnh hằng của chính ông cụ đó. Cuộc đời nghiệt ngã bởi nó đan sen giữa cái đầy đủ và sự mất mát, giữa nước mắt và nụ cười, giữa lòng dũng cảm quên mình vì điều cao cả, thiêng liêng và sự ti tiện, tính toán vì những món lợi cỏn con. Đầu thập kỉ người ta cởi mở, rộng lòng, hào nhập với nhau trong sự dễ dãi và tha thứ thì vào những năm của nửa cuối thập kỉ người ta so đo, tính toán và khép chặt lòng mình, túi mình, dấu biến đi mọi suy nghĩ, tình cảm chân thành để phủ lên sự giả dối mong cố tồn tại vượt qua cơn hồng thuỷ của bom đạn và của sự vất vả trong cuộc đời. Tiếng leng keng ngây ngô của đoàn tầu điện ngày ngày chạy về năm cửa ô cùng tiếng chuông lắc của ông bán phá xa lặng dần trong sự hốt hoảng thu mình của một Hà nội chiến tranh với những đêm mất điện tối thui và những ngày vắng ngắt chỉ còn chốc chốc con mèo hoang chạy qua dẫy phố vắng và trái xấu chín rụng chua ngắt trưa hè. Vào những năm đầu của thập kỉ nhiều biến động đó, đâu như vào năm 61, 62 hoặc xấp xỉ những con số đó nghĩa là vào khi Vũ bước vào tuổi 25 thì bà Hai Tuy cưới vợ cho cậu. Mặc dù vào những năm đó nghe trên những chiếc đài hình đĩa bay treo tòng teng trên những lùm cây ven Hồ Hoàn Kiếm dân Hà nội cho dù chưa hết phấn khích bởi những đêm liên hoan, hội hè và cả bởi những câu thơ của một nhà thơ mà chính bởi vì ông ta làm to trong chính phủ nên những câu thơ này được phổ biến rất rộng trên báo, trên đài. Những câu thơ ràn rạt một mầu phấn khích bởi một thế đứng ở "đỉnh cao muôn trượng nào đó". Thế rồi những linh cảm ban đầu giống như những giải mây vàng kệch trên đầu con sông Cái báo hiệu những cơn giông, cơn bão lớn gần đến. Những đám cưới của Vũ vẫn có được sự may mắn về niềm vui lứa đôi trọn vẹn. Sau những ngày cỗ bàn trong đám ăn hỏi, tiệc trà rộn ràng diễn ra ở Hô ten Phú Gia rồi ngày cưới. Sau những đêm đầu tiên trên đầu giường của vợ chồng Vũ còn có hộp nho khô nghe nói nhãn hiệu Mỹ để hai vợ chồng nhấm nháp và bộc lộ tình yêu son trẻ. Vợ Vũ có lần đang cong môi để chờ chồng mớm trái nho khô chợt chun mũi thì phát hiện mùi chuột bạch vừa theo cơn gió xộc vào qua khe hở khung cửa. Cô nàng định kêu "khiếp quá "thì chợt nhận ra tiếng kêu đó có vẻ hơi thô trong đêm tân hôn, vậy là nàng chun mũi lại vờ đưa mùi xoa lên vừa lau vừa bịt. Đó là sự làm điệu mà cô nàng tình cờ học được trong một lần đi dự đám cưới một cô bạn trên phố hàng Ngang cách đám cưới của chính cô nàng chưa đầy hai tháng. Bởi xét về thành phần- dạo đó động cái gì người ta cũng lôi thành phần ra vì thế kẻ chép lại câu chuyện tản mạn này cũng bị ảnh hưởng- Xin nhắc lại là, về mặt thành phần. Đông vợ Vũ cũng chưa phải là con nhà vào loại gia giáo, thượng lưu của Hà nội dạo đó mà thành thạo lối cầm mùi xoa. Hình thức bề ngoài thì Đông cũng vừa phải. Ưu điểm lớn nhất của Đông theo bà Hai Tuy và chị chú rể là Vân là khoẻ mạnh và là người theo đạo. Người anh thúc bá của Vũ là anh Lâm công an khi biết được lý lịch của cô em dâu họ có ý không hài lòng lắm. Nhưng rồi vì nhiều lý do anh cũng không phản đối. Vì vậy nên Lâm chỉ cho vợ con đến ăn cỗ mừng còn không theo vào làm lễ trong nhà thờ. Muốn làm công an cộng sản thì phải trung thành với Đảng. Mỗi cá nhân theo Đảng thì luôn luôn vô thần không đi theo một tôn giáo nào hết. Đường lối chính sách, kỉ cương của Đảng và chính phủ đã qui định thế nhất nhất phải theo. Vì sự phản ứng ngầm đó nên mấy hôm ăn hỏi và cưới xin thì Long lại đứng ra giữ vai của người anh thay cho Lâm. Trong những ngày đó không có ngày nào Long vắng mặt ở nhà Vân và một tay anh gần như lo toan tất cả mọi thủ tục, mọi sự sắm sửa cho chú rể. Mười ba, mười bốn năm sau tức là vào khoảng những năm 73, 74 khi con trai duy nhất của Lâm tên Huy cưới vợ thì Long cũng lo toan mọi sự cho chú rể, cho lễ cưới của Huy như một người chú cần mẫn và chu đáo. Mặc dù Long không là người theo đạo nhưng anh chàng vẫn ngoan ngoãn vào nhà thờ và cũng cung kính chấp hành thể thức của nhà thờ khi nghe giảng đạo. ấy là đến lần thứ hai Long ngoan ngoãn đứng về phía đàn ông, con trai thay cho lần đầu Vân phải xua mãi, nói mãi Long mới chấp nhận để sau đó ra khỏi nhà thờ Long còn nói nhỏ vào tai Vân rằng"buổi tối nghe giảng đạo đó sao dài thế?". Vân lặng lẽ không nói gì. Nhưng chính vì tận mắt thấy Long đứng đúng thể thức nhà thờ như thế nên chẳng những bà hai Tuy vừa lòng mà ngay Vũ cũng ca ngợi Long. Điều này khiến cho mỗi khi bà Hai Tuy và Vũ định trách móc gì Long thì lại có vẻ vì nể, để rồi mọi sự lại trở về cái tặc lưỡi, lần lữa nước chảy bèo trôi. Hơn thế công lao của Long đối với nhà bà Hai Tuy hàng chục năm trời sau khi anh trai cả Phong đột ngột mất đi gần như một sự thay thế người anh cả này từ khi Vũ còn là cậu thanh niên đang chập chững cho đến khi Vũ lấy vợ, sinh con… Buổi tối cuối cùng của lễ cưới, có lẽ Long là người khách cuối cùng rời nhà trai. Vì công việc nên mấy hôm liền Long và Vân thêm một dịp gắn kết bên nhau. Sự thân mật và những cử chỉ âu yếm của họ như được chất men say của đám cưới tạo nên, hùn đẩy, nên trước khi về Long đi lên phòng của Vân. Vân đang ngồi trước bàn điểm trang, tháo nốt đồ trang sức ra. Nghe tiếng động Vân quay lại thấy Long cô mỉm cười:
Anh chưa về à? Mọi sự xong rồi còn gì?
Me đi ngủ rồi.
- Mấy hôm quần quật như thế me lại già rồi nên mệt quá còn gì. Vũ và Đông đâu rồi?
Long bật cười vì câu hỏi của Vân, anh ôm lấy vai Vân bỏ nhẹ vào tai
- Đến bây giờ mà em còn hỏi thế á. Đêm tân hôn của người ta mà lại. Vợ chồng mới cưới. Lúc anh rón rén đi qua đã thấy vợ chồng cậu ấy rúc rích trong buồng rồi. May mà anh nhanh trí bảo kê lại cái tủ đứng rồi mua mấy tấm ván dựng lên thành cái buồng chứ không thì...
- Nhưng đáng ra em bảo là Vũ nên lên trên gác này vừa rộng rãi vừa tiện lợi, nhất là vợ chồng trẻ. Vậy mà không hiểu sao me lại nghe anh. Long cố ghìm tiếng cười:
- Thế em không thấy là anh bảo me em rằng trên này tuy rộng cũng nhiều cái không tiện. Em ở đâu và nhất là lúc anh lên với em
- Thôi không nói nữa. Anh về đi, không khuya rồi đấy.
- Anh cứ muốn ngồi với em một tý thì sao. Ai cấm anh nào? Nhất là hôm nay trông em đẹp thế không biết. Anh nói thật. Long hạ giọng thì thào. Còn hơn cả cô dâu nữa nhé.
- Thôi, thôi đi. Me chưa ngủ đâu.
- Ngủ rồi. Không phải lo. Này nhớ mắt em đánh một tý trông vừa to vừa tròn, lại thêm sống mũi. Những người theo đạo sống mũi của ai cũng thành dọc dừa thế mới lạ chứ.
- Thôi không phải tán nữa. Em bảo rồi. Anh về đi cho đứng đắn một cái đã nào. Chính Vân cũng không hiểu vì sao giọng mình lại mềm nhũn như vậy.
- Mùi nước hoa này thơm quá làm anh, làm anh…
- Đừng, đừng. Kìa anh… Em không thể, không thể…
- Anh yêu em, yêu em…
Tiếng của Long nhỏ dần, có tiếng "không, không"của Vân rồi có tiếng động nhẹ trên đệm giường, tiếng thì thào xa xôi "đêm này cũng là đêm của anh, dù có chết anh cũng không thể xa em được"… Vân chưa kịp nhận ra điều gì thì thấy đôi chân mình tự nhiên mở ra, và trên mình mơ hồ một cảm giác trĩu nặng êm ái…
Khi Long choàng dậy. Anh cảm thấy trời đêm hình như đã chuyển về sáng. Ngọn đèn đường treo trên cột điện ngay ngoài ban công đà đưa làm ánh sáng chiếu vào phòng cũng lắc lư theo. Long hoảng hốt nhận ra Vân đang cúi đầu ngồi gục phía cuối giường. Đôi vai tròn rung rung. Long vừa định lại gần thì mặc dù không ngẩng mặt lên nhưng Vân vẫn xua xua hai tay mồm lắp bắp:
Anh đi về đi. Về ngay đi. Không thì..
- Tại sao lại thế? Long chìa hai tay ra như định trình bày việc gì nhưng tay Vân càng lắc mạnh.
- Em đã nói rồi. Không được, không được. Anh về đi. Về đi.
Rồi như một người muốn quên hết, mọi chuyện. Vân đứng phắt dậy đi ra cầu thang. Khi cô quay đầu lại. Long ngạc nhiên khi thấy ánh điện đường soi rõ đôi mắt Vân ráo hoảnh, giọng cô thì tỉnh táo như chưa có chuyện gì xẩy ra:
- Em sẽ mở cửa cổng sau. Anh ra theo lối ấy. Đừng để ai trong nhà này nhìn thấy là được.
- Sao lại thế? Long trố mắt sững người đứng nhìn
- Không sao cả. Anh cứ nghe em đã. Vân lùi lại kéo nhanh tay Long
- Để anh lấy cái xe đã. Chứ về không thế này vợ anh…
- Thôi để khi khác.
- Đúng rồi bây giờ cũng sắp sáng rồi anh sẽ đi ăn sáng rồi uống cà phê chốc nữa rẽ vào em là được chứ gì.
- Anh muốn làm thế nào thì làm, nhưng bây giờ thì đi đi đã…
Vân cài then cánh cửa sau lại rồi lặng lẳng lên gác, lòng dạ cô xốn xang và bồn chồn như đang sửa soạn làm một điều gì to tát. Một ngày mới hình như chớm bắt đầu. Trong không gian yên lặng của thành phố bắt đầu lạo xạo tiếng chân lệt xệt của chị hàng xôi, của người gánh nước thuê sớm. Vân lẳng lặng làm dấu, miệng lẩm bẩm đọc kinh cố xua tan sự ám ảnh kỳ quặc. Không hiểu số phận sẽ xui khiến, đưa đẩy cô đến đâu… Trong khi đó Long lững thững đi về phía nhà thờ. Mặc dù thỉnh thoảng trong lòng gợn lên sự lo lắng về nỗi cằn nhằn của vợ và sự ân hận khi nghĩ về hai đứa con còn nhỏ. Hình như anh không phải với vợ con anh. Nhưng tất cả đều vụt qua. Sự việc thêm một lần chồng vợ với Vân, Long hiểu rằng cuộc đời đã cố tình gắn bó với hai người với nhau trong một quan hệ không thể dứt bỏ được nhưng lại không thể công khai trước bàn dân thiên hạ. Biết làm thế nào được. Chỉ lo rồi Vân lại có mang thì thật rắc rối và phiền toái. Lần đầu tiên bên bờ hồ Tây đêm nào đấy. Mà mình cũng thật vô tâm không hỏi rõ Vân về chuyện ấy sau lần lên bà lang ở trên Xù, Gạ… Thôi được rồi. Hôm nay mới là ngày thứ hai sau ngày cưới của em Vân. Bao nhiêu việc ở nhà ấy vẫn cần đến anh cơ mà. Dù sao anh cũng là bạn của người anh cả ở gia đình này. Người anh cả mất đi thì bạn của anh ấy, nếu là người tốt thì cũng sẽ được coi như một sự thế chân người đã khuất. Việc trả phông màn, ấm chén bát đĩa, việc tính toán thu chi… Thôi cứ ăn sáng uống cà phê đã. Độ hơn chín giờ tạt qua cũng được… Long đã định thế và anh hơi ngạc nhiên thấy một đêm không ngủ gần như không ảnh hưởng gì đến anh… Khi Long quay lại nhà Vân theo giờ đã định thì có một việc thật bất ngờ xẩy ra khiến anh chỉ vào được chốc lát để lấy chiếc xe đạp của mình. Sau đó dù rất muốn ở lại nhưng anh vẫn phải làm bộ có việc bận phải đi ngay. Ngay buổi chiều hôm đó anh đến nhà Vân, tiếng là để giúp Vũ giải quyết công việc còn lại sau đám cưới rồi hỏi Vân vài chuyện khiến anh không mấy yên tâm nhưng Vân lại không có nhà khiến sự bồn chồn của Long càng tăng. Nguyên nhân cũng thật đơn giản. Vào quãng hơn chín giờ khi Long vừa đến cửa nhà bà Hai Tuy thấy cánh cửa mở rộng. Trong đó có người đàn ông vào độ trung niên, cao dong dỏng, da hơi vàng đi cùng với một người đàn ông thấp, to ngang, da đen xạm và có bộ râu quai nón nếu như chỉ để quên một sáng không cạo là lập tức bộ râu sẽ đâm ra tua tủa khiến khuôn mặt của ông ta bị thu nhỏ lại sau đám râu rậm rì chỉ còn hở ra hai kẽ mắt nhỏ, óng lánh. Thoáng nhìn Long đã nhận ra hai người hình như anh đã gặp ở đâu rồi. Khi thấy người đàn ông cao nhận chén nước từ tay Vân, nhọn môi lại thổi phù phù rồi húp nước xoàn xoạt theo kiểu những người đi cầy ở quê khi khát. Nhất là khi ông thấp lùn da đen cố mở to cặp mắt ti hí nói nheo nhéo bảo với Vân rằng tuổi của hai người chỉ đáng cô gọi bằng anh thôi. Vũ là em Vân đã gọi là anh rồi. Vân gọi hai người bằng chú là không thuận. Vừa lững thững đạp xe trên đường Long chợt à to lên một tiếng khiến người đi xe đạp bên cạnh ngạc nhiên nhìn sang. Đúng rồi, trộn không lẫn. Đó chính là hai cán bộ trong tổ cải tạo ngày nào. Bây giờ hình như lão cao là giám đốc xưởng in Công tư hợp doanh chỗ Vũ, còn lão râu quai nón là phó. Nhưng hai lão đến nhà Vân có việc gì nhỉ.. Long lại à thêm tiếng nữa. Đúng rồi vì đám cưới của của Vũ chứ còn sao nữa. Nhưng hôm tiệc trà hình như hai lão đã đến rồi cơ mà. Chắc chẳng có việc gì đâu. Long tự nhủ rồi cố giữ cho mình vẻ yên tâm tạm thời. Nhưng ngay sau đó Long lại tự hẹn là buổi chiều bằng giá nào, dù bận bịu đến đâu Long vẫn đến nhà Vân. Nhưng buổi chiều hôm đó Vân lại không có nhà, nghe Vũ bảo cô về Phùng khoang với bà chị họ nào đó. Nghe giọng của Vũ Long càng không tin hình như anh chàng này có cái gì đang muốn dấu Long thì phải. Vì thế sự băn khoăn càng cồn cào trong Long.
Chiều đó đúng là Vân về Phùng khoang thật nhưng không phải vì đi với người chị họ mà thực ra cô về để vào nhà thờ ở quê nội cầu kinh. Con đường xa dằng dặc qua Khâm Thiên, qua Ngã tư sở về đến quê nội chắc chắn sẽ làm cô chừng nào giải thoát được những suy nghĩ đang bộn bề trong cô sau đêm cô đã thêm một lần ăn ở vụng trộm với Long. Đó là một điều hoàn toàn tội lỗi mà Chúa thực sự không hài lòng và sẵn sàng quở trách. Điều thứ hai, và không ngờ điều này lại làm cô không một chút yên tâm mặc dù nó mới đến thật bất chợt. Tất cả sự không yên tâm này do ông giám đốc Tô bất ngờ mang đến. Một người đàn ông xa lạ dù sao cũng làm đến chức phận là một giám đốc, vậy mà… Rõ là thật kì quái mà cũng thật buồn cười…

Chương 2

Chuyện này Vân hoàn toàn không muốn kể cho ai nhất là Long, bởi vì cô hiểu rằng nếu Long biết chuyện này thì anh chàng sẽ buồn bã và sau rốt lại nổi xung đến độ nào. Chẳng gì Long và Vân cũng là những người thân thiết của nhau, đã từng máu thịt cho dù sự thân thiết này đang phải dấu đi, không dám phát lộ ra trước thiên hạ. Vậy mà không hiểu sao cái ông Tô đó lại biết rõ tường tận đến thế. Ai đã kể chuyện này tới tai ông ấy nhỉ? Câu hỏi cứ xoắn trong đầu Vân. Lưng lửng sáng hôm đó sau khi bảo Long về thì ngay khi Long đi khuất, Vân lên gác nằm yên nhưng trong lòng cô cứ cảm thấy bứt dứt một điều gì không rõ. Vân đã tính lên gác thì cố mà ngủ để quên đi mọi chuyện xảy ra trong đêm nhưng con người ta đâu phải là cái máy, vặn dây cót thì chạy, hết vòng tua thì dừng. Nằm đấy nhưng đầu óc lại để tận đẩu tận đâu. Như thế thì làm sao mà yên giấc được. Cảm giác hiện ra từ chính sự tác động từ da thịt còn lưu lại mơ hồ và có sức lay động lạ kì nó giống như một niềm vui vô hình đầy sức quyến rũ mà khó nắm bắt. Sự bồi hồi thầm kín dấu sâu chỗ sâu kín nhất của lòng dạ. Thêm vào đó là nỗi lo lắng nhỡ me và cặp vợ chồng trẻ Vũ Đông biết được chuyện này. Mặc dù cho đến lúc ấy trong người cô hiện ra vẻ mệt mỏi mơ hồ. Mãi đến quá bẩy giờ khi nghe me dục xuống đánh răng, xúc miệng và ăn gói xôi lúa me ra mua cho cả nhà Vân mới cố làm ra vẻ mới choàng tỉnh dậy và vẫn còn đang ngái ngủ. Vân uể oải cố ăn hết nắm xôi mà bình thường cô rất thích. Làm vài ba việc lặt vặt dưới bếp xong Vân lên nhà định cầm ngọn chổi đót quen thuộc phẩy mấy nhát thu dọn những thứ mà hôm qua đám cưới còn để lại. Từ khi cho sen Nhị về thì mọi việc trong nhà Vân đều cố, dù sao me cũng già rồi. Trên mặt me luôn luôn đọng nụ cười cố hữu để làm yên lòng các con nhưng mọi cử động ở me đã lộ ra sự chậm chạp và gắng sức nhiều. Khi Vân đang sử soạn dọn mấy thứ lộn xộn ở ghế bành thì cánh cửa xịch mở hai người đàn ông, người cao dong dỏng bước vài đeo xà cột màu nguyên thuỷ có lẽ là vàng nhạt nay đã phai và dính đủ thứ mầu nên trở thành màu nhuôm nhuôm. Chiếc xà cột đã sờn cả bốn góc không hiểu đựng thứ gì trong đó mà căng phồng lên không đều. Ông này vào trước kế liền là người đàn ông thấp có khuôn mặt đen mờ vì bộ râu quai nón mới cạo:
- Chào cô Vân. Người đàn ông để tay vào quai xà cột cất giọng rè và khàn có vẻ nhanh nhẹn cất tiếng trước.
- Cháu chào hai bác ạ. Chẳng hay…
Vân chưa nói hết câu thì người đàn ông thấp, đậm hình như không muốn kém lời với người đi cùng nhanh nhẩu nói luôn. Giọng ông ta lắp bắp nuốt cả lời.
- Ấy, ấy, không không. Tuổi chúng tôi cô gọi bằng anh là được rồi. Em cô cậu Vũ cũng đã gọi thế mà.
- Đúng thế đấy. Người đàn ông cao loay hoay như tìm chỗ ngồi. Hai chúng tôi là chánh phó giám đốc chỗ xưởng của cậu Vũ. Trước đã quen với nhà cô rồi. Hồi anh em tôi đến đây làm cải tạo chắc cô còn nhớ. Hôm nay được tin cậu Vũ cưới vợ. Hôm dự tiệc trà anh em đã đến nhưng đông người qua không nói hết chuyện, nay tiện có việc qua đây thăm gia đình…
Vừa nói ông ta vừa đảo mắt khắp nhà và nhìn cả vào nhà trong, rồi nói tiếp. Thế mẹ cô đâu cả vợ chồng cậu Vũ nữa.
- Me cháu chạy ra chợ thì phải. Còn hai em cháu chắc đi ăn sáng ở đầu phố.
- Đấy đã bảo cô rồi, cứ gọi là anh em cho thuận, mới lại như thế mới dễ nói chuyện. Ông thấp đậm lại oang oang.
- Vâng. Vâng. Vậy thì cháu xin phép đi pha nước.
Khi Vân bưng ấm nước lên thì chỉ thấy một mình ông cao dong dỏng đang đu đưa chân đảo mắt nhìn khắp nhà.
- Mời ông xơi nước. Dạ cháu tưởng còn ông kia nữa… Vân lúng túng
- Không sao, không sao. Ông ấy có việc chạy về xưởng một chút. Cô biết quá đi rồi. Xưởng ở ngay cuối phố. Cậu Vũ là sướng nhất đấy. Đi làm gần gựa. Chẳng phải xe cộ gì hết. Ba bước đã đến xưởng. Vâng cô cứ để đấy. Ơ tưởng ông đi về xưởng. Ông dong dỏng cao đột nhiên ngập ngừng khi thấy ông thấp đậm đột nhiên lại lù lù hiện ra, miệng liến thoắng
- Về thế nào được. ở trong này nhìn ra thấy có người đi qua trông quen quen tưởng là tay Ninh trung đội trưởng cũ quê ở Bắc Giang, nhưng chạy theo đến nơi mới thì hoá ra không phải. Kể cũng lạ, trên đời lại có nhiều người giống nhau thế không biết. Thế đã nói chuyện chính chưa?
- Từ từ đã. Ông cao khàn khàn vừa thổi phù phù vừa húp nước xoàn xoạt đáp lại.
- Vâng cô cứ để tôi xin. Gớm cái tang chè nhà cô mua ở đâu mà thơm thế không biết. Chè Thái đúng không?. Được nước, được vị lắm đấy. Dạo còn trên Đồng bẩm hồi kháng chiến, thỉnh thoảng xin được nắm chè búp nhất là vào tiết lộc xuân thì chà chà. Nhấp hớp nước mà tỉnh đến tận ngón chân.
Vân lúng túng nhìn ra, cô rất muốn me cô hay vợ chồng Vũ ngay lập tức về để cô đỡ phải chịu đựng sự tiếp khách trong khi đầu óc cô đang để tận đâu đâu. Bất chợt người đàn ông cao gật gật đầu, rồi áp đôi môi dầy sụ vào chén trà, hớp một miếng thành tiếng"xoạt"khá to rồi hạ giọng ;
- Chả dấu gì cô, tôi có một người em trai. Chú nó tên là Thành. Đặt theo vần của tôi ở nhà là chú Tía. Khi ở nhà cũng chậm chạp lắm. Được cái may chú ấy đi bộ đội nên nó sáng dạ ra nhiều nên tìm được tên mới. Cũng là hay, bây giờ là Doãn Tiến Thành.
- Tôi mà như đồng chí thì tôi cứ nói thẳng ra việc gì phải vòng vèo thế.
- Đồng chí cứ để tôi diễn giải cho có đầu có cuối, chứ bập vào ngay cô ấy không hiểu đầu cua tai nheo gì thì lại càng quá tội.
- Ối dào. Đồng chí nhớ là mười giờ là họp rồi đấy. Tôi là bí thư chi bộ tôi có thể quyết.
- Được rồi. Cô Vân ạ, nó là thế này…
Thế là chẳng đợi Vân có nghe rõ những điều mà ông Tô nói không nhưng ông này vẫn thao thao. Chốc chốc như để đỡ khàn giọng ông giơ tay cầm ấm nước tự rót vào chén của mình rồi ngay lập tức dốc ngược chén vào miệng mình, những chấm rỗ trên mặt ông ta chốc chốc lại đỏ lên rồi lại tái đi. Vân cố giữ vẻ bình thản trên khuôn mặt của mình nhưng có lẽ vì gắng sức để hiểu những gì ông ta muốn nói sau những lời dài dòng và rối rắm nên trán cô xuất hiện những nếp nhăn do phải nhíu lại suy nghĩ. Nghe một lúc cô giật mình khi nhận ra điều ông Tô muốn cô hiểu. Nói gần nói xa, vòng vèo đến mấy hoá ra ông Tô muốn nói rằng. Ông có người em trai đi bộ đội đã lên đến chức đại uý tức là loại sĩ quan có đến bốn sao một gạch. Người em trai tên là Thành ở nhà tên là Tía ấy giờ đã là giám đốc của một nhà máy gạch ở mạn Bắc Ninh. Nhà máy ấy cũng thật thuận lợi vì một mặt thì gần quê. Hai anh em ông Tô ở đầu Hưng yên, mặt khác cũng gần Hà Nội. Em ông ta vừa qua tuổi ba mươi. Ông Tô bảo chú ấy vừa có chức tước lại vừa có sức khoẻ ở nhà bình thường thả sức thì chú ấy ăn được đến năm lần đơm. Chú Thành đang muốn lấy vợ. Nếu Vân đồng tình thì để chủ nhật này ông Tô sẽ đưa chú em đến xin phép mẹ của cô cho tìm hiểu. Tiếp theo lời của ông Tô ông Liễn nói ngay. Cái giọng khàn khàn của người nghiện thuốc nghe lúc xa lúc gần. Ông bảo:
- Chuyện hôn nhân trên quan điểm mới tức là căn cứ vào sự đồng tình của cả hai bên chứ không thể áp đặt. Đồng chí Tô nói là thế nhưng thực chất phải dựa trên sự đồng ý của cô Vân. Chứ thời này, dưới chế độ ưu việt này không thể ép buộc ai được. Thời này càng không thể áp dụng lối của thời phong kiến đế quốc tức là cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy, càng không thể dùng sự ép buộc để bắt người ta.
Ông Tô và ông Liễn vừa dứt lời thì Vân lao vội ra cửa để dấu đi sự hoảng hốt của mình. Từ khi hiểu được chút ít lẽ đời chưa bao giờ Vân nghe thấy những điều mà hai ông cán bộ nói. Cái đáng sợ hơn là những điều đó lại vận ngay vào số phận của mình. Vân múc vội gáo nước từ bể nước mưa dự trữ rồi ấp mặt mình vào đó. Nước mát lạnh khiến cô bình tĩnh trở lại. Cô len lén nhìn ra ngoài ra cửa mong ngóng có ai về, nhưng chỉ thấy hai ông khách đang ngồi. Hai sợi khói từ hai điếu thuốc lững lờ. Ông Tô tự nhiên lại đứng lên ngó ra ngoài sân như có ý tìm xem Vân đang ở đâu. Vừa lúc đó thì vợ chồng Vũ Đông vào. Rõ là đang tuần trăng mật nên nhìn mặt cô gái vừa có chồng mới hớn hở làm sao. Đông gần như không để ý gì đến hai người khách đàn ông đang ngồi trong nhà. Cô líu lo:
- Me ơi. Me.
Vũ đang cúi đầu nhìn bậc thang nhắc khẽ vợ:
- Me có nhà đâu em. Me ra chợ để… Ô
Nhưng cũng ngay lúc ấy cậu nhận ra hai vị khách ;
- Ơ hoá ra hai anh, thế mà em cứ tưởng là ai.
- Thôi được rồi. Chỉ vài phút nữa là đến cuộc họp quan trọng mà tôi lại chủ trì. Có lẽ anh Tô về sau một chút. Cũng không sao đâu
- Đây là vợ em chắc hai anh đã biết.
- Cháu chào hai bác ạ.
- Không không cứ gọi chúng tôi là anh như cậu Vũ thôi mà.
Ông Tô ngồi xuống kéo chiếc xà cột cũ lại gần phía mình như thói quen của người cẩn thận đang đi chợ. Cổ vẫn nghển lên nhìn ra ngoài sân. Ngay sau đó ông lại nói ngày với ông Liên.
- Thôi bước đầu tôi cũng nói thế thôi. Cứ để cô Vân suy nghĩ thêm. Chứ tôi cũng về cùng đồng chí bây giờ.
- Ấy, ấy. Thế hai anh có chuyện gì với chị em ạ?
Vũ có vẻ sốt ruột khi nghe ông Tô nhắc đến chị mình. Hai người khách nhìn nhau. Trong khi ông Tô ngập ngừng thì ông Liên nhanh nhẩu:
- Cũng chẳng có gì phải dấu diếm cả. Việc này anh Tô đã hỏi ý kiến qua thường vụ và tôi cũng nhất trí. Bởi vì mặc dù anh Tô làm giám đốc nhưng tôi lại là bí thứ đảng uỷ nhà máy. Trên cương vị ấy tôi hoàn toàn tán thành.
- Nhưng chuyện gì cơ ạ?.
Ngay lúc ấy thì Vân bước vào, trong khi Đông lại đi ra ngoài sân. Vân có vẻ tự tin hơn khi thấy em trai về. Cô đưa tay ra cầm ấm nước vừa rót vừa nói có vẻ muốn mọi chuyện qua đi không ai nhắc lại:
- Đúng là chẳng có chuyện gì quan trọng cả đâu.
- Nhưng dù thế nào em cũng muốn tường tận.
- Đúng là chuyện này không thuộc diện bí mật cần bảo lưu. Nó là thế này. Đồng chí Tô có chú em ở nhà tên là Tía, sau đi bộ đội đổi tên là Thành. Chú này giờ đã chuyển công tác làm giám đốc một nhà máy gạch ở bên Bắc ninh…
- Làm giám đốc? Bà Hai giật mình hỏi.
- Thôi thôi thế là được rồi.
Ông Tô nâng xà cột lên đeo vào vai rồi lấy tay ép sát xà cột vào cạnh sườn. Trong khi đó Vũ chừng nghe dở câu chuyện càng tò mò.
- Dù thế nào hai anh cũng cho em biết chị em làm sao lại dính vào…
- Không không. Chẳng qua vì tôi cũng quí… Ông Tô có vẻ lúng túng
- Vấn đề cũng đơn giản thôi. Cứ để tôi nói bởi vì chỉ có tôi bí thư Đảng uỷ mới đầy đủ thẩm quyền. Nó là thế này. Chú Thành giám đốc, em đồng chí Tô muốn đến tìm hiểu và từ đó làm bàn đạp tiến hành hôn nhân với chị cậu tức là cô Vân.
- Em hiểu rồi. Hoá ra là như vậy. Vũ nói gần như reo lên khi hiểu ra câu chuyện. Ngay sau đó có thể do nhận ra sự vui mừng thái quá của mình Vũ hạ giọng. Việc này là do chị Vân và me em quyết định.
- Kìa Vũ. Không nói nữa.
Vân bỏ giở câu nói của mình đi ra sân. Vừa lúc đó me Vân về đúng lúc hai người khách cùng đứng dậy. Ông Liên cố vươn cao hơn vóc người của mình mặt nghiêm lại:
- Thôi tất nhiên chuyện này là việc trọng đại của đời người phải để cho cô ấy suy nghĩ. Cái chính là tôi giao nhiệm vụ cho cậu Vũ là phải thường xuyên vận động chị chú để mọi sự thông đồng bén giọt. Nhiệm vụ này cũng là một trọng tâm, không thể xem thường được.
- Kìa kìa mời hai ông ngồi uống nước đã. Tôi thật không phải vì đi chợ lâu quá. Me Vân năn nỉ như cảm thấy mình có lỗi, trong khi đo hai ông cán bộ đứng lên và đi thẳng ra ngoài. Nhưng hai người chưa đến cửa thì Vân từ trong sân nói vọng ra. Giọng nhỏ những dứt khoát:
- Dù muốn thế nào tôi cũng không thể. Xin hai ông nên đi tìm chỗ khác
Mồm hai vị khách bất chợt há to ra mấp máy như định nói câu gì thì mẹ Vân xịt mũi làm như mình có lỗi khi thấy con gái mình hơi sẵng giọng mặc dù bà chưa hiểu chuyện gì xẩy ra:
- Thôi. Thì chín bỏ làm mười để tôi bảo cháu chứ quả thật… Mời hai ông dừng chân uống nước cho tôi thưa chuyện đã
Có lẽ đang đà đi ra ngoài, không thể dừng lại nên hai ông gần như vừa đi vừa đồng thanh:
- Không sao, không sao. Đã đến giờ chúng tôi phải về họp rồi. Việc nào đi việc ý, không hệ trọng, liên can gì đến bà cả.
Cả nhà Vân hôm ấy xem có vẻ áy náy lắm, nhất là bà Hai Tuy. Dù sao người ta cũng là những người thay mặt cả chính phủ này làm cho cả phân xưởng của nhà mình cùng không biết bao nhiêu xưởng ngày xưa có chủ riêng tư đều bị thay đổi và đưa vào cho nhà nước quản lý. Bây giờ chính họ lại là những giám đốc, phó giám đốc cầm đầu nhà máy.. Hôm nay không hiểu vì lẽ gì họ lại đến nghe phong thanh bảo có chuyện gì đấy với con Vân nhà bà:
- Hai ông ấy đến có chuyện gì đấy Vân?
Bà Hai định chọn lúc hai vợ chồng Vũ đang vui vẻ với nhau ở phía dưới bếp để hỏi khẽ Vân nhưng ngay lập tức bà nhận ra Vân đã rời khỏi nhà ra phố. Bà Hai khẽ khẽ thở dài rồi tự nhủ. Thôi thì khi nào Vân về bà sẽ tìm cách hỏi bằng được. Mọi chuyện dù sao cũng cần đến sự rõ ràng. Chúa đã dậy con người ta sống trên đời là phải rành mạch, thua thiệt hôm nay cũng là hậu quả của tiền duyên kiếp trước. Không ai có thể không nhờ vào Đức Chúa để thanh toán mọi sự ngang trái của cuộc đời này. Ngay như Chúa Giê su một thân một mình với tất cả sự đau đớn và bất hạnh trên đời mới cứu được chúng sinh thoát khỏi vòng tội lỗi. Nhưng cũng chỉ trong thời khắc nào đó chứ còn cuộc đời thì mênh mông với nhiều sự việc, nhiều số phận đan nhau y hệt nha mắt cáo, như định mệnh. Con người thì hàng vạn, hàng triệu số phận biết sao mà lần. Chỉ có điều mỗi người phải trông chờ vào phép lạ vô biên của Chúa trời và cả sự ăn ở của chẳng những đời mình mà cả đời cha ông, cụ kị. Thế mới hay cuộc đời bao giờ cũng hàm chứa đủ mọi điều mà đầu óc con người khó lường trước được nhưng lại là hậu quả nhỡn tiền của sự ăn ở của một hay hai ba đời người. Khổ thế.

Chương 3

Chuyện đời cũng như trận mưa rào mùa hạ. Mưa mịt mùng làm tối trời tối đất. Cành cây run rẩy rung gió ào ào. Sân nổi bong bóng phập phồng. Mẹ đi lấy chồng con ở với ai. Trời đất đảo lộn như thủa hồng hoang chưa biết lúc nào ngưng. Để rồi tất cả thoáng qua mau. Cái anh Thành trước ở nhà tên là Tía đâu như là em là em ông Tô giám đốc nhà máy in công tư hợp doanh chỗ Vũ làm việc thực ra cũng chẳng mấy lưu ý việc ông anh tự ý đi chọn vợ cho mình. Xét lẽ đời quyền huynh thế phụ là như thế nhưng ông Tô lại nghĩ khác. Bề ngoài thì ông Tô là người kiên quyết trong việc theo đuổi sự nghiệp cải tạo tư sản. Vị trí cán bộ của ông từ chiến khu về là được giao như thế thì ông làm như thế nhưng trong thâm tâm ông lại cho rằng những kẻ đã làm ăn tích cóp có được cơ ngơi hơn người để thành anh tư sản cho dù to hay nhỏ thì rút lại vẫn là những kẻ khôn ngoan. Có giáo dục hẳn hoi, mà lại thạo việc vật lộn với cuộc đời, vậy thì con cái nó cũng thừa hưởng được sự khôn ngoan láu cá đủ để sống trên đời. Khi đến nhà Phong, Vũ trong dịp cải tạo ông đã nhận ra điều đó nên ông nghĩ nhiều. Đời ông thì thôi đành một nhẽ. Vì dù sao cũng trực tiếp dây vào công việc có liên quan đến cả mấy đời làm giầu của nhà họ. Ngay từ khi thành lập đoàn chuẩn bị mở chiến dịch cải tạo tư sản Chính phủ và đoàn thể yêu cầu mỗi đoàn viên trong đoàn phải liêm chính. Vả lại từ khi về Hà nội được xung vào đoàn cải tạo, tức là được trao cho một thứ quyền lực, quyền lợi đặc biết. Mặt khác vợ con ông tuy ở quê cũng đã đề huề rồi. Còn chú Tía đấy. Chưa vợ, lại đi bộ đội lên được đến chức một gạch bốn sao, gạt ngang là anh giám đốc. Rồi chuyện nhà máy của chú ấy không đóng trên địa bàn Hà nội. Việc này không biết là lợi hay hại. Thôi thì cứ trông chờ vào số con người. Còn cái cô Vân con nhà xưởng in đó gia giáo, ngoan ngoãn lại ưa nhìn. Còn của nả chắc chắn là dân tư sản con cái đứa nào ít ra cũng không bao giờ chịu nghèo đói, lần hồi từng bữa đâu. Tô này đã khuất thân chịu thiệt với tay Liên lùn trong việc để ông ta làm bí thư để ông ta cùng đến nói chuyện với cô Vân ấy. Thế mà cô ta lại phản ứng gay gắt. Thôi được rồi mình chẳng gì cũng là giám đốc. Còn cái tay Vũ em cô ta lại là công nhân trong nhà máy này, dưới quyền mình. Nó như trong quân đội thì quyền sinh quyền sát là trong tay kẻ đứng đầu. Vậy thì còn có cơ. Ông Tô không muốn nói cho chú nó biết vậy. Nhưng cũng chẳng rè chủ nhật tuần trước về gặp chú em thì thấy chú này lại có vẻ lừng khừng bảo"tuỳ anh. Thế nào em cũng nghe theo anh cả". Nhưng hai ba lần sau khi đến nhà Vũ ông Tô cũng thấy mọi sự cũng chẳng có gì tiến triển thêm. Cái cô Vân kia vẫn lẳng lặng, im như tờ khi gặp ông, rồi tìm cớ để lảng tránh. Trong khi đó hình như cái ông Liên lùn tưởng gắn bó như môi với răng với ông Tô thì bắt đầu đưa ra chi bộ phê bình việc ông Tô thoả hiệp với giai cấp tư sản bằng cách cố tình chọn con nhà tư sản vừa được cải tạo để tác thành làm vợ cho em trai mình. Ông Tô nghe ông Liên phát biểu giận tái người, phản công lại rằng chính ông cũng cùng ông đến nhà tư sản cải tạo này trong đợt đi ấy. Ông Liên nói ngay. Đấy là do chi bộ phân công để theo dõi ông Tô khi thấy biểu hiện lệch lạc. Ông Tô thiếu chút nữa thì mất chức giám đốc nếu không có ông anh họ làm cán bộ tổ chức trên Uỷ ban hành chính thành phố. Điều may hơn là do định mệnh sắp xếp chứ con người thực ra có tài cán gì, chẳng qua là con rối trong tay con tạo. Hai ba năm lình xình chẳng đâu vào đâu thì kíp đến lúc thành phố mắc còi ủ báo động trên nóc nhà ngân hàng. Thế mới hay cuộc đời chả biết lúc nào là bằng phẳng, gió thuận mưa hoà, lúc nào là bão giông, sấm sét. Mọi thứ đang bình yên bỗng trở thành thất thường, lồi lõm. Những khuôn mặt lúc nào cũng tráng nụ cười vui vẻ, hay ý nhị bởi những suy tính về sự vui vẻ, chơi bời, tung hô bỗng nhiên đổi thay để thế vào đó là những khuôn mặt âu sầu, đăm chiêu lặng lẽ nghĩ ngợi về sự mất còn, sống chết. Những tà áo, ống quần đang sáng rực màu, sắc, thanh thoát trong dáng đi nhanh nhẹn, sởi lởi bất chợt chỉ trong vòng trên dưới nửa năm biến thành những bộ quần áo xẫm mầu cùng những dáng đi nhanh nhẹn, đầu cúi xuống, khép tay vào cố thu cho thân mình nhỏ bé càng nhiều càng tốt. Khắp nơi người ta bàn tán xôn xao về thế sự cùng những nhát cuốc nhát xẻng đào hầm. Quanh Hồ gươm những căn hầm dựng lên lù lù bên cạnh những vòm dương liễu vô tư xoã tóc soi mình bên mặt nước. Đèn buổi tối quanh hồ, viền cầu Thê húc sáng trưng lên một dạo bỗng tối xầm như hiển hiện nỗi lo toan của hàng vạn, hàng triệu con người. Chốc chốc còi từ nhà tiền vang lên cùng tiếng kêu gọi từ loa phát thành ẩn sâu trong các lùm cây, trên các cột đàn cao. Nhưng năm tháng ấy sau này nghĩ lại bà Vân khi đã về già cứ tưởng rằng đó là cơn ác mộng dài mà Chúa trời đã đặt ra để thử con người. Nhưng rồi ai đã sống qua giai đoạn đó hiểu rằng. Con người ta sống trên đời thì sự yên tĩnh, sự thanh thản của một kiếp người là quá hiếm hoi. Nếu không có sự chộn rộn ngoài đời thì chắc hẳn trong mỗi lòng người cùng không thể yên tĩnh, nếu không muốn nói là cũng không thiếu sự tao loạn, rối mù. Con người khác con vật ở chính trong lòng người luôn luôn khao khát, luôn luôn chờ mong và ao ước. Giám đốc Tô là kẻ thương em hay ông ta có cách nghĩ riêng về thân phận con người thì không biết nhưng khi ông đưa xí nghiệp của mình về làng Cáo Đỉnh thì lại rơi ngay vào khu làng Cáo nơi mà hồi năm 52, 53 Long và Vân đã từng có lần chạy lũ tây càn quét, đi tìm người bắt lính mà tự nhiên lạc vào. Hai người đã từng ăn khoai sọ nhà Hai Ngạn bắt rắn. Ngồi nghe Trương Hàm lùn tịt da đen xạm giảng giải và nghi ngờ hai người là Việt minh từ bên kia sông giả làm người trốn lính đánh vào làng lão. Rồi lão Trương Tuần họ Đinh hạnh hoẹ. Nhưng đấy là chuyện của ngày xưa, chỉ biết. Khi giám đốc Tô quyết định đưa cả cơ ngơi xí nghiệp công tư hợp doanh của ông ta về đấy thì Vũ có vẻ ưng ý lắm. Một phần thì cái vùng ngoại thành đó tiếng là xa nhưng thực ra lại là gần. Xe đạp nhanh thì nửa tiếng, đạp chậm hay gặp trục trặc gì thì hơn bốn mươi phút là cùng. Chỉ hiềm khi trời vào đông mà đạp xe ngược qua bờ hồ Tây hun hút gió bấc thì quả là cực nhọc. Nhưng xét đi xét lại thì lại gấp trăm nghìn những nhà máy sơ tán lên gần thì ở Đăm hay Trôi, xa thì tận Thạch Thất, Quốc oai.. Mỗi khi chiều thứ bẩy, hay chủ nhật nhớ Hà nội đến não lòng. Nhìn ngọn cây xoan còn run rẩy mấy chiếc lá bạc, gầy xác mà kẻ mau nước mắt tự nhiên nhủn người mà rơi đôi hàng lệ. Mấy tháng đầu. Hà nội xôn xao trong đợt đào hầm và đi sơ tán thì Vân chẳng muốn đi đâu cả. Phần vì me cô cũng chẳng có liên quan, họ hàng với ai ở ngoại thành. Chả nhẽ lên nhà anh Lâm con bác cả ở trên Chiện. Nhưng đấy thực ra nơi ấy cũng chỉ là quê của vợ anh ấy. Anh ấy là cháu chồng mình thật mà họ hàng, ruột thịt cũng chỉ còn anh ấy là gần gựa nhất. Nhưng phiền một nỗi anh ấy đã đi ở rể ngày ngày đạp xe mang cạp lồng cơm đi từ nhiệm sở về trên ấy. Nay mình là thím, là em họ lại lên ở ké thì làm sao tiện. Hơn nữa cái anh Lâm ấy lại theo cái nghề công an, thời Pháp gọi là cảnh sát, mật thám với cái nhà tù Hoả Lò xám xịt. Nhắc đến hay mỗi lần đi qua trông thấy đã ghê. Nghề nào thì con người thế, thời nào cũng vậy thôi. Cháu thì cháu thật mà nhìn anh ấy có thấy bao giờ anh ta cười tươi bao giờ. Cảnh sát mà lại. Thật chẳng bù cho con bé Ngàn, em anh ấy. Ngày bố nó mất trong thành Vinh đến ở nhà chú thím đến năm, sáu năm trời cho đến khi nó nghe theo tiếng gọi của nước Chúa mà di cư vào nam. Thôi thì ruột thịt thì cũng là ruột thịt nhưng có điều mình chỉ là người dân thường bị xếp vào số người giầu có, có công xưởng phải cải tạo thì đành phận, chứ mong bấu víu vào đâu. Đến cụ Đỡ đã gần tám mươi, chân chậm mắt mờ tứ cố vô thân chỉ trông vào mấy cái áo len đan thuê và đứa cháu họ xa còn ở lại phố được huống hồ mình còn cả con gái. Bà Hai Tuy lặng lẽ nghĩ. Chỉ thương con bé thấm thẳn đã ngoài ba mươi mà dường như vẫn chưa kiếm được người đàn ông nào tương xứng để nương tựa. ấy là chửa kể có tin nó loay hoay thế nào lại dính líu với cái anh chàng Long bạn của Phong con cả nhà này đã khuất bóng gần chục năm nay. Đấy là bà cứ đoán già đoán non bởi nhìn thái độ của anh chàng ấy và con bé cũng chỉ thấy ngờ ngợ là cùng. Kể cũng lạ, anh chàng này đã có vợ con đề huề rồi kia mà, hà cớ làm sao lại dây vào con Vân. Đức Chúa dậy rồi. Duyên ai phận người ấy đừng có dính dáng, đa đoan mà mắc tội tranh vợ đoạt chồng thì phải tội. Nhưng nghĩ là nghĩ vậy. Mình già rồi nên cả nghĩ thế thôi chứ thực ra từ dạo bom đạn tầu bay tàu bò bay vù vù trên trời có thấy anh ta lai vãng gì đâu. Còn con bé thì trông chừng ra đứng vào trông, bồn chồn chẳng biết có phải ngóng đợi anh chàng ấy hay là vì người nọ người kia, chuyện này chuyện khác. Ngẫm lại mình thủa ngày xưa khi còn ở với bố mẹ cũng vậy thôi. Lòng dạ đàn bà, con gái thì biết thế nào mà lường. Toàn một mầu nghĩ quanh nghĩ quẩn. Cái hay cái thoáng cái đường đường, chính chính không nghĩ tới mà toàn nghĩ quẩn, nghĩ đến cái nhỏ mọn, vụn vặt. Một hôm ngồi giả tảng làm việc khác nhưng thỉnh thoảng liếc thấy vạt áo len đan giở động đậy, hai tay con bé đan thoăn thoắt vậy mà chốc chốc lại tháo ra vì lỗi, trong khi đó cả phố này đàn bà, con gái đều công nhận con Vân nhà này là đứa khéo tay đan lát nhất. Kiểu gì dù khó đến đâu nó cũng đan được. Đấy là chưa kể nó còn nghĩ ra các kiểu hoa này hoa khác với len đan trong vào chỉ thấy rối rắm, cầu kì. Tay chân con bé khéo léo là thế nên chưa bao giờ áo nó đan bị trả lại, hay sửa chữa điểm nào. Nó cứ nhắm mắt cũng không thể để mầu len nọ pha lẫn mầu len kia. Vậy mà… Càng nghĩ bà thấy bứt dứt không yên. Tình cờ một hôm bà nghe thủng câu chuyện ông giám đốc xí nghiệp của Vũ định hỏi Vân cho em giai ông ấy. Bà lấy làm băn khoăn lắm. Lần lữa mãi một hôm nhân nhà vắng teo. Vũ đi theo nhà máy, vợ Vũ và con gái đi sơ tán cùng bà ngoại, nhà chỉ có hai mẹ con bà mới đằng hắng khan mấy lần rồi hỏi con gái:
- Vân ạ? Thấy me ngừng một lúc như nghĩ ngợi điều gì khó nói Vân chủ động ngưng tay đan hỏi khẽ.
Me cứ nói đi.
- Này mấy chị em cùng trang lứa với con ở phố này đã chồng con đề huề như cái con Lý nhà ông trưởng Tiệm đầu phố còn kém con đến tám tháng. Me nhớ con đẻ tháng hai ta thì đến giữa tháng chín bà ấy mới đến nhà thương Cống Vọng, vậy mà nó đã ba đứa rồi đấy
- Ôi dào. Mỗi người một số biết thế nào được. Bây giờ lại đang bom đạn máy bay thế này cứ một mình như thế này cho gọn gàng me ạ
Đời người con gái có thì, vậy con…
- Me ơi. Chiều nay có hai me con mình thôi. Ta ra chỗ bún ốc Lý quốc sư me nhé.
- Ư, ừ. Biết con gái lảng chuyện bà cũng không nói thêm nhưng lòng áy náy lắm. Bà cầm cuộn len con gái để trong giỏ đưa lên giả cuốn để tìm cách gợi lại chuyện
Nhưng giả cúi xuống nhưng bà vẫn kịp nhìn nhanh con bé thấy mặt nó xem ra có vẻ rầu rầu, đăm chiêu như đang nghĩ chuyện gì rắc rối lắm trong đầu.
- Me nói câu này không phải nhưng cái anh Long ý mà, tuy là bạn thân của anh cả con thật nhưng theo me khi nào đến nhà con cũng nên cẩn thận giữ ý giữ tứ.
- Me nói thế để làm gì. Chuyện ai người ấy biết. Mà việc gì me phải dặn con. Con chả làm điều gì để khiến me phải xấu hổ đâu.
- Me hiểu rồi. Đấy là phòng xa con ạ. Dù sao cái giống đàn ông đàn ang thì họ cũng vô chừng lắm.
- Me ơi. Không nói chuyện ấy nữa. Vân vùng vằng như kiểu muốn làm nũng me. Cô quẳng đôi kim đan vào rổ mây, rồi đứng phắt dậy. Mở cửa chạy nhanh lên gác. Bà Hai nhìn theo vừa ân hận vừa ái ngại. Tự nhiên miệng bà thốt lên "giê su ma, lạy Chúa tôi "
Vân lên thẳng trên gác rồi đổ vật xuống giường. Nước mắt trào ra lúc nào không biết. Đúng là me không nói thì thôi. Me gợi chuyện về anh ấy ra thì mình mới nhận ra một điều rằng. Đã hơn tháng nay, hình như mình cố nghĩ đến chuyện khác để không phải nghĩ đến anh Long. Chính vì thế nên trong lúc bất chợt dù đang rối óc nhất hình ảnh anh ấy vẫn chốc chốc loé lên chiếm tất cả suy nghĩ của mình Lại còn hôm nay nữa. Không hiểu có điều gì mà me lại nhắc đến anh ấy càng làm mình hiểu rằng. Đời mình từ sau đêm mưa bất ưng bên bờ Hồ Tây ấy dù ít dù nhiều đã gắn với anh ấy. Còn anh ấy thì cũng chỉ là kẻ chốc lát, ham vui chứ đâu có nghĩ gì đến mình. Trách làm sao được bởi dù sao, anh Long đã có vợ, có con, có cả một gia đình gắn bó mà anh ấy là người đàn ông phải đứng mũi chịu sào. Trong thời buổi bom đạn, nhiễu nhương này người ta phải lo toan chu đáo cho vợ con người ta là đúng rồi. Con mình có là cái gì để anh ấy phải chăm nom, săn sóc, bù trì bao che. Làm thân con gái ngu dại dễ mềm lòng là chịu thiệt thòi thôi. Tránh mình chứ chẳng trách được ai cả. Thấy bảo gia đình anh ấy đi sơ tán, chị Diễm vợ anh ấy lại đang có mang đứa thứ ba. Thế tức là anh ấy vẫn yêu quí vợ lắm. Đêm đến bên cạnh người vợ như thế thì cầm lòng sao được. Cũng là phải lẽ thôi. Giống đàn ông mà lại. Hơn nữa nói gì thì nói dù là đàn bà, con gái cũng phải nhận rằng Diễm vợ anh ấy là người xinh đẹp. Sau hai lần sinh đẻ sự xinh đẹp đàn bà càng phát lộ bởi được đổi máu, được tẩm bổ. Còn mình chỉ là kẻ mà qua đường của anh Long hay nói đúng hơn là kẻ chỉ để vui vẻ trong chốc lát, để thoả mãn sự loang toàng của đàn ông trong thời khắc nào đấy để rồi anh ấy lại quên như quên đi một thứ quả bất ngờ người ta hái được qua cành cây vượt khỏi bức tường. Thật nhục nhã. Thật ê chề. Nhưng biết làm thế nào. Chắc mình bị Chúa trừng phạt vì không nghe theo lời răn của Chúa. Lời của Chúa đã dậy rồi. Chúa đã an bài người đàn ông, đàn bà thành vợ thành chồng thì dù thế nào cũng phải ăn đời ở kiếp với nhau. Chồng là máu thịt của vợ, vợ là lái tim của chồng. Không được dối lừa, không được phản bội. Anh ấy dứt tình cũng chẳng thể nói gì anh ấy được, còn mình… mình đã chung đụng với chồng người ta tức là mình đã cướp chồng người ta. Vậy thì… Thật phí hoài cho đời con gái, trắng trong của mình. Vân cố xoay mình nhưng đầu cô bỗng chốc nặng buốt. Cô cảm thấy cổ như nghẹn lại. Nước mắt ướt đầm mặt chiếc gồi thêu bông hồng bạch mà cô từng đi với Diệu Thuần đi mua ở đầu phố hàng Gai. Diệu Thuần hôm ấy bảo. Làm con gái Hà nội đàng hoàng tử tế thì khi lấy chồng phải chọn được người nào cho đáng tấm chồng, không thể mèo mả gà đồng được. Gớm nghe nó nói đã thấy nó ghê gớm. Vậy mà…
- Nhưng mình là đàn bà, con gái thì chọn sao được. Hôm ấy Vân đã hỏi Diệu Thuần như vậy
- Vớ vẩn. Tất cả do mình quyết hết. Không có thì ở vậy nuôi thân béo mầm chứ ngán gì
Miệng nói như thế mà bây giờ cái cô Diệu Thuần ấy chả biết nghĩ ngợi thế nào lại lấy người chồng quê xa lắc xa lơ. Đâu như tận Thanh hoá Nghệ an gì đấy. Đã thế anh chàng lại vừa lùn vừa béo nom như thằng gánh nước thuê ngày trước ở đầu phố. Nhưng dù sao cũng là chồng cô ấy, và họ cũng là cặp vợ chồng riêng biệt. Còn mình. Dính vào Long rồi mình còn biết lấy ai mà ai còn lấy mình nữa. Than ôi. Vân trằn trọc, lật mình liên tục. Đang định dồn mảnh chăn đơn ụ lại để đệm dưới chân thì đột ngột tiếng còi ủ dữ dội vang lên giần giật, sau đó là tiếng cô phát thanh viên chua lói thét to gần như lạc giọng
- Đồng bào chú ý, đồng bào chú ý. Máy bay địch cách Hà nội năm mươi cây số về hướng nam. Đồng bào nhanh chóng vào hầm trú ẩn, các lực lượng vũ trang sẵn sàng chiến đấu.
Ngay lúc đó tiếng me thất thanh kêu lên cùng tiếng dép cập rập của bà:
- Vân, Vân xuống hầm nhanh lên con ơi. Vân Vân đâu rồi.

Chương 4

Chiến tranh dù đứng ở góc độ nào hay do những sở thích, lợi ích nào đấy để người ta phân biệt chiến tranh nọ, chiến tranh kia. Nghe họ nói thiên hạ mới hay. Hoá ra trên trái đất này có nhiều loại chiến tranh, hay nói nôm hơn là nhiều thứ đánh nhau đến thế. Vẫn biết loài người hay bất kỳ thứ vật chất nào cũng đều cần đến sự vỡ vỏ để đi lên, phát triển và tàn lụi. Nếu không chỉ thuần tuý ở sự im lặng chết cứng thì khác gì mặt nước ao tù chỉ sinh ra váng bọ gậy và mùi hôi thối. Chiến tranh đôi khi cũng có tác dụng của một nguyên nhân cho sự chuyển động. Chỉ có điều muốn nói gì thì nói trạng thái xã hội này do loài người đẻ ra chỉ ra sự man rợ khoác sau tấm áo tiến bộ. Sự văn minh càng cao thì kết quả chiến tranh càng dã man. Thời loài người ăn lông ở lỗ thì bản thân chiến tranh cùng con người và phương tiện chiến tranh thì man rợ nhưng kết quả cụ thể của một cuộc giao tranh lại không dã man bằng khi con người bước vào giai đoạn văn minh. Bởi thời man rợ đó nói gì thì nói con người tốn rất nhiều sức lực tức thì để giết người. Còn khi nền văn minh đến cùng với sự ô nhiễm đủ thứ từ không khí, cảnh vật đến cách sống thì chỉ cần một ngón tay chỏ lẩy cò, bấm nút nhẹ nhàng là ngay lập tức cách đó hàng vài trăm mét, vài cây số thậm chí hàng chục, hàng trăm cây số biết bao con người gục xuống, bao công trình được dựng lên bằng sự com cóp của không ít trí tuệ, công sức của con người quá khứ và cả hiện đại bị phá huỷ. Sự văn minh của con người ghê gớm đến độ không mất đến ba giọt mồ hôi mà máu đã chẩy chan hoà, chẩy lễ loại trên mặt đất. Nước Mỹ một những nước tiên tiến nhất, văn minh nhất của nhân loại đã từng cho ra những lời tuyên ngôn nạm bằng chữ vàng nhưng vào những năm 60, 70 của thế kỉ 20 lại là quốc gia man rợ nhất xét về sự giết người tàn ác và những mưu mô hòng thống trị toàn cầu. Thế mới hay, đấy chính là đặc trưng của giống người có trí tuệ và biết điều khiển trí tuệ theo lợi ích của mình. Con vật khi đói thì kêu rống lên, khi cần gieo giống thì gào thét và làm việc đó ngay trước đồng loại không hề giấu diếm nhưng con người thì man trá hơn con vật. Vì khi người thèm đến chết đi vẫn nói thác, nói chệch để dấu biến mọi khát vọng, thèm muốn của mình. Chất người nổi lên rõ nhất, khác biệt nhất so với giống vật là làm một đằng nói một nẻo. Ôi những năm cuối thập kỉ sáu mươi của thế kỉ hai mươi ấy Hà nội mới khủng khiếp làm sao. Một thành phố không phải hoành tráng với những toà nhà cao tầng, những tượng đài và những đại lộ thênh thang, những chiếc cầu đồ sộ uốn mình qua dòng sông nhưng Hà nội gọn gàng, xinh xắn và lãng đãng với mùi hoa sữa khi đêm về trên đường Nguyễn Du, mầu hoa phượng đỏ toé khi hè sang trên đường Cổ ngư. (Thực ra người ta gọi chệch tên của con đường tình yêu này vốn nó là Cố ngự, sau này nó lại được khoác một cái tên hơi có mùi vị chính trị nhưng rất may từ chính trị đó lại có dáng dấp của lứa tuổi vào đời của bất kì con người nào là đường Thanh niên). Thành phố đó bỗng nhiên bị xáo trộn nháo nhào, đổ vỡ tan tành như đống gạch vụn chỉ trong vòng mười hai ngày đêm như bị một bàn tay khổng lồ vô học, tàn nhẫn và cực kì ghen tuông trước sự bình yên của con người. Điều lạ và trớ trêu nhất là sự đổ vỡ ghê gớm đó là kết quả của một nền văn minh được đo bằng sự phát triển của kĩ thuật nhân loại. Và sự đổ vỡ đó lại diễn ra ghê gớm nhất ở chỗ ngày xưa người ta thường coi là chốn ăn chơi nhất của một Hà thành cổ xưa- phố Khâm thiên õng ẹo cô đầu và lẽo nhẽo, phật phừng tiếng đàn đáy gợi tình. Nơi bệnh viện Bạch mai - xưa là nhà thương Cống Vọng, đang có đầy những kẻ bụng mang dạ chửa nằm chờ giờ sinh ra một con người và những kẻ ốm đau đang chờ sự vuốt ve, an ủi của thầy thuốc. Thế mà, thế mà… Bom đủ loại cỡ thả xuống những nơi ấy để hòng giết chết, loại bỏ hàng nghìn, hàng vạn con người hiền lành, đang đau đớn trong sự rày vò thể xác bởi đâu ốm, bởi sinh nở…
Gia đình nhà Long cũng như mọi gia đình khác của Hà nội giống như bị bỏ vào trong một cái nồi khổng lồ rồi bị trộn lên, khuấy xuống nháo nhào. Căn nhà ở cuối phố Bà triệu thì bỏ không, cửa đóng kín mít với hai chiếc khoá Động lực to tướng cũng một chiếc xích ngày xưa dùng để xích con bẹc giê. Còn Diễm vợ anh đang lặc lè mang thai đứa con thứ ba và hai con anh là con Lễ và con Lệ thì được anh đưa sang ở nhờ nhà một người họ hàng xa bên họ ngoại của Diễm(thời ấy việc này dân Hà nội và dân miền bắc nhất loạt gọi là đi sơ tán). Cái lần đi đến khổ vì mặc dù Diễm đòi tự đạp xe đi nhưng Long thì dứt khoát không cho vợ làm thế. Anh chàng thương vợ một nhưng cái chính là không muốn hàng phố và nhất là một xã viên nào của hợp tác xã cơ khí chuyên làm líp xe đạp Quyết Tâm nơi Long làm kế toán kiêm thủ quĩ có thể nhìn thấy nhà anh đến vợ anh cũng có hẳn một chiếc xe đạp tuy đã cũ nhưng cũng là xe đạp Pơ giô để đi. Thành thử hôm đầu đi sơ tán, cả nhà Long gồm bốn người rưỡi kể cả đứa bé trong bụng của vợ Long cùng hàng đống chăn măn, quần áo, đồ ăn sẵn nghễu nghện trên chiếc xe Méc xê đuy ra. Chính thế nên khi đến quãng đường rẽ từ đường năm vào địa phận từ sơn của Bắc ninh anh đã bị mấy anh dân quân Gia lâm lục vấn đến toát mồ hôi. Nhưng đấy là chuyện lúc khác kể chỉ biết sau khi để vợ con tạm thời yên ổn để mỗi chiều thứ bẩy Long lại đạp xe lếch mếch mang đồ ăn khô và những thứ cần thiết sang tiếp tế. Còn sáu ngày khác Long đi đến nơi làm việc của hợp tác xã Quyết Tâm ở nơi sơ tán tại một làng đâu như mạn trên Trôi, Nhổn. Một lần khi được hợp tác xã phân đi liên hệ mua nguyên liệu ở một cơ sở gần ga Văn điển. Dạo ấy người ta ngoài sự khổ vì những đợt báo động máy bay của Mĩ lúc xa lúc gần người ta còn khổ vì sự rắc rối của những thủ tục giao dịch. Người Việt ta vốn thế đấy. Trong khói đạn của chiến tranh ai cũng có thể san nhà san cửa, san cả tiền, vàng bạc cho người khác, mang cả cỗ hậu sự dành cho ông nội hay tấm phản gụ ra để lót đường cho quân ta đắp chiến luỹ nhưng lúc bình thì ngồi vào bàn giấy thì ra sức hành hạ bắt bẻ nhau từng tí như để thoả mãn sự ghen tị ngấm ngầm nào đó giữa con người và con người. Vì lẽ đó nên việc mua bán toàn những sắt thép nhặt nhạnh thu gom của dân chúng sau những lần máy bay Mĩ đánh phá Ga Văn điển đáng ra chỉ cần một hai ngày là xong nhưng kéo dài đến quá mười ngày. Được dịp ở Hà nội lâu ngày Long lại nhớ đến Vân. Không ngờ hôm Long đến thì Vân lại lên nhà anh Lâm trên Chiện, chỉ có Vũ nghỉ ca ở nhà đang bón cơm cho con. Chuyện trò một chặp cho phải phép thì Long thấy mình tự nhiên nổi ý thích muốn lên trên Cáo nơi xí nghiệp in của Vũ đang sơ tán
Làng ấy thì anh quá rành, và còn có kỉ niệm là khác ấy chứ.
- Thế kia á? Vũ quệt thìa ngang mồm con Nga con thứ hai của Vũ hỏi thờ ơ, không ngờ câu hỏi của Vũ lại làm Long sôi nổi.
- Chú quên là anh với anh Phong của chú đã từng trốn tổng động viên lên trên ấy. Có cả chị Vân chú rồi cả chị Diễm nhà anh cũng theo lên đợt ấy. Dạo đó nó lùng xục làm anh tưởng đã bị tóm sống rồi ai ngờ. Anh mà lên bây giờ thì thế nào cũng gặp khối người quen cũ cho mà xem.
- Thế thì chiều nay đến ca em anh lên cùng đi.
- May quá. Chiều nay đang rỗi
Với tất cả sự hớn hở của kẻ thích dong chơi trong lúc rỗi việc, khoảng hai giờ chiều hôm đó Long đạp xe lên trên Cáo. Lên đến nơi Vũ thì cập rập đi thẳng vào sau câu nói thật nhanh để Long hiểu. "Lúc nào anh chán thì anh cứ về, còn em thông ca đến sáng mai kia". Trong khi anh chàng Long gần như không chú ý gì đến lời nói của Vũ. Long nhíu mắt nhìn ngó nghiêng để cố ra nhận ra một khung cảnh quen thuộc. Thấy một người đàn ông đang lặc lè cắp một rổ xảo thứ quả nâu nhạt đi qua, Long thấy hơi lạ mắt anh chăm chú nhìn rồi nhớ ra chuyện gì đó bèn nắm vào bàn tay đầy dây đầy nhựa cây của anh này hỏi nhỏ:
- Này quả gì thế?
Người đàn ông quay lại và Long xuýt bật cười vì cái đầu hình củ ấu quá rõ của anh ta. Anh chàng phẩy mảnh tay áo rách của mình lên rồi nhíu mắt nhìn chăm chú vào Long:
- Quả này mà anh không biết à. Xa bô chê bây giờ gọi là hồng xiêm Xuân đỉnh.
- Thế hả. ừ đúng là lần đầu tiên tôi thấy nó đấy. Nhưng mà thôi. Từ đây lên chỗ cổng làng Giàn có xa không nhỉ? Mà đi lối nào làm ơn anh chỉ dùm cho một tí
Nghe Long hỏi, anh chàng cắp rổ hồng xiêm không dấu sự ngạc nhiên. Anh này nhìn Long từ đầu đến cuối rồi quay ra nhìn chăm chắm vào khung xe đạp đuya ra trắng bóng của Long. Ngay sau đó, Long không thể ngờ anh chàng thoăn thoắt đặt chiếc rổ hồng xiêm đầy nhựa xuống mô đất ngay bên đường đoạn quay người ngược lại chạy thật nhanh vào một cái ngõ ven bờ ao có vòng bờ lở đất viền quanh. Chỉ một thoáng sau, thân hình lêu đêu với cái đầu củ ấu và vạt áo rách phơ phất đã mất hút sau chiếc cổng có mái vòm cũ cong lên lỗ chỗ những mảnh rêu xanh xẫm. Long ngơ ngác chưa hiểu điều gì thì từ sau chiếc cổng đó anh chàng đầu củ ấu lại đột ngột hiện ra cùng ba đàn ông mặc quần áo gụ. Cả ba thân hình đều bị chẽn lại vì chiếc thắt lưng to bản thít ngang người. Người nào cũng quàng một khẩu súng dài thậm thượt. Tốp người đi gần như chạy thật nhanh về phía Long. Khi anh chàng đang tròn mắt ngơ ngác chăm chú nhìn thì tốp người cùng gã đàn ông đầu củ ấu đã đứng bao quanh Long.
- Chính tay này đấy. Tôi nghi lắm. Gã cắp rổ hồng xiêm vung cánh tay áo rách lên chỉ vào Long
- Nghi cái gì, đối tượng nào nói rõ ra. Tay đàn ông thấp đậm bỏ khấu súng khỏi vai cầm ngang lăm lăm chĩa vào Long nói giật giọng
- Tôi nghe rõ rành rành là tay này hỏi đường lên cổng Giàn.
- Thế hả. Vậy thì rõ rồi. Chỗ ấy có trạm pháo và trạm tên lửa. Tôi ra lệnh đây. Khám thật kĩ người hắn ta. Không bỏ sót chỗ nào.
Ba người đàn ông dạ ran một tiếng rồi xúm vào. Những bàn tay cứng và nháp thò vào tất cả mọi túi, rồi thọc vào lưng và ngực của Long. Mấy lần Long quýt bật cười vì cảm giác buồn buồn nhưng rồi anh cố nhịn được
- Lục kĩ vào xem túi nào có gương con không
- Báo cáo tiểu đội trưởng. Tất cả các túi đều không có gương cũng không thấy gì gì nghi vấn ngoài chiếc khăn này.
- á, à. Mùi xoa. Ngửi kỹ xem có mùi nước hoa không.
Một tay khoác súng dáng người lêu đều rón rén đưa hai ngón tay ra rút chiếc khăn trong túi Long ra đưa lên mũi hít hít. Mặt gã này nhăn lại:
- Báo cáo. Nước hoa là phải thơm đúng không. Thế thì không phải mà là mùi gì ý nhỉ. Cậu ngửi xem.
Tay này vẩy vẩy chiếc khăn đưa cho gã thấp đậm mắt lé. Tay này chun mũi lại rồi cũng kêu lên:
- Báo cáo tiểu đội trưởng. Chịu. Không rõ mùi gì.
- Vậy hả. Đưa đây xem nào.
Tiểu đội trưởng dí mặt gần tay cầm chiếc khăn. Ngửa đầu lên, mắt chớp chớp ra điều thành thạo
- Đồ dốt. Có thế mà cũng không biết. Mùi băng phiến. Thằng nào là tiểu tư sản cũng thế. Không nước hoa thì có mùi này vừa để thơm vừa để khỏi gián nhấm. Hiểu chưa? Bọn gián đất đều giống nhau thế cả. Dùng mùi xoa để lau mặt tiện thể để làm ám hiệu cho máy bay. Giải hắn vào uỷ ban xem kĩ giấy tờ thế nào.
- Tôi, tôi chỉ… Long ngớ người khi cảm thấy sự nguy hiểm khi nghe tiểu đội trưởng nói.
- Không nhiều lời. Cứ vào uỷ ban đã. Hoàn chỉnh thủ tục xong giải lên huyện. Tưởng che được bọn này hả. Cái chính từ bây giờ là trong quá trình giải hắn đi nhớ theo dõi từng tí một để hắn không phi tang được thứ gì hết.
- Tuân lệnh.
Hai gã còn lại dập hai chân vào nhau đứng nghiêm trong dây lát rồi thúc súng vào lưng Long thét to"Dắt xe đi theo chúng tao. Nhanh lên. Đừng có hòng mà trốn được đâu. Có mà chạy lên trời, hay chui xuống âm ti củ tỉ cũng bị lôi lên. Nhớ đấy". Gã đàn ông nhấc rổ hồng xiêm lên định đội lên đầu nhưng nghĩ thế nào lại hạ xuống. Gã chạy gằn đến bên tay tiểu đội trưởng:
- Này, thế vụ vừa rồi công điểm của tôi thế nào?
- Đâu khác có đó, đi đâu mà thiệt. Nhà tao ở gần nhà tay đội trưởng đội một nhà mày. Xong xuôi mọi việc khi về tao sẽ nhắc nó ghi cho. Một công chứ mấy rừng mà nhặng xị lên sớm thế.
- Bác nhớ đừng quên đấy nhé
Lúc đó mặt gã đàn ông hồng xiêm mới dạn ra hớn hở. Long lập cập dắt chiếc xe đi theo ba người đàn ông. Đám trẻ con không biết nghe tin từ bao giờ từ đâu tụ tập ra đông thế. Những đứa trẻ thò lò mũi xanh chạy nhon nhón bên cạnh những đứa trẻ lếch mếch bế em. Có lẽ chúng nó chỉ trạc tuổi hai đứa con của Long nhưng bố mẹ chúng chắc bận bịu công việc lắm nên mới thả cỏ lũ trẻ như thế này. Chả bù cho Diễm. Gần như lúc nào cũng để mắt đến hai cô con gái từ miếng ăn đến sự chơi bời, ngủ nghê, đi đứng. Nhiều lần Long nghe vợ anh bảo"thời buổi loạn lạc này, bom đạn rơi bất ngờ chả biết thế nào mà lường, con mình con nhỏ, không nhìn chúng nó nhỡ xẩy ra chuyện gì thì vừa khổ con vừa ân hận suốt đời". Đang mải nghĩ thì Long giật mình khi nghe tiếng gã tiểu đội trưởng hô to:
- Báo cáo đồng chí Hai Ngạn chủ tịch xã. Dân quân chúng tôi vừa bắt được một người khả nghi là gián đất. Đề nghị đồng chí cho giải vào trụ sở uỷ ban để tra hỏi cho rõ ngọn ngành.
- Gián đất hả? Thế thì ghê đấy. Công lao các đồng chí đáng ghi nhận lắm. Tôi sẽ nhớ để báo cáo lên huyện lấy thành tích. Còn bây giờ thì cho giải vào đây xem thằng cha mặt ngang mũi dọc thế nào mà liều thế. Dám chơi vào xã chỉ suýt nữa thì đứng đầu huyện về tinh thần cảnh giác.
Tiếng ông chủ tịch giành giọt và ngay sau đó là tiếng dép lê trên nền gạch bát. Khi Long vừa ngẩng đầu lên thì anh đột ngột giật mình, và vô tình lại cúi xuống như để có lục tìm điều gì. Mặt ông chủ tịch nom quen quen đến lạ lùng. Hình như anh đã gặp ông này ở đâu rồi thì phải.
- Dựng xe đạp vào bậc thềm kia. Tiểu đội trưởng chĩa mồm về phía Long quát to.
- Vừa thôi, vừa thôi. Cứ bình tĩnh đã.
Tay ông chủ tịch giơ ra vẩy vẩy trong khi tiếng ông ta chắc nịch nhưng nhỏ và dứt khoát. Tiếng dép lại lệt xệt rồi tiếng kéo ghế.
- Anh gì kia ngồi xuống. Anh ngẩng mặt lên và trả lời những điều tôi hỏi đây?
Long ngọ nguậy người trên chiếc ghế mà không hiểu sao anh cứ cho rằng mặt chiếc ghế này sắp gẫy bởi tiếng mọt từ đâu cứ vẳng ra kẽo kẹt.
Có nghe thấy gì không?
Tai điếc không nghe thấy chủ tịch hỏi hả? Gã tiểu đội trưởng quát to
Thôi được rồi. Cứ để anh ta bình tĩnh lại đã. à này. Bẩy
Báo cáo chủ tịch gọi em ạ?
- Còn thuốc lào không? Tớ vừa hết lúc nãy bận quá chưa ra hàng Chí mù mua được.
- Báo cáo sẵn sàng ạ. Con mẹ nhà em không hiểu đi đâu mà mua được bánh thuốc lào, em đoán chắc là Tiên lãng. Ăn đậm mà đượm khói lắm ạ.
- Thôi được rồi. Đưa đây xem nào. Để tớ thẩm định thì mới có thể biết chính xác. Với cho tớ ống điếu hình như ở góc chân bàn gần chỗ tay gián đất ngồi thì phải
Giơ chân lên.
Long chưa kịp nhấc chân thì đã thấy Bẩy tiểu đội trưởng giật giật ống quần của mình. Bất chợt anh ngửi thấy mùi mồ hôi khét cùng với mùi gì giống như mùi tương bay ra từ thân thể tiểu đội trưởng. Mùi này hình như có lần anh đã ngửi thấy khi theo Phong khi còn về trong quê nội anh chàng. Một cái chum nghiêng mẻ miệng có đậy một cái nón mê dưới gốc cau già nhô hết cả chùm rễ sơ xác. Đang suy nghĩ lung tung thì căn phòng uỷ ban bỗng vang tiếng rít điếu cầy lọc xọc, hình như trong ống điều đó nước không đầy nửa ống, liền sau đó là tiếng khà to cùng tiếng ho sặc sụa.
- Ngon, bùi lắm. Có thể là Tiên lãng đấy. Được khói mà lâng lâng ra phết. Nhưng tớ đoán là nó đã trộn thuốc vùng khác rồi. Để ý tinh thấy hơi ngái.
Chủ tịch sành thật đấy. Tiểu đội trưởng Bẩy nịnh
Nhưng mà thôi. Nghiêm túc đi để bắt đầu làm việc. Chũm ơi. Chũm ơi
Chủ tịch có gì mà gọi to thế.
Vào lấy giấy bút chuẩn bị ghi lời khai đây.
Tưởng gì. Được rồi. Cứ sửa soạn đi em vào đây.
Qua cái nhìn nhanh của Long anh thấy rõ một người đàn bà cao to mặt hình như hơi rỗ hoa, có cái bớt hình con mối đứt đuôi ngay bên khoé mép bên trái đẩy cửa sau bước vào. Long thoáng thấy ngoài sân một cây thật to, cành lá xum xuê. Mãi sau anh mới biết là cây gì khi thấy lấp ló trong chùm lá xẫm mầu là mấy quả rõ ràng cùng loại quả trong chiếc rổ của tay nông dân giữ anh báo cho mấy tay dân quân.
Nào ngẩng mặt lên. Tên gì?
Ông chủ tịch xã dằn giọng lấy oai. Long đang định trả lời thì bất chợt ông chủ tịch đang ngồi ở chiếc ghế bên cạnh người đàn bà cao lớn, mặt dỗ hoa đứng bật dậy đi lại gần Long. Bàn tay thô, nặng chịch đập mạnh vào vai Long:
Này. Ông à cậu có phải là là Long từng đi trốn lính với cái cô gì nhỉ?
Cô Vân.
- Ừ đúng rồi. Thẩm nào từ lúc bước vào tớ trông quen quen. Tớ cứ nghĩ mãi mà không dám nói. Đúng rồi chứ gì. Cậu nhận ra thằng này không?
Ông là Hai Ngạn. Long nhoẻn cười.
- Hoá ra chủ tịch quen tay này. Tiểu đội trưởng Bẩy tiến lại gần hai người. Nhưng lâu chưa ạ?
- Sao lại không lâu. Xem nào, dạo ấy là vào năm ba, năm tư gì đấy đúng không. Còn bây giờ. Ái chà chà. Bét nhất cũng mười ba, mười bốn năm rồi còn gì. Đúng không cậu. à mà thôi thời dân chủ này cứ gọi theo lối bạn bè bình thường chứ ngày xưa tớ toàn phải gọi cậu bằng ông xưng cháu mà tớ biết thừa là tuổi cậu có hơn gì tớ đâu. Đúng không? Ông năm này bao nhiêu rồi?
Tôi năm nay ba ba rồi.
- Chắc cả tuổi mụ hả. Hơn tôi những hai tuổi cơ à. Thế mà.. Trông ông trẻ bỏ cha ra. Bẩy, cậu nom kĩ xem tớ có phải già hơn ông này không?
- Vâng. Vâng. Nhưng báo cáo chủ tịch. Người này đã mười ba, mười bốn năm chưa gặp mà trong thời chiến này, ông ta lại đi lớ ngớ, xe ông ta lại có khung sơn mầu trắng. Chỉ có kẻ gian mới không chấp hành lệnh của nhà nước trong lúc này mà dám để mầu như thế
Không, khung ấy làm bằng đuy ra. Không phải sơn
- Thôi được rồi. Đuy ra giống như đuy ra trên máy bay chứ gì. Thế lại càng nghi vì dân thường, mà ngay như dân quân tụi tôi giỏi lắm chỉ có nổi mảnh nhỏ để làm lược thế mà ông này có cả cái khung xe. Mới lại ông ta lại hỏi đường về cổng Giàn. Chỗ có trạm tên lửa và ụ pháo. Vậy thì người này đích thị có vấn đề rồi.
Chủ tịch Hai Ngạn xua tay rối rít:
- Vớ vẩn. Ông này tớ biết hơn cậu nhiều. Chính bố này đã từng trốn bắt lính thời Pháp. Vậy tức là ông này từ lâu không theo địch.
Nhưng lại hỏi lên cổng Giàn làm gì cơ chứ? Trả lời đi
Gã du kích lùn hỏi gay gắt.
- Dạo tôi trốn lính được ông Hai Ngạn dẫn về nhà. Tôi nhớ mang máng nhà ông ở trên ấy, nên tìm lên chơi. Hồi ấy ông còn cho tôi ăn thịt rắn mới bắt được ngoài đồng. Long hứng trí nói một chặp
Đúng, đúng. Ông đúng là có trí nhớ tốt thật. Tớ xác nhận.
Nhà ông cạnh nhà cả cái cô gì nữa nhỉ.
- Phải rồi, không chệch vào đâu. Cái Hĩm. Đúng, bây giờ đổi tên là cái Hiên rồi.
Chủ tịch Hai Ngạn hứng lên.
- Ông gặp nó bây giờ không nhận ra đâu. Con mẹ ấy lạ lắm. Vớ được thằng chồng đâu như dân trên Xù gạ thì phải, nhưng chỉ được chưa đầy một năm tay này trúng nghĩa vụ quân sự được vào B. Cô nàng có mang ba tháng vác bụng về nhà mẹ đẻ. Chả biết hôm trèo lên trẩy xa bô chê thế nào hồi tháng sáu năm ngoái để xẩy cha nó ra. Gọi lang băm đến chả biết cho uống thuốc gì mà giờ người cứ tròn ung ủng. Nhưng mà thôi, đến nhà tớ chơi tớ gọi nó sang tha hồ mà nói chuyện. Từ hồi đó xem ra chị chàng có vẻ bất cần đời lắm. Đi đâu cũng khoe nó là em họ tớ. Khối đứa tin nên cũng bỏ qua cho nó nhiều thứ ra phết.
Vừa nói Hai Ngạn vừa vỗ bồm bộp vào vai Long. Được một lúc anh ta quay sang cô thư kí uỷ ban đang mở to mắt hết nhìn Long lại nhìn ba dân quân đang đứng ngay cán tàn vì ngạc nhiên trước sự gặp gỡ bất ngờ;
- Thôi nhé. Bây giờ. Chũm ngồi đây giải quyết công việc. Các cậu về trực chiến đi. Phải hết sức cảnh giác đấy. Còn tớ. May quá gặp ông bạn cũ, lại sẵn có xe đạp để ông ấy lai tớ về nhà chơi một tí. Lâu lắm rồi còn gì. Thế này mới quí hoá chứ.
Nhưng mà…
Tay tiểu đội trưởng Bảy định nói gì thì chủ tịch Hai Ngạn lập tức xua tay:
- Thôi, thôi. Thế này là được rồi. Tớ vừa là chủ tịch vừa là phó bí thư trực, ba khoá trúng thường vụ. Vậy tức là tớ cao nhất cái xã này đúng không. Tớ quyết mà các cậu lại còn băn khoăn à
Nhưng tay Nhâm còi bảo nó báo được thì phải chi công điểm cho nó
- Các cậu máy móc bỏ cha ra. Nếu là gián đất thật thì mới chi công điểm cho công phát hiện chứ đằng này bạn bè người ta. Thôi, thôi việc ai người nấy làm. Tuy vậy, các cậu cứ yên chí về mặt dân quân trong báo cáo tổng kết cuối năm tớ sẽ biểu dương sự cảnh giác cao của các cậu. Được chưa nào. Còn bây giờ ta đi ông Long nhỉ. Ông đưa tôi đèo cho chứ đường làng ông chưa quen lại mấp mô, ngoắt ngéo thế lỡ một cái là đưa cả hai thằng xuống ao, thì có mà đẹp mặt. Rồi mai đứa xấu nó lại bảo, chủ tịch xã kiêm phó phó bí trực đi xe đạp ngã lăn bống xuống ao bèo thì có mà.
Long cố bịt miệng nhăn mặt cố tránh bật cười. Hai Ngạn không để ý đến thái độ của anh, y cao giọng nói như khoe:
- Này, chủ tịch như tôi là ngang lý trưởng ngày xưa đấy nhé. Thế mà bây giờ có đứa dân nào sợ mình đâu. Còn ngày xưa ý à, trông thấy Lý trưởng từ xã đã vãi đái ra rồi.

Chương 5

Căn nhà chủ tịch Hai Ngạn vẫn nằm trên đất cũ. Tất cả hình như không mấy thay đổi. Vẫn căn bếp lụp xụp kề bên đống rơm đã vạt một phần lớn trơ cả chiếc cọc xoan róc vỏ chưa kĩ. Trên đầu cọc úp cái bu gà rách. Con bò già mắt lèm nhèm gầy giơ xương uể oải nhai rơm, thờ ơ nhìn hai người đang tiến vào ngõ. Sân nhà hình như rộng ra vì bờ ao được cơi nới bởi mấy cây hồng xiêm đang ở độ. Bụi tre ngày trước trông có vẻ thưa hơn. Một cái hầm trú máy bay làm bằng tre có lớp bùn hình như mới trát thêm dầy ụ lên nom như một người to béo đang nằm phủ phục. Mặt bùn hơi xe đang rạn chân chim. Một cái bể xi măng có mái vòm trên đó có kẻ khẩu hiệu bằng vôi "tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ, thống nhất đất nước". Chiếc bể này nối cây cau thẳng đuỗn, mốc trắng đang trổ hoa bằng cái bẹ cau già nhăn nheo mầu nâu cùng cái hầm tránh máy bay có lẽ là thứ thay đổi ở nhà của Hai Ngạn. Vừa nhìn thấy Hai Ngạn dắt xe về cùng người khách lạ ăn mặc rõ ra lối thị thành thì một đám trẻ từ sau mấy gốc cây hồng xiêm ùa ra. Đứa nào đứa nấy mặt mũi nhem nhuốc, áo rách xơ để hở ra những mảng bụng dính đất lem nhem. Một thằng bé có cái mũi bị sứt chóp còn rớm máu có lẽ do vừa bị ngã hay bị một vật cứng nào đấy đập vào, tay cầm cành xoan cong queo vừa chạy trên tốp đầu đám trẻ vừa hô to "a bố đã về. Bố có cả khách. Thích quá thích quá. Hôm nay được ăn cơm cá rồi"
- Con trai tớ đấy. Nom được không? Trông thế mà nghịch lắm. May tớ làm chủ tịch chứ không thì năm nay cô giáo lại cho đúp tiếp. Học chán bỏ mẹ ra. Ngăn, Ngăn. Bố bảo này.
- Gì ạ.
- Sang gọi cô Hiên cho bố bảo cô tiện tay hái cho bố nắm rau cải để tao nấu canh cá rô. May quá hôm qua tớ vợt được mớ rô chưa ăn còn giộng trong vại. Rô rán ròn mà uống với cuốc lủi thì chỉ có nhất. Ông uống tốt đấy chứ. Dân ngoài phố Hà nội chứ bỡn đâu
Thằng bé mặt hơi phụng phịu vì đang đứng với đám bạn ngó nghiêng ông khách và chiếc xe đạp vì lạ, nhưng sau giây lát tần ngần một lúc nó vẫn ào đi. ấm nước vừa sôi mang lên chưa kịp rót vào ấm pha chè thì đã thấy một người nhìn thoáng bề ngoài dường đã có dáng lệ phệ cuả người đàn bà nhưng nhìn kĩ vào khuôn mặt sắc nét như thoáng được trang điểm theo lối của mấy cô hát cải lương làng thì thấy đó là một người dường như vừa qua độ thiếu nữ Nhất là đôi mắt lóng lánh có hàng long mi dầy, cong vắt cùng đôi môi chúm chím luôn sẵn sàng để giận hờn. Vừa bước chân vào sân người ấy đã oang oang:
- Anh đúng là nghiện rau cải nhà em thật rồi. Thế mà hôm nọ bảo lấy nắm hạt mà reo thì lại…
Người đàn bà nói nửa chừng chợt ngừng lại khi nhận ra Long đang nhìn mình. Dốc gói chè Hà giang phân loại đã bóc dở vào ấm nước. Hai Ngạn choang choác:
- Hiên. Nhìn  kỹ xem có nhận ra đây là ai không?
- Chịu khách sang của anh thì em biết làm sao được
- Ơ cái cô này đoảng thật. Có thế mà cũng không nhớ à. Anh Long đã từng lên nhà này hồi trốn lính. Đâu như năm ba hay năm tư gì ấy nhỉ?
- Khiếp. Thế tức là cách đây đã mười lăm, mười sáu năm. Lâu thế thì bố ai nhớ được. Mà dạo ấy em bé tí, đâu như bằng thằng Ngan nhà anh chứ mấy.
- Đúng rồi. Tôi nhớ cô ấy đứng ngoài cửa hàng rào kia nhìn sang chứ có vào tận ơi đâu. Long nói cho có chuyện. Đôi mắt nhìn chăm chắm vào Hiên, thầm nghĩ"cô này mà ăn mặc vào thì khối cô ở Hà nội còn kém xa. Nom vừa có duyên vừa có sức hút vô hình đến kì lạ"
- Thôi cứ để rau đấy vào uống nước đã. Cô hôm nay rỗi chứ gì.
- Ôi giời. Phận em bây giờ thì biết làm gì nữa. Cấy hái xong rồi. Trâu bò thì quá tuổi rồi. Kiếm mãi mới được tấm chồng thì nó lỉnh đi cầm súng đánh nhau rồi. Ngõi mãi tí con thì nó lại đi trước. Rõ chán mớ đời. Nào hôm nay anh có việc gì thì cứ việc sai, cần gì mà phải giữ ý giữ tứ cho mệt ra.
Hiên nói nhưng chốc chốc lại liếc nhìn thật nhanh Long. Không hiểu sao Long thấy má mình nóng bừng. Anh cầm chén nước nhấc lên, nhấp qua một chút rồi nói bâng quơ:
- Nước mưa pha chè có khác.
- Chứ còn gì nữa. Thôi ông cứ ngồi đây uống nước, tôi ra đổ mớ cá rô để cái Hiên mổ, xong nó rán lên hai thằng mình uống rượu. Dạo này bận quá không đi lùng rắn được chứ vẫn khối ông ở Hà nội về đặt tôi tìm cho mấy bộ ngâm rượu đấy. Bố khỉ. Toàn bọn nhà giầu nó mới chơi sang thế chứ. Cái giống rượu rắn ngũ xà, tức xà, tam xà chả hiểu thế nào mà bổ phải biết.
- Thế có nấu canh cải không?
- Thì tuỳ em. Mà dứt khoát phải có món canh ấy rồi.. Nhớ gần xong ra vườn đào củ gừng giã cho vào để canh dậy mùi. Khách Hà nội đỡ chê nhà quê anh em mình.
Hai Ngạn vừa co chân lên ngồi trên bàn thì lập tức bỏ xuống, anh ta vừa đứng dậy thì từ ngoài ngõ có tiếng gọi vọng vào"chủ tịch Ngạn có nhà không đấy". Liền lập tức một người đàn ông người đậm chắc, tay cầm đòn càn tre đi vào. Có lẽ nhìn thấy Hai Ngạn nên khuôn mặt nhọn hoắt của ông ta hơi rạn ra, đôi môi mỏng liên tục kêu "may quá may quá". Hai người thì thầm một lúc thì thấy Hai Ngạn nói to:
- Anh giộng cá rô ở chỗ vại kia. Cô ra bắt mổ cho anh rồi cứ thế mà rán cá, thổi cơm. Anh phải chạy ra giải quyết gấp công việc ở xóm Chùa một lúc. Mẹ bố tiên nhân chúng nó. Lúc này mà quân chó chết còn định… Ông gì nhỉ. à ông Long đúng rồi. Thật không phải với ông nhưng ông cứ ở nhà, tôi ra ù một cái rồi về ngay. Đấy, làm cái thằng chủ tịch xã khốn khổ khốn nạn thế đấy. Thông cảm nhé.
Không kịp nghe Long nói gì Hai Ngạn đã ngoắc tay gã đàn ông cầm đòn xóc đi ra ngõ. Thằng Ngăn định theo bố thì bị Hai Ngạn bẻ nhanh cái roi tầm sọng bên hàng rào, tay vùng miệng quát thật to "ở nhà, ở nhà. Đi theo chết đòn giờ".
Khi thấy Hai Ngạn ra khỏi nhà thoạt đầu tiên thì Long lúng túng vì tự nhiên lại rơi vào tình trạng ở cũng dở mà về ngay vẫn cũng không ổn. Rất may Hiên là người đàn bà hay chuyện và cũng thật tự nhiên. Chẳng mấy chốc, Hiên đã làm như rất cần đến sự giúp đỡ của Long. Cô đưa cho anh nắm rau cải còn cả rễ nhờ nhặt hộ, rồi đổ mớ cá rô ra. Trong khi lần lượt mổ những con cá đang rẫy đành đạch thì Hiên nói liên tục chỉ có điều giọng cô hạ thấp xuống chỉ đủ để Long nghe được. Không hiểu vì nguyên cớ gì hay chỉ đơn thuần vì là người ưa nói, thích trò chuyện kể cả những câu chuyện thuộc về những gì thầm kín của đời người con gái. Thế mới hay đoạn đời của cô gái này chưa phải là dài lắm mà cũng lắm bước chuân chuyên lạ kì. Hồi nhỏ Hiên cứ tưởng mọi sự trong đời đều do chính người ta quyết định. Càng lớn cô càng hiểu rằng. Con người có lẽ chỉ có độc một quyết định đó là sự ăn sự uống còn thì đều do người ta hoặc cao hơn là ông trời xếp đặt. Cái năm năm chín ấy khi Hiên vào độ tuổi 17. Cái tuổi mà ở làng này thời trước người ta đã rạm ngõ, ăn hỏi và cũng không ít người đã tay bồng tay mang. Còn bước vào thời dân chủ này thì người ta lại bảo là đã là thanh niên thì phải học hành vui chơi sinh hoạt theo đoàn thể. Chuyện riêng tư phải xếp sau mọi công việc chung. Người ta nói là một chuyện còn việc nghĩ ngợi ra sao lại là việc khác. Một anh công nhân về xây dựng nhà máy bê tông ở xã trên chả hiểu thế nào mà Hiên quen được. Anh chàng tên là Linh, trông cũng hiền lành chân chỉ hạt bột thế mà riêng cái ngón thổi cái kèn ác mô ni ca thì thật là tài. Bình thường nghe anh chàng nói thì còn đỡ nhưng khi chiếc kèn được rút từ túi sau chiếc quần bảo hộ dầy cộp, bạc phếch đưa lên môi thì Hiên như bị mất hết mọi suy nghĩ. Quen nhau được hơn một năm thì một chiều Linh bảo ngày mai trên nhà máy có đoàn cải lương Chuông Vàng về biểu diễn hay lắm. Đầu tiên thì Hiên cũng thấy ngài ngại, vì muốn lên nhà máy bê tông thì phải qua một đoạn đường ruộng mùa này đang vụ trồng ngô. Những cây ngô cao lú đầu người, xanh mướt, dập dìu theo gió, trên đó những bông hoa ngô nâu bạc cong ngọn đà đưa. Đi liền còn không trông thấy nhau nữa là… đàn bà, con gái đêm hôm lại đi sóng đôi với đàn ông, con trai những nơi ấy sao tiện. Sự ái ngại đó ngay lập tức bị ngăn lại vì Linh bảo tối nay Chuông vang diễn "Lý Công "hay lắm. Không đi thì biết đến khi nào anh em mình biết các cô đào cải lương ra sao. Mà quần áo của họ đẹp lắm nhé. Đóng công chúa với vua mà lại. Cứ gọi là lóng la lóng lánh toàn như đinh kim cương cả thôi. Nghe đã thích rồi. Thế là cơm chiều xong, Hiên rủ thêm ba cô bạn gái đợi Linh dẫn đi Rồi cũng chẳng hiểu thế nào khi lên đến bãi thì cả ba cô tách dần Linh và Hiên lúc nào không biết. Hai người đi xem về trong khi Hiên còn chưa hết xúc động, bồi hồi vì mối tình của nàng công chúa với chàng Lý Công thì đã đến quãng đồng trồng ngô. Trăng mười tám lên muộn, sau khi đỏ rực như mặt người say rượu thì chuyển sang màu vàng sáng rực. Anh chàng Linh kêu mỏi chân rồi dừng lại. Hai người ngồi bên bờ ruộng, hứng chí Linh rút kèn ắc mô ni ca ra thổi bài "tình ca Tây bắc". Chao ôi tiếng kèn mới lạ làm sao. Đất trời như nhẹ hẳn bồng bềnh cho đến khi Linh nắm vào tay Hiên khiến mặt cô nóng bừng lên, rồi người cô lảo đảo như bị say rượu. Đôi môi vừa lướt trên kèn ắc mô ni ca bịt chặt miệng cô. Cảm giác như có một lưỡi dao thật sắc xẻ dọc thân người Hiên, tiếp liền là cơn đau dữ dội khiến trời đất như phủ đầy đom đóm. Cô gái khóc, nước mắt dàn dụa. Vầng trăng bắt đầu khuyết méo xệch nghiêng ngả. Linh ôm lấy vai cô dỗ dành.
- Nhưng cũng phải nói là anh ấy cũng tốt. Hơn năm sau chúng em làm lễ cưới. Đang yên lành thì vào năm 66 anh ấy trúng tuyển nghĩa vụ.
- Lấy nhau như thế cũng đến năm sáu năm còn gì.
Có thể bị những lời kể lể như nói với chính mình một cách tâm sự mà tự nhiên Long buột ra câu hỏi như với một người bạn đã rất thân nhau và luôn luôn nói cho nhau những điều thầm kín nhất.
- Chứ còn gì nữa. Nhưng cũng lạ lắm anh ạ. Hồi chưa cưới thì em có mang đến hai, ba bận. Không hiểu tại sao đều bỏ cả. Buồn cười thật đấy. Tự nhiên Hiên cất tiếng cười thật to khiến mấy đứa trẻ đang chơi đấu gà bằng lõi những sợi hoa dâm bụt gần đấy cũng trố mắt nhìn lại. Hiên không hề để ý gì cô lại thủ thỉ như để trút hết những gì còn sót trong mình. Cô nói như ngày mai sẽ không bao giờ được nói nữa
- Thế mà ở hẳn với nhau rồi. Anh ấy vì nhà ở tận Ninh bình nên ở rể luôn nhà em. Vậy mà loay hoay mãi, thậm chí hết thầy lang này đến thày lang khác mà bụng dạ em chẳng thấy nhô lên gì. Vợ chồng em nóng ruột lắm. Thấy người ta bảo vì chửa con so mà bị xẩy thì dễ quen dạ và khó đậu lắm. Sau lần đầu em lại mắc đến hai ba lần. May quá, mãi sau này… Hiên ngập ngừng để nhớ lại. Có lẽ phải đến hơn ba tháng chứ không ít đâu, em mới sực nhớ rồi lên bà lang trên Xù, Gạ chữa bằng cách buộc thuốc thì mới hiệu nghiệm đấy. Chỉ tiếc một nỗi là em có mang được ba tháng thì anh ấy nhập ngũ. Buồn nữa là khi nghe tin anh ấy bị hi sinh thì em lại bị xẩy. Khổ đang cấy thì nghe uỷ ban xã báo tin, thành ra em không chuẩn bị, nên khóc lóc vật mình vật mảy mãi thành ra…
Buồn quá nhỉ? Long an ủi. Điếu thuốc Lao động cháy trên tay.
- Khổ thế. Có thể do em khóc nhiều quá lại nghĩ ngợi thương anh ấy thành ra… nhưng mà thôi. Bây giờ mọi sự quên rồi. Hai cái tết qua chứ có phải ngắn ngủi gì. Con người ta thoạt trông tưởng chẳng có gì quên được. Mà nó thật như thế thì sống thế qué nào được nhỉ. Này… Đôi mắt Hiên lúng liếng liếc Long khiến anh chàng thoáng chút bâng khuâng. Long cố hỏi
Sao. Cô định nói gì?
- Có gì đâu. Anh biết anh Hai Ngạn, cả em nữa ở đây. Thỉnh thoảng anh về đây chơi cho vui. Hôm nào rỗi anh về cho em ra Hà nội. Em nghe nói bánh tôm Hồ Tây ngon lắm phải không?
- Cũng bình thường thôi. Ăn lúc nào chả được. Chỉ ngại lúc xếp hàng Gớm. Không có máy bay thì thôi. Cứ phải hàng giờ mới ăn được. Long nhận ra sự tinh nghịch mà anh có vẻ thinh thích của Hiên.
- Tưởng gì. Chả sao hết. Trông em thế này thôi nhưng gan lì ra phết đấy. Nói rồi thì nhớ đấy nhé. à, còn chuyện này nữa. Anh về sơn lại cái xe đi không có dân quân, du kích dễ bắt lại lắm đấy. Thời nay mà đi xe trắng xoá ra thế kia thì quá làm mồi cho máy bay còn gì.

Chương 6

Cũng chẳng hiểu số phận run rủi thế nào mà Long lại có lúc dính vào Hiên như thế. Vốn không bị ràng buộc vào điều gì mà cuộc đời qui ước là nghiêm túc lại thêm tính thích phiêu lưu nên chỉ hơn một tuần sau anh đã tìm cách hẹn hò với Hiên. Đi chơi cùng Hiên, Long cảm thấy anh như trẻ ra bởi tính bồng bột và nhõng nhẽo của Hiên. Cô đúng là đứa trẻ thích vui vẻ và ham chơi bị nhốt quá lâu trong căn nhà gần như bị bỏ quên. Nên khi ngồi sau xe đạp của Long dong ruổi Hiên như cố sống thật hết mình để bù đắp thời gian ngột ngạt bấy lâu. Chỉ có điều trong khi Long phần vì muốn dấu đi quan hệ này với vợ và những người quen thân, phần vì muốn thăm thú những chốn làng quê thì Hiên lại chỉ muốn được Long đèo ra dạo chơi nơi phố phường. Đó chính là điều trái ngược ở họ. Mặc dù Long rất chiều Hiên nhưng anh vẫn không thể đáp ứng được ý thích của cô. Mãi sau gần ba tháng quan hệ mới đi đến qui ước để dàn hoà được sở thích của hai người. Đó là cứ hai lần Long về những chốn làng quê sẽ đến lượt Long đưa Hiên ra chơi ở ngoài phố. Trong những lần Hiên hẹn với Long về quê thì anh chàng vốn tính phiêu lãng tỏ ra thực sự thích thú khi Hiên dẫn anh đến những giải đê ngời ngợi ánh trăng. Một lần hình như nhớ đến câu chuyện của Hiên kể về một bà lang nào đó mạn Xù, Gạ Long ngờ ngợ nghĩ đến bà lang đã từng chữa thuốc cho Vân trong lần cô bất ngờ có mang với anh. Chính vì thế nên lần gặp ấy Long bảo
- Này anh nhớ có lần em nói là em đã từng được bà lang nào trên Xù, Gạ chữa chạy cơ mà
Đúng rồi. Sao anh tự nhiên anh lại hỏi thế?
- Anh thích lên mạn trên ấy. Ngồi hóng mát bên bờ sông, gió lồng lộng thì thôi khỏi nói.
Tưởng gì. Thế thì đi.
Đến đúng con dốc ngoằn nghèo trải đá dăm lởm chởm nằm giữa hai hàng xương rồng cằn cỗi. Hiên chỉ tay về phía con dốc bảo:
- Đấy chỗ nhà bà Lang đấy
Cô ngạc nhiên khi tưởng Long sẽ thật sự thích thú, rồi tìm cách rẽ vào nhà bà Lang nhưng cô hoàn toàn bất ngờ khi thấy Long đảo mắt, ngắm nghía một lúc rồi anh lại dẫn Hiên ra phía bờ sông. Thực ra anh chàng chỉ muốn đi thật xa làng của Hiên, hoặc càng ít xuất hiện càng tốt. Mỗi lần hẹn Hiên Long cảm thấy thật ngại khi nhận ra những cặp mắt soi mói, tò mò nhìn không mấy cảm tình. Anh mỉm cười lắc đầu rồi dẫn Hiên lên con đê
Hai người trải vải ni lông che mưa xuống gốc cây đa cổ thụ rồi ngồi xuống. Trăng bạc phếch mênh mông thả tán ánh sáng óng ánh xuống mặt nước. Tiếng ngọn gió trên ngọn cây đa xào xạc, chốc chốc lại xen vào tiếng gõ phảng xa xa vẳng lên từ những con thuyền đánh cá tối trôi lững lờ trên sông, rồi tiếng mấy con chim đang ngủ say trượt chân vỗ cánh lấy thăng bằng phát ra tiếng lạt xạt trên những cành um tùm lá.
Anh thích chỗ này thế nhỉ.
Anh mê lắm. Nó yên tĩnh và vắng vẻ, không ai quấy rầy mình.
- Em thì ngược lại chỉ thích chỗ nào vui vẻ, đông người. Càng đông càng tốt.
Vậy hả. Vậy thì tuần sau đi ăn bánh tôm nhé.
Thế thì còn gì bằng
Hiên thích chí cười thành tiếng. Hai tay cô choàng lên vai Long. Dường như cử động ấy của người đàn bà trẻ làm thức dậy trong Long một điều gì thầm kín. Anh đưa cả hai tay ôm chặt lấy thân hình chắc lẳn của Hiên xoay đối diện với mặt mình. Và chính lúc đó một ý nghĩ vụt loé. Long nhớ đến đôi mắt của Vân. Anh sững người lại, hai tay tuột khỏi lưng của người đàn bà
Sao thế anh? Hiên bồn chồn hỏi.
Đi về đi. Hình như có một việc ở nhà, anh hẹn rồi mà lại quên mất
- Cũng được thôi. Hiên hất giải tóc nặng trĩu phải cặp đến ba chiếc cặp ba lá. Mớ tóc dài thoang thoảng mùi hương nhu, giọng buông xuôi cố dấu sự hờn rỗi. Anh bận thì cứ về.
Nghe giọng ráo hoảnh của Hiên. Long hiểu ra điều gì nhưng cố tình không để ý
Tuần sau thì đi ăn bánh tôm. Nhớ chưa?
Anh nhớ thì anh lên. Bận quá thì thôi. Chẳng sao cả.
Mọi việc sẽ được thực hiện đúng lời hẹn của hai người. Và nếu đúng như vậy thì câu chuyện tôi kể cho các bạn nghe sẽ càng thêm rắc rối nhưng có sống trên đời mới hay. Mọi sự không thể lường trước. Đúng buổi chiều tuần sau ấy theo lệ thường và cũng là thói quen của Long nên sau hơn hai giờ một chút anh đạp xe lên làng Cáo. Như mọi khi anh ngồi uống nước và hút thuốc ở hàng nước của người đàn ông cao dong dỏng chỉ tiếc đôi mắt bị mù từ bé đã hỏng khuôn mặt chữ điền phúc hậu khiến nó trông ngơ ngác một cách tội nghiệp. Vừa đưa chén trà nóng nghi ngút khói lên môi thì xịch đâu một tốp năm dân quân, trong đó có ba người cao lênh khênh, hai người còn lại, một thuộc dạng trung bình không một nét nào khiến người nhìn thoáng qua có thể nhớ, một thấp lùn có cái bụng đã bắt đầu chớm phệ bước vào. Vừa nhìn thấy ba người Long nhận ra ngay tốp dân quân đã từng bắt anh vì nghi anh làm gián đất. Long nở nụ cười làm quen hỏi ngay:
- Chào các bác. May quá lại gặp các bác ở đây. Ông chủ quán ơi xin ông rót cho ba chén nước.
Chủ nhà hàng vừa đưa tay sờ vào nắp ấm dỏ thì gã cao dong hình như là Bẩy tiểu đội trưởng giơ ta ngăn lại:
- Ông Chí mù không cần phải rót nước. Tội của ông chúng tôi sẽ tính sau.
- Mắt tôi thế này làm thế nào mà gây ra tội được. Các chú cứ hay nói đùa. Khuôn mặt chữ điền nghếch lên lắc lắc.
- Tôi đã bảo việc ấy tính sau. Còn anh kia. Thứ nhất là chúng tôi không quen anh. Anh đừng mong lấy chén nước mà lấp liếm việc làm sai trái của anh. Anh đứng ngay dậy theo chúng tôi vào trụ sở uỷ ban.
- Nhưng mà tôi vừa đến đây, mới chỉ uống chén nước. Đã làm gì đâu mà có sai trái.
- Chỗ này không phải nơi giải quyết công việc. Tiểu đội trưởng đã ra lệnh thì việc anh cứ phải là chấp hành đã, không căn vặn lôi thôi. Gã dân quân lùn lắc lư cái bụng vừa nhìn ra đường vừa nói.
- Nhưng mà quả tình, tôi chưa thể biết các anh cần tôi có việc gì.
- Anh cứ trả tiền rồi đi theo chúng tôi khắc biết rõ ràng sự việc.
Nhớ lại lần trước, Long đã rút ra một điều là không thể nói gì thêm. Anh trả tiền rồi đứng dậy trong đầu loang loáng ý nghĩ về Hai Ngạn bắt rắn. Nếu có gã ở đấy thì chắc sẽ lại như kì trước. Năm tay dân quân với những khuôn mặt nặng chịch hầm hầm sẽ lại bất đắc dĩ chấp hành lệnh của Hai Ngạn trong khi gã chủ tịch bắt rắn sẽ lại cười khi khì, như muốn xí xoá mọi chuyện. Nhưng lần này sau khi trả tiền, Long lầm lũi dắt xe theo năm dân quân nai nịt đầy đủ thắt lưng da, bao đạn ngang lưng, súng khoác vai. Trụ sở uỷ ban xã ẩn sau hai cây hồng xiêm mà hình như Hai Ngạn có lần gọi là sa bô chê thì phải. Dựa và khoá xe xong Long cố giữ vẻ bình tĩnh bước lên nhìn quanh. Khi anh đang đảo mắt nhìn quanh như có ý tìm chỗ ngồi thì một tiếng quát thật to hình như từ miệng anh dân quân thấp lùn, bụng thây lẩy:
- Anh ngồi xuống. Tuyệt đối phải ngồi nghiêm chỉnh để tiến hành công việc.
- Vâng, vâng.
Long lắp bắp đáp, mắt không ghìm được sự đảo nhìn quanh như có ý tìm chủ tịch Hai Ngạn, bụng thầm hỏi"không biết giờ này ông ấy ở đầu?".
Năm dân quân lạch xạch tháo súng từ trên vai xuống đặt lên bàn. Rồi gần như nhất loạt vỗ vào băng đạn đeo bên hông phát ra một tiếng khá đều "bộp". Ngay lúc đó một người đàn bà rõ ràng Long đã gặp một lần. Làm sao anh có thể quên một người mà có quá nhiều đặc điểm dễ nhận ra bởi cô ta có thân hình cao to, khuôn mặt rỗ hoa và nhất là cái bớt như in hình con mối sứt đuôi nằm bên khoé mép bên trái. Vừa bước vào người đàn bà đã choe choé:
- Cái gì thế các vị. Chủ tịch vừa đi họp mà đã… Có làm gì thì nhanh lên không có ông ấy về thì có mà oai khối ra đấy.
- Cô Chũm. Cô cứ biết bổn phận của cô đi đã. Sửa xoạn giấy bút đi là vừa đấy.
Nghe tay tiểu đội trưởng gọi tên cô thư kí uỷ ban suýt nữa khiến Long bật cười
Không phải lo.
Cô thư kí uỷ ban chúi đầu xuống làm thân hình to lớn của cô cong như một dấu hỏi lớn mầu nâu. Chưa đầy một lát sau bàn tay to tướng của cô ta đã chất đầy sổ sách, bút và lọ mực tím bằng sứ trắng. Cô Chũm nhìn thật nhanh Long với một cái chớp mắt gần như nháy khẽ rồi cúi xuống giở cuốn sổ bìa cứng, phía trong là những trang giấy đen xì đầy những hàng chữ loằng ngoằng.
Nào các bố bắt đầu đi.
- Ghi cho cẩn thận không sót một lời khai nào nhớ chưa?
Gã dân quân cao vừa phải bây giờ mới mở miệng sau một hồi dài gần như để suy nghĩ điều gì.
- Không phải lo. Việc ai người nấy làm.
Cô Chũm nói với vẻ tự ái, cái bút cầm trên tay thọc mạnh vào lọ mực, khiến lọ mực mất thằng bằng đổ nghiêng hai giọt mực rớt ra ngoài
Cô bắt đầu ghi này.
Gã tiểu đội trưởng cao lênh khênh ngửa mặt nhìn lên mái nhà trên đó có hai con mối đang cắn vào đuôi nhau.
Họ, tên anh kia?
Long ngồi yên lặng cảm thấy mình không liên quan gì đến câu hỏi của gã dân quân cao. Tay này có vẻ phật ý khi thấy Long ngồi im không trả lời, gã bèn quát to, tay chỉ vào Long:
Tại sao tôi hỏi anh không trả lời?
Anh hỏi tôi?
Chứ còn ai nữa.
Vâng, vâng. Tôi là Bùi văn Long.
Nơi ở, nơi làm việc?
Cứ lần lượt từng mục đã.
Chũm ngọ nguậy trên ghế cằn nhằn.
- Khéo không nhầm chết cha bây giờ. Người ta chứ có phải con lợn con gà đâu. Chậm mà chắc còn hơn nhanh nhẩu đoảng.
Long đưa tay lên bịt miệng để cố nhịn cười, sau đó anh trả lời một mạch những câu hỏi. Gã tiểu đội trưởng tỏ ra đắc ý khi nghe Long nói sau khi gật gù một lúc gã liền chậm rãi nói như giảng giải:
- Biết ngay mà. Dân làm ở Hợp tác xã thế này thì đúng rồi. Xã viên nông dân còn tin được chứ xã viên thủ công nghiệp thì phải tính đã. Thôi bây giờ chú Mẫn hỏi tiếp đi, để tôi bình tĩnh nghe và đánh giá cho chính xác.
Tay dân quân cao vừa phải như chỉ đợi ra lệnh, gã hít mạnh một hơi rồi nói liên hồi như không thể dừng lại được
- Tôi nói để anh biết. Bây giờ cả nước ta đang trong thời kì chiến tranh. Năm mươi triệu đồng bào cả nước đều phải dốc sức vào chiến thắng kẻ thù xâm lược. Đồng bào miền nam đang trực tiếp chiến đấu còn đồng bào miền bắc thì chung lòng góp sức không tiếc công tiếc của, kể cả tính mạng và tiền của làm hậu phương lớn. Vì thế hàng mỗi năm hàng vạn con em miền Bắc gồm những thanh niên, những người chồng, người con, cả những người có đối tượng nhưng chưa kịp cưới nhau gọi là gì nhỉ?
Người yêu nhau. Gã dân quân lùn làu nhàu nhắc
- Đúng rồi người yêu, tức là đang trong giai đoạn tìm hiểu. Hàng vạn hàng nghìn học sinh và cả sinh viên phải tạm biệt mái trường thân yêu để vào chiến trường, góp phần đánh thắng kẻ thù xâm lược. Còn những người ở lại hậu phương lớn phải có trách nhiệm tăng gia sản xuất, làm ra nhiều của cải vật chất để đổi lấy súng đạn, thuốc men và lương thực tiếp viện cho miền nam. Nhiệm vụ thứ hai là bằng mọi cách để làm yên lòng những người ra trận. Những người vợ, người yêu phải chung thuỷ. Những người con phải học hành chăm ngoan. Cơ quan anh…
- Tay này làm ở hợp tác xã cơ mà chú quên rồi à? Tiểu đội trưởng cao kều nhắc vẻ kẻ cả nhưng Mẫn cố giữ vẻ chủ động hạ giọng
- Cơ quan nào, hợp tác xã nào cũng tiếp thu nghị quyết này hết. Anh cứ để tôi hỏi hắn ta. Giọng Mẫn lại cao lên:
Anh kia, có biết anh mắc phải tội gì không?
Anh hỏi tôi? Long hơi giật mình
Chứ còn hỏi ai nữa.
Gã dân quân lùn vừa bật lửa châm vào cái đóm vừa chêm vào.
Long lắc đầu:
Tôi quả thật không biết mắc phải khuyết điểm gì.
- Đây không phải là khuyết điểm. Có phải kiểm điểm ở chi bộ, chi đoàn đâu mà khuyết điểm. Đây là tội hẳn hoi.
- Tôi thấy tôi không, không… Long hơi lúng túng. Anh nhìn ra cửa uỷ ban. Trời đã vào quãng mai mái trưa. Một chiếc lá hồng xiêm già lảo đảo rơi.
- Hừ. Anh thật là ngoan cố. Anh cần biết như cô Chũm thư ký uỷ ban đây cũng là diện có người yêu đang ra chiến trường giống như cô Hiên mà anh… ơ kia sao cô Chũm. Chũm, cô này thật là… Làm thế thì mất hết danh dự, uy tín của uỷ ban hành chính xã Tiền Phong này còn gì nữa. Cô có nín đi, bình tĩnh lại không…
Bất chấp dân quân Mẫn nói rồi cả tiểu đội trưởng cao kều đứng phắt dậy nắm lấy vai cô thư ký uỷ ban lắc mạnh, cô Chũm tự nhiên quẳng bút xuống bàn, gục đầu xuống mặt bàn khóc rưng rức. Đôi vài ngang to bè rung lên bần bật kèm với tiếng khóc rền rĩ "ới anh ơi là anh ơi. Sao anh không ở nhà để chúng ta tổ chức, rồi anh cho em đứa con để em ra sớm về trưa đỡ côi cút lẻ bóng anh ơi. ới anh ơi là anh ơi
- Tôi đã bảo cô có thôi ngay đi không. Thế này người ta nhìn vào thì còn gì là thể thống uỷ ban ta nữa. Tiểu đội trưởng cao đứng thẳng quát to.
- Vâng, vâng. Tôi biết rồi. Tôi nín đây nhưng nó cực lòng tôi lắm. Hi hi hi.
Chũm vừa ngẩng khuôn mặt dàn dụa nước mắt lên rồi gục ngay xuống khóc thật to.
- Anh kia anh thấy chưa? Cô Chũm này cũng chỉ là một người con gái đàn bà bình thường nhưng cô đã biết chịu đựng, vượt qua muôn ngàn khó khăn để chăm sóc gia đình bố mẹ mình rồi cả gia đình bố mẹ anh Lẫm.
- Không ạ anh ấy tên là Lân ở xóm ba chứ không phải là tay Lẫm ở xóm bốn.
Chũm đưa tay lên quệt ngang mũi, giọng giáo hoảnh.
- Nhà ấy thời cải cách bị qui là phú nông, chính vì thế nên mấy lần hắn ta xung phong đi bộ đội hòng xoá tội nhưng có được uỷ ban chấp nhận đâu.
Giọng Chũm giảng giải rành mạch, gọn gàng dường như chưa bao giờ khóc lóc, than thở
- Thôi được rồi. Tôi nhớ ra rồi. Thế mà cô Hiên ở địa liền nhà chủ tịch Hai Ngạn đã có chồng đi bộ đội. Thành phần hai nhà này đều là cốt lõi nên rất tốt. Từ trước đến nay qua điều tra của thôn, xóm và cả xã thì cái cô Hiên ấy là người tử tế đứng đắn. Vậy mà từ khi quen biết anh, anh đã làm hư cô ấy.
- Nói toạc ra là có quan hệ bất chính.
- Tôi, tôi nghĩ là…
Long định nói điều gì nhưng ngay lập tức anh bị tiểu đội trưởng cao kều đứng phắt dậy giơ tay ra.
- Việc này anh không thể chối được đâu. Chúng tôi đã có bằng chứng qua nhiều lần chính tôi cắt cử dân quân theo dõi. Cụ thể là…
Tiểu đội trưởng thò tay ra sau lưng rút ra cuốn vở học sinh nhàu nhĩ cuộn tròn mở ra, gã đưa ngón tay trỏ vào miệng chấm nước bọt rồi giở giấy loạt xoạt thò tay vào:
- Rành rành ra đây này. Vào hồi 10 giờ ba mươi sáng thứ ba ngày mười lăm tây tức vào ngày…
- Thôi, thôi. Theo tôi nếu như anh này có ý cãi hay chống đối điều gì thì ta hãy đưa bằng chứng ra. Còn bây giờ cần nói cho anh ta rõ tác hại của việc làm vô chính trị của anh ta, gây tiếng xấu cho danh dự uy tín của xã mình trong việc thực hiện chính sách hậu phương.
- Thì chú cứ nói đi. Sổ sách rành rành đây, có tài thánh cũng không có thể chối cãi được.
- Có mà chạy lên trời cũng không thoát được vụ này.
Gã dân quân lùn đế vào với cái mặt vênh lên.
- Thôi được rồi, để tôi nói nốt đã
Gã dân quân có chiều cao trung bình phẩy tay.
- Tuy chỉ là quan hệ nam nữ thông thường nhưng trai chưa vợ, gái chưa chồng thì đã không thành chuyện. Tất nhiên ở xã này mọi sự đều phải căn cứ vào lý lịch chứ không thể để bọn xấu lộng hành muốn làm gì cũng được. Còn đây là chuyện xẩy ra hoàn toàn vi phạm phạm luật. Bởi nhẽ, theo điều tra của chúng tôi thì anh đã có vợ, con đàng hoàng. Cô Hiên ở xã tôi cũng có gia đình mà quan trọng hơn là chồng cô ấy không thuộc diện bình thường mà là người đi bộ đội đang chiến đấu ở chiến trường bê. Vậy mà anh vẫn cố tình quan hệ với cô ấy làm cho cô ấy bị ảnh hưởng. Khi đã quan hệ với anh thì dù sớm dù muộn chồng cô ấy ở chiến trưởng sẽ biết. Lúc đó sẽ gây tác hại không nhỏ.
Mắt gã hấp hay, ngón tay chỏ lại thọc vào mồm nhấm nước bọt, tiếng giở giấy lạt xạt, giọng gã đọt ngột vọt lên the thé:
- Một là mất tập trung tư tưởng tình cảm cho người ở chiến trường, từ đó sẽ làm sức chiến đấu của không chỉ cá nhân chiến sĩ ấy mà cả tập thể anh em bộ đội đang làm nghĩa vụ cao cả. Điều thứ hai là ảnh hưởng lớn đến chính sách hậu phương của xã Tiền phong này. Đây là xã có truyền thống trong huyện về giữ gìn trật tự an ninh, luôn luôn được xếp vào danh sách mười xã tốt nhất thực hiện chính sách địa phương.
Long ù hết cả tai vì những lời nói gần như được học thuộc lòng làu làu, cháo chẩy của gã dân quân. Dường như gã đang khoe khoang khả năng nhập tâm của mình và gã coi anh như một kẻ để kiểm nghiệm khả năng đó. Trong Long chỉ thấy một sự lo âu kèm theo một sự ân hận mơ hồ. Cứ đà này không khéo chiều này anh bị giữ lại lằng nhằng. Cái đáng sợ hơn là biết đâu họ lại tư giấy tờ, công văn về khu phố hay hợp tác xã của anh. Lúc đó điều đáng sợ nhất mà Long mường tượng ra là Diễm vợ anh và cả Vân sẽ biết rõ chuyện này. Vì đăm chiêu suy nghĩ nên tất cả mọi điều gã dân quân nói đều trôi tuồn tuột qua tai Long chỉ đến khi cô Chũm thư kí uỷ ban bỗng gào lên thấy thanh "ới anh ơi là anh ơi. Sao anh lại bỏ em để anh đi thế này Dù đói dù no thì còn gì bằng anh em mình ở bên nhau?". Vừa khóc lóc chân tay cô ta bỗng nhiên giật lên đùng đùng khiến Long bừng tỉnh. Anh mở căng mắt nhìn mọi người. Tiều đội trưởng đứng dậy định lại gần khuyên nhủ Chũm thì tay dân quân ham nói lại mở miệng thia lia:
- Anh thấy tác hại của việc anh làm chưa? Nếu không chứng kiến sự việc cực kì nghiêm trọng của anh thì làm sao cô Chũm bị kích động như vậy. Thư kí uỷ ban xã này là một người phụ nữ kiên định. Biết lấy nghĩa vụ chung để đè lên hạnh phúc, quyền lợi cá nhân. Quên đi tình cảm riêng tư để làm nhiệm vụ. Vậy mà vì anh. Anh đã làm một tấm gương xấu để cô ấy mất ý chí phấn đấu. Mất hết nhiệt tình phục vụ sự nghiệp chung, vì vậy tội của anh càng lớn, càng trầm trọng.
- Việc này không thể xử qua loa, vội vàng cho qua chuyện được. Trước tiên phải giữ anh ta lại sau đó tôi sẽ trình lên uỷ ban để giải quyết cho chính xác, cụ thể.
Tiểu đội trưởng Bẩy dõng dạc
Long rùng mình ngơ ngác trước lời kết tội của gã dân quân thì ngay lúc đó có tiếng ồn ào rồi tiếng kêu thất thanh của Hiên vang lên làm Long bất ngờ giật mình ngơ ngác.
- Em không ngờ anh Hai Ngạn lại đoán tài thế. Đúng là anh Long ở uỷ ban thật, vậy mà em cứ đợi mãi ở nhà. Thế có chán không cơ chứ?

Chương 7

Sau này hàng hai ba chục năm trôi qua, biết bao sự việc lấp dần lên nhưng mỗi khi nhắc lại sự việc này ông Long vẫn không khỏi rùng mình, kể cả lúc cùng bà Vân đã trở thành mối quan hệ dường như đã được số phận gắn hai người lại với nhau không có ai, không có điều kiện gì có thể chia cắt, làm họ xa rời. Khi vui vẻ cũng như lúc buồn bã nhất. Khi bình thường cũng như khi gặp những biến cố lớn, nhỏ trong đời. Sự việc ông Long gặp Hiên đặt bên cạnh chuỗi sự kiện trong đời người đàn ông bình thường nhưng đào hoa này chỉ là một sự kiện nhỏ bé và không để lại nhiều ấn tượng, chỉ riêng việc bị tốp dân quân đưa vào uỷ ban ngồi và giảng giải về chính sách hậu phương đã trở thành dấu ấn khó quên. Cũng may hôm đó chủ tịch hai Ngạn về kịp thời và chính vị chủ tịch xã xuất thân từ nghề bắt rắn này trong lúc hơi ngà ngà chén rượu liên hoan của hội nghị tổng kết công tác hậu phương trên huyện đã giải thích một cách nhiệt tình quan hệ Long Hiên. Nhờ những lời gỡ tội đó nên Long đã giải thoát. Tốp dân quân quá sốt sắng với công việc đành để cho người đàn ông Hà nội quá nhiều nghi ngờ lọt tội được tha bổng. Cứ theo như lời chủ tịch Hai Ngạn diễn giải thì tất cả những lần mà Long Hiên gặp nhau đều do Hai Ngạn nhờ. Duyên do sinh ra do nhà của chủ tịch thì quá neo người. Bà vợ ông chủ tịch hơn chồng đến năm, sáu tuổi luôn luôn khép mình, lẩn trốn đám đông. Ngay ở nhà mình bà cũng rất ngại chường mặt ra gặp người lạ, huống chi là đi ra ngoài để làm việc này việc nọ. Trong khi đó "cái Hiên"gọi theo giọng chủ tịch thì vừa rỗi rãi lại vừa thông thạo, quen biết nhiều việc, nhiều người, còn anh Long thì là bạn của chủ tịch từ thời xa xưa, lại có xe đạp. Trong khi đó "các chú chưa làm chủ tịch xã các chú chưa biết. Công việc của cái xã gần vạn dân này bận lút đầu trong khi đó việc nhà dành cho thằng đàn ông đâu phải ít". Mặt đỏ gay, chân tay vung lên, chủ tịch Hai Ngạn thanh minh cho Long một cách nhiệt tình. Thành thử những việc riêng cái nào trực tiếp làm được thì làm dốn, cái nào tốn thời gian, mất công sức thì chủ tịch Hai Ngạn nhờ anh ấy lai mình đi. Còn quá bận thì đành nói khó với cái Hiên. Hai người một là láng giềng gần gựa, hai là bạn thân hàng chục từ thời Pháp nên mọi sự tin tưởng được. Cứ từ đó mà suy ra thì hai người này là anh em chứ không làm gì có cái chuyện xấu xa như dân quân xã khép vào. Cảnh giác thế là tốt nhưng cũng phải xem cụ thể từng trường hợp không có oan cho dân. Mỗi khi nhớ đến việc này, ông Long còn nhớ như in vẻ mặt của mấy khuôn mặt của nhóm dân quân do tiểu đội trưởng Bẩy đứng đầu bực bội như thế nào nhưng rút lại vẫn đành để ông ra về. Vào một ngày mùa thu năm bẩy ba khi ông Long đạp xe lai bà Vân lên nhà anh Lâm ở trên Chèm để bàn việc làm đám cưới cho thằng Sơn con trai duy nhất của anh Lâm. Khi đi qua khuỷnh Bạc bà Vân nhìn thấy con dốc dẫn xuống nhà bà lang. Bà Vân làm như vô tình gợi lại chuyện xưa. Bà bảo:
- Chắc hôm đó anh lại đưa con bé Hiên đến nhà bà lang này để làm cái việc buộc thuốc cho thôi thai như dạo anh đưa tôi đến chứ gì?
Em nói thế thì oan cho anh quá?
Có mà oan. Oan Thị mầu hay oan Thị Kính
- Tuỳ em nghĩ thế nào thì ra thế ấy. Anh đối với em như thế từng ấy năm trời chả nhẽ em lại chưa hiểu lòng dạ của anh hay sao. Vả lại anh biết cô ta có nhiều nhặn gì mà những lúc ấy có hai Ngạn ở nhà. ông ấy chứng kiến hết. Toàn những việc đứng đắn chứ có điều gì đáng trách
- Phải. Đứng đắn quá còn gì. Mà em cũng có nói gì đâu.
Bà Vân đấu dịu khẽ chạm tay vào tấm lưng chớm mồ hôi của ông Long. Bà cố nhướn lên hỏi khẽ.
- Mệt chưa. Dừng một tí hút điếu thuốc đi. Hôm nay con bé mới xin vào tổ đan len của em có chồng đi Đức về biếu mỗi người một bao Đi a măng đây này.
Thế à? Giọng ông Long cũng dịu hơn.
Kia kìa ngồi nghỉ tạm ở dưới gốc đa kia nhé
Được rồi
Điếu thuốc cắm trên môi vừa phảng phất một luồng khói nhạt đã vội bay tạt đi vì luồng gió đột ngột từ sông Cái thổi vào.
Ra chỗ kia ngồi đi.
Chỗ nào?
Đấy đằng sau gốc cây gạo kia kìa. Chỗ ấy tha hồ mát.
Mới già buổi sáng một chút. Mùa hè đang vặn mình thả những giọt cuối cùng và mùa thu đang dạo những bước dạn dĩ đầu tiên. Sông Hồng dường như còn sót lại những con nước dữ tợn dốc xuống từ những triền núi, triền đồi mạn ngược xuống giờ bắt đầu thấm phải cái mệt mỏi, già nua của mùa thu nhưng vẫn mang rõ mầu đất rừng khiến mầu nước sông vẫn đậm chớm mầu nâu hằn lên trên những nếp sóng nhăn nheo.
- Em có nhìn thấy con trốt xoáy ngay sát bờ kia không? Cứ y hệt như những con quay.
- Đâu, đâu?
Bà Vân nhìn theo tay ông Long chỉ. Lòng bà tự nhiên cảm thấy một nỗi hân hoan bất ngờ khi ngay sau đó bà nhận thấy hai cánh tay của người đàn ông xiết mạnh ngang sườn mình.
- Kìa anh. Nhỡ ai nhìn thấy thì…
- Không sao đâu. Trước đây chỗ này nhiều ụ pháo lắm. Bây giờ họ chuyển đi hết rồi.
- A nhưng mà thôi. Đứng lên đi.
- Sao không ngồi tí nữa. Anh Lâm hẹn ăn cơm trưa trên ấy, rồi vừa ăn vừa bàn công việc đúng không?
- Thì ăn cơm trưa nên mới phải lên sớm. Em mua cho anh chị cái chân giò. May quá phiếu thịt còn vài lạng, lạy nhờ được con bé mới xin vào tổ đan len của em. Chị nó bán thịt mậu dịch ở chợ Hàng bè.
- Hôm nọ anh nhớ là tổ đan len của em không lấy thêm người nữa. Thế mà bây giờ…
- Cũng định thế rồi. Dạo này việc gia công ít lắm nhưng chị con bé này là nhân viên thực phẩm thành thử chị em trong tổ ai cũng tán thành vì còn tính nước nhờ vả giúp hộ tiêu chuẩn tem phiếu chứ khối hôm thấy thịt cá về ê hề hẳn hoi mà thiếu gì người xếp hàng từ sớm vẫn không mua nổi đấy. Thôi lên đi để anh chị đỡ mua thêm thức ăn.
Hai người bất giác nhìn qua gốc cây đã già. Vài chiếc xe gầy guộc, đơn lẻ Chiếc xe đạp ngổn nghển trên con đường lổn nhổn đầy đá dăm và ổ gà. Những làn bụi mỏng chốc chốc lại theo gió quẩn lên ;
- Này anh lên thế này có ngại lắm không. Anh Lâm em là công an nên anh ấy nghiêm khắc lắm đấy. Mấy lần anh ấy bảo em cần dứt khoát với anh chứ không thế này nhỡ Diễm cô ấy lại…
Thôi. Không phải nghĩ ngợi nữa. Anh Lâm quí anh lắm rồi.
Anh là người ngoài nên anh ấy không nói mạnh đấy.
Em không tin anh à?
- Em biết chứ, ngay như thằng Sơn hồi mới vào đại học nó sơ tán trên Đại từ đã viết thư về cho em nói về chuyện của anh và em.
Trẻ con biết gì đâu.
- Anh đừng xem thường, bây giờ nó đã là sinh viên đại học rồi. Em nhớ mãi một câu trong thư nó viết " cô ạ, dù thế nào thì mọi sự đều phải tuân thủ theo lẽ bình thường. Quan hệ của cô và chú Long thì… Trong khi chú Long có vợ, nếu cô không dứt khoát thì đời cô dở dang quá. Cháu quả tình không hiểu nổi vì sao cô lại cứ… "
Em có trả lời nó không?
Em viết lại là "khi nào cháu lớn lên cháu mới hiểu "
- " Lớn lên cháu mới hiểu". Em vừa bảo thằng Sơn đã là sinh viên, vậy thì ít ra nó cũng hai mươi tuổi rồi. Tuổi ấy đâu phải còn là trẻ con…
- Em biết rồi. ý em muốn nói rằng khi nào nó có quan hệ với một cô gái nào đó thì mọi sự của lẽ đời này cháu sẽ cảm nhận được rõ ràng.
- Thì cứ nói toặc ra là yêu đúng chưa?. Ai cũng thế thôi, khi dính vào nhau rồi thì tất cả mọi sự đều chỉ biết chạy theo những gì mình gắn bó. ối dào đúng là chả biết thế nào.
- Nhưng mà thôi. Hai chúng ta rồi đến lúc nào đấy cũng phải tách bạch ra thôi chứ cứ lằng nhằng như thế này thì khổ hết. Em, anh, Diễm, rồi những đứa con anh. Con Lễ, con Lệ thằng Nghĩa, cả thằng Hưng tuy còn bé... Nhất là con Lễ mỗi lần nhìn thấy nó là em cảm thấy như có tội với nó.
- Chiều qua tự nhiên con bé bảo "bố cho con lên chơi với cô Vân" may mà không có mẹ nó ở đấy.
- Hôm nào thấy thuận tiện anh hẹn trước đi rồi đưa nó lên. Em sẽ cho nó đi chơi Bờ Hồ, đi ăn kem Thuỷ tạ
Nói xong Vân thở dài khiến Long định nói tiếp bèn dừng lại. Im lặng trùm lên không gian tĩnh lặng, chỉ còn tiếng gió rì rào trên ngọn cây đa.
- Thôi. Đứng lên đi anh. Vân chủ động cầm tay Long kéo lên nhưng ngay lập tức Vân lại bị kéo xuống.
Kìa anh, kìa anh.
Hai người đổ xập trên nền cỏ mịn mềm có vương những chiếc lá đa vàng nhạt.
Đừng làm thế, giữa ban ngày ban mặt thế này.
Vân hổn hển cố thoát ra khỏi đôi tay náo nức và đam mê của Long. Lưng người đàn ông dựa vào gốc cây đa cổ thụ sần sùi, có cái mấu u lên to tướng, nhưng dường như gã ta không cảm thấy gì hết. Bàn tay mê mải cởi dần những chiếc khuya trên áo người tình. Bàn tay dừng lại, ấp kín trên vầng ngực no đầy. Giọng trĩu xuống, trầm và khàn:
Không thể, không thể xa em được dù phải thế nào.
Những giọt nắng lọt qua lùm cây nặng trĩu buông xuống bờ vai, tấm lưng của người có đôi tay trắng hồng với nhưng ngón tay đan len thon thả đang ôm xiết. Vài đôi chim trên tròn mắt ngó nghiêng, những chiếc mỏ há to. Tiếng nói thanh thanh thì thầm:
- Em cũng không thể, không thể. Chúa ơi tha thứ cho tội lỗi của con nếu con có mệnh hệ nào.
Một người vác cuốc hình như đang tìm lối rẽ xuống con đò nan bé nhỏ đang nhấp nhô. Mùa này đang vào thời vụ xới luống cho ngô bãi. Nhưng thửa ngô xanh mướt đang chuẩn bị phất cờ. Dưới gốc ngô người ta thường trồng xen khoai lang và thỉnh thoảng rắc thêm kê. Đến mùa những dải kê dài, cong vút lởm chởm nhưng chiếc lông dài nom như đuôi những con sóc nghịch ngợm. Người xới ngô cũng tròn mắt nhìn cặp tình nhân, bước chân ngập ngừng. Cuối cùng ông ta tìm ra lối đi khác. Dưới gốc cây đa này cũng như mọi gốc đa khác ở cái xứ An nam này thì cặp tình nhân nào cũng vẫn lặng lẽ tấu khúc nhạc nhịp nhàng, nồng nàn được lặp đi hàng triệu triệu lần ngay từ thời thượng cổ khi con người mới hình thành trên trái đất cằn khô này.

Chương 8

Hôm ấy lên nhà anh Lâm thì mọi sự diễn ra bình lặng. Chị vợ anh Lâm nghe lào khào là tên thủa chưa lấy chồng là Gái. Đó là người đàn bà tuy không tham gia một công việc nào của xã, chỉ là một người xã viên bình thường trong hợp tác xã đan dây nan ở làng. Nghĩa là dân phi nông nghiệp, một bộ phận thiểu số bám lắt lẻo ở xóm ngoài đê khác hẳn đại bộ phận người làng Chiện làm nghề nông ở trong làng. Vậy mà nghe qua lời ăn tiếng nói cũng thấy chị là người có vai vế trong làng. Giọng chị oang oang, và mặc dù mới ba nhăm, ba sáu tuổi nhưng chị toàn gọi xách mé từ ông chủ tịch ông bí thư, công an xã đến ông xã đội bằng "thằng". "Tao chẳng dấu gì chúng mày, ngữ như thằng Chính (tên ông chủ tịch xã) hay thằng Đàn(tên ông xã đội trưởng dân quân)thì tao nói gì chúng nó chẳng phải nghe". Thoạt nghe, Long lấy làm ngạc nhiên lắm, sau này dần dần Long mới hiểu. Bố chị Gái là cụ cả Binh, trước là chánh bá, từng ăn hàm cửu phẩm, nên dân làng quen gọi là cụ Bá Binh. Hồi chưa cải cách ruộng đất. Ảnh thờ của ông cụ được trưng giữa bàn thờ. Đó là một bức truyền thần chân dung một ông già đội mũ cánh chuồn mặt mũi phương phi, nhất là đôi mắt hơi lim dim lộ rõ tỉnh lẳng của người đàn ông có tính hám lạ. Cuộc đời hơn bẩy mươi tuổi của cụ hiển hiện điều này. Chị gái cùng hai người một anh, một em trai là con bà vợ thứ ba của cụ Bá Binh. Ngoài mẹ chị Gái cụ bá Binh còn hai người vợ nữa cùng đàn con hơn chục người. Đó là chưa kể trong làng thỉnh thoảng người ta còn rỉ tai nhau ông nọ, ông kia hay thằng nọ con kia là con của cụ Bá. Việc gì phải đoán già đoán non. Đấy cứ nhìn cặp mắt có đuôi của thằng ý con nọ thì biết n Việc mẹ chị Gái làm vợ cụ Bá cũng chứng tỏ sự sát gái, tài tán tỉnh của cụ Bá. Trước đây mẹ chị Gái tên thời con gái là cô Lê thị Nhung đã có chồng làm nghề chạy thuyền chở nước mắm, muối theo thời vụ từ Nghệ an ra rồi lại chở ngô, thóc vải vóc, dao kéo nghĩa là những thứ hàng vào xứ Nghệ. Trong lần gặp bão thuyền của ông gặp va phải thuyền khác khiến cả hai thuyền đều đắm. Khi ông mất rồi thì một tay bà Nhung trông coi cả cơ ngơi gồm chín gian nhà ngói chạy dọc theo đê cùng ba kho, hai bể chứa nước mắm muối, chượp. Người ta bảo cụ Bá sát gái cũng chỉ đúng một phần, phần khác là bà Nhung đàn bà con gái lại là chủ một cơ ngơi chẳng những to nhất làng mà to nhất nhì cái tổng này. Mà thời đó trộm cướp không phải ít. Trộm cướp ở đây phải hiểu là những kẻ làm nghề thảo khấu và cả những kẻ luôn tìm cách dòm dỏ cơ ngơi, gia tài và cả thân xác của người đàn bà sắc sảo, tinh nhanh và cũng không kém xinh đẹp. Trong khi đó mấy đứa con còn đang lít nhít ấy chưa đỡ đần, nương tựa được gì. Vì thế việc bà Nhung nhanh chóng ngả về Cụ Bá đã hai vợ và có tiếng là lẳng trong làng, ngoài tổng cũng là sự tính toán khôn ngoan của bà Nhung. Chồng chung còn hơn là không chồng. Mà lẽ đời đàn bà không chồng thì có khác gì nhà không có tường, không cổng. Chả cứ gió có thể ùa vào bất kì lúc nào mà cả những kẻ ba trợn ba trạo xông đến bất kì. Nói chồng chung. Ừ thì là chồng chung đấy. Nhưng việc ai người nấy làm, nhà ai người nấy ở chả đụng chạm thằng ngô, con đĩ nào. Ừ thì cứ cho là bà gá nghĩa sau với ông ấy nhưng bà cũng chỉ biết có mình ông Bá chứ chả phải lép vế kém cạnh lấy lẽ đứa nào sất. Muốn nói thế nào thì nói, cụ Bá Binh cũng là người có vai vế. Trong làng, trong tổng kẻ bằng vai phải lứa với cụ vì nể cũng nhiều mà đứa ghen ăn tức ở luôn kèn cựa với cụ cũng không phải ít. Còn đám dân đen trong làng, trong vùng mỗi khi nhắc đến cụ thì chỉ biết lắc đầu lè lưỡi trước cái uy và cái sung của cụ. Ngay cả khi cụ mất đi thì đám con cụ đều được thừa hưởng phúc, sung và cả cái uy của cụ mặc dù hơn tá con của cụ đều không thể so được cái oai cũng như sự ham chơi, tính lẳng rành rành, dường như chẳng những không muốn dấu mà bao giờ cũng muốn khoe một cách lộ liễu. Lần đầu tiên nghe chị Gái say mê và hồ hởi nói về sự đa thê và sự đa tình mà theo giọng chị Gái tức là sự "ăn chơi "của cụ thì Long cố im lặng không bàn ra tán vào để giữ sự lễ độ đối với người đã khuất nhưng khi nghe chị nói đến lần thứ hai, thứ ba. Ai là người tinh ý thì chỉ căn cứ vào những lời vợ anh Lâm trò chuyện một lần thì biết ngay người đàn bà này thích khoe mẽ, chuộng sự danh giá của gia đình, bản thân mình và cũng chóng quên những điều mình đã từng nói, nên những lần sau Long có nói dăm ba điều. Một là hỏi cho tỏ tường một số trường hợp chưa rõ, hay là nói tán thêm vào. Ngay sau đó, khi đưa Vân về, trên cả quãng đường dằng dặc mấp mô từ Chiện đến ô Yên Phụ Long đều nửa đùa nửa thật nói với Vân rất nhiều về chuyện cụ Bá, để cuối cùng anh chàng muốn rút cho người đàn bà đang dính vào mình trong mối quan hệ nửa rơi nửa chuột rằng. Người đàn ông, con trai nào tài hoa đều là người đa đoan vượt ra ngoài tập tục bình thường bởi phàm là ai có cái tính đó thì đều thích đèo bòng.
- Thôi đi. Cứ vin vào sự giăng hoa ấy thì chỉ sướng mình mình còn đàn bà, con gái dính vào người ấy có mà lấy mo mà che khi ra thiên hạ, hay là vác bị đi ăn mày chứ sống sao nổi với thiên hạ chưa chưa nói đến chuyện làm ăn.
Lúc vui Vân vừa cười vừa đấm thùm thụp vào lưng Long còn lúc buồn thì Vân im lặng, mặt lộ rõ sự ủ ê, đôi khi lại sụt sùi nước mắt ngắn nước mắt dài giọng khe khẽ gắt "thôi, hay hớm gì mà ăn nói cợt nhả thế, nẫu ruột lắm". Lúc đó Long lại ôm diết lấy thân hình Vân dỗ dành mặc cho người đàn bà đang buồn bã và tức giận cố sức đẩy ra.
Sự đời bao giờ cũng vậy vì một lý do nào đấy nên có những điều, những việc, những mối quan hệ người ta muốn dấu nhẹm đi hoặc chẳng bao giờ nhắc lại. ở Long cũng vậy. Việc Long quan hệ với Hiên chẳng hạn thì anh chàng này không bao giờ muốn Vân biết vậy mà tình cờ Vân lại biết thật tường tận kể cả việc Long bị dẫn vào uỷ ban xã Tiền Phong. Và chỉ thiếu một chút nữa thôi thì Vân đã dứt khoát chấm dứt mối quan hệ với Long. Nói là tình cờ nhưng nó lại có cái lý của nó. ấy là cạnh nhà của chủ tịch Hai Ngạn cũng tức là láng giềng của Hiên có người đàn bà tên thời con gái là Mùi, sau lấy chồng mạn trên Xù, gạ thì gọi theo tên chồng là cả Nhỡ. Con gái tứ xứ thủa còn ở nhà với bố mẹ thì quen nghề gì chả biết nhưng khi đã làm dâu người Xù, Gạ thì chẳng chóng thì lâu sẽ theo nghề bán xôi. Sáng tinh mơ nào cũng đội một thúng xôi tuỳ theo mùa mà là xôi ngô xôi lạc, hay xôi đậu xôi đậu xanh vào các phố Hà nội. Chị cả Nhỡ thì quen ngồi ở góc đầu phố Ngõ Huyện nối với phố Lý quốc Sư. Ngay từ thủa còn là con gái chị đã sẵn là người bụng để ngoài da, tếu táo, chả để trong lòng mình lâu được cái gì. Thế cho nên thằng chồng chuyên nghề bổ gốc tre, gốc xoan thuê của chị dù đêm đến cứ quấn lấy giải yếm sặc mùi nước đái trẻ con và mùi lúa gạo nếp của vợ thỉnh thoảng cũng thượng cẳng chân, hạ cẳng tay với chị chỉ vì cái mồm bô lô ba la của chị. Mặc dù chả bao giờ thù ghét ai nhưng khi mồm không có nắp thì chuyện nào lọt vào tai này của cả Nhỡ thì chỉ vài phút sau đã lọt ra đằng mồm. Mà sự đời có phải ai cũng thích chuyện của mình được cả làng, cả thiên hạ dòm dỏ đâu. Cả Nhỡ đánh vợ chỉ vì cái tính đưa chuyện vô thưởng vô phạt đó đôi lúc làm nhà người khác lục đục, cắn rứt nhau. Hôm đưa con về ăn cỗ dỗ đầu bà thím dâu chết vì bệnh dạ dầy, dạ mỏng gì đấy chị cả tình cờ nhìn thấy cái Hiên hàng xóm có vẻ xoắn xuýt một anh chàng mà chỉ cần thoáng trông thấy cách ăn mặc, nghe qua lời ăn tiếng nói của nó đã thấy rõ là người thành phố. Anh chàng này chính là Long. Hôm đó chẳng biết vui vẻ điều gì mà Long còn cho chị cả Nhỡ một ô phiếu đậu. Khi Long đi khuất chị cả nức lời kể về lòng dạ rộng rãi của chú bạn cô Hiên và khen cái Hiên mà lấy được một người như thế thì sướng cả đời. Loại người ấy thì muốn vợ kiếm được bao nhiêu cũng chả bao giờ hạch vợ một đồng xu. Cả xóm đều biết tính chị nên chẳng mấy ai để ý đến những lời bô lô, ba la của chị mãi sau con Liễn là em út chị cả. Con bé duy nhất ở nhà chịu khó và cũng ham thích học hành đang là học sinh lớp tám của trường cấp 3 mới chuyển từ Thụy khê về ngay cạnh trụ sở uỷ ban hành chính xã vỗ vào vai chị nói nhỏ "chị đừng quang quác lên thế. Hôm nọ chỉ vì thấy anh ấy đèo chị Hiên mà bị dân quân xã gọi vào, may có anh hai Ngạn nói đỡ chứ chỉ suýt nữa là bị giải lên huyện đấy". "Mày cứ thậm xưng lên thế, đèo nhau thì làm gì mà bị bắt". Chị Cả Nhỡ dài mồm đai, mặt cau lại. Cái Liền càng hạ thấp giọng hơn "Chị chả biết gì cả, nếu anh Long mà dính vào chị Hiên tức là làm sai chính sách hậu phương. Ai lại đi trai gái quan hệ yêu nhau với vợ bộ đội đang ngoài chiến trường". "Thế hả? ừ thì biết thế. Không cho bàn tán nữa thì tao thôi". Tuy nói thế nhưng chị cả có vẻ hậm hực lắm. Chẳng gì trông hai người cũng quả là đẹp đôi thật. Người trắng trẻo, nõn nà, mỏng mày hay hạt như con Hiên phải lấy cái anh người ngoài phố ấy mới hợp chứ lấy thằng Lan còn bà Vịn thì phí cả đời. Thằng này ăn không đọi nói không nên lời. Tháng năm một tiếng tháng mười một tiếng. Sống với người chậm mồm chậm miệng ấy thì rõ thật chán mớ đời. Tưởng mọi chuyện sẽ như làn gió thoảng qua, ai dè… Một hôm khi trong thúng của chị chỉ còn vài ba tảng xôi nữa thì hết, đúng lúc ấy Long xịch đèo Vân đến. Vân là khách quen của chị cả Nhỡ thì không nói làm gì nhưng vừa nhìn thấy Long chị cả đã định cất tiếng chào thật to. Không dè Long cũng trông thấy chị, anh kín đáo đi tránh ra xa. Long đâu có ngờ, tay thì thoăn thoắt gói xôi còn mắt chị cả vẫn dõi theo anh chàng. Đến khi đưa cho Vân gói xôi thì chị cả tuy hạ thấp giọng nhưng vẫn có vẻ sốt sắng:
- Này cái nhà anh đi với cô đã lên nhà mẹ chị ở trong Cáo rồi đấy
- Anh ấy lên nhà chị làm gì? Vân không dấu vẻ ngạc nhiên hỏi.
Lúc ấy chị cả hình như quên hết lời dặn của cái Liên cứ xơi xơi kể rành rẽ một tràng như sợ có đứa nào rỗi mồm nói xen vào:
- Ờ thế cô không biết anh ấy chơi rất thân, đâu như có quan hệ mật thiết kiểu như là yêu đương gì đấy với cái Hiên ở cạnh nhà chị trong quê cơ đấy. Con bé lại là vợ bộ đội đang đi B nên có lần anh chàng này bị dân quân xã bắt đưa vào trụ sở uỷ ban cơ đấy. Cô là em thì cô phải bảo chú ấy. Tuy hai đứa trông thì đẹp đôi thật nhưng đừng dính vào những người chính sách mà khổ ra đấy.
Càng nghe chị bán xôi nói Vân càng xây xẩm mặt mày, nhưng cô cố trấn tĩnh không để lộ cảm xúc của mình ra ngoài. Vân cầm hai gói xôi đi thẳng đến đặt nhanh một gói vào tay Long, tay cầm chặt một gói rảo chân đi thật nhanh về nhà làm Long trố mắt ra nhìn. Anh định thần chưa kịp gọi thì Vân đã đi khuất sau dẫy phố. Một tay Long vừa cầm nắm xôi vừa nắm ghi đông, anh nhẩy vội lên xe, đạp theo hút Vân. Nhưng mới đến chỗ ngoặt đầu phố, Long đã thấy Vân mở cửa đi thẳng vào nhà, đầu không hề ngoảnh lại. Ngay sau đó cánh cửa gỗ sơn mầu xanh có lẽ từ rất lâu nên đã hiện lên loang lổ vì tróc sơn đóng xập lại. Ba ngày liền, mặc dù Long tìm mọi cách để tìm gặp được Vân, nhưng tất cả đều không thành. Trong khi đó cách một ngày Vân lại tìm cớ về Phùng khoang rồi ở lỳ nhà mấy nhà chị em họ hàng. Thực bụng cô cũng mấy lần định ra gặp chị cả Nhỡ để hỏi cho rõ ràng cụ thể chuyện cô Hiên nào đó để biết cho hết bụng dạ anh chàng Long. Nom bề ngoài rồi nghe tiếng thấy cũng có đến nỗi nào, vậy mà lại bắt cá hai tay Không với anh chàng này phải nói là bắt cá ba tay chứ không phải chơi. Đã từ lâu, ngay từ hồi còn bé, vào độ mười hai, mười ba tuổi. Lúc đã bén hiểu những điều người lớn nói. Đôi khi Vân đã nghe thấy người ta bảo. Bụng dạ đàn ông thì vô cùng, chả tin được đâu. Nó như cái thùng không đáy, tài thánh cũng không đo được. Nhưng đấy là việc nghe thấy một cách tào lào chứ thực ra vừa là đứa trẻ, vừa chưa bao giờ thực mục sở thị, chưa cảm thấy sự đời nó rắc rối ra sao nên ngay đến tận bây giờ Vân vẫn chưa hiểu tường tận lời nói này. May đến tối thứ ba sau sự việc xẩy ra lại rơi vào ngày thứ bẩy. Cơm nước xong, tự nhiên cô cảm thấy lòng dạ xốn xang, gan ruột cứ như có hòn than đỏ lừ đang ủ trong đó. Vân cập rập đi vào nhà thờ. Định bụng cô sẽ đến xưng tội với cha, mong tìm ở cha lời an ủi và cả sự mách bảo của đấng thiêng liêng. Cha xứ ngó nghiêng nhìn Vân qua ô cửa nhỏ dưới tấm lưới mắt quả trám khiến cô cảm giác dường như cha mới gặp cô lần đầu. Giọng cha trầm trầm, đục đục khác hẳn mọi khi. Bàn tay dài có chiếc nhẫn bạc vồng lên hình tròn mặt đá trong đó có khảm cây thánh giá nổi:
- Lạy Đức chúa cha, đức chúa con. Hình như trong tâm con hôm nay không được yên tĩnh.
- Jê su ma lạy chúa tôi… Vân mới nói đến đấy thì cổ cô nghẹn lại. Hai bàn tay cô chắp trước ngực. Nước mắt tự nhiên chảy rịn trên má buồn buồn như có sợi chỉ nào đó mơn man.
- Chúa lòng lành vô hạn. Có gì con cứ nói. Trên đời này không ai có thể dấu được Chúa. Con cứ bình tĩnh suy ngẫm. Không phải vội vàng.
Vân như bị thôi miên vào khoảng tối chập chờn có điểm vài chấm ánh sáng. Mắt cô vô hồn dõi theo bàn tay mập mạp và trắng trẻo của cha vung lên. Giọng cô hình như không phải do cô nói mà như có người nào đó ngầm xui, thúc dục khiến cô cứ để lọt ra tuồn tuột những dòng suy nghĩ vô định, bất chợt ào đến. Chốc chốc cô lại nghe văng vẳng những lời trầm đục như từ trời cao rót xuống.
- Tội của con như vậy là đã rõ ràng. Con phải nhanh chóng tránh xa vùng địa ngục ấy. Con cần nhớ rằng, trong ba cõi thì những Ju đa và đệ tử của tên lừa thầy phản bạn đó nhan nhản khắp mọi nơi. Chúng hành hạ con người bằng sự lừa lọc và dối trá. Con người nhiễm phải những thứ đó lại tiếp tục làm khổ nhau vì chính những sự tương tự.
- Lạy chúa tôi. Nhưng con biết làm gì bây giờ. Xin Cha mách báo, chỉ dẫn cho con.
- Như mọi thứ bùa mê. Sự lừa gạt bao giờ cũng được phủ bằng bề ngoài ngọt ngào, mềm dịu dễ lọt lòng người. Đã là con người thì có mấy ai chịu được và chấp nhận dễ dàng những lời cay đắng nói rõ thân phận và sự thật lạnh lùng. Đa số nhân loại thích nghe những lời thuận tai, phỉnh phờ, ca ngợi.
- Vâng. Vâng. Con xin Cha, xin Cha. Con phải nói gì, xử sự ra sao với anh ta. Ôi ruột gan con rối bời tất cả.
- Con cứ bình tâm, nhẫn nại nghe cha nói đã. Con không phải làm gì cả. Anh ta cũng là người. Cũng chẳng phải kẻ ác độc, và ở góc độ nào đó anh ta cũng yêu thương con. Chỉ có điều sự yêu thương đó không hợp với lời khuyên của Chúa. Một bản tính xấu của giống người là tham lam. Sự tham lam nào mà chẳng gây phiền nhiễu cho cuộc sống của người khác. Ít ra cho vợ anh ta hay cô Hiên nào đó, và cuối cùng là con. Vậy là có đến ba người đàn bà đã đau khổ vì những hành vi của anh ta. Đó là chưa kể những đứa con của anh ta sau này, khi chúng lớn lên.
- Vậy thì anh ấy bị trừng phạt… ?
- Làm sao mà tránh khỏi. Địa ngục và những hình phạt của quỉ sẽ làm cho anh ta tỉnh ngộ. Lúc đó, lúc đó…
- Không không. Có cách nào làm anh ấy tỉnh ra mà không bị xa xuống địa ngục, không bị trừng phạt đau đớn hay sao?... Vân lắp bắp những lời gần như không bật ra từ suy nghĩ của cô.
Có tiếng cười nhẹ như rơi từ vòm nhà thờ uốn cong cao vời vợi, tiếp đó là tiếng nói nhẹ nhàng như gió thoảng của Cha.
- Vậy là con còn yêu thương anh chàng đó lắm. Như thế thì làm sao con có thể dứt được tội lỗi ấy. Thế thì khổ ải vẫn như tấm lưới bao phủ tâm hồn con. Biết làm sao được. Ân bao giờ cũng mang oán. Reo giống nào thì thu hoạch trái cây đó. Chúa đã bắt con phải tuân theo định mệnh nhân quả đó.
- Không, không con sẽ chấm dứt. Chấm dứt tất cả với con người ấy. Con thề, con hứa.
- Con cứ làm đi. Dũng cảm mà làm. Nếu con thực hiện được. Chúa lòng lành sẽ luôn luôn bên con. Con cứ tin đi thì mọi điều sẽ đến. Vất vả, gian nan lắm đấy. Những trái núi sọ. Những dòng sông lửa sẽ ngăn bước của con. Con gắng mà vượt qua.
Con sẽ vượt qua… Vân thều thào trong hơi thở dồn dập của mình.
- Cầu phước cho con. Vững tâm lên. Cuộc đời của mỗi con người trên trái đất này ai chả có cây thánh giá của đời mình. Con vác đi rồi sẽ đến thiên đàng của lòng tin, nơi tràn ngập niềm hạnh phúc và sự sung sướng.
Vân lảo đảo, chân cô lâng lâng tựa như không bám vào mặt đất. Cô cố nhấc chân hạ xuống các bậc thang của nhà thờ. Những đứa trẻ đang nhảy chân sáo, miệng nói liên thiên. Nhìn thấy cô có đứa đứng sững ngó nghiêng Giá cô được quay lại tuổi thơ vô tư như chúng, giá cô… Vân giữ vẻ bình thản cố nở nụ cười lặng nở trên môi. Vượt qua khoảng sân đầy tiếng chân chạy của lũ trẻ cùng lũ chim sẻ rạn rĩ chốc chốc lại bay ào lên như vốc cát ném từ bàn tay vô hình bởi tốp trẻ xô lại. Lũ chim bay lên đậu vào hàng rào sắt vây quanh bức tượng Chúa mẹ đang bế đức chúa Jê su âu yếm. "Cầu Chúa cho lòng con yên tĩnh. Cầu Chúa… ". Cô vừa lẩm nhẩm vừa ngước lên thành kính nhìn sự yên ả và hạnh phúc của khuôn mặt Đức bà đang nựng đứa con. Nhưng ngay lúc ấy Vân đột ngột ngạc nhiên khi thấy rõ nếp áo dài của Chúa có những mảng rỉ màu xanh đang loang dần theo chiều dài của vạt váy. Ngay trong chốn linh thiêng, rỉ sét vẫn còn bám, và có thể cả bùn nữa. Biết đâu. Vân đang ngước lên chăm chú nhìn để có tìm ra điều mình nghĩ thì đột ngột tiếng còi báo động cất lên lảnh lót và ngay sau đó là tiếng nói lảnh lót từ chiếc loa hình nón treo ở góc sân sau tường nhà Chung "đồng bào chú ý. Đồng bào chú ý, hiện nay có một tốp máy bay địch cách Hà nội 50 cây số về phía đông… "

Chương 9

Cuộc đời đúng là cũng chẳng biết thế nào. Vui đấy nhưng khóc đấy. Xum họp đấy nhưng sự chia ly đã mọc mầm ngay giữa những vòng tay dìu nhau. Ngay trong nỗi đau cũng đã bao hàm cả niềm hạnh phúc sâu xa mà con người mất bao nhiêu công lao mới gây dựng được… Vân cập rập, chạy gằn theo lối con phố đầy con đường nhỏ bé mấp mô vì những hòn đá lát theo thời gian cứ nhô đầu lên khiến mặt đường lổn nhổn. Thế mới biết chẳng gì có thể nằm yên được kể cả gạch, đá vô tri, huống hồ con người. Vân suýt bật cười khi thấy chân mình thì cố xải thật nhanh, thật dài nhưng trong đầu vẫn không tài nào dứt khỏi những ý nghĩ lẩn thẩn bất ngờ ập đến. Thôi cố mà về đến nhà thì may quá. Chỉ trú trong căn nhà của nhà mình ở giữa sân, mặc dù chốc chốc lại hít phải mùi hơi từ ổ chuột bạch bay ra. Đã là chuột lại còn mang màu trắng. Lũ chuột đen kể cả con chuột cống to lù lù, nhìn thấy người đôi khi không những không chạy mà còng đưa đôi mắt tròn xoe, đỏ đọc như bị nhiễm phải đủ thứ bẩn thỉu do chui lủi ở cống nhìn lừ lừ con người như bị làm phiền còn chạy cong đuôi khi nhìn thấy con chuột bé nhỏ, toàn thân trắng bạch như khoác chiếc áo len Pháp vừa đan xong. Giống chuột còn thế huống chi là người. Vân đang suýt bật cười vì y nghĩ dớ dẩn của mình thì có tiếng ai đó hình như đang ở trong căn hầm dọc phố hét to "cô kia. Vào hầm đi chứ. Định không muốn sống nữa hay sao?". Vân cố lờ đi không quay về hướng có tiếng người xa lạ đó để rảo bước thì bất ngờ đang đi đến chỗ ngoặt đầu phố Thọ Xương thì đột ngột có bàn tay rắn chắc và thật sự quả quyết nắm lấy bắp tay Vân kéo mạnh. Cô định kêu lên "kìa sao? Tôi, tôi… " thì cô đã lọt thỏm vào căn hầm xây bằng những tấm bê tông chắc chắn, phía ngoài có phủ những tảng cỏ một là có thể do ngày ngày được tưới đều đặn, hay là bởi những trận mưa đêm nên cỏ đã bén rễ, mọc mầm khiến lá cỏ đã trở lại nhuộm oà mầu xanh mướt mát của loại thảo mộc dễ sống. Mặc dù chỉ thoáng nhìn thấy mầu cỏ khi bị kéo vào thật nhanh nhưng khi bất chợt vào một lúc nửa đêm nào đó khi chợt tỉnh giấc sau giấc ngủ dài, đầu Vân lại loé lên ý nghĩ "giá con người cũng dễ sống, dễ thích hợp, dễ sống như giống cỏ". Còn bây giờ, Vân thấy mình đang ngồi xen giữa những con người xa lạ chưa hiện rõ mặt mũi. Mùi mồ hôi và những thứ mùi xa lạ toả ra từ áo quần họ làm Vân thấy mình có vẻ lạc lõng. Giá như ngày trước cô đã lấy mùi xoa để bịt mũi, còn bây giờ, Vân cố nhịn, làm như không ngửi thấy mùi gì. "Nhà chị này, ngồi dịch vào phía trong đi". Một giọng khàn khàn vừa cất lên thì ngay lập tức một giọng ồm ồm xốt xả chừng như nóng ruột " Cứ từ từ đã nào. Bình tĩnh để nghe đài nói xem máy bay đã đến gần hay đã đi rồi". Tiếng nói trầm trầm chưa dứt thì có tiếng ì ầm đâu đó dường như ngay trên đỉnh đầu, trên nó hầm phía sau những màu bê tông trắng bệch và những tảng cỏ xanh mướt. Giọng cô phát thanh viên dường như cao hơn xen vào những tràng pháo nổ râm ran"Đồng bào chú ý chú ý. Máy bay địch đã bắt đầu xâm phạm vào phía nam khu vực thủ đô Hà nội. Các lực lượng vũ trang đã sẵn sàng chiến đấu… ". Có tiếng người phụ nữ có vẻ già nua, yếu ớt kêu lên khe khẽ"Chết tôi rồi. Ông nó ở nhà không biết có ai đưa ra hầm không?". Cũng ngay lúc đó một tiếng trẻ con oà lên khóc thật to, để ngay sau đó là tiếng người mẹ rỗ con "nín đi con, nín đi. Không máy bay thằng Mĩ nó nghe thấy bây giờ". Vân nhắm nghiền mắt. Mồm lẩm nhẩm kêu tên Chúa nhưng tai cô bỗng ù lên thứ tiếng động lạ lùng đang từ trời cao rơi xuống. Những tiếng ù ù xen vào sự rít lên lanh lảnh cùng hàng loạt tiếng súng đủ các loại nổ vang, tất cả dệt thành mạng lưới âm thanh dầy đặc, mỏng mảnh đang chụp xuống thành phố. Đột ngột từ phía ngoài cửa hầm không biết ở phía phố nào. Một tiếng nổ "ùng" thật to làm giật mình tất cả đám người đang co rúm trong hầm. Liền sau đó là tiếng reo như bật ra từ nỗi tích tụ của sự nín lặng từ lâu "rơi rồi, rơi rồi". Người trong hầm ai cũng cố nhô đầu ra. "Tất cả trật tự đi. Sớm muộn gì mình cũng được nhìn thấy cơ mà". Giọng trầm đục lại cất lên, liền sau đó là giọng đàn bà đứt đoạn gần như vì vừa xong trận khóc tức tưởi "đáng… đời quân dã man. Người ta đang sống yên, sống lành, chả chòng ghẹo gì đến ai thế mà chúng nó tự nhiên, tự lành mang bom đạn đến… Rõ thật". Tiếng ai đó khinh khích cười một cách vô tư rồi có tiếng quát chặn ngang "hay hớm lắm mà cười". "Kệ cháu". Lúc đó Vân rất muốn nhìn thấy mặt những người xung quanh ít nhất là để nhận ra những người vừa nói. Có thể chính vì những tiếng thì thầm hoặc vang to lên khiến căn hầm tự nhiên như chật ra. Chân, đùi người nọ ních sát vào chân đùi người kia. Những mặt người lờ mờ như được phủ bằng thứ giấy kính mầu vàng đã bị ố vì để lâu ngày khiến cho không ai có thể nhìn rõ một ai. Không biết lúc này anh chàng Long đang ở đâu? Vân lắc đầu như để cố làm rơi ý nghĩ vừa đến thì cả cô bỗng rùng mình thấy người chớm lạnh khi thấy trên đùi mình một bàn tay nóng rực của ai đó làm như vô tình đặt vào. Vân ngọ nguậy đẩy bàn tay xa lạ rụt lại nhưng hành động nhẹ nhàng của Vân dường như không có tác dụng. Bàn tay lạ trượt thật nhanh xuống giữa khe đùi, Vân thảng thốt định lấy tay mình gạt đi thì cũng vừa lúc đó có tiếng người con gái nào đó bùng lên bởi không chịu được "cái anh này làm gì đấy". Từ góc hầm xa chỗ cô gái quát một giọng con trai rõ ràng bông lơn, pha trò cất lên uốn éo "tôi làm cán bộ". "Đã bảo rồi, có thôi ngay đi "Tiếng cô gái càng tăng theo vẻ tức bực. "Nhưng bà con chưa cho thôi". Giọng nói bông lơn lập tức trả lời khiến cả căn hầm phá ra cười. Nhưng cũng thật may bàn tay đặt trên đùi Vân nhấc lên. Vân bặm môi lại, cố không nhìn về phía người nào đó đang cựa quậy. Thân thể người ấy như bốc ra mùi hồ dán. Ngay lúc đó tiếng loa phát thanh lại rộ lên "đồng bào chú ý, đồng bào chú ý. Máy bay địch đã bay xa… ". Giọng khàn đục thận trọng, kẻ cả và có vẻ am hiểu "Xin bà con cứ ngồi chút nữa đã. Chưa biết thế nào đâu. Rồi lại chả như dưới cầu Niệm kia kìa. Đài thì bảo máy bay đi rồi. Mọi người ào ra. Thế là nó quay lại. Lúc đó nấp vào đâu, thành ra chết như rạ". "Eo ơi. Nhưng cầu Niệm ở đâu cơ chứ". Rõ là tiếng một người yếu bóng vía vừa run lẩy bẩy vừa nói. "Người đời thật, ở dưới Hải phòng chứ ở đâu". Gần hết mọi người trong hầm không để ý đến câu chuyện của hai người, tất cả thận trọng, ùa ra khỏi hầm. Vân cũng vậy. Dù sao cũng thoát khỏi sự ngột ngạt, dù sao con người dơ dáng nào đó cũng không thể chạm vào mình nữa. Cô cố không bắt chước đám đông đang gần như nhất loạt vươn vai, há hốc mồm để thở. Vân liếc khẽ ra hai bên để cố nhận xem gã nào đã có hành vi xấu xa nhưng hết thảy đều đang như làm hết sức mình để tận hưởng bằng hết luồng không khí trong trẻo, mát lành, phóng khoáng. Trên trời một vài cụm mây đen đang tản ra ngoằn ngoèo. Vân cúi đầu đi nhanh về phố nhà mình. Nhưng ngay lúc đó cũng thật đột ngột có tiếng ai đó nheo nhéo gọi từ một góc khuất nào đó. Tiếng gọi gấp gáp tưởng như không gặp được người gọi thì không xong. Vân hơi chùng chân bước, đang lơ láo nhìn quanh thì đã nghe thấy hơi thở có vẻ gấp gáp kề ngay bên người ngay lúc đó là giọng nói thì thào:
Cứ đà này rồi không biết dân Hà nội mình sẽ sống ra sao.
Bàn tay nào đó ấm áp nắm chặt lấy bắp tay Vân, cô quay lại và suýt reo lên khi nhận ra Diệu Thuần. Thoáng nhìn đã thấy cô bạn đang mang vẻ mặt rầu rĩ mặc trái ngược với một thân hình có vẻ đang vượng.
Kìa Thuần đấy à. Đi đâu đấy?
Vân vui vì bất ngờ gặp được cô bạn. Cô còn cảm thấy thích thú hơn khi tự cho rằng với sự gặp gỡ này nỗi buồn và sự băn khoăn đang dày vò sẽ vợi đi đôi chút. Biết đâu cô chẳng nhận được những lời khuyên chí tình hợp lý của cô bạn có tiếng là khôn ngoan, giảo hoạt nhưng rất thật thà, năng nổ hết lòng vì bạn bè. Trong khi đó Thuần gần như không để ý đến tâm trạng của Vân. Vẻ mặt rầu rĩ của cô bạn hơi rãn ra:
Bận không?
Cũng đang tính về nhà.
Úi giời, nhà với cửa làm gì. Đến nhà tớ tớ còn chán nữa là.
Sao thế? à này. Vân ngập ngừng.
- Hỏi gì thì cứ nói toặc móng heo ra việc gì mà ấp úng như ngậm hột thị thế chứ?
Hình như Thuần có chửa đấy à?
- Đang phát chán lên đây còn hỏi…
Sau vài giây ngập ngừng, Thuần thao thao.
- Thế mới buồn chứ. Đã trót làm vợ thì biết là sớm muộn thế nào cũng đến lúc này, nghĩa là phải sinh, phải đẻ. Chỉ có điều mình không ngờ nó lại nhanh, lại nhậy đến thế. Chán mớ đời.
- Ba, bốn năm rồi chứ có phải… Mà việc gì mà chán? Vân ngạc nhiên hỏi
- Thôi vào quán cà phê kia đi. Khổ thế, dạo này muốn ăn, muốn uống cái gì cũng phải đi mỏi cẳng mới thấy. Các quán quen, ngon đi sơ tán hết cả. Thành ra…
Hai người cúi đầu thật thấp mới lọt được vào quán cà phê. Mặc dù trong quán vắng khách nhưng Thuần lơ láo nhìn quanh rồi kéo bạn vào một góc thật khuất.
- Bao giờ mới nằm ổ?
Vân đảo mắt nhìn quanh gian phòng rồi ngồi vào chiếc ghế gấp khung nhôm căng vải bạt mầu xám đã bạc phếch có những lỗ thủng nửa vì tàn thuốc lá nửa vì tự bạt cắn bạt, vì thời gian dùng quá lâu. Thuần đợi cho người đàn ông phục vụ bàn cao gầy mũi nhọn, đeo kính dâm nhạt với vẻ mặt khinh khỉnh như luôn bị quấy rầy sau khi đặt hai cốc nước chanh lên bàn quay lưng bỏ đi Thuần mới cong môi lên:
- Cậu thấy không? Ngày xưa cậu có thấy kiểu bưng nước giải khát cho khách thế này bao giờ đâu. Vội gì thì gì cũng phải để lên một chiếc khay. Đằng này…
Thôi. Thời chiến mà lại.
- Thời chiến. Nên phiên phiến chứ gì. Tớ không ngờ đến cậu, một đứa con gái Hà nội gốc còn nghĩ thế, thẩm nào... Mà cũng đúng thôi, bây giờ làm cái sai một chút người ta cũng lấy cái cớ "thời chiến mà "để bào chữa. Vậy cho nên dân ở tỉnh xa lắc xa lơ về chả biết cách ăn cách ở Hà nội thế nào cũng tràn về và rồi cũng sống được. Mọi sự cẩn trọng tế nhị của Hà nội cũ dần dần chả ai thực hiện thành ra cá mè một lứa hết. Dân tứ xứ về đều thành dân Hà Thành hết.
Thì ông chồng của cậu… Vân ngập ngừng.
- Đấy, đấy. Cậu lại nhắc đến nỗi đau của tớ rồi. Thoạt đầu tớ tính để lão ta cưới tớ cho nó hợp thời, cũng coi như thời trang mà mình dùng để ngụy trang luôn vì tớ nghiệm ra rằng… Thuần đang nói bỗng dừng, ngửa cổ lên nấc vài tiếng rồi kêu to. Trời ạ. Cậu còn nhớ sau vài tháng tiếp quản thủ đô. Đường phố toàn những anh ở tận đẩu tận đâu, nói năng thì trọ trẹ, ăn uống, đi đứng thì xô bồ nên tớ sợ… thành thử đến tớ cũng phải biến đổi cho phù hợp. Từ cách ăn mặc, đối xử. Lúc nào cũng tự nhìn lại mình sẽ có làm điều gì khác họ, để họ phải đấu tố, kiểm điểm mình không. Kể cả việc trọng đại nhất của đời con gái tớ thấy cũng cần ngụy trang, cố chịu đựng để lấy lão chồng tớ. Nhà tớ, nhà cậu chẳng gì cũng có bát ăn bát để, nghĩa là thành phần mà họ sẵn sàng xếp vào tư sản. Nhà tớ còn khổ hơn là có ông bố lại sang Pháp, trơ khấc ra có mấy mẹ con, anh em ở nhà nếu không làm như tớ thì có khi bị bắt chứ chẳng chơi đâu.
- Cậu cứ lo xa thế chứ đâu đến nỗi. à mà thôi chuyện cũ nói lại làm gì Uống nước đi đã. Mình cũng đang buồn chết đây.
- Buồn cũng không thể bằng tớ được. Tớ đây này. ở cận kề, ngày ngày với lão chồng mới nhận ra càng ngày càng thấy chán. Cậu tính cà ăn mình quen lấy dao thái ra từng miếng đằng này lão ta bảo làm thế là tiểu tư sản phải lấy tay xé. Hôm nào định ngâm vào xì dầu ăn cho ngon miệng lão bảo vẽ chuyện làm thế lãng phí mà lại mất vị cà. Cậu bảo thế có bực không cơ chứ. Sống kiểu như thế thì có ăn nem công chả phượng cũng khác gì ở trong tù ngục.
- Thôi mai kia có con rồi dần dần cũng quen đi thôi.
Vân vừa nói vừa ao ước thầm giá mình cũng có một tấm chồng đàng hoàng và mình cũng đang có mang.
- Tớ lại đang sợ ngay đứa con mình lớn lên cũng giống sự nôm tạm nhí nhố của lão chồng. Mà buồn cười quá đi mất
Sao? Thế thì quá vợ chồng phường chèo
- Chứ sao nữa. Ngay cả tiếng của lão ta mãi gần đây mình mới quen quen một chút, chứ hồi mới lấy nhau, hễ lão ta nói là tớ phải hỏi đi hỏi lại, căng óc ra không biết lão nói gì. Cậu bảo thế có ai oán không cơ chứ. Vì thế nếu con mình ra, nếu tớ còn sống, không bao giờ tớ cho chúng nó về quê của lão, nhỡ nó lại lây thứ tiếng ấy thì nghe phát kinh lên được.
- Dù sao cũng là vợ chồng với nhau rồi. Chín bỏ làm mười chứ biết làm thế nào
- Cậu cứ làm như là thành thạo chuyện gia đình lắm ấy. Thế món ấy bây giờ ra sao. Có hai đứa với nhau, tớ bảo thật tuổi cậu cũng cứng tuổi rồi đấy Thôi cứ nhắm mắt lấy đại một ông rồi sinh con đẻ cái. Đàn bà con gái mình gì gì thì cũng phải trông vào con cái chứ ngõi vào lão chồng chẳng ăn giải gì đâu.
- Biết làm sao được. Vân cố nén tiếng thở dài. Thôi thì cứ cho là chưa đúng số đi.
- Số má cái con tiều. Tất cả là do mình hết. Ngay như tớ đây này. Tớ quyết là lấy lão ta thì lão ta mới dám bén mảng đến chứ tớ lắc đầu thì thiên lôi cầm lưỡi tầm sét ép tớ cũng chẳng bao giờ. Nhưng nhiều lúc nằm một mình cứ nghĩ quẩn là không hiểu vì mụ mẫm, hay bởi tiền oan nghiệp chướng thế nào mà tự nhiên tớ lại mê muội đến nỗi đi đâm đầu đồng ý một thằng cha lùn tịt, béo ị, ăn cà xé bằng tay. Thật là không gì để hết cái ngu, cái dại. Trời ạ.
Thấy Thuần vật mình, vật mẩy Vân đưa tay xoa xoa vào lưng bạn an ủi:
- Thôi, thôi. Cậu đang có mang, nên giữ gìn một tí. Mình nghe các cụ bảo đang chửa mà khóc lóc rầu rĩ là con cái nó ra đời yếu ớt, âu sầu lắm.
- Cậu cũng sành gớm nhỉ. Mà thôi. Kệ bố nó. Kệ cha chúng nó. Cứ để tớ sụt sùi một lúc cho nó nhẹ người ra đã
Tay Vân rời khỏi lưng Thuần, người đàn bà chửa ngồi yên lặng. Lác đác có vài người khách vào quán. Người nào người nấy ngó trước, ngó sau như đang trông chừng ai đó, rồi dường như yên tâm khi không thấy có kẻ để ý mình mới rón rén đến nói khẽ vài câu với người đàn ông mặt mũi nhăn nhó đang đứng trong quầy hàng. Vân cố không nhìn những người khách vào hàng, nhưng cảm giác bị người khác nhìn vẫn làm cô khó chịu. Cô đưa cốc nước cam lên miệng, lòng bứt rứt buồn. Tưởng gặp được bạn bè, trò chuyện sẽ thanh thả đi một chút, đâu ngờ nghe bạn bè dường như cũng đang giống cô. Lòng chật cứng nỗi buồn và sự ấm ức khôn nguôi. Thành ra cứ tuồn tuột giãi bầy. Đành phải nghe vậy.

Chương 10

Sau này khi mọi sự đã trở thành đơn giản và tất yếu như tháp rùa thì phải mọc giữa Hồ Gươm và nhà thờ thì mọc ở đoạn giao nhau giữa Lý Quốc sư và phố Hàng Trống. Ngày xưa khi mới ra đời cái gì cũng là sự trăn trở, vất vả, dằn vặt và day dứt, khi hình thành một kiếp người, một sự vật nhưng tồn tại lâu trên mặt đất rồi thì mọi điều lại là nhiên dĩ nhiên như sự ra đời tất yếu của mọi vật thể khác. Mối quan hệ của Long và Vân sau này không chỉ hàng phố, những người bạn thân của hai người, những người họ hàng xa gần và ngay cả Diễm vợ Long khi về già cũng coi như một mối quan hệ định mệnh. Đã là định mệnh rồi thì người trần mắt thịt làm sao cản nổi. Mấy lần đánh ghen hết to lại nhỏ, hết mai mỉa, xỉ nhục công khai hay nói xấu khi có mặt, lúc sau lưng. Rồi xé quần xé áo chỉ mặt, lên đến lãnh đạo tiểu khu, đến gia đình. Hết nguyền rủa, thề bồi lên đền nọ phủ kia để xoá cho bằng sạch sự say mê gần như mất lý trí của Long và Vân. Nhưng nào có được. Tách bạch được này thì lúc khác lại dính vào nhau. Thề thốt chán cho sự dứt khoát rồi lại ráp khít hơn. Đó là hai con người, một đàn ông, một đàn bà. Mà cũng chỉ một đàn ông, một đàn bà mới có sinh ra hiện trạng gắn kết với nhau tự nguyện, không ai gò bó, chẳng có thế lực nào có thể ép buộc.. Hiện trạng hai người xây nên chẳng biết là bất hạnh hay hạnh phúc vì cả hai đều cảm thấy cuộc đời này luôn cần có nhau và phải có nhau dù xa dù gần mới đầy đủ và trọn vẹn cuộc sống của mỗi người. Thời gian riêng thì mênh mông nhưng cũng thật hãn hữu Thôi thì, cũng đành. Ngoảnh đi ngoảnh lại một đời người chưa kịp sống, chưa kịp đủ hiểu lẽ trên đời, chưa kịp nếm trải mọi mùi vị chát chua của sự cay đắng, hay bùi ngọt của sự may mắn thì đã thấy lù lù nỗi mệt mỏi của già nua xộc đến. Để rồi thấy lù lù nỗi chán chường của mầu son nhạt của cỗ quan tài. Trong khi đó thiên hạ đang hồ hởi bởi niềm vui ngây dại mà sự giải phòng mang đến bỗng trở nên tao loạn bởi bầy máy bay giặc ngày ngày bất chợt ập đến, rồi cũng bất chợt thả xuống mặt đất đang yên ả với những đường phố tấp nập đầy ắp những dáng người cần mẫn li ti như những con kiến trên những lối mòn bé xíu những chùm bom và phọt ra những làn đạn bóng rát, đỏ rực đủ sức giết chết bất kì giống gì chúng gặp và phá vỡ bất kì thứ gì cản chúng trên đường đi. Mỗi người một bổn phận. Long và Vân cũng không thoát ra vòng cương toả đó. Kẻ thì lo cho ăn uống, sống còn và cả sự yên ổn của vợ con, người thì bận bịu vì hai ba đứa cháu liên tục ra đời của vợ chồng cậu em. Cô em dâu cũng là người lạ. Chả biết trong bụng dạ cô ta có chán ngán gì chuyện người chị chồng cứ ở lỳ mãi không chịu lấy chồng. Ngoài miệng thì mọi sự bất thường ấy cứ như mọi điều tự nhiên. Hàng phố người ta bảo chẳng gì, Loan - tên cô em dâu của Vân cũng là người theo đạo gốc giống như nhà chồng, trong khi đó nhân tình của bà chị chồng là kẻ ngoại đạo. Đó là lẽ thứ nhất có thể dơ đi không cần chấp. Điều thứ hai với nghề của mình, Loan nghĩ thầm mà cũng là sự ao ước thầm kính hay lộ ra mặt của người trong ngõ phố rằng nghề nhân viên mậu dịch bách hoá của Loan là nghề hiếm quí- Mặc dù có kẻ chả biết vì ghen ghét theo kiểu con cáo khôn ăn được chùm nho chín mọng trên cành mà tự nhủ rằng nho còn xanh. Họ kháo nhau rằng dân bách hoá cũng béo bở đấy nhưng không thể bằng nhân viên cửa hàng lương thực. Riêng Loan lại tâm niệm. Đặt ngang bằng, xổ thẳng thì đúng là chả biết ai hơn ai. Bên kia được thoải mái gạo, mì, sắn, khoai và khi đã đứng sau quầy gạo sặc mùi cám và mùi gạo lưu niên, mùi bột mì thì chả phải lo cái đói. Còn dân bách hoá tuy không địa liền với gạo nước cũng chẳng khi nào phải nuốt gạo mốc, mì mọt. Họ có gạo có mì, thì bên này tháng tháng đường sữa, thảng hoặc có món hàng gì độc kiểu như áo mưa, may ô, xà phòng giặt Liên xô, dép nhựa Tiền phong… Đây cũng chẳng thiếu đứa phải nịnh nọt, cầu cạnh. Cứ xem thế mới hay chẳng biết ai hơn ai, ai cần trọng vọng nhờ vả ai. Thôi thì cứ gọi cùng có điều mạnh và điều chưa thật hoàn hảo nhưng cứ gọi là đều phải dựa vào nhau mà sống. Nhà ai có ông bà dầy nhân đức phúc, được Chúa ân sủng ban phước lành vào được hai nghề này thì chẳng cần quyền cao vọng trọng gì chẳng chức vị chi hết mà thiên hạ khối kẻ ao ước. Mọi sự do số phận an bài rồi, chứ đâu phải tự nhiên. Còn bà chị thì giỏi lắm cũng chỉ là người đan len trong tổ đan len của khu phố. Khi nhiều việc, mậu dịch đến kì dục hàng thì đấu tắt mặt tối, cả ngày không ngẩng nổi mặt. Khi cầm canh mấy tháng chân tay để không. Còn ông kia, thôi thì cứ coi tạm là ông anh rể hờ chẳng qua chỉ là anh xã viên hợp tác thủ công nghiệp. Vậy thì chấp làm gì, ghen làm gì. Nhưng khi còn bé ở với bố mẹ thì chẳng nói. Lớn lên, đã có gia đình rồi thì chị em dù ruột thịt, thân thiết đến bao nhiêu cũng kiến giải nhất phận. Người nào cũng chỉ biết việc của mình. Duyên ai phận người nấy. Thương nhau lắm cũng chỉ mời nhau bữa cơm, cho nhau manh áo tấm quần chứ lo đời lo kiếp cho nhau được đâu. ở cùng một mái nhà còn không được nữa là… Bà mẹ chồng lành thì đã đành rồi. Khuôn mặt Đức mẹ buồn buồn như vốn dĩ và hình như từ khi anh cả mất đi lại càng như luôn nhìn xa xăm, lâu lâu cúi xuống nặng trĩu bởi những nghĩ suy. Nhưng đã là vợ chồng tuy đã ba con nhưng chúng nó còn lít nhít nên vợ chồng đang độ trẻ trung thiếu gì những chuyện riêng tư. Mà chả cứ thế. Bé anh, chị em ăn chung, nằm cùng là lẽ thường nhưng khi có gia đình riêng rồi thì cứ phải tách biệt. Gác hai rõ ràng của nhà mình mà cán bộ khu phố, cán bộ nhà đất cứ xồng xộc xọc vào, tay năm, tay mười dàn xếp như nhà công cộng. Nghe họ nói nghe nghịch nhĩ quá. Ông nào cũng như ăn cùng một đũa, học thuộc cùng một bài. Họ bảo thời chiến nhà cửa hiếm hoi, chật hẹp. Nên gia đình rộng rãi có phòng nọ phòng kia thì nên thu lại tương trợ cho những gia đình chật chội, thậm chí còn chưa có chỗ ở. Tình giai cấp phải đặt lên hàng đầu. Như nhà này thì chỉ thu gọn tầng một thôi, tầng hai rộng rãi nên nhường cho hai gia đình neo đơn ở khu phố thuê. Người nông thôn ít hiểu biết còn nhường nhịn cho dân thành phố về sơ tán được huống hồ người cùng phố với nhau. Nghe nói tức tràn hông, ngang như vướng xương cá, thôi cũng đành. Khổ nỗi nhà này còn bà cô tiếng thế về mặt danh chính ngôn thuận vẫn còn son rỗi. Cậu em đã có vợ, mà đã là vợ chồng thì có những việc người thứ ba không thể xen vào, không thể trông thấy. Vậy thì tầng một phải ngăn ra thành cái buồng cho vợ chồng cậu em, một khoảng nữa chả biết có gọi là buồng hay không cũng nên ngăn lại cho cô chị sinh hoạt, ngủ nghê. Còn bà cụ… Thôi thì cụ đã già rồi. Gần bảy mươi. Người đàn bà khi gần bẩy mươi thì dù tính tình hồi trẻ ra sao không biết nhưng giờ cũng coi có khác gì người đàn ông độc thân. Bà nằm với con gái cũng được mà nằm cũng với đứa cháu nội nào cũng thế. Nhìn cái giường cưới của vợ chồng con trai hồi nào ngăn nắp, thơm ngan ngát, gọn gàng với đôi gối hoa, chiếc chăn mầu đỏ hoa vàng thì nay bừa bộn, phảng phất mùi khai nước đái trẻ và mùi băng phiến của quầy hàng bách hoá, trên đó hai, ba đứa trẻ nằm ngả ngốn, xộc xệch. Bà cụ nửa vui, nửa buồn. Anh nó Chúa gọi về sớm. Vắng đứa đầu đàn nhà trống vắng hẳn. May sao thằng em có gia đình. Vợ chồng nó sinh hạ cho bà liền một lúc ba đứa con bù vào. Nhà rộn ràng, vui vầy hẳn lên nhưng trong cái vui cũng len vào nỗi buồn. Ba đứa đều là con gái. Đồ chơi toàn búp bê với bó que đồ đánh chuyền, nắm sỏi rải ranh, cân kẹo, chưa nhìn thấy đâu quả bóng với khẩu súng gỗ đâu. Cơm, bột xong chỉ thấy đứa bé thì nằm lẫy oành oạch trên giường, hai đứa chị thì ngồi yên hí hoáy chơi đan len, hay tung chuyền. Bà cụ ý chừng thèm một tiếng hò hét cùng tiếng chân chạy huỳnh huỵch của thằng con trai. Nhưng thôi vợ chồng nó còn trẻ. Lẽ nào Chúa lại bắt vợ chồng nó sinh con một bề. Thôi thì sớm muộn thế nào bà chả toại nguyện. Đành hưởng chậm niềm vui chiều chiều gọi khản cổ đứa cháu trai chạy nhổng ngoài phố, mò hôi mồ kê nhẽ nhại về tắm giặt rồi ăn cơm. Cùng với nỗi buồn vì thiếu muộn cháu trai lại đến chuyện chị nó. Giá sớm sủa thì con cái của nó cũng năm sáu tuổi có khi mười, mười một mười hai cũng chưa biết chừng. Vậy mà nay… Tất cả vẫn dở dang. Anh chàng kia rõ ràng không thể bỏ vợ con nó mà đến với con Vân được. Đấy là chưa kể bà muối mặt với hàng phố khi cô vợ anh ta lâu lâu lại đến đánh ghen. Cô ta không phải người nước Chúa nên táo tợn và tai ác lắm. Cũng tại còn Vân không nghe theo lời răn của đấng tri tôn nên mới sinh ra điều tai quái ấy. Nhìn nó đi kia, cái lưng đã chớm cong. Vậy là đã qua thời con gái mơn mởn rồi còn gì nữa. Bây giờ là tuổi phải đẻ đái. Có thay máu thì người đàn bà mới trơn lông đỏ da được Còn không có khác gì miếng thịt ép dưới thớt đá. Quắt queo, mỏng mảnh… Bà Hai nén tiếng thở dài. Sinh ra phận đàn bà, con gái là phải có tấm chồng. Chúa sinh phúc thì được người sang, không may thì phải kẻ hèn nhưng thế nào thì thế cũng là chồng của mình, của riêng mình. Hai đứa đùm bọc lấy nhau. Vợ là máu thịt của chồng, chồng là lái tim của vợ. Ôm ấp bìu ríu nhau để sinh con, đẻ cái nuôi dậy hạt máu sắn đôi của mình nên người. Chao ôi lẽ đời, lẽ người chỉ đơn giản như thế nhưng xem ra cũng xa vời và cao vời vợi lắm. Bà cụ cố nén tiếng thở dài.
Sao thế me?
Bà cụ giật mình khi nghe thấy rõ mồm một bên tai tiếng con gái hỏi nhưng chẳng hiểu sao bà vẫn làm như không nghe thấy tiếng gì.
Me ngủ à?
Lại thêm câu nữa. Bà cụ trằn mình lại nói như nói một mình:
Con bé út chiều qua me sờ đầu thấy âm ấm.
- Hôm qua con thấy con bé chạy cả ngày ngoài nắng còn gì. Mới lại trời bây giờ đã vào cuối năm rồi. Đầu năm sương muối, cuối năm gió nồm. Người lớn còn nhức đầu, xương cốt nhức buốt như bị đòn săng tan nữa là trẻ con
Bà mẹ nén tiếng thở dài trở mình quay vào trong thì ngay lúc đó tiếng cỏi ủ đột ngột vang lên làm vỡ tất cả mọi sự yên tĩnh trong căn phòng của hai mẹ con. Bà mẹ chồm dậy, hoảng hốt cất lên thứ tiếng khác hẳn mọi khi. Giọng thất thanh:
- Vũ, con ơi. Báo động rồi đấy. Hai vợ chồng đưa các con nó ra hầm mau lên. Cả Vân nữa. Giê su ma, lạy Chúa tôi. Khổ thế. Đêm hôm thế này cũng không được yên. Bọn quỉ sứ, lũ Giu đa quái ác. Hai vợ chồng dậy chưa? Đánh thức các con dậy. Đưa ra hầm nhanh lên.
- Mẹ làm gì thế. Cứ làm thế thẩm nào cứ rối hết cả lên.
Tiếng Vũ lầu bầu gấp gấp, sau đó là tiếng trẻ con thét tướng lên, kế liền là ba tiếng khóc hoà quện vào nhau.
- Cả ba đứa. Có im ngay không. Mẹ nói rồi đấy. Đừng để mẹ phải cáu lên là không xong đâu. Vợ Vũ như được chồng hỗ trợ cũng cao giọng.
Tiếng ùng ùng oàng oàng đột ngột vang lên kèm theo những tiếng súng khi thì tiếng một xen vào những tràng dài, dai ngoách như không có cách nào làm dứt được. Dai dẳng một hồi lâu thì đột ngột tiếng súng oà lên hơn như được sức vô hình nào đó kích lên. Bóng đêm bị xé nát ra bởi những luồng ánh sáng chói loà, rơi lả tả.
Nó đánh ở Khâm thiên rồi.
Tiếng đàn bà thét lên đứt đoạn xen vào tiếng khàn đục vẻ hiểu biết
Trời ạ. Cả bom lẫn rốc két.
Kinh quá. Thế này thì chết hết chứ sống làm sao được
Những tiếng kêu lạc giọng, tiếng rên rỉ cùng tiếng chát chúa, vụn vỡ đan thành một mạng lưới âm thanh trùm lấy đất trời đang vỡ vụn. Trong hầm vợ Vũ và ba đứa con rúm người lại.
Cái Quế đứa con gái lớn lào khào.
Nó có bỏ bom vào hầm nhà mình không?
- Chỉ toàn dại mồm dại miệng thôi. Cố mà ngủ đi. Loan ruỗi cả hai cánh tay như cố kéo dài để ôm trọn ba đứa con vào lòng.
- Con nóng.
Nga, đứa con thứ hai của dường như nhịn hơi lâu không chịu được bật ra tiếng nói to.
Dịch ra đây vậy. Loan lụng nhụng, cố hạ thật thấp.
- Lạy chúa tôi. Bà thương, bà thương. Để bà quạt cho. Cố một tý nữa thôi.
- Bác ơi cháu không ở trong hầm đâu. Con bé Nga chắc không chịu được gọi Vân.
Bác biết rồi. Cố ngồi im đi. Đứng lên bây giờ nhỡ một cái thì khốn
Vân nói cháu nhưng chính bản thân cô cũng muốn đứng phắt dậy để thoát khỏi sự tù túng, nhất là sự tê dại của hai đùi và sự co quắp của hai bàn chân vì ngồi gò bó quá lâu. Ước gì được… rồi muốn ra sao thì ra.
Vân vươn tay định đặt lên đầu đứa cháu để an ủi, nhưng tay cô cứ quờ quạng, trượt mãi trên những cái đầu trơn thuồi luồi nóng hâm hấp không rõ của đứa cháu nào. Nhưng rồi cuối cũng mọi sự đều qua đi. Trong tiếng ùng oàng và xầm xập ngày một thưa và nhỏ dần đi thì có tiếng thở êm êm của ba đứa trẻ. Cả nhà gần như bị mê hoặc bởi những tiếng thở đó cũng im lặng dần, để rồi những người lớn đang thiu thiu lại choàng dậy bởi tiếng ai đó thất thanh hình như ngay phía ngoài cổng:
- Khổ quá, chết nhiều lắm. Bom bỏ cả vào Bệnh viện bạch mai. Thành ra cơ man nào người bị thương không biết mang vào đâu.
- Ác thế, ác thế. Lạy chúa tôi.
Bà Hai chẹp miệng, rồi lẩm nhẩm, tay khẽ đưa lên làm dấu một cách thành khẩn. Trong tiếng cầu nguyện của mẹ, tự nhiên trong đầu Vân lại hiện ra câu hỏi lẩn thẩn"Không biết bây giờ Long ở đâu?". Sau câu hỏi thầm lặng đó Vân cảm thấy da mặt mình nóng ran lên, căng ra như da con ếch bị chụp lên miệng cái ống bơ hộp bò sữa rỉ hoen rỉ hoét hồi nhỏ có lần Vân trông thấy khi về quê.

Chương 11

Cuối cùng thì một ngày mới cũng đến. Ánh nắng yếu ớt đầu tiên hiện ra soi rõ khung cảnh xám xịt như trên mặt bát cơm nguội đã thiu. Phố phường rón rén trở dậy. Những tiếng lao xao từ người đường phố vọng vào:
Chết nhiều lắm. Giời ạ. Người ở Khâm thiên chết như ngả giạ kia kìa.
- Nom nhà cửa bị đổ sập mới ghê chứ. Bom tấn chứ có phải xoàng đâu cơ chứ.
- Thế kia à? Nhưng nghe đài bảo đâu như mười hai cái máy bay rơi. Cả một xâu phi công bị bắt đang rải qua những ngả đường bị chính bom đạn của chúng nó đánh phá làm tan nát kia kìa.
- Sao không cho những đứa độc ác ấy mỗi thằng một băng chứ để sống trên đời làm gì để tốn cơm, tốn gạo.
- Cái bà này. Cứ như bà thì ăn thua gì. Mình cần giữ chúng nó mai kia mình đổi lấy thứ mình cần chứ.
Vân suýt bật cười vì nghe rõ tiếng hai bà trong tổ đan len nói với vẻ thành thạo tin tức. Cô khẽ mở cửa trông ra đường. Đường phố vắng teo. Luồng gió mát lạnh đẩy nhẹ mấy chiếc lá bàng đỏ quạch lết trên đường phố nhẵn nhụi một cách kì lạ. Tiếng trò chuyện bàn tán vẫn rộn lên như được phát ra từ những người vô hình. Sau này nhiều khi cô chợt nghĩ. Giá hôm đó cô không hiếu kì, tò mò để lọ mọ đến Khâm Thiên thì sẽ không bao giờ nối lại với Long được nữa. Bởi đơn giản hôm đó Long sẽ không gặp được cô trên nền nhà đổ nát, có cây hoa đại đổ gục nhưng mùi thơm của nó vẫn bay lên giữa mùi hắc xịt của khói bom còn đang phảng phất và mùi thuốc súng khét lẹt. Bầu trời tái xạm một màu hệt như mầu da bị thương đang xưng tấy lên. Vân cố cầm chiếc túi nhựa mà cô mới thay cho chiếc làn mây từ dạo máy bay địch cứ bất ngờ lao vào thành phố khiến thành phố của cô đang yên lành với những khắc khoải bình dị của cuộc sống muôn thủa trở thành thành phố của chiến tranh. Nhưng tiếng còi báo động ủ vang, tiếng chân người bất ngờ rầm rập toé đi khắp mọi ngả, tiếng trẻ con khóc và cuối cùng là tiếng súng đạn. Ngày xưa chiếc làn mây đeo trên tay gần như dấu hiệu để nói rằng đó là các bà, các cô thuỳ mị, đảm đang của Hà nội một thời. Vậy mà bây giờ chiếc túi nhựa tết, hay móc nhẹ thoãng bám trên tay họ như một thứ thời trang bất đắc dĩ. Thứ thời trang thời chiến tranh này chẳng biết bao giờ mất đi nhường chỗ cho cái làn mây quen thuộc. Vân cúi đầu đi dọc theo hàng hiên nơi phố Nam bộ. Tiếng còi tầu hoả dường như vẫn phảng phất đâu đây. Có tiếng người nào đó xuýt xoa:
- Khổ thế. Chỉ ba ngày nữa thôi là chúng nó cưới nhau. Trông qua ảnh đã thấy hai đứa đẹp đôi thế.
- Thôi thì số giời đã định. Làm thế nào được. Ngay như đài phát thanh nói oang oang như từ trên trời xuống chẳng bao giờ có thể ngừng được mà chúng nó còn ném trúng trụ sở khiến đang nói phải dừng đâu như hơn mười phút cơ đấy.
- Sai rồi. Vừa đúng chín phút không hơn không kém. Cả báo lẫn đài nói rành rành ra thế rồi.
Thấy bảo máy bay chúng nó…
Vân cứ lẳng lặng đi. Sự hiếu kì thúc đẩy cô. Chân bước nhưng cô thầm ước "giá bây giờ có Diệu Thuần đi cùng". Nhưng ngay lập tức cô gạt ngay ý nghĩ đó đi. Cô nàng đang bụng mang dạ chửa ộ ệ thế thì đi đâu được. Đến đầu phố Khâm thiên, Vân sững người lại khi thấy lố nhố rất nhiều những anh, chị mặc quần áo bộ đội, đội mũ cứng có gắn những mảnh sao vuông trên đầu. Những người cùng chung sự tò mò như Vân cố làm ra vẻ bình tĩnh, thậm chí như không nhìn thấy những gì đổ nát, tan hoang xung quanh. Những làn khói từ trong những đống vôi gạch vỡ vụn phảng phất, vu vơ bay lên. Tiếng rên rỉ mơ hồ cùng tiếng khóc hờ phảng phất đâu đây. Những bức tường đổ ngang nham nhở vẫn hằn lên dấu tích những chữ đỏ rực của những khẩu hiệu. Vân theo chân những người tò mò, hiếu kì đi thẳng vào giữa đường phố lổn nhổn. Cô bỗng rùng mình. Ngay trước căn nhà Vạn Lý trước đây nghe me nói đã từng là nhà cô đầu. Bác Cả Biển bố anh Lâm công an đã từng đưa bố của Vân đến. Cái tên Vạn lý ấy cô nhớ được vì lần Vân tình cờ được bố cho mấy xu để rủ bạn ra bờ hồ ăn kem và uống nước gạo bất ngờ khi về, mới đến ngoài cửa đã nghe thấy me cô trách bác Cả:
- Nghề của bác em chả nói làm gì. Làm ăn như thế thì muốn gì thì gì cũng phải giao dịch. Còn nhà em, tính tình hiền lành củ mỉ cù mì, lại ngại va chạm nay, bác rủ đi như thế nhỡ nhà em quen sinh hư, rồi đổi tính đổi nết thì…
Giọng me của Vân có vẻ giận nhưng vẫn cố giữ sự nhẹ nhàng, ngoan ngoãn.
- Thím nói thế là không được. Chú Hai là em giai tôi. Vợ chồng là xiêm y Anh em là cốt nhục. Đấy là chưa kể quyền huynh thế phụ. Bố mẹ mất rồi thì phải trong cậy vào anh. Tôi là anh cả, tôi tự cảm thấy là có trách nhiệm để chú ấy biết mọi thứ, dậy chú ấy biết nhiều điều. Ngoài thiên hạ bây giờ nhiều mánh, nhiều ngón. Em tôi mà ngu ngơ quá dễ bị lừa. Có lúc cơ sự xẩy ra thì hối không kịp, chứ đừng tưởng cứ ngồi yên trong nhà là được đâu. Đã là đời người, nhất là ở trên đất Hà Thành này không thể như ở làng quê, cứ tự hưởng kì thành mà được
Vâng, vâng em biết vậy. Nhưng… đấy là nhà săm.
- Thím lo thế là đúng. Chỉ có điều thím lại nhầm. Vạn Lý là nhà cô đầu hát. Chỉ có hát thôi. Đàn ông chúng tôi vào đấy để thưởng ngoạn. Tôi nói rồi làm thằng đàn ông sống trên đời thì phải biết đủ điều. Giao du, chơi bời. Uống trà mạn hảo ngâm thơ Thuý Kiều, chứ không có ra thiên hạ rút lại chỉ là thằng cù lần không hơn, không kém. Đứa nào cũng bắt nạt, lừa bịp, xỏ mũi được.
- Đúng rồi. Vạn Lý chỉ có thế thôi. Tôi ngồi gõ phách… Mà thôi mình vào xem có cái gì cho anh em tôi uống rượu không. Giọng bố Vân nhũn nhặn rụt rè.
Vậy mà bây giờ nhà Vạn Lý đổ sập xuống. Bộ tràng kỉ gụ đen bóng bị bức tường vùi kín chỉ còn nhô lên mấy đường vai uốn lượn loang lổ. Cái tủ chè khắc chùm nho con cáo gục hẳn trong đống bụi bạc phếch. Chân Vân gập ghềnh bước thấp bước cao trên nền hè lổn nhổn, mấp mô. Vân rất muốn ngẩng lên nhìn cho kĩ căn nhà ăn chơi nổi tiếng một thời, Vậy mà… Chỉ còn lại một đống hoang tàn, đổ nát, giữa một dẫy phố Khâm Thiên đã từng là nơi xầm uất vui vẻ. Vân bất chợt nhớ đến lần bố cô đưa cô về quê. Trên đường trở về nhà tay tài xế cũng đưa qua phố Khâm thiên. Trời hôm đó nóng, bố Vân bảo chú tài hạ hết cửa kính xuống. Lúc đó đã hơn bẩy giờ tối. Giờ mọi nhà của Hà nội đã quây quần quanh bữa cơm gia đình. Chiếc mâm đồng sáng loáng được Sen Nhi bưng lên, trên đó bát nước rau luộc vắt chanh xanh ngắt, bát nước mắm mầu nâu có điểm những miếng ớt cắt đỏ rực. Đĩa đậu rán rim nước mắm, hành vàng rộm… Vậy mà khi đó đường phố Khâm thiên như đang trong ngày hội. Tiếng đàn, phách réo rắt, tiếng hát, tiếng cười râm ran. Ánh đèn điện đường cùng với đèn từ trong các dẫy nhà hắt ra sáng chói đến độ bố Vân vẫn phải đeo kính dâm như đang đi dưới nắng. Vậy mà bây giờ. Những đống đổ nát án ngữ trên mặt đường và hiển hiện ra nỗi tang thương, mất mát không tài nào gắn lại, xoa dịu đi. Thế mới biết con người trông thế thôi nhưng thật là độc địa, ác độc đối với nhau. Miệng lưỡi thì lúc nào cũng làm ra vẻ nhân từ, hiền lành, thương xót thông cảm với người khác nhưng khi trong tay cầm một trong những thứ có thể giết người được… Hà nội đang tự nhiên tự lành, sáng dậy quanh hồ Gươm, hồ Thiền quang nhất là vào buổi sang thu, gió heo may nhè nhẹ mang làn hơi mát dìu dịu từ mặt hồ bốc lên cùng làn sương trắng mờ mỏng mảnh. Những đám người cả đàn ông, đàn bà hiền lành vươn vai, hít thở không khi ban mai. Mặt hồ tây mênh mông còn hiện lên xa gần nhưng chấm đen nổi trên mặt nước hoặc dát trên bầu trời. Đó là những con sâm cầm từ trời phương Bắc bay về trốn rét. Cả người, cả vật có làm hại gì ai đâu. Vậy mà… Những trách móc, giận dữ nào có ích chi khi lũ người độc ác ấy lại ở tận đẩu tận đâu. Mắt xanh lè, mũi dài nhọn như dùi. Nghe thấy bảo lũ người ấy cũng đọc kinh, cầu Chúa. Thế mà họ lại dã man án độc đến thế kia sao? Bất ngờ Vân cố ngoảnh mặt đi chỗ khác, tránh nhìn vào nơi đó khi cô vừa nhác thấy hai người đàn ông, mặt mũi đen xạm, lấm lem đang khấp khểnh khuân chiếc com măng ca, trên đó là thân hình người đàn bà nát bấy. Trên ngực người đàn bà nằm một khoảng máu hình như vẫn đang loang ra, chẩy nhuộm đỏ rực cả chiếc áo màu xanh có thêu mấy chấm hoa trắng. Lạ một nỗi không biết từ chiếc cáng chòng chành hay quanh đâu đây một tiếng êm êm cất lên giống như tiếng hát của người mẹ đã quá mệt mỏi vì thức ru con nên cũng bị tiếng ru của chính mình làm chìm vào giấc ngủ chỉ còn cất lên những âm thanh vô nghĩa, bản năng.
- Ngày mai thì nhà trai sẽ sang xin cưới con bé. Khổ nó vừa xinh vừa lành nhất phố. Thế mà ông trời nỡ bắt nó đi giữa lúc này.
- Ông trời nào. Lũ quỉ tha ma bắt, cái bọn giặc trời thần nanh đỏ mỏ không tim, không lòng dạ gì thì có.
Kìa nhìn tinh vào không lại vấp ngã thì khổ con bé.
Những tiếng người lao xao, rập rềnh vượt qua đống tường đổ. Trùm lên tất cả là bầu trời thâm xịt với những tảng mây cuối thu cuồn cuộn như chính bầu trời cũng vừa trải qua trận tàn phá, oanh tạc. Vân vẫn lần mò đi. Trong cô không biết đang nảy sinh ra những cảm xúc gì. Nhưng chỉ thấy lòng xót xa, sự nuối tiếc và nỗi đau đớn chộn rộn, đan chéo vào nhau. Mắt cô bỗng loé lên khi nhìn thấy từ trong đống vữa vụn đầu chiếc kim đan tre nhô lên. Một con chuồn chuồn ớt đậu im lìm trên đó. Đôi mắt to thô lố của nó lờ đờ đảo quanh nửa như cảnh giác nửa như coi thường. Những ngày còn bé. Vào những chiều trời có cơn mưa. Đường phố Phủ Doãn nhà Vân không rõ chuồn chuồn vỡ tổ từ đâu bay ra mà nhiều thế. Chúng bay rợp trời như đám mây đặc quánh. Những lúc đó cậu Vũ thích cầm một gióng nan đan thừa mà bố cô dùng để khuôn cây hồng bên góc bể, đuổi theo đàn chuồn chuồn đập lia lịa. Anh Phong đi đâu về chống xe đạp xuống nhìn theo. Mấy lần anh định chạy ra ngăn Vũ lại nhưng nghĩ thế nào anh lại thôi. Khi chiếc que trên tay cậu bé đập trúng một con chuồn chuồn tội nghiệp nào đó. Anh Phong lại làm như vô tình đi chầm chậm lại nhặt con chuồn chuồn đứt cánh lên nhìn nó chăm chú rồi nhắc lại khe khẽ cậu ru của me cô hồi nhỏ hay ru ba anh em cô "chuồn chuồn có cánh thì bay. Kẻo ông Ba Bị bắt ngay bây giờ". Thế mà lúc này. Con chuồn chuồn hình như ngủ quên trên đuôi cây kim đan. Khấu đuôi nhọn hoắt của nó chồng ngược lên. Không biết lúc bom Mỹ trút xuống nổ ran phá vỡ làm đổ nát những ngôi nhà và giết chết con người thì con chuồn chuồn ở đâu? Vậy mà bây giờ nó có thể bình thản thế này. Hoá ra bom đạn Mỹ ác độc dữ tợn là thế nhưng có khi chẳng làm nổi điều gì trước con vật nhỏ bé thế này. Nó cứ đậu như thế cho đến lúc nào nhỉ… Vân mấy lần từ bỏ ý định rón rén đi lại và thò tay ra bắt chú chuồn chuồn vô tư kia. Bàn tay cô cầm lấy nó, cảm giác được sự mềm mài, mượt mà trên thân hình dài thon của nó rồi thả đi. Nghĩ vậy nhưng rồi cô vẫn giữ vẻ bình thản bước đi. Vân chợt nghe thấy tiếng ồn ào, cô ngẩng mặt lên thì thấy trước mặt cô là một đám đông đang đứng túm tụm, hơi có vẻ động đậy xung quanh một cái gì đấy. Vân lấy làm tò mò lắm nên cô cố len vào. Thế là thêm một lần nữa cô rùng mình khi vật trông thấy đầu tiên lại là khuôn mặt xanh xao, nhợt nhạt của đứa trẻ bị thương. Toàn thân nó như được nhuộm thứ phẩm đỏ xậm. Đôi môi gọn gàng xinh xinh của nó ngáp ngáp. Hai giọt nước mắt đang sùi ra to dần lăn xuôi xuống gò má hoen đất. Người đàn bà có khuôn mặt tròn vành vạnh đang vừa ôm đứa trẻ vừa gào lên thật to "ai cứu lấy con tôi". "Ngay lập tức có tiếng ai đó hét lên thật to "tránh ra, tránh hết cả ra". Liền sau tiếng thét là một người đàn ông cao lớn, da xạm đưa cả hai cánh tay lực lưỡng có những bắp tay nổi cuồn cuộn ra gạt đám người xong vào. Người đàn ông chẳng nói chẳng rằng giằng phắt đứa trẻ trên tay người đàn bà rồi chạy ào đi. Hai tay người mẹ chới với cùng tiếng kêu như muốn phá vỡ cổ họng "con ơi là con ơi". Vân đang ngây người nhìn không hiểu sự thể ra sao thì có bàn tay nắm nhẹ vào bắp tay cô. Vân giật mình ngoảnh lại và gần như buột miệng thốt lên:
- Kìa anh. Anh, sao anh…
Trước mặt cô hiển hiện ra là Long. Khuôn mặt anh chàng như vừa thoát khỏi một điều gì đó cần nghĩ ngợi lắm nhưng có Vân nên anh cố xoá đi tất cả. Trên môi Long đọng nhẹ nụ cười mơ hồ.
- Em lại đi đâu mà lại lạc vào đây thế này? Chỗ này đang nguy hiểm lắm Nào đi với anh đi. Đi đi không nhỡ một cái thì lại khổ.

Chương 12

Mãi sau này có dễ đến hơn ba mươi năm khi Long đã trở thành ông già đã vào độ tuổi sáu mươi. Chứng bệnh áp huyết không biết sinh ra từ bao giờ hành hạ ông có lẽ đến lúc nhắm mắt, xuôi tay. Thứ bệnh này thật quái quỷ. Không hiểu sao đàn ông vào những năm tháng này lại hay mắc phải như vậy. Cứ năm người đàn ông ngồi với nhau là có ít nhất ba người lầu bầu hoặc thì thào với nhau về căn bệnh khỉ gió này. Liền sau đó là việc mách nhau những cách chữa đơn giản nhưng đòi hỏi một sự kiên tâm. Kiểu như sáng chiều nào dù mưa to, gió lớn, rét mướt, nắng nôi ra sao cũng vẫn phải duy trì việc đi bộ. Đừng nổi nóng trước bất kì sự việc gì, người nào. Mà cũng lạ ngày xưa ăn đói mặc rách, nhà ở chật chội và luôn chịu sự ngột ngạt nóng bức vì điện mất, vì quạt thì phải dành cho con cái. Đó là chưa kể hồi máy bay Mỹ nó đánh Hà nội, còng lưng khổ sở chui rúc hầm hố, vất vả thức khuya dậy sớm đưa con cái gia đình đi sơ tán. Được ngày chủ nhật thì loay hoay mất ngày mất buổi đạp xe tiếp tế cho mẹ con nó thì chẳng thấy bệnh nó tật kia. Rủi chẳng may bị nhức đầu xổ mũi, thậm chí ôm lăn quay ra giường thì cũng cố mà chịu, cùng lắm là vài viên xuyên tâm liên, mấy lọ pênixilin là mọi sự lại tan đi, ngóc đầu dậy gánh vác chuyện nhà, chuyện cơ quan.… Còn bây giờ ăn uống thừa mứa, hết quạt lại điều hoà. Động trục trặc cơ thể một chút thì thuốc nọ thuốc kia, hết dưỡng sinh lại khí công vậy mà áp huyết áp hót vẫn lẳng lặng sinh ra trong cơ thể người ta. Thế mới biết ông trời ăn ở công bằng lắm. Đã hành con người về sự khổ rồi thì tha cho con người về sự bệnh. Ngay cái bệnh áp huyết này cũng thế thôi. Người thạo đời vanh vách bảo ngày xưa cũng thế cả thôi nhưng không thường trực bác sĩ với báo chí, sách vở, truyền hình, phát thanh nên không gọi rõ ra tên bệnh như bây giờ. Thủa ấy chết vì cảm nhập tâm thì chính là xuất huyết não chứ còn là gì nữa. Nhưng nói gì thì nói ngày xưa quả là căn bệnh thế kỉ này ít có thật, người phải như thế nào mới mắc. Chứ còn bây giờ nhan nhản ra cũng có cái lý của nó. Người ta ngồi bàn nhau một lúc mới vỡ lẽ. Sách báo, truyền hình nói cấm có gì sai đâu. Một là cuộc sống bây giờ nó căng thẳng hơn ngày xưa nhiều, nên việc huy động trí óc từ đó cũng tăng lên gấp bội. Thủa xưa ấy, bom đạn giặc giã là thế nhưng qua được giờ căng thẳng ấy thì ai nấy lại vui vẻ, hoà thuận vui vẻ với nhau. Đứng, ngồi cạnh nhau không phải lo xa vì những âm mưu của kẻ luôn luôn nói là bạn thân nhất của mình, nhưng cứ thử hở một điểm yếu của mình ra xem. Đâu phải như cái ngày xưa ấy Củ khoai, bắp ngô cũng vô tư chia nhau, chả ai nghĩ ngợi hơn thiệt. Còn ngày nay. Trông mặt ai cũng hồng hào vượng phúc, miệng tươi cười hơn hớn ra tưởng như lúc nào cũng có thể san nhà, san của cho nhau cả nhưng đấy chỉ là cái vẻ bề ngoài thôi nhé. Còn lòng dạ thì ai biết đây là đâu. Bụng tâm ngẩm ớt ngâm hết. Thằng nào, con nào cũng lo mình bị thiệt bị đứa khác cho vào xiếc. Nó hưởng lợi còn mình thì ngồi trơ mắt ếch. Nó ăn ốc có khi chính mình lại đổ vỏ. Ôi cái thời buổi hơn nhau một cái ca vát đã ngấm ngầm tức tối rồi. Làm giống người khôn hơn đủ thứ loài vật nên phải khổ vì chính sự khôn ấy thôi. Lại còn cái đã là đàn ông, đàn ang ở cái xứ này trong thời buổi này nữa. Hở ra một cái là bập vào rượu vào bia. Ngày xưa xếp hàng ngửa ngực, mất ngày mất buổi ra mới có được cốc bia mà có phải nó bán cho bia không đâu. Bia kèm đủ thứ. Mà cửa quyền, vô văn hoá và thiếu hay giả vờ thiếu kiến thức ăn uống nhất là bia kèm canh rau cải. Hai thứ này hễ ăn vào, uống vào chỉ tổ nhanh chân chạy ra đằng sau. Nhìn mặt mấy con mẹ mậu dịch viên bán bia cứ vênh lên. Đứa thì mặt quắt đứa thì mặt phị cứ câng câng, khinh khỉnh nhìn khách hàng chỉ muốn tát nổ đom đóm mắt chúng ra nhưng khổ thay tát nó thì bia đâu mà uống. Thôi thì tránh voi chả xấu mặt nào. Đành phải giả lả, phải giả bộ quí trọng, thân tình chúng nó lắm. Đấy là bia, chứ rượu thì năm thì mười hoạ lắm mới trông thấy chén rượu ra hồn kiểu như Lúa mới. Còn thì rặt một màu quốc lủi kể cả quốc lủi đểu sau khi cho vào xăm ôtô vò cho xủi tăm rồi nhét vào bụng con bán rượu lậu giả bụng chửa. Bây giờ thấy bảo như thế là độc hại lắm nhưng cái ngày xưa khốn khổ ấy cứ bất chấp hết, cứ thế là nốc vào mà có sao đâu. Mà cũng phải thôi. Một là quá ít, đã ít rồi vào ruột thì dù có độc thì vẫn cứ tiêu. Xấu số lắm mới phát bệnh nọ bệnh kia, không thì đâu vào đâu cũng thành phân hết. Tết năm rằm bẩy đã đành, đằng này ngay ngày thường cũng có kém gì. Bây giờ bạ chỗ nào mà không có rượu. Tiếp khách, bầy mấy chai bia Hà nội chính hiệu rành rành, có lúc cả bia lon ngoại hẳn hoi mà vẫn bị chê ngầm là đồ nghèo, đồ ki bo, đồ không hiếu khách thế nên cứ phải tống rượu ra. Bét là rượu Hà nội bây giờ lại mang tên tây "Halico", sang sang một tí thì rượu tây. Một ngày có phải uống một lần đâu. Gặp ai chả"nhân dịp nọ nhân dịp kia". Cứ tì tì ra thế chả áp huyết mới là chuyện lạ. Ông Long lắm khi ngồi một mình cứ nghĩ lẩn thẩn như thế. Rồi đành an ủi chính mình. Thôi thì cả thiên hạ áp huyết chứ riêng mình đâu. Đành cố mà giữ, mà trông chờ vào số phận mình vậy. Các cụ cho ở thì mình còn, các cụ gọi về thì mình đi. Vân rồi cả Diễm. Đời mình kể như thế là cũng được lắm rồi. Có phải tài cán kinh bang tế thế, hay bác học chú học gì. Cũng nào phải ông nọ bà kia, ông giám đốc, vị chủ tịch nào đâu chỉ là tay đàn ông bình thường như nghìn, vạn đàn ông khác. Vậy mà… Nhưng hai người đàn bà lo xa, mà về già hai mụ này nhất là Diễm cùng trở thành lành hiền, biết điều hơn. Diễm dơ đi, lơ đi hay là già rồi không cần mình nữa, hoặc giả bà ấy coi mọi thứ là sự an bài của trời phật rồi. Cả hai bà đều loay hoay khi thì kim chi, khi thì cao nọ cao kia nhưng bà nào cũng bảo nên bớt bớt rượu, bia đi. Nhưng lúc nó lên trăm chín, hai trăm, mặt mũi phừng phừng thì thấy điều hai bà nói là có lý, rồi tự răn mình sẽ hạn chế dần, nhưng bình thì, vui anh vui em, giữa hội nghị, hay có người nọ người kia, thêm sự tự ái, tự tính toán ngầm rằng rượu dù sao cũng có cái hay cho thằng đàn ông. Nó như một thứ suýt vôn tơ kích yếu lên thành khoẻ… Chà chà cái anh rượu quả là bất trị nó cũng chả kém gì anh áp huyết tai quái kia đâu. Anh áp huyết này kể ra cũng chả ngán ngẩm gì cả nếu như anh ta không nhức đầu và nhất là thỉnh thoảng không gây ra sự choáng quái ác. Những lúc choáng đó, người ngoài thấy ta đần mặt ra như thất thần. Như ngớ ngẩn. Còn chính lúc thất thần, đần mặt ấy thì ta lại như kẻ đang đọc một cuốn sách đứt đoạn về đời ta. Toàn những hình ảnh đã bị chôn đi từ lâu, trong rất sâu, rất sâu dưới tâm can mình lại hiển hiện lên. Có lúc lại như sờ sờ ra những điều, những bóng dáng, ảnh hình mà người bình thường, lúc đầu óc tỉnh táo làm sao mà nhìn thấy được. Những điều về một sự mất mát, về sự chia ly vĩnh viễn của chính mình với gia đình, với những người thân, hay về một điều linh thiêng xa xôi chỉ có sinh từ hư ảnh trí óc ta bất chợt nhặt được…
Đang ngồi thao thao về một chuyện gì đấy mới xẩy ra hôm qua, hôm kia. Chuyện gì nhỉ. à đúng rồi chuyện con cái Lệ, đứa con gái lớn chứ còn ai nữa. Con bé rõ ràng được chọn ra từ những nét đẹp của mình và của bà Diễm chứ còn của ai nữa. Người cao dong dỏng, khuôn mặt thanh tú, nhất là cái mũi dọc dừa thanh mảnh và đôi mắt có hàng lông my dầy, rậm, cong vút. Nó bốn mươi tuổi, không bốn mươi hai, bốn ba rồi chứ ít đâu. Diễm đẻ nó đâu như vào quãng sáu hai, sáu ba thì phải. Khi đi sơ tán bên Ngọc Khám Bắc Ninh con bé đã lũn cũn chạy theo mẹ bế em đằng trước rồi kia mà. Ngày hôm kia con Lệ mang con về nhà bảo anh Sơn con bác Lâm ông anh trưởng họ của Vân nói sẽ đến thăm mình. Ừ cái thằng bé thấy bảo cũng chuẩn bị cho con trai lấy vợ rồi thì phải. Thằng bé thực ra chẳng có quan hệ máu thịt, họ hàng gì với mình chỉ đơn giản nó là cháu của Vân, thế mà mình đã từng quí nó như đứa cháu ruột ấy. Hồi nó cưới năm 73 mình công phu mượn cả cái kèn hát của cha Linh kiệt, cậu bạn hồi còn học ở trưởng Bưởi. Cái ông này cũng lạ. Hồi còn đi học có tiếng là keo đến độ bạn bè phải đặt cho cái tên phụ, không ngờ nó gắn suốt đời. Đến phố ông ấy mà không nói tên phụ ấy ra thì cấm có ai biết. Con người kể cũng lạ, bố mẹ ông ấy đâu có truyền cái tính kì quặc ấy cho, vậy mà đến Linh. Thế mới biết cha mẹ sinh con, trời sinh tình là thế. Ai đời keo đâu đến keo lạ, từ việc bạn học ngồi cạnh hết mực xin chấm nhờ mực cũng không cho bây giờ cũng vậy. Nghe nói cái tính ấy của ông ấy càng già càng lạ kì đến độ vợ con đôi khi cũng xấu hổ lây với hàng phố. Vậy mà cái năm ấy khi nghe nói đây là đám cưới con ông công an đang phụ trách trật tự an ninh trên cầu Thăng long thế là anh chàng tông tốc, mang cho mượn và còn muốn nhân hôm đó lên mượn cớ là để trực tiếp cho chạy máy chứ máy này phức tạp lắm không biết xử dụng không xong. Nhiều người mượn về, chỉ dẫn tỉ mỉ hẳn hoi vẫn không biết dùng. Long nghe ông nói cười thầm vì sự bất biến trong tính tình của người bạn học ngày xưa. Cũng đành thế thôi. Mãi sau này ông mới vỡ lẽ ra ngoài việc giữ của tay Linh kiệt còn muốn làm quen với anh Lâm để thỉnh thoảng có cớ mời anh Lâm đến nhà để doạ người đường phố. Tính tình ông ta thế rồi thì hàng phố cũng đã tránh xa, nhưng vốn tính lo xa nhỡ có vật dụng nào đấy chỉ nhà mình có thì cứ bảo của ông Lâm công an thì có ai đó ở khu phố có cần đến chết, muốn mượn lắm cũng chẳng dám động vào… Đấy đấy, đang nghĩ về cái Lệ, loay hoay thế nào lại ra ông Linh kiệt, vậy mà cơn choáng từ đâu tự nhiên ập đến. Người chết lặng đi vô hồn. Xung quanh là một khoảng trống rỗng. Chiếc xe ông Long đang ngồi cứ lao đi. Tất cả rập rờn, rập rờn. Một bóng người to tướng chao đảo đang uốn lượn trước mặt. Ông Long bậm môi lại cố lấy lại sự bình tĩnh, chủ động nhưng kìa người đàn ông hình như đang mỉm cười. Đôi môi to tướng nhưng mỏng dính, trong suốt của ông ta uốn éo. Một giọng nói the thé bật ra từ đôi môi:
Ông sắp đi vào chốn vĩnh hằng rồi đấy.
- Chốn vĩnh hằng là thế nào?
Ông Long trông rõ tín hiệu đèn đỏ bật lên nhưng ông cũng không cưỡng nổi câu hỏi và nhìn chăm chắm vào cặp môi kì dị của người đàn ông lạ.
- Đúng là đồ mất trí có khác. Đấy là cõi chết. Đã vào đến đấy thì thôi đừng có nói chuyện quay lại. Tất cả mọi liên hệ, mọi gắn bó đều mất hết. Cũng được cái như vậy là rũ hết được nợ nần ân oán. Mọi điều ghen ghét, tị hiềm sẽ chẳng còn gì nữa. Công danh, tiền bạc cũng vậy. Mất hết như thế mới gọn nhẹ mới thênh thang được.
- Tôi chỉ là một kẻ bình thường như mọi người bình thường khác trong xã hội. Danh không, chức không, ân oán lại càng không.
ấy ấy đừng nói thế. Đã là người thì dù ít dù nhiều, dù to dù nhỏ tất cả mọi thứ đó đều không thiếu. Ai ai cũng có. Thế mới là con người chứ đâu phải như con vật đang chạy nhon nhón trên đường người ta bất ngờ túm lấy, cắt tiết mổ xẻ ra cho vào nấu nướng. Tính toán kĩ lưỡng chưa? Trót làm người không thể thoát được đâu.
Kìa ông này đi đi chứ
Có tiếng ai đó bên cạnh dục, ông Long quay lại nhận ra người nói đó là một đàn ông xấp xỉ tuổi ông. Chính lúc đó ông Long thấy rất rõ đầu óc mình đã trở lại bình thường mặc dù còn hơi chếnh choáng. Trên tấm biển đang đếm chữ số màu xanh đã đến con số 21, rồi 20… Cuộc đời mà cũng được đếm như thế này thì kể cũng thấy ngắn thật nhưng đằng này rõ ràng không gì ngắn bằng đời người mà có lúc ta lại cảm thấy dài dằng dặc. Ông Long vặn ga cho xe lao đi. Khuôn mặt người đàn ông vừa dục ông hao hao một người nào đó hôm qua ông mới gặp. Về đến nhà. Bà vợ ông nhìn nét mặt còn vướng vất cơn choáng vừa qua. Mái đầu nặng trĩu tóc vừa nhuộm của bà ngó nghiêng ông chồng, rồi cất tiếng hỏi thật nhẹ:
Ông lại vừa vào bệnh viện thăm con mẹ Vân về đấy à?
Không không. May mà tôi không ngã…
Sao lại ngã?
- Vẫn thế cơn choáng giữa đường. Mà bà thôi đi, già rồi. Cứ sống đủ phận của mình đi đã, không phải nghĩ ngợi, ngó nghiêng, ganh tị cái gì cả. Các con biết chúng nó cười cho đấy.
- Cái ông này hay thật. Nhưng mà thôi. Ông vào mà rửa mặt chân tay đi rồi ăn cơm. Các con đợi lâu rồi.
Thì bảo chúng nó cứ ăn trước đi. Mồm ai người ấy…
- Chớ chớ.
Bà Diễm đưa tay lên bịt miệng chồng. Tiếng nói của bà chập chờn bên tai ông Long
- Đừng nói kiểu như thế. Các con xem thường. Mình không thể giống thiên hạ. Người ta cứ bực lên là trút hết. Ông đang mệt đúng không? Thế thì cứ nghỉ đi cho đỡ, lúc nào đói thì ăn cũng được. Khi nào ăn thì bảo để tôi hâm lại thức ăn cho nóng
Ngay sau đó bà nói thật to:
Các con ăn trước đi. Bố đang mệt.
Ông Long quay sang nhìn vợ gật đầu cố nói khẽ:
- Tôi xin lỗi bà. Tự nhiên cứ buột miệng nói lại toàn những điều nghe được ngoài đường phố. Chán thế không biết.
Nói xong ông lẳng lặng đi vào buồng. Cơn choáng hình như vẫn dư sót Ông thấy mọi sự tự nhiên bâng khuâng, bâng khuâng lạ. Một ý nghĩ về sự sống và sự chết lộn xộn mà dường như sâu xa lắm hiện dần lên, rồi lại mờ đi. Ông Long từ từ ngả người xuống giường. Ông cảm thấy cơ thể ông mỏi dừ như vừa trải qua một cuộc vật lộn ghê gớm lắm. "Già rồi, làm thế nào mà cưỡng được. Mọi thứ trên đời đã bỏ lại sau lưng". Chẳng còn ham muốn, mong đợi gì cả. Cái ngày xưa ấy, Cái ngày mà nhìn đâu cũng thấy khát khao, nhìn đâu cũng thấy cần cho cuộc sống của mình đã qua lâu lắm rồi. Bây giờ chỉ mệt mỏi và sự chờ đợi sự yên tĩnh vĩnh viễn nó đang chầm chậm đến. Ngày mai, ngày kia, hay tháng nào, ngày nào nhỉ. Ôi đời người quen mà là thế. Nếu được bắt đầu lại từ đầu thì cũng chẳng hiểu sẽ như thế nào. Ai mà học được sự khôn từ khi đang là gã thanh niên phừng phừng. Khua chân, múa tay cả ngày không thấy mệt. Một thoáng ân hận. Diễm là người đàn bà tốt. Mọi sự tốt của bà ấy vượt lên tất cả khiến có thể bà tha thứ mọi lầm lỗi của người đàn ông mà số mệnh bắt bà gắn bó trọn đời. Trong khi đó cả đời ông lại làm phiền phức đến bà, đến các con. Biết làm sao được? Ông Long lật mình. Làm thế nào mà đổi khác được khi còn Vân đấy. Vân xinh đẹp, cao quí như vậy mà suốt đời cô độc dính vào mình. Thật tội nghiệp. Nhưng mình là cái gì trong cuộc đời cô ấy nhỉ? Trên danh nghĩa. Vân hoàn toàn cô đơn. Giữa chốn Hà nội phù hoa mà nhốn nháo, nườm nượp người cùng với cả gia đình cậu em vậy mà Vân vẫn đơn lẻ với nỗi buồn đến rỉ máu và nước mắt. Trải qua gần nửa thế kỉ, không có lẽ quá nửa thế kỉ rồi Vân tự nguyện gắn chặt với đời mình. Một người đàn ông đã đầy đủ tất cả. Vợ và những đứa con. Trong khi đó Vân không chồng, không con còm cõi một mình. Một gia đình con con mà bất kì người đàn bà nào dù muốn dù không cũng phải có. Cho dù đó là gã đàn ông uống rượu như phá, hoặc một kẻ lãng tử chơi bời mút chỉ không tính toán đến ngày mai. Một kẻ lười nhác luôn luôn dựa dẫm vào người khác, rồi làm nhục gia đình bằng những hành động vô lý của hắn. Vậy mà người đàn bà nào đấy vẫn thấy gã ta là cần thiết, là quan trọng trong cuộc đời mình bởi đơn giản người đàn ông ấy đang giữ chức phận là một tấm chồng. Vậy mà Vân từ chối tất cả, xa lánh hết thẩy để có những giây phút cập rập, nơm nớp lo xa bên ông. Long đưa tay lên sờ vào trán mình. Không nóng lắm. Ông có là gì đâu. Một gã đàn ông như vạn, triệu đàn ông khác trên đời. Không tài năng, không chức vị, chẳng có tí tài lẻ, mánh vụn nào hoạ chăng có thể kiếm ra đồng tiền, nẩy ra chút lợi lộc đủ nuôi được người nọ người kia. Đúng như lúc nãy ông nói với con người ảo ảnh ông gặp được trên đường. Thế mà Vân… Người đàn bà nào cũng vậy thôi, nhất là khi về già đều cần những đứa con và những đứa cháu. Họ sẵn sàng chịu khổ cực, vất vả thậm chí thiếu thốn để chăm lo, bù trì chúng. Thế mà Vân. Phải bùa phải bả nhau, hay số kiếp, hay ân oán từ nghìn năm xưa khi tất cả còn trong sự mông lung. Kì quặc chưa? Bình thì nhưng ý nghĩ lạ lẫm này có bao giờ hiện ra, đọc được. Vậy mà cơn choáng nào bất chợt đến cũng kéo theo nỗi nghĩ suy sâu xa và thần bí đến thế. Ông trằn trọc lăn trên gối. Con người nói cho đến cùng cũng là giống thích yên phận, né tránh mọi sự phiền toái trên đời. Bù lại giống người lại khác giống vật ở chỗ thích chiều theo những điều mình ưa chuộng, ham hố. Sự đời sinh ra từ những thứ đó. Mọi giàng buộc, mọi phức tạp cũng sinh ra từ chính sự đời ấy chứ đâu…

PHẦN IV

Chương 1

(Sau những cơn bão, hay thậm chí sau cả những luồng gió phe phẩy bao giờ cũng có những phút lặng tờ của mặt nước ao vào một chiều thu yên ả nhưng tất cả vẫn chỉ là sự khởi đầu cho những cơn giông bão đầy sự xáo trộn của đất trời)

Một câu nói bất ưng của kẻ ưa triết lý

Dạo ấy có dễ vào những năm nửa cuối của thập kỉ tám mươi thì phải. Đó là giai đoạn mà người Hà nội thành phố phải suy tính đến nhiều điều mà vài chục thậm chí vài trăm năm sau nghĩ lại còn giật mình phát hoảng. Đó là những ai ở trong các khu tập thể thì sau khi mệt mỏi, đã khản cổ cầu xin, có lúc cả cãi cọ, mắng chửi, van xin những người ở tầng dưới mở lòng tốt cho nước được bơm lên tầng trên của mình. Rồi hể hả thấy nước đã đầy phuy, đầy bể tự xây. Người ngoài phố thì mệt nhoài vì nóng bức bởi phố xá gì mà ngột ngạt y hệt như làng xóm. Đêm xuống phố phường đen kịt, ánh đèn dầu lom đom, le lói trong nhà, ánh đèn dầu chập chờn của quán người bán thuốc lá vàng kệch soi lờ mờ những bóng người uể oải đạp những chiếc xe xích thiếu dầu nghiến trèo trẹo và di chuyển ngả nghiêng, gập gềnh vì những chiếc lốp rách, mỏng phải quấn quá nhiều vải. Trong bóng đêm mịt mùng đó ai ai cũng thở dài mong ngóng để bất ngờ reo to"có điện, có điện "và ngay sau đó lại hoảng hốt xì ra câu tiếc nuối "lại mất mẹ nó rồi, có nhục nhã không". Chẳng thế mà dạo đó trong những khi rải chiếu, khuân ghế ra ngồi ngoài hè phố chờ nước chờ điện, người ưa chuyện đã từng dỏng tai nghe kể câu chuyện mà bất kì đàn ông, đàn bà nào ở độ tuổi trên dưới năm mươi đều muồn nghe. Đó là chuyện hai vợ chồng nhà nọ vốn nhà chật, con cái lúc nhúc xung quanh nên nhân lúc mất điện các con chạy nhổng ngoài phố sinh hoạt vợ chồng một chút. Giường lại kê gần cửa sổ cạnh lối ngõ. Xong chuyện chắc vì mệt mỏi nên cứ thế tơ hơ nằm ngủ. Không dè quá nửa đêm có điện thế là gần như cả hàng phố kéo nhau cố ý đi quá lối ngõ đó để nhìn cảnh tượng buồn cười kia. Lại nghe thấy bảo, đứa con gái lớn của hai vợ chồng nhà ấy đi chơi với người yêu về bất đồ cậu người yêu cũng nhìn thấy cảnh đó khiến cô bé xấu hổ quá bèn đùng đùng bỏ đi mất tích. Bố mẹ tìm mãi không biết con gái đi đâu. Khổ thế. Chuyện li kì như thế chả biết đúng sai thế nào chỉ biết. Chờ điện, chờ nước mệt quá rút lại mười đêm thì cả mười một đám người trong nhà tập thể lẫn đám người ngoài phố vì mệt quá đều thiếp đi, chôn thân mình trong giấc ngủ nặng nề đầy ác mộng về điện bỏng rẫy cháy phừng phừng; về nước tràn ngập dìm tất cả gia đình trong sự mênh mang, nghẹt thở. Sau giấc ngủ ghê gớm hàng đêm đó người ta tỉnh dậy với ước mơ thần kì làm sao cho ngày hôm nay hơn ngày hôm qua. Vậy mà đến cuối chiều người nào cũng nén tiếng thở dài khi biết rằng mình lại chuẩn bị chờ đợi một buổi tối ngột ngạt vì điện bị cắt và nước tối nay không thể lên đến tầng mình. Vừa dã tay quạt phành phạch cho con nhỏ và cho chính mình vừa ao ước đến một bữa ăn mà cả nhà từ đứa con đến cha mẹ, ông bà được ních thật no, thật đủ đến độ nhìn thấy thịt, cá có thể dửng dưng không ao ước, thèm muốn gì. Vào quãng thời gian ấy Vân đã vào độ tuổi lưng lửng trên ba mươi. Độ tuổi mà người đàn bà có thể đã bắt đầu cảm thấy yên ổn mọi bề về chồng, về con, về gia thất và cũng đang ở độ xung mãn về mọi thứ thuộc về đàn bà. Riêng Vân thì lúc nào cũng cảm thấy thiêu thiếu một thứ gì. Một thứ mà chỉ của riêng mình chứ không chung đụng với ai. Nhưng hình như chưa bao giờ cô tìm thấy, vậy nên đành… Dạo ấy cứ chiều đến một tuần thì có đến năm, sáu buổi như đã thành một cái lệ giống như nếp quen của đám học sinh ngày ngày phải đến trường, Long lại túc tắc đạp xe đến. Khi thì đến ngồi lặng lẽ trong phòng của Vân giờ đã được ngăn phân miêng ở góc nhà bằng tấm cót mà Vũ mua được ở làng Cót nhân mấy buổi vào giao chuột bạch. Long cứ ngồi thế để một là đọc một cách thờ ơ tờ báo Hà nội mà Vân đặt mua tháng. Tờ báo cô chỉ đọc loáng qua phần công bố tem phiếu còn hạn hay không, hoặc hôm nào hứng nhất là liếc qua chỗ xem gì, cần gì để biết tối đó ở đâu có phim hay, kịch lạ. Hoặc chơi với hai đứa con gái nhà Vũ là con Quế, con Nga. Nhìn cách tiếp xúc của Long người vô tâm nhất cũng hiểu rằng anh không thuộc hạng người thích trẻ con và biết chơi với chúng. Vậy mà cả hai đứa đều rất thích xà vào lòng bác Long. Cứ thế cả ba bác cháu ngúc ngắc nuốt nước bọt nhìn Vân xì xụp nấu nướng ở góc phòng. Long thường nói với bạn bè và nhiều khi nói thẳng với cô rằng trên đời này ít ai nấu ăn ngon và hợp khẩu vị của mình như Vân. Ngay chỉ nói đến cái món đậu rán tẩm hành đã thấy Vân khéo tay như thế nào. Đậu mậu dịch thì thôi khỏi phải bàn. Vừa to lô lố vừa cứng cành cành chỉ thua độ cứng của gạch ba banh, hôm nào phúc bẩy mươi đời có được đợt đậu mềm thì khỏi phải nói. Người xếp hàng cứ gọi là đông hơn kiến đen đánh hơi thấy đường đỏ rơi ra bàn. Ngay cả lúc có loại đậu ngon hiếm hoi ấy. Vân vẫn trần qua nước xôi một hai bìa để Long ăn sống. Mắm tôm vắt chắt đánh ngầu bọt, thêm vài lát ớt đỏ rực. Đĩa đậu thoảng chút hơi nghi ngút âm ấm, trên đó loáng thoáng vài ngọn kinh giới Láng xanh rờn cùng mấy lá tía tô tím ngắt hờ hững bám vào. Còn đã là đậu rán thì nhất quyết Vân phải kiếm bằng được thứ đậu Mơ. Nấu món nhắm nào cũng vậy thôi. Chai rượu xinh xinh thắt cổ bồng mà Long nhất quyết bảo đó là vỏ rượu Chanen của Pháp. Hồi 53, 54 anh đã từng cùng me xừ Phong anh của Vân uống ở Hô ten Đồng lợi. Lượng rượu trong chai bao giờ Vân cũng để ở độ lưng lửng. Đó là cuốc lủi trong vắt nên khi rượu lưng lửng chai thì chỉ thoáng nhìn đã thấy đầu óc lơ mơ, nhẹ nhõm vì một thứ rượu ngon. Nghe mấy ông sành rượu bảo muốn uống cuốc lủi ngon thì chỉ nên uống loại rượu lấy ở nước hai là nhất. Hai đứa cháu cầm bát đứng xung quanh nhìn ông bác hờ đỏ mặt gật gù bên chiếc mâm nhồm xinh xinh vừa khít với mặt bàn nho nhỏ. Vài chiều ở nhà nhấm nháp còn lại có hai ba chiều thì đi ra phố. Thế là cứ đúng vào lúc năm giờ kém năm- chẳng mấy khi chệch. Vân lại buông vạt áo len đang đan giở vào chiếc giỏ mây cũ đã bóng lên màu thời gian. Ngày lạnh thì Vân khoác vội tấm áo bông tầu vào người, quàng hai vòng lên cổ tấm khăn len màu mận chín dài thậm thượt cùng những giải tua rua vẫn dường như vẫn mới. Cô nhìn trước nhìn sau rồi lẳng lặng đi ra đầu đường, nơi Long vừa xịch xe đạp đến. Chiếc xe đạp kẽo kẹt lừ lừ đi dọc phố. Vòng qua Gia ngư, hay về Lò Đúc, hoặc rạt ra mạn bờ sông, ngó qua Tạm Thương… Cũng là tuỳ theo mùa và tuỳ theo ý của Vân hôm ấy mà Long được uống rượu nhâm nhi với sứa, với lòng lợn tiết canh hay với món xương giừ trước khi ăn thêm bát phở tái nạm. Có lần tình cờ hai người đến gánh phở quen ở ngõ Tạm thương của ông không biết có phải là dân tầu hay không mà quanh năm dù nóng, dù lạnh vẫn luôn chụp lên cái đầu hói của mình chiếc mũ nồi có viền đỏ, kiểu mũ của lính nhẩy dù ba đờ xuýt ngày trước. Trên chiếc ghế băng mà Vân và Long hay ngồi đã có một cặp vợ chồng trạc độ gần bốn mươi cùng hai đứa con trai trứng gà trứng vịt, mặt mũi đều mang những nét đẹp của cha mẹ đang nhấp nhỏm ngồi. Ông chủ gánh phở thấy Vân và Long đến gật đầu mỉm cười rồi tự tay nhấc thêm chiếc ghế đẩu đưa cho Long. Vân phải hích khẽ khuỷ tay vào sườn Long vì anh có vẻ chăm chú nhìn hai đứa con đang chí choé dành nhau mà quên mọi sự vật, con người xung quanh. Chị đàn bà phi dê ruỗi dài, nhuềnh làn môi mỏng và nét nói, giọng chỏng lỏn và có vẻ rỗi hờn ;
- Xong đợt này anh cứ ở nhà không phải giở tuồng tạ sự ra điều phải trông nom bố mẹ anh. Cứ mặc tôi sang bên ấy.
Thôi, thôi anh xin. Để khi về nhà hãy bàn.
Tôi không thể trì hoãn được. Cái thói của anh tôi lạ gì nữa.
Có các con ở đây em cứ bình tĩnh đã không chúng nó…
- Anh không phải lo phỗng lo loan. Chúng nó thì đến ăn cũng không xong nữa là nghe chuyện người lớn.
Long và Vân cố giả bộ không để ý gì đến chuyện của hai vợ chồng đang hờn rỗi nhau. Thật là cám cảnh. Mình đã buồn mà thiên hạ còn chán vạn người buồn hơn. Vợ chồng mà cứ ông chằng bà chuộc như thế thì thà ở một mình càng dễ thở.
Anh đã đói chưa? Vân hỏi gần như buột mồm.
Em thì sao?
Em chưa đói lắm. Hay là lên đường Thanh niên.
- Cổ ngư chứ gì. Đắc co. (Lâu lắm Long mới thốt ra câu tiếng Pháp quen miệng). Nhưng ngay sau đó anh ngẩn ra. Mặt cau lại nhưng cũng ngay lập tức nhưng thớ thịt lại dãn ra phẳng lì.
- Lên xem có bánh tôm không. Lâu lắm rồi không biết thứ đó người ta có làm không. Rồi Vân vừa đứng dậy vừa lẩm bẩm như nói với chính mình. Hôm nay em trả được ba cái áo, may sao lại được thanh toán tiền ngay.
- Ừ thế thì lên thôi. Long đứng dậy, giơ hai ngón tay ra bấm gọn thành tiếng làm hiệu cho ông chủ gánh phở. Thôi để khi khác nhé.
Vâng, vâng. Cô chú cứ đi. Lúc nào cần lại đến. Đây luôn sẵn sàng.
Ngồi sau lưng Long, nhìn chăm chắm vào vết mồ hôi loang trên áo của Long cô thấy thương thương nhưng ngay lập tức cô lại nghĩ ra câu chuyện để khoả lấp sự mềm yếu của mình.
Nghe hai vợ chồng lúc nãy nói chuyện em cứ thấy thế nào ấy.
Có đúng là hai vợ chồng không đã?
Chệch vào đâu được nữa. Anh cứ nhìn mặt hai đứa con trai thì biết.
- Bây giờ thiếu gì hai người chẳng phải vợ chồng mà cũng con nọ con…
Đang nói Long chợt ngừng, Vân cũng im lặng. Buổi chiều hôm đó không hiểu sao hàng bánh tôm Hồ tây lại không đông lắm. Hai người đứng vào xếp hàng. Ngay khi xếp hàng rồi và cả lúc ăn bánh hai người vẫn dường như chỉ chú ý đến vị bánh tôm mà không nói với nhau câu nào. Cảm giác không yên tĩnh từ lúc nhìn thấy hai vợ chồng và hai đứa con trai ăn phở ở ngõ Tạm thương vẫn đeo đẳng hai người. Xong xuôi Long đưa Vân đến ngõ xong anh lấy cớ có việc bận đạp xe về luôn. Vân chầm chập đi về nhà. Đến cửa nhà, mặt Vân tự nhiên như dãn ra, hai cánh mũi mở căng. Cô ngửi thấy mùi thịt đun ngon lành từ nhà cô bay ra. Vào nhà me cô đang từ khu nhà bếp đi lên, khuôn mặt rạng hồng, lấm tấm những giọt mồ hồi. Nhìn nét mặt me, Vân biết bà đang vui. Bà Hai cả hai tay ra phía trước nói như thanh minh vì sự hỉ hả bát ngờ của mình:
- Cái nhà anh ấy lại đến. Nếu em Vũ con không nói, lại thêm có bác giám đốc chỗ của Vũ thì đúng là me cũng không nhận ra.
- Ai hả me?
Vân nhẹ nhàng hỏi như muốn cố quên đi cảm giác khó chịu của lần đi chơi với Long chiều nay.
Nhưng con ăn cơm chưa đã?
Thì me đang nói chuyện về ai cơ mà?
- Ừ nhỉ. Nếu con chưa ăn thì để me dọn lên cho mà ăn. Vợ chồng Vũ cùng mấy đứa cháu đã ăn rồi. Cả nhà tối nay thấy bảo xuống nhà cậu. Mà thôi dông dài làm gì. Muốn gì thì gì con cũng nên ăn thêm một chút nữa. Cơm, may sao vẫn còn. Lũ trẻ có thịt ăn vã, thành ra cơm đâm thừa. Người lớn thì có canh nấu nước luộc thịt với rau cần thành ra cũng chóng no.
Con tưởng phiếu thịt nhà ta hết rồi cơ mà.
- Đấy. Của nhà anh ấy tự nhiên mang cho những hơn hai cân thịt, có cả một cái chân giò đến gần kí thành ra… Người như thế chưa biết gì đã thấy có vẻ tốt bụng, rộng rãi con ạ.
Nhưng mà ai thì me phải nói cho con biết chứ.
- Ừ nhỉ. Đúng rồi. Me cứ loanh quanh mãi. Con có nhớ cái anh tên là Thành em nhà bác giám đốc của xí nghiệp em Vũ không. Nhà bác Tô đấy.
Vân cố dấu sự nhăn mặt, gật gật:
Con nhớ ra rồi. Cái ông Thành mà ở nhà tên là Tía chứ gì.
Khi nhắc đến chữ "Tía" Vân bật cười làm me cô có vẻ thoải mái hơn. Bà trút liền một mạch:
- Con thế mà nhớ lâu thật đấy. Này nom nhà bác ấy chững chạc lắm Mặt mũi vuông vức, phúc hậu, lại có tài nữa chứ. Ai đời làm giám đốc một xí nghiệp gạch mà nghe nói còn xây được cả chuồng nuôi lợn, làm ruộng trồng rau. Thế có tài không cơ chứ. Chả thế mà nhà bác ấy kể hết cho me và cả vợ chồng nhà Vũ biết là. Tuy xí nghiệp của bác ấy có đến gần bốn trăm công nhân mà nhiều khi thừa đến vài trăm cân tem phiếu đậu, thịt. Có lần không biết để làm gì nhỉ. A phải rồi. Thoạt đầu tiên để hợp tác với những ai những ai không xong thành thử bỏ phí hết. Thế có hoài của không.
- Chắc lại không có chỗ mua chứ gì. Nói thật với me chỉ có ở Hà nội này dù thế nào thì cũng hơn chán vạn các tỉnh khác. Chỗ nào cũng có cửa hàng thương nghiệp phục vụ đủ tem phiếu chứ các tỉnh khác thì kể cả có mà còn mệt. Ngay như Hải Phòng hôm nọ chú Lý con nhà mợ Hậu ở trong quê làm công nhân ở cảng Hải Phòng về phép ra nhà mình chơi chả kể cho me nghe thấy là gì.
Bà Hai có vẻ cố nhịn để nghe con nói nhưng khi thấy Vân có vẻ nói gần hết bà xua tay:
- Không, không. Đằng này là do chỗ xí nghiệp của nhà bác Thành Tía gì đấy tăng gia sản xuất được. Bác ấy kể rành rành cho me nghe mà lại. Nó là thế này. Xí nghiệp thì làm gạch, ngói thành thử làm toàn ngoài ruộng. Đất cát thì mênh mông. Đúc gạch, ngói cho vào lò, đốt lên xong là mọi người ùa nhau ra khai hoang, trồng trọt. Bác ấy bảo chả cứ rau, đậu, khoai mà ngay cả thóc gạo cũng mùa nào thức ấy. Cần tẻ có tẻ, cần nếp có nếp.
- Sức lực công nhân, mới lại người ta đông như thế thì làm gì mà chả được. Vân thở dài vì bắt đầu chán nghe câu chuyện dông dài của mẹ cô.
- Chăn nuôi rồi thả cá nữa chứ. Những hố đào lấy đất làm gạch sau vài trận mưa thành ao thành chuôm. Gớm, bác ấy bảo cá hàng năm ăn không hết toàn bán. Lợn thì cũng nuôi hàng vài trăm con. Sẵn rau đấy cứ thế mà băm cho lợn. Chẳng thế muốn ăn lúc nào cũng sẵn cá, sẵn thịt chả phải trông chờ, lệ thuộc gì vào mấy ông bà thương nghiệp gì hết.
- Thì kệ họ. Vân sẵng giọng định đứng lên thì me cô lại gật gật đầu, giọng bà hạ thấp.
- Bác ấy me xem ra cũng là người tốt, biết điều, thế cho nên lâu lắm không đến nhà mình mà vẫn còn nhớ đến thăm. Gần chục năm rồi còn gì. Mà nào có phải họ hàng thân thích gì đâu. Thế mà đến một cái lại quà cáp. Con xem hơn hai cân thịt ấy mua ngoài cũng phải vài chục bạc chứ ít đâu. Mà toàn thịt ngon, tươi.
Me nói với con điều đó để làm gì?
Bà Hai nghe con nói có vẻ ngần ngừ, mãi một lúc sau bà thót người lại như để nuốt thứ gì đó vô hình đang chẹn ngang cổ, rồi bà thủ thỉ:
- Nhà bác ấy lại đặt vấn đề lại với con đấy. Me tính là con cũng nên…
- Con không biết chuyện gì hết. Mà me cứ nói toàn chuyện linh tinh. Từ bận sau người ta đến đừng có lấy gì của người ta nữa không có mang tiếng ra Vân đứng phắt dậy.
- Vân ạ. Dù sao con cũng đã đến lúc chứ bao nhiêu cô tuổi con ở cái ngõ này… Mà đàn bà, con gái có ai thân cô thế cô được đâu. Me già thì me cũng chết lúc đó một thân một mình con thì làm thế nào. Em con tiếng thế cũng còn phải lo vợ con nó, chứ chị kể cả chị ruột thì cũng là…
- Mà me nói sao. Me không thích con ở nhà với me nữa chứ gì?
- Vân, Vân. Đừng nghĩ me như thế tội nghiệp. Giê su ma lạy chúa tôi. Có lẽ nào me lại… me lại có thể như vậy. Có người mẹ nào mà lại dứt bỏ được con cái. Con hiểu cho me.

Chương 2

Cả nhà Vân mà đến ngay cả Vân cũng không thể ngờ vào ngày chủ nhật tức là cách hơn hai tuần sau lần thứ nhất, Thành lại đến thăm nhà bà Hai. Nhưng lần này Thành đến một mình. Mặc dù phải đạp xe đến gần năm mươi cây số nhưng trông anh trẻ hơn cái tuổi mà Vân tưởng tượng trong đầu về người đàn ông đã ngoài bốn mươi lại là giám đốc một xí nghiệp gạch có đến gần bốn trăm công nhân ở một vùng đồi núi xa xôi nào đấy. Nghe tiếng gõ cửa chính Vân ra mở. Cô thấy hiển hiện trước cô là một người đàn ông dong dỏng cao, nét mặt quen quen có lẽ vì anh có những nét hao hao người anh giám đốc của xí nghiệp Vũ. Khuôn mặt bầu bầu nom hiền lành nhưng lại thoáng mang dáng dấp của người từng trải. Đôi mắt mở to nằm dưới hàng lông mày dầy hình lưỡi mác hơi nheo nheo sau cặp kính xẫm màu đang gỡ ra Hé cửa, Vân thấy ngay anh chàng đang loay hoay xoay để bàn đạp dựa khớp vào thành hè. Chiếc đèo xe đằng sau có một gói hàng bọc bằng giấy báo mà chỗ rách để lộ ra màu xanh xẫm của lá chuối. Một tay giữ, một tay tháo sợi dây cao su quấn thật kĩ quanh gói hàng ra. Anh chàng ngẩng mặt lên nhìn thấy Vân anh nở nụ cười hiền lành kèm theo câu chào trầm trầm:
- Chào cô. Bà có nhà không cô?
- Kìa anh Thành. Vân thấy tiếng me cô đáp thật nhanh ngay sau gáy.
- Úi giời may quá. Hôm nay xí nghiệp cháu lại cho mổ bò cho cán bộ công nhân ăn ngày nghỉ, nhân thể cháu mang thịt ra cho anh chị cháu, cháu mang biếu bác vài cân thịt.
Bà Hai tươi cười vừa nhìn người khách rồi nhìn mấy người hàng xóm từ trong nhà nghé ra với những cặp mắt tò mò. Bà đưa cả hai tay ra đón gói thịt miệng đon đả.
- Trời ạ. Làm gì mà vất vả thế. Thế này thì quí hoá quá. Nào cho tôi xin tôi xin.
Vừa lúc ấy có hai người mặc áo đại cán màu vàng nhạt xịch xe đến. Giọng họ thật đanh:
- Anh kia cả bà nữa để chúng tôi kiểm tra gói hàng vừa rồi đã.
- Sao lại phải kiểm tra?
- Thì hàng lậu mới phải kiếm tra chứ còn sao nữa.
Anh cán bộ to ngang có một cánh mũi như bị một vật gì thật to rơi xuống khi anh ta đang nằm ngửa khiến nó bị bẹp rúm. Có lẽ vì thế nên anh ta vừa phải khịt khịt như để thông mũi, họng vừa nói.
- Các anh lạ thật. Đây là thịt của xí nghiệp tôi cho mổ mang ra biếu bác tôi chứ có buôn bán gì mà bảo lậu với không.
- Bây giờ thứ gì mà người ta chả buôn lậu được. Nhà nước đã quản lý chặt chẽ mọi thứ hàng. Anh nói anh là cán bộ, công nhân hà cớ gì mà anh lại không biết. Người mặc áo vàng thứ hai có khuôn mặt quắt sắt lại như thứ quả bị vắt kiệt, nước da xanh bủng tựa người bị sốt rét.
- Thôi không phải nhiều lời. Anh cứ đưa giấy tờ, chứng minh thư, cả giấy được phép mang hàng, đăng kí xe đạp ra xem nào. Thiếu thứ gì thì anh chịu trách nhiệm thứ ấy. Bà kia đưa gói hàng đây đã.
Anh khịt mũi ra điều tỏ ra có kinh nghiệm và dứt khoát hơn, gạt thật nhanh bàn đạp, dựa xe vào vỉa hè rồi vươn tay lên giật gói hàng trên tay bà Hai, khiến bà bị mất đà hơi lảo đảo. Vân nhanh tay đỡ ngang sườn mẹ, trán cau lại nhưng cô chưa biết nói gì thì Thành nói ngay trong khi tay rút nhanh chiếc ví tìm giấy tờ:
- Các anh cứ bình tĩnh. Việc đâu có đó. Còn bây giờ các anh cứ việc xem. Sai đâu tôi chịu trách nhiệm.
Cũng như mọi khi, hễ thấy ồn ào là những người đi đường và cả những người trong mấy nhà xung quanh tò mò ngó nghiêng. Ngoảnh đi ngoảnh lại tất cả rạt đến tạo thành đám đông trước cửa nhà bà Hai. Những tiếng xuýt xoa to nhỏ bật ra trầm trồ vì một số người đã phát hiện ra gói thịt
- Tất cả giấy tờ tôi đây.
Thành đưa một xấp giấy tờ đựng trong miếng ni lông gấp làm tư cho hai người chắc là nhân viên thương nghiệp, tài chính hay quản lý thị trường gì đấy.
Cả thẻ đảng viên cơ à. Càng tốt.
Anh có nước da xanh gật gật đầu, trong khi anh lùn làm ra vẻ quan tâm và có trách nhiệm không kém, rúi cái mũi bẹp vào tờ giấy trên tay đồng nghiệp, bất chợt anh này kêu lên với giọng khàn khàn hơi vỡ tiếng:
- A, đồng chí là giám đốc cơ à?
- Đúng rồi. Nhưng sao? Có chuyện gì thế?
- Nếu đồng chí là giám đốc thì việc này đơn giản lắm. Xin đồng chí mấy chữ ghi rõ ràng đây là thịt do nhà máy đồng chí tăng gia mang đến cho họ hàng là được rồi. Chúng tôi quản lý ở đây có thể giải quyết mọi sự thuận tiện cho đồng chí.
Giọng nói khìn khịt của anh quản lý thị trường mũi tịt chớm vẻ hồ hởi và thông cảm thì anh mặt xanh giơ ngay bàn tay người ta có thể thấy rõ cả những móng tay lâu ngày không cắt có đọng bụi, đất đen xì.
- Không được, không được.
- Sao lại thế? Thành sốt ruột hỏi lại.
- Đơn giản là chỗ thịt này chỉ trông qua đã thấy nó phải xấp xỉ năm kí trong khi đó nhà bà này chỉ có bốn người thì ăn làm sao hết. Số lượng như vậy thì chỉ cần liếc qua cũng đủ biết không buôn lậu thì là hàng gì?
Không, không. Giờ thêm ba cháu nội của tôi đã là bẩy người rồi.
- Bảy người? Bà có dối trá tăng thêm không đấy. Con bà rành rành mới cưới năm kia, năm kìa gì đấy, có mà bằng điện cũng không đẻ nhanh như thế được.
- Khổ quá, tôi nói dối làm gì. Cháu nó nhà tôi cưới hơn chục năm, cháu lớn đã mười một tuổi rồi.
- Bằng chứng đâu?
Gã mặt xanh vẫn nằng nặc, trong khi tiếng ồn của đám đông bắt đầu lộn xộn cất lên.
Để tôi lấy hộ khẩu cho hai chú xem, chứ thực ra…
Thôi được rồi. Gì thì gì cứ là phải giấy tờ mới chứng thực được.
Sau khi ngó nghiêng sổ hộ tịch, anh mặt xanh vừa đưa trả bà Hai vừa nói vẻ quan trọng:
- Chúng tôi biểu dương bà là nói thật. Như thế này so số nhân khẩu trong nhà và số thịt. Kể ra đối chiếu thật kĩ vẫn có phần hơi chênh. Chỉ riêng điều này cũng rất dễ sinh ra buôn lậu. Nhưng xét thấy đây là đồng chí giám đốc xí nghiệp lại là bộ đội chuyển ngành giống như hai chúng tôi đây nên chúng tôi giải quyết có linh động. Nhưng cũng nói luôn. Trường hợp này là duy nhất, từ lần sau với khối lượng này mà không có giấy xác nhận của ban quản lý thị trường địa phương đồng chí thì dù bất kì thế nào chúng tôi cũng sẽ tịch thu. Thôi chào đồng chí
Nói dứt tay quản lý thị trường mặt bủng, hai chân rập nghiêm, thân người quay thật nhanh như đang trong quân ngũ nghe hiệu lệnh, tay mũi tịt định làm theo nhưng nhớ ra điều gì bèn khịt khịt mũi hạ giọng quan trọng:
- Đồng chí thông cảm. Gần đây tình hình ở đây có phức tạp lên nên chúng tôi phải làm nghiêm khắc chứ thực ra là tình đồng chí với nhau chúng ta cũng dễ thông cảm. Có điều đồng chí cũng phải giúp chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ chung. Thôi, chào đồng chí.
Nói xong, anh định rập hai gót lại tay định giơ lên ngang trán nhưng chợt nhớ ra điều gì anh này nhìn xung quanh rồi rảo bước thật nhanh để kịp với anh mặt bủng
Vào đến nhà bà Hai, Thành có vẻ như vui hơn. Anh đưa gói thịt cho Vân nói:
Cô mang bếp mà thái ra đi. Có cả gần cân mỡ phần đấy.
- Thế à? Bà Hai hỏi với vẻ thích thú.
- Vâng, Vâng. Vì hôm nọ con nghe bà nói là bà chỉ thích mỡ, vì mỡ ăn được lâu.
Nhưng bận sau anh không phải vất vả thế này đâu nhé.
- Không, không. Cô yên chí. Rút kinh nghiệm kì này, bận sau tôi sẽ xin giấy của mấy anh thương nghiệp trên ấy. Lần nào xí nghiệp tôi mổ lợn, bò chả mời các anh ấy vào ăn lòng, biếu thịt. Đã tính hết rồi, kì nào các anh ấy cũng có phần bằng tiêu chuẩn của công nhân.
- Anh ở đây ăn cơm nhé. Bà Hai đon đả.
- Thôi, thôi con xin phép. Bà để cho khi khác, hôm nay anh Tô con thổi cơm rồi. Mới lại thằng bé nhà anh ấy hôm nay cứ đòi con kì này phải đèo nó đi lên rặng ổi để chơi với lại mượn sách chuyện gì đấy. Con vô phép, vô phép
Thành càng nói như càng cuống lên, anh cầm lấy chén nước mới pha nhưng để đã lâu ngửa cổ uống vội vàng, rót tiếp, lại cạn. Đến ba lần liền dường như mới đỡ khát. Sau đó gật đầu ra về. Đợi cho Thành rẽ vào chỗ ngoặt đầu ngõ bà Hai nói luôn;
- Đúng là hôm nay, tận mắt con chứng kiến nhé. Con thấy, anh ấy tốt như thế, lại thật thà, chất phác. Không thớ lợ khách sáo gì. Nhà mình đối với anh ấy họ hàng thì không. Bạn bè chẳng phải. Vậy mà kì nào lên cũng vất vả mang thịt thà lên cho nhà mình. Con nghĩ cho chín đi. Cũng có thể coi là chỗ dựa vững chắc. Mà đàn, bà, con gái cũng chỉ cần thế thôi. Trông cao sang có khi chỉ là hình thức bề ngoài thôi con ạ.
- Me cứ làm chuyện hệ trọng này như mua rau muống, quả chanh ngoài chợ không bằng.
- Nhưng, nhưng…
Bà Hai có vẻ hơi ngập ngừng. Bà ngửa cổ hít một hơi dài rồi nói như trút:
- Me là me lo cho con. Con gái nói thế thôi nhưng nó có thì. Sinh nở cũng vậy. Hơn hớn thế thôi, nhưng ngoảnh đi ngoảnh lại đã lên ông lên bà cả.
- Me việc gì phải sốt ruột. Nhà anh ấy cũng từng ấy tuổi rồi, lại ở tận đẩu tận đâu. Nhà mình thì… Mỗi nơi một khác. Ăn đời ở kiếp chứ có phải chốc lát như kẻ qua đường đâu, mà bạ đâu cũng bập vào. Nhỡ không hợp một cái thì có phải khổ cả cho hai người không.
- Thì có hai mẹ con me cứ nói thật. Hôm nọ nhà bác Tô anh trai anh ấy. Cái bác là giám đốc của chỗ xí nghiệp Vũ cũng chẳng dấu gì me. Nhà anh này cũng đã lấy vợ rồi, nhưng một là năm sau năm trời chưa có lấy mụn con. Đang loay hoay, chị ấy đột ngột bị cảm nhập tâm mất đã hơn hai năm nay. Cơ ngơi, cửa nhà cũng sẵn nong sẵn né rồi. Mới lại nhà bác Tô cũng nói rằng nếu… Mà nói đi phải nói lại, giá như con như mọi đứa con gái cùng trang lứa ở khu phố này thì me cũng chẳng dám nói. Khổ một nỗi…
- Nhưng cái ông Tô ấy nói gì?
Thực bụng Vân hỏi câu này cũng chỉ để cho qua chuyện, không dè me cô lại có vẻ thích thú. Bà nói chậm lại như để giải bầy cho con gái hiểu cặn kẽ.
- Nó là thế này. Nhà anh ấy đang là giám đốc xí nghiệp trên Bắc Ninh Bắc Giang gì đấy. Nhưng họ hàng nhà họ ở Hà Nội này cũng nhiều, mà toàn làm to cả. Nếu mọi sự thuận buồm xuôi gió thì anh ấy có thể nhờ bà con, anh chị em họ cho chuyển xuống dưới Hà nội này làm việc. Con không ngại phải đi xa xôi, cách nhỡ thuyền bè, tầu xe gì đâu.
- Thôi. Thôi. Me không phải nói nữa. Con thấy mệt lắm rồi. Nếu kì nào anh ấy lên me cũng nói chuyện này thì tốt nhất từ lần sau me cũng đừng lấy quà cáp, thịt thà gì của người ta nữa. Phiền lắm. Rồi khó ăn khó nói với người ta. ở đời ăn được một miếng của thiên hạ cũng rắc rối lắm.
- Thôi thì me nói con cứ suy nghĩ cho chín. Đến nửa yến thịt chứ ít đâu Nhất là đến gần kí mỡ phần nữa. Chỗ này mua chả khối tiền ấy à. Từ dạo có tem phiếu đã bao giờ mua được chỗ thịt ngon, mỡ tốt như thế này
Bà Hai nói xong thở dài khẽ rồi mang chỗ thịt xuống, trong khi đó Vân lẳng lặng lên nhà.
Rồi cứ thế cứ cách nhật độ răm bữa, nửa tháng Thành lại đạp xe từ xí nghiệp mạn Bắc Ninh, Bắc Giang về nhà bà Hai. Lần nào anh cũng mang không thịt lợn thì lại thịt bò về, có hôm lại kèm thêm cả kí chè mạn, hay vài chục hồng ngâm. Bà Hai vẫn đon đả tiếp trong khi Vân thoạt đầu cũng còn tránh mặt, không muốn giáp mặt sau dường như cô cũng có ý nể me cô, nể những lời cậu Vũ. Cô ngồi tiếp truyện Thành. Vào một hôm nhân có chuyện ông chú ruột của Thành bị ốm lâu ngày, mới khỏi đang cần thuốc bắc để bồi bổ Thành nhờ Vân đưa đến phố Thuốc bắc để cắt thuốc. Vì thế nên Vân để cho Thành đèo đi. Bất đồ mấy chị, mấy cô cùng trong tổ đan len nhìn thấy. Chắc vì mấy bà, mấy cô này nên chuyện Thành đèo Vân đến tai của Long. Mà lạ gì mấy chị đan len. Hai tay người nào người nấy thì nhoay nhoáy nghí ngoáy hai chiếc kim tre nhỏ mứt nhưng mồm, tai lại rỗi thành thử chuyện xa, chuyện gần, chuyện thân chuyện sơ cũng thành chuyện làm quà hết. Nghe thủng Long sốt ruột lắm. Anh cố tìm gặp cho bằng được Vân để hỏi cho ra lẽ. Nhưng mấy lần tính toán, kể cả lên nhà, đón đường, chờ ngoài cửa nhà thờ vào những chiều Vân đi nguyện đều không gặp được. Thành càng nóng ruột chỉ có điều anh chưa tìm ra cớ gì để gặp Vân. May sao, vừa lúc đó có một chuyện xẩy ra. Nên câu chuyện lại đột ngột chuyển hướng. Thế mới hay mọi sự xẩy ra với con người sống trên đời này là do định mệnh xếp đặt là vì thế.

Chương 3

Long tuy có chuyện nọ chuyện kia với Vân đến độ đã vài ba lần Diễm vợ Long phải đến tận nhà Vân, hay gặp cho được Vân để đánh ghen. Đánh ghen chán mà cũng không ngăn được ông chồng mà theo Diễm là có cái tính bợm bãi thì đành ngơ đi, coi như không biết chuyện gì. Chỉ có lúc lên giường ngay cả khi âu yếm, làm cái việc quen thuộc từ thời thượng cổ của vợ chồng thì Diễm mới nói nọ, nói kia. Nhưng kể cả khi lình xình, lầu bầu chuyện này sang chuyện khác thì cuối cùng Diễm phần vì là người vợ có ăn hỏi, cưới xin đàng hoàng, phần vì trải qua ngót nghét hai mươi năm Long muốn kiểu gì thì vẫn là chồng Diễm. Xét trong sâu xa của cặp vợ chồng này còn có một nhẽ. Ấy là so với không ít người ở khu phố này, những người đa số là thuộc thế hệ trước có đến trên dưới chục người con thì ở tuổi vợ chồng Diễm với năm đứa con với ba gái, hai con trai kể như cũng là đông đàn lắm rồi. Đó là sự nhẫn nại, coi mọi sự bất thường trong tình cảm vợ chồng là sự xộc xệch mà may thì không có không may thì có. Nhìn đàn con ngô ngỗng, mà đứa nào cũng có những nét hao hao của Long, Diễm tự hiểu mình thì đã hết lòng vì chồng vì con, còn Long muốn gì thì gì cũng chẳng thoát được trách nhiệm làm bố. Mà quả thật, dù có tính nọ tính kia còn nhiều sơ xuất với vợ nhưng với các con thì Long đúng là người bố yêu chiều con. Ngay từ ba đứa con gái Lễ, Lệ, Lê rồi hai đứa con trai Dũng, Hưng đều chưa bao giờ bị bố quát to chứ chưa nói gì đến cầm roi vụt. Chẳng thế mà cả năm đứa con, bố đi vắng thì thôi chứ Long ở nhà thì đứa nào cũng tìm cách đến gần bổ kể lể. Mà chúng nó thì thiếu gì chuyện. Từ chuyện mẹ ở nhà hay quát, hay bắt dở vở, bài làm không được thì sẵn có thước kẻ đấy cứ gọi là mẹ đánh cho sưng hết mu bàn tay. Trong năm đứa con ấy thì hai ba năm nay Lễ, Lệ vào tuổi dậy thì. Đứa mười sáu, đứa mười bốn. Nhác đi một thời gian bỗng buổi sáng thức dậy giật mình thấy hai đứa con gái hôm nào còn giơ đũa tranh nhau gắp lấy gắp để miếng tóp mỡ trưng cà chua bỗng trở thành hai cô thiếu nữ, mặt đỏ bừng đôi mắt ướt nhìn xuống như đang có điều gì tự thấy xấu hổ. Nhất là con bé Lễ. Hồi mới dạo đầu năm ngoài thôi chứ nhiều nhặn gì. Lúc ấy ai trông thấy cũng ngỡ là con trai với mái tóc cắt ngắn chổng ngược và hai chân hai tay dài ngoằng liên tục khua khoắng. Đấy là chưa kể dạo sáu, bẩy tuổi thì suốt ngày leo cầu thang huỳnh huỵch, rủi có ngã cũng bặm môi tìm cách đứng dậy chứ không hề khóc lóc ỉ eo. Vậy mà mấy tháng này, kể từ tết ra. Con bé bỗng đột ngột thành một người khác hẳn. Suốt ngày ở trong buồng không rõ làm việc gì. Khi ngồi ăn cơm thì đôi lúc mặt mũi tự nhiên đần dại, lơ mơ không rõ đang nghĩ ra chuyện gì. Cái Lệ có vẻ tồ tề hơn mặc dù xác đã to nhưng xem ra chưa hé lộ những điều giống như cô chị. Một buổi chiều khi bố vừa về nhà, Lệ nhìn bố có vẻ bí mật lắm, rồi rón rén đến gần bố, đập đập tay vào tay bố lặng lẽ chỉ lên gác. Long ngước nhìn lên hỏi:

Cái gì thế con?
- Chị Lễ…
Con bé cố ý hạ thấp giọng và thêm một lần hất hàm lên phụ hoạ cũng ngón tay chỏ.
- Nhưng chị Lễ làm sao?
Long hỏi to hơn khiến con Lệ lúng túng, nó vươn người lên đưa tay bịt vào miệng bố, giọng thì thào.
- Mấy hôm nay con thấy chị Lễ khóc.
- Sao lại khóc? Bị mẹ đánh à. Chắc ở nhà lại nghịch dại chứ gì
- Không phải đâu. Bố chẳng biết gì cả.
Mắt con Lệ ngó nghiêng, giọng càng thì thào ra điều bí mật.
Thế thì để bố lên hỏi chị ấy vậy.
Long gỡ tay con Lệ nhưng con bé vẫn bám thật chặt vào khuỷ tay bố. Đầu nó lắc lia lịa:
Đừng, đừng bố. Không được đâu.
Long nhíu mắt lại có ý như muốn tìm vợ. Vừa lúc ấy Lễ từ cầu thang bước xuống. Đôi khoé mắt rõ ràng vừa khóc xong, vẫn còn đỏ hoe nhưng lại cố làm ra vẻ thản nhiên. Long tròn mắt nhìn con:
Con làm sao thế?
Có gì đâu ạ. Giọng Lễ thản nhiên như không có chuyện gì xẩy ra
Nhưng sao lại khóc?. Nước mắt còn ở trên má kia kìa
- Không, không. Con bị mấy hạt bụi rơi vào lấy mãi không ra. Con phải chiêu vào cốc nước đấy.
- Chẳng phải bụi gì đâu. Chiều qua con cũng thấy thế.
Con Lệ vẫn tỉnh queo nói.
Mày thì biết làm sao được.
Vâng, chỉ có mình chị biết.
Long mỉm cười dàn hoà hai chị em. Giọng anh cũng có giữ vẻ thản nhiên:
Cẩn thận đấy. Không khéo đau mắt thì khổ.
Nói xong Long đi bước lên cầu thang thì vừa lúc đó con bé Lê từ đâu xồng xộc đi vào nó nhìn trước nhìn sau rồi rúi vào tay Lễ một tờ giấy.
Cái gì thế con? Long đứng lại hỏi.
- Không, không ạ. Con nhờ nó ra mua cái bút chì, nó giả lại tiền thừa cho con đấy bố ạ. Phải không Lê. Lễ lúng túng.
Trong khi Lê gật đầu thì cái Lệ chu chéo lên:
Tiền đâu mà tiền. Tờ giấy đấy chứ.
Thôi được rồi. Có gì thì cũng cất đi không nhỡ thất lạc lại phải tìm.
Long cố tình gạt đi, không để ý. Anh bước hẳn lên cầu thang. Nhưng đêm hôm đó đợi cho các con ngủ hết anh mới nhẹ nhàng hỏi Diễm:
Này em có để ý thấy con Lễ dạo này thế nào không?
- Tôi tưởng anh không bao giờ quan tâm đến việc xẩy trong cái nhà này.
- Thôi đi. Chuyện ấy để lúc khác. Rõ ràng mấy chiều nay anh thấy con bé có việc gì đấy. Khóc suốt. Chiều nay cũng vậy, mắt đỏ hoe.
- Anh đi mà hỏi nó chứ tôi thì có là cái gì.
Diễm lật mình, quay đầu vào phía trong.
- Thôi được rồi. Cứ dứt khoát việc của con đi đã.
Biết tính của vợ, dù công lên việc xuống gì, kể cả lúc đang bận bịu đủ thứ nhưng hễ có việc dính dáng đến mấy đứa trẻ thì Diễm đều vứt tất cả để lo vào việc của chúng nó. Vì thế nên bất chấp mọi sự giả vẻ thờ ơ của vợ, Long vẫn sốt sắng nói với cái giọng kể lể. Từ chuyện con Lễ, con Lệ muốn gì thì gì cũng phải để ý đến hai đứa bởi cả hai từ nửa năm nay dường như đã thành người khác hẳn. Việc này vì nhiều lý do tế nhị chỉ có mẹ hỏi han chuyện trò mới hợp chuyện. Việc nữa là ngay lúc chuyện trò với hai đứa ấy cũng phải chọn lựa cách nói thế nào cho phù hợp chứ không thể cậy làm cha, làm mẹ đẻ ra chúng nó mà có thể muốn nói thế nào thì nói, làm như thế chỉ tổ làm các con một là sợ hãi, hay là coi thường bố mẹ. Khổ nhất là khi chúng nó chẳng nói chẳng rằng, dấu kín mọi chuyện riêng tư của mình, không cho bố mẹ biết thì có mà tài thánh cũng không có cách nào tìm ra được bí mật của chúng. Nhưng mặt khác cũng cần thấy rõ là tuy chúng nó to xác thật đấy nhưng chúng vẫn là đứa trẻ con, nhỡ một cái chúng bước chân ra khỏi nhà bị những đứa xấu xỏ mũi, lôi kéo dắt dây. Đây lại là con gái thì sự cẩn thận này càng phải tăng lên chứ không thể xem thường được. Bởi trông thế thôi, nhìn bề ngoài, có tài thánh cũng không thể ngay một lúc biết người ngay kẻ gian. Trong khi đó thiên hạ thì nhan nhản những kẻ chỉ muốn người khác kém mình chứ có mấy ai có tài nhận ra kẻ xấu người tốt mà chơi mà né tránh… Diễm cứ lặng thinh nghe chồng nói, được một lúc sau thì không hiểu vì lý do gì Diễm bật cười rung rúc khiến đôi vai đã tròn đầy trở lại sau hơn hai năm sinh hạ đứa con thứ năm lại rung lên.
Em cười cái gì thế?
- Nào em có dám cười gì đâu. Em chỉ biết là anh lo xa quá. Con cái mình chứ có phải như con người ta đâu mà có thể thả cỏ được.
- Không. Không. Anh thấy rõ ràng chiều nay con Lễ khóc, mà con Lệ lại bảo từ mấy ngày hôm nay con Lễ đều thế cả.
- Úi giời trẻ con khóc thì có gì mà phải lo. Khóc đấy rồi lại cười ngay đấy.
- Em nói thế là không được. Mà cứ như em nói thì anh cũng không thể yên tâm bởi chúng nó đã lớn rồi. Nói dại nhỡ ra một cái thì…
Nghe chồng nói Diễm hơi cau mày. Không ngờ anh chàng này tưởng mọi sự ở nhà này đều không tác động gì đến nhưng bây giờ… Đúng là. Ruột đau con sót có khác. Diễm trở mình, tay choàng lấy vai chồng lay lay, vẻ nũng nịu.
Bây giờ thì em biết rồi. Đúng, đúng chắc chỉ là chuyện ấy thôi.
Chuyện gì? Long xoay mặt về phía vợ. Em nói rành mạch ra xem nào.
- Có gì đâu. Sau một cái chẹp miệng với vẻ xuôi chiều, Diễm nói. Nó là thế này. Chả biết đi chơi bời, đàn đúm với bạn bè thế nào mà con Lễ nhà mình lại quen được với một anh cán bộ đâu như ở ngành địa chất địa chiệc gì đấy.
- Đến nghề ngỗng của cái thằng ấy em cũng không nắm được. Trời việc của con mình mà em thờ ơ thế chẳng trách.
- Anh cứ nói như thế chẳng hoá ra em phóng sinh chúng nó lắm hay sao. Chẳng qua là anh giai cái nhà cậu ấy lại đang tìm hiểu chị cái Liên, tổ chức đến nơi rồi. Đâu như tháng ba hay tháng tư gì đấy.
- Thôi. Việc người ta cưới bao giờ thì kệ người ta. Nhưng có phải cái Liên ở đầu phố không? Con bé mà suốt ngày đọc tiểu thuyết chứ gì.
- Ăn thua gì, con em nó còn đọc kinh hơn nữa. Hôm nọ mắt em thấy nó đi ra mua mấy hào dưa còn kè kè cuốn sách để đọc khiến chỉ chệch một chút thôi là cái xe xích lô đâm phải đấy.
Thôi, thôi nói tiếp việc kia đi.
- Thì cứ từ từ đã chứ. Nó là thế này. Con Lễ nhà mình thì chơi với con Minh em con Liên từ nhỏ. Vì thế nên gần đây em cũng thấy con Lễ nhà mình chắc ăn phải đũa con Minh cũng mê chuyện lắm. Con nhà mình đâu như mượn của nó về mấy cuốn để ở đầu giường, mấy hôm em giặt chiếu có nhìn thấy. Em nghĩ thôi thì con gái, con đứa nó đọc sách cũng chẳng sao. Học hành như thế càng tốt. Còn hơn chán vạn con nhà người ta suốt ngày không vác xe nhông nhống ngoài đường thì lại ngắm vuốt.
Em sang lấy mấy cuốn sách ấy đưa đây xem nào.
Thì việc gì mà phải vội. Để sáng mai, ban ngày ban mặt hãy hay.
- Thôi được rồi. Bây giờ nói tiếp đi xem có chuyện gì không. Chứ cô trông con thế này thì có lúc..
- Lại anh nữa. Cái gì cũng đổ riệt cho em là làm sao. Nói tóm lại chỉ có việc con Minh ấy rồi cái cậu em cái thằng chuẩn bị cưới con Liên ấy cho nhau mượn sách vở rồi chơi thân với nhau.
Nhưng thằng em nó tên là gì?
- Im im, để em nhớ ra đã. A phải rồi. Tên nó là Đường. Chả hiểu sao hôm nọ nó đến nhà này hỏi con Lễ nhà mình. Em thấy nó cũng phải hai tư, hai nhăm rồi.
- Hai tư, hai nhăm? Thế mà nó lại chơi với con Lễ nhà mình. Em thật là chả để ý chăm nom các con gì cả.
- Thì nó chơi thì đã sao. Thằng ấy em thấy nó cũng lễ phép lắm. Nói với em một câu cô hai câu cháu.
Nhưng sao con Lễ lại khóc. Em biết vì sao không?
- Nghe phong thanh, trước đây thì bình thường thôi nhưng thấy bảo nửa tháng nay con Lễ biết thằng Đường này có vợ. Chả biết có phải vì thế mà con bé khóc hay không thì em không chắc. Em mới nghe cái Lệ nó mách cho em biết thế thôi.
Em thật là thật là… Người gì mà vô tình vô tâm thế.
Đang nói Long bất chợt dừng lại. Hình như có điều gì khiến anh băn khoăn, suy tư lắm. Đầu óc anh loang loáng những ý nghĩ khiến anh giật mình. Hay là vì anh với mối quan hệ lằng nhằng với Vân mà bây giờ ông trời bắt tội nhà này. Mẹ anh ngày xưa chẳng nhiều lần nói thế sao. Mọi người sống trên đời này có ông trời tính sổ hết. Ông trời ở trên cao và bao trùm tất cả, không ai lọt được mắt ông ấy đâu.
- Từ ngày mai muốn gì thì gì em phải luôn luôn bám sát các con từng bước một đừng để sểnh một việc nào cả.
- Biết rồi, Biết rồi. Ngủ đi. Khiếp. Đêm nay làm gì mà lắm điều thế không biết.
Nghe giọng nói nũng nịu của vợ, Long không muốn nói thêm. Anh nằm yên cố quên mọi điều vừa nói nhưng sự việc y hệt như một thứ củ cây nào đó đang mọc ra rất nhiều rễ đâm vào suy nghĩ của anh. Anh trở mình ngửa mặt nhìn lên đình màn đặc quánh bóng tối đang đu đưa trong đó có nhiều vệt ánh đèn vàng kệch từ ngoài phố dọi vào đung đưa.

Chương 4

Sáng hôm sau lại đúng vào ngày chủ nhật nên bọn trẻ không phải đến trường. Diễm thì đã dậy từ lúc nào đang ngồi ru thằng Hưng ời ợi. Long choàng dậy lấy làm ngạc nhiên vì sự tỉnh táo ít thấy. Mọi sự khúc mắc đêm qua dường như được một lớp sóng ngầm cuốn đi hết sạch, không để lại một chút tơ vương, bận bịu nào. Anh lặng lẽ đi sang phòng mấy đứa trẻ đang ngủ. Vừa ghé mắt vào phòng anh thoáng cau mày khi thấy con Lễ đang ngồi mắt ngước lên nhìn trần nhà, trước mặt nó là tờ giấy mở ngửa. Vừa trông thấy bố con bé cúi xuống vơ vội tờ giấy rúi xuống cuốn vở đang dùng để kê.
Gì thế con? Sao dậy sớm thế?
Thấy bố vừa hỏi vừa bước vào con bé càng tỏ ra hốt hoảng. Con Lễ lắp bắp:
Không. Không có gì đâu bố ạ.
Thì cứ đưa tờ giấy con vừa kẹp vào cuốn vở kia kìa bố xem nào.
Nhìn nét mặt đã chớm đổi sắc tội nghiệp của con, Long đã định thôi nhưng có cái gì đó thôi thúc nên anh tiến lại gần. Con Lễ thở dài rồi rón rén đưa cho bố. Trên trang giấy mới được xén lại bằng kéo thủ công có hàng chữ được viết bằng kiểu chữ mà Long đã công phu uốn nắn cho con, y hệt hồi bé chú anh đã từng gò, nhất là những chữ a và chữ o "Hà nội buổi sáng sau đêm mất ngủ".
Sao lại mất ngủ hả con?
Con thử bút nên cứ bạ đâu viết đấy, lăng nhăng có ý định gì đâu bố.
Long nhận ra sự trưởng thành trong lời nói trí trá cho qua chuyện của đứa con gái.
- Thôi được rồi. Không có chuyện gì thì tốt, nhưng nghe bố bảo đây. Tuổi của con bây giờ là tuổi học. Mọi sự phải tập trung vào việc duy nhất ấy thôi. Không được để cho thứ gì xen vào làm mất tập trung đi. Nhất là chuyện yêu đương, trai gái. Nhớ chưa?
- Bố cứ nói thế. Con có làm gì đâu ạ. Con Lễ lí nhí trả lời, đầu cúi xuống càng thấp.
Thôi được rồi. Bố cứ dặn thế không thừa đâu.
Long định nói thêm vài điều nhưng anh dừng lại được. Khi quay ra, anh bảo nhẹ.
- Hôm nay ngày nghỉ, dậy rồi thì liệu xem có việc gì giúp mẹ, trông các em. Trời bắt đầu nắng. Đi đâu thì báo cho mẹ biết.
Hình như con bé "vâng ạ "rất khẽ. Long định bước đi nhưng mới được ba bước thì đã thấy tiếng động mạnh hình như rơi thứ gì đó từ trên bàn xuống rồi giọng nức nở của con bé tự nhiên oà ra. Long ngoái đầu lại thì thấy con gái mình úp mặt xuống bàn, hai vai của nó rung lên từng hồi…
Mãi sau này khi đã có tuổi rồi mỗi khi ngồi một mình nghĩ lại, có những lúc bất chợt ông Long lại nhớ đến sự việc xẩy ra vào buổi sáng chủ nhật hôm đó và nhất là ông không tài nào quên được đôi mắt dàn dụa, cái lắc đầu lia lịa cùng tiếng nói nghẹn ngào, đứt đoạn như đang bị một nỗi đau khổ ghê gớm nào đó làm con bé không thể chịu đựng được. Rồi tiếng của mẹ nó quát thật to như muốn át đi tất cả "làm sao, mày làm sao mà khóc như bố mẹ mày chết ấy thế". "Nào mày có nói không. Nói tất cả ra đây để bố mày, rồi cả tao cùng liệu chứ không thể như thế này được". Hai đứa em gái kề liền nó trong bộ quần áo nhầu nhĩ vừa từ giường bật dậy trố mắt đứng nhìn. Con Lễ lắc đầu quầy quậy, miệng liên tục nói như cái máy trong tiếng khóc dai dẳng "Bố mẹ cứ ra đi. Chẳng có chuyện gì đâu". " Mày muốn chúng tao ra thì mày phải câm cái miệng đi chứ cứ gào tướng lên thế này để thằng bé nó dậy hả. Tao mất bao nhiêu công sức mới ru cho nó ngủ được thế mà mày… "Vừa nói bà ấy vừa định lao vào chỗ con gái đang phủ phục trên bàn. Ông Long phải lấy hết sức để đẩy bà ra. Vừa đẩy ông vừa can vợ "em cứ kệ nó, kệ nó đã. Để bao giờ nó tĩnh tâm lại hãy hay. Kìa em. Không được làm thế đâu. Con mình… Mà ngay người dưng nước lã cũng không nên gò ép như thế". Cuối cùng Diễm cố nén cơn giận đang bùng lên lẳng lặng đi ra ngoài. Những lúc ngồi một mình nghĩ ngợi ông Long cũng thấy lại rõ mồn một, gần như từng động tác của con gái lớn của ông vào chiều tối hôm đó. Khi ông vừa dựa xe vào góc tường thì con bé Lễ nhìn trước nhìn sau đi lại gần ông.
- Cái gì thế con? Ông nhận ra quầng mắt tím mọng vì khóc của con gái. Giọng ông dịu dàng an ủi. Mẹ con đi đâu rồi.
Con bé không nói gì lẳng lặng như một cái bóng mãi một hồi sau mới khẽ khọt:
Con sợ mẹ lắm.
- Có cái gì mà sợ. Mẹ con cũng chỉ vì thương con, lo cho con nhỡ ra đường bị đứa nào bắt nạt.
Cứ như bố thì chẳng sao cả…
Con bé ngập ngừng như để nghĩ ngợi tìm câu nói phù hợp. Rồi đột ngột nó thốt ra dứt khoát:
Con thôi hẳn anh ấy rồi. Chẳng bao giờ cho anh ấy gặp nữa.
Anh nào?
Cái nhà anh Đường ấy
Long ngớ ra cố nhớ ra "cái anh "mà con gái vừa nhắc. Khi nhận ra rồi anh à to một tiếng ngạc nhiên rồi hỏi:
Nhưng làm sao con lại không chơi với anh ấy nữa?
Nhưng bố đừng nói với ai đấy.
Được rồi. Bố không nói với ai cả.
Kể cả mẹ con nữa. Bố hứa đi
Bố hứa.
Thế thì bố đưa tay đây, móc xỉu với con.
Long cố nén cười giơ tay ra. Cái Lễ bặm môi lại, ngón tay chỏ mũm mĩm cong cong của nó chìa ra ngoặc vào ngón tay xạm khói thuốc lá của bố lắc lắc ba lần. Xong xuôi nó có vẻ tin tưởng lắm, con bé cảnh giác nhìn trước nhìn sau thấy không có ai mới hạ giọng thì thào bí mật:
- Cái anh Đường ấy y hệt như cái anh Pa ven mà chơi với cô Tô Nhi a ấy. Khi gặp con lúc nào cũng bảo bây giờ anh ấy là bạn con nhưng khi nào lớn thì anh ấy sẽ lấy con làm vợ. Nhưng bố có biết không. Con cũng đồng ý nhưng con chỉ bảo là bạn thì chỉ dắt tay nhau, thế mà hôm nọ anh ấy ôm chầm lấy con. Mới lại thứ ba tuần trước con phát hiện thấy có chị tên là Dương tìm anh ấy. Chị Dương nói với con là chị ấy là người yêu của anh Đường. Con tức lắm…
Càng nghe con nói Long càng thấy lo. Anh giơ tay ra phẩy phẩy như muốn xua đi một thứ gì trước mặt. Rồi không nén được sự sốt ruột anh nôn nóng hỏi:
Anh ấy ôm con nhưng có có làm gì không?
- Không. Chỉ ôm không thôi. Con lấy hết sức đẩy anh ấy ra. Con còn bảo nếu anh không buông ra thì con sẽ kêu to lên và chẳng bao giờ chơi với anh ấy nữa. Vì chỉ có vợ chồng người yêu mới làm thế, còn là bạn bè thì không được làm như vậy. Khi nào lớn anh ấy yêu con thì lại khác. Như lúc Pa ven hôn Tô nhi a ấy thì họ đã yêu nhau rồi còn gì nữa. Đúng không bố?
Lúc ấy có ai nhìn thấy không? Ông bố bồn chồn.
- Lúc con đẩy anh ấy ra thì cái Minh nó vào. May là nó không nhìn thấy gì cả.
- Bây giờ nghe bố nói đây. Từ giờ trở đi không được chơi với cái anh Đường ấy nữa.
Thì con đã dứt khoát bỏ anh ấy rồi.
- Không chơi, không được gặp lại nó, cấm tiệt nhớ chưa. Nhớ đấy. Con nhà mất dậy.
Long không kìm được quát thật to. Con Lễ giật mình trố mắt nhìn bố Thấy thái độ của con, biết mình bột phát lỡ lời làm con bé hoảng hốt. Long gật gật đầu:
- Không, không. Bố không nói gì con đâu. Bố nói cái thằng Đường ấy. Thật là, thật là… Khổ con tôi, con tôi. Ừ ừ, con làm thế là đúng. Con rất ngoan, ngoan lắm. Phải bỏ hẳn, không bao giờ được chơi với hạng người ấy… Nhớ chưa. Nhớ đấy.
- Thì con đã bảo rồi còn gì nữa. Mà bận sau bố cứ nói to thế này con chẳng kể cho bố nghe nữa.
Được rồi. Được rồi. Bố xin lỗi xin lỗi.
Cả ngày hôm đó Long bần thần hẳn, những điều con gái nói cứ vương vấn trong lòng khiến anh làm cái gì, nghĩ cái gì cũng không đến nơi đến chốn khiến lúc vừa ăn cơm trưa xong Diễm bất chợt nhận ra diết gióng:
- Tôi biết là anh chẳng chuyên chú gì cái nhà này đâu. Nhưng còn con còn cái đấy, anh cũng nên giữ ý giữ tứ. Phút nào ở nhà thì cứ nhìn chúng nó mà xử sự lúc ra đường thì tha hồ tung tẩy việc gì cứ người một nơi đầu óc lại một nẻo thì ra cái gì nữa.
Cô vào đây tôi bảo.
Nghe vợ nói Long chẳng nói chẳng rằng nắm tay vợ kéo vào buồng:
Trước mặt các con ăn nói phải giữ ý chứ.
- Ôi dào, anh cứ lo cái thân anh đi đã. Không phải ra điều nọ điều kia.
Cái cô này, có nghe tôi nói không?
Thế rồi không đợi vợ nhận ra điều gì Long đã kể lại tất cả những điều về cái Lễ. Mắt Diễm mở to, căng tròn khi nghe chồng nói. Một lúc sau chừng như đã hiểu câu chuyện cô vội vã quay lưng ra:
- Con này, con này mất dậy thật đấy. Sao anh không căng nó ra đánh cho một trận. Mới nứt mắt ra. Con ăn không nên đọi, nói không nên lời mà đã thế này thì phỏng còn ra thứ gì nữa.
Cái cô này, dậy con như thế mà cũng…
- Thì anh bảo tôi phải như thế nào, cứ như anh thì đội nó lên đầu. Chiều chuộng chăm bẵm nó rồi đến lúc tí tuổi đầu đã vác cái bụng nghễu nghện để bôi gio trát trấu vào bố mẹ hay sao.
Chưa đến nỗi thế đâu. Con Lễ nhà mình còn ngây dại…
- Ngây với chả dại. Ngây dại mà lại biết như thế. Anh thật là… Thôi anh không dậy thì để tôi chứ như thế này là tôi không chịu được đâu.
Long một tay nắm chặt khủy tay vợ kéo vào, một tay bịt mồm chặt mồm vợ:
- Bé cái mồm chứ. Cô nói to là tôi đi ngay bây giờ đấy. Lúc đó đừng có mà trách.
Muốn thế nào và cho dù gặp phải tình huống gì thì Diễm rút lại vẫn chỉ là người vợ cổ lỗ với đức tính nhịn chồng thương con như hàng nghìn hàng vạn bà vợ khác ở cái xứ này. Hồi còn thiếu nữ chả biết thế nào nhưng khi đã bập vào gia đình rồi thì chỉ biết một lòng cúc cung nghe theo chồng, quí con, muốn cho gia đình bình yên. Tất cả dựa vào tấm chồng, còn mình có thiệt thòi chút gì cũng đành cố chịu. Chính vì thế nên câu nói của Long đã điểm đúng vào huyệt của mình. Diễm ngớ người ra, lẩm bẩm:
- Vâng thì tôi im mồm. Nào nói gì thì nói đi.
- Đàn bà gì mà lạ thật đấy. Cứ sồn sồn ra như thế thì con nó sợ chết khiếp. Đã sợ thì làm sao nó nói cho mình tỏ tường mọi nhẽ để mình lường trước mà đối phó.
Rồi vừa giữ chặt vợ kéo sâu vào trong buồng, Long vừa bền bỉ rỉ rả nói cho vợ biết. Chừng như hiểu ra, cơn hoả trong lòng Diễm hạ dần:
- Thế thì anh phải cho thằng kia một trận chứ chả lẽ nó cứ tự tung tự tác làm hư con mình hay sao.
Long cảm thấy chưa bao giờ mình bình tĩnh như lúc này:
- Em biết như thế là tốt rồi. Nhưng cái gì cũng phải từ từ mà liệu cách. Trước tiên mừng là con Lễ nhà mình như thế là đã bước đầu tách thằng kia ra rồi. Cái chính bây giờ em phải lờ đi, đừng cáu gắt gì con Lễ cả. Chọn lúc nào phù hợp thì nhẹ nhàng phân tích cho con nó, kể cả nói cho biết tất cả những gì xấu của thằng Đường…
Nhưng em có biết cái gì về nó đâu. Diễm sốt xả.
- Thì cứ hỏi con cái Liên nhà ông Lãm đầu phố ấy. Nói luôn cho con biết bây giờ nó còn bé chưa thể quan hệ như thế được. Không có nhỡ một cái thì khổ cả đời. Đấy là chưa kể hàng phố sẽ nhổ vào mặt vợ chồng mình, coi nhà mình còn ra cái thứ gì nữa. Em là mẹ nên những chuyện ấy dễ nói hơn anh. Nhưng không nói thì thôi, còn định nói với nó thì làm sao cho nhẹ nhàng tình cảm đừng có cáu bẳn, giận dỗi gì mà con nó sợ. Mà nó đã sợ là nó không hiểu, không nắm được, tai nọ vào tai kia ra cho mà xem.
- Biết rồi thế còn anh? Diễm càng bức bối.
- Được rồi. Khi nào gặp thằng Đường anh sẽ có cách.
- Muốn gì thì gì cũng cấm tiệt thằng ấy nó gặp con mình.
Đang rủ rỉ, nhẹ nhàng thì Diễm rống lên:
- Trời ạ tí tuổi đầu mà đã trai gái nọ kia thì đúng là giống tính anh rồi.
Kìa, cái mồm, cái mồm. Cứ thia lia, thia lia ra. Lạ thật đấy.

Chương 5

Sau này về già và nhất là khi thấy con Lễ đề huề đưa chồng con về nhà Nhìn thấy nó quát con khi quây quần xung quanh bữa cơm gia đình, hay nghe nó nói với chồng, ông Long không thể tưởng tượng có những giây phút con bé có thể dại khờ như thế. Những phút dại khờ ấy mà chỉ lãng đi một chút là có thể tan nát cả cuộc đời. Cuộc sống đang là một đường thẳng thênh thang bỗng bẻ ngoặt theo một chiều hướng mà chắc chắn chẳng ai là người bình thường nào mong muốn. Thế mới biết khôn đâu đến trẻ… Mỗi bận như thế ông Long thường suýt bật cười. Thằng Dũng mà ngay cả con Thuý hai đứa con của nó thì nghịch ngợm đến lạ kì. Hình như hai đứa rất ít khi để chân tay để không. Hễ cứ vào đến cửa nhà ông bà ngoại là y như rằng gần như đồng thanh réo lên thật to"ông bà ới, ông bà ời" rồi xầm xầm lao vào, đi khắp một lượt các phòng như để thăm dò, tìm tòi một thứ gì khiến bố chúng lần nào cũng đỏ mặt rụt rè vừa quát con, vừa quay lại trần tình với bố mẹ vợ"con cũng chẳng hiểu tại sao, cứ đến nhà ông bà là y như rằng chúng nó nghịch hình như hăng hơn". "Tất cả là do anh hết. Người gì mà lạ thế không biết. Chẳng bao giờ dám nói nặng con một tiếng. Cứ để chúng nó lên đầu rồi có lúc ân hận". "Em cứ nói thế, con nhà mình chứ có phải con nhà ai đâu mà sợ thế nọ thế kia". Hưng chồng Lễ vừa mủm mỉm cười vừa nói khẽ. Nghe hai vợ chồng con gái nói nhau ông Long lấy làm mừng vì con gái mình đã lấy được một tấm chồng hiền lành, biết chiều vợ chiều con. Những lúc gặp Vân chả cứ ông Long mà cả hai người đều hay nói về vợ chồng Lễ. Bởi đơn gian trong bốn đứa con của Long, bà Vân xem ra có vẻ hợp với Lễ hơn cả và chính Lễ cũng thỉnh thoảng đến chơi với bà, mua cho bà khi thì quả đu đủ khi thì mấy hộp thuốc bổ. Con bé bô bô cả với mẹ"Bây giờ bố mẹ cũng già rồi, chuyện của bố coi như bình thường. Mới lại cô Vân cũng là người tốt. Cô bỏ cả đời để theo bố mà có được cái gì đâu. Già đến nơi rồi mà vẫn cơm niêu nước lọ". Diễm nghe con nói quay lại mặt đỏ bừng vì giận "nó cho mày ăn cái gì mà mày bênh nó chằm chặp ra thế. Đàn bà ngu thì chết. Trách móc ai được". Lễ cười thật to lấy lòng mẹ"úi giời ngày xưa như bố phải hai ba vợ ấy chứ. Vua quan nó còn hàng đống thì sao". "Đấy rồi còn đời mày nữa, không phải chủ quan nói phách vội đâu con ạ". "Con cứ là thách anh ấy chục cây vàng". Những lúc nghe Long thuật lại đối đáp của mẹ con cái Lễ bà Vân không thấy làm vui mà lại buồn buồn nói như buột miệng "thế mới biết khi người ta lớn rồi thì cũng sinh khôn ra. Chỉ có em… Chúa đã trừng phạt em phải có số phận như thế này đây Rõ thật là… ". Thấy Vân có vẻ vừa buồn vừa ân hận Long cố lái sang chuyện khác "cũng may thằng chồng nó làm hoạ sĩ kiếm được, chứ không nhìn con Lễ tiêu tiền thì sốt cả ruột". Lúc ấy Vân hình như quên hết mọi nỗi buồn vừa thoáng qua bà nói như đứng về phía Lễ "con Lễ nó làm ở đấy cũng tốt tiền kém gì". "úi dào ở cái nhà xuất bản ấy lương ba cọc ba đồng chứ ăn thua gì. Bì sao được với thằng Hưng, chỉ cần một bức tranh nó bán được là có vài chục triệu rồi". "Của chồng công vợ chứ chả phải ai một mình mà làm nên được đâu". Bà Vân thở dài. Ông Long nằm ngả dài trên chiếc xô pha màu huyết dụ để rồi bất chợt giật mình. Bây giờ nhà con Lễ đã trở lại bình thường như khi hai đứa con nó còn nhỏ. Nhưng ông Long cũng thừa hiểu đó chỉ là hình thức bề ngoài. Hai đứa con nó đã lớn. Thằng Dũng đã 25, 26 tuổi con Thuý cũng vừa tốt nghiệp đại học. Cả hai đứa đều túc tắc có những người bạn mà chúng nó gọi là người yêu. Con lớn rồi thì bố mẹ hình như cũng phải quên đi sự tồn tại độc lập của mình để nhìn vào cuộc sống của hai đứa con mà xử sự. Mọi chuyện riêng tư gần như bị chìm đằng sau sự trôi chảy của cuộc sống đời thường. Hoặc giả nó được phủ bằng sự trầm tĩnh của người đã có tuổi. Hồi đó ông Long cứ tưởng vợ chồng nó sớm muộn thế nào cũng đưa nhau ra toà. Con cái, tiền của chia đôi để anh đường anh, tôi đường tôi. Nghĩ đến việc đó ông Long không khỏi ân hận và chạnh lòng khi vợ ông đay nghiến "giời ạ bố ăn mặn thì con khát nước chứ có gì đâu. Chệch làm sao được. Ông giời có mắt cả đấy chứ có phải như người trần mắt thịt đâu". Ông Long thở dài lảng đi, và khi về già ông đều lập lại tiếng thở dài não nuột này khi chợt nhớ lại chuyện đó. Cái thằng Hưng con rể ông trông hiền lành, củ mỉ củ mì thế. Nhìn nó ai mà chẳng bảo tướng của nó là nể thậm chí sợ vợ. Vợ nói cái gì cũng nghe, muốn làm cái gì cũng phải hỏi vợ. Vậy mà… Thế mới biết lòng dạ con người thì chả biết thế nào mà lường. Chuyện buồn bực cho người làm cha làm mẹ, khiến con cái bị bỏ đầy bỏ liều của vợ chồng Hưng Lễ hồ dễ đã gần mười lăm năm chứ ít đâu. Buổi chiều hôm ấy đang vào độ tiết thu, quầng dáng vàng báo hiệu chí ít là một cơn giông hoặc lớn hơn là một trận bão làm đổ cây rụng lá hiển hiện nơi đầu trời. Nhưng nó lại làm cả bầu trời và mặt đất như bừng lên trong thứ ánh sáng chói chang một cách giả tạo như sự bùng lên cuối cùng của một thiên nhiên đang lên cơn sốt. Ông Long bất chợt về nhà sau khi giữa ông và Vân xẩy ra một chuyện nho nhỏ nhưng cả hai theo thói quen nhịn được để không cho xẩy ra sự xung đột khó hàn gắn và làm lành sau này. Vừa chống càng xe xuống nhà thì ông chợt nghe tiếng con Lễ sụt sịt rồi tiếng mẹ nó gắt gỏng:
- Mày có im đi không. Cứ rỉ rả như thế thì các em mày, rồi hai đứa con mày nó biết thì còn ra thứ gì nữa.
- Anh ấy như thế thì làm sao mà con im được. Kì này thì phải dứt khoát, rồi muốn ra sao thì ra chứ cứ như thế này thì chịu làm sao được.
Tao đã nói rồi…
Ông Long định bước vào để hỏi xem có việc gì thì chợt nghe tiếng vợ nói, ông lưỡng lự đứng né vào cầu thang nghe ngóng. Tiếng bà vợ đột ngột diết gióng.
- Chả phải tự nhiện vô cớ mà vợ chồng mày xẩy ra chuyện đó đâu. Nó là tiền oan nghiệp chứng đấy con ạ. Bố mày đa đoan như thế, vợ con đã đề huề mà còn thế nọ thế kia. Tao đã dơ đi, chán ứ lên tận cổ rồi mà đành nhắm mắt cho qua. Không phải tao hèn, mà trăm sự chỉ nghĩ đến chúng mày. Chứ ba máu sáu cơn lên. Anh đường anh, tôi đường tôi thì chị em mày chỉ có mà ăn cám cũng không xong. Con ạ. Bây giờ thì thấy không con. Đã thấy nhục nhã, khổ sở chưa. Hử?
- Chuyện của bố thì dính dáng gì đến con. Mẹ đừng có vơ vào. Giọng con Lễ có vẻ cứng lại vì bực bội.
- Chị không phải mỹ tự. Tao đã bảo mãi rồi. Cha ăn mặn thì con khát nước. Đời cha vay thì đời con trả. Bố mày trăng hoa, chim chuột cho lắm vào nên bây giờ mày bị thế là phải thôi.
- Con đã nói rồi, mẹ đừng gán chuyện của bố vào chuyện này. Được rồi mẹ không nghe thì thôi. Con về đây. Từ giờ trở đi con cũng chả bao giờ về đây nữa.
Ông Long nghe thấy tiếng chân thình thịch, sau đó là áo sột soạt, hình như là tiếng hai mẹ con giằng nhau.
- Cái con này. Đúng là máu hoàng bào có khác. Chả có gì mà cứ đùng đùng, đoàng đoàng ra. Nhưng mày biết rõ nhà con kia chưa?
- Mấy bận rình rình đi theo, con còn lạ gì cái ngõ nhà nó nữa.
- Thế mày câm à? Mồm miệng mày để đâu. Hay chỉ bạo hổ bằng hà ở những chỗ đâu đâu thôi. Không biết nhờ ai ngay như lũ em của mày rồi bố mẹ thằng ấy can thiệp à.
- Con đã nói rồi nhưng bà ấy bảo là con chỉ ghen bóng ghen gió chứ thằng ấy nhà con và con mẹ kia chỉ là quan hệ nghề nghiệp thôi.
Có phải vẫn cái con hoạ sĩ ở Pháp về ở gác hai phố Lò đúc không?
Sao mẹ biết rành thế?
- Thì tết năm ngoái mày chả khen rối khen rít nó là gì. Nào là nó cho chồng mày vải vẽ, mầu mè gì đó. Nào là nó sống rộng rãi, cần gì cũng cho không để ý, tính toán gì hết. Thế mà nay lại chu chéo lên.
Tiếng con Lễ nức lên:
- Con có ngờ đâu cái con mẹ vừa béo vừa lùn ấy lại làm cho cái thằng chết dẫm nhà con chết mê chết mệt như thế. Chính mắt con bạn con nhìn thấy hai đứa nó đèo nhau lên trên đê Yên phụ.
- Mắt mày thực mục sở thị hãy hay chứ nghe người khác thì biết thế nào. Ở đời thiếu gì đứa ghen tuông tức tối với nhà mày rồi bịa đặt ra.
- Không. Mẹ chả hiểu gì cả. Ban đêm lão còn mê ngủ gọi tên nó rồi líu ríu bảo "kiệt tác kiệt tót gì đấy"
Ối giời toàn những chuyện không đâu mày nghĩ ngợi làm gì.
- Mẹ chả hiểu gì cả. Chiều tối hôm qua con mụ ấy mặc cái áo trông như áo xô đám ma vác xác đến nhà con và nói trơ tráo là "dù sao tôi cũng vừa cảm phục vừa có cảm tình với chồng bạn". Nó còn bô bô, đó là thứ tình cảm thiêng liêng giữa những người làm nghệ thuật mong con thông cảm đừng nghĩ ngợi gì.
Thế mà mày để yên được à. Rõ thật ngu không biết để đâu cho hết.
- Con đã cầm cả mớ rau muống. Bởi vì chẳng tìm đâu ra lá chuối. Cân rau muống vừa xếp hàng mua được ngon ngon là, để lót tay dắt nó ra cổng.
- Ừ thế là phải rồi. Nhưng tao chỉ hỏi, mày thế làm quyết liệt như thế nhưng thằng chồng mày có nói gì không?
- Nói gì. Nó chỉ hút thuốc liên tục xong dắt xe đi. Trước khi đi hắn bảo con "tại sao em không xử sự văn hoá một chút". Văn hoá, văn hiếc cái nỗi gì Cái đồ tranh chồng cướp vợ mà lại đòi văn hoá. Rõ thật mĩ tự. Hu hu. Từ hôm qua nó đi mất tăm có thèm lai vãng về nhà đâu. Chỉ khổ thằng Dũng, con Thuý chốc chốc lại hỏi xem bố ở đâu. Nhục nhã quá trời ơi.
Liền sau đó ông Long nghe rõ tiếng vỗ bồm bộp làm tiếng khóc ai oán của con Lễ chốc chốc lại bị ngắt quãng.
Được rồi. Được rồi.
Tiếng con Lễ bỗng vống lên:
- Con sẽ cho chuyện này ra ngô ra khoai chứ không thể để thế này được Muốn gì thì gì thì con cũng nghĩ cách làm chúng nó nhục nhã vì con. Lành làm gáo vỡ làm môi chứ không thế nhu nhơ thế này đâu. Tiếng con Lễ nghiến răng ken két cùng tiếng dẫm chân bình bịch.
- Thì cô cứ bình tĩnh để xem binh tình thế nào đã. Chứ đời thủa nhà ai lại chỉ vì những chuyện không đâu vào đâu đó mà tốn công, hại sức như thế.
- Mẹ đúng thật là... Việc đã đến nông nỗi này mà mẹ còn cho là không đâu vào đâu. Thế mẹ định để nó đến tận nhà tôi tranh chồng cướp con của tôi Làm tan nát cái cơ nghiệp mà tôi mất bao nhiều công sức gom góp xây nên mới là hệ trọng hay sao. Mẹ xử sự như thế thảo nào cái cô Vân ấy hàng chục năm nay vượt qua mặt mẹ là đúng rồi.
- Cái con này. Con mẹ ấy nó khác, mà tao có kém cạnh, sợ sệt nó tí nào đâu. Tao chẳng đã đến tận nhà nó xé tan nát quần áo của nó, lôi nó ra dìm đầu nó xuống đường trước mặt dân chúng phố phường, làm nó ê chệ chứ tao sợ nó à. Còn bố mày, bố mày… Mày không phải, không phải rỉa róc tao nữa. Bố con mày, bố con nhà mày…
Long nghe rõ tiếng hậm hực, ấp úng xen vào là tiếng nuốt nước bọt của vợ, liền sau đó là tiếng chân bước thình thịch nặng nề. Long vừa định đi nhanh vào buồng để tránh thì Diễm đã trông thấy. Giọng cô càng chì chiết:
- Đấy. Ông về mà xem con ông đây. Sung sướng chưa. Đã bảo mãi rồi. Sống ở đời từ thượng cổ chí kim những nhà tử tế chỉ có một vợ một chồng là yên ấm cửa nhà, còn những phường giang hồ giăng há mới vợ nọ con kia. Những đứa như vậy thì rõ là chỉ tan cửa nát nhà. Con cái có ai trông nom dậy dỗ đâu. Loại như thế thì lớn lên trai không trộm cắp, gái không đĩ điếm tôi cứ xin chớ kể…
- Diễm. Em nên nhớ rằng, các con đã lớn rồi, lại còn người hàng phố, sát vách thế này. Nói to như thế phỏng được cái gì. Chỉ tổ vừa rát họng vừa làm người ta tưởng nhà mình có chuyện gì. Mà đã nói thì cũng nên suy nghĩ một chút, chứ không phải giận lên bạ đâu cũng nói, còn ra thể thống gì nữa.
- Tôi chẳng sợ gì ai hết. Người nào muốn nghĩ thế nào là quyền của người ta tôi không thèm chấp. Chỉ có ông. Ông vào mà xem con gái ông đang khốn khổ khốn nạn vì cái máu lăng loàn của con rể ông. Rõ là vay thế nào giả thế ấy. Chả sợ thiệt thòi đâu. Hừ hừ. Đúng là một lũ một lĩ đàn ông chẳng ra làm sao cả.
- Diễm. Giữ mồm giữ miệng một tý đi. Không có tôi đi đây, cô tha hồ mà nói một mình. Nói đến đêm, đến sáng mai cũng chả ai cấm.
Câu nói này của Long rõ ràng có tác dụng. Diễm cau mày, hai tay vùng vằng, mặt mùi cau có rồi vừa đi xuống bếp vừa quát to một tiếng như để trút mọi uất hận ra rồi lẩm bẩm:
Thì thôi. Cứ biết thế đã. Đúng là số kiếp mình có khác. Thực tội nợ quá.
Long nhìn theo vợ, trán cau lại. Anh cố nén đi vào phía trong, vừa nhìn thấy anh con Lễ bật khóc, miệng méo xệch đi:
- Tại bố, tại bố đấy. Ngày xưa ngày xưa bố cứ bảo chả khen nó tài, nó ngoan ngoãn mãi đi nên con, con… Bây giờ, bây giờ thì con khổ sở, giang dở như thế này đây. Bố có biết đâu.
- Thôi nín đi. Nín đi. Cứ bình tĩnh đã. Rồi đâu khắc có đó. Ai chả có lúc thế nọ thế kia, nhưng đã là giống người thì ai đều biết nghĩ hết con ạ. Mọi sự rồi đâu lại vào đấy cả thôi. L amur sans eux.
Đột ngột ông vọt ra mọt câu tiếng Pháp tưởng như đã chìm rất sau trong tâm khảm ông. Vừa nghe thấy bố xì xồ nhẹ con Lễ chu chéo lên
Thôi. Con không hiểu cái tiếng linh tinh ấy đâu.
- Pardont. A không bố xin lỗi. Bó không định nói… Đúng rồi không phải bỗng nhiên chòng con có thể gạt bỏ tất cả những gì mà nó gây dựng lên từng nấy thời gian. Nghe bố. Nghe bố. Không sao, không sao đâu con.
Dường như lời khuyên giải của Long không lọt tai đứa con đang giận hờn, tức bực. Nó ngẩng khuôn mặt ràn rụa nước mắt lên nhìn bố trân trân miệng há hốc gào thật to:
Thế này thì thà tôi chết luôn, chết ngay chứ sống để làm gì.

Chương 6

Bầu trời mùa đông yếu ớt, rụt rè toả ra luồng ánh sáng nhợt nhạt khiến bầu trời và mặt đất nhuộm một màu xám xịt, hoang liêu. Đường phố đang láo nháo người đi như đang bị xua đuổi. Hình như ở góc phố nào đó có một xe cá biển bán tem phiếu vừa xịch đến. Nhưng dáng tất bật, vất vả của con người thời ấy như đều mang nỗi thống khổ của kẻ sống trên đời mà chưa bao giờ thoát ra khỏi sự lo lắng trầm luân, thường nhật về cái ăn cái mặc. Không cứ những người nội trợ lọm khọm tay xách túi, cắp rổ mà cả những người đàn ông với khuôn mặt quắt queo, xanh lèo vì thiếu ăn đang ngồi trên hay dắt những chiếc xe đạp lạch xạch vì thiếu dầu, vì xích líp quá cũ, lốp quấn đầy rẻ và xăm cũ cũng sầu khổ, vất vả chẳng kém. Tiếng đàn ông, đàn bà lao xao những câu hỏi xốt xả, nôn nao"bán ở đâu, ở đâu. Xe đến phố nào, phố nào rồi Bầu trời với những đám mây cuồn cuộn của đợt gió mùa đông bắc trĩu xuống như chuẩn bị đè rập đám đông vất vả, khốn khổ của kiếp người.
- Đây, đây kia mà. Anh Long, anh Long.
Tiếng của Vân cập rập nhưng vẫn không dấu được chút gì đấy hể hả, hớn hở. Tiếng phanh xe đạp và cả tiếng dép lết trên đường phố hoà cùng tiếng Long cập rập:
- Gì thế. Gì thế? Ơ kìa em cầm bọc gì đấy
Mang chỗ cá này về nhà đi.
Thôi cứ để nhà em ăn. Chứ bây giờ anh đang bận đi làm.
- Anh lạ thật đấy. Con bé Lễ thích ăn cá nục lắm. Hôm nay thế nào mà cá biển kì này ngoài cá bướm lại có cá nục.
- Biết rồi. Mua phiếu đấy à. Sao không để nhà dùng chứ đưa cho anh làm gì. Thế bà và vợ chồng con cái nhà cậu Vũ cũng không thích cá bể à? Thế thì để lúc nào đấy anh mang trả em phiếu cá. Ô số mấy ấy nhỉ.
- Số 7. Nhưng mà thôi. Cá em cũng không thích ăn lắm, mà cần thì ra chợ hàng Da. ít người nên ăn cái gì cũng dễ. Không phải ngại, cầm về đi
- Thế còn chiều nay…
- Thì cứ biết thế đã. Hôm nay anh lên được thì lên, không có lúc nào cũng được. Em chẳng đi đâu cả. Mấy ngày nay đang phải đan gấp để trả cho mậu dịch, họ dục quá. Thôi mang về đi cho người ta làm đi đã
Mấy người đang xếp hàng nhốn nháo nhìn theo xe của Long ghen tỵ. Một người đàn bà hình như có biết Vân thì thào đầy vẻ tức tối"ối già, rõ thật thối thây. Người như thế mà chả lấy chồng gì cả, lại còn ngứa nghề đi tranh chồng của người khác thỉnh thoảng rỗi hơi lại rúi cho thằng đàn ông mấy thứ vớ vẩn Rõ thật làm đàn bà mà không biết thân biết phận. Ăn không đủ no lại còn sinh chứng nọ tật kia. Hay ho cái nỗi gì. Vợ thằng cha ấy chả mấy lần đánh ghen ầm ĩ, tán loạn cả ra". "Sao chị tường tận chuyện người ta thế". "Ô hay, chị chàng cách nhà tôi có mấy số. ối giời ơi tôi đã mấy lần chứng kiến tận mắt con vợ thằng cha kia lên xé tan nát quần áo ra đấy à. Mà sao chị chàng bình thường ở ngoài cũng đơn giản, ăn mặc xoàng xĩnh mà sau giầu ngầm thế không biết. Nhà mình cả nhà có vài mét phiếu vải dành dụm không dám may. Thế mà đằng này. Tôi trông thấy rõ rành rành cơ man nào là quần nọ áo kia. Cả áo dài, cả áo len. Toàn đồ từ thời Pháp chứ xoàng xĩnh đâu. Thứ nào thứ ấy lóng la lóng lánh, đen nhưng nhức". Đang say nói chị ưa dòm chuyện người khác bỗng chu chéo lên bằng cái giọng chua lói "Này nhà chị kia, sao lại chen ngang như thế. Tưởng người ta mải nói chuyện mà không để ý đấy hẳn? "… Long ngồi lặng trong quán cà phê giữa phố Bà Triệu. Trời nắng có lẽ làm người ta ít nghĩ, ít tưởng tượng hơn. Đằng này trời lại một màu xám xịt… Mầu trời và cả cảnh vật y hệt trời và vật hôm ấy. Nhìn lên cao qua lỗ thủng của những vòm lá già xanh xẫm cũng thấy những tảng mây đen xạm cuồn cuộn từ từ trôi qua. Trên mặt đất cũng lác đác những chiếc lá sấu vàng nhạt quằn mình, run rẩy trong những sợi gió lẻ. Đám người trên phố cũng uể oải đạp xe vô định. Long rít mạnh hơi thuốc như cố xua đi suy tư đang tấy lên trong anh. Long hiểu rằng anh đang mang trong mình một nỗi buồn vô định. Tự nhiên anh nhớ đến buổi chiều tối cái hôm mà cách đây có lẽ đã hơn chục năm, Vân hẹn anh lúc bẩy rưỡi tối hôm đó đi xem bộ phim về tay nhạc sĩ gì đấy người Nga ở rạp Hoà bình mạn Khâm thiên. Xem bộ phim về tự nhiên chợt nhận ra cả mình và Vân đều trầm lặng hẳn trước những gì bộ phim kể lại. Thế mới biết đã là con người thì ở xứ nào cũng phức tạp. Vợ tay nhạc sĩ xinh đẹp trẻ trung như thế mà vẫn không làm tay nhạc sĩ đó yên phận, trong khi bà bá tước già đâu như tên là Phôn méc thì phải. Bà này con cái nhà cửa đề huề, đủ nong đủ né lại làm ông nhạc sĩ nhớ mãi ngay cả khi đang tròng trành trên chiếc xe ngựa bên cạnh gã đầy tớ cam chịu và ưa nhẫn nhục mọi sự bất thường của ông chủ. Vậy mà chiều nay, Long biết Diễm và các con đang đợi cơm ở nhà. Mới mở mắt buổi sáng, Diễm đã giáo trống giáo phách để đánh động cho Long biết rằng, lúc ba giờ sáng cô ấy đã dậy để đi xếp hàng cá. Nghe phong phanh thấy người ta kháo nhau là hôm nay cửa hàng mậu dịch đầu phố có cá diếc đồng bán. Nhà còn nguyên tem số 7. Chỗ ấy nếu cô nhân viên dễ tính mới lại cá nhiều thì mua hết luôn. Bét ra cũng phải ba cân chứ ít đâu. Diếc đồng mà về rán một ít để nhắm rượu. Diễm cứ nói trống không như vậy để Long hiểu rằng cá rán dành cho ai rồi. Chiều qua khi về đã thấy cô ấy ỉ eo là có người về mách cho cô ấy biết là chính mắt ông ta nhìn thấy rành rành buổi quá trưa Long đèo con mụ Vân đi lên mạn Yên Phụ. Chả biết để làm gì mà trong giờ làm việc cũng hẹn hò đàn đúm thế. Rõ là rỗi hơi. Long lỳ đi không nói. Anh lẳng lặng ra đầu phố ngồi lặng uống chè hút thuốc và tán đủ thứ chuyện với mấy ông rỗi hơi cùng phố. Vừa bẳn gắt như vậy mà qua một đêm thì có là mặt mo mới có thể nói chuyện thoải mái với nhau được cho dù Long biết tính Diễm dễ bỏ quá. Thấy chồng không hỡi ơi gì, Diễm lại lẩm bẩm một mình. Thôi thì cứ rán đại mấy con cá, ai ăn thì ăn còn thì dành để kho củ, con nào nhỏ thì để nấu canh dưa. Con Lễ bất chợt tỉnh dậy lầu bầu. Không kho củ không nấu canh mà tất cả bỏ vào kho dưa tất. Nghe nó nói mẹ nó phì cười loá lấp"Chết thật. Bây giờ mẹ mới nhớ ra. Buổi sáng nhờ bác Vĩnh trông chỗ không biết có còn để mua không đã"… Nhớ chuyện vợ con Long nhúc nhắc trên chiếc ghế đẩu. Hình như anh đang nghĩ đến điều gì đấy làm anh cảm thấy không bình tâm trọng dạ. Muốn nói gì thì nói. Diễm cũng là người vợ tốt và chịu nhịn. Biết Long gần ba chục năm dính líu với Vân mà Diễm, trừ những lúc máu Hoàng Bào nổi lên thì không nói làm gì còn thì cô vẫn cam chịu. Kể cả lúc gần gụi chồng, giữa cơn say mê vô thức, bẩm sinh của người đàn bà chợt nhớ đến việc đó cô cong người lên như muốn rời xa, dứt bỏ, để trút hết sự hờn rỗi, dằn vặt vào chồng nhưng nó lại càng khiến cho cuộc ân ái thêm dư vị lạ lùng say đắm. Sự say mê thầm kín riêng tư của hai vợ chồng hay sự nín nhịn bẩm sinh mà không ít người đàn bà ở cái xứ sở này đã có từ ngay lúc sinh ra đã gắn kết cuộc đời họ lại cho dù chỉ là gắn kết bề ngoài. Còn đối với Vân. Mối quan hệ với Long như một hành vi tuỳ hứng nào đó mà con tạo xoay vần trớ trêu định ra. Một trò bỡn cợt tung hứng của định mệnh gây ra để biến con người thành những con bài ngớ ngẩn trước sự tính toán tuỳ tiện. Trong quan hệ đó có cái gì giống như vợ chồng với những mối lo và sự chăm nom trong từng miếng ăn, bước đi của nhau. Nó cũng có cái gì đó thuộc về sự trai gái với nỗi buông tuồng của kẻ qua đường, bất chấp mọi hậu quả bất ưng xẩy ra chỉ để hưởng lấy chút lạc thú thoáng qua như một làn gió mỏng manh bỡn cợt. Nhưng cho dù thế nào thì mối quan hệ này hay cũng có thể gọi là mối tình này đã vượt ra ngoài khuôn khổ bình thường trong sự gắn kết của hơn hai mươi năm. Từng nấy thời gian có thể coi như đã nửa đời người. Hàng nghìn buổi chiều, hàng nghìn buổi sáng, buổi trưa, buổi tối với mấy chục mùa giữa ngày hè nắng chang chang mà buồn tựa mùa đông u ám, hay giữa mùa xuân hoa đào rực rỡ mà thấy rõ cả mùa thu vàng xuộm cô đơn. Và có lúc ngay cả trong ngày mưa rầm rề chợt thấy lòng mình hửng lên, rào rạt niềm vui vô cớ, nỗi phấn khích chợt đến. Biết bao tuyệt vọng và hi vọng. Bao nhiêu nỗi buồn xen giữa niềm vui. Những chiếc áo, chiếc quần đã bị xé, những lời ỉ eo, gầm gào khi to khi nhỏ của vợ và cả những lời bâng quơ hay chủ tâm, lời răn đe của bạn bè thân thuộc khuyên giải rãi bầy. Và ngay cả chính trong Long cũng không ít lần muốn tặc lưỡi dứt bỏ để tìm sự yên ổn trong bổn phận làm cha, làm chồng, làm chủ một gia đình nho nhỏ. Một gia đình cố giữ sự đầm ấm giữa một xã hội có quá nhiều thiếu thốn, vất vả và lộn xộn Nhưng cho dù thế nào hai người vẫn không thể bỏ nhau, không thể lìa xa. Hai số phận đã cắm sâu vào nhau trong sự đa đoan kì lạ hình thành một thói quen, một nếp gấp không gì có thể xoá mờ, chứ chưa nói đến sự huỷ bỏ. Vậy mà bây giờ.. Long nóng ruột khi chợt nhận ra rằng có dễ đến gần hai tháng nay Vân gần như cố tình không lảng tránh, không muốn gặp anh. Thêm vào đó là những tin đồn về anh chàng Thành nào đó làm giám đốc tận trên Bắc ninh nhưng cứ đều đặn gần như cách tuần lại đạp xe về mang theo thịt thà và những thứ gì đó cho nhà Vân. Con người ta đang đói, đang thiếu thì mọi thứ tình yêu cũng có thể là thứ phù hoa có thể gạt bỏ. Sự rung động của trái tim có thể xếp sau nỗi dày vò của dạ dầy. Nhưng chả lẽ con người có thể dễ dàng quên tất cả mọi kỉ niệm, mọi dấu ấn, mọi thói quen của chặng đường dằng dặc hơn hai mươi năm. Những câu yêu thương và cả những chụng đụng chỉ có thể ở vợ chồng lại có thể bị gạt đi sạch bách không để lại dấu vết nào hay sao. Xét đi cũng có thể như vậy lắm, bởi giữa anh và Vân có gì gạc nối nào mật thiết đến nỗi phải tử sinh giữ nó mãi mãi. Không phải vợ chồng bố mẹ, họ hàng công phu gây dựng nên. Một chút sinh linh bé nhỏ bất ngờ hình thành sau đêm giông bão bên bờ Hồ Tây như sợi dây vô hình khả dĩ tạo nên sự giàng buộc giữa hai người bất ngờ do xa xẩy đã nhanh chóng tan biến khiến mọi ước ao, mong muốn cho dù thế nào cũng chẳng bao giờ quay lại để níu kéo hai người xích lại, gắn chặt với nhau bằng một gạch nõi bằng thịt bằng xương. Cũng chẳng phải bạn bè, chiến hữu thân cận với lời nguyện sống chết vì nhau. Từ thượng cổ đến giờ giữa người đàn ông và đàn bà đã có mấy ai có thể gắn kết bền vững với nhau bằng tình bằng hữu đâu. Giữa Vân và Long chỉ là sự thân quen tình cờ trên đường đời như hàng trăm hàng nghìn mối thân quen khác. Vậy thì hợp vào tan ra là điều bình thường. Hơn nữa Vân là người đàn bà, cô ấy cũng cần gắn kết với một người đàn ông bất kì nào đó để tạo nên một gia đình, trong khi mình… Long lắc đầu khi ý nghĩ về bản thân mình chợt đến. Mình, một gã đàn ông thân dài vai rộng đã có một gia đình hẳn hoi, vợ ngoan, hiền yêu thương, chung thuỷ cùng bầy con gái trai đề huề vậy hà cớ gì níu giữ và phong toả cô ấy… Nhưng… Long rít mạnh hơi thuốc. Anh cảm thấy cổ anh như đang bị khói thuốc chạt vào hong nóng. Tiếng ho bật ra. Rõ ràng anh đang cảm thấy khó chịu bởi anh hiểu rằng anh đang mất Vân. Điều này quả là một thực trạng đáng sợ mà Long gần hai chục năm nay anh chưa hề thấy, nay nó lừng lững hiện ra khiến anh thật sự hoảng hốt. Như một lực vô hình xô đẩy khiến anh bật đứng dậy. Vẫy tay gọi ông chủ quán cà phê, người ngắn chùn chùn, có cái mũi sần sùi, đỏ xậm như gốc cây mọc thêm nhánh. Khi ông ta lại gần với khuôn mặt lồ lộ sự nịnh khách chuyên nghiệp. Long dúi vội nắm tiền vào tay ông ta, rồi gần như quên mất câu chào cửa miệng quen thuộc. Anh cập rập đi ra cửa. Long trèo lên xe và đạp thật nhanh. Đường phố trôi ngược đằng sau loang loáng. Chiếc xe dừng trước cửa nhà Vân. Mấy bậc cửa như xẫm lại. Có tiếng dép loẹt xoẹt từ trong nhà đi ra. Đúng là tiếng lạch xạch của pê đan khi tìm thế dựa xe đạp vào thành bậc lên xuống đã báo sự có khách cho người trong nhà.
Con chào bà ạ.
Ư, anh Long đến đấy à. Các em đều đi vắng cả rồi.
- Vân… Long lúng búng và hơi khó chịu khi nhìn nét mặt có vẻ vui vui của bà Hai Tuy khi nói.
- Vân hả? Sáng nay thấy có anh Thành bạn của nó đến đón đi thăm người nhà đâu như ở bệnh viện nào đấy, tôi không nhớ rõ.
- Đi từ sáng kia ạ? Long buột mồm
- Chả biết sau đó có đi đâu không mà ngay cả trưa cũng không thấy về ăn cơm. Anh vào uống nước. Lâu lắm không thấy anh lại chơi. Chắc lại bận lo cho các cháu học hành
- Vâng. Dạo này ở hợp tác của con cũng nhiều việc phải giải quyết gấp thành thử…
Có việc đều đều như thế là tốt rồi. Anh khoá xe lại đi.
- Thôi. Con xin phép bà. Chiều hoặc tối con lại đến. Con có việc muốn gặp chú Vũ một chút.
- Thế hả? Lại đi ngay à. Mà Vũ cũng có nhà đâu. Cả nhà nó hôm nay xuống nhà ông bà ngoại ăn cơm. Thôi vào uống nước đã. Cái anh Thành hôm qua mang xuống cân chè mạn Thái pha được nước lắm.
- Thôi con xin phép.
Long chào bà rồi cập rập đạp xe đi. Rõ ràng trong bụng anh đang có điều gì bức bối khiến Long cảm thấy rối bời, vô lý. Tất cả những thứ đó dường như kết lại làm thành tảng đá vô hình trĩu nặng trong lòng mình. Anh chầm chậm đạp xe đi. Bất chợt Long nhìn thấy một bóng đèn điện trên một ngõ hẻm người ta quên tắt. Bóng đèn yếu điện, vàng kệch đu đưa đu đưa trong trời chiều mùa đông, nhuôm nhuôm màu nước dưa khú.

Chương 7

- Em có vào ăn kem một cái không?
Thành ngoái cổ lại hỏi Vân một cách thật thà, trong khi Vân bất chợt ngáp. Khi miệng mở cô cảm thấy quai hàm hơi sái đau vì miệng mở quá rộng. Vân thoáng ân hận và cảm thấy xấu hổ khi không đưa tay lên che miệng. Trong khi đó Thành đã dừng xe lại còn Vân vẫn chưa kịp xuống xe thành ra người đi trên hè và cả những người đang đạp xe dưới lòng đường đều trố mắt nhìn Thành cong lưng lẳng lặng đẩy chiếc xe trên đó có Vân đang ngồi chễm chệ trên ghế đèo.
- Kìa kìa. Để em xuống đã. Ai lại làm thế.
Vân thấy rõ ràng má mình nóng ran và chắc soi gương thì đỏ ửng lên vì ngượng. Nhưng Thành dường như không nhận ra điều gì vẫn thản nhiên đưa xe nhích vào bên hè, đợi Vân bước xuống rồi bảo:
- Em trông xe cho anh nhé.
- Hay là thôi anh ạ. Hàng xếp đông thế kia thì đến bao giờ
Không sao. Anh có thẻ ưu tiên cơ mà.
Thế là không đợi Vân nói thêm, Thành biến thật nhanh vào đám đông người đang xếp hàng mua kem. Có tiếng oai oái, có tiếng phàn nàn rộ lên nhưng cũng ngay lúc đó Thành đã hiện ra tay cầm bốn chiếc kem đang phảng phất khói. Anh đưa ngay cho Vân hai cái rồi vừa ăn vừa bô bô nói một cách tự nhiên:
- Em ăn đi. Mỗi người hai cái đúng không. Từ trên Bắc Giang, mỗi bận về Hà nội anh rất thích một là ăn kem hay là uống bia hơi. Cũng may là anh có thẻ thương binh nên dù đông đến đâu anh vẫn có thể mua nhanh được.
- Vâng, vâng.
Vân ngượng cúi đầu xuống, tay đưa chiếc kem cho Thanh:
Anh ăn đi. Trời lạnh thế này. Ăn hết một cái đã là cố. Buốt răng lắm
- Có hai cái mà cũng không ăn được sao. Chán thế. Thôi được rồi đưa đây. Chả bù cho anh gió bấc thổi vù vù mà anh vẫn chén kem thoải mái. Bao nhiêu cũng được. Mới tháng trước, anh với cậu Lâm trưởng phòng kế hoạch của xí nghiệp cùng đi. Hôm ấy có hai anh em mà mua một chục cái mà ăn vẫn bay.
Thành vừa xịt xoạt cắn kem vừa hể hả nói.
- Lâm trông thế mà nhanh nhẹn lắm. Đi công tác bao giờ nhất là về Hà nội là y như rằng cậu ấy lấy thẻ thương binh của anh để vào ăn kem, uống bia hơi.
Vân thấy má mình càng nóng ran cô ngượng thực sự, cô nói khẽ:
Anh ăn đi đã. Không chảy hết rồi.
- Chảy làm sao được. Răng anh vào loại tốt nên chả sợ buốt gì hết. Tay Lâm còn hơn anh kia, nó bảo mình nó có thể ăn hết mười cái kem một lúc. Còn bia hơi thì khỏi nói, cậu ta uống không biết say là gì. Đấy như hôm nọ cậu ta với anh nhân về Hà nội mua mấy cái dây cu roa lưỡi cưa vòng. Xong xuôi bảo tay lái xe đưa ra chỗ nhà hát lớn kia kìa, làm hai mươi vại, anh cố lắm được năm, còn cậu ta chơi hết. Đúng là bia anh không thể bằng Lâm được
Vẫn mua bằng thẻ à.
Vân buột mồm hỏi cho có chuyện.
- Anh không phải thương binh nhưng mấy tay trên tỉnh đội chủ nhật nào chả xuống xí nghiệp anh uống rượu. Có lần đi với anh thấy anh cứ phải xếp hàng mua thứ gì cũng lâu nên các cậu ấy làm cho. Mà xong đây hai anh em mình lên Hồ Tây ăn bánh tôm nhé. Món ý anh cũng khoái lắm.
- Thôi thôi. Trên ấy lạnh lắm.
Vân thoái thác. Không ngờ sau khi vứt que kem cuối cùng xong Thành đưa tay lên quệt nhanh miệng rồi nói ngay.
Lạnh quái gì. Ăn vào là nóng hết không phải lo. Nào xong chưa?
Vân chưa kịp nghĩ gì thì thật bất ngờ Thành đã cầm lấy que kem vừa ăn xong của Vân vứt toạch xuống hè phố. Rồi đưa tay kéo mạnh Vân ;
- Đi, đi. Lên đấy ngoài bánh tôm em thích ăn gì anh lại mua, cứ ăn cho thoải mái, không lo nghĩ gì hết. Nào ngồi lên xe đi em
Thành nói khơi khơi, nhìn nhanh Vân rồi rồi hết chân trèo lên xe. Thấy Vân đang cúi đầu chưa lên xe, Thành đứng rạng chân nhìn mồm dục:
- Em trèo lên xe đi. Việc gì mà đỏ mặt lên thế. Toàn người thiên hạ, họ biết ai vào ai mà phải ngượng.
Anh cứ đạp xe đi.
Vân cảm thấy hàng chục đôi mắt thiên hạ đang nhìn vào hai người chăm chắm có lẽ vì giọng nói oang oang tự nhiên như ở chỗ không người của Thành. Anh chàng dường như chẳng để ý đến điều gì, vẫn choang choác nói:
- Thế thì anh đạp chầm chậm, xong em nhẩy lên bóp ba ga. Được chứ gì Kiểu ấy ngày trước dạo mới biết đi xe đạp anh phải nhẩy đến ba, bốn lần mới quen đấy.
Thôi đi.
Vân gắt lên vì không nén được cảm giác khó chịu đang dâng lên cao
Ơ kia. Sao thế? Anh có nói gì em đâu.
Không sao. Không sao.
Nhìn nét mặt tội nghiệp bất ngờ của Thành, Vân thấy thương thương Giọng cô mềm lại.
Anh cứ đạp xe đi.
Khi chiếc xe bắt đầu vào nhịp lạch xạch vì một chiếc ốc vít nào đó bị long. Thành gò lưng, cắm cúi đạp xe. Bất chợt anh ngoái cổ lại hỏi giọng vẫn oang oang nhưng lại cố giữ vẻ nhẹ nhàng như biết lỗi của mình:
Lúc nãy anh làm điều gì khiến em tức giận đấy à?
Vân giả tảng như không nghe thấy, cô im lặng. Trong đầu toàn những điều nghĩ ngợi vu vơ. Thấy Vân im lặng, Thành lại sốt xả hỏi:
- Có gì không phải thì anh xin. Chứ quả thật anh không bao giờ muốn làm em cấu giận vì anh cả. Anh thề đấy. Chẳng tin hôm nao em cứ lên xí nghiệp của anh, hỏi mọi người thì biết. Anh làm giám đốc nhưng mọi người vẫn quí anh lắm.
- Không sao. Không sao đâu. Anh đừng nghĩ gì cả. Chú ý nhìn đường kia kìa
Không sợ. Tay lái anh vững lắm
Sau này khi mọi việc đã an bài. Mỗi lần nghĩ lại thời gian ngắn ngủi có liên hệ với Thành, Vân không khỏi thấy Thành quả là người đàn ông chẳng những tốt mà lại thật thà. Anh vô tư và dường như không có một tâm địa nào khiến người tiếp xúc, quan hệ với anh có thể lo ngại. Nhưng tất cả mọi điều đó cũng không thể tạo nên một chút gì khả dĩ có thể tạo nên một mối tình giữa người con trai với người con gái. Tình yêu có qui luật quen thuộc nhưng thật lạ lùng của nó và chỉ hai người trong cuộc mới hiểu nổi.
Buổi trưa hôm ấy cửa hàng bánh tôm vẫn như mọi khi vẫn chật cứng khách xếp hàng. Mấy cô bán hàng cong cớn, mặt mũi cau có, lụng thụng trong những chiếc tạp rề nhàu nhĩ, màu cháo lòng. Thành đợi cho Vân rời khỏi xe, anh đưa xe vào chỗ gửi xe, rồi thoăn thoắt đi ra.
- Em cứ ra chọn bàn ngồi đi. Để anh ra mua. Kia kìa ngồi vào bàn chỗ ấy cơ mà. Đấy, đấy. Ngay dưới gốc cây si rễ rủ.
Vân lẳng lặng tránh mọi ánh mắt tò mò hết nhìn Thành lại nhìn cô. Vừa lúc ấy tiếng Thành lại oang oang từ xa vọng lại:
Anh mua ba xuất ăn cho no đỡ phải về nhà ăn cơm nhé.
Có tiếng ai đó cười phá lên Vân cố làm ra vẻ không nghe thấy gì thì từ quầy bán bánh Thành đã đi ra, tay cặp ríp ba đĩa ánh tôm, đầu ngoảnh lại giọng vẫn oang oang:
- Còn ba đĩa rau, rồi ba bát nước chấm của tôi đấy. Đừng ai lấy nhầm nhé.
Những chuối cười lại ré lên một lần nữa. Vân nhìn rõ những cặp mắt nhìn theo hút Thành và quay về phía cô. Vân cúi mặt xuống cố làm ra vẻ không biết điều gì đang xẩy ra. Thành đặt mạnh ba đĩa bánh xuống giọng oang oang, hớn hở.
- Thế mới biết có thẻ thương bình lợi thật. Anh trông rõ là gần hết bánh tôm rồi đấy. Mấy người khách xếp giữa hàng cứ gọi là chờ còn mệt. Bây giờ người ta mới vừa nặn xong bánh, chả biết bao giờ mới rán chín cho mà ăn.
Vân cố làm ra vẻ không nghe thấy gì. Cô nhìn ra mặt nước. Mấy chiếc thuyền cũ đã long sơn hình như bị lãng quên từ lâu lắm đang đung đưa bên cạnh mấy con vịt nhàn rỗi đang chổng mông bên gốc cây liễu cổ thụ. Vài ba con chuồn chuồn ớt nhởn nhơ bay rập rờn, chốc chốc có con hứng chí lại đập đuôi xuống nước.
- Kìa em ăn cho nóng đi chứ. Để anh đi lấy thêm ít tỏi ngâm. Cái món này cứ phải là dậy mùi tỏi mới sướng.
Nghe Thành nói Vân định gàn, nhưng rồi cô vẫn ngồi yên lặng. Mắt cô lãng đãng nhìn theo tấm lưng của Thành được phủ áo mầu bộ đội nhầu nhĩ. Vân nhíu mắt lại như để cố quên một điều gì mà cô tình cờ nghĩ ra. Cả buổi hôm ấy Vân ăn như một cái máy không nhận ra một thứ mùi vị nào. Thỉnh thoảng Thành lại ong oang nói. Mặc dù không hiểu nhưng câu nói của người bạn trai nhưng cô vẫn gật đầu, có lúc miệng cô bất giác lại mỉm cười khiến anh chàng ngồi ăn đối diện không hiểu chuyện gì lại có vẻ hứng chí nói tiếp.
Buổi đêm hôm đó. Vân trằn trọc mãi không ngủ được. Ngoài song cửa những đợt gió màu đông bắc chốc chốc lại gõ vào cánh cửa sổ không biết bị mất một then cài ngang từ bao giờ, nên gió tạo ra tiếng rít chập chờn giống như tiếng còi thổi của thằng bé nghịch ngợm. Không rõ bây giờ anh ta đã về đến xí nghiệp chưa. Con người ấy kể cũng lạ. Cái gì cũng xăm sắn, cũng thật thà. Tất cả ruột gan và mọi suy nghĩ cứ như miếng bánh bóc trần không cần một thứ gì ngụy trang, bọc ngoài. Hơn bốn mươi tuổi rồi mà vẫn như đứa trẻ hồn nhiên và ngay thẳng. Đang ăn Thành chợt nhớ ra điều gì, bèn gắp bưng đĩa bánh lên xẻ nhanh vào bát của Vân. Vân mở to mắt ngạc nhiên, rồi giơ tay ra ngăn lại, thì chính Thành lại lấy tay đẩy tay Vân, miệng rối rít:
- Không. Không. Em ăn ít quá. Phải ăn thêm đi. Hết chỗ ấy đấy. Còn anh chỗ này. Nhanh lên. Anh nhớ ra rồi. Tối này không biết có ai trực ở xí nghiệp không? Chết thật. Thế thì ăn xong anh phải đạp xe ù về mới kịp.
Anh bận thì anh cứ về đi. Không sao đâu
- Không, không. Anh sẽ đưa em về. Chứ ai lại làm thế. Em định đi xích lô về chứ gì. Tốn tiền lắm. Yên tâm anh sẽ đưa về tận nơi, tận chốn sau đó anh về cũng kịp chán
Con người anh ấy là như vậy đấy. Nếu mình gắn bó với anh chàng thì có lẽ chẳng phải lo điều gì nữa. Nhưng cuộc đời con người ta… Vân trở mình cố nhắm mắt lại. Anh ấy bảo tuần sau anh ấy lại xuống. Lúc đó thì… Hình như mái nhà bên cạnh có cái gì rơi xuống. Thứ này mỏng lắm gần như một tấm bìa nào đó thì phải.

Chương 8

Trong hơn nửa tháng trời đó Vân không thể biết rằng Long bức bối buồn bực như thế nào. Nhìn bề ngoài chẳng mấy ai biết được những sự lấn bấn đang diễn ra trong lòng anh. Long vẫn đều đặn, sáng sáng đến trụ sở hợp tác xã. Ngồi vào bàn làm việc, tay hết mở sổ công điểm lại mở sang sổ ghi số lượng tiền nong, vật tư và cả những gì thuộc về công nợ. Mắt anh mở to nhìn chăm chú vào các trang giấy nhưng thực ra anh không hiểu rõ những gì in trên dòng chữ ghi rành rành trên giấy. Chính vì thế nên có buổi lưng lửng sáng, ông Viện chủ nhiệm hợp tác xã bất ngờ hỏi anh số vật tư còn lại của một khách hàng quen thuộc mà Long trả lời sai làm ông Viện trố mắt ra kinh ngạc.
Cậu làm sao thế?
- Có chuyện gì đâu., à đúng rồi. Tôi dở nhầm sang trang ghi vật tư mới mua về tuần trước. Thành thử… Đây, đây. Đây mới là con số chính xác.
- Cẩn thận đấy. Những gì dính dáng đến tiền nong, sắt thép, nguyên liệu là không đùa được đâu. Lỗ lãi của hợp tác cũng từ đấy mà ra chứ không bỡn được. Cậu nhầm thì chả cứ cậu chết mà hàng mấy trăm người của hợp tác này cũng treo niêu.
Tôi hiểu, tôi hiểu.
Miệng nói như vậy nhưng Long cảm thấy vui vui vì anh tính đến buổi trưa này anh sẽ nghĩ ra cách báo cáo chủ nhiệm Viện để chiều nay anh không phải đến hợp tác xã nữa. Còn hơn tiếng nữa sẽ đến giờ nghỉ trưa. Anh sẽ đến chỗ Linh, một cậu bạn học cùng với anh từ hồi nhỏ. Tình cờ cuối tuần trước trong lần xếp hàng mua bia ở đầu phố Tôn đản Long gặp anh ta. Anh chàng Linh hình như kém anh một, hai tuổi. Vậy mà anh ta vẫn chưa lấy vợ thì phải. Đúng rồi. Long nhớ ra. Hồi đi học, Linh nổi tiếng chẳng cứ ở lớp của Long mà cả trường vì sự hâm hâm, ngang ngang mà bạn bè đều gọi là nghệ sĩ. Ngay cả bây giờ, mặc dù vóc dáng hơi thấp nhưng mái tóc dường như lâu lắm quên mọi việc dính dáng đến dao kéo. Nó bù xù, xoăn tít y hệt như tóc một người phụ nữ trễ nải, chán chường trong chải, vuốt. Một chiếc xe đạp có vóc dáng trung bình dị thường hình như của một hàng binh Pháp nào đó từ lâu lắm bị quên lãng nơi xứ sở này. Trông Linh ngổn nghển đạp xe trên đường, mái tóc dài, rậm rạp lắc lư theo guồng chân đạp và tiếng cót két của loại xích khô dầu khiến anh chàng như một biểu tượng của một cuộc đời khốn khó đang ì ạch đi qua nhân thế. Ấy vậy mà sau lần uống rượu đó, khi nghe thấy tiếng kêu khốn khổ này Long có hỏi thì Linh nhún vai yểu điệu, đôi môi mỏng nở ra mấp máy bảo "hôm nay còn có ông đi cùng, chứ nhiều lúc không có ai, tiếng cót két ấy làm mình đỡ cô đơn, vì tiếng động đó khiến cho mình cảm thấy dường như có kẻ chuyện trò bên cạnh. Xe của ông trơn tru thế kia chắc không bao giờ có được tiếng ấy đâu". Đang đi trên đường, nghĩ đến câu nói của người bạn học cũ, tự nhiên Long thấy có vẻ đúng. Nhà anh ta ngay phố Đường Thành, chỗ ngã ba nối với Lý nam đế. Thấy bảo Linh cũng là dân chạy vật tư cho nhà máy dệt 8/3. Theo cách nhìn của Long thì bất kì một người chạy vật tư nào cũng có cuộc sống dư dật bởi nhiều nhẽ mà sau nhiều năm tháng làm việc ở hợp tác xã cơ khí Hùng Tráng này Long nhận ra. Như tay Lân vật tư ở hợp tác xã của Long đấy. Anh chàng này ở bộ đội về, học hành cũng tay ngang. Đâu như đang dang dở cấp ba, một chút kiến thức về vật tư không có vậy mà… Nếu không phải anh em thúc bá với chủ nhiệm Viện thì chắc gì anh chàng được vào uỷ viên hội đồng ban chủ nhiệm giữ chân tốt nhất và có khả năng kiếm chác đồng ra đồng vào nhất là trưởng ban vật tư của hợp tác. Mới chưa đầy một chục năm ở vị trí ấy vóc dáng và cả cuộc đời của anh chàng khác hẳn. Khi về hom hem, cọc cạch trên chiếc xe đạp trâu trung quốc, vậy mà ba bốn năm nay, anh chàng phục phịch nghễu nghện trên chiếc véc pa stăng đa màu ghi. Vừa rồi nghe phong thanh anh em lâu năm và ít nhiều có vai vế trong hợp tác xã kháo nhau. Chỉ nguyên vụ mua các thứ máy móc tồn đọng và các loại vật tư phế liệu cho hợp tác xã về sản xuất may ơ xe đạp ghép đồng anh ta cũng kiếm được ít nhất hàng trăm nghìn. Đấy là chưa kể Lân còn khai thác được bạn bè trong thời gian cùng quân ngũ với anh ta trong chuyện mua bán xe, máy hỏng trong quân đội nữa chứ. Làm ăn phát đạt như thế thảo nào. Vài năm nay anh ta béo trắng ra, mồm lúc nào cũng cắm điều thuốc có cán lệch bên môi. Giọng nói oang oang toàn một mầu nói về những điều của một cuộc sống trên tiền. Đại để "ối dào cần cái quái gì. Các ông cứ kêu cha ấy khó. Cứ để tay ấy cho tôi. Giỏi lắm quẳng ra ba chục nghìn thì rắn đến mấy cũng mềm nhũn chi chi, bảo gì chả nghe". "Tưởng thế nào. Thằng ấy quen ăn rồi. Chai rượu tây lùn căng lắm là hai, ba chục, lót tay thêm cái phong bì cũng xêm xêm là ổn, chứ quái gì:… Riêng tiếng cười mới lạ. Gần chục năm trước dù vui đến đâu cũng chỉ thấy anh chàng nhếch mép, cùng lắm là mở hé miệng để lọt ra vài tiếng"hì, hì "đứt đoạn. Còn vài năm nay chuyện chẳng có gì có thể gây ra sự vui vẻ thì anh chàng vẫn mở hoác miệng, để phát ra từng chuỗi cười hô hố ra điều thoải mái, bất cần. Ông chủ nhiệm Viện thì luôn mồm khen sự tháo vát của Lân. Kẻ làm vật tư một hợp tác nhỏ còn như thế, huống hồ đây là anh chàng Linh chạy vật tư lại làm ở xí nghiệp quốc doanh hẳn hoi thì chắc cũng không thể xem thường được. Nhìn bề ngoài anh ta khi ở trên đường, người ta dễ nghĩ đến một tay có máu nghệ sĩ. Mà cái giống nghệ sĩ thì có mấy khi để ý đến hình thức của mình. Mấy lần gặp Linh, thì Long lại cho rằng, anh chàng này mới là kẻ thông minh, lõi đời muốn dấu mọi sự thành đạt, có của của mình dưới vỏ bề ngoài xuềnh xoàng, chất nghệ để tránh mọi điều tiếng, dị nghị của thiên hạ và cả sự ghen tuông, tức tối của đồng nghiệp, những người xung quanh. Vậy mà khi đến nhà anh chàng này, Long hoàn toàn ngỡ ngàng. Đó là một căn phòng nhỏ nằm ở góc một khoảng sân của gia đình. Bố mẹ và cả những cặp vợ chồng anh em của Linh ở tản mát trong các căn phòng bố trí ở gác hai và tầng trệt. Căn phòng của anh chàng Linh là chỗ gẩy ra, làm thêm ở một góc sân, nơi kề ngay cạnh hố tiểu chung. Trên nóc chỗ gẩy thêm đó lợp bằng tôn, có phủ lộn xộn vài mảnh tải rách, mấy chiếc lốp cũ. Cảm giác đầu tiên của bất kì ai bước vào cũng dễ thấy một sự nhếch nhác, tạm bợ, nhỏ bé. ở đó có điều gì giống như một nhà kho bị bỏ quên lâu ngày. Những giá vẽ còn nguyên những bức tranh dang dở, bên cạnh những giá ghim những tờ giấy cũ kĩ đã ngả mầu, quăn queo ghi loằng ngoằng những bản nhạc. Vài ba chiếc đàn ghi ta, măng đô lin để ngổn ngang trên chiếc giường một, chiếc bàn và cả chiếc ghế tựa có một chân được nối bằng một đoạn sắt hình như nguyên thuỷ là một đoạn khung xe đạp cũ. Khi Long đến thì thấy một cô bé mặt tròn xoe rất khó đoán tuổi đang rầu rĩ ngồi ôm cây đàn ghi ta chốc chốc buông ra một hợp âm lẻ rè bởi chiếc hộp đàn đã được khâu khá tỉ mỉ và kĩ lưỡng bằng sợi dây thép chắc bởi tay của một người cẩn thận và nhiều thời gian. Còn chính Linh mặc quần đùi cháo lòng, hai chân đầy lông vắt chéo vào nhau đang khe khẽ đập theo nhịp đàn của cô bé mặc dù đang quay mặt vào trong bức tường dán đầy chân dung thiếu nữ và chàng trai cắt từ hoạ báo Liên xô. Vừa thấy Long vào cô bé giật mình, mồm nhuệch ra như hơi mếu nhưng ngay lập tức đôi môi mỏng nhuềnh oọng để phát ra câu chào khiến Long chỉ thiếu một chút là bật cười "cháu chào ông". Sau lời chào chiếu lệ cô bé lại lập tức cúi đầu xuống chăm chú nhìn vào cần đàn dường như không có chuyện gì xẩy ra. Tiếng chào của cô bé làm Linh choàng dậy. Anh chàng ngẩng đầu lên, đôi mắt lá răm nheo nheo. Khi nhận ra Long, Linh "à "to một tiếng, bật dậy. Bàn tay có hai móng tay út và ngón tay chỏ dài, cong vắt chìa ra:
- Chà chà. Đại ca đến tệ xá của đệ mà không báo trước thành thử thất lễ thất lễ quá.
Không sao, không sao.
Long miệng đáp, mắt đảo quanh lúng túng tìm chỗ ngồi. Lúc đó Linh đã đứng dậy, tay với chiếc quần dài quăn queo vắt chỗ tựa ghế, tay xua xua bảo cô học trò:
- Hôm nay thế là được rồi. Về đi, ngày kia đến. Sáng ngày kia nhớ không đừng để bố cháu phải nhắc. Muốn thành nghệ sĩ thì phải chăm chỉ mới thành tài được.
Cô bé vâng lí nhí trong cổ họng, rồi nhanh nhẹn ôm đàn lủi thật nhanh ra khỏi cửa. Linh vừa nhìn theo, vừa đưa tay nói như giải thích.
- Con cậu bạn rất thân từ hồi học phổ thông. Đệ nhận ra năng khiếu của con bé nên bảo bố nó đưa đến dậy vào những giờ rỗi. Con bé sáng dạ lắm. Mới chưa đầy hai tháng đã chơi được têlêmônô. Ngay nghệ sĩ chuyên ghi ta mà để chơi được ngón ấy bét nhất cũng phải một năm là ít. Đại ca ngồi đi. Ghế đấy, hay ngồi đại lên giường này. Chờ đệ hai phút, sẽ có bất ngờ, thực sự đột ngột đấy.
Long chưa kịp hiểu người bạn học cũ nói gì thì loáng một cái Linh đã vụt ra cửa, rồi chỉ độ thời gian cho đứa trẻ ăn hết nửa que kem thì đã thấy anh ta đi vào tay xách chai rượu nút lá chuối, tay xách bọc lá chuối loáng mỡ. Bằng một động tác thành thạo, gọn gàng có lẽ đã được làm hàng trăm lần, Linh dùng khuỷ tay gạt thật nhanh những thứ không rõ tên bừa bộn, lộn xộn trên giường, rồi đặt hai thứ xuống. Một mảnh báo Lao động cũ và rách lỡm xờm đặt lên mặt chiếu. Đầu Linh ngoẹo đi, hai mắt nhìn sói xuống rồi ngẩng lên thật nhanh nháy Long, đôi môi mỏng bĩu lại cong lên, để xì ra câu tự khen:
- Được chưa đại ca?. Thế là ta có thể uống rượu đến mai. Phải nói lòng của thằng cha này nhất Hà nội. Đệ đã đi uống cả ba mươi sáu phố phường và năm cửa ô nhưng chưa thấy lòng ở đâu ngon như ở quán lão gù này. Xin mời. Xin mời đại ca an toạ cho. ở chỗ đại ca còn có vợ con xách nhiễu chứ chỗ đệ thì tự do muôn năm. Muốn làm gì cứ việc. Chả ai cấm đoán dòm dỏ bình luận gì hết. Nào nào
Long vừa định ngồi xuống theo tay Linh chỉ thì anh chàng lại quay ngoắt ra, mồm liu ríu giống như một sự ân hận khá kiểu cách:
- Thôi chết, thôi chết còn món quan trọng nữa. Thiếu nó thì đến lòng thiên nga cũng không thể bằng lòng giun. Đại ca ạ
Lại như lần trước. Linh quay đi thật nhanh rồi cũng bằng quãng thời gian như trước anh ta ào vào như gió. Vạt áo phấp phới. Trên hai tay bung bênh bên thì một bọc lá chuối khô buộc lạt, bên thì để hở ra những những cọng lá húng xanh mướt.
- Bây giờ thì ổn rồi. Đại ca yên vị để em hầu thật chu đáo.
Thế là sau mấy tiếng lạch xạch hình như ở góc nhà, ba chiếc bát, hai đôi đũa hiện ra cùng hai cái chén tống đặt trên giường. Chai rượu nhanh chóng nghiêng nghiêng. Lập tức Linh cầm nhanh một chén đưa cho Long, rồi tự tay anh ta cũng nâng lên một chén:
- Chúc mừng đại ca. Chúc đại ca luôn luôn vui vẻ, trẻ trung. Nào nào, đại ca cứ chạm môi xem đệ đảm bảo đại ca mê món quốc lủi này ngay. Tửu này đệ nhất Hà thành đấy.
Vị rượu tê tê đầu môi và toả ra thứ mùi thơm nồng của thứ nước uống quyến rũ, nhất là đối đám đàn ông rỗi rãi, đang có nhiều nỗi băn khoăn nào đó trước cuộc đời. Long bất giác gật gật, buột miệng"được được"
Ngay lập tức tiếng khen của anh như động lực khơi mào khiến Linh đang cúi xuống gắp miếng dạ dầy ngẩng phắt đầu lên:
- Đại ca thấy chưa? Cái gì thì không dám nói. Cao sang đâu thì chịu chứ riêng cái món này có kinh nghiệm lắm. Nên có khách đến có phải cầu kì đi xa gì đâu. Đại ca mục kích đấy. Chưa đầy mười lăm phút mọi thứ đã đầy đủ. Ngay những chỗ hàng quán sang trọng, đầy đủ như dẫy hàng lòng ở đầu cửa Nam chỗ có đường ray xe lửa cũng không bằng. Đây đại ca thử cầm cành lá húng này, xem thật cẩn thận rồi ăn đi. Húng thơm của chính làng Láng. Thứ húng chỉ hợp với ăn lòng thôi. Còn húng chó lại hoàn toàn khác. Hôm nào em đưa đại ca đến hàng thịt chó siêu đẳng còn trên tài cả hàng Lược. Đại ca sẽ dứt khoát phải công nhận
Đúng đúng. Long gật gù, chén rượu vơi đi một chút.
- Nào mời đại ca. Rượu thì không thiếu nhưng đã uống để đạt lấy sự khoái thì phải một là có bạn tri cốt, nói nửa câu người nghe đã hiểu, hai là bạn phải am tường nghệ thuật ẩm thực. Ăn uống thế nó mới sướng. Mời đại ca cạn chén mừng sự tái ngộ của của huynh đệ chúng ta
Hai chén sau khi chạm vào nhau để bật ra tiếng "cạch"nhẹ, khô liền dốc tuột vào miệng hai gã đàn ông để rồi hai đít chén dốc ngược thật thà. Đến lần chạm hình như thứ năm hay thứ sáu không biết thì Long đã cảm thấy một nỗi buồn tự nhiên từ đâu dâng đến. Mái tóc vừa rủ xuống thì bàn tay cầm chén rượu đã cạn lại phẩy lên. Anh đang mường tượng đến cảnh Vân đang ngồi sau xe của gã giám đốc hình như tên là Thành đâu như ở trên Bắc ninh thì phải. Chẳng biết đối với tay Thành giám đốc ấy lòng dạ Vân thế nào nhưng xem ra từ cậu Vũ cho đến bà hai Tuy đều có vẻ trọng vọng, yêu chiều hắn ta và muốn vun vào cho Vân lắm. Nếu đúng thế thì…
Cậu thế mà sướng.
- Đại ca cứ nói thế. Số của đệ cứ phải là khươm năm cũng không thể bén gót được đàn anh. Đại ca có gia đình, vợ con đề huề. Với đệ thì tất cả đều dang dở.
Nhưng bù lại ông lại được cái tự do chả phải lo nghĩ, dầy vò gì
- ấy ấy. Khoản tự do thì đệ công nhận nhưng bảo đệ không bị dầy vò, lo nghĩ, băn khoăn thì… kể cả đau khổ thì đại ca hơi nhầm rồi đấy. Chính đệ chính thằng em đây này. Ai cũng nghĩ tưởng như không gia đình, không vợ con thì thanh thản lòng dạ, tim gan. Ai ngờ đệ thế này mà mệt mỏi lắm, sầu não lắm. Thôi uống đi. Hết cái gì đệ lại mua thêm cái ấy. Mấy khi đệ và huynh hội ngộ. Nào xin mời xin mời. Nẫu ruột lắm đại ca ơi.
Cái chén giơ ra thẳng băng trước mặt Linh nhưng có lẽ bởi những lời ca thán mềm nhũn đầy chất cải lương của Linh nên Long giơ chén rượu đã cạn của mình ra chạm khẽ vào chén của bạn ẩm thực.
- Nhưng ông làm sao? Ai làm ông sầu não như vậy. Hay là tại cái món này. Long chỉ tay vò cái chai rượu gần cạn đáy.
- Không. Không. Thế là đại ca chưa hiểu em rồi. Sự đau khổ của em có lẽ cả Hà thành này chưa có ai mắc phải đâu. Nó lạ lùng mà cũng quen thuộc lắm. Những người đã yên ổn bề gia thất như đại ca không thể hiểu được đâu.
Thế kia à. Nhưng vì món gì cơ chứ. Liệu tôi có giúp được không?
- Không không. Đệ đau khổ. Đệ buồn bực. Nhiều đêm đệ mất ngủ chỉ vì cái món ấy. Nào, ta cạn đã rồi em sẽ kể cho huynh nghe. Chung qui cũng chỉ bởi món tình ái.
- Tình ái.
Long vừa đưa chén ra để cụng vào chén của Linh vừa nhắc lại như một cái máy.
- Chứ còn sao nữa. Huynh cứ thử ngẫm xem trên đời này có cái gì làm cho con người ta bị day dứt, bị dày vò, bị khốn nạn như cái món ấy. Vâng vâng. Nó vô hình nhưng lại luôn luôn nặng nề như đá đeo vào lòng vào dạ. Nó vô hình mà lúc nào cũng hiển hiện ra khiến thằng mù cũng không thể không trông thấy. Huống hồ hai mắt đệ thô lố như thế này
Linh vừa nói vừa gật gù. Đôi môi nhợt đi vì rượu run run, cả khuôn mặt xạm đi.
- Huynh cứ uống, cứ ăn thoải mái, không phải lo lắng gì cả. Hết rượu có rượu, hết mồi có mồi. Làm ăn hợp tác, hợp tếc như huynh thế mà sướng đấy. Hơn hẳn em đấy. Quốc doanh, quốc diệc. Toàn thứ có danh mà chẳng có cái thực chi chi hết. Nhưng thôi mặc mẹ hai thứ đó. Huynh cứ cạn, cạn rồi em kể cho huynh nghe. Nàng đã làm đời đệ dang dở, vất vả như thế nào huynh có biết không. Gừ, gừ…

Chương 9

Mấy lần Long liếc sang nhưng vẫn thấy người bạn đối ẩm với mình lặng lẽ với khuôn mặt u sầu cố tạo. Những chuỗi thở dài chốc chốc lại vang lên đứt đoạn. Trên gò má sần sùi của anh chàng lặng lẽ hai giọt nước mắt chảy từ từ. Anh chàng Linh kéo vạt áo sơ mi lên chùi nhanh rồi rên rỉ
- Huynh chưa biết hết đời em đâu. Đời đệ khổ lắm, cực lắm. Nhiều khi đệ chỉ muốn thời gian quay lại vào cái thời anh em mình học với nhau ở trường phổ thông ba A. Lúc ấy chả phải lo nghĩ gì cả. Cơm ăn, áo mặc đã có bố mẹ lo. Bài vở thì chả biết chỗ huynh thế nào chứ chỗ đệ thì cứ phân công nhau thằng nào thạo môn nào thì làm bài tập môn ý, rồi cả nhóm cùng chép. Còn bây giờ…
- Thời nào chả có cái khổ riêng.
Long nóng ruột bởi cái giọng say lê thê của Linh.
- Không. Không. Bây giờ đệ mới thực sự thấy thế nào là khổ, thế nào là thằng con trai yêu mà không được tự do yêu. Giá như hồi ấy. Đệ gật đầu lấy con người bạn của ông già ở Pháp về thì có lẽ bây giờ đệ đã đang uống rượu ở bên bờ sông Sen rồi chứ không phải đang khốn khổ như thế này. Thế mà đầu óc, quỉ thần run rủi thế nào đệ lại từ chối, không ưng ý. Je vous de merci.
Ông vẫn nhớ tiếng Pháp đấy à?
Ối giời. Nó nằm sâu trong dạ, thỉnh thoảng lại bật ra thôi.
Linh giơ cao chén tống hua hua trên đâu, giọng thấp và dè hẳn.
Đúng là số phận huynh ạ. Mà đã là số phận thì ai mà tránh được.
Nhưng còn cái cô làm cậu đau khổ như thế giờ ở đâu?
- ở ngay đầu đường Yên phụ chứ có xa xôi gì. Chỉ cần chưa đầy mười phút đạp xe là có thể nhìn thấy nàng. Vậy mà vẫn bị ngăn cách, vẫn phải len lén gặp thầm, không dám công khai mặc dù tôi và nàng đều là những người chẳng có tội lỗi gì trước pháp luật mà chỉ là hai người yêu nhau.
Thế cô ấy có chồng rồi hay sao? Long bắt đầu thấy tò mò.
Không. Mới bước vào tuổi mười tám được ba hôm nay.
- Mười tám tuổi. Vậy thì so với ông thì tuổi tác chênh lệch quá còn gì. Long cầm lên một cọng rau húng nhìn chăm chú vào mầu xanh của hành, có pha một chút mỡ bóng loáng.
- Huynh trông thế mà cổ lỗ quá. Tình yêu trai gái là không có qui luật, giới hạn nào hết. Thế mới là tình yêu chân chính.
Thế cô ấy có yêu ông không?
- Quá yêu. Huynh có tin là bây giờ hai anh em mình lên Yên Phụ, đệ chỉ cần đi lướt qua nhà, rồi huýt sáo một cái là nàng sẽ ra ngay không?
Mê say nhau đến thế mà sao lại khốn khổ thế?
- Huynh cạn ly này đi rồi thằng em này sẽ kể đầu đuôi cho huynh nghe
Sau tiếng "cạch"khô xác. Linh rót liền hai cốc rượu khá đầy rồi đặt xuống chiếu. Một chuỗi thở dài lại bật ra từ đôi môi nhờn mỡ, tái xám run run.
Duyên do là thế này. Nàng tên là Mận.
Chà chà tên nghe đã thấy sự ngọt ngào rồi. Long gật gù.
- Mẹ nàng làm cùng trong ca thợ dệt với chị đệ mà đệ thì cũng ở trong nhà máy ấy nên khi chị đệ có quan hệ với mẹ nàng thì dần dần chả cứ anh chị đệ mà cả nhà đệ rất thân thiết với gia đình nàng. Đến độ thỉnh thoảng nhà nàng còn đưa cho nhà đệ vài ba ô tem phiếu, khi thì ô đậu khi thì ô thịt. Bởi vì mẹ của nàng là một công nhân lành nghề nên tiêu chuẩn bồi dưỡng thực phẩm hàng tháng khá nhiều, nhà nàng ăn không hết. Mới đầu thì nàng gọi đệ bằng chú nghiêm chỉnh còn đệ cũng gọi nàng là cháu vô tư. Dạo đấy đệ không lầm, hồi đó nàng mới hơn mười sáu tuổi.
Hai năm trước đây.
- Đúng đúng. Hai năm trước đây. Nhưng rồi có lẽ do cái duyên cái tình và cả số phận run rủi nên dần dần đệ và nàng phát sinh tình cảm với nhau.
Nó phải có duyên cớ gì chứ? Long đặt nhẹ chén rượu xuống.
- Huynh nói lại càng đúng. Huynh quả là người tài trong thiên hạ. Có thể do một hôm đệ xuống vẽ một mẫu hoa cho phân xưởng của chị đệ để chuẩn bị cho ra một mặt hàng mới.
Tôi tưởng ông chỉ làm vật tư.
- Vẽ là nghề tay trái của đệ, mà xem ra nghề này còn kiếm được hơn nghề chính. Sau hôm phân xưởng chị đệ công nhận mẫu của đệ thì tổ chức liên hoan. Đệ còn nhớ buổi tối hôm ấy đệ cũng được phân xưởng mời dự. Khi đã có vài ba chén rồi thì đệ hứng lên cầm ghi ta vừa đệm vừa hát. Ai ngờ khuya hôm ấy nàng đến sớm để đèo mẹ về. Bố nàng đi đâu cũng tạt qua để cùng đón. Có lẽ vì nghe được tiếng đàn tiếng hát của đệ nên nàng cảm động. Trên đường về nàng liên tục đạp xe bên cạnh để khen ngợi đệ.
Thế còn gì hơn nữa. Con gái ham tài mà lại.
- Có lúc bố mẹ nàng đạp cách xa thì nàng lại bảo, chân nàng mỏi quá mất rồi. Thế là đệ bảo nàng sang ngồi vào khung xe đệ để đệ vừa lai nàng vừa dắt xe cho nàng. Khi thấy đệ làm được như thế nàng lại càng cảm phục đệ hơn. Sau này mỗi lần trốn nhà đi chơi đệ toàn lai nàng như thế
Kể ra thì cũng không thuận lắm nhưng…
Long chạnh nhớ đến quan hệ với Vân anh bỏ dở câu nói khiến Linh chồm lên. Chén rượu hơi sóng sánh:
- Nước ta là phong kiến lạc hậu chứ huynh xem phim huynh biết ở tây chuyện ấy là sự thường. Như trong tiểu thuyết của ông Ban Dắc đấy. Từ anh em con chú con bác, thúc bá hẳn hoi, thậm chí cả chú cháu họ còn lấy được nhau. Huống hồ đây chỉ là người quen biết, xưng hô kiểu ấy thì có hệ trọng gì Thành ra khi biết đệ dính dáng với nàng thế là từ anh chị đệ đến bố mẹ nàng bằng mọi cách ra sức ngăn cản.
- Thế mình mới khác tây.
- Huynh có thể tưởng tượng. Nhiều lần đệ gặp nàng mà không cầm được nước mắt. Trên mình nàng chỗ nào cũng có những vết thâm tím do roi vọt, quần áo xơ xác. Hai cổ tay còn lằn rõ vết xích trói. Gặp đệ nàng chỉ gục đầu vào vai đệ để khóc. Còn đệ chỉ biết an ủi nàng bằng cách cho nàng đi ăn đi xem phim rồi mua quần áo cho nàng.
- Mua cả quần áo?
- Chứ sao nữa. Huynh ngạc nhiên là phải thôi vì việc quần áo ở huynh và nói chung cả xã hội đều khó vì mỗi người chỉ cả năm hai, ba mét vải nhưng với đệ đó là sự thường vì vải đệ được thưởng khi vẽ mẫu, thưởng khi bình bầu quí, tháng của đệ của bạn bè. Thích may vải nào thì mang mẫu đến cửa hàng nào đấy đổi lấy. Liên xô, Trung quốc thoải mái. Muốn thứ gì chả có.
- Hiểu rồi. Hiểu rồi.
- Chính vì đệ lo toan cho nàng như thế nên nàng càng quyến luyến em. Chả dấu gì huynh, đệ đã phải hai lần đưa nàng đi nạo.
- Nạo thai?
- Chứ sao nữa. Huynh mà dính với nàng nào thì cứ báo cho em một tiếng. Chuy ô nạo của em chỗ này hay lắm. Vừa kín đáo vừa rẻ tiền. Công xá không đáng kể. Cao nhất là bữa bia hơi Cổ tân là cùng.
- Ông cứ làm ai cũng hào hoa như ông ấy.
- Ấy chết. Nhưng mà ông anh nhìn thấy ông em là có cốt cách đúng không? Thế cho nên gái nó mới mê. Huynh là chỗ thân thiết nên đệ không dấu. Ngoài nàng này đệ còn vài ba em nữa xin chết. Em thì dửng dưng, bởi lẽ là quân tử thì từ yêu đương cho đến làm bất kì thứ gì cũng phải quang minh chính đại. Nhưng khổ nỗi không biết đứa nào bắn tin cho nàng. Thế là nàng nhẩy xếch lên, làm tình làm tội đệ. Nàng vò đầu bứt tóc, mấy lần doạ ra đê Xù, Gạ nhẩy xuống tự tử.
- Tình yêu mãnh liệt quá. Thế thì khó dứt lắm.
- Chứ sao nữa. Gia đình càng cấm thì đệ và nàng càng gắn bó với nhau, càng tìm cách gặp nhau. Bố nàng có lần đi rình rồi báo công an nhưng may là mấy chú công an ấy lại quen đệ nên lại thông tin cho đệ. Hay thế đấy.
Linh nhặt lấy ngọn húng bé xíu đưa lên miệng nhấm nháp từng tí một rồi đột ngột kêu lên:
À này. Em có việc này nhờ huynh một tí có được không?
Ông cứ nói. Nếu có điều kiện thì tôi tiếc gì. Bạn bè cũ với nhau mà...
Xin cám ơn huynh trước.
Linh làm động tác như trên sân khấu cải lương vái dài Long một cái ròi vẫn cái điệu bộ đó Linh hạ giọng:
Nhà ông anh có rộng không?
Cũng bình thường thôi.
Mấy buồng?
Đại khái nếu chia thành buồng thì cũng cứ cho là ba đi.
- Thế bà chị thì sao?. Có đi làm quốc doanh hay hợp tếch gì không không?
- Tổ hợp tác của bà ấy thì kim nhật kim thì mới có việc. Mà có việc thì có thể đưa về nhà làm thoải mái.
Thế thì hỏng rồi.
Những có chuyện gì cần không.
- À cũng bình thường thôi. Đệ hỏi thế để thỉnh thoảng đệ đưa nàng đến thăm gia đình huynh, mua cái gì liên hoan sau đó nếu bà chị dễ dãi thì cho hai chúng em nghỉ lại một hai tiếng ở cái buồng xép nào đấy.
- Ấy, ấy. Tôi tưởng việc gì chứ việc ấy thì không được rồi. Không chỉ nhà tôi mà ngay cả những đứa trẻ nhà tôi…
- Thôi, thôi. Đệ biết rồi. Chấm dứt chuyện ấy nhé. Ông anh không phải bận tâm, day dứt làm gì. Anh em thì vẫn là anh em. Đúng không. Nào mời ông anh cạn ly đã mọi việc tính sau.
Hai chiếc cốc đang sáp kề nhau thì Linh bỗng đặt cốc xuống, ôm mặt rên rỉ.
- Khổ cho nàng quá. Đúng là đệ đã làm khổ nàng. Đáng ra nàng đang sung sướng, được bố mẹ anh em cưng chiều, thế mà vì đệ nàng mất tất cả mọi thứ của gia đình để đi theo một lão già dở hơi như em. Thật là, thật là…
Không việc gì phải ân hận thế. Mọi sự do số phận mà nên thôi.
Long bắt đầu thấy chán cuộc trò chuyện và tưởng tượng đến Vân Không biết bây giờ Vân đang ở đâu và cái anh chàng bộ đội tên Thành người Bắc ninh, Bắc Giang gì đấy có ở bên cô ấy không. Long đang lãng đãng chìm trong tưởng tượng thì Linh bỗng vươn người tay giơ cao chén rượu vừa rót đầy sóng sánh.
- Huynh nói rất đúng. Mọi sự trên đời này đều được quyết định do số phận. Ngay như ở cơ quan em. Thằng cha trưởng phòng ngu như con lợn. Nhìn mầu không biết thuộc gam nào, đưa mảnh vải không hiểu xử lý ra sao. Chẳng qua chỉ vì gã ta đi bộ đội về có tí sẹo ở trán ra điều thương binh, vào cấp uỷ ăn tiêu chuẩn tem phiếu độc hại hai cân bẩy, trong khi đó gã ta có phải động rạng gì đâu. Huynh bảo như thế có mất công bằng không cơ chứ. Nhưng mà thôi đời gã như thế cũng chỉ là thằng đàn ông rúc váy vợ. Cái gì cũng cúc cung mang về cho vợ bán. Từ bao thuốc lá tiêu chuẩn đến tem phiếu thừa. Còn đệ này ý à… Cứ gọi là thà chết, thà…
Linh đang hùng hồn thì từ ngoài cửa có tiếng e hèm rồi cánh cửa gỗ lỏng lẻo hé mở, một ông già đẹp lão với mái tóc bạc đến quá hai phần ba ghé đầu vào:
- Thế mày không lên trên Hàng Đường xem anh mày giải quyết công việc thế nào à. Mà chưa chiều đã bầy trò rượu chè thế này. Thật là…
- Bố. Con đang có khách. Lúc khác nội bộ bố muốn nói gì thì nói.
- Thế hả? Thế hả?. Xin lỗi anh nhé. Tôi, tôi quả là chưa nhìn thấy anh. Đừng giận, đừng nghĩ ngợi gì nhé. Khổ quá. Gìa rồi, mắt mũi đúng là có vấn đề thật. Thôi, hai anh em cứ tiếp tục đi. Việc kia cứ từ từ cũng được con ạ. Nhưng nếu xong thì liệu mà đi con ạ. Chào anh nhé.
- Vâng. Chào ông ạ. Long trố mắt ra đáp lại.
Cánh cửa lỏng lẻo khép lại. Linh laị giơ cốc chạm vào chiếc cốc Long đang cầm trên tay, giọng cao hẳn lên:
- Ông cụ là giận đệ lắm rồi đấy. Nhưng bố đệ là người Hà nội gốc nên thấy con có khách là cụ mềm lại, lịch sự ngay. Cám ơn huynh rất nhiều chứ không chiều nay ít là em cũng bị cụ giảng cho vài tiếng về sự lập thân của cánh mày râu. Nghe cụ nói như nghe hát ấy mà có lúc ớn lắm nhưng cứ lơ đi là được. Chỉ bực một nỗi là hai ông anh, rồi hai bà chị dâu, bà chị gái cứ như được cụ lĩnh xướng cho câu mở đầu thế là cứ thế tuôn trào.
- Cũng vì ông thôi.
Long chưa hết ngỡ ngàng và ngượng ngập vì bố của Linh xuất hiện anh đang định đứng lên ra về nên nói xuôi chiều.
- Mà có cái cái gì mới đâu. Vẫn những bài ca cũ về sự muộn màng của đệ, về sự bừa bãi và sự chi tiêu không tính toán. Ôi dào. Thôi thì huynh tính phận làm em trong nhà thì cứ phải chịu đựng, cứ phải nghe thôi. Một bài hát dở người ta còn nghe hết năm này sang năm khác nữa là những lời dậy dỗ tâm huyết của bố của mẹ, của anh của chị. Xét đi, xét lại họ cũng chỉ muốn đời mình đi lên, hoàn chỉnh. Phải không đại huynh?
- Đúng rồi.
Long giơ tay che cái ngáp bất thần xuất hiện trong khi đó Linh chợt nhận ra điều gì, giơ tay ra sôi nổi:
- Nhưng cũng tuỳ. Bố, anh trai, hay chị gái nói thì không nói làm gì. Còn mấy bà chị dâu thì chỉ muốn mình nhanh nhanh kết thúc sự cô đơn này, có một con vợ để bố tống đi ở riêng. Chẳng dấu gì huynh bố mẹ đệ còn một căn nhà nhỏ ở trên phố Hàng đường. Hơn mười mét thôi, mà lại ở gác hai, bà nào cũng muốn tống đệ lên đấy cho rảnh nợ.
Đang cao giọng Linh bỗng tự nhiên chùng xuống khi bất chợt ngoài cổng có tiếng đàn bà léo xéo:
- Làm gì thì làm nhớ. Cứ để bừa bãi ra như thế này thì đừng có mà trách Cái gì cũng thế, cứ ăn rồi lại ị ngay ra đấy, không ai chịu nổi.
- Thôi nhé. Chuyện cũ đệ chỉ nói thế thôi nhé. Bà chị dâu cả đã về rồi đấy. May bà không nghe được những lời vừa rồi của đệ.
Linh vừa bịt mồm vừa nói, đôi mắt nhỏ hấp hay nhìn nghếch ra phía ngoài cửa. Một chân co, chân ruỗi cùng hai bàn tay liên tục ngoe nguẩy những ngón tay dài nguêu như đang bấm vào phím đàn vô hình nào đó.

Chương 10

Sau cuộc gặp gỡ đó, mặc dù lúc bình thường Long cảm thấy không mấy khoái sự trò chuyện của Linh, nhưng hễ cứ thấy buồn buồn là y như rằng Long lại như vô tình gặp lại anh chàng tuy đã vượt qua tuổi thanh niên nhưng vẫn còn dư thừa những sự xốp nổi của một chàng trai mới lớn và của một gã đàn ông ưa dùng chén rượu để trút niềm tâm sự thầm kín của mình. Linh đúng là một bạn rượu đích thực mà Long cảm thấy yên tâm khi trót nói ra những điều gan ruột mà không sợ những điều ấy bị lợi dụng. ở độ xấp xỉ tuổi bốn mươi của giai đoạn những năm cuối của thập kỉ tám mươi của thế kỉ trước mọi người e dè nhau lắm. Người nào cũng chỉ sợ mình hở ra cái gì thuộc về điểm yếu của mình, của gia đình mình là thể nào cũng có một đồng nghiệp, hay một người cùng phố nào đó lợi dụng. Họ chộp lấy sự sơ hở đó, dấu biến đi để rình rình có dịp nào đó dính đến quyền lợi tỉ như khi bình bầu lao động tiên tiến, bình bầu tiêu chuẩn được mua xe đạp, lốp, xăm Sao Vàng, dép nhựa Tiền phong, áo may ô Cự Doanh để đưa ra hạ gục đối thủ. Hoặc ít nhất khi trà dư, tửu hậu lại lôi những điều nghe được đó ra để cười cợt, coi những câu chuyện tâm phúc của người khác như một thứ gia vị để gây cười, để làm trôi đi sự thất bại trong đời của cá nhân mình. Nhưng còn với Linh, sau vài ba lần gặp lại Long cảm thấy sự vô tư trong những lời tâm sự của Linh, rồi sự rộng rãi trong cách cư sử của anh chàng này. Một gã đàn ông trong những điều cơ bản để làm người còn mang đầy tính cách của người Hà nội khi chưa có những sự cố thời đại, những biến động của tem phiếu, của chiến tranh phá hoại, của nếp sống vội vã và ngưng đọng trong sự mỏi cổ trông chờ nước được bơm đúng hạn. Đèn điện tối nay đột nhiên bừng sáng tác động vào. Tóm lại là anh chàng không nguy hiểm, không lấy nhược điểm, sự không may của bạn mình thành vũ khí đợi dịp hạ gục bạn mà lại biến nó thành cớ, thành dịp để chia xẻ, động viên bè bạn. Thế cho nên sau vài lần cùng nâng chén, giữa những lời đối thoại của kẻ say luôn luôn muốn rãi bầy điều thầm kín và không thầm kín, những điều tâm huyết và cố tạo tâm huyết. Rồi những lần hai gã song song đạp xe lang thang hết phố này sang phố khác thoả mãn điều gì đấy của mỗi gã thì chẳng những Linh đã nắm được địa chỉ của nhà Vân mà còn nắm được những đoạn đường mà Vân hay qua. Khi thì từ nhà đến tổ đan len, khi thì từ nhà ra chợ. Hôm ấy. Tình cờ Linh được một người bạn của người anh đến nhà cho Linh một chục con chim sẻ. Loại chim sẻ giải đồng mà em anh này đánh bắt được ở vùng quê Bắc ninh. Anh ta coi món quà đặc biệt này như một sự trả ơn mà Linh mang lại khi đưa con trai anh ta vào học việc trong tổ chế tạo mẫu của Linh. Linh tức tốc đạp xe đến nhà Long mời đến vui vẻ. Trời còn gì quí bằng tiết chim xẻ cắt ra cho vào cuốc lủi. Khi nghe Diễm nhăn mặt báo tin Long đi lên Thái nguyên trả tiền nguyên liệu cho hợp tác thì Linh buồn lắm. Anh chàng thất thểu ra về và cuối cùng sau bao nhiêu băn khoăn, suy tính trong đầu, Linh đi đến quyết định. Chế biến mười con chim sẻ làm mồi cho bữa rượu cô đơn, lầm lũi thưởng thức. Cuối cùng chính người anh ngay đốt trên của Linh là anh Quang sứt môi nhưng có lối nói đến rắn trong lỗ cũng phải bò ra nghe đã trở thành bạn rượu bất đắc dĩ của ông em. Hai anh em thoạt đầu tiên như mọi cặp anh em ruột thịt khác trên trái đất này, lặng lẽ cắt tiết, vặt lông thui, rồi lại lặng lẽ mở nút lá chuối, nghiêng chai rượu rót vào chén, rồi lặng lẽ uống, nhai, nuốt món đồ nhắm hấp dẫn và chạy rượu. Quang sứt sau khi tợp chén rượu thứ năm thì bỗng gườm gườm nhìn ông em đang cúi đầu như suy gẫm điều gì đấy. Sau một lúc lâu, Quang sứt phá ra cười rồi nói với Linh bằng một giọng kẻ cả:
- Chú cũng nên chọn bạn mà chơi. Thời buổi này đừng có dễ tin quá, có khi mất cần câu cơm đấy.
- Em đã chọn ai thì người ấy hết chê.
Chất men đã bắt đầu ngấm khiến nhu cầu nói và tâm sự của Linh nhen lên, nhưng khi ngẩng lên chợt nhận ra người anh ruột đang đối ẩm với mình anh chàng cụt hứng ngay và lại lặng lẽ nhìn một cách chăm chú chiếc đùi chim sẻ đang gặm dở.
- Những đứa bạn khác của mày thì anh không biết nhưng cái thằng mày mới quen mà dẫn về đây hai ba bận chén chú chén anh…
- Đâu phải mới quen. Anh chóng quên thật đấy. Anh ấy ngày xưa hồi cấp hai học cùng với em. Anh không nhận ra thật sao?
- Tao lạ gì nó nữa, nhưng theo tao biết bây giờ nó đang là kế toán của một hợp tác xã làm đồ nhựa và đồ sắt gì đấy. Đúng không? Mà là dân hợp tếch đã không thể tin được. Tay này còn làm kế toán, một cái nghề luôn luôn tính toán thì khôn ngoan phải biết.
- Khôn gì mà khôn. Bọn người khôn nó khác kia. Đằng này vợ con đề huề rồi còn chết mê chết mệt, mất ăn mất ngủ vì một cô nàng.
- Thế kia à. Ừ thế thì cũng lạ đấy. Nếu quả như vậy thì thằng cha ấy đúng là một lãng tử thật. Những thằng lãng tử là hay bốc đồng lắm. Khi đã máu lên thì chấp tất. Kể cả tiêu đến đồng xu cuối cùng.
- Chứ sao nữa. Em cứ nhìn tay ấy buồn bã trút lòng trút dạ là em không chịu được.
- Có vợ con còn thế huống hồ chú mày. Thế con bé kia bây giờ thế nào rồi?
- Thôi thôi. Không nhắc đến chuyện ấy nữa…
Linh lảng tránh. Anh lặng lẽ rót rượu vào hai chén của hai anh em rồi nâng chén cạch nhẹ vào chén của anh.
Sau chén rượu đó Linh im hẳn mặc dù ông anh ngấm rượu cứ thao thao gợi đủ thứ chuyện. Nhưng như một kẻ ít nói cố hữu, Linh cứ lì ra gật gù một cách thờ ơ khiến Quang sứt cũng chán. Cuối cùng gã cố nói vớt như để cho có tiếng nói:
- Tất cả đều do cờ ngoài bài trong. Lúc nào tiện một là mày khuyên thằng bạn mày vợ con muốn gì thì gì cũng là trên hết. Số phận nó định đoạt thế rồi. Hai là mày phải nên đến khuyên cô ả kia. Tao đã rút kinh nghiệm xương máu từ mấy thằng bạn tao. Tất cả do đàn bà hết. Bọn đàn bà cho dù xấu đến đâu mà nó muốn bám tay nào thì tay ấy khó mà thoát ra được lắm.
Nghe ông anh nói Linh gật gật đầu và tự nhiên anh chàng nẩy ra một quyết định tức thời mà không ít các chàng say nào cũng dễ để xẩy ra…
Thế là bằng mọi cách Linh kết thúc thật nhanh bữa rượu với ông anh sau khi nhặt ba con chim sẻ còn lại bảo đưa lên cho bà chị. Quang sứt hể hả xách ba con chim lên thì Linh rửa mặt mũi, đánh răng xúc miệng thật nhanh rồi đạp xe đi vòng vòng. Thoạt đầu tiên anh chàng đến Hàng Bông, đoạn đường mà Vân hay đi từ tổ đan lên về nhà. Đạp đi, đạp lại gần bốn vòng, nhưng không thấy bóng dáng người cần gặp đâu. Anh chàng đứng chần chừ một lúc rồi phẩy tay hạ quyết định sẽ đến thẳng nhà Vân. Vừa đi anh chàng vừa nghĩ. Mọi sự giúp bạn bằng lòng tốt thì chẳng những có niềm vui mà chiều nay hoặc trưa mai gặp Mận mình sẽ có một câu chuyện để nói cho nàng nghe. Chắc chắn Mận sẽ càng yêu mình vì mình là người đàn ông luôn luôn hết mình với bạn bè. Bạn bè đã vậy thì trong tình yêu chắc chắn sẽ được đảm bảo hơn. Rồi có lúc nào đấy Mận và Vân sẽ gặp nhau và họ sẽ cùng chia sẻ cho nhau những giây phút kì diệu của tình yêu. Hít mạnh một hơi nữa để thêm ý chí, Linh đi thẳng đến nhà của Vân. Cánh cửa nhà Vân đang đóng, vết sơn loang hao hao hình con thạch thùng bị mất chút đuôi đập vào mắt anh chàng say đầu tiên. Khoé mắt anh chàng hơi động đậy. Linh khoá xe. Đưa tay gõ cửa. Nghe có tiếng phụ nữ dịu dàng "chờ một chút ạ". Liền sau tiếng nói cánh cửa hé mở và một khuôn mặt phụ nữ rạng rỡ, nhẵn nhụi vì vừa gội đầu xong ló ra.
Anh cần gặp ai ạ?
Tôi cần gặp Vân một chút.
Thế anh là…
Tôi là bạn của anh Long. Bạn học cũ.
Anh Long? Anh ấy có ở đây đâu ạ. Nhà anh ấy ở…
- Không, không. Tôi biết rồi, nhưng, nhưng…
Một thoáng lúng túng, nhưng chất men làm Linh bạo hẳn lên:
- Đúng thế, nhưng hôm nay tôi chỉ đến gặp Vân.
Thế ạ. Vậy thì mời anh vào nhà. Anh khoá xe chưa?
Không sao, không sao.
Nhìn Vân anh chàng Linh thấy mình cần có những cử chỉ nghệ sĩ hơn.
Bước vào nhà anh chàng Linh tự nhiên cảm thấy choáng ngợp. Nhà Linh thủa trước cũng thuộc tầng lớp trung lưu ở Hà nội này. Nội ngoại hai bên đều là những công chức thời cũ. Nhưng thời thế, vận mệnh thay đổi nên ông bà Linh chỉ để lại cho bố mẹ Linh cái xác nhà. Anh em ruột thịt lại đông nên mấy anh lớn chia nhau toà nhà ở ngã ba Cửa đông, còn căn phòng hơn mười mét vuông ở một phố nhỏ gần chợ Đồng Xuân. Căn phòng ngày xưa, bố Linh đã từng được gán nợ thì cả nhà ai cũng nhất quyết để cho Linh. Vì Linh chưa có vợ nên cứ nấn ná ở cạnh bố và các anh. Anh chàng vẩy tạm ở góc sân chỗ gần cổng ra vào một căn phòng để tá túc qua ngày, và cũng để ngày ngày tiện lên ăn cơm chằng với bố. Căn phòng bản thân đã có tính tạm bợ, lại thêm sự bừa bãi nghệ sĩ của Linh nên nó lại càng lộ ra sự tuỳ tiện làm ghê chân những người cẩn thận khi bước vào. Sau này khi đã xấp xỉ tuổi sáu mươi, khi cuộc đời đã lộ ra sự mệt mỏi và sự tính toán mà bất kì con người nào cũng có để cố truyền lại cho con cái mình làm sao không mang tiếng về sự thờ ơ với dòng giống. Đồng thời vào thời gian đó cũng là khi giá đất và nhà của Hà nội, nhất là nhà và đất thuộc những khu phố cổ, hay trong nội thành cũ đã trở thành cơn sốt thì Linh đã làm rất nhiều việc để nhất quyết đòi bằng được phần của mình trong số tiền hai anh trai bán trọn gói cả toà nhà đã nứt nẻ và mảnh đất suýt xoát nghìn rưởi mét vuông ở ngã ba Cửa đông. Lúc đó trước sự tham lam của hai bà chị dâu đã ngoài sáu mươi, hai ông anh còn cố gạt Linh ra khiến gia đình này phải mấy lần chường mặt trước toà xử kiện. Trong đó hai gia đình anh cả anh hai đứng một bên còn Linh cùng mấy chị em gái về một phe. Nhưng thôi đấy là chuyện của hơn hai mươi năm sau, còn buổi lưng lửng chiều hôm ấy khi hơi men đang làm khơi dậy trong Linh sự hỉ xả vì bè bạn. Mà khi người ta chỉ tâm niệm đến sự cao thượng bởi tình bạn thì làm sao có thể tiếc thời gian và sức lực để cốt bộc lộ được sự tốt đẹp của mình. Bước vào nhà cô tình nhân(Không hiểu sao Linh rất thích dùng cái từ cổ lỗ này để chỉ những người yêu)của Long. Đúng là Linh có cảm giác ngạc nhiên vì sự quí phái của nhà Vân mặc dù nhà Vũ sau khi cải tạo tư bản tư doanh, từ một ông chủ của xưởng in tư nhân trở thành anh công nhân của xí nghiệp in công tư hợp doanh có thêm nghề phụ đòi hỏi sự cần cù và kĩ lưỡng đó là nuôi chuột bạch. Sau sự dồn dập của sự cố cải tạo, nhà Vũ đã chuyển đi nhiều đồ thiết dụng để cho những người công nhân và cả khu phố vào đỡ nghĩ đến nhà này là nhà tư sản cũ. Trần nhà cao vòi vọi, chiếc xa lông có mặt đá hoa, có thành vai bằng gỗ táu duy nhất còn lại bên cạnh chiếc bàn cũng bằng đá. Ngày trước để làm việc hay tiếp khách nay nằm khiêm tốn góc nhà trên đó chất đầy một cách lộn xộn những thứ buông quăng bỏ vãi của trẻ con và người lớn. Một chiếc tủ giống như tủ chè có cửa kính lùa di chuyển được trên đó để nhô lên tượng bằng gỗ nói về tích Chúa Giê xu tuẫn tiết trên thánh giá. Trên cao ngay nơi để chiếc tủ là hai mẫu ảnh song song in ảnh Đức mẹ bế chúa Hài đồng và và đức cha Ju se. Trong khi Linh lặng lẽ quan sát căn phòng với sự thán phục nhẹ thì Vân đi pha nước và lấy làm mừng thầm khi cả nhà hôm nay đều đi vắng, mọi điều nói về Long không phải ý nhị.
Mời anh xơi nước.
Vâng. Vân cứ để tự nhiên cho
Linh cố lấy giọng nhẹ nhàng, cố tạo của một nghệ sĩ chuyên luyện giọng theo đàn ghi ta.
Anh chơi với anh Long lâu chưa ạ?
- Dạ. Tôi với Long là bạn học từ hồi cấp hai. Thế mà vì công việc và hoàn cảnh nên gần đây mới nối lại với nhau được.
- Thế thì còn gì bằng.
Vân bắt đầu cảm thấy nóng ruột. Không biết anh chàng này có phải đến từ sự nhờ vả của Long. Nhưng ngay lập tức Vân gạt ngay ý nghĩ này vì thực ra, nếu muốn gặp cô thì Long cứ đến thẳng nhà. Cái danh nghĩa là bạn của anh trai Vân vẫn tạo cho Long điều kiện cho phép anh đến nhà bình thường cơ mà. Chỉ có điều gần tháng nay Vân cố tránh mặt Long với hi vọng anh cũng dần dần dứt bỏ hẳn mối quan hệ trớ trêu này để tạo sự yên ấm cho gia đình mình. Mấy đứa con gái của Vân đã bắt đầu dậy thì và hình như con Lễ cũng đã có người yêu thì phải. Còn Vân mặc dù Thành không để lại ấn tượng nào cho cô nhưng làm thân con gái thôi thì cũng cần một tấm chồng của mình, nhất là giữa thời buổi này. Chỉ tiếc rằng sự săn sóc, quan tâm của Thành chẳng may mảy làm tâm hồn cô xao xuyến. Biết làm sao được. Có lẽ vì thế nên vì mặc dù không trực tiếp đối diện nhưng mỗi lần Long đến tìm Vân bằng mọi cách cô đều biết. Mỗi lần như thế cô vẫn muốn gặp anh dù chỉ thoáng qua, nhưng rồi Vân cố nén lại. Sự nén này một phần do gần đây Thành liên tục tìm mọi cách về Hà nội. Tuần nào kể cả chủ nhật thì một tuần cũng trung bình hai, ba lần. Mỗi lần gặp Thành là một sự nhạt nhoà, chán nản và cố gắng chịu đựng của Vân và lại làm thức tỉnh trong lòng cô gái Hà nội sự ước ao thầm kín được trò chuyện với Long. Nhưng cái lẽ tự nhiên trong suy nghĩ lâu đời của người con gái xứ này đã thêm một lần tạo ra sức mạnh cho Vân chấp nhận sự gặp mặt chán chường đó. Chẳng gì anh ấy cũng vợ con rồi, chẳng gì mình cũng đang là người con gái chưa có chồng. Chẳng gì… Lòng vả cũng như lòng sung. Chồng chung ai có thể chiều ai.
Long có kể hết với tôi về chuyện của Vân và anh ấy.
Vâng, vâng. Có gì đâu ạ. Chỉ có điều…
Vân định nói câu gì khả dĩ có thể chặn ngang được câu chuyện của người đàn ông đột ngột đến nhà mình. Nhưng tự nhiên cô lại dừng giữa chừng. Đôi mắt Vân chớp chớp xa xăm. Chính sự chớp chớp đó đã tạo ra cảm xúc trong lòng chàng trai đa cảm
- Tình yêu chân chính bao giờ cũng bất chấp mọi qui luật thông thường Chỉ có điều mỗi người chúng ta lại ở trong một hoàn cảnh.
Linh nói với một vẻ xúc cảm không dấu cùng với sự điệu đàng, làm duyên của kẻ đang bị chất men tác động.
Anh Long có nhắn gì em không?
Thoạt đầu tiên Vân chỉ nói như một sự buột mồm, nói để mà nói. Nhưng cô thật sự hoảng hốt khi nhận ra trong mình vẫn còn sự quan tâm đến anh chàng đã gây cho cô không biết bao nhiêu sự khổ đau, dằn vặt.
- Chỉ cần đọc trong những lời nói và thái độ của Long mỗi khi tâm sự với tôi thì thấy anh ấy rất mong chờ tin tức của Vân
- Anh cứ nói thế. Anh ấy còn vợ, còn con mà em thì… Thôi anh uống nước đi cho nóng.
Bàn tay của Vân co lại để cầm chén nước và vô tình chạm vào bàn tay có những ngón tay dài mà móng của ngón cái và ngón út được chăm sóc, tỉa tót y hệt móng tay của gã thợ may nước da nhợt nhạt có giọng nói ỏn ẻn ở đầu phố nhà Vân. Cái chạm vô tình ấy làm Linh nôn nao vì một sự rung động bất ngờ. Anh cúi đầu gật gù cố tạo sự duyên dáng. Nhưng chính hành động đó lại làm Vân phát hiện ra mùi men rượu toả ra từ cặp môi cố giữ vẻ trữ tình. Chính sự phát hiện chết người đó làm Vân mất nốt chút ít hứng thú tiếp chuyện anh chàng xa lạ này, song với tính tế nhị cô vẫn cố dấu đi sau vẻ chân tình cố tạo. Anh chàng Linh cũng vào loại tinh ý nhận ra sự miễn cưỡng của cô chủ khi tiếp chuyện mình. Chính thế nên chỉ sau vài câu nói xã giao nữa anh đứng dậy xin phép ra về. Vân vẫn mở cửa xuống tận bậc cửa tiễn Linh.

Chương 11

Vào những năm đầu thế kỉ 21 khi Long đã bước sang độ tuổi xấp xỉ bẩy mươi, còn Linh thì cùng vượt qua vài năm sáu chục lá vàng rơi. Khi mọi sự cơ bản nhất của một đời người đã được sắp xếp phân miêng, rõ ràng mỗi khi nghĩ lại những tháng năm mà người ta đang ở độ tuổi trong ngoài bốn mươi thì thấy con người mình thế này mà có những lúc giống như một gã thanh niên dại khờ với những cách xử sự lạ lùng với những khoảng khắc đột biến bất thường. Những xử sự mà có khi chỉ trong chớp mắt vì sự đột biến đó mà cuộc đời có thể diễn ra theo một bước ngoặt hoàn toàn khác trước. Cả một gia đình cũ tan vỡ bị xếp đặt lại theo chủ quan của anh ta hay khách quan của cuộc sống, nhưng cũng có thể sau sự đột biến đó con người anh ta xếp giáo qui hàng, tuân theo một cách ngoan ngoãn mọi sự ràng buộc, câu chấp của cuộc đời để xuôi theo một chiều về tuổi già tịch mịch. Vào những năm cuả thập kỉ thứ nhất của thế kỉ 21, lớp người chừng ba mươi tuổi đổ xuống chắc không thể có ấn tượng ghê gớm vì ảnh hưởng quái ác của những ô tem phiếu đã tác động như thế nào đến sự sống còn, thiếu thốn hoặc đầy đủ của một cuộc sống bóp mồm bóp miệng, ngột ngạt vì sự hà khắc của sự thiếu thốn vật chất. Hơn hai mươi năm nhờ một sự dũng cảm mang tính cảm tử quân của một nhà lãnh đạo người ta đã xoá được gông cùm của những tờ giấy luôn luôn giàng buộc con người bằng sự thấp hèn, vật dục hiển hiện qua những miếng thịt, bìa đậu phụ, con cá mớ rau, lít dầu hoả và chai nước mắm. Vào cuối thập kỉ cuối cùng của thế kỉ 20 và những năm đầu của thập kỉ thứ nhất của thế kỉ 21 lớp người năm, sáu, bẩy mươi bất chợt giữa đêm mất ngủ của tuổi già chẳng bất chợt giật mình vì sự kìm kẹp của những thứ tầm thường mà cực kì quan trọng với sự hít và thở, cho nhịp đập cơ học của trái tim và nhịp co thắt thầm lặng bền bỉ nhưng tối quan trọng của dạ dầy mỗi ngày. Những tháng bần cùng, khốn khổ đó người ta mấy khi nghĩ đến danh dự, sự cao thượng mà chỉ con người mới có để tạo ra sự khác biệt với loài vật. Bầu trời trong những năm tháng đó thật sự xa vời vì mấy ai có giây phút rảnh rang đến nhìn lên. Ai cũng như ai từ khi mở mắt cho đến khi nhắm hai bờ mi chỉ loay hoay, canh cánh nghĩ đến sự no đầy của dạ dầy bằng bất kì giá nào. Vì nhu cầu bền bỉ và dai dẳng của dạ dầy, vì sự thiếu thốn đủ mọi thứ của cuộc sống người ta sẵn sàng lừa gạt nhau từ bánh xà phòng làm bằng đất sét, từ chai nước mắm làm từ nước muối và nước lá chuối khô. Trong khi đó từ trên diễn đàn và trong sách giáo khoa tai người nghe và mắt từ đứa học trò nứt máu mũi ra đều được đọc về sự giầu có và tươi đẹp của mảnh đất ở diện hẹp là làng nó, phố nó và mảnh đất mênh mông mà người ta bảo nó gọi là tổ quốc. Ngày ngày uể oải đạp chiếc xe đạp kèn kẹt vì xích vừa quá rão vừa cũ lại thiếu dầu. Chiếc xe lật xật nặng nề lết trên đường phố vì lốp xe quấn quá nhiều dây chun, trên ghi đông lạch xạch chiếc cạp lồng mang cơm để đến một lúc nào đó bất ưng hai chiếc xe khốn khổ va vào nhau, đổ chổng kềnh. Hai chiếc cạp lồng văng ra làm vương vãi trên nền đường nham nhở nhựa đường những hạt lạc rang muối mà ngày nào chủ nhân của nó cũng được hưởng một cách lạc quan. Đêm đến le lói những ánh đèn vàng kệch vì thiếu điện, trông hun hút xa xôi như lối đi về nhà thương Cống Vọng trong đêm đông rét mướt, trong nhịp đạp mệt mỏi cùng tiếng ho sù xụ của ông già hom hem đạp xích lô chở thiếu phụ đang rên rỉ vì đau đẻ… Trong sự bần hàn, bức bối, eo hẹp của thời thế như vậy vào một buổi sáng chủ nhật khi vợ chồng, con cái nhà Vũ về nhà ngoại để ăn bữa cơm liên hoan người cậu em vợ của Vũ thì bà Hai mua hai gói xôi đỗ đen về, để trên bàn và cẩn thận đóng cửa nhà lại nói với con gái:
- Con ăn luôn đi, xôi đang nóng. Quả thật lâu lắm me mới thấy bà bán xôi ở Xù ra. Hỏi một lúc mới hay bà ấy cũng muốn bán lắm nhưng ngặt nỗi các ông phòng thuế cứ hạch là gạo nếp đong ở đâu.
Con vẫn thấy ở chợ hàng Da bao nhiêu hàng xôi đấy thôi.
- Đấy là những hàng nấu bằng gạo lăng nhăng, chứ bà này bảo nhà bà ấy năm đời thổi xôi rồi. Ngày xưa bà gì là vợ ba của Vua Bảo đại chỉ thích ăn xôi của cụ bà ấy nên chỉ khi nào đong được nếp cái nhà bà ấy mới thổi xôi Thời nay làm sao câu kì được như thế bởi lẽ bay giờ người ta cần no chứ đâu cần ngon, thế cho nên chỗ nào cũng pha gạo, chả bao giờ chuẩn được. Hôm nay may me lại gặp được bà ấy. Gớm xúm đông xúm đỏ chỉ thoáng một lúc thúng xôi đã hết sạch. Con trông này, hạt xôi có săn không?
Vân lặng lẽ nhấm nháp xôi:
Kể ra thì cũng ngon thật nhưng làm gì mà vẽ vời thế.
Bà Hai cũng lẳng lặng ăn xôi dường như sáng nay chưa nói với con gái câu chuyện gì. Một lúc sau bà mới khẽ khọt:
- Con xem xem thế nào, chứ anh Thành là muốn gắn bó với con lắm đấy
Thế ạ. Vân đáp lấy lệ.
- Me để ý anh ấy cũng là người đứng đắn mà để người ta đi lại mãi me cũng thấy không yên lòng. Con thì cũng đã khôn lớn…
Vân cố mỉm cười:
Bây giờ còn khôn lớn gì nữa. Me… Con già rồi con gì nữa
- Vẫn còn kịp con ạ. Đời người con gái muốn gì thì gì cũng nên có tấm chồng, rồi con cái để mai kia…
Trông mong vào lúc già cả phải không ạ
Me nói thật đấy. Cái nhà anh Long thì…
- Me nói đến người ta làm gì. Con với anh ấy là người thiên hạ. Người ta lại có gia đình, vợ con đề huề. Nói đến mang tiếng ra…
- Con nghĩ thế là me mừng. Nhưng riêng anh Thành, me chỉ lo là anh ấy nếu ở với con sau này mà không theo đạo… Con cũng vì thế mà nhạt đạo đi thì mẹ quả là đau xót
Thì me bảo anh ấy nghe me.
Thế ý con thế nào?. Hình như chiều nay anh ấy lại sang đấy.
Tuỳ me.
Câu chuyện hai mẹ con nói với nhau ước chừng độ hơn nửa tháng sau thì những khi Vân ở nhà không thấy Thành sang nữa, nhưng mỗi bận đi đâu về là y như rằng Vân đều thấy me cô lại hớn hở khoe cho cô. Khi thì vài kí lạc nhân, lúc thì vài yến lạc vỏ còn nhợt nhạt, tươi rói dường như vừa mới dỡ từ ruộng. Lúc lại nửa yến thịt, hay vài cái dò cả giò nạc, giò thủ, giò mỡ. Cho đến một buổi chiều thứ bẩy, khi Vân đang nửa nằm, nửa ngồi trên giường thì me cô lên. Bà nhoẻn cười rất tươi bảo:
- Ngày mai anh Thành sẽ cho người lên nói chuyện với me có ý xin con. Con nhớ ở nhà đừng đi đâu nhé.
Ngày mai?
- Ừ hôm kia lúc con sang tổ đan len thì anh ấy đến. Me bảo gọi con về cho anh ấy bàn bạc nhưng anh ấy bảo không cần. Cứ thế con ạ. Anh ấy lên thì mình cứ thống nhất để cho anh ấy lo liệu.
- Thế còn chuyện kia?
Vân rùng mình khi nhận ra giọng của mình có sự lo lắng thật sự. Cô hỏi với tia hi vọng nhỏ nhoi.
Chuyện gì hả con?
Me xem anh ấy có muốn đi đạo không?
- Chuyện ý ấy à. Theo như Vũ em con. Bây giờ người ta kỵ nói đến điều ấy lắm. Nhất là cái nhà anh Thành ấy lại là cán bộ nhà nước, lại làm to như thế. Từ từ đã. Nhỡ cái ảnh hưởng cả đời người ta, rồi cả con cả con con… Anh ấy vào nhà mình mà biết con theo đạo mà vẫn nhất quyết như thế thì chứng tỏ anh ấy cũng đã là..
úi giời chưa me đã bênh thiên hạ thế…
Vân chạnh lòng khi cảm thấy hơi hỗn với me.
Thôi cứ tính thế đã.
Nói rồi bà Hai quay lưng trở ra, bước xuống cầu thanh thật nhanh như sợ con gái lại lục vấn điều gì. Cả đêm hôm ấy. Vân cố nhắm mắt không muốn nghĩ đến điều mà me cô nói ban sáng. Những ý nghĩ, hình ảnh lộn xộn đan chéo vào nhau chật cứng trong đầu. Có lúc cô trông thấy rõ rành rành, căn nhà ở góc một quả đồi trồng chè. Những cây chè xanh rờn, đầy ụ như mâm xôi cùng những bông hoa chè trắng xoá. Vài ba đứa trẻ cả trái lẫn trai đang nô đùa. Khuôn mặt đứa nào cũng hao hao khi thì giống y hệt mặt của Vân, khi thi lại một nửa y hệt của Long, nửa kia như được tạc ra từ nét mặt của Thành, nhưng đáng sợ nhất là mặt đứa nào đứa nấy nghuếch ngoác, lem nhem đất, mũi thì thò lò xanh chảy dòng xuống miệng. Mắt của tất cả những đứa bé đều bị những cục giử dính đây lông mi. Người chúng toả ra mùi tanh nồng khó chịu. Chúng bíu lấy người cô để rồi bất chợt từ đâu đó một chuỗi cười cất lên ồ ồ giống như giọng của anh chàng Linh có lần bất ngờ đến nhà Vân bảo rằng là bạn của Long. Những hình ảnh loang loáng trôi. Vân cố níu lại nhưng chúng vẫn trơn tuồi chuồi đi. Một thoáng nữa, sau những sự chập chờn nửa thức nửa ngủ. Vân lại thấy rõ một đám người rõ dài, xếp trong hàng ngũ thật nghiêm chỉnh. Người nào người nấy cứng nhắc trong bộ quân phục mầu cứt ngựa của những anh bộ đội. Những chiếc mũ cùng mầu cứng chắc nhấp nhô, bên cạnh những đầu ruồi súng đen bóng. Hàng bộ đội đang đi đều bước bỗng rùng rùng chuyển động và ngay lập tức biến thành hàng rào người tầng tầng lớp lớp quây xung quanh Vân. Những khuôn mặt dưới những vành mũ như bị một chiếc bút vô hình nào đấy xoá đi tất cả đường nét của mắt, mũi, mồm làm chúng trở thành những mặt nạ trơ khấc do tay đứa trẻ nghịch ngợm vẽ nguệch ngoạc. Vân bị khuôn tròn giữa hàng bộ đội. Cô hoảng hốt há to mồm để gọi khi thấy từ xa Thành đang hốt hoảng đi đến. Mặt anh ta cũng xanh lèo, đôi mắt nhớn nhác mở to nhìn Vân đang bị bao giữa hàng bộ đội. Tay anh chàng vẫy vẫy.
Anh Thành, anh Thành.
Hàng người chẳng những không dãn ra mà càng ngày càng khép lại những hố mồm mở toác mấp máy trên những khuôn mặt nhẵn thín khiến Vân càng hoảng hốt. Trong khi đó Thành cứ rập rờn ở phía xa. Vân càng mở to miệng cố gào lên nhưng cổ cô như nghẹn lại bởi như bị ai đó giơ tay chẹn vào. Người cô rung lên bần bật.
- Gì thế con?
Có ai đó lay lay vào vai Vân. Cô choàng tỉnh dậy. Đỏ mặt khi nhận ra me cô cùng con bé lớn nhà Vũ đang trố mắt nhìn bác. Không hiểu sao con Liên dậy sớm thế?
- Con gọi anh Thành à?
Bà Hai cố dấu cảm giác vui vui, rụt rè hỏi nhỏ con gái trong khi mặt bà hơi ửng lên.
Không không.
Cô hốt hoảng khi nghe thủng câu hỏi của mẹ. Thế là từ đó sự ngượng nghịu làm Vân trầm lặng hẳn. Cô im lìm trở dậy trước cặp mắt trong xoe của bé Liên. Rồi cứ thế Vân lẳng lặng đánh răng xúc miệng rồi ăn sáng. Cho đến lúc chín giờ. Không nói với ai điều gì, Vân đi ra phố. Và đâu như vào quãng gần đến ngọ một sự việc bất ngờ xẩy ra khiến cuộc đời Vân tự nhiên xoay chuyển sang một hướng khác mà sau này khi đã bước sang ngưỡng cửa của tuổi ngoại bẩy mươi bà càng hiểu con người khi đã sinh ra đều theo hướng của những vì sao định mệnh quyết định.

Chương 12

Trong thời gian đó do nhiều nguồn gián tiếp cũng có mà trực tiếp mỗi bận rẽ qua nhà Vân để cố tìm gặp cô dưới danh nghĩa là bạn thân thiết với người anh cả của Vân và Long đã khuất từ những năm tháng vất vả, nguy hiểm từ lâu chăm nom gia đình và các em, nay tự mình thấy trách nhiệm chăm sóc gia đình bạn nên Long thỉnh thoảng vẫn rẽ vào nhà Vân. Cứ y như rằng lần nào vào, Long đều cố không để lộ tình cảm thật của mình khi nghe bà Hai dường như chỉ chờ anh đến là mang câu chuyện về sự sắp lấy chồng của Vân ra kể với sự hồ hởi, thảo mãn. Những câu chuyện của bà rõ ràng đều ẩn chứa một điều mà Long cảm thấy bà Hai không nói thẳng ra. "Em nó sắp tới có chốn có nơi rồi, mong anh tha cho em nó, để nó nhẹ nhàng theo chồng". Ngoài mặt thì hớn hở, cùng những lời nói vun đắp nhưng trong lòng thì quả thật như có cái gì giống như tảng đá đang đè nặng. Cái anh chàng Thành nào cứ theo như bà Hai thì quả là người đàn ông thật đáng để cho những cô gái ao ước. Chả cứ anh ta có hình thức bề ngoài cáo ráo, ưa nhìn mà còn là người được xã hội trọng vọng. Chẳng những là cán bộ nhà nước hẳn hoi, lại còn là ông giám đốc oai vệ dưới tay có vài trăm cán bộ, công nhân. Người ta làm giám đốc nên mọi sự giầu sang, đầy đủ không phải bàn đến. Chẳng thế mà lần nào lên anh ấy cũng đều mang quà toàn những thứ mà chẳng ai đang sống không thấy cần thiết, trị giá vài ba nghìn bạc trở lên. Những thứ mà nếu nhà không dùng mang ra phố bán cũng được không ít tiền. Nhưng nói thế thôi, nhà này đã làm gì mà khốn khổ đến thế. Vả lại những thứ mà anh ấy biếu đều là thứ phải dùng. Thịt thà, đậu đỗ thì lũ trẻ nhà này dù cho mấy cân, mấy yến cũng chỉ ngoảnh đi ngoảnh lại đã hết bay… Sau những lần như thế, Long cố nén sự buồn bã ra về và nếu không có việc gì gấp gáp ở hợp tác thì anh lại một là rẽ ngang vào quán nước ngang đường, góc phố gọi chén rượu nhấm nháp để làm vợi đi nỗi day dứt đang chộn rộn trong lòng, hai là rẽ vào nhà Linh cùng anh chàng độc thân này đối tửu hàn huyên mọi thứ chuyện trên đời. Trong những lần như vậy, Linh thì luôn luôn muốn nói về Vân nhưng Long thì luôn gạt đi coi như một sự quên lãng. Còn sáng nay. Long rời nhà từ lúc quá tám giờ. Rẽ qua Mai hắc Đế lót dạ qua loa, rồi vọt lên cơ sở hai của hợp tác trên Yên phụ, quấy quá một lúc sổ sách rồi nói với chủ nhiệm vì tạ sự có việc với cơ quan khách hàng, Long lấy xe đạp thủng thẳng đạp ra phố. Chính lúc đo anh nhận ra hôm nay mình đang bồn chồn khi bất chợt hôm qua nghe Diệu Thuần lào thào rằng sáng nay gia đình hay cơ quan cái anh chàng Thành nào đó sẽ lên nói chuyện để định ngày ăn hỏi và ngày cưới Vân. Thế là như người vô định, Long thủng thẳng đạp xe hết phố này sang phố khác như một kẻ vô công rồi nghề. Những mặt người trên phố loang loáng, nhưng dẫy phố nặng nề trôi trôi. Chốc chốc hình như có tiếng ai đó gọi tên nhưng anh vẫn gần như không nghe thấy. Sau hàng giờ lang thang, rồi như một kẻ vô định, anh rẽ vào chợ Hàng Da mua gần một cân nem chạo, nửa cân lạc luộc. Rồi vòng qua quán nước quen thuộc mua hẳn một lít rượu, rồi như một kẻ đang vội vàng để giải quyết một việc cấp bách nào đấy, Long đạp thẳng xe đến nhà Linh. Vừa nhìn thấy Long, Linh cũng như mọi người bán hàng từ sáng đều ngạc nhiên vì khuôn mặt gần như lỳ ra vô cảm của Long. Bỏ chiếc bàn chải đánh răng ra khỏi mồm, Linh lụng bụng nói luôn
- May quá đệ vừa dậy. Hôm nay thì hoàn toàn thoải mải. Song ca hai tối qua rồi.
Long cố nhếch mép, dựa xe vào tường nhà, rồi xách túi đồ vừa mua khom lưng vào nhà. Ngay lập tức đằng sau anh là tiếng Linh hớn hở:
- May qua hôm qua nhà máy lại mổ bò. Đệ nhường hết phần thịt để đổi lấy lòng và cả quả tim. Ông anh xuống tận nơi mang về làm xong rồi dành cho đệ đây. Ngay đây đệ sẽ ra mua cần tây, cà chua. Thế là huynh và đệ hôm nay tha hồ đưa cay. Ái chà, một chai kia à. Tốt, nhưng mà này. Hôm nay ông anh không bận chứ?
Long im lặng gật đầu.
- Thế thì tốt rồi. Vậy có nghĩa là huynh và đệ hôm nay sẽ kịch đường tầu. À mà này. Có cần mời thêm ai không để đệ tiện thể ra phố gọi luôn.
Cần gì.
Hay là gọi Vân đến.
Vớ vẩn.
Long gần như quát lên làm Linh trố mắt nhìn ông bạn. Anh chàng lắp bắp như người có lỗi ;
- Được rồi, được rồi. Đệ xá lỗi cùng huynh. Còn bây giờ nước đây huynh cứ tự nhiên để đệ chạy ù ra chợ mua gia giảm. Ngay cái món chạo cũng là phải có anh mùi mới đủ com lê được. Đúng chưa huynh?
Không chờ cái gật đầu của Long Linh tuốt thẳng ra phố. Không biết cái chạy tuốt của anh chàng là bao lâu nhưng khi về Linh đã thấy ông khách ngồi gật gù trước chén rượu. Chai rượu đã vơi đi gần một phần ba. Khuôn mặt của Long thì bì ra với nước da đã chuyển sang mầu hơi xạm ngẩng lên, đôi môi bóng ướt mấp máy:
Về đấy à? Tốt. Vào làm chén đã.
- Huynh đợi đệ chỉ chưa đầy mười phút là có đồ nhắm nóng sốt, thơm lừng.
- Câu nệ làm gì. Chạo đây, lạc đây. Thế là được rồi. Cần gì. Đời người mà suốt ngày chi lo đến sự đầy đủ hợp lý, hợp tình thì có mà hết ngày hết buổi Hết cả đời. Nào, làm chén đã. Cái giống uống rượu này mà uống một mình thì thấy lòng dạ tự nhiên cứ bồn chồn trống trải đến lạ.
Long chộp lấy cái chén, rồi quờ tay túm lấy chai rượu. Mặt anh cố giữ vẻ tươi cười như trong lòng đang thanh thản và không vướng một chút băn khoăn, lo nghĩ gì.
Linh giơ tay đỡ chén rượu nói theo đà:
Được rồi. Xin huynh.
Ngay sau đó Linh thật sự ngạc nhiên khi thấy hai chén chưa chạm nhau, chiếc chén trong tay anh còn đang chập chờn thì Long đã nhanh chóng dốc tuột rượu vào cái mồm há to chờ sẵn của mình.
- Huynh hôm nay có điều vui hay điều buồn mà uống kỉ lục thế? Không sao, không sao. Bữa nay đệ cũng sẽ cố theo huynh. Nhưng giờ… tạm thế đã. Để đệ…
Linh nói không hết câu đã vụt ra ngoài, trong khi đó tay của Long đã cầm cổ chai. Giọng ê a:
- Tội gì. Trên đời đánh đông dẹp bắc cũng vì miếng ăn. Mà đã ngồi vào mâm mà không có chén rượu thì còn gì là thằng con trai, thằng đàn ông nữa. Ừ ông cứ đi đi nhưng nhanh lên rồi về. Con chó, con lợn mà ngay cả con rồng con phượng khi ăn thì một mình nó cũng ăn được còn đã là giống người thì ăn một mình đau tức, làm một mình cực thân. Các cụ dậy rồi cấm có chệch một ly.
Long nâng chén lên nhìn chăm chú vào lòng chén như đang tìm gì trong chất nước đùng đục lợn cợn, rồi như một sự vội vàng không thể dừng được. Hốc mồm lại mở rộng, dòng rượu lại đổ vào. Hình như sau ba bốn lần như thế thì Linh bước vào, mặt mũi hớn hở, một tay nghi ngút đĩa lòng bò, tay kia đĩa tim bò trên để mấy củ hành trần qua cũng đang bốc khói. Long nhìn thấy thế gần như reo lên một cách hỉ hả:
Ông thế mà giỏi. Nhưng mà ngồi xuống đây đi.
Để đệ lấy bát đũa đã.
Long lẳng lặng gật đầu. Khi Linh đặt cái bát kèm đôi đũa xuống trước mặt Long thì thấy mắt anh này đang nhíu lại.
- Con người quả là rắc rối. Đến ăn là động tác có khác gì con vật, bởi lẽ đơn giản muốn làm vương làm tướng gì cũng phải có cái nhét cho đầy cái dạ dầy thì người ta muốn vui mới vui được, muốn buồn mới có sức mà buồn. Con người thì hai, ba bữa, con vật thì vớ được lúc nào thì cho mồm lúc ấy. Vậy mà giống người lại cứ dứt khoát phải cần đến những phụ tùng rắc rối như thế này. Không sao, không sao. Ông ngồi xuống đi. Ta mừng sự xào nấu thành công của ông đã mang lại lại mùi thơm thật quyến rũ.
Vâng, xin mời đại ca.
Tiếng cạch khẽ của thành chén va vào nhau vang lên xen lẫn tiếng chuông xích lô khá to đột ngột lọt vào cùng tiếng ai đó kêu "có nước có nước máy". Rồi trong tiếng động vụn và rối của phố phường vọng vào không biết bao nhiêu lần tiếng cạch đó vang lên khi to, khi nhỏ cùng tiếng hai người đàn ông say tranh nhau kể lể những điều gan ruột nhưng chẳng ai trong họ để ý Có thể do Linh uống sau, có thể do anh biết mình đang là chủ không thể say hết mức, say đến mờ mịt hết mọi điều nghĩ ngợi nên trong hai người đang ngất ngư. Linh đang cố cầm cự để lấy sự tự chủ. Có lẽ vì vậy nên Linh bất chợt thấy Long ngọ nguậy rồi nhúc nhích tấm thân giờ đây đã trở nên khá nặng nề của mình vào gần chiếc tủ chắc đã có lâu lắm trong căn phòng nhỏ này đến mức nó như bị quên lãng, hay là sự mặc nhiên về sự có của nó trên cõi đời này. Mầu tủ nổi vân lên đen bóng, chai lỳ hơi rung rung khi Long tựa lưng vào mặt tủ. Tay đà đận đưa chai rượu ra phía trước. Linh thấy vậy cũng giơ chén của mình ra, nhưng hai chiếc chén chưa kịp chạm nhau thì Long đã co tay lại. Trên khoé mắt của anh xùi ra giọt nước trong veo mỗi lúc một lớn:
Huynh có điều gì buồn phải không?
Buồn cái chó gì. Việc gì mà phải buồn.
Sao huynh lại khóc?
Linh hỏi một cách ngớ ngẩn và ngay sau đó anh cảm thấy ân hận vì sự nhỡ mồm của mình, nhưng nhìn khuôn mặt đang lì ra của ông bạn rượu thấy rõ ràng câu hỏi của mình gần như không mảy may tác động.
- Trời hôm nay hơi nóng thì phải? Long giơ bàn tay đang cầm chén rượu lên quệt ngang mặt lẩm bẩm.
Hơi thôi. à thế Huynh có cần nước mát để hạ hoả không?
Có gì đâu mà dã gọi là hoả. Uống đi đã. Nào nâng chén lên.
Nói là vậy nhưng chén rượu trong tay Long chỉ hơi nhúc nhích trong đà trượt lên đôi môi ướt, mọng tai tái của anh. Long ngửa cổ. Một tiếng "ực" gần như cố ý thật to.
- Huynh xơi miếng này đi, kèm theo củ hành.
Đũa của Linh đang giơ ra, anh chợt nghe thấy tiếng động nhẹ cùng tiếng chít chít sau lưng. Linh ngoảnh lại, thấy con chuột bằng cổ tay đang giơ hai chân trước lên. Đôi mắt tròn xoe của nó dạn dĩ, khiêu khích nhìn thẳng vào Linh khiến anh bật cười. Nhưng ngay lúc ấy Linh lại nghe thấy tiếng uỵch thật to. Anh quay lại và thấy ông bạn rượu của mình ngã lăn quay, hai mắt nhắm nghiền cùng đôi môi mấp máy.
- Huynh, huynh sao thế?
Chỉ nghe thấy tiếng ọ ẹ cùng tiếng ngáy vang lên rờn rờn. Nhưng mọi sự chưa được bao lâu, đột ngột Long ngồi bật dậy dưa đôi mắt ngơ ngác, thảng thốt và dài dại nhìn xung quanh rồi đưa hai tay lên ôm chặt lấy cổ mình. Ngay sau đó một tiếng ho khan bật ra để rồi ngay lập tức một dòng nước đùng đục, lợn cợn từ trong hốc mồm há rộng của Long phọt ra. Linh bật dậy thật nhanh và nghiêng người tránh khỏi. Dòng nôn phọt thẳng về phía con chuột khiến con vật lì lợm hoảng hốt chui tụt vào gậm tủ. Chuỗi nôn gần như không nén được vọt ra một lúc gần bằng quãng thời gian người nghiện rượu uống hết bốn chén tống rượu. Khi cơn nôn dừng lại, Long hốt hoảng nhìn Linh. Sau đó anh chống tay vào đầu gối định đứng dậy, thì bất đồ anh ngã bổ chửng, đầu lao vào chiếc tủ. Toàn thân Long duỗi dài, run rẩy. Trong khi Linh đang lúng túng thì anh nghe thấy Long khò khè nói. Giọng yếu ớt chập chờn như vọng từ chốn rất xa xôi:
Ông tha lỗi cho tôi nhé. Tôi không hiểu sao…
Không không. Huynh cứ nằm nghỉ đi.
Ông, ông. Ông làm thế nào tìm cho tôi cô, cô..
Vân phải không?
Long lặng lẽ gật đầu.

Chương 13

Các nhà triết học bỏ ra không biết bao nhiêu là thời gian vàng ngọc của đời người để viết hàng chồng sách, và hùng hồn trên hàng trăm, nghìn diễn đàn chỉ để chứng minh một chân lý mà các vị cho rằng với sự cao siêu của triết học và kiến thức mới tìm ra đó là"sự phát triển của cuộc sống con người đều tuân theo những qui luật". Nhưng nói gì thì nói chân lý hay đến đâu cũng chỉ tồn tại trong kiến thức và sách vở. Hai thứ này lại đúc rút qua sự rối rắm, và đôi khi nhăng nhít cuộc đời. Còn xét về mặt thực chất thì trong sự đa dạng, phức tạp, sống động kể cả bước ngoặt của đời một con người, và lắm khi của cả một dân tộc đôi lúc phụ thuộc vào những tình tiết cực kì bé nhỏ và ngẫu nhiên. Nếu Mao trạch Đông không từng làm thủ thư thì người Trung hoa vào nửa sau thế kỉ hai mươi không đến nỗi phải mồm lẩm bẩm và tay thì giơ trích lục. Hay vào một đêm đầu Mậu Thân đàn ngỗng không tự nhiên kêu rống lên khi phát hiện ra người lạ thì có lẽ xứ Việt nam ta đã nối liền ít nhất sớm hơn hàng chục năm trời. Hàng vạn thanh niên của ta và của Mỹ đã không phải bỏ mạng, hàng vài chục nghìn đứa trẻ sinh sau chiến tranh sẽ không bị còng queo chân, tay, hay đầu to mắt nhìn ngơ ngác vì bố mẹ của chúng bị ngấm chất độc màu da cam. Còn Vân nhân vật của chúng ta buổi chiều hôm đó mặc dù đã về quê những rồi lại lập tức quay ra Hà nội để đưa cô em con nhà chú đi mua thiếp mời, sau khi xong hết mọi việc, chiếc quai dép không tự nhiên bị đứt khiến cô phải vào nhờ ông chữa xe đạp ở ngã tư Lí quốc sư nhổ ra đóng hộ thì làm sao gặp anh chàng Linh đang thể hiện lòng tốt với bạn bè hùng hục đạp xe dọc theo những đường phố mà Linh cho rằng Vân vẫn hay đi qua. Nếu như… Đúng rồi nếu như không có sự bất ưng đó Vân đi chán rồi về nhà vì nghĩ nhà anh chàng Thành và biết đâu cả họ hàng anh chị em chắc đến lúc gần trưa vì chờ quá lâu nên có thể đã về rồi. Nhưng Vân lại không lường, hai ông chú, ba bà cô của Thành hôm đó mãi đến gần ba giờ mới đến nhà Vân để rồi họ cùng me của Vân sốt ruột chờ cô cho đến hơn sáu rưỡi chiều hôm đó. Khi Linh nhìn thấy Vân, kim đồng hồ đã chỉ vào con số năm giờ chiều. Vừa nghe Linh nói, Vân mặt tái mét bởi một sự ân hận gần như nằm rát sâu trong đáy lòng chỉ chờ dịp là bùng lên. Càng nghe Linh nói Vân càng cảm thấy chính vì cô mà Long đã lâm vào hoàn cảnh trớ trêu này. Từ hồi biết Long mấy chục năm, khi anh cả Phong còn sống đến nay đã bao giờ cô thấy Long uống rượu say đến độ như thế này. Vậy mà… Vì mình. Đúng là vì mình thật rồi. Me không nói nhưng mấy người cùng phố, nhất là cô con gái gia đình mà nhà Vân cho thuê ở trên gác hai cũng cứ úp úp mở mở, giả bộ ngây ngô cứ nói choang choác lên rằng. Anh Long thỉnh thoảng có đến như có ý tìm Vân nhưng Vân lại đi vắng. Cứ nghe giọng nói của cô ả, cái tên của cô ta đã thấy quê rồi. Lủ, con nhà ông Lũ. Vân tự nhiên thấy bực với chính suy nghĩ của mình. Gác hai nhà Vân đang thênh thang. Giường của Vân đang kê trên đó tự do, tự tại. Vậy mà chính quyền tiểu khu đến nói là vận động nhưng thực ra là bắt ép nhà Vân phải cho đến hai hộ gia đình từ tận Thanh hoá, Nghệ an ra thuê. Thế là Vân đành dọn xuống tầng một, quây cót thành một phòng riêng biệt cho kín đáo. Thời buổi này thật lạ. Ngay của nhà mình mà mình cũng không có quyền.
Đấy, đấy Vân đi khéo, chỗ ấy hòn gạch hơi cập kênh đấy.
Linh nhắc với vẻ săn đón và quan tâm lộ liễu, nhưng Vân thích thú bởi vì nó làm đứt đoạn dòng suy nghĩ không ăn nhập gì với sự lo xa đang cồn lên trong lòng cô hình ảnh ngất ngư say rượu của Long. Không biết hai người này phải uống đến bao nhiêu rượu, mà chính anh chàng đang lai Vân cũng có vẻ lắc lư, và mùi rượu thì nồng lên mỗi khi anh ta nói. Cái giống đàn ông kể cũng lạ. Rượu thì cay xè, béo bổ gì mà mười người thì có đến chín người mê say đến mụ mẫm thứ nước mà Vân chỉ cần ngửi mùi đã thấy đầu óc quay cuồng, lòng dạ muốn nôn thốc nôn tháo ra rồi. Vừa bước xuống cửa nhà anh chàng Linh đã thấy mấy người đang ngồi bàn tán quanh quán nước ngó đầu ra, cùng những tiếng "ái chà "vô ý. Vân cố làm ngơ bước qua dẫy hàng gạch chắc trước đây là một bực thềm nối vào chiếc sân gạch, giờ chỉ còn trơ ra mầu xi măng cùng lớp gạch vỡ mủn pha đất đen xỉn.
ấy, ấy. Vân hơi cúi đầu một chút đi.
Tiếng anh chàng Linh cố làm ra vẻ điệu đàng nhưng cũng ngay lập tức Vân muốn rút mùi xoa ra bịt lấy mũi vì, một thứ mùi pha tạp giữa mũi nôn mùi rượu và mùi thức ăn xộc lên.
- Chà trời mau tối quá. Khổ hôm nay đến lượt khu phố này cắt điện. Vân chờ tí nhé.
Anh chàng Linh bấy giờ mới tỏ ra lúng túng thật sự, nhưng vẫn cố làm ra điều chủ động. Vân loay hoay chưa biết đứng chỗ nào trong căn phòng quá chật hẹp. Trong đầu cô vương vấn một ý nghĩ khó dứt "tại sao Long có thể đến chơi, ăn uống một chỗ như thế này. Tính anh ấy vốn ưa những chốn khang trang kia mà "
Đây rồi. Đây rồi.
Anh sáng vàng đục của ngọn đèn bão hơi lay động, cùng lúc đó có tiếng chân của Long đạp xột xoạt trên giường cùng tiếng lảm nhảm của anh. Vân bỗng đỏ mặt khi nghe loáng thoáng trong chuỗi âm thanh đứt đoạn đó có tiếng Vân khá rõ.
Anh ấy gọi tên Vân thì phải.
Các anh uống bao nhiêu rượu mà đến nông nỗi này.
Vân nói với vẻ trách móc.
- Có đáng bao nhiêu đâu. Có thể do anh Long buồn quá, nên chỉ uống mà hầu như không ăn. Món nhắm ngon thế này mà anh có đụng đũa đâu. Thành thử… Chứ mọi khi thì đâu đến nỗi nào.
Nhà có vôi không anh?
Bôi vôi hết cả hai gan bàn chân, lòng bàn tay rồi.
Giọng nói lè nhè có hơi men của Quang sứt anh trai Linh nói vọng vào. Vân ngửng mặt nhìn thấy một người đàn ông có khuôn mặt hao hao giống Linh đang giang rộng hai tay bám vào thành cửa. Cái đầu chớm hói của anh ta gật gù.
Anh trai của Linh đấy.
Cô đây là… Người.. của cậu kia à?
Không không, là em gái.
- Thế hả. Vậy thì tối nay thằng Linh lên nhà nằm với bố, để cho cô ấy săn sóc anh cô ấy ở dưới này. Xem ra có vẻ căng đấy. Lúc tớ bôi vôi vào chân vào tay mà không thấy thằng cha ho he, động đậy gì hết. Đang gió. Đưa ra ngoài bây giờ trúng phong một cái là khốn nạn đấy. Còn lúc nào nó tỉnh ra mua cho nó bát phở, hay bát cháo hành tía tô ăn xong là đỡ ngay thôi. Cái giống say rượu là thế. Say lả say lơi thế nào cũng không chết đâu mà lo. Thế cô ăn uống gì chưa?
Dạ chưa đâu ạ. Linh nhanh nhẩu trả lời thay Vân đang lúng túng.
- Thế thì mày mang ăng gô ra mua cho cô ấy bát phở. Ăn no rồi trông thằng anh. Đàn ông, con trai nó khốn nạn thế đấy. Không uống thì thèm mà uống vào thì khác chi con chó.
Kìa anh Quang. Linh cố cười nói với anh.
- Ừ tao biết mày cần tế nhị rồi. Tao lên đây, đi mua cho phở cho cô ấy đi, thế là yên tâm rồi. Anh em chơi với nhau thì phải bảo ban. Góp ý cho nhau, chúng mày thật là, thật là…
Nói xong Quang sứt lảo đảo đi ra. Linh loanh quanh, hết soi đèn bới tìm thứ gì ở đầu giường, rồi lại chạy lên nhà. Có tiếng hai anh em lầu bầu, rồi tiếng của bố Linh nói như cố dàn hoà
- Nhà đang có khách lạ. Hai anh em giữ ý một chút. Còn cái ăng gô để ngay dưới chân bàn mà Linh không thấy hả con?
- Nó thì có tìm ra cái gì bao giờ đâu.
Vân đang bồn chồn nhìn quanh thì Linh ghé đầu vào, giọng cố làm ra vẻ nhẹ nhàng:
- Cô ngồi trông anh Long nhé để tôi chạy ra đầu phố mua cho cô bát phở dù sao cũng phải ăn một chút cô ạ.
- Đừng. Đừng. Thế thì phiền anh quá. Với lại tôi chỉ ở đây một lát thôi. Khuya tôi về cũng được. Mới lại tôi không thấy đói.
- Không sao đâu. Vân không phải khách sáo. Kìa kìa cô kéo cái chăn dạ lên đắp cho Long một chút.
Nói xong Linh lập tức biến mất sau ánh đèn chao đảo, vàng xuộm.
Không biết Linh đi bao lâu, còn Vân thì thấy sao thời gian chạy chậm thế Tiếng người nói lao xao rộn lên một lúc rồi ắng xuống. Ngoài đường phố giờ đây đã vắng lặng lắm thì phải. Bất chợt Vân thấy lạnh gáy, da gà nổi lên. Tiếng chuột lích rích sau đó là tiếng bò sột soạt. Vân bật đứng dậy. Tất cả trở lại im ắng. Vân thoáng cười vì sự nhút nhát của mình. Sao anh chàng này đi lâu thế còn mình cũng vô duyên thật, tự nhiên không quen, không thuộc, ngoại trừ lần anh chàng này chớp nhoáng, đảo nhoàng đến nhà mình. Vậy mà mình lại có thể đến nhà người ta một cách thật dễ dãi. Vì sao nhỉ, hay chỉ vì mới chớm nghe tin về Long là mình đã theo anh ta. Nhỡ… Thôi. Vân rùng mình cố xua đuổi ý nghĩ ghê gớm đang lởn vởn trong đầu. Long cựa quậy mình rồi đưa hai tay đặt cả vào ngực. Ngay lập tức, mái đầu rậm tóc của Long ngọ nguậy, đôi môi mấp máy. Mùi rượu oải trong miệng xực lên khiến Vân phải quay mặt đi.
- Không. Không bao giờ cả…
Vân nhăn mặt cúi đầu. Thì vừa lúc ấy, Long co cả hai chân lên đập mạnh xuống mặt giường. Vân đang cuống lên không biết xử lý thế nào thì Linh xách cặp lồng bước vào.
- Thôi. Cô để tôi trông cho. Ăn cho nóng. Ra chậm một chút là hết. Ngày xưa hiệu này bán đến một hai giờ sáng vẫn còn nạm, gầu, thế mà bây giờ mới chưa đến chín giờ đã hết sạch chỉ còn phở không người lái. Chán quá Thôi đành ăn tạm Vân ạ.
Đã chín giờ rồi ư. Thế thì tôi phải về, phải về thôi.
- Ai lại thế? Cô phải ăn một chút đi. Rồi cô ở lại trông anh Long chứ ai lại…
Không. Không. Thế này là được rồi…
ở đây cô không phải ngại gì cả.
Tôi không thể, không thể.
Hai người đang nói thì bất chợt Long bật dậy, ngơ ngác nhìn quanh rồi đưa hai tay lên ôm đầu kêu rống lên:
Trời ơi, tôi đau đầu quá, đau đầu quá.
Sau tiếng kêu Long lại nằm vật xuống. Miệng anh há to thở hồng hộc
- Sao thế, sao thế? Anh Quang sứt lại hiện ra ở cửa ra vào lanh chanh nói. Liền sau đó là tiếng nói chậm rãi thận trọng của người bố trong tiếng lao xao của đám trẻ và mấy cô chị dâu.
- Anh cả vào xem xem thế nào. Bố chỉ sợ anh ấy trúng gió. Thôi cứ gọi xích lô đưa anh ấy đến nhà thương đi. Nhà thương Phú doãn hay nhà thương hàng Gà. Ngay đây thôi mà.
Bây giờ ba phải gọi là bệnh viện.
Ừ thì bệnh viện.
Ngay lúc đó Long lại trằn mình lên, quật đi quật lại. Miệng vẫn không ngừng thở dốc ra.
- Đấy thấy chưa. Linh ra nhà chú Tũm đầu phố gọi xích lô đi. Có em gái anh ấy ở đây thì lo gì nữa.
Thực tế của cuộc sống đôi khi dồn con người vào những tình huống mà người ta không thể không theo mặc dù trong sự việc đó là một sự trớ trêu, khó chịu. Vân đêm đó đúng là như vậy. Cô ngồi trên xích lô để Long tựa vào vai. Chiếc chăn dạ hôi xì của nhà Linh phủ kín hai người. Còn Linh đạp xe theo. Mãi đến hơn mười hai giờ cô mới từ bệnh viện Phủ Doãn về. Cô đã nói rồi. Gì thì gì Vân vẫn phải về, không có me cô sẽ không ngủ được vì nóng ruột mong ngóng, không biết cô đi đâu.

Chương 14

Khi Long đã hơn bẩy mươi tuổi. Thỉnh thoảng ngay giữa lúc đang ăn cơm cùng gia đình, nhất là những khi có đầy đủ con dâu con rể cũng các cháu nội ngoại quây quần, ông đột nhiên ngẩn người ra khi nghĩ đến những tháng năm tuổi trẻ của cuộc đời mình. Những phút giây xốc nổi, những khoảng khắc bồng bột ngây ngô. Lúc ấy nhìn khuôn mặt bố như lỳ ra tưởng như đang chìm vào quá khứ. Lệ người con gái thứ hai của ông-một người mà dù đi lấy chồng đã gần hai mươi năm, con cái đã lớn và tuy ở xa cách biệt nhưng vẫn luôn luôn để ý từng động thái của bố với sự xót thương và quan tâm đặc biệt liền hỏi nhỏ bố:
Kìa bố. Bố làm sao đấy? Bố ăn đi chứ. Cơm nguội hết cả rồi.
Nhưng có bao giờ cũng vậy, phải đến câu hỏi thứ hai ông Long mới như người đột ngột bừng tỉnh. Làn môi mỏng của ông nhuềnh ra, đôi đũa trong tay ông vung vẩy. Ông lắc đầu và nói như người nhận ra lỗi lầm của mình.
Có gì đâu con.
Tuy nói vậy nhưng sau đó trước mắt ông như vụt loé những con đom đóm nhỏ, những con đom đóm mà hình như ông đã từng nhìn thấy từ góc lều giữa vườn đào trong đêm trốn lính ở vùng Nhật tân. Ôi, cái vùng nhật Tân một thủa. Tiết xuân về. Mưa phùn lây rây càng như tô thắm thêm mầu sắc rực rỡ của những cánh đào bé nhỏ, mông manh. Kể cả chiếc lô cốt đen xạm nằm chềnh ềnh giữa ngã tư đường lên Chèm, đường vào Bưởi cũng không át nổi mầu hồng nhạt của đào phai, mầu đỏ rực của đào bích. Còn bây giờ thì chỉ thấy những dẫy nhà cao lênh khênh và con đường đôi san sát nhà tầng. Kể ra cũng là đẹp, cũng là văn minh nhưng sự đẹp, sự văn minh đó đặt ở đâu chả được chứ vùng đào cổ truyền hiếm hoi đó phải giữ lại cho cháu con thưởng ngoạn hà cớ chi phải tàn phá nó đi. Ông cố nén tiếng thở dài, chống tay vào đầu gối đứng dậy.
Ông uống thêm chút nữa nhé.
Chồng Lệ nhoẻn cười nói với bố vợ.
Thôi, thôi để lúc khác. Bố đủ rồi, đủ rồi. Thật mà…
Mấy đứa bé nhìn ông cười khúc khích. Ông quay lại nhoẻn nụ cười ngô nghê rồi nói như thanh minh.
Ông đi nghỉ tý đã. Một lúc sau là ông hết ngay thôi mà.
Đã bảo anh rồi. Đừng để bố uống rượu thế mà.
Lệ hơi cau mặt nhìn chồng khiến anh chàng cao lớn như vừa mắc phải chút lỗi lầm nào đấy. Môi nhoẻn cười nhưng đôi tay lóng ngóng như thừa ra.
Thì mọi hôm bố vẫn uống có sao đâu.
Dạo này ông ấy bị áp huyết nên…
Ông Long nghe rõ tiếng vợ nói, ông thoáng hơi rùng mình, hình như ông ngửi thấy hơi rượu phảng phất đâu đây. Ông ngả đầu vào chiếc gối. Một mùi mồ hôi quen thuộc đọng lại từ rất lâu. Nhưng năm tháng của đời người vùn vụt trôi qua nhưng hơi người thì dường như chẳng bao giờ.. Ô mùi rượu đột nhiên từ đâu bay đến khiến đầu óc ông lãng đãng, ngất ngư…
Một chiếc giường bệnh viện lờ mờ hiện ra. Rõ ràng ông Long thấy mình đang nằm im lặng trên chiếc giường ấy. Ông cố ngẩng lên nhưng đầu ông nặng trĩu như có vật gì buộc ríu dưới gáy kìm ông lại. Mấy người đàn ông và đàn bà mặc áo blu trắng toát đi đi, lại lại. Mặt người nào người nấy căng thẳng đến độ giống hệt mặt những pho ma nơ canh ở hiệu quần áo Đức Hạnh phố Hàng Trống. Một người đàn ông để ria con kiến cầm chiếc xi lanh trong suốt xen vào giữa đám người. Ông ta hình như đang lại gần Long. Chiếc kim to dần nhọn hoắt y hệt như ngọn giáo của tay diễn viên chuyên đóng lính hầu ở rạp Chuông Vàng giữa phố Tạ Hiền. Chưa nhận ra điều gì thì bất ngờ Long rúm người lại, thấy đau nhói bên hông. Ông cố vùng vằng để cố thoát khỏi cảm giác co hai hàm rằng đang nghiến vào da thịt ông một cách dữ dội, không chút thương xót. Cơn đau như có hình của chiếc răng cưa đang xiết đi xiết lại và đang miết thật khắp cơ thể.
- ối ối. Long kêu to khiến mọi người đều nhất loạt ngoảnh lại. Nhưng lạ một điều là mấy người đứng xung quang giường của anh đều lắc đầu, nhăn mặt có hai ba cô gái giơ tay lên bịt mũi. Mùi rượu và hình như có cả mùi nôn thức ăn bay xộc ra bao phủ lấy Long.
- Anh cố một chút nữa thôi. Để yên cho bác sĩ tiêm, không có nhỡ một cái gẫy kim tiêm thì khổ.
Nghe tiếng nói quen quen ngay bên tai, Long đưa mắt lên, và anh chợt thấy lòng dạ bỗng nhiên nhẹ bỗng vì anh nhìn thấy rõ ràng khuôn mặt dịu dàng của Vân.
Anh ấy uống chắc phải nhiều lắm thì phải.
Có tiếng nói xa xôi vọng đến. Ngay lập tức mùi rượu lại bốc lên ngan ngát, thoáng một chút gây gây. Ôi cái mùi quen thuộc từ rất lâu rồi thì phải. Những lần trong phòng khách rộng mênh mông của nhà Vân, khi đó Phong còn sống. Hai người bạn gật gù bên chai Mác ten. Cả những lần của bữa ăn ở nhà Long. Những đứa trẻ nhà Long chỉ choé tranh nhau gắp miếng thịt mà Diễm cố ý thái thật nhỏ giữa những miếng đậu vàng nhạt vì rán qua cùng miếng cà chua đỏ rực. Bìa đậu sống Diễm dành cho anh đã cắt sẵn để trên chiếc đĩa thuỷ tinh trong. Miếng đậu trắng tinh nằm giữa mấy ngọn kinh giới xanh ngắt.
Hưng. Chỗ ấy để cho bố uống rượu đấy.
Nhưng bố cho anh Dũng một miếng cơ mà.
Đây đây. Bố cho con đây.
Ứ ừ. Đũa của bố có ớt cay lắm.
Cái mùi ấy còn phảng phất bao trùm cả căn phòng bé nhỏ của Vân được quay bằng cót ép giữa phòng khách mênh mông. Bên kia tiếng chí choé léo xéo tranh thức ăn của con nhà Vũ.
Chị làm thế nào mà để anh ấy uống nhiều thế.
Cô y tá đang bê khay dụng cụ tiêm nhìn Vân.
- Đàn ông mà uống thì giời cũng không thể cản được. Thôi thế cũng là may. Chỉ thiếu một chút nữa thôi. Không cái chính là anh ấy bị cảm. Chứ nếu không… Chị cứ để anh ấy nằm một, hai tiếng rồi đưa anh ấy về.
Vâng, vâng.
- Chị đúng là người vợ hiền chứ phải tay tôi ý à. Lành làm gáo vỡ làm môi chứ đời thủa nhà ai. Cứ thấy rượu là nốc quên cả vợ cả con.
Chị y tá mặt rỗ hoa nhấc cái khay nhôm chớm cong queo ở cạnh vì dùng đã lâu vừa khen Vân vừa ca cẩm.
Vân cảm thấy mặt mình nóng rần rật. Cô gật đầu chiếu lệ và cũng không muốn thanh minh một chút nào. Trong lòng cô vẫn chứa đầy sự áy náy. Cô vừa mong vợ anh ấy đến vừa không. Nhưng bỏ anh ấy một mình trong bệnh viện giữa những người xa lạ thật không đành lòng. Dù sao anh ấy cũng là bạn thân thiết của anh cả mình. Hơn nữa hai người đã từng… Ngay trong ý nghĩ, Vân cũng thấy sường sượng khi nghĩ về quan hệ đối với anh ấy. Nhưng rõ ràng, nếu cứ kéo dài mối quan hệ này thì Vân đúng là có lỗi đầu tiên trước Chúa. Giê su ma, lạy chúa lòng lành. Con biết từ trên cao, ngay cả trong sự mông lung xa lắc, giữa hằng hà xa số những kiếp người dưới trần gian này, Người vẫn thấy lỗi lầm khủng khiếp của con. Con cũng hiểu lời thầm thì của Người ngày ngày nhắc trong lòng con về sự cần phải tránh xa và dần dần đi đến đoạn tuyệt sự ngang trái này. Vì lẽ đó nên dù không một chút tình, y hệt như những người qua đường khác nhưng… Con đã cố để gắn kết với Thành để rời xa anh ấy, nhưng đúng là quỉ sa tăng xui khiến bầy đặt ra câu chuyện này. Nhìn Long vật vã trong cơn say, lâu lâu lại lảm nhảm những câu gì không rõ ngoài tên Vân. Và anh chàng Linh nữa chứ… anh chàng Linh, người bạn mà anh ấy mới quen vậy mà… Quả thật nhìn đôi mắt hấp hay của anh chàng ấy nhất là khi anh ta một mình đến nói chuyện về Long, và trong những lời nói vòng vèo rõ ràng Linh muốn Vân gắn thật chặt với Long, đừng xa rời. Nhưng cái nhìn ấy hướng về Vân mà cô bất chợt bắt gặp thì thật là… Thật khó mà hiểu được lòng dạ con người. Đúng là Long đã vì quá buồn mà uống rượu đến mất cả sự tỉnh táo, rồi lại vì cảm gió. Nhưng đáng ra Linh phải đến nhà của anh ấy mà báo cho Diễm biết để cho vợ anh chăm nom anh ấy. Vậy mà… Đúng là sự xếp đặt của quỉ Sa tăng thật rồi…
Vân rùng mình khi nhìn vào khuôn mặt tái xám của Long, rồi chợt nghe thấy tiếng cô y tá chào ai đấy. Vân rùng mình khi nghĩ đến Diễm đột ngột vào bệnh viện và cơn giận dữ của chị ấy khi thấy Vân đang ngồi đây bên cạnh người chồng yêu quí. Cô cố không nhìn lên, nhưng cô cảm thấy bất lực không thể chủ động nổi hành vi của mình. Khuôn mặt Linh bất chợt hiện ra giữa khung cửa gỗ có nẹp những vạch đồng cũ kĩ với cái nhìn hấp hay.
Anh ấy thế nào rồi?
Linh sốt sắng hỏi ngay từ khi mới bước một chân vào phòng. Cô y tá có khuôn mặt hơi rỗ hoa giơ tay ra hiệu im lặng, nhưng hình như thuận mồm cô nói luôn.
- Cơ bản là tỉnh rồi. Các vị có thể cử người ra thanh toán viện phí rồi đưa bệnh nhân về. Nhớ khi về đừng cho ăn nặng vội.
Viện phí? Vâng vâng.
Vân gật đầu như một cái máy định bước đi theo chân cô ý tá thì vừa lúc đó Diễm hiện ra, đôi lông mày rõ ràng mới tỉa của cô cong lên như ngạc nhiên. Đôi môi hơi hé mở mấp máy. Vân đứng sững lại như bị chân bị chôn trên nền nhà
Kìa chị
- Không dám chào anh. Thế này thì quả là không thể tưởng tượng được. Cô Vân. Tôi không thể ngờ cô, cô… dám, dám.
Chị. Tôi, tôi. Tất cả đều tại tôi hết.
Linh lắp bắp đúng với vẻ của người đang nhận lỗi. Sau đó anh nói như tuôn ra.
- Tại tôi, tôi mời anh ấy uống rượu. Thật không ngờ anh ấy bị tráng gió. Thành thử… Tôi lại không biết nhà chị. Đúng là sơ xuất quá. Thế là đang lúc bối rối như thế thì gặp chị Vân. Tôi nhờ chị ấy.
Thôi, thôi. Không phải khéo bịa chuyện nữa.
Tiếng Diễm tự nhiên cao vót lên.
Các anh các chị nhớ cho là đang ở trong bệnh viện.
Cô ý ta rỗ hoa đang giơ tay nhắc mọi người thì một bà y tá già mặt mỏng dính thò đầu vào giọng khàn khàn, nói như ra lệnh:
- Ai thanh toán việc phí cho bệnh nhân Lê Văn Long thì ra ngay, kẻo sắp đến giờ khoá sổ buổi sáng rồi nhé.
- Tôi đây. Được rồi, xong xuôi tôi sẽ vào. Gì thì gì cũng phải làm cho ra nhẽ. Chứ không thể rấm rúi, vớ vẩn thế này mãi được.
Diễm vừa khuất sau cánh cửa kéo có thanh nẹp đồng đã bắt đầu rỉ vì bị bong lớp mạ, thì Linh bảo khẽ Vân:
- Chị về đi. Rồi tôi sẽ giải thích cho chị ấy. Nhanh lên. Nhanh lên. Đừng để mọi người ở đây hiểu sai rồi mang tiếng ra.
Vân nhìn thoáng về phía Long đang nhắm mắt thở đều đều, rồi lặng lẽ ra về lòng nặng trĩu.

PHẦN V

Chương 1

Dù nhốn nháo, loạn xạ và đảo lộn đến đâu thì đời người vẫn chỉ bắt đầu bằng tiếng khóc của chính mình đến chuỗi khóc vì mình của những người thân, người quí.
(Thêm một câu nói của người bất ưng ưa triết lý)

Muốn nói gì thì nói những người xung quanh kể cả những người thân và những người chưa hẳn thân nhưng am hiểu chút ít về lẽ đời đều phải công nhận Linh là con người chu đáo và hết lòng vì bạn bè. Buổi sáng gần trưa hôm đó ở bệnh viện, sau khi Vân lẳng lặng ra về với sự nặng trĩu của nỗi lòng thì Diễm lúc đã thanh toán xong viện phí với biết bao sự bực bội chứa chất trong lòng như chỉ rình có dịp là nổ bung ra. Có lẽ phải đến hàng chục năm trời từ khi biết Long vướng víu với Vân. Diễm luôn luôn dấu kín trong mình nỗi phẫn uất. Sự không bộc lộ cơn giận dữ của mình trước sự lăng nhăng của chồng đều có cái lý của nó. ở nhà có các con và chúng là những đứa trẻ, hiểu làm sao cơ sự của người lớn. Bố mẹ và bẳn gắt cãi vã nhau thì còn ra thể thống gì. Ngôi nhà tưởng như nơi ẩn nấp cuối cùng của mỗi con người, nơi vui vẻ dễ chịu nhất đối với đứa trẻ bỗng nhiên vì những lời to tát, giận hờn bẳn gắt của bố mẹ sẽ biến ngôi nhà êm đềm nhất trở thành địa ngục. Trẻ con sớm muộn sẽ túa ra đường để tránh sự dằn vặt, nỗi buồn phiền… và lúc đó chúng sẽ hư hỏng đi và rơi vào muôn vàn cặm bẫy của xã hội này. Nghĩ đến cơ sự này, Diễm đành cắn răng chịu đựng. Còn một điều khác mà Diễm nín nhịn được là vì ngay chính Long cũng rất ít khi bộc lộ sự riêng tư thầm kín của mình. Đấy là chưa kể sự ăn ở vợ chồng dường như không bao giờ lỗi hẹn. Vẫn nôn nao, vẫn khao khát và say đắm. Lần nào đến với nhau vẫn y hệt như lần đâu tiên hai người đàn ông, đàn bà với nhau để rồi cái bụng của Diễm cứ đều đặn vài năm lại phồng lên chứa đựng một sinh mệnh. Trong khi đó qua rất nhiều câu chuyện của chúng bạn, của những người tình cờ Diễm biết rõ ràng một điều chí ít cũng an ủi được sự day dứt của Diễm. ấy là chưa bao giờ Vân có mang. Nhưng nỗi bực bội, giận hờn cứ bền bỉ tồn tại thường trực trong lòng Diễm, chỉ đợi dịp là bùng lên nhất là khi trông thấy con "tranh chồng "ngoan ngoãn, chịu lép kia hiện ra. Trên một chục năm trước đây, Diễm đã từng đến thẳng nhà của Vân, bất chấp sự im lặng đến nghiêm trang của bà mẹ Vân, ngay cả cái dáng bề ngoài và cái nhìn giận dữ của cậu em con ranh ấy. Diễm vẫn táo tợn xông thẳng vào căn phòng quây cót ép của nó. Cái chỗ mà Diễm cho rằng đây chính là hang ổ, là nơi mà tay chồng hư đốn của mình hay lai vãng để rồi dấu diếm chung đụng với con trốn chúa lộn chồng kia. Lần đó bất chấp cả đám đông dân hàng phố đứng vòng trong vòng ngoài Diễm vẫn lao vào lật tung lát giường, lôi hàng đống quần áo của con đĩ rạc rầy ra. Hôm ấy sao nó ngu thế, rõ ràng cái kéo nhà nó như trêu ngươi thách thức Diễm khi nằm chềnh ềnh ngay tầm tay của Diễm… Chiếc kéo sáng choang để trong chiếc làn đựng những cuộn len nhiều mầu và chiếc áo len boóc đô đang đan giở. Thế là chân thì dẫm, tay thì cầm kéo. Tiếng vải rách, tiếng kéo cắt xoèn xoẹt. Sự việc diễn ra hôm đó thật là hể hả và Diễm tin sau đó con Vân ngoài mặt thì hiền lành, và xinh đẹp kia sẽ chẳng bao giờ dám bám lấy lão chồng trai lơ của Diễm nữa. Thế mà. Thật không ngờ. Hôm nay thì rõ là ba mặt một lời. Nó là gì mà dám vào bệnh viên chăm sóc chồng mình, mà mình là gì mà lại không biết lão chết toi gặp tai hoạ vì rượu chè. Diễm vừa nhẩm đếm tiền vừa bực bội.
Thế cô là gì với bệnh nhân?.
Người mặc áo blu trắng loang lổ những vết bẩn, có cái mũi khoằm không nhìn lên hỏi Diễm.
Tôi là vợ.
- Vợ? Thế mà tôi cứ tưởng cái cô đưa bệnh nhân vào hôm qua, rồi săn sóc cả tối và sáng nay mới là… Anh chàng này quả là rắc rối. Sao mà lắm vợ thế không biết?
Không không.
Diễm cảm thấy lúng túng một cách khó chịu.
Thanh toán xong cơn giận càng tăng lên. Diễm lật bật đi vào và cô thề nếu con ranh còn ở đó thì cô sẽ cho nó biết tay. Đã xấu rồi thì cho xấu luôn một thể chứ cứ để thế này cho thiên hạ nó cười vào mũi mình. Có chồng mà không biết giữ. Không thể tưởng tượng được. Trần đời chưa bao giờ Diễm thấy có cái gì có thể ngược ngạo, tai quái hơn thế này. Phải có đạo lý, có trật tự phân miêng, có qui luật phép tắc chứ đâu có thể. Giống người chứ có phải là giống vật đâu mà muốn thế nào thì muốn. Mặt thì lạnh lùng, trong dạ thì đầy giận hờn, Diễm bước vào căn phòng nơi Long nằm thì cô chợt giận mình vì sự ngốc nghếch, thiếu tính toán của mình. Trên giường bệnh, chỉ còn duy nhất Long đang nằm thở nhè nhẹ. Ánh sáng trong phòng như vợi bớt vì thân hình của Linh đang quay lưng lại. Anh ý nhị đang nhả khói thuốc trắng đậm qua cửa sổ được bọc kín bằng sợi lưới thép mắt nhỏ. Nghe tiếng dép lê trên sàn Linh quay lại, khuôn mặt đăm chiêu của anh rãn ra khi nhìn thấy Diễm bước vào.
Chị thanh toán xong rồi ạ.
Giọng Linh nhẹ nhàng và lễ phép.
- Vâng, thế cô ả kia đâu. Những lúc này thì lẩn như trạch. Có giỏi thì đứng lại ba mặt một lời cho ra ngô ra khoai chứ.
- Chị Long ạ. Việc này hoàn toàn do tôi. Tôi, tôi thành thật xin lỗi chị.
Giọng Linh năn nỉ nghe dến tội nghiệp, nhưng cũng chẳng mấy tác dụng đối với người vợ đang giận rỗi.
- Thôi được rồi. Muốn ai thì ai, chỉ cho tôi hỏi một câu. Làm thế nào mà anh biết mối quan hệ của con dở hơi ấy với ông chồng quí báu của tôi mà anh có thể đi tình cờ gặp nó rồi lại báo cho nó... Đúng là.. bạn bè những người như anh thì chỉ có tan cửa nát nhà chứ làm sao mà yên ấm được.
- Tôi quả thật là vô tình. Một lần nữa thành thật xin lỗi chị. Quả thật tôi không biết một chút nào chuyện của chị với chị Vân mà ngay cả với anh Long với chị ấy thế nào tôi cũng chịu.
Sau này khi nghĩ lại những lời mình nói với vợ Long trong bệnh viện hôm ấy đôi khi Linh cảm thấy đỏ mặt vì sự nói dối bất ngờ và khéo léo của mình.
Anh nói thế thì tôi cũng biết vậy, nhưng tôi xin hỏi anh câu nữa.
Vâng, xin chị cứ hỏi.
Chưa bao giờ Linh lại thấy mình nhũn nhặn như vậy. Cơn đau vô hình thình lình xuất hiện làm mặt anh nhăn lại. Ngay lập tức môi anh cố nở nụ cười gượng.
- Anh muốn nói gì thì nói, nhưng tại sao anh lại không gọi người khác mà lại gọi đích danh con ranh ấy.
- Nhà tôi và nhà cô ấy cùng phố, mà hôm qua sau khi đưa anh ấy vào bệnh viện tôi phải đi trực nên đành nhờ cô ấy. Cô ấy vốn tốt bụng hay làm phúc. Quả thật là như vậy, chị tin tôi đi.
- Phải tôi tin. Tôi tin. Hoá ra mọi người đều đồng loã để đẩy… chả cứ tôi mà còn các con tôi đến chỗ xẩy đàn tan nghé đây.
ấy ấy, xin chị đừng nói thế phải tội chết.
Phải tội. Gớm anh mà cũng sợ chuyện ấy à.
Thôi, thôi. Cho tôi về đi, mọi chuyện tính sau.
Tiếng nói thều thào của Long bất ngờ cất lên làm hai người bỏ dở câu chuyện mặc dù cả hai đang cố hết sức cho vỡ lẽ điều mình muốn nói, muốn biết. Người thì thanh minh cho câu chuyện nhẹ nhàng đi, người thì bực bội muốn dồn sự việc đến tận cùng đành bỏ dở.
- Thôi. Để khi khác chị ạ. Anh nhà đã tỉnh cần đưa về nhà đã. Rồi mọi chuyện chị sẽ khắc rõ mọi sự. Chị đừng trách chị…
Linh định nhắc đến Vân nhưng may sao anh dừng lại được.
Tôi sẽ ra thuê xe xích lô. Chị ở trong này thu dọn rồi đưa anh ra chị ạ
- Tuỳ anh. Nhìn khuôn mặt tái xanh của chồng sau cơn say Diễm hơi cảm thấy ái ngại nên cô buột mồm trả lời Linh theo quán tính.
Sau sự việc bất ngờ hôm đó Long đổ một trận ốm ra trò. Đâu như anh phải nghỉ ở hợp tác xã đến hơn một tháng. Công việc sổ sách kế toán của hợp tác gần như đình trệ. Cũng trong thời gian nằm bệt đó trong đầu anh nghĩ về công việc thì ít mà nghĩ về Vân thì nhiều. Còn về phần Vân. Lòng tự trọng của người con gái Hà thành thêm một lần bị thử thách. Nghe me cô nói sau vụ nhà Thành đưa họ hàng, mang giầu cau đến hỏi lại đúng vào ngày Vân đi bằn bặt không có ở nhà, trong khi đó anh chị em và mấy người bạn thân của Thành lại nghe câu được câu chăng việc Vân đưa Long vào bệnh viện. Nghe được chuyện đó, mặc dù Thành rất yêu Vân nhưng lòng tự ái của người đàn ông muộn vợ ở Thành đã khiến anh bực lên gấp bội và anh quên hết mọi ước muốn của mình trong chuyện cùng Vân xây tổ ấm. Chính sự quên đó lại làm anh nhớ lại tất cả sự hững hờ, gượng ép của Vân trong sự bộc lộ tình cảm với Thành. Mọi sự việc trong đầu anh lúc đó như được phóng đại nhiều lần bởi sự tự ái của người đàn ông tỉnh lẻ với cô gái Hà nội. Chỉ có điều đáng buồn sự bực này là chính đáng và sẽ không có những điều đáng trách nào mà khi đã tĩnh trí sau này và cả khi về già sau này Thành không phải ân hận nếu như lúc đó Thành không nghe lời xúc xiểm của mấy người bạn đến đòi thanh toán tiền về mấy yến gạo, đỗ, mấy cân thịt lợn và cả mấy cân chè Thành mang biếu nhà Vân. Tất cả mọi sự thô thiển đến từng hành động, câu nói của con người sau vụ này bầy ra khiến Vân đau khổ vô cùng và nhất là thỉnh thoảng cô em dâu- vợ Vũ lại làm như vô tình nhắc lại số tiền mà vợ chồng cô phải đưa ra để trả nợ hộ người chị. Con người ai chả có lòng tự trọng. Điều này ở dân Hà nội càng không thể xem nhẹ. Me Vân buồn rũ người. Bà già đi trông thấy với mái tóc tự nhiên bạc hẳn một bên mái, còn Vân thì gầy dộc đi. Đôi mắt cô như càng to ra trên khuôn mặt đã bắt đầu nhô lên hai gò má.
Cuộc đời cũng lạ bởi những diễn biến lắt léo, ngoằn ngoèo, vô định và bất ưng của nó. Nhưng kể cả cái gì lớn lao nhất, khủng khiếp nhất đối với con người và đến cả một quần thể rút lại cũng bị vị thầy thuốc tài hoà, vô tình với vị thuốc quên lãng duy nhất là thời gian chữa khỏi. Những vết thương rồi cũng sẽ liền miệng để trở thành những vết sẹo. Nói thế chứ đã là con người thì mấy ai chịu nhìn vào những vết sẹo để mà tránh hẳn những gì có thể gây ra những vết sẹo khác. Vì thế nên… Hàng triệu triệu con người bình thường hệt những con ong nhỏ trong bọng ong, nếu nhìn từ trên cao kẻ cả như những vị thần siêu nhiên thì thấy chả có gì đáng nói, đáng ghi nhận trong mỗi kiếp người bởi đời người chỉ sinh ra lớn lên và mỗi ngày qua đi lại gần thêm lỗ huyệt, mặc dù mối kiếp người đều phải tuần tự đi qua những giai đoạn của đời người. Bé thì trông cậy vào ông bà, cha mẹ lớn lên thì tự sống, tự làm việc để nuôi con. Tất cả đơn điệu như sự sống của con vờ vờ mỗi sáng bên sông. Nhưng nếu như ta ở cạnh họ, cùng hít thở khí trời cùng đau khổ và sung sướng với mỗi cuộc đời, cùng đi với họ với cùng một nhịp tim ta mới hay. Một kẻ chán ngắt, đơn điệu nhất cũng là cả một pho truyện mà đủ sức hấp dẫn ngay cả kẻ thờ ơ nhất với chính cuộc đời y. Cuốn sách này ra đời vì nó dành để chép câu chuyện của những kẻ bình thường ấy. Thôi dông dài mãi, bây giờ tiếp nhé…

Chương 2

Tôi tin rằng ông người Nhật tài hoa tự nhiên chế tạo ra Karaokê không thể nghĩ rằng ở cái thứ máy có chữ ghi rành rành những ca từ đi song song với tiếng nhạc về một bài hát nào đấy đến xứ Việt nam vào những năm chớm giữa thập kỉ 90 của thế kỉ 20 lại có một tác dụng phụ không ai có thể lường trước được. Đó là thứ phụ gia không thể thiếu của những cửa hàng tên đề kinh doanh Ka rao kê nhưng thực chất là kiếm ăn bằng tình ái. Chữ tình ái mà kẻ ngu ngốc này thừa biết là không chuẩn nhưng quả tình chưa chọn được từ nào phù hợp hơn nên đành dùng tạm. Chỉ có điều tình ái ở đây là tình ái mua bán. Thứ hàng mua bán mà có từ thời thượng cổ mà các nhà kinh doanh thính mũi trong thời kinh tế mở cửa đột ngột nhận ra. Chỉ cần vài ba triệu thậm chí vài ba trăm nghìn là có thể mua được chiếc máy khả dĩ cho ra một thứ tiếng động làm đắm say lòng người. Đó là âm nhạc. Âm nhạc thật quyến rũ đối với mọi loại đối tượng và càng quyến rũ hơn khi có rượu ngon bia mát cùng đứa con gái trẻ trung, xinh đẹp và dễ dãi như một món hàng ngồi cùng giả vờ nghe và thưởng thức những bản nhạc đó. Khi đã ngà ngà rồi thì một anh cù lần nhất về âm nhạc, nốt son bẻ đôi cũng không biết bỗng tự nhiên thành một ca sĩ mà theo anh ta luôn luôn tự cho rằng chính anh ta mới là một ca sĩ thượng thặng nhất. Người đã lâng lâng rồi thì hơn lúc nào hết anh ta đang cần hát và kể cả lúc anh chàng nhận ra là hát không hay nhưng là kẻ hát truyền cảm nhất. Lúc đó nhu cầu hát của gã hệt như nhu cầu về thở và ăn. Mọi sự can thiệp lúc đó kể cả sự can thiệp về chuyên môn cũng bằng thừa. Lúc đó chỉ là ngợi khen và vỗ tay để thưởng thức. Kể cả sự phản đối cũng chỉ nên bộc lộ bằng sự im lặng nếu bạn không muốn trở thành đối thủ của một con người đang muốn quần thể công nhận tài năng của mình. Nhất là khi có những người thuộc phái yếu đang đóng làm khán giả bất đắc dĩ hay đang chờ đợi để làm ca sĩ trong chốc lát. Những nhà kinh doanh của Việt nam quả là sáng tạo khi kiếm tiền bằng việc mở ra quán karaokê, từ đó cũng tạo ra một thứ nghề được gọi bằng việc cắt xén thật thông minh từ vũ nữ của tiếng Pháp(Cavalier)thành Ca ve. Trong mọi quán kinh doanh ca nhạc trộn với xác thịt kiểu này cũng chính là nơi mà mọi thứ bán ra không được mặc cả giá cho dù mọi thứ bán ra đều nâng lên gấp từ hai ba cho đến chục lần so với giá thông thường. Bất kể từ chai rượu ngoại hảo hạng cho đến khăn vệ sinh. Đó cũng là nơi diễn ra một quan hệ bình đẳng nhất mà cách mạng Pháp phải đổ bao nhiêu máu cũng chưa làm được triệt để. ấy là sự đổ đồng công bằng. Một người có tuổi 50, cho đến 60 thậm chí già đến bẩy mươi vào chốn này cũng bị (hay được) các cô gái mười sáu, mười bẩy cho đến hai mươi, hai mốt gọi bằng anh hay chồng mặc dù chỉ mới gặp lần đầu. Giai đoạn karaokê thịnh trị không ít những vị khách năng đến quán ca hát theo màn hình và có tay vịn là thân thể của các cô gái xinh đẹp và trẻ trung này lại sáng tạo ra sự làm ăn, mặc cả, kí kết hợp đồng, giải quyết thắc mắc thậm chí cả giải quyết mâu thuẫn hay tìm bạn làm ăn ngay trước màn hình đang vang lên ông ổng tiếng động có giai điệu bên cạnh những cô gái mặc váy, hở vai chốc chốc lại nhăn nhở hay sằng sặc cười hoặc kêu thét lên vì sự cấu véo và xà xẫm, giữa những chai rượu, chai bia rót dở uống dở, trong làn khói thuốc lá mịt mùng. Bởi chính những vị khách này là các nhà doanh nghiệp đang làm ăn phát đạt hoặc đang túng quẫn, bí bách hay chỉ đơn thuần tìm ở chốn karaokê một sự giải trí bông phèng. Vào thời đại karaokê cực thịnh ở chốn thị thành của xứ này khoảng những năm 97, 98 thì anh chàng Long cũng đã bước sang tuổi sáu mươi có lẻ một vài. ở nông thôn vào độ tuổi này nếu là con người chân thành, ít va chạm với sự đời thì cho dù còn nhiều sức khoẻ trong ăn uống và trong sinh hoạt giữa đàn ông với đàn bà thì chỉ có chính ông ta và vợ ông ta mới thấy rõ, còn khi rời khỏi cổng nhà thì ông ta luôn luôn thích hiện ra với dáng vẻ của kẻ già nua, yếu ớt. Dường như ông ta cho rằng với hai tố chất đó khiến ông ta được thiên hạ nể vì hơn nhất lúc họp hành hay chia công điểm. Còn ở thành phố thì hoàn toàn ngược lại. Vào tuổi đó ở chính trường hay trong xã hội các vị lại thích khoe mẽ sự trẻ trung của mình sau những sự gồng mình tạo ra sự trẻ trung và cường tráng bằng những mánh khoé mặc áo cộc tay trong buổi chớm gió mùa, thích nói đến chuyện trai gái với sự mê say giả vờ. Riêng đối với những nhà doanh nghiệp thì luôn luôn tìm đến chốn Karaokê để làm nổi sự trẻ trung vay mượn của mình. Hai yếu điểm về ăn uống và sự sinh hoạt giữa đàn ông và đàn bà chỉ có ông ta và bà vợ ông ta mới đánh giá đúng. Riêng với ông Long sự này có rất nhiều lợi thế. Cho dù năm đứa con ông từ cô Lễ, cô Lệ đến cậu Nghĩa, cậu Dũng, và kể cả cậu út là Hưng cũng đều đã có gia đình. Cháu lớn nhất của ông Long là cháu ngoại tức con cả của cô Lễ tức là thằng Nhã đã bước sang tuổi hai mươi hai, tức là tuổi có thể bước vào quán karaokê mà không sợ cánh ca ve chê là còn hơi sữa. Nhưng có thể do ông có một khuôn mặt thanh thoát cùng với độ nhỏ của xương quai xanh nhỏ với bộ tóc hầu như không bị ảnh hưởng của tuổi tác mặc dù hơi tráng một chút mầu của thời gian khiến nó thành màu muối tiêu rất thời trang. "Thứ nhất muối tiêu" nên trông ông khó ai đoán chính xác tuổi thật của ông. Còn cánh ca ve dẻo mồm gọi ông bằng anh mà không gợn lên một chút băn khoăn nào. Cũng vào khi đó theo trào lưu chung, nghe nói đó là biểu hiện của sự đổi mới trong đường hướng kinh tế nên Hợp tác xã Quyết Tâm chuyên làm xăm lốp và đồ nhựa của ông đã đổi thành Xí nghiệp tư nhân Quyết Tâm. Vì vậy từ một anh kế toán kiêm thủ quĩ, ông Long trở thành ông phó giám đốc phụ trách tài mậu của doanh nghiệp này và được xử dụng một con dấu khắc tên riêng với một quyền lực chỉ đứng thứ hai sau ông Kiện giám đốc vốn là đại uý quân đội chuyển ngành không mấy am hiểu kinh doanh và những ngón nghề trong giới kinh tế tập thể ngoài sự dứt khoát và sòng phẳng có được sau ngót chục năm ông phục vụ quân đội. Có lẽ vì vậy nên bà Diễm vợ ông tỏ ra nể nang ông nhiều so với khi chức danh của ông chỉ là anh kế toán hợp tác xã. Hơn nữa trong chuyện giường chiếu, khi có hai vợ chồng thì ông lại luôn luôn bộc lộ là kẻ chán chường và đã già nua. Làm vợ ông suýt xoát bốn mươi năm từ hồi trẻ không nói làm gì vì bà rất hiểu phong độ của ông. Chẳng thế mà mặc dù luôn luôn muốn và thực chất từ trong sâu thẳm của tâm hồn bà Diễm giữ cốt cách thuỳ mị đoan trang của người đàn bà cách thành Cửa bắc hơn hai trăm mét nhưng bà lại rất sợ bị mất chồng, một người đàn ông mà bà không muốn chia xẻ cho ai, kể cả một người đàn bà Hà thành khác là cô Vân. Có thể chính vì sự tế nhị của người đàn bà Hà nội, hay là vì bà đã bước qua ngưỡng của người đàn bà mãn kinh giờ chỉ lấy sự yên ấm và no đủ của gia đình làm mục tiêu của đời mình nên bà hoàn toàn chấp nhận sự uể oải, chán chường của ông chồng trong sinh hoạt tình dục. Thậm chí có lúc bà còn nghĩ thôi thì, giờ đã già rồi việc ông ấy lấn bấn với cô Vân ấy cũng có thể cho qua được. Cô ta còn vì ông ấy mà bỏ cả một thời son trẻ của đời người đàn bà, bỏ qua chức phận làm vợ, làm mẹ. Cho đến bây giờ vẫn một mình còi cõi trông chờ những giờ vụn mà ông ấy dành cho. Thôi thì.. chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai, nhưng cũng phải công nhận rằng đã là đàn ông giỏi giang thì năm thê bẩy thiếp là thường. Gì thì gì giờ đây ông cũng là phó giám đốc một xí nghiệp có đến gần bốn trăm công nhân quần áo đồng phục. Giá ông ấy biết dấu kín đừng để bà biết mối quan hệ này thì… Quá mù ra mưa rồi, vả lại ba người đã già, mấy đứa trẻ nhất là con Lễ chả biết được bố đưa đến nhà cô Vân mấy lần, không biết cô ta dỗ dành, chiều chuộng thế nào mà xem ra thỉnh thoảng còn nói những câu có vẻ bảo mẹ hãy hiểu, hãy thương cô ấy đừng làm khổ cô ấy nữa. Dù sao cô ấy cũng đã vất vả, chòi chọi hi sinh cả một đời người để bám vào bố. Ngay trong câu nói này bà Diễm đã có lần cáu lên khi con Lễ lại dùng từ quan hệ với ông ấy. Bà đã nổi đoá lên quát to lên rằng, ai cần con mụ theo đạo mớ đời ấy bám vào bố mày. Vì con mẹ ấy mà tam phen tứ phen suýt làm tan vỡ cái nhà này. Vậy mà chúng mày còn bênh nó. Con với cái thế đấy. Bênh mẹ chả bênh lại còn bênh người dưng thật khó tin quá. Mày cứ thử một lần mà rơi vào hoàn cảnh của mẹ, thử làm người đàn bà bị kẻ khách rắp tâm tranh chồng thì mày sẽ biết nỗi khổ của mẹ mày cực nhục thế nào. May là thằng chồng con nó dân Quan Thánh chân chỉ hạt bột, lấy vợ chỉ biết vợ thôi. Con Lễ nghe mẹ nói đến đấy chỉ cười nhạt. Sau ba bốn lần lấy tay vuốt cổ, nuốt nước bọt, con bé hơi có vẻ lặng đi rồi nó chậm rãi nói hàng tràng và bà Diễm nghe kỹ cũng thấy phần nào có lý. Âu đó cũng là số phận của đời người. Cô Vân ấy có được lợi lộc gì đâu mà suốt ngày lo ngay ngáy vì sự đánh ghen của mẹ. Làm đàn bà, con gái thì trên đời này mấy ai chịu được cảnh chồng chung bao giờ Người nào chả muốn có một tấm chồng tử tế rồi sinh con, đẻ cái nuôi dậy chúng nên người để về già vui sướng lên ông lên bà, trông cậy vào con cái, dâu rể. Nhưng định mệnh, số kiếp của cô Vân là thế rồi. Với lại trăm sự cũng tại cái tính của bố. Nếu bố như những người đàn ông khác. Vợ con đề huề rồi thì đi đến nơi về đến chốn không rẽ ngang rẽ ngửa, không vụng trộm ăn chả, ăn nem nữa nhưng đằng này… Xét đi xét lại trăm sự cũng là số giời đã định. Bố làm khổ cô ấy cả đời và cô ấy cũng lo lắng, vất vả cả đời vì bố. Có người giỏi tướng số còn nói rành rành nếu bố không lằng nhằng với cô ấy thì có khi bố lại vất vả hơn và chưa chắc đã lên được chức phó giám đốc đâu. Sự đời là bù trì hết cả chứ ai ăn được cả đâu. Ăn đằng nọ thì họ đằng kia. Nó như con xúc xắc cá ngựa ấy. Mặt thì là lục sáu chấm còn mặt khác lại chỉ nhòn nhõn là nhất đơn lẻ một chấm. Nghe con Lễ nói bà Diễm thấy tức anh ách nhưng ngồi ngẫm một mình cũng thấy có lý. Đấy là chưa kể mấy bà bạn thân còn bảo, dân theo đạo bao giờ cũng cứng nhắc theo lời thánh. à quên Chúa dậy sống trên đời chỉ nên một vợ một chồng, vậy mà con mụ ấy bám lão nhà này. Chả biết ăn phải bùa phải bả thế nào mà đến lời thánh. ấy chết lại quên Đến lời Chúa dậy cũng quên mất. ờ, nhưng Chúa gì nhỉ? Phải rồi Chúa Giê su. Đúng cũng bởi Chúa chưa nhìn rõ con mẹ ấy trái lời Chúa dậy. Chứ nếu Chúa chứng kiến được sự tình thì thể nào ông ấy chả phạt con mẹ ấy bằng đủ mọi hình phạt như kiểu kẹp cửa lòi con, sai quỉ sứ ném xuống vạc dầu chứ chẳng phải chơi đâu. Gớm dân đi đạo mà phạt nhau thì ghê lắm. Vào nhà nào đi đạo chả thấy họ treo những tấm tranh vẽ ông chúa bị dăng thẳng hai tay treo trên cây cọc chữ thập, thấy họ gọi là thánh giá máu mê lễ lễ loại là gì. Thôi cũng là đáng kiếp cho con mụ ấy. Bây giờ già rồi, qua hết cả mọi lứa tuổi rồi, có hối cải cũng đã muộn. Nghe nói hồi trẻ con mẹ ấy cũng có vài người để ý. Đâu như có cả lần người ta đã mang trầu cau đến ăn hỏi rồi nhưng mụ ta cũng tìm cách từ chối. Thấy bảo người ta đợi cả chiều. Mụ ấy vẫn không về. Không biết hôm đó có phải lại dính với lão chồng mình ở đâu không. Nghĩ đến đây bà Diễm đùng đùng xua tay, cau mặt định đi ra ngoài thì bất chợt thấy cửa ra vào hơi xẫm xuống, tiếng xe máy quen thuộc của chồng bà nổ vang rồi tắt lịm. Thằng cháu nội con thứ hai của cả Nghĩa tên Lợi ở nhà quen gọi là thằng Dỉm lên năm tuổi huỳnh huỵch chạy ra đón ông rồi nó kêu to:
Ông nội bôi gì mà thơm thế?
Có gì đâu. Mùi bánh đấy chứ.
Bà Diễm đi nhanh về phía chồng, cánh mũi phồng lên, bà rỉ rả:
- Mùi này mà là mùi bánh à, rành rành mùi nước hoa chứ còn mùi gì nữa. Trẻ con có biết nói sai bao giờ đâu.
- Cái bà này, già rồi ăn với chả nói. Hàng phố nghe thấy người ta cười cho
- Ừ cười, cười hở mười cái răng đấy.
- Đây này. Rõ ràng, ba mặt một nhời nhé. Mùi dầu gió chứ mùi gì nữa Tôi vừa đau bụng, có lẽ bị tráng gió khi vừa ra khỏi xí nghiệp nên bôi một tí dầu may đỡ một chút mới về được nhà. Chứ nước hoa hoét gì đâu, bà ngửi kĩ xem nào.
- Vâng, vâng. Thì cháu ông nói chứ tôi biết gì đâu. Mà bây giờ có tuổi rồi ăn uống cũng nên cẩn thận chứ không lại khổ cả nhà đấy.
- Biết rồi, biết lắm rồi.

Chương 3

Ăn cơm xong ông Long kêu hơi đau bụng để có cớ đi vào giường nằm. Một phần vì ông cảm thấy thoáng mệt, cần phải đi nghỉ ngơi chốc lát, phần nữa ông cũng để tránh cặp mắt hình như vẫn luôn luôn xăm xoi của vợ. Thả dài tấm lưng trên giường, ông chợt nhớ ra điều gì, lập tức choàng dậy ra mắc áo thò tay vào túi quần mặc đi làm lấy ra lọ dầu giải cảm. Vừa từ từ buông lỏng cơ thể thoáng vài tiếng khục xương, ông vừa quệt lọ dầu mới mở nút vào mũi. Mùi dầu gió cay cay thoang thoảng vị bạc hà bay lên. Ông tủm tỉm cười. Kể cũng lạ. Mình đâu phải là gã đàn ông không sành sỏi trong chuyện đánh lừa vợ từ vài chục năm nay khi có quan hệ với Vân. Rồi cách đây vài ba năm khi trào lưu ka rao kê tạo ra một thú vui, giải trí phù hợp với sự ham chơi và sự thích ca hát tưởng như đã bị quên lãng và mai một trong lòng ông Long vài chục năm nay khiến ông lại thêm một lần nghĩ ra những mẹo vặt để đánh lừa cả Vân và vợ ông. Nhưng quả tình chưa bao giờ ông nghĩ đến việc dùng dầu gió để làm mất đi tất cả mùi phấn son, mùi nước hoa của các ả ca ve dây vào người ông sau hai, ba tiếng đồng hồ ngồi kề vai sát má, ôm ấp chòng ghẹo. Đã bao lần sau mỗi khi tan một đợt ka rao kê, nếu không cùng mấy ông bạn giải trí tiếp bằng một trận bia hơi, hoặc trong quán cháo, hay đà đận trong phòng mát xa thì ông nhẹ tay ga cho xe chầm chậm, thong thả về nhà. Những khi ấy ông thường nghĩ thầm, để thỉnh thoảng mỉm cười vì những chuyện vừa xẩy ra bên cạnh ả ca ve còn kém cả tuổi thằng Hưng chưa chứ cần nói đến thằng Dũng, thằng Nghĩa. Còn đối với con Lệ, con Lễ thì chắc chắn mấy ả ấy sẽ gọi hai đứa bằng "cô". Vậy mà các ả ấy cứ "anh, anh em em" với ông ngọt như nước cô ca cô la cùng những động tác chỉ có hai người yêu nhau mới biểu hiện. Kể cũng lạ, không hiểu người Nhật vĩ đại sáng tạo ra dàn ka rao kê từ bao giờ mà hai, ba năm trở lại đây nó mới xuất hiện ở Hà nội, ở các thành phố Việt nam. Gần như sự xuất hiện của ka rao kê là thước đo cho sự đổi mới trong làm ăn, trong cách nhìn nhận của người Việt nam nhất là các vị quản lý. Chứ ngày xưa thì làm gì có chuyện con trai đã trưởng thành và nhất là những vị đàn ông đứng tuổi được vào gian phòng đèn lờ mờ, với những ả con gái trẻ măng, sẵn sàng chiều chuộng mấy gã đàn ông dù ở độ tuổi nào. Ngày trước, đâu như dạo cuối thập kỉ bẩy mươi, hay tám mươi gì đấy. Thử ngồi như thế xem. cứ gọi là công an, rồi cán bộ tiểu khu, bây giờ gọi là phường lập tức ập đến ngay lập biên bản. Mà chưa cần phức tạp đến thế mà cứ thử khi buồn, ti tỉ "thiên thai" hay "Trương chi "hoặc "ai có về trên bến sông Tương "hay "người đẹp cùng ta đứng bên bờ suối"xem nào. Rõ ràng là những bài hát ấy bây giờ phát thoải mải trên đài, trên truyền hình với đủ lời ca ngợi, tán tụng. Vậy mà dạo đó ngay lập tức nếu người ngoài nghe thấy mình hát sẽ bị ghép ngay vào tội nhẹ là đạo đức lãng mạn, tiểu tư sản nặng là tuyên truyền văn hoá đồi truỵ. Đấy cái anh chàng ở giữa phố Hàng Mã dạo ấy chứ dạo nào. Ba năm tù vì dám tuyên truyền nhạc vàng, đồi truỵ bởi trong đám cưới con dám mở đĩa có mấy bài hát của Văn Cao. Còn bây giờ thì cứ tha hồ, cứ thoải mái. Đổi mới thích thật. Con người ta muốn làm gì, chơi gì cũng được. Cốt là phải có tiền. Không có đổi mới thì cái hợp tác xã nhựa Quyết Tiến của ông làm sao mà thành Công ty trách nhiệm hữu hạn được. Không có đổi mới làm sao những ông chính quyền từ thành phố đến quận phường toàn trong cấp uỷ và thường vụ lại có thể chấp nhận một thứ kinh doanh Ka rao kê trong đó khách ngồi vừa uống rượu, uống bia vừa ca hát với đám con gái trẻ trung mà cô nào cô ấy thoạt nhìn hình thức bề ngoài cứ như diễn viên văn công. Thôi thì cứ tạm gạt sự va chạm, ôm ấp của các cô gái dễ dãi với những hành động khêu gợi đầy chất mua bán thì phải nói Ka rao kê đã thực sự làm sống dậy sự yêu thích ca hát ở trong ông Long. Sự yêu thích có từ hồi ông còn là cậu học sinh của trường Bưởi cùng với Phong anh trai của Vân. Sin voul Plais. Không kể những năm 52, 53 khốn khổ vì trốn bắt lính mà chỉ cần nhớ những năm cuối bốn mươi, đầu những năm 50 khi hai người chấp chới bước vào tuổi 16, 17 nhà nào nhà nấy đều có những chiếc máy hát chạy đĩa lên dây cót. Sức trẻ thì đối với việc lên dây cót đĩa hát có là gì. Đặt cái đĩa hát ưa thích vào, thay cái kim mới. Vài tiếng lạo xạo mở đầu khi chưa đến đoạn có nhạc để rồi sau đó là tiếng ghi ta lẹt xẹt vang lên rồi đến tiếng hát của ca sĩ Thái Thanh ca bản "Biệt ly", rồi "Thiên thai ", "trầu cau"… Silens, si lens. Long và Phong như lặng đi để rồi mỗi buổi ngồi một mình trên gác hai, ôm cây ghi ta tỉa từng nốt nhạc, mắt lim dim bâng khuâng thả hồn mình vào miền lãng đãng. Dạo đó Phong phải công nhận Long là kẻ hát hay và hát rất đúng son phe. Nếu để so với tài tử Ngọc bảo thì hơi quá nhưng với anh chàng soạn bài hát Phạm Duy thì cũng không đến nỗi nào. Trong những khi đi cắm trại, hay trong những lần píc níc ra ngoại thành Phong lúc nào cũng muốn Long hát thoải mải những bản nhạc cả hai người đều thích. Sau này Vân cũng không dấu vẻ thích khi nghe Long hát lắm. Có thể vì mê tiếng hát của Long mà Vân… Nhưng mà thôi. S’est fatum. Đó là định mệnh khi hai người gắn với nhau theo cung số trời đã định. Mà đã là định mệnh thì tránh sao được. Vài chục năm gắn bó với nhau Vân giờ khác gì một người vợ của ông. Vậy mà dấu những vụ này không khéo để lộ ra thì Vân chắc chắn đau khổ có khi còn hơn Diễm ấy chứ. ồ hình như bên nhà hàng xóm dẫy số lẻ lại mở dàn thì phải. Mà sao cái băng của nhà ấy lại nhiều bài tiền chiến giống như băng ở quán ka rao kê Trúc Đào thế nhỉ. "Tiếng ai hát chiều nay vang lừng trên sóng. Nhớ Lưu, Nguyễn ngày xưa lạc tới Đào Nguyên… ". Chắc nhà bên ấy cũng có người trạc tuổi mình. Cũng bài hát ấy mà ngay xưa nghe xào xạo, mỏng mảnh thế mặc dù giọng của Thái Thanh, của tài tử Ngọc Bảo, còn bây giờ… Đúng rồi tất cả chỉ vì kĩ thuật. Bây giờ chả cần đĩa hát, chả cần kim, chả cần cả sức lực để vặn dây cót gì hết mà âm thanh phát ra tròn vành rõ chữ, âm vang như chính các ca sĩ đang hát trước mặt mình. Phải rồi, ngày xưa là nhạc Mô nô. Mà cũng chưa chắc đã đạt được đến mức ấy, còn bây giờ là nhạc nổi. Là Stério. Thảo nào. Đúng rồi. Hơn nửa thế kỉ trôi qua rồi, có phải ít đâu. Khi mình còn là trang thanh niên đang chập chững vào đời, đang vui vẻ… Chỉ tội vài năm sau đó bất ngờ đành phải trốn chui trốn lủi để khỏi bắt lính. Vậy mà bây giờ, mình đã là một lão già đã có cháu nội, cháu ngoại. Tuổi quá xấp xỉ sáu chục này mà ở nông thôn đã vào hàng cụ chứ con sao nữa. Trẻ trung gì. Cứ ngồi mà thở đã thấy mệt lắm rồi. Vậy mà ở thành phố và nhất là mỗi khi ở trong quán Trúc Đào"gầm rít tiếng gió ư, ư mưa. Cùng với tiếng nước lấp lánh in bóng đò đưa. Đò ơi đêm nay dòng sông thương dang mà cao hát dưới trăng ngà. Ngồi đây ta gõ i, i mạn thuyền, ta ca trái đất bình yên". Đấy đấy, mỗi khi cứ hát đến đúng đoạn này thì bao giờ Kiều Vượng cũng ôm chặt lấy ông Long rồi đặt cái hôn thơm phức vào dáy tai ông. Lần đầu khi nghe ông hát đến đoạn này hình như cô ấy còn khóc thì phải.
Em khóc à? Sao lại khóc?
- Anh hát hay quá. Em chưa bao giờ thấy ai hát bài này mà hay và cảm động như thế. Em châm thuốc cho anh nhé
Ừ. Em cũng muốn hút đúng không?
Anh chỉ giỏi đoán thôi. Phải rồi anh hát bài này em thấy buồn quá.
Một vòng khói từ đôi môi đỏ bóng tuôn ra ngoằn ngèo. Bên kia ghế ngồi lờ mờ những bóng hình ngọ nguậy quấn vào nhau, bật ra có tiếng vỗ tay thật to
- Hoan hô Kiều vượng. Thả khói rất tròn. Ơ kìa, cả hai vòng cuốn vào nhau. Đề nghị ca sĩ hát lại bài Trương Chi đi…
- Ông có phải uống thuốc cảm không để tôi bảo vợ thằng Hưng nó lấy cho
Tiếng bà Diễm đột ngột vang lên ngay đầu giường khiến ông Long giật mình.
Không, không. Tôi nằm một tí là đỡ thôi. Thuốc thang làm gì.
Chiều nay lại uống nhiều phải không?
- Nào tôi có muốn thân làm tội đời thế đâu. Khổ một nỗi có đoàn của Thành phố xuống. Mình là lãnh đạo thì có mệt chết cũng phải tiếp họ. Bà không phải lo.
- Thôi. Ông nói thế nào tôi biết vậy chứ ông mà bỏ được rượu bia thì tôi cứ xin đi đầu xuống đất.
Ngừng một lát như để lấy hơi rồi bà Diễm nói tiếp vẻ dỗi hờn.
- Phải rồi, ông bây giờ thì cần gì đến tôi nữa. Ông có hơi váng mình sốt mẩy một chút thì thiếu gì đứa nó lo.
- Cái bà này. Có thôi nói linh tinh ngay đi không. Các con, các cháu nó nghe được thì còn ra thể thống gì nữa. Già rồi chứ trẻ trung gì. Cứ để tôi nằm một tí là đỡ thôi. Đã bảo rồi. Không sao, không sao đâu.
- Vâng, thì ông nằm.
Sau câu nói mát mẻ là tiếng dép của bà vợ xa dần. Ông Long tự nhiên thấy đầu mình thoáng một chút như chớm say rượu. Cơn thèm thuốc ập đến ông nhỏm dậy rút điều thuốc trong bao đang để trên bàn. Lửa bật xoè vàng xuộm. Đầu như loãng ra. Cuộn băng bên kia bất chợt lại nổi lên khúc nhạc dạo đầu dồn dập của bài "nỗi nhớ mùa đông". Ừ lạ nhỉ. Nhà này thế mà có cái băng hay là đĩa không biết đúng như cái đĩa, cuộn băng mình thích ở quán Trúc Đào. Hình như các quán ka rao kê ở Hà Nội này rất hiếm khi có cái đĩa có những bài hát ấy. Đúng tay này nếu mình không nhầm cũng là tay trùm đi Ka rao kê và cũng ít nhiều có sở thích như mình. Bài hát rõ ràng vang ra bên phía nhà lẻ rồi "dường như ai đi ngang cửa, gió mùa đông bắc se lòng. Chút lá thu vàng đã rụng. Chiều này cũng bỏ ta đi".. Nhưng nhà số mấy nhỉ? Chẳng lẽ nhà số 30. Không đúng, nhà ấy là nhà lão cục trưởng Cục giống nuôi cơ mà. Thằng cha mặt mũi quắt queo, nói năng trọ trẹ. Mở miệng ra nói theo giọng khoe mẽ "anh họ tôi, bác của các cháu nhà này là thứ trưởng. Còn chị nhà tôi là bác sĩ giám đốc bệnh viện L. Bệnh nhân vào đấy thấp nhất cũng phải từ vụ trưởng trở lên". Người như thế thì làm sao có thể nghe và hát được Trương chi của Văn Cao cơ chứ. Hay là nhà số 32. Càng không thể. Bởi vì chủ nhà ấy hình như là một tay đạp xích lô. Cả ngày mùa đông cho chí mùa hè chỉ độc cái quần dài vải bạt có hai ống quần xé nửa chừng và chiếc áo bu giông chả biết mầu nguyên thuỷ của nó là mầu gì. Đi thì chớ về đến nhà là oang oang gọi vợ con ra khiêng thùng đựng nước gạo xin được. Con người như thế thì làm sao mà có thể… Vậy thì nhà ai nhỉ Chịu. Ông không tài nào định rõ được. Nếu mình biết được cụ thể người nào đấy thì… Con người này ít ra phải là một người điềm đạm, tốt bụng, hoặc là một người vui vẻ, hay cười và cũng đa tình chả khác gì mình. Nghĩ đến đây ông Long rít hơi thuốc thật sâu, đưa mắt nhìn quanh nhà rồi ngẩng đầu lên nhìn qua cửa sổ. Tiếng nhạc dạo bỗng ào lên, nghe quen quen quá. à phải rồi bài " Thiên thai"Thảo nào. "Tiếng ai hát chiều nay vang lừng trên sóng. Nhớ Lưu nguyễn ngày xưa lạc tới đào nguyên". Bài hát lạ thật đấy. Cứ mỗi lần cất lên y rằng tạo ra sức quyến rũ lạ thường. Nhưng để có thể tạo ra sức lôi cuốn đối với ai đó thì tâm hồn người ấy ít ra phải là người có học hành, hay ít ra ở thành thị hoặc là người thuộc thế hệ mình, thế hệ những người năm, sáu mươi tuổi, đã từng... Vậy mà Kiều Vượng. Một cô gái, hay nói đúng hơn là một con bé ở nhà quê. Trưa thứ bẩy cách đây có lẽ gần hai tháng. Hôm ấy cùng mấy ông khách hàng kéo đến quán Trúc Đào. Kiều Vượng trước đó đã phải ngồi tiếp khách. Cô ả Vân Diệu ra ngồi thay mới thủ thỉ bảo ông rằng"Kiều Vượng tên ở nhà là Vườn đấy. Hồi mới vào làm nó còn nói lẫn "l"với "n"đấy và hình như mới học đến lớp ba". Nghe Vân Diệu kể lể về người cùng nghề ông Long thiếu chút nữa thì bật cười xong và định hỏi "thế ở nhà em tên là gì? "Nhưng ông dừng được ngay. Vườn. Tên dân dã quá nhỉ. Nhưng lại nói ngọng, và nhất là văn hoá mới lớp ba ư. Không thể tin được. Lần đến kì sau. Ông không hề nói động chút nào đến những điều Vân Diệu nói với ông. Và ông thực sự ngạc nhiên khi thấy dường như không có một dấu vết nào của người nói ngọng đã mất rất nhiều công sức để nói suôn xẻ như người bình thường. Khi ông bảo Kiều Vượng hát "nỗi nhớ… "thì ông thực sự kinh ngạc vì tiếng hát mượt mà và có vẻ đã mất khá nhiều cơm gạo cho việc hát hò, y như một người say mê ca hát bỏ hết công sức để học hành và rèn luyện thành tài. Nhưng điều đáng nói hơn nữa là nỗi buồn và sự luyến tiếc của một tâm hồn khi đã đi xa tất cả mọi sự quen thuộc về một tiết trời cũng nhưng kỉ niệm trong bài hát cứ như đọng vào từng tiếng hát, từng lời của bài hát qua giọng hát ngân nga và lắng đọng của Kiều Vượng. Không biết buổi chiều hình như chớm mùa đông lành lạnh đã tác động như thế nào mà Kiều vượng hát thật say mê đến gần như quên đi tất cả xung quanh để mê mải "làm sao về được mùa đông… Thôi đành ru lòng mình vậy. Đành như mùa đông đã về". Câu cuối cùng cô bé như nức lên trong nỗi đau buồn dường như đã lắng đọng thực sự từ rất lâu trong tâm hồn cô khiến tất cả những người trong căn phòng ngơ ngác bởi vì sự thể hiện tuyệt vời của Kiều Vượng. Ông Vịnh một chủ nhiệm cơ khí bây giờ gọi theo lối mới là giám đốc công ty cơ khí Sao đỏ ngồi cạnh ông Long tuy đã hơn sáu mươi tuổi nhưng rất ham ka rao kê mặc dù cả buổi ông ta không hát bài nào. Ông ta khoái trò chơi này chỉ vì ở đấy ông Vịnh được thoái mái uống và khi đã lâng lâng, ông ta có thể tha hồ ôm ấp đứa con gái trẻ măng chỉ bằng tuổi con ông nhưng hôm nay nghe Kiều Vượng hát, mặc dù đang ôm thật chặt đứa con gái mũm mĩm, da trắng bệch tên là Minh Nhung khi nghe tiếng nấc cuối cùng của Kiều Vượng thể hiện câu hát cuối cùng liền rời con bé ra, cầm vội cốc bia vừa được rót đầy đưa vào mồm nốc một hơi. Đặt chiếc cốc đánh cạch xuống bàn rồi đánh mạnh vào tay ông Long khiến ông đánh rơi điếu thuốc đang hút dở xuống sàn. Ông Vịnh rít lên the thé bằng giọng của một gã say:
Chà chà. Không ngờ vợ của tay Long hát tuyệt thế.
Liền sau đó là tiếng suýt xoa của nàng Minh Nhung nửa chế diễu nửa ra bộ thán phục bằng giọng giả Sơn tây:
- Chứ còn gì nữa. Kiều vượng hát cứ hay như đái ấy. Anh gì ơi thưởng đi thưởng đi
- Đúng rồi. Đúng rồi. Thưởng đi. Thưởng hẳn một trăm cái hôn cho vợ đi chứ.
Trong lúc đó ông Long lặng đi. Cảm giác xấu hổ làm mặt ông bừng lên. Sau này khi có dịp chỉ có hai người ông nói lại cảm giác này cho Kiều Vượng, cô bé cũng gật đầu em cũng thế. Khi nghe được câu nói khẽ khọt đó của Kiều vượng, ông Long dường như bất chợt phát hiện ra tình yêu muộn mằn của mình…
- Ông Long ơi, ra mà xem. Cháu ông bắt chước ông lấy kìm đập vỡ cả mặt bàn ra đây này.
Ông Long choàng tỉnh. Những tưởng tượng tan vỡ như những mảnh bánh đa trong tay đứa trẻ lên bốn đang hờn rỗi. Ông đảo mắt nhìn quanh, cố thở to ra điều ngủ say.

Chương 4

Em đau khổ lắm. May mà em gặp được anh.
Nước mắt ràn rụa trên gò má nhợt nhạt vì không trang điểm của Kiều Vượng. Ông Long đang đứng trước cửa sổ mải miết hút thuốc. Trong lòng ông đang rộn rạo sự hối hận. Ông thừa hiểu sự có mặt của ông trong căn phòng của nhà nghỉ này là một tội lỗi không thể tha thứ được. Không hiểu sao lại có thể dễ dàng nghe theo tay Kí kế toán trưởng của xí nghiệp ông một cách dễ dãi như thế. Có thể vì rượu. Đúng rồi rượu làm con người mất đi rất nhiều sự tỉnh táo, nhưng cũng đồng thời làm bùng lên cách nghĩ và cách làm khác hẳn khi con người tỉnh táo.
Em gọi điện cho chị ở nhà rồi. Em bảo anh có công tác đột xuất.
Cậu gọi lúc nào thế? Thế thì hỏng hết cả.
- Chả có chuyện vì hỏng đâu ông anh ạ. Con mụ chủ quán này đã đồng ý để Kiều Vượng đi với anh đêm nay rồi.
Thế cậu?
- Thủ trưởng ở đâu em ở đấy chứ. Nói thật bây giờ ông anh còn khoẻ không hưởng thụ đi. Vài ba năm nữa ông anh có muốn, hay bà chị tháo khoán ông anh cũng xài lắc cho mà xem.
Rõ ràng trên nóc toà nhà sơn mầu nâu nhạt thì ghi là nhà nghỉ"Long Đại "nhưng trên chiếc bảng sơn xanh dựng ngay mặt tiền của toà nhà lại ghi là Hô ten Long Đại. Gã tiếp tân thản nhiên nhưng nhiệt tình lấy ba chùm chìa khoá trên đó có ghi rõ ba phòng đưa cho ba người. Kế toán Kí cẩn thận đưa ông Long và Kiều Vượng đến căn phòng 312, gã mở khoá. Rồi cúi mình một cách rất diệu nghệ nói:
Em chúc anh chị một đêm vui vẻ và thoải mái.
Nhìn căn phòng lờ mờ trong ánh đèn ngủ, ông Long bồn chồn đi đi lại lại. Điếu thuốc gắn chặt trên môi ông. Nghĩ đến Vân, đến vợ. Đúng rồi. Có cái gì lo lắng, bất an đang làm ông lo lắng. Ông rít mạnh điếu thuốc chầm chậm đi lại gần Kiều Vượng, nói khẽ:
Hay là mình về chứ thật ra…
Chỉ mới nghe đến đấy Kiều Vượng đã oà khóc. Một lúc sau xen giữa tiếng nức nở cô nói đứt quãng:
- Về… Về bây giờ thì em… biết ngủ ở đâu, rồi… cô Loan sẽ… đánh em mất.
Loan là ai?. Để tôi đưa em về.
- Cô ấy là bà chủ. Bà chủ nghiêm lắm… Không được. Bây giờ… đã gần hai giờ rồi.
- Thế kia à?
Ông Long giật mình nhìn đồng hồ rồi ngả mình xuống mặt giường mềm nhũn.
Em, em có đi… thế này bao giờ… đâu.
Tiếng Kiều Vượng như lơ lửng trên thinh không cùng tiếng sụt sịt khẽ.
Thật không, thế sao với anh?
Em quí anh… Thật đấy em không nói điêu đâu.
Tiếng điêu làm ông Long cảm thấy như vừa nhai phải hạt sạn giữa miếng cơm thơm nức. Ông cố nói thật khẽ.
Anh già rồi.
Sau câu nói ông Long cảm thấy bình tĩnh trở lại. Ông ngồi dậy lặng lẽ đưa bàn tay chạm vào vai Kiều Vượng. Căn phòng vắng lặng có tiếng vo vo đều đặn của máy điều hoà nhiệt độ.
- Tuổi tác thì có nghĩa lý gì… Thôi anh ngủ đi. Em ngồi thế này cũng được.
Ai lại thế. Em cứ nằm cạnh anh cũng được.
Thế thì để em vào trong phòng tắm một lát đã..
Không không…
Ông Long đang ngắc ngứ thì Kiều Vượng đã lọt vào căn phòng nhỏ bên cạnh. Tiếng bật công tắc. Ánh sáng đằng sau cánh cửa lắp kính sáng bừng lên và tiếng nước chảy. Ông Long nhắm mắt lại. Đầu óc ông loang loáng những ý nghĩ bất chợt. Nhỡ công an ập vào bây giờ. Họ nhìn thấy mình và cô ấy. Một cô gái trẻ và một người đàn ông đã già. Lúc đó mình biết nói gì. Họ sẽ đưa hai người về đồn công an. Lúc đó cả xí nghiệp sẽ biết, rồi khu phố và nhất là Vân, Diễm vợ ông, rồi các con ông. Hai đứa con rể.
Anh có yêu em không?
Ông Long choàng tỉnh khi thấy ánh sáng ngọn đèn trên tường như tối hơn, và bên người ông là Kiều Vượng thơm mát mùi dầu tắm. Chiếc khăn tắm mầu hồng nhạt quán hờ hững quanh thân người cô gái. Đôi mắt Kiều Vượng lim dim nhìn thẳng vào ông. Người đàn ông như cứng đờ ra. Làn da mịn màng và những bắp thịt săn chắc nằm gọn trong bàn tay ông.
Anh nói dối em. Anh còn khoẻ lắm. Em nghe anh hát em biết chứ. Hát được Trương Chi, Thiên thai phải có hơi dài lắm.
Anh chỉ sợ tự nhiên có ai gõ cửa vào đây.
Không sao đâu. Em yêu anh, yêu vô cùng.
Thân hình người con gái cong lên. Đôi chân mát rượi từ từ hé mở. Cả người ông bừng bừng cảm giác giống như đang đứng bên cạnh lò lửa nghìn độ nơi xí nghiệp ông ngày ngày dùng để luyện những mảnh sắt vụn. Khi đã đỏ hồng, đã chảy thành nước rồi thì tất cả mọi sự cứng rắn như sắt như gang đều mềm nhũn ra. Tiếng người con gái đều đều vang lên khe khẽ"trời, trời ạ em yêu anh, em không thể thiếu anh". Đôi mắt nhắm nghiền. Niềm kiêu hãnh thầm kín từ lâu lắm đột ngột len nhẹ vào suy nghĩ của ông. Ông cố kìm tiếng thở gấp gáp. Đu đưa thân hình mình trong khoảng không mờ ảo. Có tiếng con thạch thùng tặc lưỡi như đang nuối tiếc một điều gì đấy. Ngoài đường có tiếng còi ôtô, tiếng cánh cửa sắt ở đâu đó giống như cánh cửa nhà mình đang vẳng lên ken két.
Ông anh thật tuyệt vời.
Kí nói khẽ khi hai người đã ngồi trong quán phở đầu dốc.
Mình rất ngại…
Ông Long đỏ mặt ngoảnh đi chỗ khác. Tiếng Kí kế toán vang lên đứt khúc.
Cho mỗi bát hai lòng đỏ trứng nhé. Nhớ tái vừa gầu vừa nạm đấy nhé.
- Ông anh yên tâm. Ăn hết bát này, thêm chén rượu thuốc đặc hiệu của em. Xin đảm bảo sức khoẻ ông anh lại gần như nguyên vẹn.
Gã bán phở gầy nhẳng, có chấm nốt ruồi đầy lông nhoẻn cười vừa chan nước phở vào bát vừa nháy mắt với kế toán Kí.
Ông anh cứ nhớ cho em kì này như thế là được rồi.
- Được rồi. Nhưng thằng Linh nó vào chân của cậu được chứ. Tôi chỉ sợ…
- Ông anh yên tâm. Nếu em lên được phó giám đốc thì em vẫn phụ trách mảng tài chính cơ mà… Muốn làm ăn kiểu gì, qui mô đến đâu thì tiền nong vẫn là yếu tố đầu tiên cực kì quan trọng.
Thôi được rồi. Nhưng bận sau chỉ hát thôi đấy nhé.
- Em đã bảo rồi. Ông anh không phải lo nghĩ gì. Em thì kín như bưng rồi. Đi đâu biết đấy. Chả thế mà kể cả mấy tay thứ trưởng ở trên bộ còn mê đi theo em nữa là. Ăn xong làm chầu cà phê cho sạch miệng. Cũng đúng lúc đến giờ làm việc rồi.
Cả ngày hôm ấy. Ngồi làm việc, mắt thì nhìn vào giấy tờ. Những dòng chữ và những con số lúc thì mờ đi, lúc thì như đang động đậy nhảy múa dưới mắt ông. Không biết có phải là tình yêu hay là một sự mua bán khôn khéo của cô gái lọc lõi. Nhưng Vượng khóc cơ mà. Những giọt nước mắt khi giả vờ liệu có chẩy ra được không. Từng ấy tuổi đầu liệu Kiều Vượng có thể là diễn viên sành sỏi trước cuộc đời? Và cô ta đã làm diễn viên như thế bao nhiêu lần? Có lẽ nào… Hơn nữa đêm qua mình lại như kẻ được hồi sinh bởi tìm được cảm giác giống như thời son trẻ với tất cả sự ngỡ ngàng và ngây dại trẻ trung. Vậy thì đúng là tình yêu rồi, mà tình yêu chân thành bao giờ cũng giống như tai nạn như câu thành ngữ Pháp đã khẳng định "tombe comme de la mour".
- Lâu lắm em mới thấy một cô gái đẹp mà lại chân thật như Kiều Vượng.
Kế toán Kí vừa giải tờ giấy trình kí lên bàn vừa cúi xuống nói khẽ ngay bên tai ông Long.
Xem kĩ chưa đấy?
- Ông anh yên tâm. Em mà xoát con số thì cả Hà nội này may lắm có hai người làm được như em.
Cầm tờ giấy ông Long vừa kí, Kí làm động tác soi vào bóng đèn bàn rồi nhoẻn cười:
- Chữ viết và cả chữ kí đẹp của ông anh đẹp thật. Những người học từ thời Pháp bao giờ cũng có nét chữ rồng bay phượng múa. Ông anh em cũng thế đấy. Thế mà bây giờ các bố giáo dục còn định cải tiến. Gớm nhìn chữ của thằng nhóc nhà em không có móc lên trông chán quá. Cứ cứng cành cành như que như gậy… Nhưng mà này.
Thấy kế toán Kí ngập ngừng ông Long ngẩng đầu lên, cố mỉm cười:
Còn chuyện gì nữa thế?
Em đã hẹn hộ ông anh thứ năm tuần này anh em mình lại sang đấy.
Thôi được rồi. Về chỗ làm việc đi.
Cố không nhìn theo dáng đi của Kí ông Long cố nén tiếng thở dài. Trong xí nghiệp này anh chàng này có tiếng là khôn ngoan và láu lỉnh. Hơn ba lần dính vào sự nhập nhèm tiền bạc, sổ sách vậy mà anh ta vẫn thoát được. Đã đành giám đốc là chú họ anh ta nhưng còn cả hội đồng quản trị nữa chứ. Trước đây ông Long cũng đã từng nghi kị và nói tóm lại là chưa bao giờ tin cách làm việc của Kí. Ông gần như người duy nhất hay phản đối Kí, vậy mà…
Em hoàn toàn không muốn ngồi như thế này.
Kiều Vượng nũng nịu dúi đầu vào vai ông Long.
Sao thế?
Ông Long hỏi khẽ sau khi cố thả ra làn khói thuốc đặc quánh bay lững lỡ. Bất chợt ông nhìn thấy đôi mắt hau háu của kế toán Kí. Tiếng của Kiều Vượng rủ rỉ bên tai.
- Em chỉ muốn lúc nào cũng chỉ có anh và em. Còn ngồi ở đây nhất là với mọi người em thấy xấu hổ lắm.
Sao thế?
Câu hỏi cất lên lần thứ hai gần như buột miệng. Tất cả mọi sự tập trung của ông gần như dồn cả vào sự nghi hoặc đối với Kí kế toán. Có thể tay này đang đưa mình vào bẫy để hắn thực hiện một mưu đồ gì. Biết thế nào được. ở thời buổi này khi đồng tiền được công khai ca ngợi, bởi nó có một sức mạnh ghê gớm. Có nó và càng có nhiều thứ giấy nhàu nhĩ và luôn luôn mang một mầu sắc không thể định tên bởi nó là thứ mầu sắc hiển hiện của đủ mọi thứ thôi ra từ tay của đủ loại người tồn tại trên mặt đất này. Với nghề dính với đồng tiền như của Kí hẳn hắn biết rất rõ sức mạnh của đồng tiền.
- Em thề với anh là mọi sự em chiêu đãi anh, để anh cùng vui vẻ với em không vì một sự vụ lợi nào hay là nịnh nọt gì mà chỉ đơn giản vì em quí anh.
Chú nói gì vậy? Ông Long hỏi như chỉ để hỏi.
- Thứ nhất vì em quí anh. Một người đàn ông hơn sáu mươi tuổi mà chả những trẻ trung về hình thức mà tâm hồn cũng chẳng khác gì thanh niên. Em nói thật, khối thằng thanh niên mới ba tuổi ranh mà đã lụ khà lụ khụ. Đầu gối quá tai, ruồi đậu mũi không thèm đuổi. Chẳng thế mà Kiều Vượng thật sự yêu anh. Anh đến quán Anh đào anh thử ngồi với cô bé nào xem.
Chú cứ nói thế.
Những lời nói của Kí kế toán làm vợi đi sự hoài nghi trong ông Long.
- Còn lý do này nữa. ông anh hát quá hay. Em vốn là thằng khoái nghe hát mà giọng ông anh thật tuyệt vời. Chả kém một thằng ca sĩ nào. Vì thế đi với ông anh em tự hào lắm. Anh không biết lần đầu ông anh hát Thiên thai, từ con mụ chủ cho đến đám phục vụ đứng chết lặng chỉ để nghe.
Chú cứ nói thế.
Một chút kiêu hãnh ngầm của người đàn ông hơn sáu mươi tuổi trỗi dậy trong lòng ông Long.
Sang bên nhà nghỉ chứ anh?
Thôi về thôi.
- Kìa. Quay mũi lúc này phí quá. Bây giờ mới có hai giờ. Độ bốn năm giờ mình về cũng được. Em biết giám đốc đi đến sáng mai mới về. Em cũng vừa điện về xí nghiệp bảo hai anh em mình đang đi tìm hiểu một khách hàng mới Phó giám đốc Thụy trả lời bằng giọng ngái ngủ bảo "hai anh em ông làm việc gì cứ thoải mái cho, đã có tôi ở nhà là ổn rồi "
Nhưng có lẽ để cho khi khác đi.
Ông Long ngần ngừ. Kế toán Kí từ bên kia ghế lại vung tay lên chỉ vào Kiều Vượng, giọng như đang đóng kịch.
Kìa bà chị. Chỉ có bà chị mới may ra thuyết phục được ông anh.
- Thôi. Khi người ta không thích thì cũng chẳng bắt buộc. Để em gọi người lên thanh toán cho hai anh về sớm nhé.
Kìa chị dỗi rồi anh.
Chà chà.
Người đàn ông hơn sáu mươi tuổi mỉm cười và sau một vài phút lưỡng lự, ông cố nén cái tặc lưỡi.
- Thôi được.
Khi bốn người vừa bước chân vào tiền sảnh của nhà nghỉ quen thuộc bàn tay mịn màng của Kiều Vượng nắm chặt lấy khuỷu tay của ông bất chấp mấy lần vì ý tứ ông Long cố rút tay ra khỏi tay cô. Đang lúc định cho tay vào túi áo vừa có ý lấy bật lửa vừa để thoát khỏi tay cô gái thì ông bất chợt giật mình khi thấy từ trên cầu thang, hai người đàn ông đang bước xuống trong đó có một người ông thấy quen quen như đã gặp ở đâu đó. Người đàn ông ấy cũng có vẻ hơi thảng thốt. Sau sự bàng hoàng ông Long vẫn cố làm vẻ lặng thinh vừa xoè lửa châm vào đầu điều thuốc. Rít một hơi thuốc thật sâu ông cố bình tĩnh bước lên cầu thang. Ông không thể ngờ cuộc gặp đó đã tạo nên một tình huống thật khó chịu trong gia đình ông và cả với Vân. Tình huống đó kéo dài nhũng nhẵng có dễ đến nửa năm.

Chương 5

Cuộc đời vốn quen thuộc với tất cả mọi người. Bởi nó tồn tại từ hàng nghìn năm nay trên trái đất này. Nó y hệt như một tấm lưới khổng lồ úp chụp vào trái đất nơi cư trú duy nhất của con người. Nhưng đối với mỗi số phận cuộc đời lại chứa đựng những bất ngờ hoặc là lý thú, hoặc là sự hãi hùng. Điều nay chẳng khác gì tấm lưới của định mệnh luôn luôn mờ ảo và hàm chứa những điều bí mật đối với mỗi số phận. Cuộc gặp gỡ bất ngờ trong nhà nghỉ mà ông Long cảm thấy xốn xang khó chịu nó có cái lý của nó. Có lẽ chính vì thế nên bước vào phòng nghỉ hôm đó ông Long mất hết tất cả mọi sự hứng thú vật chất của người đàn ông trước người con gái. Ông cứ ngồi hút thuốc vặt mãi và gần như không nói câu nào cho đến khi Kiều Vượng sau vài lần chèo kéo nhẹ nhàng bèn tự ái đứng dậy, mặc quần áo nghiêm chỉnh. Sau khi làm mặt giận không cầm tờ tiền ông Long đưa cho. Cô mở cửa đi xuống nhà rồi gọi xe ôm về thẳng nhà trọ. Còn ông Long sau khi thở dài đánh sượt một cái, nhún vai rồi bảo thường trực nhà nghỉ gọi một chiếc tắc xi đi về công ty. Ngồi vào bàn làm việc, tay giở báo, mắt đeo kính nhìn chăm chú vào những dòng chữ nhưng đầu óc ông vẫn loang loáng câu hỏi bấu chặt vào óc ông từ khi gặp hai người đàn ông trong nhà nghỉ. Mãi cho đến khi cố ăn cơm thật nhanh rồi lên giường nằm, câu hỏi vẫn luẩn quẩn trong óc để rồi bất chợt ông à to một tiếng sau hàng mấy giờ suy nghĩ cố lục trong trí nhớ câu trả lời. Thả vội làn khỏi thuốc lên trần nhà ông lẩm nhẩm khẽ "Đúng là tay Thành còn chệch vào đâu nữa".
Trí nhớ của ông Long quả là không sai. Người đàn ông đó là Thành. Thượng tá Doãn Tiến Thành, nguyên giám đốc nhà máy quốc phòng ở vùng Bắc Ninh em trai ông Doãn Tiến tổ trưởng tổ cán bộ cải tạo tư bản tư doanh vào những năm 56-57. Sau khi hoàn thành sự nghiệp trọng đại đó ông Tô trở thành giám đốc xí nghiệp công tư hợp doanh trong đó bao gồm cả xưởng của anh em Phong, Vân, Vũ. Đến thời điểm sự việc này xẩy ra thì ông Tô đã về hưu nhưng trong mọi câu chuyện có thêm người thứ hai để bàn bạc thì ông Tô vẫn thuận mồm đệm vào câu nói của ông câu cửa miệng "ấy cái hồi tôi còn làm giám đốc thì… ". Trong khi ông anh Tô đã về hưu thì ông em Thành từ vị trí giám đốc nhà máy được cất nhắc lên làm cục phó ngành công nghiệp quốc phòng. Về chức tước đúng là ông Thành có sự tăng trưởng. Hồi làm giám đốc ông mới là đại uý nhưng cứ tuần tự như tiến, quân hàm trên vai ông khi trở lại câu chuyện này đã thêm hai vạch và ba sao, chỉ có điều về mặt gia đình thì ông hơi thua thiệt. Sau khi phát hiện ra Vân chẳng mặn mà gì với mình bởi mối tình đa đoan với anh chàng Long đã có gia đình. Viên đại uý giám đốc tự ái nặng, vì thế nên ông ta chẳng mấy suy tính, nghiến răng lại theo kiểu quyết liệt nhắm mắt, bóp cò để chấm dứt hoàn toàn mối quan hệ đầy day dứt với Vân để tiến hành hôn nhân với người phụ nữ nuôi tằm vùng Thuận thành qua giới thiệu của một quản đốc phân xưởng là một trung uý pháo binh chuyển ngành. Cuộc hôn nhân này làm cho dân số Việt nam thêm một con trai. Nhưng thật buồn thay và cũng là cái vận của thiếu tá Doãn Tiến Thành tuy ở với cô vợ to xương hóp chuyên ăn cơm đứng nhưng đầu thiếu tá Thành dẫu lìa ngó ý vẫn vương tơ lòng khi ông vẫn luôn luôn tưởng tượng đến cách xử sự nhẹ nhàng và ý nhị của Vân nên ông gần như bỏ lửng bà vợ đến độ bà này trong một lần đi hái dâu đã lằng nhằng với một gã đánh dặm. Chỉ nghe người ta nói lại loáng thoáng về việc này nên mặc dù không cần điều tra cho ngã ngũ và tường tận thiếu tá Thành đã đâm đơn ra tòa. Tất nhiên nhìn thấy viên thiếu tá quân đội mũ áo chỉnh tề và có tiêu chuẩn súng ngắn nên toà án huyện Thuận thành đã đồng ý cho ông thành ly dị vợ với điều kiện ông được nuôi con. Trở lại độc thân ông Thành rất chăm chút đứa con và thả sức cho trí não nghĩ về công việc và đôi khi về người đàn bà Hà nội đã từng suýt gắn bó cuộc đời với ông, đó là Vân…
Người xứ sở này từng biết đến sự nghiêm túc của kỉ luật thép trong quân đội. Không phải ngẫu nhiên, quân đội của hầu hết thế giới đều nghĩ ra cách đi đều bước của quân nhân trong bộ quân phục phẳng lì những nếp gấp với cái chân ruỗi thẳng đơ như rô bốt khi bước qua những nơi cần nghiêm chào. Quân kỉ quân trang luôn luôn nghiêm chỉnh cùng kỉ luật thép như vậy thì làm sao có chuyện một thượng tá quân đội lại có thể mặc thường phục vào nhà nghỉ - nơi mà người ta có thể nghĩ đến nhiều tình huống không lấy gì hay ho, minh bạch giữa ban ngày. Phải chăng kẻ viết tiểu thuyết này bịa đặt để bôi xấu chăng? Để giải thích sự kiện này xin quí vị hãy hồi tưởng đến thời gian vào những năm giữa và sát cuối của thập kỉ cuối cùng của thế kỉ 20 trên đất Hà nội và các thành phố của Việt nam. Đó chính là thời kì Hà nội hay nói chung hầu hết các thành phố, thị xã hay những nơi có hơi hướng phố phường của Việt nam sau khi chịu đựng đủ thứ ngột ngạt của một thời bao cấp cứng nhắc trong những tờ tem phiếu ghi rõ tiêu chuẩn được hưởng thụ trong từng ô phiếu nhờn mồ hôi và ghét của các loại tay đàn bà từ loại người có chồng và có địa vị trong xã hội đến những kẻ chuyên nhấp nhổm mỗi khi đánh hơi thấy có kẻ bán tem phiếu buôn đi bán lại. Những người đàn bà đã từng vênh váo với những tấm bìa tem phiếu bìa C, bìa Đ và cả những cô mậu dịch viên cố làm ra vẻ đài các rởm vì được thực hiện những chế độ đài thọ được ghi rõ trên những ô phiếu bỗng nhiên cảm thấy hụt hẫng khi tem phiếu và những tiêu chuẩn định hình không còn giá trị mảy may nào mà thay vào đó là sự sòng phẳng của những đồng tiền và ý muốn của người mua. Những hàng người nhốn nháo xếp hàng tan biến dần như nước đá cạnh lửa trước các quầy hàng mậu dịch bán thịt, bán đậu, bán gạo thì cũng là lúc những trò chơi dành cho con người quen một thời khô cứng bởi vì mặt chỉ cúi gằm trước tiêu chuẩn lương thực và thực phẩm và mắt trơ dại trước mọi sự phân phối. Bất kể người đàn ông ở đâu, lứa tuổi nào chỉ cần còn ngoe nguẩy được là ông ta, hay anh ta sẵn sàng tham gia các trò chơi được thanh toán bằng tiền. Dạo ấy trò được ưa thích nhất là ka rao kê, thứ trò chơi ca hát theo màn hình sinh ra từ nước Nhật để nó xuất hiện ở xứ Việt nam này đúng vào lúc từng từng lớp lớp đàn ông Việt nam vừa bước ra từ trong khói lửa và trong sự ngột ngạt của thời bao cấp đi tìm một sự thoải mái cho những nhu cầu vật chất của bản thân. Chả hay ở nước Nhật Ka rao kê thông dụng ra sao và nó tiến triển thế nào chỉ biết ở Việt nam trong giai đoạn đầu thú chơi này được vang lên cùng tiếng bia, rượu rót òng ọc cùng tiếng cười của những cô gái đa phần từ nhà quê ra nhưng lại cố làm ra vẻ lọc lõi và bình đẳng để gọi, để ôm lũ khách đàn ông đang hớn hở vì sự rửng mỡ sau những kìm hãm và trói buộc bởi vợ, bởi không khí ngay thuỗn một thời của xã hội. Mấy anh đàn ông mặc đồng phục nhà binh cũng không thoát khỏi sự vui chơi đầy chất nam giới đó, nhất là những anh nhà binh có quân hàm chức tước và những anh nhà binh làm kinh tế. Cục công nghiệp của ngành quốc phòng mà cục phó Doãn Tiến Thành quản lý cũng có đến gần ba mươi đơn vị công ty, xí nghiệp làm đủ các ngành nghề như các cơ sở kinh doanh, sản xuất dân sự trong đó trừ một vài đơn vị sản xuất những thứ đặc trưng phục vụ quân đội như quân phục, súng đạn, thiết bị quốc phòng thì cũng có tới hơn hai mươi xí nghiệp, công ty làm công việc giống như các đơn vị dân sự trong đó có không ít đơn vị tham gia xây dựng giao thông. Nói theo giọng chuyên môn trong lĩnh vực này là những nhà thầu. Sau này có nghĩa là gần chục năm tiếp theo vào khoảng những năm thứ ba, thứ tư, rồi thứ năm, thứ sáu của thế kỉ 21 các nhà thầu dân sự và đôi phần các nhà thầu xây dựng giao thông quân sự mới gặp khó khăn về vốn liếng, tiền bạc chứ còn ở những năm giữa của thập kỉ 90 của thế kỉ 20 thì đúng là một cuộc tháo khoán vui chơi của đám đàn ông đủ mọi lứa tuổi trong tuổi đi làm. Mặt khác trò gì chơi lâu cũng chán kể cả trò ka rao kê nhộn nhạo, khuấy lộn một thời giờ đây đã xuất hiện sự nhằm chán không mấy hấp dẫn như thủa đầu nó mới nhập vào xứ ta, khi con người vừa ra khỏi sự tù túng vô lý của chế độ bao cấp. Dù là giám đốc nhà thầu dân sự hay quân sự cũng đều có sự ham vui giống nhau. Bởi lẽ họ cũng đều là con người chịu những ảnh hưởng của cùng một xã hội. Ông cục phó Doãn Tiến Thành trước nghiêm trang là thế mà khi thời thế với những xu tập hợp bè bạn vui vẻ như thế, sau này cũng rất dễ chấp thuận lời mời vui vẻ của cánh giám đốc do ông quản lý. Phần do phong trào. Cả làng cũng toét chứ mình gì tôi. Phần vì đời tư của ông cũng không mấy bị giàng buộc bởi gia đình. Gia đình cũ đã tan, gia đình mới chưa biết bao giờ mới hình thành nên cục phó Doãn Tiến Thành cũng coi như bình thường sự tham gia ka rao kê, trong đó có việc ôm ấp đám nhân viên mà tiếng Việt nam quần chúng dịch rất nôm và cực giỏi từ vũ nữ của tiếng Pháp Cavalier thành từ cave nghe rất gợi cảm. Người con gái quả tình sinh ra không mấy ai muốn làm thứ gái quá dễ dãi để con trai và nhất là đám đàn ông thoạt nhìn đã thấy ông ta có tuổi bằng chú, bằng cha ôm ấp. Nhưng khi đã lột thứ xác phàm bình dị, rụt rè của thời con gái lành để thành ca ve thì hoàn toàn khác hẳn. Phàm đã là ca ve thì không biết uống bia, uống rượu cùng dần dà biết uống và uống thành thục, thậm chí để biết rít cả thuốc lá để rồi trong phút quên lãng, hoà tan mọi ngượng ngùng cố hữu của đàn bà, con gái trong chất men say rồi sẵn sàng ôm chầm ôm chập thằng đàn ông lạ. Mặc xác cho họ cấu véo, hôn hít thậm chí dể cùng với gã ta làm cái việc mà chỉ có trong sự vắng vẻ kín đáo vợ chồng làm với nhau. Công bằng mà nói với tính tình của mình trong hoàn cảnh của người đàn ông bình thường có một gia đình có đủ vợ con thì cục phó Doãn Tiến Thành cũng khó bị lôi cuốn theo những thứ vui vẻ thời thượng đang tràn ngập khắp phố phường, dưới ánh sáng lờ mờ của ngọn đèn điện luôn được vặn bớt vô lum cho nhỏ đi. Nhưng thời thế đã thế mà cục phó Thành lại là người đàn ông có sức khoẻ bình thường. Vậy thì việc ông ta chấp thuận lời mời của giám đốc công ty nọ, công ty kia. Khi thì là đơn vị trực thuộc cục của ông ta khi thì là đối tác làm ăn thì việc đi hát và đi cả vào những nhà nghỉ cũng là sự bình thường. Chỉ có điều sau mỗi lần từ căn buồng có mùi oai oải của thứ đồ vật luôn luôn dùng để cho con người nằm lên và đã có quá nhiều người xử dụng thì lạ một nỗi cục phó Thành luôn luôn như chợt nhớ đến người đàn bà mà ông ta thỉnh thoảng ao ước giá cùng bà ta lập nên một gia đình thì có lẽ chẳng bao giờ ông bước đến những chốn này. Người đàn bà đó tên là Vân có lẽ đã gần mười năm qua ông không gặp vậy mà thỉnh thoảng hình ảnh cô ta lại hiện mồn một trong óc ông. Người đàn bà tưởng như chỉ thiếu một chút nữa là gắn chặt với đời Doãn Tiến Thành nếu như không có cái gã đàn ông đã có vợ kia. Đúng rồi. Gã đàn ông đó tên là Long. Chẳng biết gã ta có sức hút đến mức độ nào mà Vân có thể từ bỏ mình - một đàn ông có đủ mọi điều kiện để trở thành một người chồng đàng hoàng để gắn thật chặt với tay đàn ông đã là chồng của một người đàn bà khác. Vân đã mê đắm ông ta tức là đã tin ông ta, mặc dù ông ta không bỏ vợ bỏ gia đình, con cái ông ta. Người đàn ông như thế hẳn là có những đức tính mà người đàn bà Hà nội khôn ngoan, khéo léo và am hiểu (thực ra phải nói là lịch lãm)cuộc đời bị chinh phục. Vậy mà buổi non chiều, quá trưa hôm nay, ông Thành đã nhìn thấy mười mươi ông ta từ trên bậc thang nhà nghỉ bước xuống. Phải nói thẳng ra rằng người đàn ông nào đã bước chân vào chốn vui thú đó kể cả mình cũng không thể còn xem là một người đàn ông nghiêm chỉnh hay đứng đắn nữa. Gã đàn ông chắc phải khéo léo lắm, khôn ngoan lắm, nhiều mánh lới lắm thì mới lừa được Vân. Nghĩ đến đấy cục phó Thành thấy bức bối đến độ gần như nhận rõ sự ngột ngạt trong người mặc dù lúc đó trong khoảng khắc ông cũng cảm thấy cả mình cũng hư đốn và không thể xứng đáng với Vân nữa. Nhưng đối với cô ấy thì mình chẳng còn một chút nào quan trọng bởi chẳng có gì có thể tạo ra một mối quan hệ nào đó khả dĩ cho hai người nối lại với nhau… nhưng còn gã đàn ông kia. Thôi được rồi. Mình sẽ gạt bỏ mọi sự khách sáo để có thể đến với Vân, nói cho cô rõ hết về con người mà cô đã hi sinh tất cả sự bình thường, lẽ tự nhiên của một đời con gái để gắn vào với gã. Mà cũng lạ thật, nếu như ở những làng quê thì bất kì một người đàn bà nào cũng không thể xử sự như vân. Sống chòi chọi, cô đơn gần như không chút nương tựa chỉ để mong chờ quãng thời gian đầu thừa đuôi thẹo để bấu víu vào một người đàn ông có gia đình, một người đàn ông đến với Vân chỉ để thoả mãn những thích thú của cá nhân mình. Người đàn bà nào xấu xí hay có thân phận kì quặc đến đâu cũng cần một tấm chồng. Còn người con gái, người đàn bà ở Hà nội thì hoàn toàn khác. Lạ thật đấy. Lạ quá đi chứ. Người Hà nội. Người Hà nội… Nhưng thôi. Muốn thế nào, muốn ở đâu cũng là con người. Chỉ có điều khi người ta chưa hiểu rõ mọi điều về đồ vật ấy, về con người ấy thì…
Với một ý nghĩ lấp loáng một hi vọng mong manh, cục phó Doãn Tiến Thành sau nhiều suy nghĩ đã cho xe đến nhà Vân.

Chương 6

Lúc đó đã về chiều. Con phố nhỏ nhà Vân mà người ta quen gọi là cái ngõ lâu lắm có lẽ phải hơn mười hay mười lăm năm, ông Thành không lại như có một sự biến đổi nào đấy gần như là cơ bản. Hồi ông Thành đến tuy chỉ là cái ngõ với cái tên giống như ở chợ Huyện nào đó nhưng ông còn nhớ vào những buổi trưa hoặc quá chiều một chút ngõ này vẫn có dáng dấp một phố nhỏ với làn ánh sáng khoáng đãng chiếu từ trời cao xuống. Những mái nhà lưa thưa, nhấp nhô vẫn có hình bóng những tảng mây chấp chới trôi qua. Còn bây giờ cái ngõ trở lại đúng là cái ngõ nhỏ với những mái nhà đủ các kiểu, các hình hài tranh nhau nhô ra cùng những bức tường nhà cao vót dường như không có tường nhà nào chịu nhường bức tường bên cạnh, khiến mặt đường nhựa xần xùi chạy dài theo mạch ngõ tối xầm lại với cảm giác của không gian đang có cơn mưa sắp sửa ào ào đổ xuống. Thoạt đầu tiên ông Thành muốn xe của mình đỗ ngay trước bực thềm nhà Vân, nơi ngày trước ông từng lựa pê đan xe đạp thuận chiều để tựa vào nhưng khi xe mới vào chưa đầy vài mét ngõ ông đã thấy chiếc xe của ông có thể án ngữ hết mặt phố gây trở ngại cho người đi lại. Ông bảo lái xe lùi xe ra dừng ở cạnh hè phố lớn rồi ông xuống thong thả đi bộ vào. Cánh cửa cũ kĩ có miếng sơn long giống như con mối mất đuôi bao năm qua vẫn như xưa. Ông Thành đứng sững lại vô tình ngước mắt nhìn lên ban công căn gác hai trước kia giăng đầy dây phơi với những chiếc tã, chiếc lót làm bằng đủ thứ vải tận dụng giờ đây ban công đó trống trơn với hàng lan can sắt mới được sơn lại bằng nước sơn mầu xanh lam y hệt khuôn mặt của người phụ nữ già nua cố tình trang điểm để lấy lại vẻ trẻ trung của mình bằng thứ son đã chớm mốc. Ông Thành cố nén tiếng tặc lưỡi bước lên bậc thềm có nước xi măng trơ lỳ vì cũ và vì nhiều bước chân đặt vào. ờ khu phố này quả là nhiều biến đổi thật. Ông Thành bất chợt giật mình khi nhận ra đối diện với nhà Vân là một dẫy xe máy của cửa hàng ka rao kê có cái tên nghe đầy ẩn ý "ka rao kê Sóng Đại dương". Nếu như trí nhớ không đánh lừa ông thì quán ka rao kê đó vốn là nhà một ông thương binh cụt một tay, mặt rỗ ngày thường cũng như ngày lễ tết ngực áo dầy đặc nhăn nhúm vì cuống những chiếc huân chương hầu như chưa bao giờ tháo xuống. Ông thương binh này lại rất thích được người trong khu phố gọi ra nhờ xếp hàng hộ và gợi chuyện để ông kể lại những ngày khói lửa tại chiến trường Khe Sanh. Những lúc đó khuôn mặt hốc hác vì nhịn ăn nhường cho con làm cái sẹo dài như một con lươn nhỏ co lại quăn queo. Hình như bây giờ chính ông ta đang ngồi trông xe máy trước ngôi nhà ngày trước mầu nâu già nua, cũ kĩ mới được đắp điếm, sửa chữa thành một toà nhà trông trẻ trung một cách gượng gạo. Từ trong căn nhà loang loáng kính kín mít đó văng vẳng ra tiếng nhạc và tiếng hát của kẻ nào đó đang say ngất ngư khàn khàn sai nhạc của ca khúc "bài ca Hà nội". Bộ mặt xương xương có vết sẹo dài của ông thương binh giờ đây phinh phính ra và có vẻ lì lợm vì sự khôn ngoan cùng sự béo phị cằn cỗi vì tuổi tác khiến vết sẹo mờ đi, nhạt nhoà. Nhìn thấy Thành thoạt đầu tiên ông nở nụ cười gượng gạo vì tưởng ông Thành là khách đến hát nhưng khuôn mặt ông ta ngay lập tức rãn ra cố làm ra vẻ bình thản để dấu đi sự cau có khi thấy ông Thành không mấy để ý quán ka rao kê "Sóng đại dương "mà lại tiến mấy bước để đến toà nhà đối diện. Ông Thành chợt nhận ra hành động quen thuộc một dạo mà ông tưởng chẳng bao giờ có điều kiện lặp lại của ông. Đó là khi ông giơ bàn tay có hai ngón tay chỏ và giữa quắp lại để gõ vào cánh cửa. Nhưng ngay lập tức bàn tay giơ ra của ông rụt lại khi mắt ông chợt nhận ra cái núm chuông điện. Một hồi chuông vừa rè vừa trầm rung lên liền sau đó là tiếng dép loẹt quẹt lướt trên nền gạch hoa. Cánh cửa gỗ từ từ mở ra. Rõ ràng đó là Vân một thủa nhưng lại mang vẻ của một người đàn bà nào đó đóng vai cô gái từng làm mê say tay giám đốc quân đội. Chỉ có điều người đàn bà đó quắc thước có độ tuổi và vóc hình của chị, cô thậm chí là mẹ của cô Vân một thời kia lại chính là Vân thủa nào. Khi nhìn thấy khách, vẻ mặt chín chắn, từng trải và có điều gì đấy giống như một sự u buồn và cam chịu hơi cau lại không rõ vì khó chịu hay vì sự suy tính đăm chiêu nào đấy:
Ông hỏi ai ạ?
Ông Thành chợt nhận ông hơi rùng mình khi thấy rõ tiếng nói của Vân dường như vẫn như xưa, không mảy may thay đổi nhất là tiếng "ạ"sau cùng vẫn ngân lên một cách trẻ trung, dịu dàng và thoáng chút nũng nịu.
Thế Vân, không nhận ra tôi sao?
- Ông là… Đúng, đúng rồi. Giê su ma lạy Chúa tôi. Ông là ông Thành đúng đúng. Ông vào nhà chơi. Lâu lắm rồi còn gì.
Rõ ràng giọng Vân để lộ ra sự lúng túng nhưng vẫn cố giữ vẻ tự nhiên.
Hai cánh cửa nhà được mở rộng ra để lộ ra một căn phòng bừa bộn kiểu phân xưởng chuyên dùng để in và đóng sổ sách. Một chiếc máy cắt giấy đặt kề bên cạnh một kệ bằng sắt mạ nhiều tầng ở đó có để những chồng vở đóng và những tập giấy kẻ xếp vuông vắn. Bộ bàn ghế mặt đá trước đây được đặt giữa phòng giờ đây nằm khép nép như bị chủ quên lãng hoặc cố tình nằm bẹp vào một chỗ nào đấy trong xó nhà để yên tĩnh, tránh làm phiền người chủ và đồ vật khác. Bộ bàn ghế nặng nề đó cố tình nép ngay dưới chiếc tủ dài đã nổi mầu đen bóng trên đó bầy tượng chúa Giê su bị treo trên cây thánh giá còn loang những vệt máu cũ kĩ cùng ảnh đức mẹ Maria bế chúa hài đồng.
Hôm nay có mình cô Vân ở nhà?
Ông Thành hỏi với vẻ bâng quơ mà chính ông cũng cảm thấy câu hỏi ấy chẳng có ý nghĩa gì.
- Vâng. Vâng. Mấy hôm vừa rồi vừa thanh toán xong một hợp đồng. Cậu mợ và các cháu tạm nghỉ chờ nguyên liệu mới. Hôm nay cả nhà cậu mợ xuống nhà ông bà ngoại các cháu. Bà cụ dưới ấy ốm nặng, đón cha cố đến cầu kinh thì phải.
Thế ạ.
Thế anh được mấy cháu rồi? Chắc các cháu cũng lớn hết rồi nhỉ.
Không. à vâng. Cháu nó đã gần hai mươi tuổi rồi
- Nhanh thật đấy. à thôi chết. Anh ngồi chơi tự nhiên để em pha nước Hôm qua ông khách hàng từ Thái nguyên xuống có biếu cậu Vũ cân chè Thái. Lâu lắm rồi mới có được thứ chè nguyên gốc ấy. Chứ ở bây giờ ở Hà nội chẳng mấy có thứ gì có thể tin là thật được. Thứ gì cũng pha cũng làm giả. Chán quá thôi mất.
Vừa nói, Vân vừa đi nhanh vào nhà trong. Nhìn theo dáng người đàn bà một thời, ông Thành chợt nhận ra sự quen thuộc tưởng như đã chìm lấp vào quên lãng bởi thời gian. Đó là tấm lưng. Tấm lưng của Vân y hệt lưng của bà mẹ cô ấy dạo đó. Vậy tức là Vân đã vào độ tuổi già. Còn gì nữa. Gần hai mươi năm trôi qua chứ ít ỏi gì. Đứa con gái sinh ra từ đận ấy tốt phúc đã có thể lấy chồng và có con. Ông Thành rút gói thuốc ra châm lửa rít mạnh hơi thuốc. Trong nhà hình như có tiếng thìa chạm lanh canh vào thành ấm. Ngay lúc đó Vân bước ra. Mái tóc mai vương xuống trán lơ thơ hiển hiện mầu bạc của thời gian.
- Anh uống nước đi. Dạo này anh vẫn làm ở chỗ cũ chứ hay là chuyển đi đâu rồi.
Rõ ràng câu hỏi này chỉ để hỏi lấp chỗ trống.
- Tôi cũng chuyển rồi. Các cháu nhà cậu Vũ chắc lớn rồi nhỉ?
- Vâng. Số cậu mợ ấy cũng vất vả. Liền tù tì bốn đứa con gái, mãi mới được một cậu con trai. Cũng may ơn chúa, dạo này làm ăn cũng thuận mới đỡ một chút chứ trước kia còn làm công nhân lương ba cọc ba đồng thì kể cả nuôi chuột, nuôi chim, nuôi đủ thứ cũng chẳng kiếm đủ ăn. Nhà đông con vất vả lắm.
Chắc bây giờ đi làm về cậu ấy làm thêm mấy thứ này?
- Không. Cậu ấy hưu non theo chế độ rồi. May nhà nước bây giờ cũng thoải mải hơn, nhờ đó mới mở được cái xưởng này nên cũng kiếm được chút ít chứ không thì cả nhà mà trông mong vào đồng lương thì còn là khổ…
Cậu ấy trông thế mà cũng giỏi kiếm nghề đấy chứ.
Có gì đâu. Vẫn là nghề cũ của gia đình ngày xưa thôi.
Không hiểu sao Vân bất chợt thở dài. Ông Thành cầm chén nước lên im lặng. Chính trong giây phút đó ông lại nhớ ra khoảng khắc ông tình cờ bắt gặp người đàn ông mà Vân đã bất chấp tất cả sự nghiêm túc, với những thủ tục và cấm đoán nghiệt ngã của một người con gái theo đạo để quan hệ. Dạo đó không biết từ đâu ông còn biết người theo đạo chỉ nhất nhất tuân theo luật "một vợ, một chồng"y hệt như luật pháp của nhà nước. Tối kị nhất là tranh vợ cướp chồng, không cưới xin theo luật đời, không được cha cố rửa tội. Để Chúa từ trên cao qua lời cầu nguyện chân thành Chúa công nhận quan hệ đó mà ăn đời ở kiếp với nhau. Người theo đạo tuân theo chế độ một vợ một chồng vì hình như trong kinh thánh Chúa Giê su đã dậy người theo đạo coi vợ là lái tim của chồng, còn chồng là người chung xương chung thịt của vợ. Thế mà Vân… Cơn bức bối trong lòng ông Thanh đột ngột rộn lên. Điếu thuốc đỏ rực trên môi ông:
Vân vẫn như ngày trước?
Nghe câu hỏi của người đàn ông Vân ngẩng lên đôi mắt đẹp một thời nay toè ra những rải chân chim giống như mặt ruộng mạ từ lâu không có trận mưa thoả thuê. Bà nâng ấm nước lên như để tiếp theo câu hỏi của chính mình:
Anh định nói gì ạ?
Ý tôi là…
Ông Thanh hít mạnh hơi vào phổi và thấy một cách cụ thể làn hơi của chính mình.
Cái nhà anh gì ngày xưa mà Vân…
- Số phận anh ạ. Em biết là mình đi ngược lại lời Chúa răn, nên vất vả lắm. Biết làm sao được.
Nhưng người ta có phải lúc nào cũng vì Vân đâu.
Anh ấy có vợ có con mà. Chỉ có Vân thì… Biết làm thế nào được.
- Không ý tôi muốn nói là cái anh chàng ấy không chỉ vì vợ vì con mà anh ta còn lằng nhằng với cả… Vân tin tôi.
Ông Thành bất chợt thấy giận mình vì ông cảm thấy giọng nói của ông có điều gì giống như năn nỉ và cầu xin người khác thương cảm đến mình.
Vâng. Em vẫn đang nghe anh nói.
Anh ta còn vào cả nhà nghỉ.
Nhà nghỉ là là là…
Vân lúng túng cố nói rõ điều mình vừa nghe được nhưng chính trong sự lúng túng đó. Người đàn bà hơi ngớ ra bởi bà không hiểu rằng người đàn ông lâu lắm rồi không gặp đang nói về chuyện gì và về ai. Câu bà hỏi thật chăm chú nhưng lại được nói bằng một giọng bâng quơ, thờ ơ như hỏi để có chuyện:
Nhưng về ai cơ ạ?
Vân vẫn đang nghe tôi đấy chứ?
Ông Thành hỏi với vẻ giận rỗi.
- Vâng em vẫn đang nghe. Nhưng quả tình em vẫn chưa rõ anh định nói điều gì.
Thì còn gì việc gì mà phải hỏi nữa?.
Thành bực thật sự giống như ngày nào còn quan hệ với Vân ông đã từng rơi vào sự cáu kỉnh một cách vô lý tương tự. Ông đưa điếu thuốc lên môi và nhận ra ngoài cửa có mấy gã thành niên mặc quần áo bảo hộ lao động đang thập thò. Bà Vân lập tức đứng dậy một cách nhanh nhẹn và dứt khoát giống như chính những kẻ đang thập thò kia đã giúp bà thoát khỏi sự bí quẫn đang chặn hết sự nghĩ của mình.
- Thấy cậu ấy bảo. Các cháu cứ nghỉ nốt ngày hôm nay đi. Ngày mai nguyên liệu về thì đến làm.
Vâng ạ. Thế mà chúng cháu cứ tưởng hôm nay đã có việc làm rồi.
Đám con trai gần như đồng thanh trả lời bằng giọng của lứa tuổi đang vỡ tiếng.
Anh uống nước đi đã.
Vân ngồi xuống ghế, nâng ấm nước lên.
Thôi được rồi. Cứ để tôi nói xong đã.
Nhưng chuyện gì cơ ạ?
Bà Vân hơi tủm tỉm với giọng nói mềm mại. Trong khi đó thì ông Thành càng có vẻ sốt ruột. Ông nuốt ngụm khói thuốc lá khá lớn rồi nói như để trút bỏ mọi sự bực bội.
- Cái ông mà có quan hệ với Vân vài chục năm nay. Cái người mà vì ông ta Vân cưỡng lại mọi sự bình thường của đời người. ở vậy, không thành lập gia đình, rồi cũng vì ông ấy mà Vân bị vợ ông ấy xé quần xé áo, rồi…
Anh nhắc lại chuyện ấy để làm gì?
Vân xịt mũi.
- Không, không. Tôi chẳng muốn gì cả. Nhưng mà cái con người mà vì ông ta Vân bỏ cả một đời người thì trưa nay tôi bắt gặp ông ta đi vào nhà nghỉ với một đứa con gái.
Nhà nghỉ. Nhưng thế thì làm sao ạ?
Vân cố hỏi với vẻ thản nhiên nhưng quả thật trong lòng bà đang lớn dần một vết gợn ngày càng lớn hệt như vết dầu loang trên mặt nước. Bà làm như lơ đãng nhìn ra ngoài đường nhưng tai bà không bỏ sót một câu nói nào của người đàn ông mà bà hiểu rằng, con người này rất tốt bụng đang giận dữ vì những điều không thuộc về mình.
- Người đàn ông có tuổi mà vào nhà nghỉ với một đứa con gái tức là hư đốn rồi. Bởi vì, bởi vì…
Rồi liền một mạch dường như để trú tất cả sự bực bội đang cuộn lên trong người, ông Thành nói liền một hơi với vẻ của người đứng đắn đang kể tội một kẻ hư hỏng nào đấy. Ông nói như để dốc ra tất cả nỗi dầy vò và trách móc. Và khi câu chuyện đang có vẻ như được gút lại thì ông giật mình thấy sắc mặt mặt người đàn bà đang ngồi đối diện trước ông như đổi mầu. Tay bà giơ lên. Trông dáng bà như đang muốn nói điều gì đấy nhưng rồi bà cố nhịn với sự im lặng nén chịu. Bàn tay trắng mịn có những đường gân xanh, ngoằn ngoèo bỗng như nổi lên một cách yếu ớt hơn bao giờ hết giơ lên xua xua:
- Tôi biết rồi, biết rồi. Ông có thể đừng nói nữa có được không?

Chương 7

Trên dương gian này, đa phần trong giới đàn ông luôn luôn hành động với những suy nghĩ to tát. Bởi vậy nên cơ bắp của họ rắn chắc và đầu óc của họ phát triển. Trong khi đó người đàn bà sinh ra để tạo nên sự duyên dáng cho cuộc sống của giống người còn những suy tính vụn vặt về cuộc sống của họ lại gây ra những nhũng nhiễu và sự rích rắc cho cuộc đời và cả những gì thân quen quanh họ. Chính vì vậy nên môi, mắt, má của họ luôn luôn được sơn trát, còn vành tai của họ thì tòng teng những đồ trang sức. Với những suy tính lẩn mẩn nên phần đông giống cái có những cái đầu xinh xắn với mớ tóc dài mượt mà chủ yếu chỉ để che đi sự suy nghĩ luẩn quẩn, bé mọn. Cuộc đời của bà Vân là một ví dụ cho sự dị thường của người đàn bà. Bà có thể sống cô đơn suốt ngày, suốt đời cùng sự từ bỏ mọi điều hạnh phúc giản đơn nhưng cực kì quan trọng mà bản thân người đàn bà luôn luôn cảm thấy cần thiết. Đó là một gia đình yên ấm của riêng mình cùng người chồng và những đứa con ngày một lớn lên, trưởng thành trong sự chờ trông của bố mẹ. Còn với bà Vân bà chỉ để chờ đợi những giây phút gặp gỡ người mình yêu quí, tâm đầu ý hợp trong những giây phút thừa thãi, chút thời gian xép, lẻ của đời người khác. Nhưng cho dù là thế nào đi chẳng nữa thì đàn bà vẫn là đàn bà. Chính vì thế nên cả chiều hôm đó, ngay sau khi ông Thành ra về, rồi cả đêm bà trằn trọc không yên. Chiều hôm ấy vợ chồng Vũ cùng con cái từ bà ngoại về mua nhiều món ăn mà Vũ biết chị gái mình rất thích. Gần đây càng về già khi con cái đã bước vào tuổi trưởng thành và nhất là khi thấy thằng Nhã, đứa con trai độc nhất của mình có vẻ hợp nên luôn luôn quấn quít bên cô nó như để bù đắp phần nào nỗi cô đơn, bất hạnh của người cô ruột thì ông Vũ nhận ra gần trọn nỗi khổ lớn lao của người chị, nên mặc dù nhiều khi vợ tỏ rõ sự khó chịu, Vũ vẫn cố làm cho người chị gái vui vẻ và bớt đi sự cô đơn. Vì thế nên từ nhà mẹ vợ ra Vũ bảo vợ rẽ vào chợ mua mấy món ăn mà chị gái ông vốn thích từ nhỏ. Nhưng khi Hà nội lên đèn, bữa cơm gia đình thịnh soạn với nhiều món ăn cố tình chiều chị dọn ra thì ông Vũ thấy lạ khi chị mình lại tỏ ra không mấy thích thú. Bà ăn một cách đểnh đoảng, chiếu lệ.
Chị có thấy mệt không?
- Không sao đâu. Cậu mợ và các cháu cứ ăn tự nhiên đi. Nào cho bác thêm đũa cơm nữa.
Con Liên gắp chả rươi cho bác.
Thôi, thôi đủ rồi.
Em tưởng chị thích món ấy lắm cơ mà.
- Thích chứ. Cậu mợ và các cháu cứ ăn đi. Nhã này. Con giống tính bác cũng thích món này lắm phải không? Thế thì ăn mạnh lên chứ.
Bát cơm lưng lửng nóng ấm trong lòng bàn tay. Miếng chả rươi mọi khi ngon là thế mà sao hôm nay như trong miệng là mớ rơm nhạt thếch. Thôi chiêu tạm hớp canh riêu cua, thứ canh được bà Vân ưa thích. Vậy mà sao hôm nay cũng đểnh đoảng thế.
- Cậu mợ và các cháu cứ ăn đi. Tôi đủ rồi đấy. Thời tiết hôm nay lạ quá. Từ chiều đến giờ đầu cứ váng vất làm sao ấy.
Bà Vân đứng dậy trong sự lo lắng của Vũ. Ông nhìn theo tấm lưng gầy của người chị gái đang lướt dần trên những bậc thang xi măng dẫn lên gác hai. Ông chiêu ngụm canh rồi gọi với theo.
- Để em bảo con Nga mang thuốc cảm lên cho chị. Thời tiết kì quặc quá Cuội trời mà vẫn oi thế không biết.
Cô em dâu nhìn ánh mắt lo lắng của chồng dõi theo bà chị gái nói hùa vào lấy lòng chồng.
- Không sao đâu, cứ để các cháu ăn xong đi đã. Tôi nằm một lát chắc đỡ ngay thôi mà.
- Ừ cứ để cho bác nằm nghỉ đi. Thằng Nhã, con Liên con Nga ở cả dưới này, đừng đứa nào lên quấy rầy bác đấy nhé.
Bà Vân ngả lưng trên giường. Mặt gối mát lạnh. Những suy nghĩ lộn xộn, ào ạt, đứt đoạn trong lòng bà. Lưng không thấy mỏi, chân tay cũng không thấy rấm rứt như có kiến bò ở trong đó, chỉ duy đầu óc thì ung ung, tai tai. Thế nghĩa là anh Long đã lừa gạt cả mình, cả Diễm. Cứ ngẫm như thế thì biết, lòng dạ người đàn ông thật kì quặc. Bao nhiêu thì mới là vừa là đủ. Mình thì cũng đành một nhẽ rồi. Dù sao mình cũng là kẻ làm cho gia đình Diễm không trọn vẹn. Mặc dù mình không muốn. Giê su ma. Lạy chúa tôi. Nghe thấy các bà bên đời bảo kiếp người là sự luân chuyển của nghiệp luân hồi. Nếu quả là như vậy thật thì rõ ràng kiếp trước mình đã làm điều gì tai quái lắm nên kiếp này mình mới xa vào cái vòng này. Chắc Diễm cũng vậy. Ngay cả lúc Diễm nghiến răng, mắt trợn ngược, lấy hết gân sức để xé tan nát quần áo của bà, bà vẫn hiểu rằng chị chàng không phải là người độc ác gì. Nhưng chẳng qua… làm thân đàn bà có ai muốn chung chồng bao giờ đâu. Vậy mà bây giờ… Đúng là kiếp trước bà ấy cũng giống như mình thôi nên hai người đàn bà mới làm khổ nhau như thế. Đúng là nặng nợ má đào. Ân oán giang hồ rồi. Mình và Diễm thay nhau trả nợ đời, nợ nhau thôi. Nhưng chúa lòng lành đã dậy rồi. Làm ác thì gặp ác, làm thiện thì gặp thiện. Dù mình không muốn, cố cưỡng lại. Nhưng từ buổi tối bất đắc dĩ bên bờ hồ Tây năm ấy như sợi dây vô hình trói nghiến ba con người, ba số phận riêng lẻ lại với nhau trong cái vòng càn khôn định mệnh. Nhưng nói gì thì nói. Mình cũng làm khổ Diễm. Khổ đàn con của Diễm của anh ấy. Chỉ có con bé Lễ. Có lẽ vì con bé đã lấy chồng đã thành một người mẹ, một người đàn bà mà người đàn bà ấy ít nhiều va vấp nên nó hiểu và tha thứ cho mình. Nghe con bé nói mà cứ muốn rơi nước mắt.
- Cũng là số phận thôi cô ạ. Bố con cô còn lạ gì nữa. Thích là làm chả nghĩ trước nghĩ sau gì đâu. Mẹ con thì như mọi người đàn bà khác. Cô đừng giận mẹ con. Đàn bà ai chả ghen tuông. Phải không cô?
- Tại cô, tại cô, Lễ ạ. Cô làm khổ mẹ con, khổ các con. Nhưng cô cũng không hiểu vì sao. Có lẽ do số phận đã xui khiến. Chứ Chúa lòng lành vô hạn đã dậy rồi.
- Con hiểu rồi. Cô đừng đau khổ nữa. Số phận có lẽ thế thật. Nhưng quả thật bố con trông thế cũng đáng yêu lắm, đúng không cô? Một người kĩ tính như cô mà cũng… Con chỉ thương cô. Dù sao cũng dang dở một đời người. Mẹ con kể ngày trước cũng có một bác quí cô lắm. Cô muốn gì bác ấy cũng chiều theo, thế mà… Thế mà cô. Dạo này mẹ con khác đi nhiều lắm. Có thể do già rồi nên có lần con đến mẹ con sau một hồi kể lể, thở dài bảo. Chỉ tại bố mày chứ cứ như cô Vân… Nói đúng như lời mẹ con nói tức là con mẹ Vân xét đi xét lại cũng vào loại tốt bụng, hiền lành, chịu nhịn. Chứ như người khác thì… Rồi mẹ con lại bảo. Thôi thì để cô gánh vác đỡ một chút. Có rế đỡ nóng tay. Hồi trẻ còn chả bỏ nhau được huống hồ bây giờ…
Nếu quả là như nó kể thì người đàn bà như Diễm thật chả hiểu ra thế nào là đúng. Làm sao biết được lòng dạ. miệng lưỡi của người vợ lúc nào cũng tìm đủ mọi cách khư khư giữ lấy chồng. Nhưng riêng con bé thì quả tình… Lòng dạ con bé như thế thì quả là mênh mông, nhẹ nhõm và thương người thật. Thế cho nên nó mới tha thứ cho mình, nó không chấp nê. Chỉ có điều muốn nói gì thì nói mình cũng làm cho mẹ nó, cho nhà nó khổ sở. Những lần anh ấy đến với mình, chắc Diễm biết hết. Người ta đâu có sợ đánh đau. Roi vọt và kể cả kìm kẹp chạm vào da thịt khối người bạo gan chịu được, nhưng khi nằm một mình, ngồi một mình mà nghĩ ngợi thì thật dày vò lắm. Khổ tâm lắm. Căm phẫn lắm. Diễm có phải xấu xí, đui què mẻ sứt gì đâu mà chồng lén lút bỏ với gái. Đặt địa vị mình còn không thể chịu nổi, huống hồ ở vị trí người vợ chính thức, đã vài ba mặt con với nhau. Đã đầu tắt mặt tối, mưa xa, bão táp và kể bồng bế con cái đi tránh bom tránh đạn gian nguy mấy cũng chẳng sợ. Con người ấy chỉ vì chồng vì con. Vậy mà. Chịu sao thấu. Chả có gì bằng nghĩ ngợi. Phải đâu như con trâu con bò đói thì kêu, no thì nằm ệch ra nhai lại. Dao kề cổ, để cắt tiết, búa tạ giơ trên đầu để hoá kiếp cũng chẳng hay biết. Không hề nghĩ suy ăn năn gì. Suy đi tính lại dưới gầm trời này chỉ khổ nhất con người. Chúa phán xử tất cả. Người chẳng hề thiên vị ai, cũng chẳng để ai phải thiệt thòi mãi mãi... Vậy mà bây giờ anh Long đã có hai người đàn bà yêu thương hết lòng, bỏ cả đời người để chầm vập, chiều chuộng. Mọi lo nghĩ của hai người đều xoay quanh sự vui vẻ, hay đau khổ no đủ hay thiếu thốn của người đàn ông ấy. Kể cả lúc thấy mình nhắc nhiều đến Chúa anh ấy còn bật cười, giọng không ra báng bổ, không ra khinh nhờn nhưng vào con chiên khác không phải là Vân thì cũng dễ sinh chuyện lắm "em mộ Chúa thế kia à. Dân Catolique buồn cười thật đấy. Giá dụ có Chúa thì Ngài ngự trên cao tít, các chín tầng mây. Chúa làm sao biết được những chuyện nhỏ mọn này. Việc của ông ấy to lớn lắm chứ đâu phải cả ngày, cả đời để ý đến những việc bé bằng móng tay này đâu. Mà cho là Chúa đi thì cũng có lúc phải trai gái, nọ kia chứ có phải hòn đất vô tri đâu mà có thể. Em khỏi lo đi". Đã đến nước này thì mình cứ phải bỏ tất cả mọi sự chia rẽ ngăn cách và kể cả sự giận hờn truyền kiếp giữa những người đàn bà cùng chung một người đàn ông để nói cho Diễm biết. Dù sao cô ấy cũng có những đứa con. Còn phận của ta. Một thân một mình. Số phận Chúa đã định, đã trừng phạt như thế thì đành một nhẽ rồi. Cam chịu hay không cũng chỉ mình hay. Một thân một mình như mình còn khổ huống hồ nhà ấy bốn năm đứa con. Ba đứa lớn thì tự thân chúng nó cũng tự lo tự liệu được rồi. Nỗi buồn, nỗi đau của mẹ có đến chúng cũng ít nhiều chịu đựng được còn hai đứa nhỏ nữa chưa đến tuổi khôn. Biết đâu khi biết bố lén lút lừa dối mẹ thì biết đâu đấy… Mình đã nghe phong thanh từ lâu rồi. Thời buổi này tự nhiên lại sinh cái thứ nghề như thế. A quên, nghề này cũng chẳng mới mẻ gì. Cứ tưởng rằng dưới chế độ, xã hội này thì làm sao nẩy nòi ra được cánh đàn bà con, gái làm cái nghề mạt hàng như thế. Cái giống con đào con hát mà bây giờ nó gọi là tiếp viên, ca ve gì đấy. Ngày xưa thủa còn phố Khâm thiên thời Pháp thuộc, rồi thủa mình đã biết một chút. Hồi 53 54 gì đây. Con đào con hát cũng chia làm hai ba loại. Có loại chỉ thuần tuý chuyên hát, cùng lắm là đầu mày cuối mắt một chút cho khách vui. Nhưng họ vẫn giữ ranh giới, lòng tự trọng. ấy là đào hát. Riêng cánh đào nằm thì khỏi phải nói. Họ chấp nhận mọi vị khách, già trẻ, khoẻ mạnh, ốm đau. Lao hoặc hủi cũng chẳng cần chi cốt sao khách đòi ngủ với họ. Còn con hát, tiếp viên, ca ve thời nay, chúng nó chẳng những khôn ngoan mà cũng bất chấp tất cả. Người đàn ông đã già gấp hai ba lần tuổi, hơn cả tuổi bố tuổi mẹ mấy ả ấy cũng không sao. Kể cả người đàn ông ấy có vợ với hàng đàn con cháu rồi cũng chẳng hề gì. Chúng cứ anh em ngọt xớt. Để rồi gặp người đàn ông nào hám lạ là chúng sẵn sàng nằm sệp xuống. Chả câu nệ, giữ gìn gì đâu. Mà trên đời này mười người đàn ông thì có đến chín người rưỡi là hám của lạ. Bọn con gái làm tiền thời nào chả thế, thời này lại càng thế. Chúng nó cần tiền chứ nghĩa tình, tình cảm là cái chi chi đâu. Ngày xưa gái Khâm Thiên, gái Yên phụ cần tiền thật đấy nhưng họ còn ít nhiều có cốt cách, còn sĩ diện chứ... Nghĩ đến đây bà Vân thấy nghèn nghẹn nơi cổ. Bà nhỏm dậy rót một cốc nước đầy. Ngửa cô uống một hơi thứ nước đun xôi loáng thoáng mùi oi khói. Ông ấy gắn với mình vài ba chục năm, nhưng ông ấy đâu phải là chồng mình để hoà xương cốt, máu thịt vào với nhau. Còn với mẹ con Diễm. Thôi thì… chỉ sợ thằng Dũng thằng Hưng tuổi còn dang dở, ăn còn chưa xong huống chi suy xét việc đời. Nếu bây giờ ông ấy bị mê hoặc, bị bỏ thuốc lú bùa mê thì rồi hai đứa ấy đâm khổ một đời…
Bà Vân choàng bật dậy. Đèn đường đang độ sáng. Gì thì gì cho dù Diễm hắt hủi xua đuổi, không muốn bà bước chân vào cái nhà ấy. Nhưng bà vẫn muối mặt đến nói cho cô ấy biết. Bà Vân vẫy tay gọi gã xe ôm. Tay xe ôm cao dong dỏng có dáng của gã học trò trường Bưởi ngày xưa nhỏen cười hỏi khẽ:
Bà đi đâu ạ?
Cho tôi đến cuối phố bà Triệu. Chỗ ngõ…
Con hiểu rồi, hiểu rồi. Bà lên đi. Khổ tối thế này bà còn lọ mọ?
Thôi, chú cứ đi đi.
Chiếc xe gập gềnh trôi giữa đường phố rực rỡ ánh đèn và ngàn ngạt người. Dạo này đèn đường, đèn phố sáng quá. Rồi cả những loại đèn quảng cáo của những cửa hàng đủ thứ mầu cũng làm cho Hà nội ban đêm sặc sỡ, rực rỡ. Chả bù cho ngày trước, nhất là trong hồi máy bay Mĩ cứ rình rình lao vào Hà nội. Đường phố ban đêm lom đom những ngọn đèn đỏ quạch y hệt như lối phố xưa dẫn xuống nhà thương Cống Vọng mà bây giờ là bệnh viện Bạch mai. Cứ hun hút, chập chùng, vắng ngắt. Mới hay Hà nội bây giờ phát đạt, ăn nên làm ra, phóng khoáng và thoải mái thật. Chỉ ngại một nỗi thỉnh thoảng trên các dẫy phố lại loé ra tấm biển của những quán ka rao kê xanh đỏ lập loè. Đúng là cóc ba năm quay đầu về núi. Tưởng cái trò chơi vô bổ làm khổ đàn bà con gái, làm hư hỏng đàn ông một đi không trở lại hàng bốn, năm chục năm này vắng bóng giờ lại quay lại. Ngày xưa chỉ khoanh tròn khu Khâm thiên, Yên phụ còn bây giờ phố nào cũng có. Tràn lan, giăng đầy…
Ấy, ấy. Cho tôi xuống ngay đầu ngõ này này.
Vâng. Vâng. Bà cứ bình tình để con dừng hẳn lại đã. Nhỡ cái khổ bà.
Ngõ phố nhà ông ấy hôm nay như có vẻ tối nhất dẫy phố, nên bà Vân cảm thấy vững dạ. Những cái nhìn, dù sao cũng là mắt thiên hạ. Hiểu sao điều thầm kín trong lòng bà. Bà Vân thận trọng đi dưới hàng cây xấu cổ thụ có những vòm lá xẫm mầu đang xạc xào. Nhà ông ấy đây rồi. Không rõ ông ấy có nhà không, hay là đang mải vui chơi ở quán ka rao kê hay nhà nghỉ nào. Cánh cửa gỗ ngày trước mới làm thêm hai cánh cửa sắt xếp hình như sơn mầu ghi xẫm thì phải. Rồi khung cửa sổ liền kề, vào giờ này đã làm gì mà phải im ỉm thế kia. Rõ ràng có tiếng đàn bà đang nói xen với những tiếng nấc, tiếng thút thít. Bà Vân dỏng tai lên nghe và ngay lập tức nhận ra tiếng của Diễm:
- Con như thế này thì cứ vào trong bếp cầm con dao đâm vào ngực mẹ đây này chứ đừng hành hạ mẹ theo kiểu này nữa. Tao khổ lắm rồi. Đây, đây Cầm lấy, cầm lấy.
Mẹ làm cái gì đấy?
Tiếng thằng Dũng cằn nhằn nhưng người ngoài đều nhận rõ nó đang nén giọng lại không muốn người ngoài nghe thấy.
- Nhưng mà tại sao, tại sao mày tự nhiên lại đổ đốn đến thế. Tao tưởng cho mày ăn cho mày học để mày khôn dần ra, lớn lên thành người. Mày nhìn xung quanh, nhìn cả phố này xem. Có đứa nào được như mày không. Sáng cắp cặp đến trường. Cần xe đạp có xe đạp, cần xe máy có xe máy. Còn trong nhà từ việc to cho đến việc nhỏ tinh quân là mẹ mầy nhúng tay vào. Quần quật từ sáng tinh mơ đến tối mịt. Mỏi cũng dám nghỉ, ốm cũng phải cố mà làm. Tao mà dừng lại một ngày thì cứ gọi nhà này ngập lên đến cổ. Thế mà tao thật không ngờ. Mày lại đổ đốn như thế? Vì sao, vì sao?
Không thấy tiếng thằng Dũng trả lời. Chỉ thấy tiếng bàn tay ai đó đập đập vào chỗ nào đấy giống như đập vào đệm giường đệm ghế. Tiếng còi xe hơi vọt qua tắt lịm vào muôn ngàn sự huyên náo của đường phố.
- Thằng kia mày nói đi chứ. Mày chơi với đứa nào mà ăn phải bùa phải bả chúng nó. Thằng nào, thằng nào đưa đường chỉ lối cho mày vào con đường nghiện ngập ghê gớm đến nỗi mày phải bán cả xe máy đi. Hút hết tiền xe máy thì len lén lấy tiền của nhà đi. Mày cứ nói thẳng ra đứa nào, đứa nào ở khu phố này.
Căn nhà vẫn vắng lặng. Thằng Dũng như bịt hẳn miệng mình. Trong khi đó tiếng gầm gừ tuyệt vọng của mẹ nó vẫn bền bỉ cất lên.
- Trời ơi. Sao tôi lại khổ sở thế này không biết. Ới ông là ông ơi. Sao ông không về mà xem con ông đây này. Hay là ông lại đâm vào nhà con khốn nạn đó, để sướng cái thân ông mà làm khổ mẹ con tôi.
- Mẹ có thôi ngay đi không. Gầm gào gì mà ghê thế. Chẳng sợ hàng phố người ta cười cho à.
- Mày cũng sợ cười cơ à. ối giời ơi. Thằng nghiện mà còn giữ sĩ diện Đúng là cóc mọc lông nách. Chó nhẩy bàn độc. Ăn miếng cơm vào miệng mà không biết miếng ngon, miếng lành. Hai mắt nhìn thô lố mà không biết chỗ xấu, chỗ đẹp thì khác chi xúc vật, giống trâu, giống chó. Mày có hiểu không?
Tôi là trâu là chó đấy.
Thằng Dung gìm giọng gầm lên.
- Thôi được rồi. Mày lao vào con đường ấy cũng là cái số của tao nó chẳng ra cái gì cả. Nhưng bây giờ mày thử nói hẳn ra cho tao biết. Vì sao, vì sao mày lại đến nông nỗi này. Lại lao vào con đường nghiện ngập khốn khổ khốn nạn như thế? Nói đi. Nói ngay đi. Không phải dấu diếm gì nữa. Nói đi. Tao van xin mày đấy.
- Thôi đựoc rồi. Mẹ đã hỏi thì tôi cũng chẳng dấu. Cái nhà này có phải là cái nhà đâu.
- Thế nó là cái gì.
Diễm bực tức hỏi.
- Mẹ thử nhìn xem. Có còn ra thể thống gì nữa không. Ngay như bố tôi tôi cũng chán lắm rồi. Ông ấy dậy thì hay lắm nhưng thử hỏi, ông ấy có xứng làm bố chưa? Hay chỉ nói miệng nói môi.
- Sao, mày lại dám nói ông ấy thế? Thử hỏi mày muốn gì mà ông ấy chẳng đáp ứng. Mày nói thế hoá ra mày là thằng mù, thằng ăn cháo đái bát. Gì thì gì ông ấy cũng cũng sinh ra mày, cũng là bố mày.
- Bà không phải gào lên như thế. Bà chả lạ gì ông ấy cả. Ông ấy làm bố nhưng thử hỏi có xứng không cơ chứ. Bố mà bao nhiêu năm trời lằng nhằng, dính líu với nhà cái bà ấy. Rồi đến cả mẹ cũng phát rồ phát dại lên vì ghen tuông. Hồi bé tôi chưa biết nhưng bây giờ nhớ lại. Rành rành chả bao nhiêu lần mẹ lên tận nhà bà ta để xé quần xé áo, để đánh chửi nhau nhưng rút lại có được gì không hay cuối cùng mẹ lại vẫn cố nhịn nhục, làm lơ coi như không có chuyện gì để chiều chuộng ông ấy, để yên ấm cái nhà này. Còn tôi Tôi không chịu được. Mỗi lần bè bạn chúng nó nói về chuyện ấy tôi chỉ muốn đâm đầu vào bốt điện, hay ra sông đứng trên câu Chương dương mà nhảy xuống cho gọn cái đời chứ sống thế này thì… Trời ạ. Nhục ơi là nhục. Thế mà cũng đòi là nhà, là gia đình, là bố mẹ là con cái.
- Chỉ vì thế thôi mà mày sinh ra hút, nghiện. Mày đốt tiền đốt của của bố mẹ mày.
- Chỉ có thế thôi. Bà nói nghe nhẹ nhàng thật đấy. Đúng là mẹ chỉ suốt ngay ru rú trong xó nhà có khác. Mẹ cứ thử ra ngoài dường xem người ta cười chê, chửi rủa nhà này ra sao. Vì thế nên tôi hút, tôi nghiện để đầu óc tôi nó mù mịt lên, để tôi quên hết sự lừa dối chó má đó của ông ấy, quên cái gia đình tồi tệ này đi.
Mày biết thế sao mày không lên mà cho con mẹ ấy một trận.
- Mẹ không phải dạy tôi. Rồi cũng có lúc, có lúc. Giời ạ nhà với cửa. Bố với chả mẹ. Khốn nạn thân tôi chưa. Tôi, tôi đúng..
Tai bà Vân đột ngột ù lên. Đầu có bà như có một màn khói đặc quánh bao phủ tất cả. Chân bà bỗng như nhũn ra tưởng như không thể đứng vững được. Bà giơ nhanh tay bíu lấy thân cây đen xạm trước mặt. Trước mặt bà có loang loáng hai, ba bóng người đi đến. Hình như họ đang nói với nhau thì phải
- Thôi nghe làm khỉ gì. Nhà này thì có đêm nào thoát khỏi rỉa róc, bới thối nhau đâu.
Thì cái giống nhà có người nghiện thì thế là đúng rồi.
Này hình như nhà này không chỉ một thằng.
- Bao giờ chả thế. Thằng anh chơi thì thằng em dính vào là cái chắc. Thế thì có mà tan cửa nát nhà.
Chứ còn sao nữa.
Vậy mà lão bố vẫn ăn diện, ra điều lắm.
- Khỏi phải bàn. Lão ấy già mõ ra nhưng cái món kia vẫn hăng lắm. Hết em nọ đến em kia. Ka rao kê, nhà nghỉ thập thành phải biết.
Làm ra tiền mà lại.
- Tiền nhiều của lắm mà như thế thì cũng chẳng ra gì đâu. Còn rồi đấy ông xem. Vợ con khốn nạn hết.
- Nghe nói bố mày còn dính với con mẹ nào ở trên phố gần bờ Hồ nữa chứ. Mấy chục năm chứ có phải chốc lát đâu. Thế mà vợ con ông ấy chịu được thì tôi cũng phục đấy.
- Thôi, mặc xác người ta. Đi đi. Chuyện thiên hạ biết thế thôi. Nhỡ một cái thì…
Bà Vân tự nhiên thấy nhói đau như có con gì giơ cái càng vừa cứng vừa nhọn đâm thẳng vào phía trong nơi trái tim bà đang đập thành tiếng thình thịch.

Chương 8

Về đến nhà, bà Vân rửa mặt qua loa, rồi im lặng đi thẳng lên phòng của bà trên gác trước sự ngạc nhiên của vợ chồng Vũ. Gần cả đêm bà trằn trọc không ngủ được. Những ý nghĩ lộn xộn như những đợt sóng tràn đến rồi lại ào đi. Bà chỉ lạ là những ý nghĩ về ông Long, về Diễm, về thằng Dũng, thằng Hưng lại có rất ít trong những giây phút ấy. Trái lại đầu óc bà chỉ toàn suy nghĩ về Chúa, về những khoảng khắc của đời mình, về đường phố, cả những người công nhân làm thuê cho nhà cậu Vũ, về vợ Vũ đứa em dâu núng nính với cặp mắt như luôn nhìn theo bà. Thỉnh thoảng trong lồng ngực bà lại đau thắt lại như có con gì chốc chốc lại giơ hàm răng có những chiếc răng thưa, lởm chởm cắn vào. Đến lúc nhìn đồng hồ để bàn chỉ ba giờ hai mươi nhăm phút bà gượng nhổm dậy. Nhìn qua làn vải của tấm ri đô hoa xanh nhạt bà thấy lấp loáng một thứ ánh sáng lờ mờ không rõ là đèn điện đường hay những vệt ánh sáng của một ngày mới đang rụt rè đến. Bà Vân quài tay tìm giấy và bút đặt trên bàn trang điểm. Có tiếng ôtô và tiếng xe máy cùng tiếng loẹt xoẹt hình như của người quét rác thì phải. Bà Vân ngồi lặng trước bàn nhìn chăm chú vào mặt gương lờ mờ. Trong làn thuỷ chập chờn ánh sáng hiện ra khuôn mặt người đàn bà đau khổ, cam chịu và chấp nhận sự thiệt thòi của thân phận. Hình như trời về sáng hơi lạnh. Sớm thế này mà nhà ai đã mở đài. ờ không phải. Tiếng này đâu phải đài, mà là một người nào đấy chăm chỉ, dậy sớm tập đàn dương cầm. Tiếng đàn tròn như giọt nước rơi vào không gian đang rạn vỡ bởi một ngày mới sắp đến. Giá cuộc đời cũng như một ngày mới sau mỗi đêm dài lại được bắt đầu từ đầu. Thì mọi sự sai lầm, mọi sự ngu ngốc mọi ngớ ngẩn sẽ có thời gian để sửa chữa, thay đổi và cả gột rửa để trở lại nguyên thuỷ, ban mai, tinh khôi. Bà Vân thở dài rồi cầm bút lên đặt xuống tờ giấy phảng phất mùi nước hoa trẻ trung một thời. Nhưng loay hoay mãi, những chữ đầu dường như vẫn ở nơi nào xa tít mù tắp vẫn không hiện ra. Bà không biết gọi người đàn bà sắp đối thoại bằng những dòng chữ viết lặng lẽ thế nào cho thuận. Cuối cùng sau nhiều lần suy tính, gạch xoá và vo tròn nắm giấy vứt đi bà mím miệng đặt bút xuống mặt giấy phẳng lỳ

" Bà Diễm.

Tôi biết chỉ vài dòng nữa bà nhận ra người viết thư này gửi tới bà là ai thì bà có thể vứt ngay mà không thèm đọc. Nỗi giận hờn, ghen ghét và tức giận sẽ nổi lên làm bà mờ hết sự tỉnh táo của suy nghĩ. Nhưng đây là lần đầu tiên mà cũng là lần cuối cùng tôi viết thư cho bà. Điều thứ nhất là bằng tất cả lòng chân thành và sự hối hận, tôi mong bà tha thứ cho tôi. Chính tôi, một người đàn bà xa lạ và có thể nói rất thừa, rất vô duyên dù chưa bao giờ đặt chân đến nhà bà nhưng đã làm gia đình và nhất là vợ chồng bà lục đục. Người đàn bà vô duyên, vu vơ từ đâu bất cợt đâm ngang đã làm mất đi tất cả sự bình yên và niềm hạnh phúc mà đáng ra một đôi vợ chồng có thể được hưởng. Còn đối với riêng bà chỉ ngay cái tên của tôi đã tạo ra một sự căm giận sâu xa và lâu dài trong bà. Vài chục năm qua tên tôi đã trở thành nỗi ám ảnh về sự phá vỡ niềm hạnh phúc đáng ra bà và các con bà được tận hưởng. Tôi đúng là một cái gai của số phận luôn luôn đâm vào một cách dai dẳng, khó chịu. Một cái dằm cần phải nhanh chóng nhổ ra để trở lại sự thanh thản mà bất kì ai trong kiếp người dù hoàn cảnh khốn khó, vất vả bao nhiêu cũng từng mong ước. Song thật đáng tiếc vì sự trớ trêu của số phận, vì sự nhút nhát, không quyết liệt, không muốn mổ sẻ không muốn cầm lấy cái kìm nhọn, dài để dứt khoát nhổ nó ra, loại nó đi dể đổi lấy sự thanh thản nhẹ nhàng, thành thử cái dằm ấy vẫn nằm trong lòng bàn tay, làm day dứt, làm cấn cá cảm giác, tạo ra nỗi khó chịu thường trực suốt năm tháng của cuộc đời. Chúa đã dậy trên đời này điều tối kị nhất là tranh vợ cướp chồng, là vi phạm vào niềm hạnh phúc lứa đôi mà định mệnh cao cả và thần bí đã gắn người dàn ông và người đàn bà vào với nhau. Nhưng đáng thương và đáng giận thay chính tôi đã vì sự mù quáng và cả sự yếu mềm khiến tôi vi phạm những điều răn dậy của đáng tối cao. Vì thế tôi đã bị trừng phạt đích đáng. ở tuổi tôi, người đàn bà bình thường nào cũng đáng được hưởng niềm hạnh phúc đơn sơ và vô cùng cao quí của cuộc sống gia đình với sự chăm bẵm, lo toan cho những đứa con ngoan được hưởng niềm vui khi chứng kiến chúng lớn lên dần dần để dựng vợ gả chồng cho chúng để rồi hân hoan đón những đứa cháu ngoan ngoãn lần lượt ra đời cùng niềm kiêu hãnh về một người chồng giản dị, chung thuỷ đủ sức làm chỗ dựa cho vợ con. Còn với tôi đã ở lứa tuổi của một mẹ chồng, của bà nội bà ngoại tôi vẫn thui thủi một mình. Ai làm người chả có phút mê say dại dột, thầm chí lầm lỗi. Nhưng những phút mê say dại dột đó phải nhanh chóng chấm dứt để con người trở về nghĩa vụ làm vợ, làm mẹ, làm bà. Đáng tiếc thay. Tôi đã không có sự chấm dứt đó nên Chúa đã trừng phạt tôi. Gần trọn một cuộc đời tôi càng hiểu sự lầm lẫn đó đã đẩy tôi đến thung lũng khốn khổ của sự bất bình thường, ở đó chỉ có sự thiệt thòi lớn lao. Tôi chỉ là một người đàn bà bình thường nhưng đã thành bất bình thường vì tôi đã thay thế phút mê say chốc lát thành lẽ sống cả đời, đổi sự cuồng nhiệt thời trẻ trung thành niềm an ủi mãi mãi. Điều đáng tiếc và ân hận lớn nhất của tôi giờ đây là hậu quả của sai lầm của tôi làm tôi cô đơn trong những tháng năm cuối đời đã đành một nhẽ và tôi đáng để chịu sự thiệt thòi đó đã đành, nhưng buồn thay và có thể nói giận thay khi lầm lỗi của tôi đã làm ảnh hưởng đến cuộc sống gia đình bà, đến những đứa trẻ. Vì tôi mà cháu Dũng, cháu Hưng xa ngã. Xin lỗi bà tôi thật rất tình cờ mới biết sự đau khổ này. Sự đau khổ mà bất kì người đàn bà làm mẹ nào cũng không bao giờ muốn nhìn thấy, muốn chứng kiến. Trong sự trượt ngã đáng tiếc của hai cháu có nguyên nhân sâu sa và cả trực tiếp từ tôi. Vì mối quan hệ của tôi với chồng bà, với bố các cháu đã làm cho các cháu mất đi lòng tin đối với bố mình. Người cha đáng kính, chỗ dựa tinh thần và cũng là niềm tự hào của mỗi đứa trẻ thì vì mối quan hệ với tôi(Cho dù tôi muốn bao biện thế nào thì mối quan hệ đó cũng thật đáng trách trong mắt những đứa trẻ. Vì sự ham muốn lộn xộn của người lớn mà những đứa trẻ chính mình sinh ra nó không còn niềm tin đáng ra luôn luôn chúng nó theo lẽ tự nhiên là phải có giờ đây đã mất hết trước người sinh thành và dưỡng dục mình. Bởi mối quan hệ không trong sáng, bất thường của người bố đã xoá đi tất cả sự tôn trọng, sự kính yêu trong lòng các cháu. Các cháu đã mất hết niềm tin và điều đáng nó, đáng sợ hơn là các cháu muốn trốn chạy niềm thất vọng đó để đi tìm sự quên lãng trong khói thuốc. Tôi hết sức mong bà tha thứ và xin nhận tất cả mọi lời trách móc và cả sự trừng phạt mà bà muốn tôi phải gánh chịu. Tôi biết những lời xám hối của tôi là muộn mằn nhưng tôi cũng vô cùng hy vọng sự xám hối này sẽ làm dịu bớt ở bà niềm cay đắng mà bà phải gánh chịu bao nhiêu năm trời. Tối hôm qua với mục đích muốn chuộc lỗi sửa chữa tất cả mọi lỗi lầm của mình, tôi dũng cảm đến xin bà tha thứ cho lần cuối cùng mà cũng là lần đầu tiên để sau đó nếu mọi sự thuận lợi tôi và bà hai người đàn bà cùng yêu thương một người đàn ông có thể trở thành hai người thông cảm, cùng gắng chịu mọi nỗi bất hạnh mà số phận đã buông xuống chúng ta. Chúng ta sẽ trở thành đồng minh để ngăn chặn tất cả mọi điều mà ông chồng bà, bố các cháu, bạn của tôi đang diễn ra. Vòng vo quá phải không bà. Tôi xin lỗi sự vòng vo đó có thể làm bà rối trí, không hiểu rõ những điều đáng buồn tôi sắp nói ra đây. Xin bà hết sức bình tĩnh để đón nhận sự thật mà tôi vô tình biết được. Đó là việc ông Long đã từng và hiện còn đang tiếp tục có những mối quan hệ với những cô con gái làm những nghề không lấy gì làm tốt đẹp ở các quán ka rao kê, trong các nhà nghỉ. Tôi nói điều này không chỉ vì tôi bởi vì tôi xin hứa với bà, từ giờ phút này, cho dù thế nào thì tôi đã khẳng định dứt khoát là sẽ hoàn toàn chấm dứt quan hệ với ông Long, cho dù quan hệ đó được phủ bằng hình thức nào và nó tồn tại ra sao. Vì thế tôi nói với bà điều này hoàn toàn không phải là biểu hiện của sự ghen tuông mà chỉ đơn thuần muốn cùng bà tìm mọi cách ngăn chặn ông lại, giữ cho ông Long chồng bà, bố các cháu tránh khỏi những điều không đáng có. Xin bà hiểu rằng tôi nói ra điều này và muốn cùng bà tìm ra cách ngăn ông lại chỉ vì tình cảm của tôi đối với các cháu những đứa trẻ mà ít nhiều tôi cũng có mối cảm tình với tấm lòng chân thật. Điều đó chỉ có bà mới có quyền. Một thứ quyền chính đáng mà bất kì ai trong cuộc sống cũng ủng hộ. Tôi buộc lòng nói với bà thực trạng đau khổ này và hi vọng bằng sự quyết liệt, hợp lý của mình bà sẽ ngăn được ông nhà tách ông ra khỏi những người con gái làm cái nghề mà tôi không muốn nhắc lại. Một nghề nhơ nhớp. Ngay bây giờ khi ngồi viết cho bà tôi vẫn đang mường tượng ra câu chuyện tình cờ tôi nghe được giữa bà và cháu Dũng. Vì quan hệ với tôi, cháu Dũng và cả cháu Hưng đã mất lòng tin với bố, trong lúc tuyệt vọng và bơ vơ không có bám víu vào đâu các cháu đã tìm đến nghiện hút. Vậy thì tôi càng lo sợ hơn khi sự xa ngã của ông(Vâng tôi xin bà thông cảm bởi vì tôi chưa chọn được tiếng nào hợp lý hơn)sẽ làm cháu hư hỏng, xa ngã hơn nếu cháu biết được sự thật này. Riêng tôi xin đoan quyết, nhắc lại với bà rằng. Khi bà đọc những dòng chữ này là lúc tôi hoàn toàn chấm dứt với ông nhà bất kì trên lĩnh vực nào, quan hệ nào. Thề có Chúa, xin bà hãy tin tôi. Tin mọi điều tôi đã cởi lòng cởi dạ với bà.. Mong ở bà sự tha thứ và cảm thông với tôi trên phương diện giữa những người đàn bà. Tôi thiển nghĩ dù mâu thuẫn giữa tôi và bà đến đâu nhưng đã là đàn bà thì dù bề ngoài, địa vị và hoàn cảnh có vẻ khác nhau nhưng thực ra lại rất giống nhau. Đó chính là sự đau khổ mà chỉ có giới chúng ta mới có, mới phải chịu đựng. Nhân danh mọi điều cao cả tôi nghĩ rằng đã đến lúc hai chúng ta cần bỏ qua mọi xung khắc, mọi sự không phải trong quá khứ để nương tựa lẫn nhau, cùng giúp đỡ nhau để bảo vệ niềm riêng tư của mình. Tôi năm nay cũng tự thấy mình đã già nua, yếu đuối. Chắc bà lại đang mỉm cười cho rằng sao vài chục năm qua khi sức khoẻ và tuổi trẻ vẫn còn, tôi không nói lên những lời xám hối như thế. Vâng đây chính là lỗi lầm của tôi, thứ lỗi lầm to lớn mà giờ đây tôi luôn ý thức được và cũng luôn luôn mong muốn được sửa chữa triệt để. Kể cả khi phải lấy tính mạng của mình làm phương tiện để khắc phục lỗi lầm này.

Thưa bà. Niềm vui, niềm tự hào lớn lao và có thể là duy nhất của người đàn bà khi trưởng thành và nhất là khi về già là nhìn thấy sự trưởng thành của các con để nương tựa và trông mong. Sự bất hạnh của đời tôi là sự cô độc không có đứa con nào. Vậy bà có thể cho phép tôi được coi những đứa con bà là con tôi. Dù điều này chỉ trong tâm tưởng chứ không phải là thực tế Nhưng chỉ cần như thế thôi đã mang lại cho tôi niềm hạnh phúc

Điều cuối cùng tôi chân thành dâng lòng thành của tôi lên Chúa, cầu nguyện đứng tối cao phù hộ cho bà và các con bà. Cầu cho ông Long nhanh chóng tỉnh ngộ để thoát ra khỏi sự u mê của quỉ Sa tăng, trở về vị trí làm cha, làm chồng một cách xứng đáng".

Thân bút.

Người đàn bà mà bà từng ghét bỏ, miệt thị và căm thù.

Bà Vân viết một mạch với tâm trạng như muốn trút bỏ tất cả để nhẹ nhàng thoát khỏi mọi giàng buộc. Đặt bút trên mặt bàn, bà nằm ngả ra giường và nhắm nghiền mắt lại. Ngoài ngõ nhà bà dòng người đã bắt đầu đi lại nhộn nhạo. Một ngày mới bắt đầu và mắt bà Vân thấy cay cay. Sự sót xa và nuối tiếc một thứ gì vô hình, dường như sắp hiển hiện ra trước mặt bà nhưng chính bà lại cảm thấy rất xa xôi. Nó ở đâu đó trong tâm tưởng hay đang lơ lửng ở quãng nào đó trong không gian. Người đàn bà già lắc đầu để xua đuổi ý nghĩ chán chường đó và bà nhận ra đầu bà đang rấm rứt đau và thật lạ kì là mái đầu phủ đầy thứ tóc hoa râm đã có một thời óng mượt mà đang có vẻ rất nặng đến độ bà cảm thấy như cổ bà không thể nâng lên được.

Chương 9

Mặc dù đầu bà Vân và cả cơ thể của bà dường như có sự khó chịu nào đó khiến bà cảm thấy rõ ràng sức khoẻ của mình có vấn đề nhưng bà cố gượng dậy. Sau khi bà đọc đi đọc lại mấy lần lá thư bà viết cho bà Diễm vợ ông Long thì bà vẫn quyết định đi ra trạm bưu điện gần nhà để gửi lá thư. Xuống đến nhà dưới nhìn thấy chiếc máy tính của cái Lan con thứ ba của cậu Vũ làm tiếp viên hàng không đi sang Pháp về mua cho thằng Nam em nó thì bà Vân chợt mỉm cười. Nụ cười mỉm cũng nhanh chóng khép lại vì cái nhếch mép cũng làm đầu bà đau thắt. Thời đại này tiện lợi thật. Nghe con bé Lan bảo bây giờ mọi thứ dù xa xôi đến đâu người ta vẫn có thể gửi thư điện tử cho nhau. Người viết đến đâu người nhận đọc được ngay đến đấy. Đó là chưa kể ở cách xa nghìn trùng như vậy, nếu muốn người ta có thể vừa nhìn thấy nhau vừa nói chuyện. Hồi chồng con Lan học ở bên Mĩ, hai vợ chồng nó thường xuyên nhìn thấy nhau như thế. Tất nhiên những cách viết thư đó bà không thể dùng, không phải bà không có khả năng để học mà cái chính bây giờ bà còn thể viết cho ai. Lâu lắm rồi bà chẳng nghĩ gì đến thư từ, điện tín gì nữa. Những thứ này trở thành những thứ thừa đối với bà. Có bác Ngàn, chị em thúc bá, em gái của anh Lâm đang ở Mĩ, giá bây giờ còn liên hệ được thì cũng không thể chọn kiểu viết thư điện tử nghe ngay, trả lời ngay như thế bởi người già thì có chuyện gì, việc gì mà viết nhiều, nói nhiều thế. Tâm sự thì giỏi lắm nói hai ba câu cũng đã thấy đủ hết rồi. Thôi thì cứ lâu lâu mới nhận thư nhau có khi lại hay, bởi ở tuổi này có gì gấp gáp, có gì vội vàng đâu. Kể cả việc viết cho bà Diễm này cũng vậy. Theo cách này là hợp lý nhất. Vừa dễ nói, vừa tránh được nhiều điều ngại ngùng. Chả có kiểu viết thư này thì bưu điện người ta sản xuất tem để làm gì. Các hộp thư ngày càng to bằng sắt sơn xanh xẫm vẫn treo đầy ngoài đường phố kia kìa. Bà Vân lầm lũi đi ra ngoài trạm bưu điện. Cô nhân viên bưu điện mặt đang khó đăm đăm nhìn thấy bà cũng thốt lên:
Bà ơi. Bà bị ốm phải không? Cháu thấy mặt bà xanh lắm.
Bà Vân lặng lẽ gật đầu. Trên môi cố nở nụ cười héo hắt như để cảm ơn sự để ý của cô nhân viên. Thấy bà bỏ xong lá thứ bà ngồi xuống chiếc ghế chờ thì cô nhân viên dường như tan hết mọi sự khó chịu vô lý buổi sáng nói liên hồi với bà. Cô ta bảo bà nên về nhà bây giờ để. à quên cũng chẳng cần đâu bà ạ. Bây giờ lại còn ra chợ mua lá xông về đun nước thì lâu lắm. Bà cứ vào hiệu bỏ ra mấy đồng mua vé rồi vào phòng xông một chập là khỏi thôi. Mà các cháu bà đâu lại để bà tự đi bỏ thư thế này… Bà Vân gật gật đầu môi đọng nụ cười mệt mỏi cảm ơn khẽ cô nhân viên rồi đi về. Mãi gần mười giờ sáng hôm đó bà mới về đến nhà. Bà đi thẳng lên phòng và cơn sốt từ đâu ập đến. Vợ chồng cậu Vũ và cả vợ chồng con Liên, con Lý đều nhất loạt ào lên hỏi han và mang thuốc cho bà uống nhưng dường như bệnh không giảm đi mà lại có chiều hướng tăng lên. Quá ba giờ chiều hôm đó thì cậu Vũ gọi xe đưa chị vào bệnh. Trận ốm này cách trận ốm mà ông Long vào thăm bà ở đầu cuốn sách này đâu như hơn hai năm thì phải. Bệnh viện bà nằm cũng khác. Dạo này Hà nội được một điều là nằm tiêu chuẩn để hưởng mọi tiêu chuẩn thì khó khăn nhưng nằm dịch vụ thì tha hồ kén chọn. Cậu Vũ phần vì thương chị phần tính cậu cũng thích khoe khoang. Từ hồi bước sang tuổi sáu mươi, dường như cậu thích nói hơn. Một phần thì nhà cậu đã thoát ra khỏi mọi khó khăn về nỗi lo bữa sáng, bữa tối khi trong nhà dân số ngày càng gia tăng. Không kể người chị ở vậy, không lập gia đình đến những đứa con gái liên tục ra đời để đánh dấu sự truy tìm bằng được thằng con trai nối dõi dòng họ của bố chúng. Bình thì không sao nhưng mỗi khi đưa vợ vào bệnh viện, hay hồi hộp nghe thông báo của nhân viên đỡ đẻ nhiều lần ngập ngừng cất giọng"con anh chị là con gái"ông Vũ lại nhớ rành rọt từng tiếng của người anh trai phút lâm chung "bố mẹ chỉ có hai anh em, nay chẳng may CHúa gọi anh về sớm bên Người thì việc lớn nhất của chú là làm sao có đứa để… ". Khi Đinh thằng con trai thứ nhất sau năm đứa con gái chẳng may qua đời vì căn bệnh chẳng đâu vào đâu thì đến thằng bé thứ hai ông đặt tên là Hoài Nam để ghi nhớ cố gắng không mệt mỏi của vợ chồng ông. Khi Hoài Nam đã vượt qua tuổi 20 cũng là lúc ông Vũ quá tuổi sáu mươi. Từ dạo đến tuổi sáu mươi, động nói đến việc gì ông đều không tiếc lời ca ngợi sự qui chuẩn và văn minh của người Pháp, chê bai sự xộc xệch, tuỳ tiện của chính quyền ta, của mọi thứ do người Việt ta làm nên, đang điều hành. Có lẽ ở Hà nội này nói riêng và của cả cái xứ Việt nói chung chỉ có ông mới có sự thông minh, biết ngụy biến tùng quyền mà ông thừa hưởng ở bố ông một chủ xưởng nhu mì và của bác ông một vị thầu khoán mạnh tay và quyết đoán. Nói đến đấy ông lại luôn luôn nửa úp nửa mở tiếc cho ông anh thúc bá với ông là ông Lâm, một viên thiếu tá công an khi về hưu nhưng thực ra là một trong những thành viên từng góp phần khai sáng ra đội trinh sát quận Lãng bạc tức là tên cũ của thành Hà nội từ khi Việt minh cướp chính quyền vào năm 45. Nói dài dòng thế để mọi người hiểu rằng khi tuổi già đến ông Vũ luôn muốn công khai để mọi người khu phố và cả những người kí kết hợp đồng với cơ sở sản xuất của ông hay những người gặp ông kể cả gặp lần đầu tiên cũng cần hiểu rằng gia đình ông là gia đình thuần tuý người Hà nội với những phẩm chất cao quí của người Hà Thành. Thời nào cũng có công lao và thời nào cũng được trọng vọng. Còn những người tự nhận là người Hà nội sau này đều là thứ dân quê ở các vùng tỉnh lẻ nhờ thời thế mà đến làm việc hoặc vì nhiều lý do mà trôi dạt và kiếm sống ở nơi đây. Ai đó muốn biết rõ nhận định của ông xin cứ thử nói chuyện với họ thì sẽ nhận ra ngay sự quê, sự dở của người Hà nội lắp ghép sẽ hiện ra như thế nào. Ngay cả việc nhà ông theo đạo cũng là thứ đạo gốc của dân Phùng khoang chứ không phải loại đạo theo voi ăn bã mía vớ vẩn, a dua… Chỉ tiếc chị Vân người chị gái duy nhất còn lại của ông có cuộc sống hơi dị thường. Bà nhất quyết không thành lập gia đình để theo đuổi một mối tình với anh Long bạn thân của anh Phong một thời, người cũng anh Phong trốn lính rồi trở thành người đàn ông vô tình gắn với chị Vân, với gia đình ông một cách hờ hững mà cũng thật bền chặt. Người đàn ông mà dạo còn bé ông Vũ ít nhiều cũng được ông Long bù trì, dậy bảo, xin học và bảo ban với tư cách nửa của anh trai nửa như người anh rể. Nhưng thôi Chúa đã xếp đặt như thế nào thì làm thân phận chiên con phải chấp nhận như thế. Chỉ có điều dù sao nhà mình càng ngày càng trở về cốt lõi của nó, trong cách ăn ở, chi tiêu của người Hà nội. Kể ra hơi tiếc nếu như hai đứa con rể thứ nhất, thứ ba nếu thuần nhất là người ở phố nọ phố kia hay ít ra là người ngoại thành thì thật là mĩ mãn… Nhưng thôi thời buổi nào phải chịu thế thôi nghe. Còn riêng bà chị thì đã ốm đau thì vào nhà thương. Đấy già rồi những tiếng của ngày xưa tưởng đã lãng quên tận đẩu tận đâu vậy mà về già nó lại đột ngột trở lại. Nhà thương bây giờ gọi là bệnh viện. Đúng rồi phải đưa bà chị vào bệnh viện. Tốn phí thế nào cũng không sao. Chị khổ một đời, cô độc một đời. Nhà mình chỉ còn một chị một em. Chị buồn thì em làm sao vui được. Chị đau thì em có lẽ nào lại sung sướng, thanh thản. Ep mãi chị mới đành chấp nhận để vào bệnh viện. Lúc dặn dò chu đáo con Lan trong đợt nghỉ thay ca để chuyển sang tuyến bay ngắn hơn vì đề nghị của chồng nó ông thấy bà chị ông mấy lần mấp máy môi bảo ông đến gần. Khi nắm bàn tay nóng rực của người chị gái, ông Vũ thấy đôi môi bà chị mấp máy. Ông em ghé lại thật gần đến lúc cảm thấy như có làn hơi ấm nóng y hệt của nồi cơm đang xôi phả vào mặt, ông ngớ người ra không hiểu bà chị ông định nói gì. Mãi cho đến lần thứ hai cố dỏng tai nghe từng lời, ông mới nghe thấu câu chị gái ông thều thào bảo:
- Dù thế nào cậu cũng không được nói cho ông Long biết tôi nằm ở bệnh viện nào. Nhớ chưa? Đừng để tôi vì chuyện này mà phải ốm thêm, mệt lắm.
Việc gì phải làm thế ạ?
Ông Vũ khoanh tay lại lễ phép mà theo như ông cho rằng làm như vậy mới đúng lễ nghĩa của người Hà nội cổ.
Chị dặn cậu thế nào cứ thế mà làm.
Người em trai gật gật đầu làm mái tóc dài đã bạc quá nửa rung rung.
Ba ngày hôm sao vào lúc buổi chiều sau khi tắm xong, ông Vũ đang ngồi đọc tờ thể thao chờ vợ dọn cơm thì có tiếng xe máy tắt ngay trước cửa nhà rồi tiếng chào trầm đục có thoáng khàn khàn cùng tiếng chân giầy bước lên bậc nhà:
Cậu ăn cơm chưa mà có vẻ nhàn dỗi thế?
Em đang chờ nhà em xào nốt món rau.
Như thường lệ, với thói quen của người quen biết lâu ngày, ông Long đi thẳng vào nhà chìa bao thuốc ba số, miệng hỏi vẻ thờ ơ như tiện thể thì hỏi.
Chị Vân đâu rồi cậu?
Em chịu.
Hôm nay chị vẫn ăn cơm nhà đấy chứ.
Vợ Vũ ở trong nhanh nhẩu nói vọng ra.
- Mấy hôm nay chị em vào bệnh viện rồi. Anh chưa nhận được tin gì sao?
- Thế chị bị bệnh gì? Nằm ở bệnh viện nào. Sao cậu không gọi điện báo cho anh biết? Cậu thật là…
Chị em dặn đi dặn lại là không thể nói cho anh biết được.
- Trời ạ. Đúng là già rồi nên trái tính, trái nết đây. Cậu nói ngay đi, chị đang nằm ở đâu?
Em đã nói rồi. Chị đã dặn thế em không thể trái lời.
Thế còn mợ?
Nhà em đã nói thế thì em cũng chịu.
Vợ Vũ từ chối cùng với nụ cười mỉm.
Cậu mợ không nói thật à. Thật đúng là…
- Vâng. Anh hiểu cho. Làm thế nào được. Chị em đã dặn rồi. Nói chung bọn em phải làm đúng lời chị thôi. Người Hà nội gốc bao giờ cũng tôn trọng lời hứa. Đối với người ốm lại càng phải giữ gìn không có ảnh hưởng đến sức khoẻ lắm. Thôi em dọn cơm lên. Anh chưa ăn thì dùng cơm luôn với vợ chồng nhà em. Mẹ nó gọi to xem Hoài nam nó đâu về ăn cùng với bác.
- Thôi, thôi. Cậu mợ cứ tự nhiên đi… Nếu quả như thế thì… Được rồi. Được rồi. Tôi sẽ có cách có cách.
Miệng ông Long nói chân ông bước đi. Chỉ một thoáng sau, tiếng chiếc xe Spaysee đã vang lên êm êm.
- Bác Vân dặn thế nhưng ốm đau thế này biết đâu bác ấy lại muốn gặp bác Long thì sao. Muốn gì thì gì thì hai bác ấy cũng là…
- Là gì, là gì… Thôi, thôi dọn cơm đi. Gọi Hoài Nam về cho nó ăn cho đúng bữa. Chị Vân làm thế là đúng chứ không sai đâu. Về già bác ấy mới thấm lời Chúa dậy. Mới xử sự đúng cách của người Hà nội. Gì thì gì cũng phải tôn trọng cái riêng tư của con người cho dù là chị em ruột thịt. Mẹ Nam hiểu chưa? Không có đức tính ấy con người ta lộn xộn, tuỳ tiện, bừa bãi lắm mà từ cái lộn xộn, bừa bãi còn sinh ra khối thứ chứ không phải đùa đâu. Trước đây người Hà nội gốc với người Hà nội lắp ghép ở chung với nhau nên sinh ra nhiều cái lình xình chính là vậy đấy. Mẹ Nam hiểu chưa?

Chương 10

Cuộc đời nói chung là một tấm lưới kì diệu tưởng là tất cả đều phân miêng, rạch ròi. Mắt lưới nào ra mắt lưới ấy. Chiều dọc chiều ngang rành mạch đâu vào rành rẽ. Song càng sống trên đời mỗi người trong chúng ta đều hiểu tấm lưới đời ấy ríc rắc, phức tạp lắm. Trông như thế, tưởng như thế nhưng khi xáp đến nơi. Sống trong sự kiềm toả và những chuyển động bình thường nhất của cuộc đời, ngay cả một người sống hàng vài chục, thậm chí hàng trăm năm khi gần vĩnh biệt sự sống rồi vẫn không thể biết hết sự ríc rắc, đa đoan của lẽ đời. Sau khi rời khỏi nhà Vũ, ông Long rẽ vào quán bia hơi làm một mạch ba vại như để nuốt trôi mọi sự bực bội trong người. Hừ lạ thật. Người con gái đã hi sinh cả một đời người, chấp nhận một quan hệ hư hư thực thực, lỏng không ra lỏng, chặt không ra chặt với mình. Một thứ quan hệ mà tất cả những người chấp nhận luật lệ sống bình thường nhất sẽ lên án. Người con gái từng cần mẫn thức đêm thức hôm đan từng chiếc áo len để lấy tiền cho mình vui vẻ với bạn bè ăn một trận rượu thịt chó để thoả mãn sự thèm khát và thiếu thốn của cánh đàn ông ham ăn, ham rượu trong thời bao cấp. Người con gái trong sự kham khổ và thiếu thốn chung dám chắt bóp dành dụm từng đồng xu tích cóp để xả ra mua một chiếc xăm giá ngoài, mua nửa bìa phiếu vải cho mình may một chiếc áo va li de hay một chiếc quần âu ka ki. Cũng chính người con gái ấy miệng thì liên tục kêu Chúa dậy cần phải thế này thế khác nhưng sống trên đời lại toàn làm những điều trái lại lời cái ông Chúa nào đó mà xem ra có vẻ rất linh thiêng với cô ấy. Nói tóm lại Vân đã hết lòng vì mình. Chỉ vì mình mà có thể quên hết kể cả những điều linh thiêng mà tôn giáo, gia đình đã bầy ra và bắt làm theo. Vậy mà bây giờ… Không hiểu vì lý do gì bỗng nhiên quay ngoắt một trăm tám mươi độ để thực hiện những điều mà có đến trên dưới ba mươi năm cô ấy làm ngược lại. Có lẽ nào. Ngay như lần nằm viện trước bởi trận ốm gần như thập tử bởi căn bệnh dễ thấy của tuổi già Chứng đau khớp mà Vân vẫn luôn luôn cần mình đến. Hai mái tóc bạc kề bên nhau và tiếng thủ thỉ cho dù có hơi khàn vì mệt mỏi, mất ngủ nhưng vẫn lộ rõ sự âu yếm và nũng nịu dễ thương của người đàn bà Hà nội biết rất rõ sức mạnh trong những lời thủ thỉ mà chỉ có phái yếu của đất Hà thành mới dùng và thực hiện được. Cô ấy nhìn trước nhìn sau, gò má gầy chớm những nét nhăn mờ do tuổi tác nhưng vẫn ánh lên phơn phớt mầu hồng của lớp phấn được thoa bằng bàn tay khéo léo và khiếu thẩm mĩ gần như bấm sinh "em mệt lắm nhưng em lúc nào cũng mong anh đến. Giá lúc nào cũng như chiều nay. Anh nhìn kìa… "Nhìn theo bàn tay bà Vân chỉ, ông Long nhìn qua ô cửa kính đúng là vừa được bàn tay nào đó lau sạch sẽ. Đằng sau màu lấp loáng của thủy tinh, một lớp mây tím thẫm xung quanh có viền quầng vàng nhạt của vầng mặt trời chiều hạ sắp tắt từ từ trôi qua. Rồi đột nhiên khi ông Long đang mê mải nhìn theo cụm mây đang dần dần đổi hình thì ông nghe thấy tiếng Vân "được rồi đấy. Anh về đi, không chị với các cháu lại mong anh. Thế này là em cảm ơn anh lắm rồi". Người đàn bà quyến rũ đến lạ lùng thế đấy. Khi hình thể của tuổi ngoài sáu mươi ở người đàn bà không còn đủ sức hấp dẫn thì tiếng nói êm êm, dịu dàng mới truyền cảm làm sao. Vì thế khi ở bên những cô gái mơn mởn, da dẻ nhẵn nhụi, trơn bóng theo kiểu của những miếng thịt ngon thì ông có thể quên đi tất cả nhưng khi nghe giọng nói lúc thì đầy sự ngọng nghịu quê mùa, lúc thì lồ lộ sự chờn chợt mua bán thì ông bất chợt lại nhớ đến giọng nói đắm say một cách thầm kín của Vân. Vậy mà lần này. Có thể vợ chồng Vũ đã thuyết phục được Vân, hoặc giả Diễm vợ ông lại có ý định, cách xử sự gì đó khiến Vân nhất quyết lảng tránh, dứt khoát tách khỏi ông. Nhưng sự rời xa, tách bỏ lần này là lần thứ mấy nhỉ. Chao ôi, thì cứ cho là cuối cùng đi…
- Ông cứ tắm rửa, thay quần thay áo cho sạch sẽ đi rồi tôi có chuyện nói với ông đây.
- Lại chuyện gì thế. Chẹp. Uống giải khát vài cốc bia chứ có gì đâu.
- Phải rồi. Ông thì có bao giờ có chuyện. Vài ba cốc. Chứ có nhiều nhặn gì đâu. Chỉ có điều khi nâng cốc lên thì ông lúc nào cũng quên hẳn cái áp huyết đấy nhỉ.
Ôi dào. Không sao đâu.
Thì có sao đâu. Cơ thể của ông chứ của tôi đâu mà tôi phải lo.
Ông Long suýt bật cười khi nhận ra sự quan tâm của vợ phủ sau những lời hờn rỗi.
Bà cứ yên tâm. Tôi uống là tôi biết chứ.
Thôi được rồi, ông cứ nghỉ ngơi rồi làm mọi việc đi đã.
Vợ ông nói xong đi thẳng ra nhà ngoài. Tiếng bà và cháu đan vào nhau cùng tiếng nước xối. Khi ông Long ngồi vào chiếc ghế xa lông quen thuộc của mình nhìn lên màn ảnh vô tuyến thì bàn tay bà Diễm đã giơ ra. Màn vô tuyến tắt phụt.
Hai đứa đưa con lên trên gác đi để mẹ nói chuyện với bố.
- Gớm hôm nay có gì mà nghiêm trọng thế. Cứ để các cháu nó ở đấy có sao đâu.
Kìa mấy đứa. Bà bảo thế nào cơ mà. Tí nữa rồi tha hồ mà chơi.
Mẹ…
Lệ nũng nịu chưa kịp dứt lời thì mẹ cô đã cau mày, tay phẩy phẩy.
- Có gì thì chốc nữa, chốc nữa…
Nhìn theo đám con cháu bước lên cầu thang, ông Long vểnh điếu thuốc lên xoè lửa. Ngọn lửa của chiếc bật lửa ga dừng ngay trước mũi ông rồi tắt phụt, ông Long nhìn chăm chắm vào chiếc phong bì có những dòng chữ ngoằn ngoèo đang nằm trong tay vợ. Ông ước giá lúc đó ông đang đeo cặp kính lão.
Bà cầm cái gì thế?
Cái gì thì ông không phải hỏi. Sớm muộn thế nào ông khắc biết.
Thì tôi cũng hỏi vậy chứ bà không muốn nói thì thôi.
Không thấy vợ nói lại câu nào, ông Long cố làm ra vẻ thờ ơ không để ý gì, lặng lẽ nhìn theo làn khói ông vừa nhả. Một lúc sau dường như không chịu nổi sự im lặng giống như sự im ắng của đất trời trước trận bão giông ông Long cố giữ vẻ thản nhiên nói khẽ:
- Có chuyện gì thì bà cứ nói toạc ra đi. Không có vô tuyến sắp chiếu phim rồi đấy. Bộ phim này càng xem càng thấy hay.
- Chả cần phim ảnh gì sất. Tý nữa rồi ông thấy còn có cái hay hơn phim ấy chứ.
Cái bà này, già rồi chứ có phải trẻ trung gì đâu mà ỡm ờ thế.
- Ông cũng biết là ông già rồi. Hay là ông nói thế để che mắt thiên hạ. ở nhà thì cố làm ra vẻ già nua, lụ khụ nhưng ra đến ngoài cửa thì diễn đủ thứ trò mà con cháu ông nhìn thấy thì cứ gọi là chúng nó cười cho chả biết tìm lỗ nẻ nào mà chui đâu.
- Bà này. Ăn với nói. Gì thì gì cũng phải suy nghĩ một tí chứ. Nhỡ chúng nó nghe thấy thì còn ra thể thống gì nữa.
- Phải rồi. Tôi không ra thể thống gì. Còn ông thì tử tế, phân miêng. Tôi hỏi ông. Ông năm nay bao nhiêu tuổi rồi?
- Úi giời lại nghe đứa nào nó ton hót đơm đặt phải không. Đúng là khôn nhà dại chợ. Người nhà không nghe toàn nghe thiên hạ.
- Tôi nói thẳng cho ông biết là tôi chẳng thèm nghe ai hết. Tôi chỉ xin hỏi, ông bảo ông già. Cái đó thì ai ai chả biết. Ông có rể và nếu trời cho có phúc thì cũng đã có dâu rồi. Vậy mà ông còn đi đàn đúm. Hát hò ca rao kê. Hát hò, ca rao kê đâu chả biết gì, chẳng qua đó là thứ để những bọn đàn ông đổ đốn đi ôm ấp lằng nhằng với những đứa con gái ranh con chỉ đáng tuổi con, tuổi cháu các ông.
- Người ta nói như thế mà bà cũng tin được. Đúng là bọn vô công rồi nghề đặt điều vu vạ chẳng đâu vào đâu.
- Hừ. Không phải bọn vô công rồi nghề, lũ đầu đường chợ, người dưng nứoc lã đâu. Đây lại chính là kẻ mà ông tin tưởng, quí mến, gắn bó, yêu thương hàng mấy chục năm trời từ khi còn trẻ đến khi già cả.
Ai, ai?
Ông Long cố ghìm sự bực bội của mình.
- Ai thì rồi ông sẽ biết. Hay là ông giả vờ thì tội chịu. Nhưng tôi chỉ xin hỏi ông. Nhà cửa ông thế này. Vợ con ông thế này. Riêng ông thì cũng đã thành ông ngoại, rồi sắp tới là ông nội vậy mà ông… Tôi thật không hiểu, ông thiếu thốn, thèm nhạt thứ gì mà ông lại lao vào những chỗ vô luân thường đạo lý như vậy. Để rồi, để rồi…
Nhìn mặt vợ nhăn lại, da mặt đổi mầu. Bàn tay cầm chiếc phong bì hình như trong đó đựng lá thư của ai đó. Và nhất là càng nghe vợ nói từ lúc đó đến nay ông Long càng hiểu rằng lá thư trong phong bì đó của người nào đó đã nhìn thấy ông vào hàng ca rao kê rồi viết thư cho vợ ông. Không lẽ có kẻ nào đó đã cố tình chơi lại ông vì sự thua thiệt trong làm ăn hay trong lĩnh vực bất kì của cuộc sống khi hắn ta so vai với ông. Lá thư đó ghi tên tuổi rõ ràng hay chỉ là thư nặc danh.
- Ôi dào. Cô để ý làm gì những lá thư vớ vẩn, chẳng biết tên tuổi người nào viết đó. ở Công ty của tôi những thư không kí tên người tôi bảo cho vào sọt rác tất.
- Không đây là thư có kí tên người hẳn hoi. Thôi chẳng phải úp mở gì cả tôi xin nói thẳng thư này là của cô Vân yêu quí của ông đấy.
- Của Vân?
- Của Vân. Gớm nghe mới yêu thương trìu mến làm sao. Biết ngay mà, hễ nhắc đến thứ người cha vơ chú vếu ấy là y như rằng…
- Thôi. Thôi. Tôi xin cô. Mà làm gì có chuyện ấy. Cô đưa đây, đưa đây tôi em nào.
Đây. Ông thích thì ông cầm lấy.
Chiếc phong bì nằng nặng đặt lên tay ông Long. Người đàn ông khốn khổ lôi vội lá thư ra và nhận ngay ra là bản phô tô dài đến gần ba trang giấy trên đó rành rành một lối chữ gọn gàng, dễ xem quen thuộc của Vân.
Để tôi lấy kính lên cho ông xem.
Bà Diễm ra rất nhanh và vào cũng rất nhanh trái ngược hẳn bộ dạng lịch bịch cùng tuổi tác của bà. Trong khi ông Long đang căng mắt đọc lướt lá thư thì giọng bà Diễm vẫn không ngớt chì chiết:
- Ông thấy chưa, thấy chưa? Ông cứ đọc rồi ông sẽ thấy. Tôi không cần phải nói. Nhưng đúng là vì ông, vì sự không đứng đắn của ông mà… Số tôi nó lại khốn khổ, khốn nạn thế này. Ông lấy tôi làm vợ, có cưới xin, có hôn thú đàng hoàng chứ tôi có phải hạng vợ theo, vợ nhặt của ông đâu. ở với ông hàng ba, bốn chục năm trời, sinh cho ông con trai, con gái nếp tẻ đủ cả. Tôi ăn ở với ông một lòng một dạ. Lúc no lúc đói, khi nghèo đói. Rồi may mắn lúc phật trời phù hộ cho con cái no đủ, có đồng ra đồng vào. Buổi hoà bình cũng như khi bom rơi đạn lạc, máy bay gầm rú trên đầu, lúc sơ tán khi tản cư. Một sống hai chết, đầu sông ngọn nguồn. Hỏi ở bản thân tôi ông rồi các con có điều gì trách móc, không vừa lòng…
Bà Diễm nuốt nước bọt cố nén tiếng thở dài nói tiếp:
- Trong khi đó hàng mấy chục năm ông vẫn đeo đẳng nhân tình nhân bánh với cô ả ấy. Khổ số cái cô Vân ấy cũng đúng là chẳng ra gì nên dính vào ông. Trên đời này chả người đàn bà hay ngay cả đàn ông các ông có thể chịu được cảnh người mình yêu thương gắn bó đã có chồng có vợ. đã sinh con đẻ cái. Có là hạng điên khùng, đầu óc không tỉnh táo mới chịu cảnh như thế. Thà ra có tai như điếc có mắt như mù, nó ở tận đẩu tận đâu khuất mắt trông coi, chứ nó cứ lù lù trước mắt chuyện chồng nọ vợ kia thì khác gì cái gai trước mắt. Thà ở vậy cho xong. Thà cun cút một mình chứ không thể chồng chung vợ chạ như thế này. Vậy mà cái nhà cô ấy. Đàn bà, con gái hơ hớ mà sống khổ sống nhục bao nhiều năm trời. Tôi nghĩ cũng thấy lạ, tuy rất giận, lắm lúc cũng muốn làm cho ra nhẽ rồi muốn ra sao thì ra. Rồi đêm nằm bắt tay lên trán nghĩ lại. Cảnh đàn bà con gái mà phải khổ sở ăn vụng ăn trộm lén lén lút lút chồng con người khác để rồi sinh lo cũng thấy thương hại chị chàng. Mấy chục năm trời nhịn nhục chứ ít ỏi gì đâu. Nhưng biết làm thế nào Thôi cũng là cái số nó đã vẽ ra như thế, thì chị chàng phải chịu như thế. Các con ông lớn lên. Con gái thì đi một nhẽ, chúng nó lấy chồng về nhà người ta. Nó chọn đứa nào, nhà nào thì đói no nó chịu. Còn con trai ông chúng nó buồn phiền vì bố mẹ nên mới sinh ra chứng nọ, tật kia. Mà tôi xin nói ngay, chủ yếu vì ông. Vì ông nên thằng Dũng mới lao vào nghiện hút rồi kéo theo cả thằng Hưng em nó.
Thôi, thôi. Tôi xin cô.
- Còn gì khốn nạn hơn cái thân tôi. Chồng thì theo gái. Con cái thì nghiện hút. Đã bập vào thứ ấy thì cứ gọi là tiền rừng bạc bể. Của cái như núi rồi cũng nước lã ra sông thôi. Mà đã hết đâu. Ông, ông còn đi ca rao kê, còn vào nhà nghỉ chơi bời hú hí với mấy con ranh…
- Khẽ mồm chứ không các con, các cháu nó nghe thấy. Chúng nó nghe được câu chăng rồi hỏng hết.
- Đến bây giờ ông còn lo con ông nghe thấy hả. Này tôi cứ nói toạc móng heo cho ông biết. Hai thằng con trai của ông chả thằng nào con tử tế nữa rồi. Rồi liệu mà kiếm tiền mà cho nó hút hít. Không có thì lo liệu bán nhà bán cửa đi mà phục vụ hai ông quí tử.
- Cái bà này, nói thế mà nói được à.
- Thế ông bảo tôi phải nói thế nào. Mà thôi. Ông cứ đọc đi rồi ông sẽ biết. Cái chị chàng Vân ấy dù nói gì thì nói. Đã từng làm khổ sở, tan nát cái gia đình này lắm rồi nhưng dù thế nào cũng phải công nhận, riêng cái chuyện này thì tôi lại nghĩ chị chàng ấy được. Thôi thì phật trời run rủi cũng là coi như mở mắt mở lòng cho chị ta. Nhờ có lá thư của chị ta mà tôi còn biết thêm bụng dạ của chị chàng. Thôi cũng coi như là chị chàng hối hận nên mới tố giác ông, mới nhất quyết không muốn gặp ông nữa.
- Cô có thôi đi không? Thôi đi. Tôi nhức đầu lắm rồi.
- Chị chàng tố ông ra, đoạn tuyệt hoàn toàn với ông. Ừ thì cứ cho là tốt đi nhưng xem ra như vậy tức là chị chàng còn khôn chán. Bởi lẽ ông vào ca rao kê, vào nhà nghỉ, ông chung đụng bừa bãi. Ông sinh bệnh, sinh tật ông làm lây cho chị chàng, nên chị chàng sợ quá mới dứt khoát như thế.
- Thôi, thôi. Tôi xin cô, xin cô. Để cho tôi yên.
Ông Long gần như không nghe thấy tiếng bà vợ rỉ rả nữa mà chỉ thấy đầu ông vang lên những tiếng lích tích vô hình vẳng lên đều đều trong tai ông.
Ông Long đặt lá thứ trên bàn, bồn chồn đứng dậy. Trên gác vang lên tiếng hai đứa cháu ông đang trêu nghịch nhau. Một đứa, chắc là thằng lớn kêu váng lên:
- A, tao bắt được mày rồi đấy nhé. Có mà chạy đằng trời.

Chương 11

Cả đêm hôm ấy ông Long không hề nhắm mắt. Dường như giữa hai mi mắt có cái tăm nào đấy chống lên, tách chúng ra. Vậy mà khi bật đèn ngủ, nhìn chiếc đồng hồ áo thức hiệu Jac cũ kĩ, vỏ đã lốm đốm rỉ vàng. Chiếc đồng hồ không biết có mặt ở nhà ông từ khi nào chỉ năm giờ mười hai phút ông bật dậy và thấy lạ một điều là ông không thấy mệt mỏi, mà lại gần như thanh thản như sau một đêm ăn no ngủ kĩ. Ông vừa định khoác chiếc áo pijama kẻ xọc nâu đi ra ngoài thì bà vợ ông đã cất tiếng.
- Mới có năm giờ, ông dậy làm gì mà sớm thế?
- Bà kệ tôi.
- Rõ là tôi rỗi mồm. Chả kệ ông thì kệ ai. Bây giờ ông đã có người khác lo rồi mà lại.
Biết vợ đang giận mặc dù bà vẫn đang để ý, chăm lo đến sức khoẻ của ông. Vợ ông thuộc dạng đàn bà lạ thế đấy. Giận đến đâu thì giận nhưng sức khoẻ, cái ăn cái mặc, giấc ngủ của chồng thì gần như chưa bao giờ thoát khỏi tầm nhìn của họ. Ông nín lặng cố nhấc dép không có tiếng động đi ra phòng khách. Ông xoè bật lửa tìm bao thuốc, rút ra một điếu. Bao thuốc này đúng là bao cuối cùng trong tút thuốc Vina mà Vân mua cho ông. Thế mà bây giờ… Trong thư bà ấy bảo. Đừng tìm gặp bà ấy làm gì. Bà ấy kiên quyết không giáp mặt ông nữa rồi. Có thật thế không? Ông xoè lửa châm điếu thuốc rồi ngồi ruỗi chân trên chiếc ghế tựa cả nhà dành cho ông và thỉnh thoảng đứa cháu ngoại lớn, con cái Lễ là thích ngồi vào khi nó mới bốn tuổi. Làn khói thuốc trắng đục lãng đãng trôi từ miệng ông ra. Không có lẽ Vân lại xử sự như thế. Như lần trước Vân đột ngột ốm nặng phải vào bệnh viện. Hình như trước khi vào Vân cũng dặn cậu Vũ đừng cho ông biết. Thế mà khi nhìn thấy ông vào Vân rớm rớm nước mắt. Mặc dù khi ông hỏi thì Vân lại lắc đầu, bảo cứ mỗi bận đau đầu là y như rằng nước mắt tự dưng lại trào ra. Còn kì này… Có lẽ nào đã đến lúc mọi sự cạn tình ráo máng để người nào trở về duyên phận của người nấy. Gần năm mươi năm gắn bó với nhau. Ai về phận nấy thì chí ít mình cũng có cả một gia đình với vợ, con và cả cháu. Mình có thể yên tĩnh mà hưởng sự đầm ấm xum xuê ấy. Còn với Vân… Cô ấy có gì ngoài sự cô lẻ của một người đàn bà già không có một mảnh đời riêng thuộc về mình. Cậu Vũ người em ruột duy nhất còn lại dù rất yêu thương chị những cậu ấy cũng còn cả một gia đình. Cậu áy phải lo cho gia đình ấy trước đã sau mới đến bà chị cô đọc. Vẫn thế thôi từ muôn đời nay rồi. Chị chồng em dâu hoạ chăng chỉ có thể hơn đôi chút chị em dâu. Vậy thì, mình đúng là có tội với cuộc đời của Vân thật…
- Đêm qua thằng Dũng cũng không về.
- Nó có gọi điện, nhắn nhe gì không?
- Không mảy may.
- Thế thằng Hưng.
- Ông vào mà xem con ông…
- Làm sao.
Ngược với giọng oang oang, nôn nóng của ông Long là giọng hạ thấp gần chỉ gần để mình ông nghe của bà Diễm.
- Không hiểu sao nó đang lăn lộn, vật vã kia kìa.
Sau cái giật mình cố ghìm, ông Long đi thẳng vào phòng các con. Trên chiếc giường thường đêm hai anh em vẫn nằm, thằng Hưng đứa con út của ông đang thiêm thiếp. Đôi mắt nhắm nghiền, mồm há hốc như cố hít thật nhiều không khí để thoát khỏi sự ngột ngạt. Bên mép một dòng nước bọt trắng xoá xùi nhểu ra. Chốc chốc cả thân mình thằng Hưng lại giật nẩy lên hai tay khua loạn xạ, hai chân cứ nhát một đập xuống giường. Ông Long bước lại gần, đưa tay nắm vào vai đứa con lay mạnh. Có lẽ phải lay đến quá hai phút đôi mắt thằng Hưng mới lờ đờ mở ra. Nó ngơ ngác nhìn người cha một thoáng như ngạc nhiên rồi lại khép vào.
- Hưng. Hưng. Dậy đi. Muộn rồi.
Vừa lay vừa gọi một lúc lâu thì tự nhiên thằng Hưng bật dậy. Nhận ra bố, thằng Hưng tự nhiên bật lên tiếng khóc thật to. Khóc một lúc chừng như đã hả hết mọi điều bức bối nào đấy, thằng Hưng quì mọp trên giường, chắp hai tay vừa lầm bầm như người đang khấn điều gì, vừa vái lấy vải để:
- Con lạy bố, con lạy bố. Bố tha thứ cho con. Bố cứ coi con như chết rồi. Bố cứ bỏ con đi, đừng mong chờ gì con nữa. Con lạy bố con cúi lạy bố.
- Kìa Hưng. Hưng.
Ông Long sốt ruột định giơ tay ra nắm lấy đôi tay đang vái lia lịa của con thì thằng Hưng vừa lạy vừa lùi sâu vào phía tường mồm lắp bắp:
- Bố tha cho con. Con không thể nào bỏ được. Không có nó đầu óc con quay cuồng, chân tay con rã rời buồn bực như có con gì đang giơ hàm răng bé xíu nhưng nhọn hoắt của nó cắn. Đấy, đấy nó đúng là đang cắn trong xương tuỷ chân con. Một con, hai con, không nhiều lắm, nhiều lắm. Không bỏ được. Không tài nào bỏ được. Bố có giết con cũng đành.
- Nhưng bỏ gì, bỏ gì?
Ông Long hỏi mà không hiểu điều mình đang muốn hỏi.
- Bỏ thuốc ấy bố. Những viên thuốc tròn tròn. Những nhúm bột mịn màng, trắng xoá như bột của trẻ con ấy mà bố.
- Trời ạ. Ma tuý chứ gì?
- Ma tuý. Quỉ tuý. Ai cũng nói thế vậy mà con chẳng biết gì cả. Bố hãy thương con. Tha thứ cho con. Hôm qua anh Dũng đã bảo con mở ngăn kéo của bố…
- Ngăn kéo nào?
Ông Long gào lên thật sự. Và chính vì tiếng gào của mình ông Long lờ mờ nhận ra một điều khủng khiếp mà đã từ lâu ông từng nghe được qua những câu chuyện bạn bè, đồng nghiệp kể về những gia đình có con nghiện ma tuý. Vậy mà không ngờ bây giờ lại đến chính gia đình mình.
- Ngăn kéo bố hay để tiền ấy. Con xin bố. Xin bố. Đời con thế là hết rồi. Nếu bố thương con bố cho con ít tiền…
Ông Long không nghe hết câu nói lảm nhảm của đứa con chạy ào vào phòng của mình. Ông loay hoay chọc chiếc chìa kháo nằm trong chùm kháo nặng trĩu của mình. ổ khoá kêu cách một tiếng nhẹ rồi mở vội ra. Tờ lịch to ông dùng để gói những tập tiền không thấy đâu. Một thoáng hốt hoảng nhưng ngay lập tức ông thấy tĩnh tâm lại khi thấy bốn xấp tiền vẫn còn nguyên. Nhưng cũng ngay lập tức cơn hoảng hốt lại quay về khi ông nhặt vội một xấp tiền lên. Ông choáng người khi chợt nhận ra điều khủng khiếp ông vừa phát hiện ra - Tập tiền bị rút lõi. Cả bốn tập tiền đều giống nhau. Cầm lên nhẹ thõng. Ông chạy bổ vào phòng thằng con đang cúi rạp mình trên giường như chờ đợi. Nghe thấy tiếng động thằng Hưng ngẩng mặt lên. Da mặt nó tái xám lại, đôi môi run lấy bẩy, tay vái lia lịa:
- Bố thương con cho con ít tiền. Con, con phải phải dùng một tý. Một tý thôi. Từ ngày mai con hứa với bố con sẽ dừng, dừng thật mà. Con thề, con hứa với bố… Không thế này con chết mất.
Thế tiền của tao mày lấy hôm qua đâu? Nói thật đi, nói nhanh lên.
- Anh Dũng, anh Dũng lấy cả rồi. Đêm hôm qua anh ấy làm sinh nhật. Các bạn anh ấy… lắc, lắc. Hết rồi, hết nhẵn cả rồi. Bố thương con cứu con với, cho con, cho con.. Không thì con chết mất. Con muốn chết quá.
Thằng bé liên tiếp đập đầu xuống giường. Đôi mắt đờ đẫn cố nhướn lên. Ông Long đứng chết lặng bên thành giường, không biết nói câu nào. Một nỗi buồn bực và cáu giận đang bùng lên, nhưng rồi lại mau chóng tan đi thế vào đó là sự trống rỗng đến vô lý.
- Đã thấy chưa? Thấy sung sướng chưa?
Tiếng bà vợ ông vang lên lạnh lẽo phía sau lưng ông.
- Tại bà hết. Bà chỉ có việc ở nhà trông nom nhà cửa, dậy dỗ các con thế mà
- Hơ hơ. Đúng rồi. Tại tôi chứ có tại ai đâu. Hừ hừ. Con này thì biết dậy dỗ, trông nom ai cơ chứ.
- Mẹ, mẹ. Con lạy mẹ. Con xin mẹ. Mẹ đừng nói gì làm bố con giận. Mẹ cho tiền để con mua thuốc là mẹ cứu con. Không con chết, chết ngay bây giờ mất.
- Con tôi, con tôi.
Ông Long chưa kịp nhận ra điều gì thì đã thấy vợ ông lao vào ôm chầm lấy thằng Hưng. Hai mẹ con ôm chặt lấy nhau khóc rưng rức. Người bố đau đớn nhìn vợ con, rồi có nén tiếng thở dài lững thững quay ra.
- Đừng đừng con ơi. Mẹ xin, mẹ xin con. Mẹ biết rồi. Mọi sự rồi sẽ yên ổn thôi con ạ.
- Tiền đâu, tiền đâu? Đưa cho con. Không thì, không thì…
Giọng thằng bé rền rĩ, ai oán giữa những tiếng nấc đứt đoạn khiến lòng dạ người cha rối bời. Có lẽ chưa bao giờ trong đời ông Long lại thấy mình bị dồn vào chốn đường cùng như thế này. Không biết mọi đau khổ, phiền não mọi sự phức tạp mà đời con người phải chứng kiến là như thế này hay còn hơn nữa. Liệu như thế này đã là chấm dứt, hay là nó mới chỉ bắt đầu. Ông Long quẳng mình trên chiếc ghế bành cứng nhắc, gục đầu xuống ngực. Hình như bây giờ ông mới cảm thấy thấm thía nỗi khổ, sự nhục nhã của kiếp người. Ông nhớ mang máng có ai đã bảo rằng sống trên đời là sự trả và vay. Vay thế nào thì trả như thế. Tu nhân tích đức thì mọi sự sẽ tốt đẹp. Đời mình có thể thua thiệt, vất vả cho đời con đời cháu sung sướng, đầy đủ. Kẻ nào độc ác thì mọi sự chẳng nhỡn tiền, kiếp này không trả được thì kiếp con, kiếp cháu. Vậy thì với ông, ông đã làm gì để đến nỗi ông bị đẩy vào sự khốn khổ này…
Ông Long đang đăm chiêu với nhưng ý nghĩ đứt đoạn thì có tiếng còi ôtô ủ ngay trước cửa nhà cùng tiếng huyên náo, giống như đang có một phiên chợ sắp giải tán trước cửa nhà mình. Ông ngửng nhìn lên nhìn ra. Ngay lập tức ông rùng mình, mắt ông hoa lên khi nhìn thấy một tốp công an đang xốc nách thằng Dũng xung quanh là đám đông dân phố tò mò, lố nhố đang di chuyển vào nhà ông. Thằng Dũng là đứa cao nhất nhà và lúc nào cũng tỏ ra khoẻ mạnh. Vậy mà bây giờ nó mềm oặt như kẻ dị dang, không xương đi trong hai bàn tay xốc nách hai bên của hai anh công an mặc quân phục. Vợ ông đứng sững giữa nhà, mồm réo lên chu chéo.
- Ối con ơi là con ơi. ới Dũng ơi là Dũng ơi. Thế này thì đúng là con bôi gio trát trấu vào mặt mẹ đây này. Thảm quá con ơi. Kìa ông, ông xin cho con đi chứ. Trời ạ. Thế này thì làm sao tôi sống nổi.
Sau phút bàng hoàng, ông Long cố trấn tĩnh đi về phía thằng Dũng.
Ông bà là bố của anh Vũ hoàng Dũng?
Ông Long vừa gật đầu lia lia vừa chầm chậm lại gần thằng Dũng. Mồm ông lắp bắp than thở những điều mà chính ông cũng không hiểu mình đang nói gì.
- Tại sao, tại sao con lại khổ thế này. Dạo bé con là đứa trẻ ngoan ngoãn biết vâng lời. Vậy mà bây giờ con chơi với bạn bè thế nào mà lại đến nông nỗi nỡ thế này. Tại sao, tại sao? Khổ thân tôi chưa?. Thế này thì bố biết trông mong vào ai được nữa.
Ông Long vừa nói vừa túm chặt bắp tay thằng Dũng lay mạnh. Một lúc sau, mắt thằng Dũng lờ đờ mở ra. Đôi môi nó mím chặt. Nó hít mạnh, rồi nhìn thẳng vào mặt bố nó nói ráo hoảng.
- Tất cả là tại bố hết. Bố đẻ ra chúng tôi. Bố đã có cháu gọi bằng ông. Vậy mà bố chẳng nghiêm túc, không làm gương chút nào. Bao nhiêu năm. Bố lằng nhằng vợ nọ con kia làm mẹ tôi khổ sở, khóc lóc bao nhiêu bận rồi. Bao nhiêu lần mẹ than thở, dằn dỗi đủ điều. Nhưng bố có biết đâu. ấy là chưa kể bây giờ bố còn chơi bời, ham hố thú nọ thú kia. Thế thì chúng tôi như thế này đã có làm sao.
- Kìa con. Con nói gì thế Nhỡ các chú ấy không hiểu. Thôi, mẹ xin con van xin con. Ai lại nói năng thế?
Vợ ông lầm rầm, hai tay vò xiết vào nhau liên tục vái lạy đứa con Thằng Dũng gần như không để ý gì, vẫn hùng hổ:
- Mẹ cứ để tôi nói hết. Bây giờ cái nhà này chẳng còn cái gì nữa. Đập cho hết, phá cho sạch sành sanh đi để mà xây cái mới.
Vừa nghe con nói, ông Long không kịp nghĩ gì, ông giơ thẳng tay tát mạnh vào khuôn mặt phì phị, bệch bạc vì thiếu ngủ của thằng con. Người công an cao lênh khênh, đeo quan hàm trung uý xốc nách bên trái thằng Dũng bảo
- Chúng tôi bắt được con ông bà ở một cuộc lắc tập thể. Qua khai thác chúng tôi biết con ông bà là chủ mưu. Vì đây là sinh nhật của cậu ấy. Nên chúng tôi…
Tai ông Long ù lên. Ông không nghe và hình như ông cũng không hiểu trọn vẹn điều viên trung uý công an nói. Mắt ông càng hết cỡ ngơ ngác hết nhìn bà vợ đang gục đầu ủ rũ lại nhìn đứa con một bên má đỏ gay đang trợn tròn mắt nhìn ông. Ông quay sang nhìn bà con dân phố đang lố nhố những cặp mắt mở to đảo theo những người của nhà ông. Bất giác đầu ông gật lia lịa. Mồm ông lắp bắp như đang muốn nói một câu gì đấy thì vừa lúc đó thằng Hưng từ phòng trong chạy ào ra. Đến trước mặt thằng Dũng nó quì xuống, hai tay vái liên hồi, mồm lảm nhảm:
- May quá, may quá. Anh đã về rồi. Ai đưa anh về mà quí hoá thế. Công an càng tốt, càng may. Chẳng có đứa nào có thể cướp từ tay công an được Phải không anh. Thế thì tiền thừa đâu chia cho em một ít. Em nghe anh đã rút lõi của bố. Anh bảo số tiền ấy khá lắm. Những mười mấy triệu cơ mà. Sinh nhật gì mà lắm thế. Em đây này. Từ tối hôm qua chẳng được lần nào. Em thèm lâu quá. Không chịu được nữa rồi. Hờ hờ, anh ơi. Anh ơi.
Nghe thằng con lảm nhẩm, ông Long như thấy trời trên đầu như đang rạn vỡ, đất dưới chân như đang sụt lở. Đâu như ở phía ngực, nơi trái tim đang đập thình thịch thấy nhói lên một cái giống như có mũi dao trắng xoá len lén thích vào. Người bố ớ to một tiếng. Đám đông nhào trước mắt ông thành những mảnh sáng tối đan nhau loạn xạ. Ông Long đưa cả hai tay lên ôm ghì lồng ngực mình rồi từ từ ngã xuống trông giả tạo như một diễn viên hạng ba đang diễn đến trường đoạn giả chết.

Cuối tháng 5. 2007
Giữa những ngày nóng tháng 4 Đinh Hợi

-- Hết --