PHẦN 1 - THƠ

NHỮNG NGÔI SAO

Những ngôi sao trên cao, những ngôi sao sáng!
Có điều chi giữ kín ở trong mình?
Những ngôi sao giấu nghĩ suy sâu thẳm
Sức mạnh nào làm mê hoặc tâm linh?

Những ngôi sao thường xuyên, những ngôi sao san sát!
Có điều chi thật hùng tráng, tuyệt vời?
Sao quyến rũ tri thức đầy khao khát
Sức mạnh nào vĩ đại thế, sao ơi?

Và tại sao khi các người tỏa sáng
Vẫy gọi giữa trời, ôm ấp cả bao la?
Âu yếm những con tim, ngắm nhìn đằm thắm
Những ngôi sao giữa trời, những ngôi sao xa?
1911.

NHỮNG GÌ ĐÃ QUA - KHÔNG TRỞ LẠI

Không trở lại cùng ta đêm dịu mát
Không được nhìn người bạn gái mến thương.
Không bao giờ ta còn nghe tiếng hát
Chim hoạ mi đã vui hót trong vườn!

Đêm mùa xuân đã trôi về dĩ vãng
Không nói với đêm: “Hãy quay lại, hãy chờ”.
Để bây giờ thời tiết mùa thu đến
Trời không ngừng trút xuống những cơn mưa.

Đang ngủ say trong mộ người bạn gái
Tình yêu đầu đã chôn chặt trong tim.
Cơn bão mùa thu không còn thức dậy
Giấc ngủ say và máu chẳng sôi lên.

Bài hát kia của hoạ mi đã tắt
Về cuối trời hoạ mi đã bay xa
Không bao giờ còn vang lên tiếng hát
Trong cái đêm dịu mát đã từng ca.

Đã bay đi những niềm vui thương mến
Trong cuộc đời từng nếm trải khi xưa
Giữa hồn ta giờ chỉ còn hoài niệm
Những gì đã qua – không trở lại bao giờ.
1911-1912.

ĐÊM

Dòng sông ngủ mơ màng
Rừng thông đen yên lặng
Hoạ mi không hót vang
Đỗ quyên không lên tiếng.

Đêm. Bốn phía lặng yên.
Chỉ con suối róc rách.
Trăng bằng ánh sáng của mình
Phủ lên khắp nơi ánh bạc.

Dòng sông lấp lánh.
Con suối ánh lên.
Hoa cỏ óng ánh
Trên khắp thảo nguyên.

Đêm. Bốn phía lặng yên.
Trong thiên nhiên ngủ hết.
Trăng bằng ánh sáng của mình
Phủ lên khắp nơi ánh bạc.
1911-1912.

ĐỪNG ĐẾN BÊN CỬA SỔ

Xin đừng đến gần em bên cửa sổ
Xin chớ giẫm lên hoa cỏ trong vườn
Em từ lâu chẳng còn yêu anh nữa
Nhưng chớ buồn mà xin hãy lặng im.

Dù vẫn thương anh bằng cả tấm lòng
Nhưng có ích gì cho anh vẻ đẹp?
Và tại sao lại không để em yên
Và tại sao anh cứ hoài day dứt?

Chẳng bao giờ còn yêu lại nữa rồi
Em bây giờ chẳng còn yêu ai nữa
Chẳng còn yêu, chỉ thương hại mà thôi
Xin đừng đến gần em bên cửa sổ!

Anh hãy quên rằng em đã yêu anh
Quên rằng em đã cuồng điên một thưở
Nhưng bây giờ chỉ còn lại lòng thương
Xin đừng đến, đừng làm em đau nữa.
1912.

NƯỚC MẮT ĐẦY VƠI

Trên đầu tôi một ngôi sao đang cháy
Nhưng chỉ lơ mơ qua áng mây mù
Trước mặt tôi một con đường rộng rãi
Nhưng lại mọc đầy cỏ dại hoang vu.

Cả thế gian gửi đến những nụ cười
Nhưng lại chứa đầy những lời buồn tủi
Thay vì động viên là nước mắt đầy vơi
Số mệnh tôi mang đến lời thăm hỏi.
1912.

EM ĐÃ KHÓC

Em đã khóc trong một chiều tĩnh lặng
Nước mắt đắng cay đã rơi xuống thật mau
Khi đó anh rất buồn và đau đớn
Nhưng dù sao hai đứa chẳng hiểu nhau.

Thế rồi em đi về miền xa ngái
Tất cả ước mơ đều tàn úa không màu
Và bây giờ chỉ mình anh còn lại
Chẳng một lời thăm hỏi để hồn đau.

Anh thường hay mỗi khi hoàng hôn xuống
Lại đi về nơi chốn đã gặp nhau
Lại nhìn thấy trong giấc mơ hình bóng
Và lại nghe trong yên lặng u sầu.
1912-1913.

CÂY BẠCH DƯƠNG

Cây bạch dương màu trắng
Bên cửa sổ nhà tôi
Được phủ đầy tuyết trắng
Như màu bạc sáng ngời.

Trên những cành tơ lụa
Tuyết ven một đường viền
Những chùm con buông xõa
Trắng xóa dải đăng ten.

Cây bạch dương đứng đấy
Trong giấc ngủ mơ màng
Những bông tuyết đang cháy
Trong ngọn lửa màu vàng.

Còn bình minh lười nhác
Lặng lẽ đi vòng quanh
Rồi rắc thêm lớp bạc
Còn tươi rói lên cành.
1913.

BUỒN BÃ QUÁ...

Buồn bã quá… đớn đau trong lồng ngực
Hành hạ con tim không chút xót thương
Những tiếng động buồn bã của thời gian
Không cho phép cõi lòng tôi thổn thức.

Một ý nghĩ cay đắng vẫn nằm lên
Mà không hề chịu buông tha đầu óc…
Đầu như chong chóng vì tiếng động ồn
Ai nói cùng tôi sống làm sao được?

Tâm hồn tôi giờ cũng đang nức nở
Không tìm ra an ủi một người nào
Thân xác bước đi nhọc nhằn khó thở
Vẻ hoang vu và gương mặt u sầu.

Số phận trao cho ta để làm chi
Chẳng còn nơi cho mái đầu cúi xuống
Đời nghèo khổ và đời ta cay đắng
Sống mà không hạnh phúc thật nặng nề.
1913

MIỀN QUÊ TÔI BỊ BỎ

Miền quê tôi bị bỏ
Miền quê tôi bị hoang
Cả tu viện, cánh rừng
Không rộn mùa cắt cỏ.

Những ngôi nhà xiêu lệch
Mà tất cả có năm.
Những mái nhà sủi bọt
Thành gỗ lát hoàng hôn.

Dưới áo bào rơm rạ
Gió vuốt những vì kèo
Và gió kia đem vã
ánh mặt trời lên rêu.

Quạ khoang giương cánh đập
Vào cửa sổ không sai
Anh đào như bão tuyết
Đang vẫy những bàn tay.

Không còn như chuyện kể
Nhưng huyền thoại đã từng
Cây vũ mâu thì thầm
Điều chi cùng lữ thứ?
1914

BÃI LẦY VÀ ĐẦM NƯỚC

Bãi lầy và đầm nước
Chiếc khăn của trời xanh.
Và rừng thông xào xạc
Vàng dát trên lá cành.

Chim vành khuyên thánh thót
Giữa tán lá cây rừng
Người cắt cỏ rào rạt
Mơ bóng mát rừng thông.

Tiếng kẽo kẹt nặng nề
Xe lăn trên đồng cỏ
Mùi hương của gỗ khô
Bốc lên từ xe ngựa.

Rặng liễu lắng tai nghe
Tiếng huýt cành trong gió…
Ôi miền quê ruột rà
Ôi miền quê bị bỏ!…
1914

NƯỚC NGA YÊU DẤU

Ôi nước Nga yêu dấu của tôi ơi
Nhà gỗ thông của Người mang tượng Chúa
Một màu xanh tít tắp tận chân trời
Cho đôi mắt được ngắm nhìn thuê thỏa.

Giống như kẻ hành hương mùa trẩy hội
Tôi ngắm nhìn đồng ruộng của nước Nga
Bên bờ giậu quanh làng thấp te tái
Những cây dương gầy guộc vẫn vui đùa.

Hương táo chín và mật thơm lan tỏa
Trong nhà thờ ca tụng Đức Chúa Trời
Có tiếng kêu vù vù sau làng nhỏ
Rồi trên đồng là điệu nhảy vui tươi.

Tôi chạy theo lối mòn hoa cỏ nát
Ra bao la đồng ruộng trải ngát xanh
Đón chào tôi - như vành khuyên lúc lắc
Là tiếng cười các cô gái vang lên.

Nếu thiên thần đồng thanh cất tiếng gọi:
“Bỏ nước Nga lên sống ở thiên đường!”
Tôi sẽ nói: “Thiên đường tôi chẳng lấy
Hãy trao cho tôi tổ quốc yêu thương!”
1914

MIỀN QUÊ THÂN YÊU

Miền quê thân yêu! Con tim mơ ước
Làn nước xanh đầy ánh nắng mặt trời.
Tôi chỉ muốn giá mà tôi mất hút
Vào màu xanh khúc giao hưởng của ngưòi.

Trên bờ ruộng áo long bào được khoác
Mộc thảo hoa, cỏ ba lá mọc đầy
Đứng thành chuỗi như thành tràng hạt
Liễu như những bà sư nữ dịu dàng thay.

Từ đầm nước toả ra làn khói
Như cái đòn triêng treo giữa trời xanh.
Tôi bí mật để dành cho ai đấy
Giấu trong tim những ý nghĩ của mình.

Tôi chào đón, tôi nhận về tất cả
Hạnh phúc thay được trải hết lòng mình.
Tôi đi đến mặt đất này là để
Sau đó rồi từ giã nó cho nhanh.
1914.

TRÊN CÁI ĐĨA BẦU TRỜI MÀU XANH

Trên cái đĩa bầu trời màu xanh
Làn khói mật của đám mây vàng úa.
Mọi người ngủ. Đêm cũng mơ màng
Chỉ mình tôi bị nỗi buồn hành hạ.

Những đám mây được đem làm dấu Thánh
Rừng thông thở ra làn khói ngọt ngào.
Sau vòng trời nứt ra vết rạn
Những ngón tay của sườn núi dăng cao.

Trên đầm nước tiếng diệc kêu quang quác
Tiếng nước kêu óc ách thật rõ rành
Từ đám mây đang nhìn, như giọt nước
Một ngôi sao cô đơn.

Tôi ước ao giá trong làn khói đục
Bằng ngôi sao đem đốt cháy khu rừng
Rồi với chúng giá mà tôi được chết
Như chớp nguồn vụt biến giữa không trung.
1913-1914?

BỨC TRANH THÊU

Một cô gái ngồi thêu trong phòng nhỏ
Trên vải thưa thêu thập ác, thêu gươm.
Cô vẽ hình những người chết trong rừng
Trên ngực họ thêu những bông hoa đỏ.

Tơ mềm mại thêu nên người dũng cảm
Vị anh hùng – nhân vật cõi lòng đau.
Chàng nằm đó sau tơi bời trận đánh
Trên hoa văn máu thấm những cây lau.

Thêu xong tranh thì ngọn đèn phụt tắt.
Cô gái cúi mình. Vẩn đục ánh mắt nhìn.
Cô gái buồn. Cõi lòng cô thổn thức.
Sau cửa sổ kia đêm đang vẽ bức tranh.

Bím tóc buồn xua những đám mây đen
Qua mớ tóc xoăn mặt trăng dần tỏ
Trong ánh lập loè, nhấp nháy lung linh
Cô gái như bóng ma ngồi khóc bên cửa sổ.
1914.

TÔI RA ĐI

Tôi ra đi như tu sĩ khiêm nhường
Hay là kẻ lãng du tóc trắng -
Đang rót ra trên thảo nguyên bằng phẳng
Dòng sữa của bạch dương.

Tôi muốn đo điểm cuối của đất trời
Nên phó mặc cho ngôi sao trong suốt
Và tin vào hạnh phúc người thân tôi
Trong luống cày bằng tiếng vang lúa mạch.

Ánh bình minh bàn tay sương lạnh giá
Đem quất vào những quả táo ban mai
Trong khi dồn cỏ khô trên đồng cỏ
Những người đang cắt cỏ hát cho tôi.

Khi nhìn vào cuối bờ giậu của riêng
Tôi nói với tôi những lời như vậy:
Hạnh phúc thay kẻ trang điểm cho mình
Bằng cuộc đời lãng du bị gậy.

Hạnh phúc thay trong niềm vui nghèo khó
Sống cuộc đời không có bạn, không thù
Đi trên đường ngoằn ngoèo trong xóm nhỏ
Yêu thiết tha những đống cỏ khô.
1914.

TRÊN TẤM VẢI XANH TRỜI

Trên tấm vải xanh trời
Những ngón tay đỏ thắm.
Trên đồng, trong rừng thẫm
Tiếng lục lạc khóc cười.

Sương giăng trong thung lũng
Rêu trải lớp bạc ra
Trăng nhìn qua mái nhà
Giống như chiếc sừng trắng.

Trên đường vẻ hiên ngang
Ngựa phi nhanh sùi bọt
Xe tam mã điên cuồng
Múa vòng khô-rô-vốt.

Các cô gái trộm nhìn
Qua bờ rào người đẹp
Chàng trai khoẻ, tóc xoăn
Đang sửa chiếc mũ lệch.

Sáng hơn áo màu hồng
Bình minh xuân cháy khắp
Tấm kim loại màu vàng
Trò chuyện cùng lục lạc.
1915.

NÀNG TIÊN CÁ TRONG ĐÊM GIAO THỪA

Anh chẳng yêu em, người yêu của em ơi
Không âu yếm cùng em mà người khác
Em đi ra con sông phía sau đồi
Từ giã bờ em chui vào lỗ đục.

Chẳng có ai tìm ra nắm xương khô
Em trở lại mùa xuân nàng tiên cá
Còn anh sẽ đưa ngựa đến bên hồ
Em bưng nước từ bàn tay cho ngựa.

Em sẽ hát anh nghe trong âm thầm
Em buồn lắm sống cuộc đời tiên cá
Em quyến rũ và em bỏ bùa anh
Rồi sẽ đưa anh về sau bờm ngựa.

Đứng trên mặt nước ngôi nhà tháp gỗ
Tiên chơi trò bịt mắt bắt dê
Từ tảng băng nhìn những ô cửa sổ
Đang cháy lên sau làn khói sương mờ.

Em sẽ mang hoa cỏ đến bên giường
Và em sẽ đặt anh nằm bên cạnh
Sẽ nhìn anh bằng ánh mắt yêu thương
Sẽ hôn anh thật nhiều và âu yếm!
1915.

MỤ PHÙ THUỶ

Trông khủng khiếp, tóc rối bời, màu trắng
Mụ phù thuỷ chạy ba chân bốn cẳng.
Còn đêm đen lặng lẽ đứng giật mình
Trăng lấy mây che làm những chiếc khăn.
Thổi vù vù ngọn gió – người hay hát
Lao vút nhanh vào rừng sâu rậm rạp.
Còn khu rừng đem doạ những mác thông
Cú vọ kêu lên sợ hãi giấu mình.
Mụ phù thuỷ vẫy bàn tay gầy guộc
Những ngôi sao từ đám mây chớp chớp.
Những con rắn treo những chiếc vòng khuyên
Rồi xoáy vòng theo cơn bão điên cuồng.
Dưới tiếng chuông kêu mụ phù thuỷ nhảy
Mây giữa trời cũng dường như run rẩy.
1915.

EM RA ĐI

Em ra đi rồi em chẳng quay về
Em đã quên góc phòng anh yên lặng
Và bây giờ em cười với người ta
Khoác trên vai tấm khăn quàng màu trắng.

Để anh buồn, anh tiếc thương, đau khổ
Ngọn lửa hồng trong lò sưởi phôi pha
Nhưng cành hoa tím ép trong quyển sổ
Lại cứ nhắc về hạnh phúc ngày xa.
1914-1915?

CHỈ CHO NGƯỜI

Chỉ cho Người – một vòng hoa ta kết
Và ta rắc hoa lên những lối mòn
Ôi nước Nga – một góc yên, tĩnh mịch
Chỉ với Người ta tin tưởng, yêu thương.

Ta ngắm nhìn trời đất rộng mênh mông
Tất cả – gần cũng như xa – tất cả
Những lối nhỏ ta không hề xa lạ
Tiếng sếu gọi bầy gần gũi thân thương.

Mặt nước hồ trỗi dậy một màu xanh
Gọi hướng về một buổi chiều dằng dặc
Và trên bụi cây reo lên những giọt
Sương lạnh lùng và sương tốt lành.

Và dù cho gió xua đuổi màn sương
Mặc luồng gió cứ vẫy vùng đôi cánh
Nhưng tất cả như sân gác nghiêm trang
Của những đạo sĩ hành nghề bí ẩn.
1915

ÔI NƯỚC NGA

Cỗ xe ngựa đã bắt đầu lên tiếng
Chạy qua cánh đồng và những bụi cây
Lại nhìn thấy bên đường ngôi nhà nguyện
Và những cây Thánh giá nguyện hồn ai.

Giờ trong ngực một nỗi buồn đau đớn
Ngọn gió mang hơi lúa mạch từ xa
Tiếng chuông vang trên làn bụi trắng
Để bàn tay làm dấu Thánh tình cờ.

Ôi nước Nga – cánh đồng màu đỏ thẫm
Và màu xanh não nuột trên sông
Tôi yêu đến mừng vui, đau đớn
Hồ nước mênh mông thấm một nỗi buồn.

Nỗi đau xót lạnh lùng thì không thể
Đem ra đo nơi bờ bến sương mờ.
Nhưng không tin, không yêu Người như thế
Thì tôi không thể học được bao giờ.

Và không trao cho ai điều trói buộc
Không giã từ với giấc mộng dài lâu
Khi vang lên trên thảo nguyên thân thuộc
Lời nguyện cầu của những cây vũ mâu.
1916.

BẦU TRỜI XANH VÀ VÒNG CUNG MÀU SÁNG

Bầu trời xanh và vòng cung màu sáng
Bờ thảo nguyên lặng lẽ chạy vòng quanh
Trên ngôi làng làn khói đang bay lượn
Đám cưới quạ khoang làm bờ giậu nhẹ nhàng.

Tôi lại nhìn thấy bờ dốc quen thuộc
Với màu đất sét đỏ, liễu hờ buông
Lúa kiều mạch mơ màng bên hồ nước
Thơm ngát mùi hoa cỏ với mật ong.

Quê hương tôi! Ôi nước Nga yêu mến
Người vẫn sống bằng sương khói ngụ ngôn.
Và nôn nao dưới đôi cánh thiên thần
Thập ác những mồ vô danh cầu nguyện.

Có nhiều người bằng vẻ mặt quê hương
Từng cháy lên, trong giếng lò ẩm ướt
Ai mạnh mẽ, ác tà, ai mơ ước
Ai nếm mùi cây trái của quê hương.

Chỉ tôi tin: sẽ không sống những người
Ai thôi yêu đinh ba và tù ngục…
Sự thật muôn đời và tiếng rừng xào xạc
Sau tiếng gông xiềng sẽ sưởi ấm lòng tôi.
1916

TÔI LẠI VỀ ĐÂY

Tôi lại về đây trong gia đình tôi
Quê hương tôi vẻ dịu dàng đằm thắm!
Bóng tối loăn xoăn đứng ở sau đồi
Đang giơ vẫy bàn tay bằng tuyết trắng.

Màu xám bạc của một ngày u ám
Như xù lông bay lượn giữa bầu trời
Và nỗi buồn của buổ chiều ảm đạm
Xao xuyến hoài không dứt giữa lòng tôi.

Trên mái vòm của nhà thờ chính
Bóng hoàng hôn đổ xuống thấp hơn.
Những bạn bè của ngày vui thoáng bóng
Sao giờ đây nhìn thấy đã không còn!

Năm tháng cứ dần trôi vào quên lãng
Và các ngươi đi theo đến nơi nào.
Chỉ có nước vẫn còn theo ngày tháng
Sau cánh cối xay vẫn cứ lao xao.

Và tôi thường xuyên trong màn sương chiều
Sau tiếng rì rào những cây cỏ lác
Tôi cầu khói lượn lờ trên mặt đất
Về quá khứ không trở lại thân yêu.
1916

RA KHỎI GIẤC MƠ

Đừng thơ thẩn, đừng giẫm nhàu bụi thắm
Vết thiên nga không đi kiếm nữa rồi.
Với mái tóc của em vàng rộm
Đến muôn đời ra khỏi giấc mơ tôi.

Với nước da của em màu dâu chín
Em dịu dàng, em xinh đẹp ngày xa
Em đã từng như hoàng hôn chiều tím
Như tuyết trắng trong, như ánh sáng chói loà.

Đôi mắt em giờ khô như hạt mạch
Tên mỏng manh tan tác tựa âm thanh
Nhưng còn lại trong nếp khăn nhàu nát
Hương mật ong từ những cánh tay lành.

Giờ tĩnh mịch, khi bình minh trên mái
Như chú mèo đang rửa mặt bằng chân
Anh nghe những lời ngọt ngào êm ái
Hát về em của ong gió, thuỷ thần.

Ngọn gió xanh bên tai anh thủ thỉ
Rằng em đã là mơ ước, bài ca
Xin đặt đôi môi lên điều huyền bí:
Bờ vai và dáng hình ai đã nghĩ ra.

Đừng thơ thẩn, đừng giẫm nhàu bụi thắm
Vết thiên nga không đi kiếm nữa rồi.
Với mái tóc của em vàng rộm
Đến muôn đời ra khỏi giấc mơ tôi.
1916.

NGÀY TRÔI QUA

Ngày trôi qua, thêm vào đường giới hạn
Tôi lại xích gần đến sự ra đi.
Tôi vẫy nhẹ ngón tay màu trắng
Cắt nước tìm những điều bí ẩn kia.

Trong dòng xanh số phận cuộc đời tôi
Bọt sôi lên rồi đóng thành váng lạnh
Đóng dấu lên kẻ tù binh câm nín
Và đặt vào nếp gấp mới trên môi.

Cứ mỗi ngày tôi trở nên khác hẳn
Cuộc đời xui cho ai đấy và tôi
Nơi nào đó trên đồng, bên mép ruộng
Tôi giật bóng tôi ra khỏi xác rồi.

Em ra đi không hề mang áo ấm
Đặt tay lên đôi vai uốn của tôi
Và bây giờ một nơi nào xa lắm
Em lại say sưa ôm ấp với người.

Có thể khi cúi mình trên người đó
Em hoàn toàn đã quên hẳn về tôi
Và dán mắt vào bóng đêm huyền ảo
Em đổi thay nếp gấp của bờ môi.

Nhưng sống theo tiếng gọi thời xa vắng
Có khác chi nghe tiếng vọng sau đồi.
Tôi hôn bằng màu xanh của đôi môi
Thành bóng đen in hình lên bức ảnh.
1916.

ĐANG DẦN TẮT HOÀNG HÔN

Đang dần tắt hoàng hôn đôi cánh đỏ
Bờ giậu kia lặng lẽ ngủ trong sương.
Đừng buồn nhé, ngôi nhà tôi trắng xoá
Rằng hai ta chỉ còn lại một mình.

Ánh trăng thanh lau chùi trên mái rạ
Như cái tù và bao phủ màu xanh
Tôi không bước ra vội vàng, tất tả
Tiễn cô ấy ra sau những đống rơm.

Tôi biết rằng thời gian làm lành hẳn
Nỗi đau này như ngày tháng dần trôi
Và đôi môi, và tâm hồn trong trắng
Cô ấy sẽ lo gìn giữ cho người.

Không mạnh mẽ, kẻ niềm vui cầu khẩn
Chỉ những người kiêu hãnh sống mà thôi.
Rồi người ta sẽ vội vàng đem quẳng
Như cái vành đai đã han gỉ hết rồi.

Tôi không buồn trông chờ nơi số phận
Tuyết bột kia sẽ dữ dội xoáy vòng.
Rồi một ngày cô ấy chắc sẽ đến
Nhà của tôi và sưởi ấm cho con.

Cô ấy sẽ cởi khăn và áo ấm
Và cùng tôi bên bếp lửa sẽ ngồi
Rồi lặng lẽ nói những lời âu yếm
Rằng đứa con rất giống với tôi.
1916.

NƠI BÍ ẨN MUÔN ĐỜI

Nơi bí ẩn muôn đời thiu thiu ngủ
Có những cánh đồng không phải nơi tôi.
Tôi, người khách vô tình, người lữ thứ
Mặt đất ơi, trên đồi núi của Người.

Những cánh rừng rộng mênh mông và nước
Và vững vàng những đôi cánh trên cao.
Nhưng thế kỷ, tháng năm và khoảnh khắc
Đã làm mờ sự chạy những vì sao.

Tôi không hôn bằng Người đâu, mặt đất
Và cũng không gắn bó số phận mình.
Con đường mới của tôi trời sắp đặt
Từ khi mặt trời mọc ở phương đông.

Từ buổi đầu, cho tôi, trời sắp đặt
Vào bóng đêm câm nín tôi bay.
Không điều gì trong phút giây ly biệt
Không điều gì tôi bỏ lại cho ai.

Nhưng cho hoà bình ở trên cao lắm
Yên lặng này, nơi nằm ngủ cơn mưa
Hai mặt trăng tôi thắp trên vực thẳm
Những con mắt không tắt bao giờ.
1916.

HÃY CÒN CHƯA KHÔ CƠN MƯA CHIỀU QUA

Hãy còn chưa khô cơn mưa chiều qua
Trên cây cỏ giọt nước xanh còn đọng!
Đang buồn bã đất cày trên đồng ruộng
Và héo mòn, gục xuống bụi rau lê.

Quanh vũng nước, trên đường, ta lượn khắp
Ngày mùa thu vẻ hoang dại, rụt rè.
Và trong mỗi người đàn ông ta gặp
Ta muốn nhận ra gương mặt mùa thu.

Ngươi mỗi ngày đẹp hơn và ẩn ước
Khi nhìn vào miền đất chẳng rõ ràng.
Ta dành cho ngươi chỉ niềm hạnh phúc
Của chúng ta và tình bạn thuỷ chung.

Và nếu như cái chết theo ý trời
Bằng bàn tay ta làm ngươi nhắm mắt
Ta thề bằng cái bóng trên đồng sạch
Ta sẽ đi theo cái chết và ngươi.
1916.

NƯỚC NGA VÀNG

Ồ, tôi tin hạnh phúc là có thực
Đến một khi chưa tắt ánh mặt trời.
Bình minh như quyển sách kinh đỏ rực
Báo trước rằng sẽ có một tin vui.
Ồ, tôi tin hạnh phúc là có thực.

Nước Nga vàng, xin Người hãy ngân vang
Hãy xúc động, thổi không ngừng ngọn gió!
Hạnh phúc kẻ bằng niềm vui ghi nhớ
Nỗi buồn nước Nga của trẻ mục đồng.
Nước Nga vàng, xin Người hãy ngân vang.

Tiếng thì thầm dòng nước chảy tôi yêu
Ánh hào quang của sao trên ngọn sóng.
Và tôi yêu nỗi đau khổ ngọt ngào
Tôi cảm tạ nhân dân Người rộng lượng.
Tiếng thì thầm dòng nước chảy tôi yêu.
1917.

SỚM MAI MẸ HÃY ĐÁNH THỨC CON NHÉ

Sớm mai mẹ hãy đánh thức con nhé
Người mẹ hiền nhẫn nhục của con ơi!
Con sẽ ra con đường sau đồi nhỏ
Đón người khách yêu quí đến nhà chơi.

Con đã thấy hôm nay trong rừng vắng
Vệt bánh xe trên nội cỏ xanh tươi
Và ngọn gió sau rừng mây lay động
Chiếc vòng cung vàng ánh dưới vòm trời.

Buổi bình minh ngày mai khách sẽ tới
Chiếc mũ-trăng uốn gập dưới lùm cây
Con ngựa cái với đuôi hồng phấp phới
Trên bình nguyên sẽ vẫy, sẽ đùa vui.

Sớm mai mẹ hãy đánh thức con nhé
Và thắp đèn sáng phòng khách nhà ta.
Thiên hạ nói một mai này con sẽ
Thành nhà thơ nổi tiếng của nước Nga.

Con sẽ hát ngợi ca mẹ và khách
Và bếp lò, gà trống, mái nhà tranh…
Lên những bài ca của con sẽ rót
Dòng sữa con bò của mẹ màu vàng.
1917

TRÊN MẶT TUYẾT ĐẦU MÙA

Tôi lang thang trên mặt tuyết đầu mùa
Giữa hồn tôi hoa linh lan bừng nở
Chiều thắp sáng trên con đường tôi qua
Một ngôi sao- ngọn nến xanh rực rỡ.

Sáng hay tối, không thể nào biết rõ
Gà gáy hay tiếng gió hát trong rừng?
Những con thiên nga nằm trên đồng cỏ
Có vẻ thay cho đông giá trên đồng.

Ngươi đẹp quá trắng ngời gương mặt nước
Sưởi ấm máu tôi băng giá nhẹ nhàng
Tôi chỉ muốn được ôm vào, ghì sát
Những ngực trần trắng mịn của bạch dương.

Ôi màn sương trong rừng mơ màng ngủ!
Vẻ vui tươi của đồng ruộng tuyết đầy!…
Trên những đùi của những cây thuỳ liễu
Tôi chỉ mong được khép lại vòng tay.
1917

TẶNG KLYUEV

Lúc này đây tình yêu tôi đã khác
Tôi biết rằng vẫn rầu rĩ trong lòng
Về một điều, rằng cái chổi trăng
Không thể hắt té thơ trên vũng nước.

Buồn rồi vui với ngôi sao nhỏ
Rồi ngôi sao rơi xuống giữa bờ mi
Anh muốn thay trong tim ngôi nhà gỗ
Nhưng trong tim không dễ xây nhà.

Và một người vẫn chờ trong đêm vắng
Như ngày xưa, người đó chỉ ngang qua
Những dấu nhạc đem cho ai, người bạn
Mà anh mạ vàng cả một lời ca?

Về mặt trời anh không thể hát
Vào cửa sổ con không thấy thiên đàng.
Cối xay gió không thể rời mặt đất
Dù cối xay có đôi cánh vẫy vùng.
1918.

TÔI TỪ GIÃ NGÔI NHÀ CHA MẸ

Tôi từ giã ngôi nhà cha mẹ
Rồi ra đi bỏ lại nước Nga xanh.
Như ba ngôi sao, cây bạch dương nhỏ bé
Đứng bên hồ sẽ an ủi mẹ hiền.

Ánh trăng sáng một màu vàng của ếch
Trải dài ra trên mặt nước nhạt nhoà.
Giống như màu của táo kia, trắng toát
Đổ ra trên chòm râu bạc của cha.

Tôi chưa trở về đâu, còn lâu nữa!
Còn lâu hát cùng bão tuyết vang ngân.
Nước Nga xanh đã có người canh giữ:
Cây phong già đứng trên một bàn chân.

Tôi biết rằng có niềm vui trong đó
Rằng hôn lên chiếc lá giọt mưa rơi
Chính vì thế cây phong kia già cũ
Có cái đầu rất giống với tôi.
1918.

THẰNG NGÔNG

Cơn mưa nhỏ như những chiếc chổi ướt
Đang quét phân dương liễu vãi trên đồng.
Gió hãy làm cho lá kêu sột soạt
Ta cũng như mày, gió ạ, thằng ngông.

Ta mến yêu những khi rừng xanh thắm
Giống như đàn bò rảo bước nặng nề
Thở bằng lá phì phò trong những bụng
Một phần cây, đến đầu gối, bùn dơ.

Này đây mi, đàn bò vàng ta ơi!
Còn ai hát về rừng hay hơn thế?
Ta nhìn thấy buổi hoàng hôn đang ghé
Liếm dấu chân bỏ lại của con người.

Ôi nước Nga bằng gỗ của ta ơi
Một mình ta – người đưa tin, thi sĩ.
Thơ ta – nỗi buồn của loài muông thú
Ta nuôi chúng bằng những cỏ và cây.

Lúc nửa đêm cái gàu trăng hãy ngó
Rồi múc vào dòng sữa của bạch dương!
Có vẻ như muốn bóp cổ ai đó
Bằng bàn tay của thập ác nghĩa trang!

Trên ngọn đồi thơ thẩn một bóng đen
Đổ vào vườn vẻ dữ dằn tên trộm
Ta tự mình cũng là tay lỗ mãng
Một máu cùng tên trộm ngựa thảo nguyên.

Ai nhìn ra đang sôi sục trong đêm
Rặng anh đào dại rì rầm sôi động?
Giá mà trong đêm trên thảo nguyên xanh
Ở đâu đó cầm dùi cui ta đứng.

Đã khô bụi cây trên mái đầu ta
Vòng tù hãm của thơ ca cuốn hút.
Ta khổ sai trong mạch nguồn cảm xúc
Buộc xoay vòng cái cối của thơ ca.

Đừng sợ chi, hỡi ngọn gió điên cuồng
Lá trên đồng cứ cuốn vào lặng lẽ
Ta chẳng sợ mất cái tên “thi sĩ”
Ta trong thơ, cũng như gió, thằng ngông.
1919

TÔI – NHÀ THƠ CUỐI CÙNG CỦA NÔNG THÔN
Tặng A. Mariengof

Tôi – nhà thơ cuối cùng của nông thôn
Cây cầu gỗ khiêm nhường trong bài hát.
Tôi đứng sau lễ mi-xa tiễn biệt
Lá bạch dương vẫn lắc những bình hương.

Sẽ cháy hết màu vàng trong ngọn lửa
Từ xác thân ngọn nến, sẽ tàn thôi
Và mặt trăng đồng hồ quê giục giã
Sẽ gióng lên giờ phút cuối cho tôi.

Trên lối nhỏ của ruộng đồng xanh thắm
Sẽ bước ra vị khách thép và gang.
Lúa kiều mạch bằng ban mai rót xuống
Sẽ gom về lúa mạch cánh tay đen.

Những bàn tay chết, bàn tay xa lạ
Những bài ca không sống với ngươi đâu!
Chỉ tội những bông lúa mì cho ngựa
Về người chủ xưa buồn bã u sầu.

Ngọn gió làm đau tiếng hý vang trời
Điệu nhảy lồng lên cầu siêu cho ngựa.
Sắp tới đây đồng hồ quê giục giã
Sẽ gióng lên giờ phút cuối cho tôi.
1920

THẾ GIỚI CỦA TA CỔ XƯA, BÍ ẨN

Thế giới của ta cổ xưa, bí ẩn
Còn ngươi lặng im như gió ngồi lên
Đưa bàn tay ra bóp cổ ngôi làng
Bàn tay đá của những con đường lớn.

Giữa trời tuyết thật vô cùng khiếp đảm
Vẻ kinh hoàng đang giãy giụa, kêu la
Ta chào ngươi, cái chết đen của ta
Bước ra đường ta cùng ngươi chào đón!

Đô thị hỡi, ngươi trong cơn giao chiến
Đặt tên ta như rác bẩn, xác chôn
Đồng ruộng tái tê trong đôi mắt buồn
Vẻ sững sờ như những dòng điện tín.

Bắp thịt gân trên cổ bầy quỉ ác
Tấm lót bằng gang lên đó đặt vào
Đành chịu chăng? Bởi không phải lần đầu
Ta từng chịu lung lay và mất mát.

Thôi con tim đớn đau thì cứ mặc
Bài ca này của sự thật thú muông
… Kẻ đi săn đuổi theo chó sói rừng
Rồi vòng vây cứ dần dần siết chặt.

Con thú né… và từ nơi mai phục
Có ai người lúc ấy bóp cò nhanh
Bỗng chồm lên… và địch thủ hai chân
Bị xé ra từng phần vì nanh vuốt.

Ta chào con thú yêu thương của ta!
Chẳng vô tình mi nhảy vào dao sắt.
Ta cũng thế – bị khắp nơi đuổi bắt
Giữa những kẻ thù sắt thép ta qua.

Cũng như mi – ta sẵn sàng chờ đợi
Dù nghe tiếng kèn chiến thắng hoan ca
Nhưng sẽ thử thách máu thịt kẻ thù
Bằng cú nhảy chết người trong lần cuối.

Dù trên tuyết, rồi đây ta sẽ đổ
Sẽ chôn mình trong tuyết trắng quê hương…
Nhưng bài ca về cái chết đau buồn
Sẽ hát ta nghe ở bờ bến nọ.
1921

TÔI KHÔNG KHÓC

Tôi không khóc, không nài, không thương xót
Như khói trên cành, tất cả đều qua
Hoa táo trắng đã úa vàng, phai nhạt
Tôi đã không còn trẻ lại bao giờ.

Mi giờ đây đã không còn đập mạnh
Con tim này thui chột bởi giá băng
Và xứ sở bạch dương nhung gấm
Không còn xui tôi dạo bước chân trần.

Hồn lãng du! Mi mỗi ngày mỗi ít
Thức dậy lên ngọn lửa ở bờ môi
Vẻ tươi tắn của tôi ơi đã mất
Ánh mắt cuồng và cơn bão lòng tôi.

Giờ tôi ky bo trong nhiều ước muốn
Cuộc đời tôi? Hay chỉ một giấc mơ?
Tựa hồ như buổi sớm xuân vang động
Trên ngựa hồng tôi đã phóng về xa.

Trong đời này chúng ta đều cát bụi
Những cây phong lặng lẽ trút lá vàng…
Đến trọn kiếp xin mang niềm an ủi
Rằng đã đến cuộc đời nảy nở rồi tan.
1921.

SÁNG MAI TẤT CẢ SẼ LÀNH

Tất cả mọi thứ trên đời này chỉ
Được bắt đầu từ những tháng ngày xanh
Giá mà tôi đã không là thi sĩ
Có lẽ đã thành kẻ trộm, lưu manh.

Dù vóc dáng tôi gầy xương, thấp bé
Nhưng anh hùng trong mắt bọn trẻ thơ
Và thường xuyên bao nhiêu lần cũng thế
Mũi rách tả tơi khi trở về nhà.

Nhìn thấy tôi mẹ vô cùng kinh sợ
Tôi từng lời nói rít qua kẽ răng:
“Chẳng sao đâu! Con vấp vào hòn đá
Chỉ đến sáng mai tất cả sẽ lành”.

Và giờ đây khi trong lòng nguội lạnh
Tính ngang tàng, nóng nảy những ngày xưa
Thì có điều gì băn khoăn, lo lắng
Tràn ra thơ như chẳng có bến bờ.

Cả một đống đầy những lời vàng ngọc
Như vẫn còn đeo bám lấy từng dòng
Muốn nhắc lại thuở ngang tàng, gan góc
Của thằng lõi con tính nết lông bông.

Như ngày xưa tôi kiên cường gan góc
Chỉ bây giờ cú đấm mới tinh khôn...
Nếu ngày xưa người đánh tôi vào mặt
Thì giờ đây đang rỉ máu trong hồn.

Và tôi nói với bọn người xa lạ
Một bọn người hèn hạ, lũ lưu manh:
“Chẳng sao đâu! Tao vấp vào hòn đá
Chỉ đến sáng mai tất cả sẽ lành!”
2-1922.

XIN ĐỪNG CHỬI RỦA

Việc thế mà! Xin đừng chửi rủa
Bởi vì tôi đâu phải kẻ buôn lời.
Thật nặng nề cái đầu vặn ngửa
Cái đầu vàng của tôi.

Chẳng còn tình yêu với làng quê, thành thị
Tôi biết làm sao có thể mang về?
Vứt hết cả. Bộ râu dài tôi để
Thành kẻ lãng du đi ngang dọc nước Nga.

Tôi sẽ quên trường ca và sách vở
Và sẽ đeo một cái túi lên vai
Chính vì thế mà trên đồng ngọn gió
Hát cho tôi nhiều hơn hát cho người.

Người tôi bốc lên mùi hành, củ cải
Sẽ buồn lo gương nước lặng buổi chiều
Sẽ hỉ mũi thật to vào tay ấy
Và sẽ điên lên trong tất cả mọi điều.

Tôi cũng chẳng cần nhiều hơn may mắn
Chỉ lãng quên và nghe bão tuyết thôi
Vì nếu thiếu thói ngông cuồng, dớ dẩn
Thì tôi đây không thể sống trên đời.
1922.

TÔI GIỜ ĐÂY KHÔNG CÒN TỰ DỐI MÌNH

Tôi giờ đây không còn tự dối mình
Một nỗi lo trong con tim u ám.
Tôi nổi tiếng là kẻ xì căng đan?
Và tôi nổi tiếng là tên bịp bợm?

Tôi không phá rừng, không người độc ác
Không giết người bất hạnh chốn ngục tù
Tôi chỉ là kẻ lêu lổng, lãng du
Cười với tất cả mọi người tôi gặp.

Tôi – kẻ chơi bời của Mạc Tư Khoa
Khu Tver mọi con đường lớn nhỏ
Trong những hẻm vắng đến từng con chó
Dáng đi nhẹ nhàng của tôi chúng nhận ra.

Từng con ngựa đau khổ đón chào tôi
Gật đầu với tôi mỗi lần gặp gỡ.
Tôi – người bạn của loài muông thú
Chữa vết thương lòng cho muông thú thơ tôi.

Tôi đội mũ không phải vì đàn bà
Con tim tôi không say mê dại dột –
Mà cho tiện lợi, nỗi buồn giảm bớt
Lúa mạch vàng dâng cho ngựa cái tơ.

Giữa mọi người tôi không có bạn bè
Mà lòng tôi say mê vương quốc khác.
Chiếc cà vạt đẹp nhất sẵn sàng cho
Tôi khoác lên cổ từng con chó đực.

Thế nên giờ đây tôi chẳng đau lòng
Đã rõ ràng trong con tim u ám.
Tôi nổi tiếng là kẻ xì căng đan
Và tôi nổi tiếng là tên bịp bợm.
1922.

GIỮA ĐƯỜNG PHỐ MẠC TƯ KHOA

Vâng! Giờ đã quyết rồi không lưỡng lự
Tôi giã từ mãi mãi với quê hương
Trên đầu tôi chẳng còn ngân vang nữa
Tiếng rì rào những cành lá bạch dương.

Ngôi nhà thấp vắng tôi còng lưng xuống
Con chó già của tôi chết từ lâu.
Giữa đường phố Mạc Tư Khoa uốn lượn
Sống chết mặc trời ai biết được đâu.

Tôi thấy yêu thành phố này rắc rối
Dù có vẻ gì phục phịch, già hom
Cái màu vàng của Á châu đắm đuối
Như đã ngủ yên trên những mái vòm.

Rồi những khi trong đêm trời trăng sáng
Trăng trên trời nhưng đâu có nhìn lên
Tôi bước đi đầu tôi hơi cúi xuống
Trên con đường vào quán rượu thân quen.

Trong quán rượu tiếng kêu gào ầm ĩ
Nhưng suốt đêm thâu tận ánh bình minh
Tôi ngồi đọc thơ cho nhiều gái đĩ
Và uống rượu cùng với những lưu manh.

Con tim đập cứ mỗi ngày mỗi mạnh
Và giờ đây tôi nói với mọi người:
“Tôi cũng thế, như các người hư hỏng
Chẳng còn đường quay trở lại cho tôi”.

Ngôi nhà thấp vắng tôi còng lưng xuống
Con chó già của tôi chết từ lâu.
Giữa đường phố Mạc Tư Khoa uốn lượn
Sống chết mặc trời ai biết được đâu.

1922.

HÁT THƯƠNG CHO NHỮNG BÀN TAY

Hãy hát lên. Trên cây đàn nguyền rủa
Những ngón tay lượn múa nửa vòng cung
Trong cơn say này dường như nghẹn thở
Bạn thân yêu ơi, người bạn cuối cùng.

Đừng nhìn sang đôi bàn tay ngà ngọc
Và bờ vai, suối tóc mượt như tơ
Tôi đi kiếm ở đây niềm hạnh phúc
Lại tìm ra cái chết, thật không ngờ!

Tôi đâu biết tình yêu – mầm bệnh hoạn
Đâu biết rằng tình yêu – bệnh kinh niên
Tình đến gần nheo mắt nhìn du đãng
Tôi trở thành kẻ mất trí, cuồng điên.

Hãy hát lên. Gợi cho lòng tôi khóc
Buổi ban đầu tha thiết những ngày qua
Thôi giờ để người ta hôn kẻ khác
Người ta xinh sao lòng dạ xấu xa.

Khoan hãy gượm. Tôi ơi đừng nguyền rủa
Hãy bình tâm. Xin chớ qưở trách người
Hãy để cho tôi hát về mình nhé
Dưới dây trầm tôi hát khúc bi ai.

Tuổi thanh xuân vẫn tuôn chảy không ngừng
Chất trong tim những mối tình mãnh liệt
Biết bao nhiêu cô gái tôi đã nâng
Bao phụ nữ trong góc phòng đã riết.

Có ở đời một sự thật đắng cay
Tôi đã nhìn bằng con mắt thơ dại:
Xin xếp hàng lần lượt những đời trai
Mang sức lực của mình dâng cho gái.

Thì cớ gì tôi lại phải ghen tuông
Thì tại sao phải làm tôi đau đớn
Cuộc đời ta – những là chiếu với giường
Cuộc đời ta – nụ hôn vào vực thẳm.

Hãy hát lên những lời ca đau khổ
Thương những bàn tay bất hạnh đời ta
Chỉ sau khi nói những lời nguyền rủa...
Bạn thân yêu, tôi không chết bao giờ*.
1922.
__________________
*Trong cuộc đời của Esenin có rất nhiều người phụ nữ. Esenin không nói cụ thể như Puskin khi nhà thơ gọi Natalia Goncharova là mối tình thứ 113 của mình mà chỉ nói chung chung kiểu như: “Biết bao nhiêu cô gái tôi đã nâng/ Bao phụ nữ trong góc phòng đã riết…” hoặc “Tôi hạnh phúc đã hôn nhiều phụ nữ…”, “Tôi đã trở thành một gã Đông-Gioăng… vv”. Ngoài tập thơ “Mối tình của tên du đãng” Esenin đề tặng Avgusta Miklashevskaya thì những bài thơ viết về những người phụ nữ khác nhà thơ không chú thích. Nhưng qua nội dung bài thơ này hay cả trong trường ca “Người đen”: “Gọi một người phụ nữ/ Tuổi trên bốn mươi gì đó/ Là cô bé cưng/ Và hư đốn của mình…” thì người ta đã đoán ra người phụ nữ này là Isadora Duncan. “Isadora Duncan (1877-1927) – nữ nghệ sĩ múa, biên đạo, nhà cải cách ba lê Hoa Kỳ. Là một trong những người đặt nền móng cho vũ đạo hiện đại<……> Là người đầu tiên lấy phần nhạc của bài Quốc tế ca để soạn ra phần múa. Duncan chủ trương đưa múa vào giảng dạy tại nhà trường, mở ra một trường phái múa mới (Xem: Đuncan. Từ điển bách khoa Việt Nam. Tập1). Duncan là một phụ nữ nổi tiếng, một thời là vợ của nhà thơ. Hôn nhân giữa Esenin và Duncan là một mẫu mực của những cuộc tình không biên giới. Duncan ngoài tiếng mẹ đẻ (tiếng Mỹ) còn nói thạo tiếng Pháp, tiếng Đức nhưng chỉ biết một vài câu tiếng Nga thông dụng. Còn Esenin ngoài tiếng mẹ đẻ (tiếng Nga) không biết một ngoại ngữ nào nhưng hai người vẫn hoàn toàn hiểu nhau. Họ từng đi du lịch khắp châu Âu và Bắc Mỹ cả năm trời. Và những cái chết bí ẩn của họ cũng khiến cho người đời không thể không suy nghĩ. Esenin tự tử tháng 12 năm 1925 ở Leningrad (nước Nga), theo giả thiết chính thức, là đã thắt cổ bằng caravát còn Duncan hai năm sau chết ở nước Pháp trong một tai nạn ôtô. Chiếc khăn quàng tung bay trong gió của cô dường như có một bàn tay vô hình đem quấn vào bánh xe làm cho cô chết vì bị thắt cổ. Một cái chết đau thương nhưng cũng không kém phần lãng mạn. Câu nói cuối cùng: “Vĩnh biệt bạn bè, tôi về với vinh quang!”

CHIA TAY VỚI MARIENGOF

Có hạnh phúc mãnh liệt trong tình bạn
Và trong lòng cơn co giật cuồng điên
Thân xác tôi bị ngọn lửa đốt lên
Như một cây nến trắng.

Người dấu yêu! Hãy đưa tay tôi bắt
Bởi một điều, cách khác, chẳng hề quen
Tôi muốn trong phút giây này ly biệt
Rửa mái đầu bằng thứ bọt màu vàng.

Tô-li-a, Tô-li-a, có phải anh
Đã bao lần, đã bao khoảnh khắc
Bây giờ lại, như sữa kia, đông đặc
Quanh quầng mắt không nhúc nhích, đứng yên.

Dưới trăng này tôi và anh tạm biệt
Đợi đến ngày vui, liệu có còn không?
Giữa những người nổi tiếng và trẻ trung
Đối với tôi, anh là người tốt nhất.

Rồi một năm, một thời gian nào đó
Biết đâu ta còn gặp lại nữa mà…
Thật khủng khiếp – trong hồn đang đi qua
Tựa hồ như tình yêu, như tuổi trẻ.

Rồi trong anh người khác sẽ thay tôi
Có phải thế – nghe theo lời to nhỏ –
Mà đôi tai của tôi nức nở
Như mái chèo vỗ óc ách trên vai?

Dưới trăng này tôi và anh tạm biệt
Một ngày vui với tôi sẽ không còn
Nhưng giữa những người rạo rực, trẻ trung
Đối với tôi, anh là người tốt nhất.
1922.

NIỀM VUI SINH THÔ LỖ

Niềm vui sinh thô lỗ
Nỗi buồn sinh dịu dàng.
Tôi chẳng cần gì cả
Không một ai tôi thương.

Chỉ thương tôi chút xíu
Thương con chó không nhà.
Con đường này thẳng ra
Dẫn tôi vào quán rượu.

Những con quỉ, chửi gì?
Hay tôi người xứ khác?
Vì chén rượu mà ta
Đặt những chiếc quần cộc.

Tôi nhìn ra cửa sổ
Trong tim oi và buồn.
Hãy biến đi đường phố
Vào mặt trời xa xăm.

Trên đường cậu bé con.
Nóng, khô bầu không khí.
Cậu bé sướng vô cùng
Cậu đang ngồi ngoáy mũi.

Cứ ngoáy đi, cậu bé
Đưa cả ngón tay luôn
Nhưng mà mạnh như thế
Đừng chui vào trong hồn.

Tôi nhút nhát, rụt rè
Nhìn vào, be một dãy!
Tôi gom những nút be
Đem hồn tôi bịt lại.
1923.

ĐƯỜNG PHỐ NÀY

Đường phố này với tôi quen thuộc lắm
Và tôi rất quen với mái nhà tranh.
Trên cửa sổ ngất ngểu đường dây bện
Được kết bằng rơm rạ màu xanh.

Từng một thời nặng nề bao tai biến
Năm tháng dữ dằn của sức mạnh cuồng điên.
Giờ nhớ lại những ngày xưa thương mến
Giờ nhớ về chốn làng mạc màu xanh.

Tôi không tìm vinh quang hay tĩnh lặng
Đã quen rồi thói danh hão phù hoa
Bây giờ đây khi đôi mắt tôi nhắm
Chỉ nhìn ra ngôi nhà của mẹ cha.

Tôi nhìn thấy trong vườn mưa bụi
Tháng tám mùa thu lặng lẽ đến gần.
Những cây gia với bàn chân tươi rói
Giữ trong vườn tiếng chim hót râm ran.

Tôi đã yêu ngôi nhà này bằng gỗ
Những thanh gỗ tròn trong bếp cháy lưa thưa
Bếp lò ta lạ lùng và hoang dã
Kêu vù vù trong những đêm mưa.

Một giọng nói ồm ồm nghe thổn thức
Khóc cho ai còn sống hay chết rồi.
Mày thấy gì, con lạc đà bằng gạch
Mà kêu rú lên trong tiếng mưa rơi?

Nó đã thấy những miền xa tít tắp
Giấc mơ nào, những ngày tháng nở hoa
Afghanistan cát vàng sa mạc
Và khói sương bàng bạc Bukhara.

Những xứ sở này tôi vẫn biết
Nơi đã từng qua không ít chặng đường.
Giờ còn lại chỉ một điều tha thiết
Là được quay về lại với quê hương.

Nhưng đã tắt cơn mê thiu thiu ngủ
Tất cả tan vào sương khói màu xanh
Hoà bình cho ngươi – cánh đồng rơm rạ
Hoà bình cho ngươi – hỡi mái nhà tranh.
1923.

TÔI MỆT MỎI NHƯ THẾ CHƯA TỪNG

Tôi mệt mỏi như thế chưa từng.
Trong băng giá của mùa đông màu xám
Tôi mơ thấy bầu trời Riazan
Và mơ thấy cuộc đời tôi phóng đãng.

Từng yêu tôi có rất nhiều phụ nữ
Tự mình tôi không yêu nổi một người
Có phải thế, sức mạnh nào hung dữ
Cứ kéo tôi vào với rượu không thôi.

Vô thiên lủng những đêm say suốt sáng
Nỗi buồn trong cơn phóng đãng hoành hành!
Có phải thế mà đôi mắt gặm nhấm
Tựa hồ như những chiếc lá màu xanh?

Tôi không đau khi người ta phụ bạc
Thắng lợi dễ dàng cũng chẳng hề vui
Màu vàng rộm của biết bao mái tóc
Giờ đang chuyển sang màu xám hết rồi.

Đang chuyển sang tro tàn và nước
Khi hiện ra làn sương đục mùa thu.
Tôi chẳng tiếc những tháng năm đã mất
Và không mong trở lại một điều gì.

Tôi mệt mỏi hành hạ mình vớ vẩn
Với nụ cười trên gương mặt lạ kỳ
Tôi thích mặc trên thân hình nhẹ mỏng
Ánh sáng êm, vẻ yên lặng tử thi…

Và bây giờ đã không còn khó nhọc
Bước từ ổ này sang ổ khác lưu manh
Như vào chiếc áo sơ mi trói buộc
Khối bê tông thiên nhiên được biến thành.

Trong người tôi cũng theo điều như thế
Đang trấn an bầu nhiệt huyết điên cuồng
Nhưng dù sao, tôi luôn luôn kính nể
Những cánh đồng một thuở đã yêu thương.

Về miền quê, nơi tôi từ tấm bé
Đã nô đùa trên hoa cỏ màu vàng
Tôi gửi lời chào quạ khoang, chim sẻ
Và cả cú mèo nức nở trong đêm.

Tôi kêu về miền xa thẳm mùa xuân:
“Chim chóc ơi, trong run rẩy màu xanh
Hãy nhắn rằng tôi đã thôi gây chuyện
Để ngọn gió sẽ bắt đầu xao xuyến
Và lúa mạch đen cũng sẽ rùng mình”.
1923?

THÚ VUI CÒN LẠI

Giờ còn lại một thú vui duy nhất
Cho ngón tay vào miệng húyt sáo vang
Một tin đồn xấu xa bay đi khắp
Rằng tôi kẻ hay gây sự, tục tằn.

Thật buồn cười nghe tin đồn như thế
Trong cuộc đời nhiều mất mát đắng cay .
Thật xấu hổ đã từng tin Thượng Đế
Lại đau lòng không tin nữa giờ đây.

Như khung cảnh nhìn từ xa vàng ánh
Ngọn lửa cuộc đời cháy sáng trong đêm.
Tôi thô lỗ và tôi hay sinh chuyện
Là để cho mình được cháy sáng lên.

Nhiệm vụ nhà thơ là xoa và đánh
Với quyền hành mà số phận ban cho.
Tôi muốn cóc đen và hoa hồng trắng
Được lên duyên chồng vợ ở trong thơ.

Dù ước mơ của một thời hoa đỏ
Đã không trở thành hiện thực như mong
Nhưng nếu quỷ trong hồn tôi lót ổ
Thì thần tiên cũng sống ở trong lòng.

Vì lẽ đó tháng ngày xanh sôi nổi
Đã lên đường bay về chốn xa xôi
Tôi chỉ muốn khi trong giờ phút cuối
Xin một điều ở người đến với tôi:

Vì tội lỗi của tôi là rất nặng
Vì không tin vào thần thánh thiêng liêng
Hãy đặt tôi vào áo quan màu trắng
Của nước Nga dưới tượng Thánh ngủ yên.
1923.

NGỌN LỬA MÀU XANH

Rạo rực trong lòng ngọn lửa màu xanh
Giờ anh đã quên ngôi nhà cha mẹ
Lần đầu tiên anh đi hát về tình
Lần đầu tiên thôi không còn gây sự .

Anh đã từng như vườn hoang bỏ phế
Đã từng thích uống rượu đến say mê.
Rồi bỗng nhiên chán chường không thích nữa
Đã chia tay không một chút chần chừ.

Anh chỉ muốn nhìn vào đôi mắt em
Ôi đôi mắt màu nâu như vực thẳm
Để em thôi yêu quá khứ của mình
Và để với người ta em quên hẳn.

Ơi gương mặt và thân hình duyên dáng
Giá mà em biết được hắn kiên tâm
Giá mà em biết rằng tim du đãng
Có thể trở thành dễ bảo và ngoan.

Thì muôn đời anh sẽ quên quán rượu
Thì muôn đời anh đi bỏ làm thơ
Để được vuốt ve bàn tay êm dịu
Và mái tóc em màu của mùa thu.

Thì muôn đời em sẽ bước theo anh
Đi về quê hay về nơi xa lạ
Lần đầu tiên anh đi hát về tình*
Lần đầu tiên thôi không còn gây sự.
1923.
___________________________
*Tập thơ “Mối tình của tên du đãng” có bảy bài: “Ngọn lửa màu xanh”, “Hát về một thời du đãng”, “Em yêu ơi hãy ngồi lại kề bên”, “Anh buồn rầu ngồi ngắm nhìn em”, “Em đừng lạnh nhạt làm khổ anh”, “Buổi chiều bệnh viện”, “Em giản dị như là tất cả” Esenin đề tặng Avgusta Miklasevskaya – nữ diễn viên nhà hát Kamerny, người mà Esenin “một thời từng gọi người yêu”. Tất nhiên, đây không phải là lần đầu tiên Esenin đi hát về tình nhưng lần nào cũng vậy, với nhà thơ, tình chợt ùa đến như có vẻ là lần đầu tiên (hoặc cuối cùng). Còn với Avgusta (tháng Tám – mùa thu) cũng vậy, nàng lớn tuổi hơn nhà thơ và đang yêu người khác nên có những câu: “em uống bằng người khác” hay “mỏi mệt ánh mắt nhìn…” là vì thế.

HÁT VỀ MỘT THỜI DU ĐÃNG

Thôi cứ mặc em uống bằng người khác
Nhưng vẫn còn gì đấy để cho anh
Còn hương khói mùa thu trong mái tóc
Và còn đây mỏi mệt ánh mắt nhìn.

Tuổi mùa thu trưởng thành anh yêu quí
Hơn cả thời tuổi trẻ với mùa hè
Và nét buồn của em đầy quyến rũ
Gấp hai lần tưởng tượng của nhà thơ.

Tận đáy lòng anh không hề nói dối
Và cũng không hề ngạo mạn bao giờ.
Bằng thái độ chân thành anh muốn nói
Rằng đã quên thời du đãng ngày xưa.

Đã đến lúc chia tay trò ngổ ngáo
Với thói hung hăng, ương ngạnh, cứng đầu
Giờ con tim đập dồn lên trong máu
Đầy men tình nên men rượu qua mau.

Giờ mùa thu đã đến ngoài cửa sổ
Bằng những cành liễu đỏ, tía, hồng tươi
Và anh đã sẵn sàng ra gặp gỡ
Với mùa thu đến hẹn một câu mời.

Với nhiều người giờ đây anh hòa giảng
Chẳng ai bắt hay thua thiệt cho mình
Mà bởi vì nước Nga giờ khác hẳn
Khác cả từng nghĩa địa, mái nhà tranh.

Giờ anh đang nhìn bằng đôi mắt sáng
Nhìn đó đây cả bốn phía xung quanh
Chỉ còn em vừa là em, là bạn
Vừa có thể là người vợ của anh.

Rằng chỉ vì em mà anh cố gắng
Học cho mình lòng kiên định, thủy chung
Anh sẽ hát về một thời du đãng
Và những con đường vắng buổi hoàng hôn.
1923.

EM YÊU ƠI HÃY NGỒI LẠI KỀ BÊN

Em yêu ơi hãy ngồi lại kề bên
Và đôi mắt hãy nhìn nhau em nhé
Anh muốn nhìn ánh mắt em thuỳ mị
Để nghe trong lòng cơn bão sôi lên.

Đây là màu vàng của mùa thu
Đây, màu sáng của làn tóc rối
Tất cả chúng như một niềm cứu rỗi
Cho tâm hồn lo ngại kẻ lãng du.

Anh từ lâu đã bỏ lại quê mình
Nơi đồng cỏ, những cánh rừng tươi tốt
Trong danh tiếng thị thành đắng cay, khó nhọc
Anh muốn sống đời một kẻ lang thang.

Anh chỉ muốn con tim thôi âm ỉ
Nhớ mùa hè và nhớ mảnh vườn xưa
Nơi đã nghe những chú ếch đồng ca
Rồi anh lớn lên trở thành thi sĩ.

Giờ ở đấy cũng mùa thu đó em
Những cây phong nghiêng mình bên cửa sổ
Đang thả xuống những bóng cành bóng lá
Tìm những người chúng còn nhớ chưa quên.

Họ từ lâu không còn nữa trên đời
Ánh trăng thanh ngoài nghĩa trang đơn giản
Lên những cây thập ác kia chiếu sáng
Rằng ta sẽ về với họ em ơi.

Rằng ta sẽ về khi trả hết nợ đời
Ta sẽ về ngủ yên trong im lặng
Và tất cả những con đường gợn sóng
Chỉ vui cho người còn ở lại mà thôi.

Nên em ơi, hãy ngồi lại kề bên
Và đôi mắt hãy nhìn nhau em nhé
Anh muốn nhìn ánh mắt em thuỳ mị
Để nghe trong lòng cơn bão sôi lên.
1923.

ANH BUỒN RẦU NGỒI NGẮM NHÌN EM

Anh buồn rầu ngồi ngắm nhìn em
Thật đau lòng và thật là đáng tiếc!
Chỉ còn lại sắc đồng, em có biết
Chỉ sắc đồng còn lại với hai ta.

Những bờ môi người khác đã mang xa
Thân thể em nồng nàn và hơi ấm
Tựa hồ như mưa phùn rơi lấm tấm
Cõi lòng anh một chút cứng đờ ra.

Nhưng dù sao anh không sợ điều này
Đối với anh có một niềm vui khác.
Bởi một điều có còn lại gì đâu
Ngoài vàng úa tàn phai và ẩm ướt.

Bởi một điều anh đâu có giữ mình
Cho nụ cười, cho cuộc đời yên lặng.
Thật đau lòng ngắn ngủi chặng đường anh
Thế mà sao sai lầm đã lắm.

Thật buồn cười cho cuộc đời trục trặc
Đã vậy từ xưa và vẫn thế sau này.
Như nghĩa trang, trong vườn đang rải khắp
Lá úa vàng, xương cốt bạch dương rơi.

Cũng như vầy, sẽ tàn úa hai ta
Thôi ồn ào, ta giống như người khách…
Nếu mùa đông trong vườn chẳng có hoa
Thì về nó ta chẳng cần thương tiếc.
1923.

EM ĐỪNG LẠNH NHẠT LÀM KHỔ ANH

Em đừng lạnh nhạt làm khổ anh
Và đừng hỏi rằng anh bao nhiêu tuổi
Bị ám ảnh giống như người động kinh
Tâm hồn anh – khung xương vàng còm cõi.

Có một thời khi còn ở quê xa
Anh mơ ước, kiểu trẻ con – vào khói
Mơ nổi tiếng, giàu có và người ta
Anh yêu hết và được người yêu lại.

Vâng! Anh giàu, anh người giàu có lắm
Chiếc mũ xưa giờ đây đã không còn.
Chỉ còn lại chiếc áo che trước bụng
Và một đôi giày cao cổ đã sờn.

Sự nổi tiếng cũng không hề nói hết
Từ Mạc Tư Khoa cho tới Pa-ri
Cái tên anh làm người ta khủng khiếp
Tựa như lời chửi mắng kẻ vứt đi.

Và tình yêu có phải trò ngộ nghĩnh
Em hôn mà môi cứng tựa sắt tây.
Anh vẫn biết rằng tình anh nẫu chín
Còn tình em không biết gọi mê say.

Anh đau khổ lúc này còn quá sớm
Và cũng không tai họa nếu như buồn
Vàng hơn cả mái tóc em vàng rộm
Là tiếng đùa thiên nga trẻ trên nương.

Anh bây giờ giá mà được về nơi
Có tiếng kêu bầy thiên nga sôi nổi
Được đắm chìm trong quên lãng muôn đời
Và mơ ước, kiểu trẻ con – vào khói.

Nhưng ước mơ một điều khác mới hơn
Về hoa cỏ và miền không ai hiểu
Rằng bằng lời không nói được con tim
Và điều này con người không biết gọi.
1923.

BUỔI CHIỀU BỆNH VIỆN

Buổi chiều chau lông mày đen cau có
Những chú ngựa ai đứng dưới sân nhà
Có phải tôi đã chia tay tuổi trẻ
Và chia tay em trong buổi chiều qua?

Đừng sụt sịt bộ ba kia lười biếng
Cuộc đời trôi nhưng dấu vết không còn
Có thể lắm ngày mai giường bệnh viện
Sẽ ru tôi yên giấc ngủ ngàn năm.

Có thể lắm ngày mai rồi sẽ khác
Tôi ra đi chữa lành hẳn muôn đời
Nghe tiếng mưa rơi và nghe cây hát
Cũng như người sống khỏe mạnh đấy thôi.

Tôi sẽ quên thế lực đầy nguy hiểm
Đã bao phen hành hạ chẳng cho yên
Chỉ gương mặt dễ thương và âu yếm
Chỉ mình em tôi không thể nào quên.

Và dù cho tôi có yêu người khác
Với người ta tôi sẽ kể đôi điều
Về em đấy – người tôi yêu mến nhất
Rằng một thời tôi từng gọi người yêu.

Tôi đi kể về cuộc đời đã sống
Lững lờ trôi như nước chảy qua cầu...
Đầu óc tôi bây giờ đang điên loạn
Chẳng biết đầu tôi sẽ dẫn về đâu?
1923.

EM GIẢN DỊ NHƯ LÀ TẤT CẢ

Em giản dị như là tất cả
Như trăm nghìn người con gái nước Nga
Em thấu hiểu ánh bình minh đơn lẻ
Và nhận ra cơn giá lạnh mùa thu.

Thật buồn cười anh đem lòng thương mến
Thật dại khờ đem ý nghĩ tơ vương
Gương mặt em nghiêm khắc và thánh thiện
Như ảnh Thánh treo ở chốn nguyện đường.

Anh đã từng phớt lờ bao ảnh ấy
Tiếng hò reo, thô bạo vẫn tôn thờ
Nhưng bây giờ bỗng nhiên lời trỗi dậy
Thật dịu dàng, đằm thắm những vần thơ.

Anh chẳng muốn bay tận chốn mây mù
Lên đến đó cần quá nhiều thân thể.
Sao mà tên của em ngân vang thế
Tựa hồ như cơn gió lạnh mùa thu?

Anh không nghèo, không bé dại, đáng thương
Và biết nghe những tấm lòng nhiệt huyết
Từ ngày nhỏ đã biết làm cho thích
Những ngựa cái già ở chốn thảo nguyên.

Chính vì thế mà anh chẳng giữ mình
Để cho em, cho người này, người khác
Vật bảo đảm cho niềm vui hạnh phúc
Là trái tim cuồng thi sĩ của anh.

Chính vì thế mà anh buồn bã
Lác mắt nhìn như chiếc lá rơi ra…
Em giản dị như là tất cả
Như trăm nghìn người con gái nước Nga.
1923.

TƯỞNG NHỚ BRYUSOV

Chúng ta đều chết
Đều về cõi hư vô
Nhưng mà tôi biết
Nước Nga chẳng quên ta bao giờ.

Ta yêu nhiều cô gái
Nhiều phụ nữ ta yêu
Bánh mì ta ăn đấy
Từ cái túi rất nghèo.

Nhưng mà ta không yêu
Phường con buôn tráo trở
Hành tinh này mỹ miều
Hãy đi và gặp gỡ.

Ta những vần thơ cũ
Nhắc lại chừng bốn chục lần
Rồi ta biết thả
Khói và Gô-gôn.

Nhưng dù sao ta đã
Hai mà một luôn luôn
Ơi người bạn mến thương
Chớ than phiền, oán trách!

Bryusov chết rồi
Còn ta rồi sẽ chết
Nhưng không nài xin ngày
Từ túi nghèo xơ xác.

Nhưng mà ta giành giật
Giữ cái túi nghèo xơ.
Valery Yaklevich!
Hãy yên giấc ngàn thu!
1924.

BATUM

Những con tàu biển
Đi đến thành phố Constantinopol
Còn đi về Mạc Tư Khoa tàu hoả
Đi xa sự ồn ả
Hay là sự tập trung
Cứ mỗi ngày tôi cảm thấy
Một nỗi buồn.

Tôi ở miền xa
Xa lắm
Thậm chí tôi ngỡ rằng
Trăng còn ở gần hơn
Có vô vàn những hạt nước
Trong con sóng
Biển đen.

Cứ mỗi ngày
Tôi lại đi ra bến
Để mà đưa tiễn
Những kẻ không xót thương
Tôi nhìn trừng trừng
Tôi nhìn như dán mắt
Về miền quyến rũ xa xăm.

Có thể từ Lơ Ha-vrơ
Hay từ Mác-xây
Sẽ bơi về đây
Nàng Louisa hay Janet
Những người này
Tôi vẫn nhớ thương da diết
Nhưng họ là những người
Không tồn tại trên đời.

Mùi vị của biển
Khói và cay
Có thể lắm
Ngài Mitchell
Hay ngài Claud
Sẽ nhớ về tôi
Ở thành phố New York
Khi đọc bản dịch này.

Tất cả chúng ta đi tìm
Trong đời bằng những cái mũi khoan
Và gọi chúng ta có những
Dấu vết không thể nhìn.
Có phải vì thế chăng
Mà như ngọn đèn có tán
Những con sứa chiếu sáng từ nước lên?

Chính vì thế
Mà khi gặp cô gái người ngoại quốc
Trong tiếng kêu cót két
Của con tàu
Thì tôi nghe
Giọng lè nhè của cây đàn hộp
Hoặc là tiếng khóc
Của bầy sếu xa xăm.

Có phải cô ấy chăng?
Có phải là cô ấy?
Nhưng chẳng lẽ trong đời
Dễ dàng nhận thấy?
Nếu như bây giờ cô ấy
Đuổi kịp
Và vun vút mang đi
Cái quần rộng lai ngày trước.

Cứ mỗi ngày
Tôi lại đi ra bến
Để mà đưa tiễn
Những kẻ không xót thương
Tôi nhìn trừng trừng
Tôi nhìn như dán mắt
Về miền quyến rũ xa xăm.

Còn những người khác ở đây
Họ sống theo kiểu khác
Không tình cờ mà đêm đêm
Vang lên tiếng huýt –
Điều đó có nghĩa là
Sự thính nhạy của chó
Bị những kẻ buôn lậu vượt qua.

Nhưng lính biên phòng không sợ
Hãy nhanh lên.
Kẻ thù không thoát khỏi
Chúng ở trong tầm nhìn.
Chính vì thế mà thường xuyên
Vang lên tiếng súng
Trên những bờ
Biển mặn.

Nhưng vẫn sống kẻ thù
Dù người ta cố tình đuổi hết
Bởi thế mà trở nên xanh biếc
Cả thành phố Batum.
Thậm chí tôi cứ ngỡ
Biển có màu chàm
Trong tiếng cười và tiếng ồn
Đường phố.

Nhưng người ta cười là vì có
Một nguyên nhân.
Bởi vì trong đời đâu có
Nhiều lắm chuyện lạ thường.
Có một gã cuồng
Một gã điên
Đặt con gà trống vào bóng tối.

Tự mình cười lên.
Tôi lại đi ra bến
Để mà đưa tiễn
Những kẻ không xót thương
Tôi nhìn trừng trừng
Tôi nhìn như dán mắt
Về miền quyến rũ xa xăm.
1924.

HỒI TƯỞNG

Bây giờ tháng Mười đã khác
Tháng Mười đã khác bây giờ.
Đất nước buổi xấu trời
Tháng Mười như con thú
Gào thét không nguôi
Tháng Mười năm 1917.

Tôi nhớ một ngày
Nặng nề và tuyết
Tôi thấy nó bằng con mắt mờ mịt
Cái bóng thép
Lơ lửng treo trên
Thành phố Petrograd ưu phiền.

Tất cả đều linh cảm một điều
Một điều gì khủng khiếp
Tất cả đều đã biết
Không phải ngẫu nhiên một điều
Những người lính mang mũ thép.

Họ tản ra…
Rồi xếp vào hàng…
Quần chúng run chân…
Và ai đó bỗng nhiên xé tờ khẩu hiệu
Của một kẻ hèn nhát trên tường.

Thế là bắt đầu…
Những ánh mắt nhìn trước nhìn sau
Khổ đau vì nội chiến
Và khói lửa “Rạng Đông”
Bình minh thép xuất hiện.

Số phận đau khổ bắt đầu
Khắp đất nước người ta thét gào
Đến khản cả cổ
Được phất lên dòng chữ đề bằng lửa:
“Hội đồng Đại biểu công nhân”.
1924.

NHÀ XUẤT BẢN VINH QUANG!

Nhà xuất bản vinh quang! Trong sách này
Tôi đã say bằng cảm xúc mới lạ
Đã học nhận thức trong từng phút giây
Rằng nước Nga đứng lên thành công xã.

Dù trong sách còn nhiều chỗ vụng về
Cây bút chì thầm thì cùng trang giấy
Tâm hồn tôi còn nửa tỉnh nửa mê
Chưa hiểu hết ra ngày vui như vậy.

Nhưng các anh bằng nhận thức nhà thơ
Đọc không phải trong lời mà chỗ khác
Rằng chính quyền Xô Viết khắp đất nước
Không còn viết bằng ngôn ngữ ngày xưa.

Sự thử nghiệm bạo dạn đến nhường kia
Khi đọc xong xin đừng cười tôi đấy –
Chỉ bởi vì còn lắm chỗ vụng về
Cây bút chì thầm thì cùng trang giấy.
1924.

NỖI BUỒN NÀY

Nỗi buồn này bây giờ không xua được
Bằng tiếng cười lảnh lót tháng ngày xa.
Cây gia trắng của tôi giờ héo gục
Bình minh hồng đã vắng tiếng hoạ mi.

Đối với tôi bấy giờ tất cả mới
Biết bao tình chất chứa giữa tim tôi
Còn giờ đây dù một lời êm ái
Thành đắng cay rơi xuống khỏi bờ môi.

Miền đất rộng đã quen nhìn đôi mắt
Đã không còn thơ mộng nữa dưới trăng.
Mương xói nhỏ… gai dầu… sườn núi dốc
Chỉ làm cho đất Nga rộng thêm buồn.

Không khỏe mạnh, thấp gầy, còm cõi
Mặt nước gương màu xám, nhạt nhoà
Nhưng tất cả đều thân thương, gần gũi
Tôi ngậm ngùi, nước mắt muốn trào ra.

Căn nhà nhỏ đứng cô đơn, xiêu vẹo
Cừu khóc vang, và theo gió đằng xa
Đang vẫy chiếc đuôi gầy con ngựa cái
Ngó trân trân xuống mặt nước ao tù.

Đấy những gì ta gọi là Tổ Quốc
Là những gì mà tất cả mọi người
Ngày xấu trời ngồi uống say và khóc
Rồi bằng lòng chờ đợi những ngày vui.

Chính vì thế mà nỗi buồn ngày trước
Bằng tiếng cười không xua được chúng đi
Cây gia trắng của tôi giờ héo gục
Bình minh hồng đã vắng tiếng hoạ mi.
1924.

NHỮNG TIẾNG BUỒN THƯƠNG

Đem ra điều khuyên ngăn khu rừng úa
Bằng lời vui, bằng ngôn ngữ bạch dương
Và đàn sếu bay ngang qua buồn bã
Không bao giờ còn một chút tiếc thương.

Thương cho ai? Ta chỉ người du lịch
Đi qua cuộc đời, bỏ lại ngôi nhà.
Bụi gai dầu mơ những người đã chết
Với trăng tròn vành vạnh chốn đầm xa.

Tôi một mình giữa cánh đồng trơ trọi
Ngọn gió mang những đàn sếu bay xa
Tôi nghĩ về tuổi thanh xuân sôi nổi
Nhưng không hề thương tiếc những ngày qua.

Tôi chẳng tiếc những tháng năm uổng phí
Chẳng hề thương thời gian tím trong đời.
Lửa thanh lương trà trong vườn cháy đỏ
Nhưng lửa này không thể ấm cho ai.

Lửa thanh lương trà cháy không hết cả
Cỏ hoa không gục xuống bởi màu vàng
Cây mùa thu lặng im trút lá
Cũng như tôi tuôn những tiếng buồn thương.

Và nếu như thời gian bằng ngọn gió
Dồn tất cả vào một đống chẳng ai cần…
Xin hãy nói… làm sao cho rừng úa
Khuyên ngăn bằng ngôn ngữ thật dễ thương.
1924.

THƯ GỬI MẸ

Mẹ của con giờ đây còn mạnh khoẻ?
Mẹ kính yêu, cho con gửi lời chào
Xin hãy để trên ngôi nhà của mẹ
Toả ánh chiều trong nỗi nhớ nôn nao.

Con nghe rằng mẹ giấu điều lo lắng
Mẹ hay buồn, hay lo nghĩ về con
Mẹ hay bước ra ngoài con đường vắng
Trong chiếc áo len lạc mốt, cũ sờn.

Rằng mỗi khi qua làn khói lam chiều
Mẹ nhìn thấy chỉ một điều khủng khiếp
Có vẻ như trong một vụ đánh nhau
Có ai đấy đâm con bằng dao thép.

Chẳng sao đâu! Xin mẹ hãy yên lòng
Đấy tất cả chỉ là cơn mộng mị
Con đâu có còn đến nỗi lông bông
Để chết đi khi chẳng nhìn thấy mẹ.

Con bây giờ vẫn như thế, dễ thương
Chỉ ao ước một điều rất đơn giản
Sao cho thật mau thoát khỏi nỗi buồn
Để trở về ngôi nhà ta thấp vắng.

Con sẽ về khi hoa nở trên cành
Mang hơi thở mùa xuân quanh vườn tược
Chỉ có điều mẹ trong ánh bình minh
Đừng thức con như tám năm về trước.

Đừng thức dậy những giấc mơ đã tắt
Đừng khơi lên mộng ước đã không thành
Con là kẻ sớm chịu nhiều mất mát
Nếm trải nhiều mệt nhọc giữa ngày xanh.

Và đừng dạy con cầu nguyện. Không cần!
Thời ấu thơ chẳng quay về lần nữa.
Chỉ mẹ là niềm vui, niềm an ủi của con
Chỉ mẹ – đối với con là ánh hồng khôn tả.

Mẹ hãy quên đi những điều phiền muộn
Mẹ đừng buồn, đừng lo lắng về con
Đừng hay bước ra ngoài con đường vắng
Trong chiếc áo len lạc mốt, cũ sờn.