Xergây Alecxandrôvích Êxênhin sinh ngày 3.10.1895 và tự sát vào cuối năm 1925.

Nhà thơ suy nghĩ về lẽ sống và cái chết, về vinh quang và sứ mệnh thơ ca, về vui và buồn, về bản chất con người. Ông hay dùng những hình ảnh giản dị, sinh động mà vẫn đậm chất triết lý sâu sắc. Mácxim Gooxki coi Exênhin là "nhà thơ tài năng độc đáo và thấm nhuần phong vị Nga một cách trọn vẹn". Nhà văn Xêrapimôvích khẳng định: "Đó là một nghệ sĩ vĩ đại. Không ai trong những người đương thời có khả năng ghê gớm như thế khi miêu tả cảm xúc tinh tế nhất, dịu dàng nhất, tâm tình nhất.." Những tác phẩm chính của Êxênhin gồm có các tập thơ: "Rađunixa", "Matxcơva quán rượu"; các trường ca: "Xứ sở bọn vô lại", "Khúc hát về cuộc hành quân vĩ đại", "Hai mươi sáu", "Con người da đen", "Anna Xnêghina".

Êxênhin: THƠ- ĐỜI VÀ NHỮNG CUỘC TÌNH

Người phụ nữ yêu dấu đầu tiên của Êxênhin là Xácđanốpxcaia, người đã được ông viết tặng bài thơ Bên kia những rặng núi, bên kia những thung lũng ánh vàng. Là cháu gái của một linh mục địa phương, Aniuta cùng học trường dòng với Êxênhin. Hai bên yêu nhau say đắm trong nền nếp đạo đức khắt khe của nông thôn Nga hồi đó. Vì vậy, câu thơ Tôi ôm nàng đang trong cơn say vào các bụi cây ven bờ chỉ là một hình ảnh ẩn dụ từ những bài thơ thời kỳ sau của Êxênhin chứ không có liên quan gì đến tiểu sử của nhà thơ. Êxênhin và Aniuta đã ước nguyện chung thuỷ mãi mãi với nhau, nhưng rồi Aniuta đi lấy chồng và qua đời trong lúc sinh nở. Về sau Êxênhin trải qua nhiều mối tình, có nhiều phụ nữ thân thương và gần gũi, nhưng vào quãng cuối đời, ông đã viết thiên trường ca Anna Xneghina, trong đó có hai câu thơ : “Cả cô gái mang tà áo trắng, cũng không nói lời âu yếm với tôi”. Đó chính là những dòng thơ nhớ tới Aniuta Xácđanốpxcaia - mối tình đầu thời trẻ của nhà thơ. Rồi tiếp đến là Marina Bandamôva - chính là nàng Mania yêu quý - người mà sau khi đến Mátxcơva làm thợ sửa bài trong một xưởng in, Êxênhin đã gửi cho nàng hết lá thư này đến lá thư khác, lá thư nào cũng tràn đầy tình yêu mãnh liệt.

Trong những lá thư gửi “Mania yêu quý” (trong vòng ba năm đã có tới hơn 100 lá thư, hiện chỉ còn giữ được 16) Êxênhin luôn tỏ ý buồn nhớ làng quê và các cô thôn nữ nơi quê hương nhưng cũng thành thật cho biết rằng các “tiểu thư Mátxcơva” muốn ôm hôn mình. ít lâu sau, Êxênhin kết thân với một cô gái cùng làm việc trong xưởng in tên là Anna Idơrianôva. Họ thường cùng nhau đi đến trường đại học của Saniápxki, trò chuyện về văn chương, và cứ tối tối là Êxênhin lại đưa tiễn Idơrianôva về căn phòng nhỏ bé của nàng. Êxênhin hồi đó không có nơi ở nhất định, tiện đâu ngủ đấy, nên Idơrianôva cho nhà thơ trú ngụ tại chỗ nàng. Nàng trở thành người vợ không đăng ký kết hôn của Êxênhin và sinh hạ được một con trai. Vào thời ấy, đó là chuyện thường xảy ra và không bị dư luận lên án, quan niệm tình yêu ở các thành phố Nga hồi đó còn rất tự do. Idơrianôva là một phụ nữ tận tụy, giàu lòng hy sinh, nàng yêu Êxênhin sâu nặng nhưng không muốn kết hôn chính thức với nhà thơ. Nàng biết Êxênhin trước sau cũng sẽ ra đi, và quả thật, nàng đã để Êxênhin tự do mà không ràng buộc bất kỳ điều kiện gì, Êxênhin thường đến thăm con trai và thỉnh thoảng lại gửi tiền giúp đỡ mẹ con nàng.

Tháng ba năm 1915, Êxênhin lên đường đi tìm hạnh phúc ở Pêtécbua. ít lâu sau ông cho xuất bản tại đây tập thơ đầu tay của mình có nhan đề Tưởng niệm. Vào mùa hè năm 1918, tại toà soạn một tờ báo ở Pêtécbua, nhà thơ sôi nổi trò chuyện với một cô đánh máy xinh đẹp - đó là Dinaida Raikhơ. Sau đó ít lâu, ông cùng Raikhơ và một người bạn thơ là Ganin đáp tàu thuỷ lên miền bắc và dọc đường, Êxênhin và Raikhơ bí mật lên bờ, tạt vào một nhà thờ nhỏ làm lễ thành hôn. Về sau, họ có hai người con: cậu con trai Côxtia khác hẳn bố còn cô con gái Tania thì lại giống hệt bố.
Trong số những phụ nữ gần gũi với Êxênhin thì Dinaiđa Raikhơ là người được Êxênhin yêu quý nhất. Ông sẵn sàng gây gổ với Mâyéchôn để giành cho được Raikhơ (cuộc tình tay ba Êxênhin - Raikhơ - Mâyéchôn cũng là một cuộc tình nổi tiếng trong lịch sử văn học Nga). Không có bài thơ nào của Êxênhin trực tiếp viết tặng nàng. Nhưng có những bài thơ âu yếm dành cho nàng và viết về nàng. Họ chia tay nhau vào năm 1921. Ba năm sau, Êxênhin viết bài thơ Lá thư gửi người phụ nữ. Rồi tiếp đó bài thơ Gửi chú chó của Casalốp là dành cho nàng. Cả bài thơ Những bông hoa nói lời chia tay với tôi cũng vậy, cũng là dành cho nàng. Về phần mình, Dinaiđa Raikhơ cũng yêu Êxênhin say đắm. Theo lời bạn bè chung của họ thì nếu Êxênhin nhắn gọi nàng thì dù mưa to gió lớn, nàng cũng ngay lập tức gội mưa gió đến gặp người yêu. Vậy tại sao họ lại chia tay nhau? Ai có lỗi? Phải chăng đó là do nếp sống nghệ sĩ ưa nay đây mai đó của nhà thơ? Là do thói đam mê ưa xê dịch không bao giờ chịu ngồi yên của nhà thơ?

Vào quãng năm 1921, Êxênhin đã kết thân với hai phụ nữ rất mực tôn thờ nhà thơ là Nađêgiơđa Vônghin và Galina Bênixlápxcaia. Nhưng cũng vào năm 1921 ấy, Aixeđôra Đuncan, nữ nghệ sĩ múa lừng danh thế giới người Ailen, 44 tuổi, đến nước Nga lần thứ ba. Cũng như nhiều nghệ sĩ Phương Tây khác hồi đó, hừng hực ngọn lửa lãng mạn cách mạng và có cảm tình đặc biệt với chính quyền Xôviết. Mặc dù nước Nga đang trăm bề khó khăn thiếu thốn, Đuncan vẫn quyết định mở ở ngay giữa Pêtécbua một trường dạy múa cho đông đảo quần chúng. Ba bộ trưởng của nước Nga - Xôviết thời đó Lunasácxki, Décghinxki và Pốtvôixki - đều nhiệt thành bảo trợ cho người nữ nghệ sĩ múa tuyệt đẹp này. Lunasácxki tặng bà một chiếc áo lông lộng lẫy, Décghinxki tặng bà một ngôi biệt thự. Nhưng Đuncan lại ưa thích giao du với giới nghệ sĩ Pêtécbua hơn. Trong một tối vui ở nhà hoạ sĩ Iakupốp, Đuncan lần đầu tiên gặp Êxênhin. Mặc dù không biết một chút tiếng Nga, bà bỗng thốt lên: “An-ghen, an-ghen” (“thiên thần, thiên thần”) - bà vừa thốt lên như vậy vừa ngắm nhìn mái tóc của Êxênhin, nhìn sâu vào cặp mắt màu xanh biếc của Êxênhin, còn Êxênhin thì dịu dàng hôn tay bà.
Bạn bè và người quen sửng sốt khi được biết nhà thơ 26 tuổi yêu mến của họ và người nữ nghệ sĩ múa 44 tuổi lừng danh thế giới kia quyết định kết hôn với nhau. Một số người thấy đấy là một cuộc hôn nhân có tính toán, họ cho rằng Êxênhin không phải kết hôn với Aixeđôra Đuncan mà là kết hôn với tiếng tăm lừng lẫy của bà. Nhưng họ đã lầm. Đấy là một tình yêu mãnh liệt, một tình yêu lớn, tình yêu từ cả hai phía. Hai tâm hồn nghệ sĩ đích thực và rộng mở không thể không đến với nhau.
Thật ra, tuy nổi tiếng lừng lẫy thế giới nhưng Aixeđôra Đuncan lại là một phụ nữ cực kỳ bất hạnh. Hai đứa con nhỏ của bà - một bé gái 5 tuổi và một bé trai 3 tuổi - đều bị chết trong một tai nạn xe hơi. Bà đã nếm trải nỗi đau mất con, đã từng muốn tự tử, đã từng nghiện rượu vì đau khổ. Phải chăng tình yêu của bà đối với nhà thơ trẻ Êxênhin có pha trộn thêm tình mẫu tử?
Nhưng dù sao thì nhờ kết hôn với Aixeđôra Đuncan mà Êxênhin có cơ hội ra nước ngoài, có cơ hội đặt chân đến nhiều nước trên thế giới, điều mà nhà thơ vẫn ao ước từ lâu. Những chuyến đi đó luôn luôn gây ra nhiều tai tiếng mà người có lỗi không phải bao giờ cũng là Êxênhin, cho đến khi Đuncan bị trục xuất khỏi Mỹ vì “tội” dám hát Quốc tế ca và tuyên truyền cho chính quyền Xôviết ngay trên đất Mỹ.

Trong những ngày ở nước ngoài, Êxênhin thấy tận mắt là tuy giá giấy ở nước ngoài rẻ thật nhưng chẳng ai cần đến thơ ông. Trong khi ấy, Đuncan luôn luôn tất bật đi từ thành phố này đến thành phố khác, chuyển từ nước này đến nước khác khiến Êxênhin không lúc nào được tĩnh tâm làm thơ. Đuncan lại không biết tiếng Nga, còn Êxênhin thì không biết và không muốn biết bất kỳ một thứ tiếng nước ngoài nào: ông tin rằng điều đó sẽ gây hại cho một nhà thơ dân tộc như ông. Họ trở về Nga trong tâm trạng hết sức bực bội với nhau. Đuncan bỏ đi Crưm, tưởng rằng Êxênhin thể nào cũng sẽ đi theo. Nhưng bỗng nhiên bà nhận được một bức điện. Được sự đồng ý của em gái Êxênhin, Galina Bênixlápxcaia gửi điện cho bà: ‘’Anh Xécgây Êxênhin sẽ không trở lại với bà nữa’’. Đuncan không tin, bà đánh điện cho Êxênhin và nhận được điện trả lời: ‘’ Đúng thế, tôi đã kết hôn và đang rất hạnh phúc’’. Êxênhin cùng em gái chuyển đến căn phòng của Galina Bênixlápxcaia. Từ đấy Galina trở thành người vợ không đăng ký kết hôn của Êxênhin, đồng thời là thư ký và người thay mặt nhà thơ trong việc giao dịch với các nhà xuất bản. Sau khi Êxênhin qua đời, Galina tự sát và được chôn cất bên cạnh mộ nhà thơ.

Vào tháng ba năm 1925, Êxênhin còn khao khát neo đậu đời mình vào một bến bờ nữa và kết hôn với Irina Saliapina, tức Xôphia Tônxtaia, cháu gái của văn hào Lép Tônxtôi. Nhưng chân dung của ông già vĩ đại treo la liệt trong căn phòng của Xôphia dường như lúc nào cũng từ trên tường nhìn xuống nhà thơ trẻ và khiến Êxênhin không chịu nổi. Họ chỉ chung sống với nhau được một thời gian ngắn. Sau khi trở thành goá bụa, Xôphia là người giữ gìn di sản thơ của Êxênhin.
Vào những năm cuối đời, đặc biệt là trong hai năm 1924 - 1925, Êxênhin sáng tác được nhiều hơn tất cả những năm trước đó. Vì thế, những dòng thơ trong bản tình ca Phải chăng ngày hôm qua tôi đã uống cạn tuổi thanh xuân của tôi’ không có quan hệ gì đến cuộc đời nhà thơ.
Có lẽ cũng nên biết thêm là vào năm 1995, một trong những phụ nữ yêu dấu nhất của Êxênhin là Nađêgiơđa Vônghin (lúc này bà đã 94 tuổi), đã cho xuất bản cuốn hồi ký của mình về nhà thơ thiên tài của nước Nga. Sau 60 năm trải qua biết bao thăng trầm của cuộc đời, Nađêgiơđa Vônghin vẫn giữ nguyên trong lòng những kỷ niệm sâu nặng về Êxênhin như về một bông hoa hiếm có nhất trên đời.
(Theo Báo Văn nghệ số 1+2/2004)

THƠ ÊXÊNHIN

Thơ tuyệt mệnh

Thôi chào nhé, bạn ơi, chào nhé!
Bạn thân yêu, tôi mang bạn giữa lòng
Cuộc chia ly tự bao giờ định sẵn
Hẹn một ngày tái ngộ chờ mong.

Thôi chào nhé, không một lời bịn rịn
Bạn thân yêu, xin bạn đừng buồn
Trên đời này, chết là điều chẳng mới
Nhưng sống thật tình cũng chẳng mới gì hơn

Đông A dịch

Nước Nga

Ôi nước Nga thân thiết của tôi ơi
Nhà gỗ thông xanh khoác áo choàng tượng chúa...
Một màu xanh mát ngắm nhìn thuê thoả
Một màu xanh tít tắp tận chân mây

Như một kẻ hành hương từ xa đến
Tôi ngắm nhìn mãi đồng ruộng của Người
Bên lối vào le te bên thôn xóm
Những cây phong gầy guộc lá reo vui

Ngày lễ thánh nhà thờ trên mỗi nẻo
Hương mật ong, táo chín toả ngất ngây
Sau điệu nhảy cầm tay trên cỏ thảo
Là rộn ràng đến điệu vũ xuân tươi

Theo lối mòn nát nhàu tôi tất cả
Ra bao la đồng ruộng trải ngát xanh
Tiếng cười vang của các cô thôn nữ
Đến gặp tôi như những tiếng khuyên vàng

Ôi nếu như thiên thần lên tiếng gọi
Bỏ nước Nga lên sống ở thiên đường !
Tôi sẽ đáp:" Thiên đường xin để đấy
Cho tôi xin ở cùng Tổ quốc yêu thương".
(Thuý Toàn dịch)

Bạch dương

Mái tóc xanh
Lồng ngực tròn thiếu nữ
Ôi bạch dương, bạch dương mảnh dẻ
Cớ chi ngươi nhìn mãi xuống đầm
Gió nói gì bên tai ngươi thì thầm
Và cát nữa, cát nói lời gì vậy?
Hay ngươi muốn vầng trăng làm lược chải
Ấm êm lên mái tóc cây cành

Hãy kể ta nghe những bí mật đời mình
Những bí mật giấu trong từng thớ gỗ
Ta yêu tiếng xạc xào buồn bã
Của ngươi vào mỗi độ thu sang

Và tôi nghe tiếng của bạch dương
"Anh bạn tò mò ơi
Hôm nay dưới trời sao vằng vặc
Có một chàng chăn cừu
Đã đến đây và khóc
Trăng toả sáng mênh mông
Một màu xanh huyền ảo
Quỳ xuống đất chân trần
Chàng ôm lấy thân tôi
Và nặng nề cất tiếng thở dài
Chàng khẽ nói trong rì rào cây lá:
Tạm biệt nhé, con chim câu bé nhỏ
Hẹn chờ nhau mùa sếu sang năm"
Anh Ngọc dịch

Thư gửi mẹ

Mẹ già ơi ! Biết mẹ có còn không?
Con vẫn sống, gửi lời chào tạ mẹ!
Mái nhà cũ, ôi mái nhà nhỏ bé
Ánh chiều tuôn khi như suối lặng không lời…

Có phải mẹ ơi, như người ta bảo:
Mẹ dấu buồn lo, khổ mãi vì con!
Có phải mẹ vẫn ra đường mỗi buổi
Choàng lên vai chiếc áo cũ bông sờn!

Có phải mẹ trong bóng chiều chạng vạng
Trong ánh xanh lơ, trông ngóng bồn chồn:
Tưởng ai đó giữa cơn say quán rượu
Cắm mũi dao vào tận trái tim con!

Con van mẹ. Mẹ đừng lo mẹ nhé,
Cơn mê đè nặng trĩu cũng qua đi
Con chẳng phải hạng người điêu đứng thế
Phải chết khi chưa gặp mẹ dãi dề...

Con vẫn thế, như xưa, mềm yếu lắm,
Chỉ có một điều mơ ước không nguôi
Là mau thoát cơn đau buồn dằng dật
Về bình yên dưới mái nhỏ yêu đời!

Con sẽ về khi cành tơ bén lá
Mảnh vườn quê lại trắng xoá màu xuân...
Nhưng mẹ đừng như tám năm xưa cũ
Mỗi bình minh, đừng đánh thức chi con!

Đừng đánh thức, mẹ ơi, cơn mơ đã tắt
Đừng khơi những nôn nao đã lạnh tanh rồi!
Từ sớm lắm, nỗi chán chường mất mát
Đã buộc đời con thử thách không nguôi!

Cũng chớ khuyên con nguyện cầu nữa, mẹ!
Ích chi đâu, nẻo cũ khép lâu rồi
Chỉ mẹ biết niềm vui và cứu giúp
Chỉ mẹ là ánh chói lói không lời!

Thôi hãy quên đi nỗi lo mẹ nhé
Và cũng đừng đau xót mãi cho con!
Đừng mỗi buổi lại ra đường mãi thế
Choàng lên vai chiếc áo cũ bông sờn!

1924

Bằng Việt dịch

Thư gửi mẹ (Một bản dịch khác)

Mẹ có còn đó chăng thưa mẹ
Con vẫn còn đây xin chào mẹ của con
Ánh sáng diệu kì vào lúc hoàng hôn
Xin cứ toả trên mái nhà của mẹ

Người ta viết cho con rằng mẹ
Phiền muộn lo âu quá đỗi về con
Rằng mẹ hay dạo bước ra đường
Khoác tấm áo choàng xưa cũ nát

Trong bóng tối của chiều hôm xanh ngắt
Mẹ mãi hình dung chỉ một cảnh hãi hùng
Có kẻ nào đã đâm trúng tim con
Trong quán rượu ồn ào loạn đả

Mẹ thân yêu xin mẹ cứ yên lòng
Đó chỉ là cơn nặng nề mộng mị
Con có đâu be bét rượu chè
Đến nỗi chết mà không nhìn thấy mẹ

Con vẫn như xưa đằm thắm dịu dàng
Vẫn như xưa chỉ một niềm mong ước
Sớm thoát khỏi nỗi buồn đau trĩu nặng
Để trở về với mái nhà xưa

Con sẽ về vào độ xuân sang
Mảnh vườn ta trắng cây cành nảy lộc
Chỉ có điều mẹ nhé mỗi hoàng hôn
Đừng đánh thức con như tám năm về trước

Đừng đánh thức những ước mơ đã mất
Đừng gợi lên những mộng đẹp không thành
Đời con đã thấm nỗi nhọc nhằn
Đã sớm chịu bao điều mất mát

Cũng đừng dậy con nguyện cầu vô ích
Với cái cũ xưa không nhắc lại làm chi
Chỉ mẹ là niềm tin , là ánh sáng diệu kì
Chỉ mình mẹ giúp đời con vững bước

Mẹ thân yêu hãy yên lòng mẹ nhé
Đừng muộn phiền quá đỗi về con
Mẹ đừng luôn dạo bước ra đường
Khoác tấm áo choàng xưa cũ nát

Lời tự thú

Người nào sống khác thường
Số phận định từ trước
Nếu tôi không nhà thơ
Tôi đã thành trộm cướp

Gầy gò và bé nhỏ
Điều khiển bọn trẻ ranh
Tôi về nhà là thấy
Xây xát cả thân mình

Mẹ tôi kêu hoảng hốt
Tôi nói, máu đầy môi:
"Con vấp vào hòn đá
Ngày mai sẽ lành thôi"

Bây giờ thì khác trước
Tuổi nghịch ngợm qua rồi
Một sức sống man dại
Tràn trề trong thơ tôi

Chữ hiện lên hỗn loạn
Trong mỗi một câu thơ
Như phản ánh phá phách
Của chú bé ngày xưa

Tàn bạo và kiêu hãnh
Dáng điệu mới luôn luôn
Xưa máu đầy trong miệng
Nay máu đầy trong hồn

Tôi không nói với mẹ
Mà với cả mọi người
"Tôi vấp vào hòn đá
Ngày mai sẽ lành thôi".
Tế Hanh dịch

Từ biệt

Những bông hoa đến từ biệt cùng tôi
Cúi thấp xuống từng mái đầu xinh nhỏ
Mặt người thân và mảnh đất ông cha
Tôi mãi mãi sẽ không còn thấy nữa!

Nhưng thôi mà, thôi nhỉ, có sao đâu!
Quê kiểng, người thân…, tôi đều đã biết.
Giờ tôi nhận cái rùng mình giãy chết
Như một điều âu yếm mới thêm thôi !

Thế là xong. Suốt cả cuộc đời tôi
Tôi đi hết, với nụ cười chưa tắt
Tôi có thể nói rõ ràng giây lát
về những gì mai sau lại lặp lại trên đời !

Chả có gì hơn, rồi lại có một người
(Nỗi buồn cũ, cần chi cho kẻ chết !)
Một người khác sẽ cất lời hát tiếp
Bài ca tôi yêu còn bỏ lại trên đời !

Người tôi yêu sẽ yêu lại một người
Và tiếp nhận bài ca kia lặng lẽ
Có thể đôi khi nhớ về tôi nhỉ?
Như một cánh hoa không lặp lại bao giờ!
1925

Bằng Việt dịch

Mối tình đầu

Mối tình đầu đã qua
Không bao giờ trở lại
Nhưng còn nỗi xót xa
Như gió mùa thổi mãi

Hàng cây trút lá vàng
Rừng cây xanh lộc biếc
Cứ mỗi độ thu sang
Lá rung cành tha thiết

Thật kỳ lạ tình đầu
Như cây khô khát nắng
Tưởng rằng sẽ nói nhiều
Mà suốt đời im lặng

Chiều

Chiều xuống rồi giọt sương
Lấp lánh đầu ngọn cỏ
Tôi đứng ở bên đường
Tựa vào cây liễu nhỏ

Và ánh trăng vằng vặc
Rót vàng trên mái nhà
Tôi chợt nghe đâu đó
Tiếng họa mi xa xa

Chiều ấm lành như thể
Mùa đông bên bếp lò
Và bạch dương đứng lặng
Như rặng nến khổng lồ

Xa xa bên kia sông
Sau bìa rừng mờ tỏ
Lão gác rừng ngái ngủ
Khua vang hồi mõ khô ....

Tôi nhớ

Nhớ luôn, em mãi, nhớ hoài

Mái đầu em tựa, tóc ngời hào quang

Xa em giờ phải lỡ làng

Không vui cũng chẳng dễ dàng đâu em.

Anh còn nhớ mãi những đêm

Lào xào trong lá êm đềm bạch dương

Dẫu ngày khi ấy ngắn hơn

Choàng đôi ta, ánh trăng xuân lại dài.

Nhớ xưa em nói cùng tôi:

“Những năm của tuổi xuân rồi sẽ qua

Và, anh yêu quý! Dần dà

Bên người yêu khác anh đà quên em."

Cành hoa nay nở hoa thêm

Nhắc cùng anh mối tình duyên khi nào

Cánh hoa anh rắc hôm nao

Lên làn sóng tóc em, sao dịu dàng!

Trái tim ngừng đập sẵn sàng

Yêu người yêu khác, sầu mang bên lòng.

Ôi thiên tình sử nghẹn ngùng!

Ngồi bên ai vẫn mơ mòng nhớ em.

Xuân Diệu dịch

Em yêu ơi hãy ngồi lại bên nhau
Đôi cặp mắt hãy nhìn nhau đắm đuối
Ta ao ước sau cái nhìn ân ái
Nghe trào dâng cơn bão tố trong lòng

Vàng chói lọi của mùa thu tới
Và này đây mái tóc sáng ngời
Tất, tất cả hoá một niềm cứu rỗi
Kẻ trọn đời phiêu bạt ngược xuôi

Anh đã bỏ quê mình từ lâu lắm
Bỏ cánh đồng hoa nở khắp nơi
Trong danh tiếng thị thành cay đắng
Anh đã để đời hoài phí, lỡ làng trôi

Anh hy vọng tim dần dà sẽ bớt
Nhớ cánh đồng với mái nhà xưa
Nơi giữa tiếng đồng ca của ếch
Anh đã nuôi mình lớn hoá nhà thơ

Giờ ở đấy cũng là thu em ạ
Hai bên đường cây cối đứng không yên
Cứ mãi thả bóng cành bóng lá
Vẫy tìm người chúng còn nhớ, chưa quên

Nhưng từ lâu ta đã mất trên đời
Ngoài nghĩa địa trăng hoang vu buồn bã
Soi ánh sáng trên những cây thánh giá
Chúng đợi mình tới đó em ơi

Chúng đợi mình khi nợ đời đã trả
Đến cùng những bụi cây kia yên giấc ngàn năm
Và những con đường quanh co ở lại
Vui với người còn sống ở trần gian

Nên em ơi hãy ngồi lại bên nhau
Đôi cặp mắt hãy nhìn nhau đắm đuối
Ta ao ước sau cái nhìn ân ái
Nghe trào dâng cơn bão tố trong lòng.
Hồng Thanh Quang dịch

Bài ca về con chó mẹ

Sáng ra trong chuồng hoen rỉ
Chó mẹ vừa sinh bầy con
Bảy chú chó hung mũm mĩm
Trên đống bao tải đã sờn

Hàng ngày chó mẹ âu yếm
Lưỡi mềm chải mượt lông con
Và dưới bụng mẹ ấm áp
Từng dòng tuyết nhỏ đang tan

Sáng ra khi bầy gà nhép
Ngủ yên trên những chiếc sào
Ông chủ lạnh lùng cau có
Bỏ bầy chó nhỏ vào bao

Chó mẹ chạy nhào trong tuyết
Cuống cuồng tất tả chạy theo
Để nước dưới bao hào rãnh
Vẫn còn run rẩy hồi lâu

Rồi nó lê mình trở lại
Mồ hôi ướt đẫm bên mình
Mặt trăng nằm trên mái rạ
Tựa hồ một chú chó con

Nó ngẩng nhìn vào trời thẳm
Và sủa gọi lên bầu không
Vầng trăng mỏng manh bình thản
Lặn xuống đồi hoang bên đồng

Rồi nó âm thầm như lúc
Bị ai ném đá diễu cười
Nước mắt nó sa trên tuyết
Rực vàng từng giọt sao rơi
Trần Đăng Khoa dịch

Đêm tuyệt diệu ! Làm sao có thể
Ngủ ngon lành. Chao ánh trăng thanh
Lại dường như mơ màng thêm nữa
Trong tâm hồn năm tháng tuổi xanh

Bạn gái thưở tháng năm xưa cũ
Trò chơi xin đừng gọi tình yêu
Tuyệt hơn cả để làn trăng ấy
Bồng bềnh tuôn ngập gối yêu kiều

Cứ để mặc bóng hình méo mó
Ddược vẽ lên can đảm khinh thường
Nhưng mà em thất tình không thể
Như em nào có biết yêu đương

Tình yêu chỉ ngay trong khoảng khắc
Đó vì sao em lạ lẫm với anh
Những cây bồ dịu dàng quyến rũ
Gốc nhận chìm trong tuyết ngập quanh

Mà anh biết và em cũng biết
Trong ánh trăng ngày ấy thanh thanh
Những cây bồ nào đâu hoa nở
Đấy sương giăng thành móc trên cành

Ta thôi yêu nhau từ dạo ấy
Em bỏ tôi, tôi yêu kẻ khác liền
Cả hai đứa đều như nhau bình đẳng
Trong trò chơi tình ái rẻ tiền

Nhưng dù sao hãy ôm nhau âu yếm
Trong cuồng say ranh mãnh hôn nhiều

Hãy cứ để tim mơ hoài tháng hạ
Và cuộc tình tôi mãi mãi yêu

Đông A dịch

Có thể muộn, có thể còn quá sớm
Bao tháng năm tôi không nghĩ điều này
Tôi đã thành Đon Juan thưở trước
Như nhà thơ nhạt nhẽo tầm phèo

Chuyện gì vậy ? Với tôi điều gì vậy ?
Hàng ngày tôi lết gối bao người
Hàng ngày tôi mất dần thương cảm
Chẳng dung tha với cay đắng bội lừa

Tôi luôn muốn trái tim tôi bớt đập
Trong cảm tình êm ái đơn sơ
Tôi tìm gì mắt những nàng gái ấy
Những trống trơn, nhạt nhẽo, lọc lừa ?

Hãy giữ tôi, điều tôi khinh bỉ
Tôi luôn luôn bị nhận bởi ngươi
Tận đáy lòng cháy bừng lạnh lẽo
Và đinh huơng lấp lánh xanh ngời

Trong tâm hồn - hoàng hôn vàng nhạt
Qua màn sương nghe mọi thứ rõ ràng
Vì tự do trong lòng đều trả giá
Hãy nhận đi thách thức, Đon Juan

Và bình tĩnh nhận lời thách thức
Tôi thấy tôi đơn độc mình tôi
Trọng bão tuyết sau tháng năm rực rỡ
Gọi tình yêu chút xao xuyên ngây người

Là thế đấy, với tôi là thế đấy
Vì thế nên tôi quỳ gối bao người
Để hạnh phúc luôn mỉm cười bất tận
Không dung tha với cay đắng bội lừa

Đông A dịch

Nguồn: sưu tầm từ NuocNga.Net và một số trang web khác

Làm e-book: dangpho