Bảy ngày trong đời

Mai anh đi mấy giờ? - Lụa hỏi.
- Bốn giờ sáng, bé tí ạ! - Sánh ôm lấy Lụa, người ớn lạnh. Sương giăng giăng tím đỏ mặt hồ. Chiều tàn. Ngày chớm đông lạnh tê. Phía thành phố, đèn nháy nháy sáng như sao rơi. Trên đầu, trăng mồng bốn mọc theo đảnh. Cả bầu trời có mỗi vì sao hôm.
- Đi xa, nhớ em không? - Lụa nhìn Sánh, mắt hoe đỏ.
- Hơn cả nhớ. Cái đất Hà Nội này, còn có mình em là thân thiết - Sánh nhìn ra xa.- Không có gió. Nhưng lại lạnh. Hơi lạnh trong không khí. Hơi lạnh dâng lên từ mặt hồ. Lan toả.
- Quần áo anh đâu? Cả tiền đi đường nữa? - Lụa hỏi.
- Đàn ông đơn giản lắm. Lính mà. Chỉ cần nắm lá sung và dúm muối là lùa được mấy bát cơm.
- Đấy là thời chiến. Còn bây giờ, hoà bình lâu rồi! - Lụa nói khẽ rùng mình.
- Em lạnh à?
- Vâng! - Lụa ôm ngực ho khan.
Sánh vòng tay ôm cô chặt hơn. Cả hai ngã dúi xuống bãi cỏ. Bên họ, vỏ hộp bia, Coca-Cola và những vỏ bao thuốc ngoại vương vãi. Trước đó, chắc vừa có một cuộc chơi ở chỗ này. Hai người chìm đi trong nhau. Lụa khóc.
- Có anh bên cạnh, sao em buồn?
- Em nghĩ đến sự chia tay ngày mai. Đàn ông đi xa như thuyền gặp gió. Bao sự mới mẻ chờ đợi trước mặt. Em ở lại một mình, quanh quẩn góc nhà xó bếp.
Sánh vội áp đôi môi mình lên đôi môi mấp máy của Lụa. Cả hai lại chìm đi.Trăng lên. Cong vút và kiêu bạc ở góc trời. Tối rồi. Có cảm giác tiếng sương rơi thảng thốt trong buổi chiều tàn.
- Anh xong việc, tìm em ở đâu?
- Lúc nào em cũng ở nhà, và chờ anh quay về.
Tiếng những đồ hộp va loảng xoảng khi chân Lụa đạp phải.
- Em có đau không?
- Sánh thì thầm và nhìn vào ngực Lụa. Bên vú trắng xanh của Lụa, một vết hằn của răng cắn, sâu hoắm.
- Không, không đau! - Lụa rên rỉ.
- Ừ! khi yêu đau đớn cũng là hạnh phúc! Sánh thì thầm.
Sánh chợt ôm đầu, mắt đờ dại đi trong thoáng chốc. Anh cúi gằm xuống.
- Anh sao thế? - Lụa hỏi.
- Anh bị choáng. Thỉnh thoảng nghe trái gió trở giời, nó vẫn thế. Hôm nào đau đầu quá, có cảm giác mắt lồi ra khỏi mặt.
- Anh bị lạnh rồi. Về thôi. Nếu em muốn tìm anh thì sao?
- Để anh nhớ xem chỗ nào có thể đến được nhé. À, có một chỗ là nhà cậu bạn anh. Nó là thương binh, hỏng mắt rồi. Bây giờ đang ở trong tổ vót tăm. Anh sẽ đưa địa chỉ cho em, nhưng phải cần lắm mới được tìm, còn chỉ vì nhớ anh thì không được tìm, em nhé.
- Khó hiểu quá. Nhưng bất chợt em muốn gặp anh, cũng không đươc à? - Lụa hỏi.
- Cũng không. - Sánh tiếp tục ôm chặt đầu hơn, người anh rung rung.
- Thế cũng được. Em tin anh. Em chờ anh xong việc và tìm em. - Lụa nói, giọng hơi lành lạnh.
- Ngoan lắm. Nghe anh nhé, anh sẽ quay về.
Tối thui. Và họ chui bờ rào để về. Đây là một biệt thự nhỏ ven hồ. Ngày nghỉ, những đôi trai gái đến đây để vui chơi, giải trí. Nhà Lụa cách biệt thự cái hàng rào găng.
- Nhiều lúc, em cũng chẳng hiểu tại sao lại tin và yêu anh. Nhanh như chớp mắt ấy.
- Do số phận hết. Ông Trời đã định, và mình thì làm đúng ý trời! - Sánh hơi cười, nhưng khuôn mặt anh có vẻ đau đớn lắm.
- Hâm ở đâu ấy. Lúc nào cũng số phận như ông cụ non. Thử hỏi, nếu nhà em không bị bão làm sập cái mái bếp thì anh có việc gì để đến giúp nào?
- Ừ, thì mong trời phùng mang trợn mép thổi bay cái mái bếp, nên anh mới có việc làm chứ. Chẳng lẽ anh cứ tự nhiên phăm phăm lao vào nhà em để phá nhà em và cướp em đi chắc?
- Có lẽ, là số phận thật - bất giác, Lụa thở dài khe khẽ.
Hình như anh đã nghe thấy bài hát này ở góc một cánh rừng trụi lá, bên một con suối nhỏ, trong vắt. Tiếng chim tu huýt xa xa. Thằng bé cùng đơn vị vừa huýt sáo vừa bắt kíp mìn. Rồi nó thổi lửa. Anh chợt thấy người rã ra. Anh biết là mình cũng đuối sức rồi. Mặt trời chói gắt trên cao. Anh nằm trong võng, chiếc chăn chùm qua mặt. Anh ngắm nghía những giọt nắng nhí nhách rơi qua lỗ thủng của tăng. Bỗng tiếng mìn nổ. Anh cảm thấy đấy là tiếng mìn nổ trên cạn chứ không "bục" một cái như ở dưới nước trong những lần anh đi đánh cá. Tiếng nổ đanh, khô khốc. Anh vùng dậy, tụt ra khỏi võng và chạy về phía ấy. Thằng bé đang quằn quại dưới đất, hai bàn tay nát máu. Rồi đêm xuống.
Anh chợt nhớ ra tình cảnh của mình. Lá thư của cô út đuổi theo anh suốt chặng đường hành quân. Hôm qua, thằng Thản cùng quê đã nằm lại trên khoảnh đất cao cao góc rừng. Một mảnh đạn bay qua và ở lại trong thái dương đã mang đi cuộc sống của nó. Bố anh mất được hai năm thì bây giờ đến mẹ. Cô em theo chồng về quê sinh sống. Căn nhà ngói cũ kỹ bán rồi vì anh đi chưa hẹn ngày về. Đại khái, bây giờ, bỗng nhiên anh trở thành người vô sản.
Mưa ở phía núi. Tất tật mọi thứ đều quằn quại trong gió thét. Lòng anh buốt đắng. Lạnh ngắt. Cứ mỗi ngày qua đi. Anh lại tự tôi luyện cho mình khả năng chịu đựng sự đau khổ. Thế mới hay con người nó giống sợi dây chun, kéo mãi cũng được và co lại cũng xong. Anh thì bị kéo đến bao giờ?
Mưa tạnh. Qua mảng tăng, lỗ chỗ, trăng nhỏ giọt xuống anh. Trăng cao vời vợi, cô độc, nghiêm trang.
Ngày giải phóng đến gần. Anh tự cảm thấy mình là kẻ không thức thời. Có kẻ đến và đi khỏi cuộc chiến khéo léo và khôn ngoan. Anh chạy vào và họ chạy ra. Vinh quang và may mắn đến với họ sớm. Còn anh thì không. Nhiều lúc, anh bỗng thấy mình giống một thằng cu cởi truồng chạy lông nhông trên đường phố. Không nhà. Không người thân. Người yêu xưa đã lấy chồng. Thoắt trẻ đấy lại thoắt già đấy, mà anh thì không hiểu ra thế nào nữa.
Rời quân ngũ. Anh vẫn theo con đường ấy để về nhà, dù biết chẳng còn gì, nhưng cái thói quen dẫn chân anh đến. Con đường sống trâu bụi lầm. Xao xác tiếng gà gáy trưa. Heo hút vắng. Căn nhà ngói cũ ngày xưa nay đã đỏ tươi, vôi quét lại xanh màu ngai ngái. Gà lợn đuổi nhau nhung nhăng. Cả mèo và chó nữa. Vài con ngan lạch bạch và trịnh trọng đi lại trong sân. Anh chợt nhớ đến mẹ. Nỗi nhớ nôn nao. Mẹ thèm được cuộc sống thế kia lắm. Ngày trước, khi mẹ còn sống. Lúc nào cũng "tao thích có đàn gà ấp, có vài con lợn giống và dăm ba con ngan, ít rau dền, rau ngót". Nhưng đến khi về với đất, mẹ cũng không làm được cái mơ ước con con của mình.
Những đứa trẻ con nhọ nhem lê la gặm mía cả vỏ góc nhà, một hai người đàn ông da đỏ sậm như dân chài lưới đi ra đi vào. Anh dừng lại. Lơ ngơ đứng giữa ngôi nhà của mình. Cái giếng vẫn thế, hàng dậu vẫn nguyên. Chỉ có người là không phải của mình nữa rồi.
Có một cái gì lạ trong lòng Lụa. Ngực cô mây mẩy hơn. Phía bên phải của bụng cô có cái gì đó mà ngày càng cưng cứng. Có mang rồi. Mà Sánh thì đi từ hôm ấy chưa về. Một đêm kinh hãi trôi qua khi Lụa biết rằng "nó" ở trong mình. Buổi sáng, cô lao ra đường. Biết sẽ chẳng thấy anh, nhưng cô vẫn tìm. Những khuôn mặt trôi qua cô mờ mịt như khói phun. Mắt mũi loè nhoè, nhạt thếch Lụa lại quay về nhà, lẩn khuất như cái bóng. Mẹ bảo bố: Dạo này con Lụa thế nào ấy. Tôi nghi lắm ông ạ. Bố gầm gừ: Nghi là thế nào? Con Là nó bảo tôi hình như chị Lụa ễnh bụng ra rồi, toàn thấy ăn khế chua và chanh cả quả thôi. Mẹ cãi: Ễnh là ễnh thế nào? Nó không đi chơi đêm, không yêu đương thằng nào, có mà chửa với bò à? Ngày xưa, mẹ tôi bảo không được phơi quần áo cạnh chuồng bò, chửa ngay.
Bố cười: Bà lởm khởm. Già rồi còn luyên thuyên. Mai lôi nó ra hỏi là xong ngay. Trốn đi đâu được? Lụa đứng dậy và chui bờ rào sang bên kia. Mặt hồ dìu dịu sóng. Tiếng cá quẫy. Anh bảo: Cá vật đẻ. Lụa hỏi: Vật đẻ là gì? Anh cười, mai kia em đẻ, cũng sẽ vật như nó. Khắc biết!
Anh và Lụa luôn mồm nói chuyện với nhau, luôn hỏi và luôn trả lời. Chả đâu vào đâu nhưng không bao giờ hết chuyện. Lụa bảo: Người gì mà gian, hôn lâu không thở được. Anh cười: Anh vốn gian từ bé. Có lúc nhờ mình gian mà khối người được nhờ. Ngày còn ở lính, tất cả đều thèm thuốc mà không có. Chỉ hy vọng khi có đoàn lính mới tò te nào hành quân ngang qua là gặp nhau. Thôi thì đủ chuyện, ai đồng hương thì nhận, ai cùng quê thì mừng. Em không hình dung được bọn anh sung sướng thế nào mỗi khi gặp một người cùng quê với mình ở nơi khỉ ho cò gáy đâu. Được mùa không, nhà có gì mới không... cứ thế mà hỏi thôi. Rồi xin thuốc lào để hút. Anh toàn làm chân xin thuốc. Mồm nói, mắt tít lên cười, tay thì vê thuốc thật lực. Làm sao vê chặt lại cho vào rít một hơi rồi thì ra ngay, vê luôn điếu khác làm sao để đối phương không tập trung vào việc mình hút thuốc.
- Sao lại phải thế? - Lụa hỏi
- Chẳng nhẽ chìa tay xin, chúng nó cũng có nhiều đâu. Phải làm thế để khi chúng nó đi, mình nhặt lại những bã cũ, cạo cạo bên ngoài đi, lấy cái ruột còn nguyên bên trong ra, hút lại.
- Thế bây giờ, anh mơ cái gì nhất? - Lụa hỏi.
- Em là vợ anh. Chúng mình sẽ có những đứa con thật ngoan. Muốn có một công việc tử tế, có sức khoẻ. Anh sẽ lôi những thằng bạn cùng quân ngũ và về làm việc với nó. Tội nghiệp. Mỗi đứa một phương lơ ngơ giữa đời. Thế thôi.
Lụa chợt giật mình vì tiếng mẹ gọi bên hàng rào. Giọng nghiên nghiến. Lụa chui về. Phía sau cô, vi vút tiếng cước của chiếc cần câu cá được người câu tồi giật nhanh.
Bố lại uống rượu. Ông ngồi co chân trên cái sạp lim ở góc nhà. Mồm ông chíp chíp mút miếng mực kho nướng cháy.
- Lụa, vào đây bố bảo!
Lụa luống cuống lại gần. Cô hiểu đã đến lúc không giấu nổi mọi chuyện được nữa rồi. Cô cảm giác vì mình sắp nổ tung ra vì sự sợ hãi.
- Con ngồi xuống kia - bố chỉ tay về góc sập. Im lặng. Lụa nghe tiếng lá rụng phía sau vườn.
Rất ít khi bố nói chuyện nghiêm chỉnh bố bố con con với Lụa. Thương thì mày tao hoặc gọi tên. Bố từng bảo Lụa: Nếu hai người đàn ông chơi với nhau gọi mày mày tao tao là tử tế nhất, không thì ông ông tôi tôi cũng được. Gọi xưng tôi là hơi gay gay, gay tí nữa là thưa anh, tôi thế này, tôi thế nọ.
- Con có biết, ở đời ta có nhiều kiểu chết không? - giọng bố từ tốn, ngâm ngợi ra điều tâm đắc lắm.
- Cái ông này, cứ hay nói quẩn. Ai chẳng biết lại còn hỏi. Sống mỗi người mỗi nết, chết mỗi người mỗi tật. Mẹ riết gióng.
- Bà đừng xen vào chuyện của hai bố con tôi. Có chết vùi tai nạn hay bệnh tật tôi không kể. Đây là bố muốn nói với con là người ta hay chết về những tham vọng, hay đam mê thấp kém. Ví dụ có những kẻ chết vì tiền... "Chết vì tiền là cái chết buồn phiền".
- Ô, ông này, quay ra làm thơ từ bao giờ thế? - mẹ ngạc nhiên.
- Bố thì không chết vì tiền.
- Ông chết vì cái gì? - mẹ hỏi.
Lụa lại nhìn bố chờ đợi, người cô bớt run hơn - may ra, đến lúc nào đó, mẹ con bà làm khổ tôi quá, tôi sẽ chết vì rượu ..."chết vì rượu là cái chết rất điệu". Người mà đã say thì còn coi cái đường đời gập ghềnh đá sỏi là cái sàn diễn vũ ba lê, mà anh ta diễn viên, múa lượn như bươm bướm. Bố lại nâng chén lên khẽ khà một cái. Lụa cảm thấy cái vị cay của rượu trong không khí.
- Ông gọi con vào để dạy nó thế đấy. Bao nhiêu năm mới có một buổi tối bố ngồi dạy con, chả trách con hư là phải.
- Từ từ, nói cái gì cũng phải có bài có bản, có đầu có cuối chứ. Lụa, bố hỏi. Con biết con đang chết vì cái gì không?
- Không bố ạ! - Lụa ấp úng.
- Con chết vì tình. "Chết vì tình là cái chết bất thình lình". Lụa cười và nhìn mẹ. Mẹ cũng cười, nụ cười như mếu.
- Bố mẹ biết mọi chuyện rồi, có nói gì thì nói đi, khi còn chưa muộn - bố gầm gừ. Lụa im lặng, người chợt nóng, rồi chợt lạnh. Cô muốn khóc. Tiếng côn trùng rả rích. Có con cú hay về đậu ngọn cây dừa ven hồ đang kêu khan. Cô thấy dâng lên một cơn buồn nôn. Cô khóc.
- Con xin bố mẹ tha cho con. Đừng bắt con phải nói. Con làm con chịu! - Lụa vùng chạy ra sân. Ôm lấy cái cây và nôn thốc tháo.
Anh như kẻ mộng du. Lúc lơ lửng trên chín tầng mây, lúc như lử khử dưới địa ngục. Anh tự biết lúc nào anh trở thành như người khác, lúc nào thì cái chứng bệnh chết tiệt lại quay lại, những người bạn vừa 10 phút trước tít mắt lên đùa cùng anh, ngoảnh đi ngoảnh lại đã nằm im phăng phắc, hai mắt he hé mở. Vô hồn. Người chết vì sốt rét, người vì rắn cắn, người vì bom đạn. Anh là một trong số hiếm hoi của đơn vị quay trở về được nơi mình xuất phát. Ai nằm xuống cứ nằm. Ai tiến lên cứ tiến. Hình như với anh, cái gì cũng đến muộn. Khi được quay trở lại sống với cuộc sống bình yên, thì mọi ước mơ cũng tan. Xã hội thay đổi từng ngày. Hôm nay vừa quan niệm thế này thì ngày mai đã thành cũ. Nhiều lúc ra đường, nhìn đàn bà con gái mà hãi. Họ đã tiến xa khỏi cái gọi là công dung ngôn hạnh ngày xưa. Tinh những áo hở rốn, váy ngắn khoe đùi. Tất đi dưới chân không phải để ấm mà để trêu tức, rằn ri nửa đen nửa trắng. Lắm lúc anh cảm thấy giá họ cứ cởi phăng hết ra trông còn không khó chịu như vậy, nó đỡ gợi dục hơn rất nhiều.
Anh sợ. Anh chỉ thỉnh thoảng liếc trộm họ, không dám nhìn lâu, nhìn kỹ vì sợ khinh, huống hồ là đến gần. Lương lính của anh chưa chắc mua đủ đôi giầy họ đi dưới chân. Rồi bỗng nhiên, vô tình anh gặp Lụa, tốt bụng và ngờ nghệch một cách khó lý giải. Một ông bố vô trách nhiệm với con cái, lúc nào cũng say xỉn và lấy mình làm tấm gương của đạo đức. Một bà mẹ quanh năm con gà này đẻ trứng tròn hơn con gà nọ. Bà hàng xóm này chê bà hàng xóm kia. Chấm hết. Sánh gặp Lụa và hiểu rằng trời dành người con gái này cho mình. Anh đã không giấu Lụa một chuyện gì, dù hai người chỉ có sáu ngày bên nhau. Nhưng sự ra đi của anh thì phải giấu. Anh không thể nói được khi Lụa như một cây phong lan mảnh mai tựa vào anh là cây đại thụ.

Lụa đang sống trong những ngày thật hạnh phúc nhưng cũng đầy kinh hãi. Đứa con trong bụng lớn dần. Cô càng lấy khăn buộc nhỏ lại thì bụng cô càng nhô cao hơn. Của anh ấy. Anh ấy bây giờ ở đâu nhỉ. Bao lần cô đến nhà người bạn hỏng mắt của anh để tìm, nhưng cứ đến cửa cô lại quay đi. Cô ngại. Đàn ông, cái sự quên nhớ của họ đều có ý thức. Họ đã không muốn cái gì thì đừng có cố mà giữ, đâu phải cứ có ba đầu sáu tay phồng mang trợn mép lên là giữ được? Anh không đến, có nghĩa là anh không muốn. Vậy Lụa tìm để làm gì?
Bố vẫn thương xuyên say là chính. Chửi cô đấy rồi nhưng lại khóc vì cô ngay đấy. Lụa rất sợ nhìn bố, vừa khóc vừa rên rỉ. Mẹ thì già sọp đi "Số tôi sao khốn nạn thế này. Người ta bảo tôi có quả bom nổ chậm trong nhà, mau mau mà rước nó đi. Tôi không nghe, ai dè nó nổ thật". Bố bảo: Con nói đi. Ai là thủ phạm vụ này?
Lụa khóc: Con xin bố, con làm con chịu.
Bố hét: Mày chịu hay tao chịu? Mày biết chó gì mà chịu? Ai, thằng nào trong cái xóm này. Tao vớ được thằng khốn đó, tao thề sẽ cấu đầu nó ra cho gà đá bóng đấy.
Lụa van vỉ: Bố đừng nói thế. Anh ấy tốt lắm. Bố đã từng là người lính. Bố đừng nói xấu về họ như thế. Con và anh ấy yêu nhau. Anh ấy bảo anh ấy gửi gắm tình yêu nơi con. Và con là người giữ tình yêu ấy trong lòng.
Bố gầm lên: A, ra mày nói với thằng bố mày thế đấy hả. Thế ra, có độ trăm thằng khốn nạn nó đến và bảo muốn gửi gắm tình yêu nơi mày, mày cho chúng nó gửi vào bụng mày thế chắc?
Lụa cúi gằm mặt. Bụng cô chuyển lục đục bên trong. Tám tháng rồi. Đêm đêm, trong tiếng rơi thánh thót của những giọt nước mắt khóc thầm, cô vẫn xoa tay mình lên hài nhi bé nhỏ đó. Lúc là cái đầu gối, lúc cái gót chân. Con trai hay con gái? Anh bảo: Một thời gian ngắn nữa, khi xong việc, chúng mình sẽ lấy nhau. Em sẽ đẻ cho anh thật nhiều con, con gái giống em cái mắt và cái miệng. Giống anh cái tai và cái tóc. Tóc anh mềm và xoăn tự nhiên rất đẹp. Rồi anh trầm ngâm:
- Nhưng mà con gái tóc xoăn sẽ khổ. Không, chúng mình không thể để cho con gái phải khổ. Có anh, con và em sẽ không khổ.
Vậy mà bây giờ, bỗng dưng anh biến đi đâu. Có lẽ, anh cũng không biết rằng cô đã có con với anh. Con trai hay con gái đều tuyệt vời cả. Lụa mỉm cười, môi cô mặn chát vì nước mắt. Trước thiên hạ, cô là đứa con gái hư hỏng xấu xa, không chồng mà chửa. Nhưng với Lụa, đó là tất cả cuộc đời cô.
Đứa bé là con gái. Mặt nó giống Lụa, cái mắt và đôi môi. Tai và tóc giống anh. Mọi sự xảy ra đúng như anh nói. Thường những đứa con thiếu thốn tình cảm lại mang nhiều dấu vết của người cha nó. Tóc nó mềm từng búp như râu ngô. Nó là giọt nước to, trừ cái mắt và làn môi của Lụa. Thời gian quá là màu nhiệm, nó tửng tưng, nhấm nhách trôi qua tưởng như vô tình, nhưng thực ra, nó gắn bó với người như máu thịt và hơi thở. Nó luôn hiện bên mỗi con người. Nó nhân niềm vui và xẻ nhỏ nỗi buồn. Với Lụa, thời gian là người bạn đồng hành tốt bụng. Có những lúc cô tưởng như chết đi vì miệng tiếng đời. Nhưng rồi, mọi thứ cũng qua cả. Kể cả bố, bố chửi mắng và đau đớn vì Lụa như thế, nhưng khi nhìn thấy con bé, người bố như chùng xuống. Ông run run vuốt lên mái tóc của nó. Nó bé bỏng và yếu ớt thế, ai nỡ từ bỏ nó cơ chứ.
Con đặt tên nó là Khánh.
Ngày Khánh được một tháng.
Buổi chiều, Lụa mặc cho con gái một cái áo màu tím nhạt, quấn nó vào cái chăn con, đi xích lô đến nhà người lính mắt kém đang vót tăm để sống. Cô không thể chịu đựng được sự xa cách với Sánh nữa rồi. Giả dụ nếu không có bé Khánh, có lẽ Lụa cũng nuốt nỗi đắng cay ấy vào lòng. Bỗng nhiên, cô được làm mẹ. Cô phải chia sẻ niềm hạnh phúc đó với anh.
Người đàn ông mắt mờ lần sờ cánh cửa khi Lụa đến. Anh ấy cười, nụ cười hồn nhiên như trẻ thơ. Nhìn anh ấy, Lụa nôn nao cả người.
- Em là Lụa?
- Vâng. Sao anh biết em? - Lụa ngạc nhiên.
- Anh là bạn của Sánh. Em là người mà Sánh yêu.
- Thế anh ấy đâu ạ? - Lụa nôn nóng, tim cô đập thì thụp.
- Anh ấy đang ở xa lắm! - Người đàn ông dè dặt.
- Em muốn gặp anh ấy! - Lụa nhìn quanh. Ngôi nhà tồi tàn, hoang lạnh như vô chủ. Hiu hắt làn gió đưa qua, có mùi mốc.
- Hiện giờ thì chưa được, bao giờ anh ấy về đã. Em có việc gì gấp lắm à? Bé Khánh ngọ ngậy trong tay Lụa, mắt nó nhắm nghiền, da nó đỏ au trong chiếc mũ bé xíu, ôm lấy khuôn mặt. Lụa ôm chặt con vào lòng, hút hít cái mùi thơm tho của nó.
- Em muốn gặp anh ấy ngay bây giờ. Em chờ đợi anh ấy quá lâu rồi. Em muốn anh ấy trông thấy đứa con của mình.
- Cái gì? Ai cơ , bàn tay người đàn ông thả rơi cái chén. Sao? Sánh có con ư? Con với em ư?. Nó đâu rồi. Người đàn ông cố chồm lên, với về phía Lụa. Rồi anh cũng chạm tay vào Khánh toàn thân run rẩy như điện giật. Anh nhẹ nhàng vuốt tóc con bé, rồi lấy tay nắm chặt tay con bé. Bàn tay bé như nụ hoa. Anh thì thầm:
- Tuyệt quá. Trời có mắt. Trời thương chúng tôi rồi. Sánh ơi, mày hạnh phúc hơn tao. Mày có con gái. Con gái ơi, con phải có bố. Bác sẽ đưa hai mẹ con đến gặp bố con - Người đàn ông chợt nức lên. Hai tay anh ấy ôm chặt đứa bé hơn. Lụa khóc. Cô chẳng hiểu gì cả. Chỉ biết rằng người đàn ông này với anh sống với nhau như ruột già máu mủ.
Họ đi ra đường. Người đàn ông mắt kém như bay lên mây. Lụa gọi xích lô. Người đàn ông nói với người đạp xích lô câu gì đó, chiếc xe lao vù đi. Suốt dọc đường, anh ấy nắm chặt bàn tay bé tí ti của Khánh như sợ nó tuột đi đâu mất. Đi mãi, chiếc xích lô lao thẳng vào chiếc cổng sắt to và dừng lại.
- Đến rồi đấy em ạ! - Người đàn ông nói - Anh ta rút tiền trong túi ra trả tiền xích lô và phăm phăm kéo tay Lụa đi, chứng tỏ anh ấy rất thuộc đường.
- Sao lại ở đây hả anh? - Lụa ngơ ngác.
- Cứ đi khắc gặp. Giời ơi, thằng Sánh, thằng Sánh có con. Tuyệt vời quá. Bé con ơi, mày cũng phải coi bác đây bằng bố nghe chưa con. Bố với bác đây sống chết có nhau, không ai lìa xa ai đâu con ạ, dù thế nào. Chỉ phải tội mắt bác nhìn không rõ nhưng còn sáng hơn khối thằng con ạ.
Lụa ngơ ngác nhìn. Một vườn hoa, những chiếc ghế đá. Cây đại và vài cây mít. Sao Sánh lại ở đây nhỉ.
- Em và con ngồi xuống đây. Anh đi tìm Sánh. Đừng đi đâu nhé. Người đàn ông dúi Lụa xuống chiếc ghế đá rồi xăm xăm bước đi. Anh biến nhanh vào một chiếc hành lang chứng tỏ anh rất thông thạo đường.
Lụa hồi hộp chờ đợi. Bé Khánh ấm mềm trong tay, nó ngúc ngắc cái đầu vẻ mỏi cổ.
Một lúc người đàn ông hiện ra. Sau anh có vài bóng lố nhố. Lụa thất vọng muốn xỉu xuống vì không thấy anh. Người đàn ông tiến đến bên Lụa nói nhanh: Hãy đặt con bé vào tay Sánh. Đó là liều thuốc tiên cứu cuộc đời nó đấy. Anh bảo gì, em cứ làm thế nhé.
- Anh ấy đâu? Em không hiểu gì cả - Lụa ngơ ngác.
- Sắp ra rồi.
Mấy người đến gần Lụa. Lụa trố mắt ra nhìn. Sánh của cô đang đến gần. Hai chân lệt sệt như không muốn nhấc lên khỏi mặt đường. Anh nhìn Lụa. Vô hồn, hình như anh không nhận ra cô. Lụa hét lên:
- Anh Sánh. Anh Sánh ơi!
- Ai gọi tôi thế? - Sánh hỏi rồi nhìn Lụa.
- Trời ơi anh quên em rồi sao? Anh Sánh! - Lụa khóc nức lên. Người đàn ông run run đứng cạnh cô, quàng tay ôm lấy vai cô.
- Con gái của mình đây, anh bế con đi! - Lụa khóc nức lên trao bé Khánh vào tay anh - Con gái, như anh ao ước đấy. Anh xem nào, nó giống anh cái tai và mái tóc, còn giống em đôi mắt và cái miệng - Lụa khóc nức lên và đưa đứa bé vào tay Sánh. Sánh cúi xuống. Tiếng một người đứng bên cạnh Sánh nói với Lụa:
- Anh ấy bị thương từ ngày là lính. Chấn động mạnh làm ảnh hưởng đến tinh thần của anh ấy. Vừa rồi chúng tôi phải giữ anh ấy lại để điều trị vì tác hại của những vết thương cũ tái phát. Nói chung, anh ấy phải ở trong bệnh viện. Có những khoảng thời gian anh ấy không còn nhớ gì những việc xảy ra trong quân ngũ. Thỉnh thoảng tỉnh lại, có nhắc đến em. Chị nghĩ là cuộc sống gia đình ổn định, một công việc nghiêm chỉnh sẽ làm anh ấy quên đi dư âm chiến tranh. Tại sao đến bây giờ em mới thăm anh ấy?
- Không, không em không biết gì hết. Có ai nói gì với em đâu. Thế mà, thế mà có lúc tôi tưởng mình là khách qua đường. Tôi tưởng là tôi là quán trọ để anh ấy nghỉ chân và đi mãi mãi. Ai ngờ. Sao anh luôn khổ thế, hả anh? - Lụa nức nở.
- Anh ấy rất hay nói đến những người bạn đã hy sinh ngày trước. Nói chung anh ấy cần cuộc sống yên ổn. Và tránh những cú sốc...
Sánh từ từ ôm Khánh vào lòng. Khuôn mặt anh ửng dần màu hồng. Hai đôi mắt thôi không đờ đẫn nữa. Anh nâng con bé lên cao, vùi mặt vào cổ nó.
- Con của anh. Thật không?
Lụa gật gật đầu. Cô cắn môi lại. Ngày hạnh phúc thứ 7 đến với cô. Vì cô đã tìm thấy anh. Sau này sẽ là bao nhiêu ngày nữa?
- Thật sao? Anh có con ư? Lạ nhỉ - Sánh ngơ ngác.
- Sao lại lạ hở anh? - Lụa thoáng hờn dỗi.
- Lại là con gái. Có tóc mềm xoăn như tóc anh này. Mắt giống mắt em này. Bé thế mà giống anh nhỉ, đúng không?
- Đúng anh ạ! - Luạ vẫn khóc.
- Trời ơi, sao tôi sung sướng thế này! - Sánh gào to lên, giơ tay nâng bé Khánh lên cao - Tôi có con. Có hẳn một đứa con.
Những người xung quanh đứng lùi xa, mắt hoe đỏ. Người đàn ông bạn anh loe xoe bên cạnh, sung sướng.
- Về đi, về ngay, anh sẽ bế con cho em thổi cơm. À không, anh sẽ làm tất, còn em chỉ ngồi chơi với con thôi. Nhớ anh không em bé tí? - Sánh ghé vào tai Lụa thì thầm. Nhìn anh, không ai bảo anh vừa trải qua những thử thách nặng nề của số phận.
- Hơn cả thế nữa! - Lụa thì thầm.
Đường chiều heo hút vắng. Trong không khí có mùi khói bếp. Giờ này. Mọi người đang quây quần bên mâm cơm.
Có ba người bìu díu nhau đi. Người đàn ông cao cao bế đứa trẻ trong tay. Người đàn bà xách túi quần áo, tay kia dắt người đàn ông hỏng mắt, liên xiên trên đường.
Bóng họ ngả vào nhau ở cuối đường.

Cát đợi

Đêm naỵ Dù biết chỉ là một mình. Sẽ cô đơn và tràn mi nước mắt. Nhưng tôi vẫn ra biển. Cả một ngày tôi lang thang kiếm tìm trên bãi vắng dấu vết hôm quạ Tuyệt nhiên không có. Biển về đêm. Cát mềm và ấm, nồng nàn vị quyến luyến. Biển hùng vĩ, bao la đến vô cùng. Chẳng còn lạ gì. Cát vẫn là cát. Gió thổi bay vô tư, hào phóng. Một triền cát ráp sạo vàng trắng sáng dưới chân trời, xanh như hoá thạch. Bây giờ anh ở đâu? Bước chân thập thỏm lún chìm dưới cát. Phía xạ Trên sự vô cùng vô tận thẫm đen đó, nhay nháy sáng từ những chiếc thuyền đánh cá. Mọi vật như ngưng đọng.
Tôi bỏ giày, rón rén kiếm tìm trên cát, dấu vết ngày hôm qua, chiếc giường trong đêm tân hôn. Tôi hồi hộp chờ mong sẽ thấy cái hõm nơi tôi nằm xuống. Tuyệt nhiên không. Hôm quạ Lúc ấy. Tôi ngu ngơ thì thầm với anh: Chỗ chúng mình yêu nhau, có gần một chiếc thuyền, mai em sẽ ra đấy trồng một cây dương kỷ niệm, nghe anh. Anh cười, sáng loá: Khỉ con. Cô bé tí của anh. Ngày mai thuyền ra khơi, cát sẽ xoá mọi dấu vết. Bé biết đâu mà tìm để trồng dương? Tôi cãi: Em sẽ ra sớm khi thuyền chưa đi biển, chịu không? Anh cười: Em nói cứ như chuyện đánh dấu mạn thuyền. Tôi hỏi: Chuyện ấy là gì? Anh trả lời tôi bằng cách khẽ khàng áp khuôn mặt trầm tĩnh lên triền cổ tôi. Rồi chúng tôi nắm tay nhau, đứng lún chân xuống cát. Đợi thuỷ triều lên. Song táp mạnh lên bờ, nước thấm qua quần mát dịu. Có một đợt sóng xô đến, anh nhấc tôi lên, quay một vòng rồi thả tùm xuống. Tôi ướt thêm áo. Anh bảo: Mai mình xa nhau, em ngoan nhé. Tôi lắc đầu quầy quậy. Không biết. Không nghe. Không nghĩ. Anh ơi, bà bảo: Hôm nay rằm tháng bảy, ngày xá tội vong nhân, nên đi thả ốc để cứu vớt các linh hồn có phải không?
Đêm naỵ Trăng mười sáu. Tròn trĩnh và trinh nguyên, vàng rực tưới ánh sáng xuống sóng nước như thể lần đầu hiển hiện trên đời. Chỗ hôm qua chúng tôi nằm, giờ gió và sóng đã làm chìm đi tất. Cách đây xa xạ Ngược về phía đường vào thành phố, hàng nghìn dấu chân in hằn trên cát. Chắc về đêm, thuỷ triều sẽ lại xoá đi. Tôi ngồi xuống. Rồi nằm ra, tóc để dài trên cát. Cát chở che, trìu mến vuốt ve tôi như thể cát hiểu tôi cô đơn. Giờ này. Hôm quạ Tôi mê đi trên chiếc giường hạnh phúc, chiếc giường có một không hai trên thế gian này. Tôi yêu và tôi được yêu. Dù biết rằng đến phút ấy, tôi vẫn chưa được gì trọn vẹn ở cuộc đời. Luôn luôn cô đơn, khát khao một cái gì cụ thể, nên chẳng bao giờ có. Rồi chợt gặp anh. Anh bình dị nhưng sang trọng. Anh dân dã, nhưng đầy ắp những gì tôi khuyết. Có người ví tình yêu ào nhanh như cơn bão. Anh đến với tôi chẳng phải mưa dông, chớp giật. Anh êm đềm thấm vào tôi như hơi thở. Tôi không tin rằng mình lại có tình yêu bời tôi mất nó quá lâu rồi. Bà bảo: Trong tình yêu, có lúc phải giành lấy cải để gọi như chơi bạc ấy, được thì phất, hỏng thì thôi, nhưng cứ phải cướp cáí.
Chuyện tình yêu bây giờ thật cũ. Hầu như trong đời ai cũng đã xếp xó vài cuộc tình. Còn tôi. Cũng một lần. Chỉ khác là tôi không xếp xó tình yêu của mình, tình yêu của tôi không bị mạng nhện chăng bởi tôi đem nó đặt lên ban thờ, và siêng năng thờ cúng. Tôi cúng vái nó mỗi khi chiều đến sương giăng khói toa? vào đông. Những vòm sấu ran ran tiếng ve ngày hè và khi một cơn mưa rào đổ vội, cả mặt đường trắng ly ty hoa. Vài bận hương khói khi ban thờ hiện lên con đường đầy ắp kỷ mềm tôi có với người ấy. Từ chiếc lá khô chợt sa vào lòng đến bông sấu ngai ngái rơi rắc hương. Rồi tôi thờ tình yêu của mình bằng những bản nhạc dĩ vãng. Chỉ buồn và tuyệt vọng là bây giờ, những bản nhạc xưa cũ của tôi được vài nhạc sĩ tài hoa gộp lại, lấy mồi bài dăm đoạn để tạo nên một liên khúc, bài nọ đuổi bài kia, ào ạt như thể hát khoán. Khi mới nghe bản hên khúc hùng vĩ gồm những tình khúc của Vũ Thành An, Trịnh Công Sơn... tôi bật khóc bởi nó nháo nhào xáo trộn tất cả. Kỷ niệm trong tôi đuổi nhau như bắt cướp. Có bài tôi và người ấy nghe trên một con tàu đánh cá, một người dân chài đã hát mộc mạc cho tôi quên sợ hãi. Có bài tôi nghe khi anh đưa tôi về đêm, vẳng ra qua nhà ai đó... Vậy mà giờ đây. Tất cả được xâu lại như một xâu cá rô, quẫy đạp liên hồi với cái tên: Liên khúc tình yêu số...
Tuổi học trò của tôi ra đi cùng người ấy. Và tôi chờ người ấy hàng ngày, dù tôi biết họ vẫn chỉnh chu chở nhau đi làm mỗi sáng. Họ - bộ ba ấy nghễu nghện trên đường bằng một chiếc xe cúp đỏ. Đầu tiên là rổ xe muôn năm chở áo mưa, túi lưới. Đến một thằng cu kháu khỉnh. Rồi người ấy với một nền độc tài êm áí sau cùng. Thi thoảng giáp mặt nhau, tôi chợt thẫn người tự hỏi: Tôi thờ ai, thờ cái gì? Lâu nay tôi hương nhang cho một tình yêu quá cố, để không biết cái kẻ trước mặt tôi với cái áo mưa chung thân bên người và hàng lô bút bi cài túi kia là hai hay một với người tôi thờ cúng?
Tôi áp người xuống cát. Một cảm giác êm dịu, không mịn màng mà ram ráp xâm chiếm lấy tôi. Anh đã đi thật rồi. Ngày xưa, cái người đàn ông chăm đem áo mưa đã mang đời con gái của tôi đi không hoàn lại một câu xin lỗi. Hôm quạ Anh mang nó trả lại cho tôi. Trọn vẹn đủ đầy. Có lẽ bây giờ anh đã đến nhà. Anh bảo: Anh về. Sẽ cách xa em lắm đây. Anh sẽ tìm em. Chắc chắn sẽ gặp. Còn có gì hơn nữa thì anh không dám hứa. Anh yêu em, dù muộn màng. Anh thương em, cô bé tí của anh, khỉ con của tôi... Lúc ấy. Anh chỉ ôm tôi, chạm bờ môi anh vào môi tôi. Còn tôi. Chợt nhận ra anh lả tất cả những gì lâu nay tôi thờ cúng, khấn vái. Tôi tự động nằm xuống cát. Tôi cần anh, đã tìm thấy anh và cần dâng hiến cho anh. Lúc ấy Có một giọt nước mắt tràn qua mi tôi. Cảm nhận được vị mặn của nó, anh thì thầm: Tin anh nhé, anh yêu và thương em. Tình thương quan trọng và lâu dài hơn tình yêu. Tôi lắc đầu, bật khóc. Tôi đâu cần anh nói thế. Khẽ rướn người. Bản năng của người đàn bà trỗi dậy dù ai cũng tưởng tôi còn con gái. Tôi cong lưng áp sát vào anh. Dưới tôi là cát. Ngoài kia là sóng êm đềm hùng vĩ như anh bên tôi. Lúc ấy. Tôi mới thôi ám ảnh về người đàn ông đèo áo mưa trong giỏ xe giữa trời nắng và mùa khộ Mới thôi bực dọc về cái liên khúc tình yêu đánh số...
o0o
Sáng naỵ Khỉ tỉnh dậy. Biết anh đi rồi. Tôi thẫn thờ nhìn bà đang ngồi hướng đôi mắt kèm nhèm gần loà ra xa lúc nào cũng như tâm niệm điều gì. Bà thuộc nhiều chuyện, biết nhiều cuộc đời. Tôi hỏi: Đánh dấu mạn thuyền là gì hả bà? Là: Có người đi trên thuyền giữa dòng rời cái gươm xuống nước, liền đánh dấu vào mạn thuyền. Lên bờ, cứ chỗ đánh dấu mà tìm gươm, chả bao giờ thấy. Rồi bà đứng lên, lẩm bẩm, tiếng thập thõm cùng chân bước lê vào sân... Ôi dào, ảo vọng cuối cùng của ta là tin rằng không còn ảo vọng gì sất...

o0o

Từ từ ngồi dậy trên chiếc giường cưới của mình, tôi để lại dưới lưng một cái hõm nông hơn hõm hôm qua một nửa. ánh trăng thanh khiết, bao dung như mẹ chở chẹ Giờ này, anh đang ở nhà, với mọi sự cố định mà tôi không bắt anh phải dứt bỏ. Bởi tôi là kẻ đến chậm.
Tôi đứng lên, hai tay xách giày, lầm lũi đi trên con đường để vào thành phố. Cát và biển ở lại sau lưng. Đợi chờ. Xa dần. Đêm naỵ Tôi sẽ sửa lại ban thờ. Một ban thờ không có bản liên khúc đánh số.
Một ban thờ mới.
Thờ anh.

Cầu thang

Một, hai, ba
Một, hai, ba
Cứ bắt đầu đến chỗ rẽ, là Trân lẩm bẩm đếm. Ba tầng gác cô còn đếm được một cách không đứt quãng. Tầng gác thứ tự Trân hơi dừng để thợ Một... Hai. Ba.
Tầng năm. Chỉ còn tiếng thở hắt ra.
Cổ họng Trân khô đắng và như bị cứa.
Còn những hai tầng nữa mới đến phòng làm việc. Trân cúi đầu, cố gắng bước lên và tự ghìm hơi thở của mình cho nó khỏi bật ra.
Còn nhớ, hôm chọn phòng làm việc này, mấy đồng sự thắc mắc: "Chị Trân, sao chị đồng ý mình ở tầng bảy, mà thang máy hay bị hỏng, chị biết rồi đó".
Trân cười. Họ đâu biết là cô chỉ được cảm thấy mình là mình nhất khi cô đi ở những bậc cầu thang kia cũng là sự bất ngợ Cuộc sống thời hiện đại, tìm phút tự do của mình khó qua.

+
+           +

Đường lên nhà anh cũng qua 68 bậc thang gộ Cầu thang hẹp, nhiều chỗ gỗ mục cho nên Trân đi phải dè dặt. Không bị cảm giác càng lên càng mệt mỏi như lên phòng làm việc hàng ngày qua 68 bậc gỗ (có khi 67 hoặc 69 bậc) đấy là anh.
Để đếm được 68 bậc cầu thang. Trân phải đi qua một ngõ dài hun hút. Đầu ngõ là một hàng phợ Họ bán chui bán lủi phải giấu mỗi nơi một thự Bánh phở thì treo lủng lẳng ở giữa ngõ, cuối ngõ thì có hai chậu bát lình xình nước và những chiếc bát nổi cùng hành, ớt và váng mợ Và đặc biệt, chỗ tin tưởng nhất dù đông người qua lại, có một con chó Nhật đen vì bẩn, một con mèo mắt long sòng sọc hay ngồi thì họ để gạ Những con gà công nghiệp béo căng nứt toác cả da, dòng nước mỡ ứa ra, chảy rỉ rỉ xuống bậu cửa nối sang bậc cầu thang thứ sáu. Bao giờ đến anh, Trân cũng gặp những con gà béo căng phao câu chống lên trời với những cái cổ rụt. Hai cánh nó sải ngang ra vẻ thách độ Cạnh đấy là chú mèo ngồi ngay ngắn, liêm khiết vô cùng. Cái gì chờ Trân ở cuối những bậc thang gỗ kia. Lúc nào cô cũng tự hỏi mình điều ấy. Hành trình một ngày của Trân thật đơn giản. Sáng leo đủ bảy tầng gác, đủ để nhiệt tình - nản chí và lại nhiệt tình. Các cuộc họp. Các khuôn mặt tưởng như thân với mình lắm nhưng chỉ để nói những câu chuyện vô thưởng vô phạt nhất. Rồi Trân sốt ruột. Buổi trưa về ăn cơm. Buổi chiều, leo đủ bảy tầng gác để rèn nghị lực và rồi, đến anh, qua 68 bậc gô.
Bao giờ cũng thệ Anh luôn ở những trạng thái chẳng lặp lại bao giợ Dù có cố đoán già, đoán non, chưa bao giờ Trân đoán đúng. Lúc Trân tưởng giờ này anh phải ngủ, thì anh lại kỳ cạch chữa máy nước. Lúc Trân tưởng anh đang ăn cơm thì đến 61 bậc thang gỗ, Trân nghe thấy anh hát vống lên một bài gì đọ Anh thích hát Karaoke mạ Luôn luôn bất ngợ Nhưng cái sự bất ngờ đó chẳng mới mẻ gì, chỉ làm Trân mệt mỏi hơn. Nhưng rồi, tất cả mọi chuyện lại xảy ra, lặp lại và như một thứ nạp điện cho Trân. Cô lại thấy ở anh điều gì đó mới mẻ để chạy xuống 68 bậc thang và mong chờ ngày mai, để lại chạy lên 68 bậc đến với anh.
Chiều nay, thay vì việc Trân mê mải đi trên đường, đầu óc tưởng tượng ra lúc đến với anh sẽ thế nào thì cô ở lại cơ quan. Tầng bảy lộng gió chiều. Dưới sân, tất cả nhuộm một màu đỏ của mặt trời hắt sáng. Phía xa, thành phố đã lên đèn. Người đi lại thưa thớt. Chỉ có giọ Gió bốn bề tứ phía. Tất cả lạnh ngắt. Trên chiếc bàn hình bầu dục là chiếc gạt tàn đầy những mẩu đầu lọc. Mẩu thì bị dí xuống bẹp dúm dọ Mẩu thì sẫm lại vì người hút có thói quen nhúng vào nước mỗi khi hút. Rồi cốc, chén, chiếc nghiêng, chiếc thẳng. Vừa qua một cuộc họp. Người nọ nói người kia ngụ Người kia mắng người nọ hồ độ Suy cho cùng, tất cả, sau đó, để làm gi?
Họp xong. Mọi người hối hả thu dọn những gì là của mình tay xách, nách mang, lao vút xuống bảy tầng cầu thang, lên những chiếc xe máy và tỏa ra các ngạ Mọi chuyện, chắc rơi rớt đi trên đường. Có một người đàn ông đứng lại. Người đàn ông cùng phòng của Trân. Cuộc họp vừa rồi, anh chủ trị Anh tung vấn đề ra để mọi người bàn luận và anh chốt lại. Ngày mai anh lại chuyển vào làm đặc phái viên ở Sài Gòn một thời gian. Anh chẳng ở đâu cố định. Anh đến bên Trân, cười như thể chưa có cuộc họp vừa rồi. Anh bảo: "Trân này! Anh đi đợt này cũng khá lâu. Em có nhận xét gì về cuộc họp hôm nay không?"
Trân lắc đầu: "Mọi cuộc họp đều thệ Có cảm giác là mọi sự sắp thay đổi nhưng sự thực, đâu lại vào đấy."
Anh cười. "Em thông minh lắm. Anh có cảm giác, chúng ta tạo ra những điều may rủi và chính chúng ta gọi nó là số phận".
Trân đứng tựa lưng vào lan can. Gió lùa mênh mông. Gió trải ra vô cùng tận.
Anh im lìm hút thuốc. Rồi anh giơ tay nắm bàn tay Trân. Bàn tay anh bóp mạnh tay cộ Hơi ấm từ bàn tay đó truyền sang cô làm cô rùng mình. Anh lại nói: "Em có đoán được số phận em không?" Trân nhìn anh khẽ lắc đầu: "May rủi đến với em là do người ngoài mang lại chứ em không tự tạo ra nó ". Rồi Trân hỏi: "Thế còn anh?"
Anh cười nhìn xuống dưới sân. Đằng sau bức tường rào là đường đi làm. Đằng sau con đường đó là mặt hồ phẳng lặng. Anh thì thào: "Đoán làm gị Người ta bảo anh chỉ sống được một năm rưỡi nữa, 365 ngày cộng 180 ngày. Ngày nào dài lắm là hôm nay, còm ngắn hơn giống hôm quạ Sau tất cả sự ngắn dài đó, là mặt đất, là giun dế, sâu bọ, là các luồng nước triền miên chảy dưới lòng đất mà khi chôn một ai đó xuống, họ bảo chỗ người đó nằm có long mạch chảy qua".
Trân mở sững mắt nhìn người đàn ông mà hàng ngày cô gặp. Cô cùng công việc và chẳng bao giờ cô nghĩ là họ lại có lúc đứng với cô thế này. Tại sao lại là một năm rưỡi nữa!
Người đàn ông hơi cười như mếu: "Anh là sống lâu nhất so với những người đàn ông trong ho Bố anh chết trận. Anh Cả bị đụng xe. Em anh cảm nhập tâm. Người ta bảo, đáng lẽ anh phải "đi" từ lâu rồi".
Trân rùng mình, bỗng thấy người đàn ông bên mình có cái gì ma quái. Cô bỗng thấy rét. Rét không phải vì gió lộng của những ngày cuối đông mà lạnh ngắt từ trong ra. Suy cho cùng, những điều anh nói cũng có lỵ Anh vẫn triền miên kể, như vào luồng vào mạch.
Anh vẫn còn nhớ ngày anh Cả chết, họ bảo anh Cả chết trùng. Đưa anh Cả về quệ Đến nghĩa trang làng, mẹ anh mua được chỗ đất ngay bên đường cái. Có sẵn một cái huyệt lớn với những bậc thang dẫn xuống. Càng xuống sâu càng nhỏ dần. Anh còn bẹ Có hiểu chết là gì đâu. Anh chạy lăng xăng xem mọi người. Anh thấy các cụ trong họ bê ra những bát máu đỏ tươi và những người khác bê những cây trúc ra. Những cây trúc được vót nhọn. Họ khoắng một đầu cây trúc vào bát máu. Anh hỏi: "Máu gì đấy chủ". Ông chú quát: "Máu chó đen ". Anh lại hỏi "Để làm gỉ" Ông chú trợn mắt: "Để cấm đường anh mày về bắt nốt chúng mày. Xê ra, hỏi lắm thệ Không ra kia mà khóc anh đi, chốc nữa hạ huyệt rồi ". Trân rùng mình, nhìn sang người đàn ông. Chợt thấy gần vô cùng và cũng xa quạ Người đàn ông rút thuốc ra hút. Khói thuốc hơi quẩn lại rồi tan loãng ra. Có cảm giác nó mỏng và nhẹ như linh hồn sau khi lìa khỏi xác.
Trân nhìn người đàn ông, giọng khàn đi: "Anh kể với em mọi chuyện để làm gỉ".
Anh lắc đầu, rít thuốc mạnh. Hai đụn khói từ mũi anh bay ra: "Chẳng để làm gì cạ Tự nhiên anh muốn nói chuyện với em. Anh ít khi tâm sự với ai lắm".
Trân hỏi: "Vợ anh chẳng hạn?".
Anh cười, một nụ cười khó tả nhưng đủ để Trân hiểu rằng vợ anh ta là một cái gì đó anh ta cần phải có nhưng cũng chẳng giải quyết được việc gì ngoài sự mệt mỏi. Anh nói: "Em phải thoát ra khỏi cuộc sống này đi. Đời người ngắn ngủi lắm. Em đã không thích cái gì thì cố gắng đừng làm mà phí thời gian, phí sức"
Anh cười: "Nhà anh đối diện với nhà người ấy. Có lần, anh thấy em khóc từ nơi đó ra. Rồi hôm sau, anh lại thấy em đến. Lúc về, có khóc nữa hay không thì anh không biết. Đúng không?"
Trân gật nhẹ, người lại rét lên.
Anh nhẹ nhàng: "Mọi cuộc tình đều thế cạ Hôm nay cứ hy vọng ngày mai khá hơn. Và cứ cố tìm cái này để bào chữa cái kia, nhưng suy cho cùng, giống nhau cả".
Trân hỏi: "Vì thế nên anh cứ đi đi về vể"
Trân nhìn xuống, có một người đàn ông lao vút vào sân để xe, khóa nhanh và chạy lên. Người đàn ông đó ở phòng Trân. Anh châm thuốc và cười tủm tỉm. Có tiếng chạy lên thang gác. Tiếng thợ Và ông ta hiện ra, tóc dựng đứng ở mái, bụi làm tóc ngả màu ghi đất. Ông ta sững lại khi thấy Trân và người đàn ông đứng. Rồi cười bả lả (khuôn mặt khác hẳn cuộc cãi cọ quyết liệt lúc trước về việc phân chia lợi nhuận và trách nhiệm): "Ờ các bạn chưa về ả"
Trân hỏi cho có chuyện: "Sao anh Hoành quay lại?"
Người đàn ông tên Hoành chạy vụt vào trong phòng, thoáng cái mang ra một chiếc biến thế nhỏ, dứ dứ: "Quên cái này. Tôi mua nó hơn triệu bạc để giảm điện đấy. Mọi đường điện qua đây coi như tắc luôn. Không có nó, mỗi tháng hai, ba trăm nghìn thì ốm. Dùng dăm tháng coi như hòa vốn".
Rồi lút cút chạy xuống đầy vẻ hớn hở, sung sướng như cả thế giới thu lại trong chiếc biến thế dùng để ăn cắp điện.
Anh nhìn xuống sân. Trân cũng nhìn xuống sân. Người đàn ông tên Hoành gói ghém đậy điệm kỹ càng chiếc biến thế, rồi phóng vút đi.
Anh cười: "Đằng sau tất cả những gì quyến rũ của tình yêu, có những lời có cánh là có cái đó dấy. Vì có cái đó, người ta mới sống được. Đừng thi vị bất cứ điều gì!"
Trân nhìn người đàn ông: "Vậy em phải làm gỉ"
Người đàn ông nhìn Trân, rồi anh ấy tựa vào tường, nhìn ra xạ Bóng tối âm thầm buông phủ, bâng lâng sương khói. Người đàn ông đến bên Trân, ôm lấy cô, thì thào: "Em chẳng phải làm gì cạ Em nhắm mắt lại và đừng nghĩ đến đạo đức."
Trân nhắm mắt và tim cô đập rộn ràng.
Môi cô bỗng khô ran lên, như muốn nứt ra vì bỏng. Cô thấy nóng toàn thân. Rồi cô chợt chùng người xuống khi đôi môi người đàn ông đặt lên môi cô, cũng nóng bỏng và cuống quýt.
Hai người hôn nhau. Bên dưới, đèn các nhà bật sáng. Gió lùa réo rắt. Và bỗng nhiên, họ như bay lên những tầng mây. Dưới kia là cuộc sống, là bon chen giằng giật, là mưu dồ này no
Rồi họ cũng buông nhau ra.
Trân ngượng ngùng đưa tay chùi môi một cách bản năng.
Người đàn ông châm thuốc, im lặng.
Rồi người đàn ông nói, giọng khàn đi.
- Em đừng tìm những thứ em muốn. Cố gắng lắm thì em sẽ được một chút, một chút thôi là quý lắm rồi. Anh làm như vừa rồi là để em thấy, nếu em chỉ vì giằng buộc thể xác với anh ta thì sự giằng buộc ấy mỏng manh vô cùng. Em cũng đã xúc động với anh hơn xúc động với anh ấy vì anh mới hơn. Có nghĩa là chỉ nên cố yêu ai đó bằng tinh thần thôi, chứ còn vì thể xác, chóng chán lắm cô bé a Thôi, anh đi đây. Ngày sống của anh còn ngắn lắm.
Người đàn ông đưa tay bóp vai Trân. Cô rùng mình, sự rùng mình của một thể xác hồi sinh. Thể xác đàn ba.
Cô nhìn ra xạ Và nghe tiếng chân xuống cầu thang nhỏ dần.
Lại những bậc cầu thang. Chỉ lên hay xuống quanh quẩn trong một ngày, rồi một tháng, một năm và một đời người. Leo lên thì khọ Càng cao càng khọ Mà xuống thì nhanh qua.
Tối từ lúc nào. Trân không thấy người đàn ông đi ra. Bất giác, cô lấy tay đặt lên môi. Cảm giác nóng rẫy rần rật như bốc từ trong ra. Cả người Trân rùng mình và cô như phát điên lên.
Trân chạy lao xuống cầu thang như để trốn chạy khoảng trống gió làn hun hút của tầng bảy, lại như chạy đuổi theo người đàn ông đếm thong thả những ngày còn lại của đời mình nhưng vẫn luôn rất nồng nhiệt.
Rồi một người chạy lao vào Trân.
"Cô Trân. Cô lẩn thẩn ở đây làm gì thể" "Thế còn anh? Anh quên gì ả" "À tôi quên cái phong bì". "Hôm nay họp làm gì có phong bỉ" "Không, tôi có một tập phong bị Trong đó có năm mươi nghìn. Cứ tối nào tôi đi em út, tôi phải thả một cái để đem về còn đưa cho mụ béo, bảo là đi họp được tiền". Nói rồi ông ta cun cút chạy lên cầu thang với đầy niềm phấn chấn. Thế mới hiểu, sau những giờ mà người ta buộc phải tỏ ra công chức, họ d dàng tâm sự những điều thầm kín với nhau hơn. Và lần đầu tiên. Trân thấy ông ta không phải là ông ấy trong vẻ trịnh trọng, đạo mạo và đứng đắn.
Rồi đứng ở sân. Gió vẫn lùa qua tai, gió vẫn lồng lộng bốn bệ Trân nhìn lên. Sau tầng bảy là trời. Ở đấy là những vì sao, những số phận.
Một
Hai
Ba.
Những cây trúc quết vào máu chó cắm quanh ngôi mộ của người chết trùng để người ấy hết đường về dù lúc còn sống, người ấy tốt vô cùng. Cả họ bây giờ sợ người ấy vì người ấy có thể về bắt đi bất cứ ai mà lúc sống người ấy yêu quy.
Năm
Sáu
Những con gà béo cụt đầu chổng mông lên trời. Gần đấy là một con mèo ngồi ngây ngất.
... Hai tư
Hai nhăm
Người đàn ông hôn như điên nhưng vẫn không quên những ngày được sống.
Những dự án hợp tác với người nước ngoài với số vốn hàng tỷ đô la và chiếc biến thế con con dể ăn cắp điện.
... Bốn hai
Bốn ba.
Những chiếc phong bì có sẵn để lấp liếm những cuộc tình vụng trộm...
Sáu sáu
Sáu bảy.
... và sáu mươi tám.

Chị tôi

Tôi luôn nghĩ mình là đứa trẻ bất hạnh. Nhà nghèo nên việc học hành của tôi vất vả lắm. Mười một tuổi phải xuóng Hải Phòng ở nhà cậu để vừa học vừa làm thêm. Vài năm sau, về nhà, bố mẹ lục đục. Nhà cửa tan hoang, tôi hỏi: "Chị đâu?". Mẹ cười như mếu: "Vào Sài Gòn theo bác trưởng". Tôi nhìn lên tường, chị cười tươi sau vành nón, hai mắt lóng lánh nước.
Hai năm sau trốn học, tôi về. Nhà cửa tươm tất. Tôi hỏi mẹ: "Chị đâu?". Mẹ chúm chím: "Chị làm to lắm, lấy chồng giàu gửi tiền thường xuyên". Tôi hỏi: "Cả tiền nuôi con học ?". Mẹ gật, rồi nói: "Chị bảo đàn bà có thể không cần học chữ nhiều, chỉ cần học lễ thôi. Nhưng đàn ông thì cần có học. Có cả hai thứ ấy mới thành người". Tôi im lặng, thầm cảm ơn bố mẹ sinh ra chị. Mẹ lại bảo: "Nghe nói con uống rượu?". Tôi gật: "Cả nghiện thuốc ?". Tôi lại gật. "Có đánh nhau không?". Tôi thở dài nhìn chỗ khác. Và mẹ thì thầm: "Đừng yêu vội, con gái tỉnh không thật đâu". Tôi cười: "Cái đó còn phải xem đã. Đàn ông lại xa nhà mà mẹ". Lúc đi mẹ dúi tiền vào túi, với theo: "Những cái con thích, chị không thích đâu. Chị muốn con là sáng danh nhà mình".
Tôi bớt hút thuóc bỏ dần rượu mỗi chiều mỗi sáng. Suy cho cùng rượu chỉ làm quên nỗi buồn trong chốc lát. Sau cơn say là cảm giác nhạt thếch, khát thèm một cái gì không rõ rệt. Còn đáng sợ hơn cả nỗi buồn lúc tỉnh. Tôi vào đại học , vẫn không gặp chị. Chị vừa gần gũi vừa xa xôi. hàng chục năm rồi còn gì.
Tôi đỗ loại ưu, được giữ lại trường làm giảng viên. Bố mẹ già dần không còn lục đục nữa. Hình như học mệt. Tôi nhắc lại chuyện xưa, mẹ cười: "Với mẹ, bây giờ cuộc sống là quý nhất".
Mẹ đánh điện: "Về ngay, bác trưởng mất".
Tôi về. Hôm sau, cả nhà lên tàu vào Nam. Bố mẹ thương bác và nghĩ đến phận già của mình. Tôi cũng thương bác nhưng nhớ chị nhiều hơn. Tôi thích gặp chị để chị thấy tôi không làm chị buồn.
Tàu vào ga. Mẹ nhấp nhổm không yên. Bỗng mẹ kéo giật tôi: "Rụt vào. Có tàu chạy qua phăng đầu đấy". Tôi thì chả thấy con tàu nào cả, mẹ vẫn thất thần, cuống cuồng hoảng loạn vì chuyện gì đó. Tôi đâm nghi ngờ cái sự hốt hoảng của mẹ. Tôi ngó nghiêng. Chẳng có gì đáng chú ý. Chỉ có một người đàn bà, phía bên kia đường ray đăm đăm nhìn chúng tôi. Quần đen, áo bà ba - người đàn bà thật nhỏ bé, nhếch nhác. Dưới chân là mẹt thuốc lá, bên cạnh là cái làn nhựa. bà đứng như bức tượng nghiêm lạnh giữa khung cảnh huyên náo bậc nhất này. Có một đoàn tàu dài chạy qua. Chật người và hàng hoá, chưa rời ga mà đã mệt mỏi quá. Tàu qua, tôi nhìn lại phía ấy. Không còn người đàn bà đó nữa.
Tôi và bố mẹ về nhà bác.
Dự đám tang xong, hai ngày sau, một mình tôi về Hà Nội, vì công việc, vì không gặp chị. Mọi dự định của tôi với chị tan hết. Mẹ bảo chị cùng chồng đi Đài Loan. Vợ chồng chị không có con nên hay đi lắm.
Sài Gòn mùa mưa mát và thơm mùi trái cây. Lên tàu sớm, tôi ngồi ngó lung tung. Bất chợt lại thấy người đàn bà đó. Vẫn những hành trang của mình, bà ta trân trối nhìn tôi. Tôi vẫy bà ta lại định mua giúp vài bao thuốc dù tôi đã bỏ từ lâu. Chị không thích tôi nghiện. Hình như bà ta chỉ đợi có thế, vội bước lên những thanh tà vẹt leo lên toa chỗ tôi ngồi. Hai mắt lóng lánh nước, trên khuôn mặt chằng chịt nếp nhăn như sét rạch bầu trời mỗi khi mưa gió. Một bao Vinataba sáu nghìn năm trăm đồng, bà ta cứ dứt khoát lấy bốn nghìn. Tôi chực bực mình và ân hận vì cái thiện chí của mình. Thuốc giả, chỉ có đồ giả mới phá giá chung như thế. Bà ta biết không thể lừa được tôi nên mới bán hạ giá? Tôi quắc mắt ném trả lại bao thuốc. Lập tức, bà ta dúi tất cả vào lòng tôi 5 bao thuốc và chạy biến, lẫn vào đám người lên xuống. Tôi sững sờ, việc gì phải sợ tôi như thế, tôi có tố giác bà ta đâu! Tàu đã chạy. Tôi nhìn ra cửa sổ. Người đàn bà lại đứng chỗ cũ, cách tôi những đường ray chằng chéo.
Năm ngày sau, mẹ gọi điện: "Chị mất rồi. Tàu hoa? cán". Rồi khóc hu hu trong máy, mẹ tiếp: "Đã hoa? táng". Tôi gào to "Chị Ở Đài Loan cơ mà". Mẹ rên rỉ: "Chị con là cái người bán thuốc lá ở sân ga".
Tôi lao ra sân trường. Trưa loang nắng, hấp hiu gió. Chạy vào phòng bạn bè, tìm lại những bao thuốc. Thuốc hết, còn vỏ không, tôi ôm vào lòng bật khóc.
Tôi hiểu, đấy là nhưng thứ cuối cùng chị dành cho tôi.

Cõi mê

Tôi đụng cô ở cửa, tôi đi vào cô đi ra. Cô cười, môi son đỏ lem nhem và hai mí mắt xanh lét, tóc xoăn tít. Trong gió, tôi thấy hắc tắc cả thở mùi thuốc làm đầu - nước đái khỉ - khét lẹt. “Ði đây” và cô lách qua tôi. “Cô đi đâu thế?” Tôi ngó nghiêng. Phố đông người. Tết đến nơi rồi. Mọi người ai cũng nhanh hơn, mải miết hơn như thể mùa xuân đang huỳnh huỵch chạy đuổi đằng sau. “Ði ăn bia uống bánh”. “Với ai cơ?”. “Với anh Len”. “Chú ấy đâu?” tôi nhìn quanh. Chẳng thấy người đàn ông nào vẻ xứng đôi vừa lứa với cô cả. “Công viên”. Và như thể tôi là kẻ làm mất thì giờ, cô xăm xái bỏ đi. Cô như một con búp bê thứ búp bê phế phẩm - trông thật ngộ nghĩnh. Và, không biết mọi người thế nào chứ tôi mà vô tình gặp một người đàn bà như vậy ngoài đường, tôi sẽ nghĩ ngay, đó là một người điên.
Tôi đứng nhìn theo cô. Tóc xoăn, ngắn. Hai tai đung đưa hai cái tòng teng nhựa đỏ. Áo trong đỏ, thò ra ngoài áo khoác vàng. Quần ghi, guốc đỏ. Chiếc túi trắng lúc lắc bên hông. Cô tôi đi đến với hạnh phúc bằng con mắt, cái đầu của một kẻ tâm thần. Cô ba mươi lăm tuổi, nhưng ai cũng đoán cô chỉ hai mươi, hai lăm. Cô trẻ, vì cô đâu phải nghĩ gì. Người ít nghĩ, trẻ lâu lắm.
Bà tôi có sáu người con. Cô tôi là con út. Hồi còn sống, bà kể: Bà sinh cô tôi trong một ngày đông. Mùa đông ngày xưa lạnh hơn mùa đông ngày nay. Bà đi xích lô từ nhà thương về. Chẳng một người đón bà. Các bác và mẹ tôi ngày ấy nhỏ lắm. Ông thì say rượu. Một năm, ông say khoảng mười một tháng. Có lần say, ông còn rủ bạn về, chọn một ông cũng say khướt gả cho bà - tức là gả bạn cho vợ mình. Ông nhìn thấy bà bế cô vào, lè nhè: “Cái gì đấy? Ở đâu ra đấy?”. Bà khóc. “Tôi đẻ nó ra chứ ở đâu. Nó được bốn ngày rồi. Tôi đói quá. Ông nhìn con, tôi tìm cái gì ăn”. Nhà nghèo, con đông, tết lại sắp đến. Bà xuống bếp. Ngôi nhà vắng người đàn bà giống như một bãi rác có trăm con gà đến bới. Lâu sau, bà mang ít cháy cơm lên thỉ không thấy ông và cô đâu nữa. Bà chạy ra đường.
Phố khuya. Gió đông lạnh lẽo. Bà chạy đầu này. Không thấy. Bà lao đầu kia. Vắng hoe hoắt. Tiếng bà gọi lạc dần đi, cảm giác như họng bị rách. Vẫn vô vọng. Chỉ có tiếng hun hút gió đêm. Bà gục xuống bên bậu cửa. Nửa đêm. Ông về. Ông đành người từ trên vỉa hè xuống lòng đường, rồi từ lòng đường lên vỉa hè. Bà túm lấy ông gào to: “Con đâu? Con tôi đâu rồi?” Ông chỉ lên trời. Sau những cành bàng khô là bầu trời đen thẫm, âm u và tím tái lại vì rét. Còn sau đó là gì, bà chẳng trông thấy. Bà điên dại giằng xé ông. Quả là bà dại. Ai lại đi cáu giận một người say. Và trao vào tay người say đứa con mình, dù kẻ say đó là bố đứa bé. Không nên làm gì, nghĩ gì và trao gửi gì cho một người say. Bà bỏ đi. Trong đêm đông rét buốt. Qua những khuôn cửa đóng kín và bên trong, một cuộc sống ấm áp, những ngôi nhà, những con người đón chờ năm mới. Người đàn bà đẻ, giống con cua bấy, đi lang thang cho đến trưa hôm sau. Tuyệt nhiên không tìm thấy cô. Bà kể. Chiều hôm sau, bà cứ đứng ở cửa, và nhìn lên trời. Bà luôn tin rằng người ta khi giã từ kiếp người, họ sẽ hoá thành những thiên thần với hai cái cánh mỏng tang, bay vi vút trên trời. Bà tưởng tượng là mình nhìn thấy cô, với đôi cánh bé xíu, đỡ tấm thân bé xíu được tồn tại trên trần gian có bốn ngày. Và bà cứ đứng nhìn lên trời, say mê với hình ảnh mà chỉ mình bà nhìn thấy.
Ba ngày sau. Một người ở đầu phố chạy đến báo là họ đi chùa nghe tiếng trẻ con khóc khét lèn lẹt. Họ hỏi thăm, định nhón tay làm phúc thì người giữ chùa bảo nó chẳng cho ai chạm vào người đâu. Nếu có thương hay cho nó tiền hoặc tã lót, ai đó đã quẳng nó ở cổng chùa mấy hôm nay rồi. Nó không ăn, chỉ hớp tí nước trắng và gào khóc.
Bà điên dại chạy đến, vớ lấy cô. Khi bà ôm cô vào lòng, cô im luôn, không khóc nữa mà chỉ nức nở. Ðến lúc bà gí núm vú vào miệng cô, núm vú đã teo tóp đi, cô liền hớp lấy và rít kèn kẹt. Bà bảo, những đứa trẻ còn ở trong bụng mẹ, khoảng sau bảy tháng là đã biết tiếng mẹ và hiểu ai sinh ra nó. Còn bà, nước mắt tuôn như mưa. Trong làn mưa mờ mịt đó, bà vẫn thấy cô, giang hai cái cánh mỏng dính, bay liệng dưới bầu trời rét tím tái.
Tôi ngoảnh nhìn phía cô đi. Dáng cô khuất lâu rồi. Tôi bắt đầu lo. Cô đi đâu nhỉ? Mà chú Len là ai? Hẹn hò gì xa thế. Từ đây ra công viên xa lắm. Mà bây giờ, mấy ai hẹn nhau ra công viên cơ chứ? Sang thì có nhà riêng hay khách sạn. Không sang thì đi các quán xá, đèn mờ. Vậy mà cô đi công viên. Tôi chạy vào nhà. Gặp bác, tôi hỏi. Bác ậm ừ “Tao biết đâu được đấy”. Lại gặp một bác nữa, bác chép miệng: “Giời, đổ dở hơi ai thèm nhòm mà cứ vẽ. Tao có giữ ở nhà lại chửi tao, kệ xác”.
Tôi quay ra đường. Từ ngày bà mất, cô giống một gánh nặng. Sai cô việc gì, cô làm việc dấy, cần mẫn lắm nhưng thường hỏng. Những việc đơn giản thì cô làm thành phức tạp, còn việc hệ trọng thì cô lờ đi. Một lần, cái bếp dầu bốc lửa cháy đùng đùng, bén sang cả đống trấu, cạnh đống trấu là những can dầu và đống gỗ. Chúng dang bắt lửa vào nhau, và chỉ chậm khoảng mười phút là có thể cháy cả nhà. Cô nhìn thấy, chẳng nói gì, đứng xem một tí rồi lên nhà, ngồi vào mâm cơm. Cô không ăn cơm, mọi người dục, chỉ thấy cô thở dài. Bà hỏi cô làm sao? Cô bảo: “Sắp chết hết”. Tôi hỏi: “Cô bảo ai chết?”. Cô vung tay khoát cả mâm cơm và những người ngồi quanh: “Tất”. Anh tôi cười: “Cô giết à?”. Cô chỉ xuống bếp, lẩm bẩm: “Bếp giết”. Vừa lúc ấy thì khói đùn đụn cuộn vào. Cả nhà cuồng điên chữa cháy. Còn cô thì đứng thở dài, chép miệng. Một lần khác, bố tôi đi qua sân, đá phải con gà đen sì cô nuôi. Nó mổ vào chân bố tôi một cái. Cô trông thấy thế, chạy lên nhà, hét to như thể sắp động đất: “Gà đen đánh Chính. Chính đánh gà đen. Chết hết rồi”.
Tôi đâm nghĩ ngợi về cô nhiều quá. Bây giờ cô đang ở phố nào nhỉ? Cô lạc thì sao? Phố thì đông. Mà cái loạt như cô, ra đường dễ bị trẻ con ném đá lắm. Nhỡ có chuyện gì, liệu cả nhà có bình yên mà sống thế này không?
Hồi xưa, bà hay khóc với tôi vì bà chỉ có mình tôi là cháu gái. Mẹ tôi lại là người con gái duy nhất mà bà có thể nương tựa vì cô tôi dở hơi mất rồi, sau hai đêm khóc ngằn ngặt ở chùa. Bà lầm rầm kể: đời con người ta giống một dòng sông. Ðời bà luôn trôi qua những ghềnh thác, chẳng bao giờ bình yên. Tôi bảo: “Ông tệ với bà thế sao bà không bỏ ông đi?” Bà cười nhệch nhạc: “Thời bà, ít có sự lựa chọn như các cháu sau này. Bảo lấy ai thì lấy. Bảo làm gì thì làm. Ước mơ không nhiều, tham vọng chẳng có. Ðược yên ổn là sướng lắm rồi”. Tôi cãi: “Thời là gì hả bà? Cháu nghĩ là tại bà thôi”. Bà cười: “Hôm ấy, bà đang ngồi bên bờ ao giặt quần áo. Có một đám đi xem đá bóng về, bụi cuốn mờ mịt. Trong đó có ông cháu. Mười ngày sau, tự nhiên có mấy người đến hỏi bà, về làm vợ một người đàn ông trẻ, đẹp. Bà chẳng hiểu họ ở đâu ra, và tại sao lại biết bà. Chỉ biết rằng, sau đó, bà được gả cho đám ấy. Nhưng chồng bà không phải là người đàn ông đến nhà bà mà là anh của ông ta, hơn ông ta mười lăm tuổi, đã ba đời vợ, vài đứa con...”. “Vậy mà bà chịu? Họ lừa mà?”. “Chịu chứ, ngày xưa, hay chịu lắm. Rồi cháu thấy, đâu vào đấy cả, có sao đâu?”
Tôi nhìn hút, không còn chút gì mái tóc xoăn tít và cái áo đỏ nữa. Tôi cuống cuồng lên xe đạp phóng về phía đó. Phố đông. Ai việc đó, mê mải như đàn kiến ngày kiếm mồi, tối tha về những cái tổ con con. Những đứa trẻ được sinh ra trong bệnh viện, trong nhà hộ sinh, được đón về hay quẳng đi. Những người dột ngột chết hay ngắc ngoải chết. Ðều không làm những khuôn mặt kia một thoáng thay đổi. Cũng như, bỗng nhiên ở mỗi một con đường, mỗi một gia đình, có một người tâm thần như cô tôi chợt bỏ nhà ra đi với một người đàn ông chẳng ra có, chẳng ra không, để đến một nơi gọi là công viên, cũng không làm ai bỏ ra nửa phút để quan tâm.
Tôi ngó ngược, ngó xuôi. Cô như chui xuống đất. Còn công viên. Ðấy là cái gì? Có khi chỉ là chỗ vắng, có vài hàng cây. Hay một bãi cỏ, hoặc ven một cái ao thả rau muống? Với một người điên, mọi thuật ngữ tên gọi đều có thể thay đổi.
Tôi quay về. Rỗng tuếch. Trong nhà có tiếng cãi nhau. Bác trưởng cãi nhau với bác thứ. Tiếng bác trưởng nạt nộ (anh mà) tiếng bác thứ gầm gừ (em mà): “Tôi còn sống ngày nào, vận mệnh ngôi nhà này trong tay tôi”. Bác thứ nghiến răng: “Có mỗi cái đời mình, với cái con vợ mình còn chẳng giữ được trong tay, đòi đi giữ vận mệnh cả nhà”. Tôi bỏ ra. Mẹ ngồi đun bếp. Mùi than tổ ong thật khó chịu, nó xộc thẳng lên óc tôi, và bỗng nhiên, cổ họng tôi đắng nghét. Nước mắt mẹ chan hoà. “Sao thế mẹ”. “Bác trưởng gọi người xây nhà, cho thuê”. “Cả nhà mình ở đâu?”. “Không biết”.
Trên nhà. Tiếng quát hét to hơn, phong phú hơn nhờ có sự góp mặt của hai bác dâu. Họ đang lục lọi trong tủ trong giường ra những thứ mà trong lúc cơn tình cảm dâng cao - họ tặng nhau để thắt chặt thêm cái sự chị em dâu. Và bây giờ, thì ném trả cho thoát. Tôi run rẩy: “Ðánh nhau đến nơi”. Mẹ gạt nước mắt: “Không đánh nhau đâu con ạ. Ai dại gì cứ suốt ngày chiến tranh. Ðổ vỡ lại tốn tiền sắm. Chửi nhau không mất gì”.
Họ bắt đầu lôi những chuyện ngày xửa ngày xưa để nói nhau. Nào là bác dâu trưởng ngày bác trai đi công tác toàn sang nhà lão thợ may già răng bịt vàng tán tình. Nào bác dâu thứ suốt ngày phơi quần áo lót, cả nhà đi húc đầu vào không biết dơ... Tôi giục mẹ: “Mẹ can các bác đi. Con sợ lắm”. Mẹ lắc đầu: “Mẹ có quyền gì? Mẹ là phận gái. Phúc lộc hưởng theo nhà chồng. Phúc dày hưởng dày. Phúc mỏng hưởng mỏng. Chẳng may bố con mất sớm, mẹ được các bác cho ở là phúc lắm rồi”.
Tiếng chửi nhau bắt đầu to. Bên này bảo bên kia ngu. Bên kia bảo bên này bất nhân. Chỉ có tiếng chửi và chửi, chứ tịnh không hề đổ vỡ. Hẳn là mẹ có nhiều kinh nghiệm trong chuyện này. Tiếng bác cả: “Sống thế này à? Ðến phát điên mà chết”. Tiếng bác hai: “Điên đi cho người khác nhờ. Ðiên được đã tốt”. Và sau đó, hai bác dau như hai kẻ hát bè, chỉ đợi có vậy, cất giọng ngay.
Cửa mở. Cô về. Trong bóng tối nhập nhoạng, lại mờ mịt khói than, tôi vẫn nhận ra cô. Tóc xoăn tít, người bé nhỏ. Tôi chạy lao ra, giữ cô ở buồng ngoài. Tôi bật đèn. Khuôn mặt cô tràn trề hanh phúc. Son phấn còn nguyên. Trông cô có vẻ no nê lắm. “Cô đi đâu về?”. “Ăn bia uống bánh”. “Với ai?”. “Anh Len”. “Ở đâu?”. “Công viên”. “Cô bốc phét. Làm gì có anh nào?”. Tôi bật cười, chợt thấy mọi cái sự rủa nhau trong kia thật vô nghĩa. Cô lôi trong túi ra một chiếc khăn mùi xoa, một cái vòng nhựa và một chiếc cặp tóc, gí vào mặt tôi: “Len cho đấy”. Rồi bần thần, cô giơ tay vuốt mái tóc, hôm qua dài ngang vai đã vội cắt ngắn và làm xoăn tít cho kịp buổi hẹn hò: “Cắt tóc rồi. Cho đấy”. Tôi ôm lấy cô mà cười. Hoá ra, có chú Len thật. Và điều quan trọng, là có tình yêu thật, tình yêu của một người điên. Nó trong trẻo, thánh thiện và cổ xưa. “Ăn bia ngon không ?”. Tôi vẫn có cái thú là trêu cô. “Ngon, ăn ba bát, Len say, hát to lắm”. Tôi cười rũ rượi, lại hỏi: “Ai trả tiền?”. “Len giả chứ, Len nhiều tiền lắm”. “Bao giờ cô lại đi chơi?”. “Mai”. Rồi cô đứng lên, đi vào nhà. Cô không nghe thấy tiếng cãi nhau, cũng chẳng quan tâm đến những khuôn mặt đang hầm hè nhìn nhau - những bộ mặt thật. Cô đi vào góc của mình, mở cái hòm, xếp những tặng phẩm vào đó.
Các bác vẫn chửi nhau, và vẫn ước ai được điên, được chết quách đi cho nhẹ xác. Toàn những ao ước mồm. Tôi bỏ ra đường, cô đi đằng sau, tràn trề hạnh phúc.

*
*       *

Cuộc đời người giống dòng sông. Lúc thì lững lờ trôi, lúc chảy xiết. Nhà tôi ở có một cái ngõ dài hun hút, ngồi trong bếp nhìn thẳng ra cửa. Và trong ngôi nhà ấy, là chúng tôi. Tôi tưởng tượng ra, một ngày nào đó, bác tôi cho đập hết đi, xây lại thành một cái khách sạn. Chỗ mà hàng ngày chúng tôi ở, có thể thành chỗ nhảy đầm. Chỗ để bàn thờ ông bà, có thể thành khu vệ sinh với những cái bồn tắm Nhật mà vào đấy phải có hai người, để giúp đỡ nhau. Chỗ mẹ tôi ngày ngày quạt than tổ ong, mỗi lần quạt ba bếp liền để tỏ tình cảm với các anh chị, có thể sau này, sẽ trở thành những buồng ngủ xinh xinh, và những đôi trai gái chán ngủ ở nhà sẽ đến ngủ tạm.
Thế nào nhỉ, và chúng tôi, mỗi người một nơi. Mỗi nhà lại bắt đầu sắm sửa lại. Việc đầu tiên là lập bàn thờ, thở tổ tiên. Thờ cúng bây giờ là mốt, là niềm tin, hy vọng. Và, mục đích thờ cúng cũng khác nhau lắm. ảnh ông bà được đem đi phô tô cho rẻ, nhanh, và nhà ai, nhà ấy thờ, theo kiểu của họ.
Còn cô. Cô sẽ ở đâu? Cả nhà, chỉ có mẹ là thương cô thật sự, nhưng mẹ nghèo thế, làm sao nuôi nổi cô. Còn các bác, hàng ngày, họ coi cô như nắm giẻ lau, là cái gai trước mắt, nhưng hễ có chuyện gì, ví như đổ bể trong làm ăn, vỡ lở một cuộc ngoại tình hay bị thủ trưởng cắt cầu làm ăn, họ đều tha thiết ước ao giá họ được là cô, cho thanh thản, cho sung sướng.
Tôi xuống nhanh. Con đường trước nhà thưa người qua lại. Cô lại đi đâu đấy, từ lúc nãy, chắc lại mua cái vòng hay dây chuyền bằng nhựa, đeo đầy người như bà bán hàng xén.
Có hơi thở gần kề bên tôi. Mẹ. “Vào ăn cơm đi con. Cô đâu?”. “Cô đi chơi rồi”. “Có xa không?”. “Con không biết”.
Hai mẹ con đi vào. Buồng trong cùng, gần hố xí và bếp. Một cái sân quanh năm ướt và rêu xanh mượt. Mẹ ngồi lặng lẽ, già nua. Tôi ôm lấy mẹ, mong cho mọi sự qua nhanh. Và tất cả, chỉ là một cơn điên của những người tỉnh táo. Bà hay bảo: “Chó dại có mùa. Người dại chẳng có mùa nào”. “Mẹ nghĩ gì đấy?” Mẹ nghĩ lại ngày xưa. Yên ổn thế”.
Khung cửa bỗng tối sầm. Bác thứ vào, mỉa mai: “Lại ngày xưa. Với cô, cái gì của quá khứ cũng tốt hết. Ngày mai, cô lại bảo hôm nay tốt vì hôm nay là quá khứ của ngày mai. Rõ vớ vẩn”. Bác thứ đi ra. Mẹ lại sụt sủi: “Ngày xưa, còn bà, các bác ấy không cãi nhau to thế này”.
Cô về. Hớn hở và xúng xính. Cô nhìn thấy mẹ khóc, sững lại: “Chị sao khóc. Nhớ mẹ à?”. Mẹ tôi gật , rồi lại khóc. Cô ôm lấy mẹ tôi, vuốt tóc mẹ tôi ra chiều an ủi, dỗ dành. “Em cũng nhớ mẹ”. Và cô khóc. Những giọt nước mắt của người điên, trong suốt, rơi, tạnh bất kì, vô thưởng vô phạt như tiếng cười.
Và đêm xuống. Mọi cơn cáu giận, mọi mưu đồ làm ăn, mọi ham muốn cũng chìm vào đêm. Yên lặng, huyền bí. Những người đàn bà khóc nhiều, nói nhiều đến hết hơi nên ngủ nhanh hơn mọi ngày. Chỉ có tôi là không ngủ được. Tôi không khóc, cũng chẳng nói gì, đầu óc tôi tỉnh táo lắm. Tôi nhìn lên trần nhà. Loang lổ, mốc meo một màu vôi ố vàng vì thời gian. Tiếng chuột rinh rích. Tiếng thạch sùng tặc lưỡi. Tiếng mèo đực gọi mèo cái. Những con mèo ngày ngủ đêm đi hoang và chửa đẻ vô lối. Lâu lâu, tôi lại nhặt được một con mèo con ở ống máng nước. Nó lăn từ mái ngói xuống. Một con mèo con không cha mẹ. Tối nuôi nó vài ngày và khi các bác dâu phát hiện, tôi mang cho bạn.
Ngày mai, ngày kia, ngôi nhà dài hun hút này sẽ thành khách sạn bốn, năm tầng. Mèo hoang sẽ chẳng đẻ rơi vì làm gì còn mái ngói nữa?
Mẹ ngủ. Thở nặng nhọc. Cô cùng ngủ, vừa ngủ vừa nghiến răng. Và lảm nhảm những gì chẳng ra tiếng người. Lúc tỉnh, cô nói còn khó hiểu nữa là mê. Chắc cô đang lạc trong cõi yêu. Tình yêu của một người điên. Mà Len là ai? Chắc cũng chập mạch hoặc đơ đơ thì mới yêu nổi cô. Những người xung quanh tôi, ba phần tỉnh một phần điên. Người tỉnh thì ác. Tôi và mẹ sợ họ lắm. Mặt họ như tia đèn cực tím xuyên vào soi rọi tận trong ruột gan chúng tôi. Trước họ, chúng tôi bỗng thành người gian dù một việc là nghĩ xấu cho người khác cũng không có. Người điên thì vô tư và trong suốt, như thế cả thế giới này chỉ có mình họ và người tình. Tôi và mẹ thích ở bên người điên hơn, và thấy mình có nhu cầu che chở cho họ.
Rồi đêm cũng qua. Tôi dậy, đầu đau buốt. Có cảm giác nhà rất đông người. Phòng bác cả có mấy người đang bàn bạc. Ngoài sân, trong bếp đều có người. Họ đo. Họ tính. Và họ giống như ở công trường. Mẹ vẫn ngồi trong bếp. Lại nước mắt. Lại khóc, trong không gian đầy mùi than nồng nặc mùi của bùn ướt. “Ai thế mẹ?”, tôi hỏi. “Họ đấy”. “Là ai ạ?”. “Chủ nhà mình”.

*
*       *

Sắp đến ngày lành tháng tốt, những người chủ mới sẽ đến và làm lại ngôi nhà chúng tôi đang ở. Mẹ ra vào như cái bóng, nhặt nhạnh từ cái ống bơ đến thanh củi. Với người nghèo, cái gì cũng cần và quý.
Bỗng nhiên, cô lạc.
Suốt ngày chẳng thấy bóng cô. Tôi xuống mẹ bảo: “Con đi gọi cô về ăn cơm”. Quả thật là chúng tôi quên cô. Chúng tôi sắp thay đổi cả cuộc sống, đấy là một điều khủng khiếp.
Tôi tìm cô. Chẳng ai thấy cô từ sáng. Tôi và mẹ chạy ra đường. Phố xá cũ rích. Dòng người ngược xuôi mê mải. Mẹ cuống cuồng với bác trưởng: “Con Thảo nó đi đâu từ sáng, em sợ nó lạc rồi”. Bác trưởng lẩm bầm: “Thảo nó vẫn hay đi, cô tìm nó không có tối”. Bác dâu nguýt: “Rách việc. Tỉ thứ việc lại phải lo đến loại ấy nữa. Nó có nằm ra đấy cũng chẳng ai rước đâu”.
Ngôi nhà xáo loạn như sắp có giặc. Tan hoang. Bừa bãi và đầy đủ thứ đắt tiền đến chổi cùn rế rách. Không cần giấu giếm, che lấp. Chúng tôi chỉ còn hai ngày để đi khỏi đây. Hai ngày cho một sự thay đổi lớn, ngắn ngủi lắm.
Tôi và mẹ tìm cô. Gặp ai cũng hỏi, bạ ai cũng nhìn. Chẳng thấy cô. Suốt một đêm trắng, hai mẹ con nằm nghĩ đến cô. Cuộc đời biết bao cạm bẫy, người tỉnh đối phó với nó còn mệt nữa là người điên như cô. Mẹ như người bỗng nhiên mất tất cả: của cải, người thân, sự yên ổn. Tóc tai mẹ rũ rưỡi, khuôn mặt mẹ thất thần và đôi môi khô nứt nẻ. Mẹ nghĩ đến cô, đến sự tận thế của ngôi nhà và gia đình.
Hôm sau, cô cũng không về.
Buổi chiều. Một người đàn ông nhỏ bé, cằn cỗi đến trước ngõ nhà tôi. Ông ta hỏi tên mẹ và tôi. Linh tính mách cho tôi thấy đấy là người báo tin về cô. Mẹ cuống cuồng lôi ông ta vào nhà. Nhưng chẳng còn chỗ nào để ngồi, tất cả tan hoang, bừa bộn trước một cuộc chuyển dịch. Mẹ và ông ta lại ra đường. “Tôi là Len. Tôi gặp chị...”. Mẹ dồn dập: “Nó đâu?”. “Cô ấy ở nhà tôi”. “Tại sao? Chúng tôi tìm kiếm cô ấy cả ngày hôm qua”. Mẹ khóc. Chắc mẹ mừng quá. Người đàn ông luống cuống đầy vẻ biết lỗi. “Cô ấy không cho tôi đưa về, cô ấy bảo nhà bán rồi. Cô ấy không có chỗ ở. Cô ấy khóc nhiều”. “Bây giờ, anh dẫn tôi đi lôi cô ấy về”. “Ðừng chị ạ. Cô ấy đang mất tinh thần. Tôi hứa với chị sẽ bảo vệ cô ấy. Tôi xin chị, cho tôi được lấy cô ấy. Tôi đã có vợ con. Nhưng tôi ở chiến trường về, tôi bị nghễnh ngãng và mờ mắt. Vợ tôi... nó bỏ đi và mang theo con tôi. Tôi muốn lấy em chị...”
Mẹ trợn mắt nhìn người đàn ông như thể tất cả là một huyền thoại. Và, môi mẹ mấp máp, run rẩy:
“Nhưng... nó bị tâm thần. Nó không bình thường như mọi người đâu. Nó không hiểu gì hết...”
Người đàn ông cười, hiền hậu: “Cô ấy không điên, không điên tí nào cả. Tại vì không ai gần cô ấy. Một người như tôi, được lấy cô ấy là hạnh phúc”. Mẹ tôi ngó sững vào mặt người đàn ông: “Anh có điên không đấy?”.
Ông ta cười: “Tôi cũng không biết nữa. Theo chị, tôi có điên không?...” Dừng một lát, ông nói tiếp: “Vài ngày nữa, cô ấy bình tâm, xin chị đến nhà tôi. Ðây là địa chỉ...”. Ông ta dúi vào tay mẹ một mẩu giấy. Nét bút thô, to, chân thành, nguệch ngoạc. Mẹ ớ người, mồm như cứng lại. Ông ta chào mẹ, và bảo rằng phải về không cô đợi. Ông phải trốn cô đến đây. Ông ta quay đi. Tôi và mẹ sững nhìn, chẳng kịp nói gì, làm gì vì bất ngờ quá. Ðúng là cuộc sống. Ðầy bất ngờ và khó hiểu. Bao cô gái hơ hớ ra, của hồi môn nhiều và sự khôn ngoan cũng lắm mà ế chồng. Còn cô, vừa nhiều tuổi, với hai bàn tay trắng thì có người muốn lấy cô - một kẻ điên.

*
*        *

Chúng tôi đi khỏi ngôi nhà. Người và đồ đạc chồng chất trên những chiếc xe tải. Những con thạch sùng, những con chuột cũng đi theo. Chúng rúc rích trong ngăn tủ khi xe qua ổ gà. Bác thứ đi từ hôm qua. Sau khi dặn một câu: “Ngày kia đẹp ngày, hẹn về cùng làm việc chuyện tiền vàng với bác trưởng”.
Xe sắp rẽ sang phố khác. Tôi ngoái lại nhìn. Ngôi nhà trầm mặt đứng. Cổ kính, rêu phong từ bao đời nay không còn của mình nữa. Mẹ cứ giơ tay lên rồi hạ tay xuống, mồm lẩm bẩm: “Hết rồi. Hết cả rồi giời ơi. Giời ơi là giời, sao tôi khổ thế này. Hết cả rồi”.
Tôi muốn ôm lấy mẹ, an ủi mẹ nhưng tôi phải giữ đồ. Tôi không thấy gì cả. Với tôi, mọi sự lại bắt đầu. Chỉ có điều, tốt đẹp hơn hay tồi tệ hơn, tôi không biết. Làm sao biết được ngày mai?
Tuy nhiên, tôi nghĩ đến cô. Cô là người hạnh phúc bởi cô chẳng phải mưu tính gì. Giờ này, chắc cô và chú Len đang đi chơi. Ăn kem, uống bia hoặc ngồi hóng gió bên bờ hồ. Ðể nếu ai hỏi đến, cô lại hớn hở khoe: “Ăn bia uống bánh”. Hoặc: “Ði ăn kem ngọt lắm. Hai tay hai cái. Một cái mút. Một cái cắn”. Cô và chú ấy sẽ nói những chuyện vô thưởng vô phạt, không đầu không cuối, không tổn hại đến ai, chẳng câu nào ra câu nào và cười tít mắt. Họ nghĩ đến ngày cưới. Và cuộc sống tương lai bằng ước mơ của một người quá tỉnh táo nhưng mất mát và một người điên, được hay mất đều không hay biết gì.

*
*         *

Ngôi nhà lùi xa. Chiếc xe cồng kềnh, nhấp nhổm trêm một phố đông người. Mẹ chỉ còn nức nở chứ không nói gì. Mắt mẹ nhìn ra xa, vô hồn.
Tôi chợt giật mình. Lúc này, trông mẹ rất giống cô, giống một người điên. Và thắt ruột lại vì sợ. Nhỡ mẹ điên? Và các bác nữa. Lúc lên xe, tôi thấy bác trưởng, bác thứ ai cũng thất thần, hốt hoảng và già sọp đi vì tính toán, lo âu. Hai bác dâu thì nhìn nhau gầm ghè như canh trộm. Sau mọi chuyện vừa rồi họ có thể điên lắm. Có những người đau khổ quá, sau một đêm đầu bạc trắng. Có người bất hạnh quá vì mọi thứ bỗng tuột ra khỏi tay mình, cái sự điên tỉnh chỉ là gang tấc. Mà suy cho cùng, nếu điên, được như cô, tôi thấy tất cả nên điên, đó sẽ là hạnh phúc./.

25-3-1994

Giai nhân

Sao đứng bên cửa sổ. Một bên là bức rèm xanh lá cây. Tóc Sao đổ xuống vai, buông thả. Cô đứng lặng phắc, hình như nín cả thở. Không phải là hít không gian một buổi chiều gió chuyển mùa mà nghe gió về tiếng lá cây cụng cựa, cái lá nào già thì chuẩn bị rơi. Phía đằng đông ngôi nhà, thỉnh thoảng có tiếng khóc nỉ non, câu được câu mất, giống như lời than vãn của một kẻ buồn ngủ, lên xuống như nước thuỷ triều. Mùi hương trầm đặc vón vén, đùn đùn từ trong nhà ra để lấp đi mùi tử khí. Người chết nằm đó đã ba ngày. Để đợi những người thân về mang trả lại cho đất.
Phía đằng tây, khói cũng bốc mù mịt. Lại là khói, nhưng không phải là khói hương mà là khói nướng chả. Đời người, hình như ai cũng có một cái thú riêng. Thú kiếm tiền. Thú tiêu tiền. Thú ăn ngon. Thú mặc đẹp. Thú nói xấu sau lưng người khác. Thú thọc gậy bánh xe… Hàng xóm của Sao là gia đình sáu người, hai vợ chồng và bốn đứa con có cái thú ăn thịt chả nướng. Sáng ra, mỗi người một ngả toé đi tìm kế sinh nhai. Những đứa trẻ đi học. Tối về, quần tụ quanh mâm cơm chung thân chả nướng. Nhiều khi khói cuốn lên trời đến mù mịt cả phố. Ngày nào họ cũng ăn bún chả nhưng dáng điệu sung sướng chờ mong như thể mới ăn lần đầu vậy. Một ít thịt dọi ế của chợ chiều, lại chợ ngày hè nên miếng thịt cứ xanh và mềm ướt đi. Họ tẩm ngũ vị hương, húng lìu và đủ mọi gia vị nên hương nó quyến rũ lắm. Ai biết đấy là đâu. Bún chả là món ăn vừa bình dân, vừa quý tộc. Sáu người châu đầu vào cái mâm, một rổ rau sống, hôm thì rổ bún, hôm thì nồi cơm, ăn húp xì xoạp. Người vợ thường ngồi ở giữa, lúc gắp cho con trai miếng mỡ, con gái miếng dính tí nạc, chan cho chồng ít nước mắm. Hiếm khi thấy người vợ ăn thịt, chỉ chan nước mắm là lùa được mấy bát. Sao không hiểu cái gì làm họ có thể ăn ngon miệng đến thế?
Trước mắt, cách một khoảng sân là nhà của mấy anh em trai. Họ chuyển về đây được gần tháng. Nghe nói, năm anh em có một ngôi nhà to, cũ kĩ bao đời của ông bà cha mẹ để lại, ở mặt phố chính. Bố mẹ họ ở bên Pháp và đang làm thủ tục bảo lãnh cho các con cháu sang. Họ bán phéng đi, trích một ít tiền mua căn nhà này. Hà Nội bây giờ rồ lên phong trào xây khách sạn mini, văn phòng đại diện theo tiêu chuẩn quốc tế cho người nước ngoài thuê nên ngôi nhà bán được trăm cây, chia năm mỗi người giữ hai mươi cây. Trừ tiền mua chung căn nhà này, còn của từng người là mười mấy cây, chờ ngày có giấy đi Pháp. Họ dọn về đây, hôm trước hôm sau như lột xác. Mỗi người một cái xích bằng vàng một cây ở tay. Dây chuyền một cây ở cổ, đồng hồ nửa cây ở tay, kính của Mỹ và ngang lưng một bao đeo. Từ đầu đến chân là toàn đồ xịn! Quần quả bom, áo xiu Nhật và nước hoa thơm nồng nàn. Mỗi gia đình một hai chiếc xe máy bóng như gương, phóng bạt phố. Nghe nói, hôm họp chia tiền, họ chi mất một triệu để thuốc nước. Họ sắp rũ bỏ cái tên người Việt Nam, để trở thành người ngoại quốc.
Gió cuốn khói bay lởn vởn trong không gian. Dưới đường lá khô chạy lào xào. Sao thảng thốt nhận ra là ngày lại sắp qua đi. Mùi thịt nướng chả lâu nay như một thứ đồng hồ tự động. Nhiều nhà thấy khói lên là đi gọi con cái ở các ngõ ngách về tắm rửa. Có nhà đi vo gạo thổi cơm. Có đôi vợ chồng già đóng cửa đi dạo phố hóng gió chiều. Mùi nướng chả gợi cho dân xóm quanh quẩn một cảm giác là họ đang cùng nhau tống tiễn một ngày, nhãng đi một cái là qua tháng, lâu lâu hơn tí nữa hết một năm và chớp mắt vài cái hết một đời người.
Hai cái mùi: Thịt nướng và trầm hương đang quật nhau túi bụi để giành phần thắng. Cuối cùng, mùi thịt nướng đã thắng vì nó được sự hỗ trợ của người đàn bà sáu mươi tám cân thịt đang ra sức dùng hai cánh tay quạt túi bụi, cộng với mỡ thịt gặp phải lửa thì bén lắm.
Người đàn bà nằm trong cỗ áo quan nghi ngút khói hương kia năm nay bốn mươi hai tuổi. Bà có hai đứa con, lớn cả rồi. Cách đây sáu năm, bà bỏ chồng theo một chàng trai kém gần chục tuổi dọn về đây sống. Chồng cũ nuôi con. Ít sau, chồng cũ đi nước ngoài, hai đứa con phiêu dạt đến khi mẹ chết cũng không biết mà về. Thấy bảo, người đàn bà này uống rượu và hút thuốc nhiều, lại cuồng nhiệt nữa. Bà ấy đẹp lắm, mắt nhìn ai người ấy chỉ ngẩn ngơ, cái khoé miệng như dấu phẩy, duyên dáng cả khi đi ngủ. Lấy chồng mới được ba năm thì chàng trai đó ngoại tình với một con bé mười tám, người đàn bà đau khổ, sinh bệnh rồi thành ung thư tuỵ và chết. Sao còn nhớ. Ngày về đây, bỗng Sao nhìn thấy người đàn bà đó. Bà ta đang khoẻ mạnh, tóc cặp cao, mặc bộ váy đen, hai cánh tay hở ra trắng nõn đứng tưới những chậu hoa. Sao ngơ ngẩn như thể ngắm một bức tranh nghệ thuật.
Sao như hoá đá. Thỉnh thoảng có gió lộng cuốn tung rèm cửa đập nhẹ vào người Sao, cô rùng mình. Những cơn gió quí hiếm trong một mùa hè. Xa xa, sau màng mây ghi sẫm, trăng đầu tháng nhạt thếch như có như không.
Hết rồi. Tất cả thế là hết. Cách đây mười lăm phút, Sao đã đập tan chiếc máy điện thoại. Ba ngày trước, bỗng nhiên Sao thấy hụt hẫng một cách vô cớ, lòng dạ hoang vắng, nhạt thếch. Mùi bún chả nướng từ hàng xóm bay sang nhắc cho Sao thấy đã qua một ngày. Sao mới chợt nhận ra ngày hôm nay cái điện thoại im phăng phắt như thể bị đứt dây hoặc là không tồn tại trong ngôi nhà này. Mới hôm qua, và dài đằng đẵng những năm trước đó, nó liên tục kêu réo như một con dê bị đói triền miên. Bảy giờ sáng, đã reng reng, mười hai giờ đêm cũng còn reng reng. “A lô, em đấy à, anh đón em đi ăn sáng nhé”. “A lô, Sao ơi, cái lão Thanh cơ quan tao cứ dứt khoát bắt tao đón mày đến dự sinh nhật lão tối nay. Mày vì tao mà đến nhé, tao đang nhờ lão một việc”. “A lô, trưa nay em đi ăn cơm với tôi nhé, tôi cần em”. “A lô, chiều nay lên hồ Tây bơi thuyền được không cô bạn nhỏ?”. “A lô… chúc em bé của anh ngủ ngon”. “Em là của anh hồi nào vậy?”. “Bây giờ thì chưa nhưng sắp”. Cười. A lô, A lô, A lô. “Vào mùa sen rồi, hoa thì chưa có nhiều, mới chỉ có những ống nụ đen đen thôi nhưng chiều nay anh sẽ lên Phủ Tây Hồ mua cho em một bó nhé, thơm tuyệt vời”… A lô…
Thế rồi. Bỗng dưng. Im bặt. Sao đến bên cái gương và nhìn thấy hình mình trong đó. Mí mắt sụp sụp, dưới mắt mòng mọng sưng, hai vành môi đã bắt đầu đen và lỗ chân lông trên mặt to ra như những đầu tăm. Bên ngoài khung cửa, gió đưa mùi nướng chả bay quấn quýt. Sao thì thầm: một hai ba… nếu đến ngày kia mà không có ai gọi cho mình, có nghĩa là mình không còn tồn tại nữa. Mình sẽ đập tan nó ra. Một tia hy vọng hé lên. Hay là điện thoại hỏng? Sao nhấc vội lên, cầu mong nó im thin thít để chứng tỏ tại máy chứ không phải tại người. Trong máy, tiếng tút dài, rành mạch chứng tỏ sự hiện diện vừa rõ ràng vừa trung thành của cái điện thoại có ở đấy bao nhiêu đời rồi. Sao quay số. “Nhà Hàn đấy phải không?”. “Hàn đi vắng rồi, nhắn gì không?”. “Không ạ. Cảm ơn. Xin chào”. “Không dám”. Lại tút dài.
Ngày thứ hai. Sao quanh quẩn trong bốn bức tường và dọn dẹp lặt vặt. Cơ quan đi nghỉ mát bốn ngày ở Bãi Cháy, chỉ mình Sao ở nhà. Nghỉ mát ư? Đi với ai khi người nào Sao mời cũng có những lý do rất chính đáng để mà từ chối dưới một bộ mặt tiếc thương vì không đi với Sao được chuyến này. Biển thì lúc nào cũng thế, chỉ đẹp và tình khi có tri âm. Chẳng lẽ một người đàn bà ba mươi tám tuổi, xinh đẹp chưa chồng lại đi biển một mình bằng cái xác rỗng tuếch, còn tinh thần thì ở lại nhà rối như một mớ bòng bong. Cuộc tình đầu tiên năm lớp mười một, chàng trai đưa Sao đến sinh nhật một người bạn. Sau khi nhẩy cùng Sao một bài, chàng trai mời luôn cô bạn xấu nhất trong đám đang nép vào một góc vì tủi thân ra đi một bài xì lô. Sao dỗi, chàng bảo: “Anh yêu em nhưng anh thương cô ấy lắm. Người ta bị mặc cảm là người thừa nên anh an ủi cô ấy, họ đồng loại với mình, mắc mớ gì mình xa lánh”. Sao không nghe, họ cãi nhau và chia tay vì Sao hiếu thắng.
Bốn tháng sau. Lại một cuộc tình khác. Sao lao vào với quyết tâm: trả thù chàng trai đầu tiên cho biết mặt. Yêu đương, hồi hộp, dạo chơi, mút kem và nhấm ô mai. Cãi nhau. Làm lành. Cãi nhau. Bỏ nhau.
Sau mỗi lần chia tay với người yêu. Sao lại một lần ngẩng cao đầu thách đố. Năm năm đại học Vật lý qua đi, cô chỉ luôn nhìn thẳng không chớp mắt. Rồi lại yêu, lại hồi hộp, lại giận hờn. Cuộc tình nào mà chả có bắt đầu và kết thúc như nhau. Cứ tưởng là vĩnh viễn, là duy nhất nhưng cuối cùng, phù phiếm cả. Người đàn ông đó, một đêm đông lạnh buốt đèo Sao về, anh sung sướng hạt bạt tiếng gió: “Giai nhân ơi, xin em chớ buồn, người yêu em đẹp lắm, người yêu em tuyệt lắm”… Sao cấu vào sườn anh: “Không làm giai nhân đâu. Đời giai nhân bạc lắm. Ứ thích giai nhân”… Anh cười, dừng xe quay lại hôn lên tóc Sao: “Thôi vậy, không làm giai nhân thì thôi, làm vợ, vợ anh được không?”
Rồi cũng qua đi. Yêu đương. Giận hờn. Tự ái. Tự trọng của tuổi trẻ là sự hiếu thắng. Sao thề: “Em sẽ ở vậy suốt đời, chỉ lấy chồng khi nào anh lấy vợ mà thôi”. Chàng trai van vỉ: “Tha lỗi cho anh, anh phải đèo mẹ về quê nên sai hẹn em. Lúc về, chị nhờ mua hộ mấy bao xi măng, chẳng nhẽ anh mình đi vắng, có mình chị dâu lại không giúp. Tội nghiệp chị ấy. Sao lừ mắt: “Thế còn ai tội nghiệp tôi?”. “Anh giúp đỡ những người trong gia đình, mai kia đấy là mẹ, là chị em chứ có phải vớ vẩn ngoài đường đâu?”. Sao dửng dưng: “Ừ thì tôi đi đường tôi, để anh còn về cùng mẹ và chị dâu suốt đời”. Họ không gặp nhau nữa vì ai cũng thừa lòng tự trọng, thiếu tính vị tha.
Đừng một cái, hai mươi ngày sau, Sao hiện ra ở nhà chàng trai: “Em có con rồi, vừa đi thử ếch về”. Chàng trai đang cầm cái xẻng trộn vữa cho nhà ông anh, thả rơi xuống đất, vồ lấy Sao: “Thật không? Chắc không? Thế thì anh bàn với bố mẹ xin cưới em ngay. Trời đất ơi, tuyệt quá, thế là anh có quyền vênh với mấy thằng bạn thổ tả rồi, bọn nó cứ bảo mặt anh không có râu là anh không có con. Thế mà anh cứ tưởng là mất em mãi mãi, cô bé ngang ngạnh của anh. Bây giờ thì anh được cả trâu lẫn nghé”.
Sao lặng người, nói nhỏ: “Tôi không muốn giết tuổi trẻ của mình bằng con đường tự biến mình thành con ở. Tôi còn quá trẻ để ngồi ôm con cửa sổ ngóng chồng đi làm về mỗi sáng, mỗi chiều. Tôi còn phải học, phải phấn đấu để có một cái tên trong cuộc đời này thành bà nọ bà kia mới khó, chứ thành vú em khó gì. Mai, anh xin giấy chứng nhận cơ quan anh, khai tên chị tôi trong hộ tịch của tôi, tôi sẽ đi phá”.
Tất cả vỡ vụn trước mắt chàng trai. Nước mắt chàng ứa ra, môi run rẩy: “Sao ơi, chẳng nhẽ em không hiểu anh yêu em đến thế nào sao? chẳng lẽ vì những chuyện cỏn con mà em nỡ giết đứa con của chúng mình sao? Anh sẽ nuôi con, sẽ làm hết, miễn là em đẻ nó ra thôi, chỉ cần em đẻ thôi. Anh là con một, bố mẹ anh mong có ngày được bế cháu nội lắm, em sẽ đem hạnh phúc đến cho anh và mọi người. Anh xin em. Chẳng lẽ cái mặt anh khốn nạn lắm hay sao mà em thù anh lâu thế, yêu thì phải biết tha thức chứ?”
Sao ngoảnh đi cười nhạt: “Con ư, con là cái gì? Nó đem lại cho đời tôi cái gì ngoài sự sồ sề, nhếch nhác và ngu si? Con à, con để làm gì khi trước mắt tôi là bao nhiêu con đường. Lấy anh, rồi cứ một năm tôi sản xuất cho anh một đứa vì dòng họ anh vắng người, lại đẻ như gà ấy à? Mai tôi dứt khoát phá, đã biếu quà bác sĩ rồi, nhớ khai tên chị gái tôi chớ dùng tên tôi đấy”.
Sau đó, họ không bao giờ gặp nhau nữa. Chàng trai, sau khi chăm sóc Sao chu đáo như một người chồng đích thực đã ra đi để lại cho cô một số tiền bồi dưỡng và gọi cô là ác phụ.
Ngày tháng qua đi, Sao vẫn sáng lấp lánh giữa những người xung quanh. Cô ra ở riêng vì thích tự do. Giờ người ta ăn thì cô ngủ, giờ người ta ngủ thì cô chơi, người ta nghỉ ngơi thì cô làm việc. Căn nhà nhỏ bé không có gường, chỉ có một cái đệm, một chiếc tủ ngăn dưới đựng quần áo, ngăn trên bày những chai rượu Tây, và một bát hương quanh năm nghi ngút khói. Một cái điện thoại đổ chuông suốt ngày đến toát mồ hôi.
Ngày thứ hai trôi qua. Im lặng. Mùi thịt nướng đến giờ lượn qua khung cửa, ban đầu thì lãng đãng, sau đậm dần lên. Hôm nay chắc dư dật tiền nên mua thịt nạc, khói đặc và khét khô chứ không nồng nàn ngào ngạt như hôm trước. Sao giật mình vì biết lại một ngày qua đi đến nơi rồi. Sao không ai đến, cũng không ai gọi điện như thể một cơn lốc đã cuốn đi hết và thả họ xuống một vùng khác? Thỉnh thoảng, ký ức lại dội về bởi người đàn ông không râu nhưng lại rất dễ có con, đứa con không thành duy nhất của Sao ngày đó. Thật là ngu xuẩn khi thách đố đàn ông. Việc gì phải tinh tướng với họ cơ chứ? Bây giờ thì Sao hiểu là mọi sự không như Sao nghĩ và mong muốn. Sao tưởng người ta sẽ đau đớn dằn vặt suốt cuộc đời, sẽ chỉ có bóng hình cô trong tim… Nhưng không, hơn một năm sau, anh ta lấy vợ, loáng cái đã thấy một tay dắt, một tay bế những đứa trẻ con, vì anh ta là người thích có nhiều con. Còn Sao chợt sững người và hiểu rằng, mình yêu người ta hơn người ta yêu mình. Đời người đàn bà thường ngắn hơn đời người đàn ông mặc dù tuổi thọ thì lại nhiều hơn. Đó là một nghịch lý. Đàn ông sáu mươi tuổi còn có tình yêu, đàn bà thì hiếm hoi lắm. Mẹ bảo, ngày Sao dọn ra ở riêng: “Mỗi một người con gái là một bông hoa. Trong rừng hoa, có bông đẹp bông xấu. Bông nở sớm. Bông nở muộn. Điều đó không quan trọng bằng loại hoa gì để lại trái cho đời”. Sao cười, mẹ ơi, bây giờ có phải là thời mẹ đâu mà mẹ ví von như thế.
Ngày thứ ba. Có là rồ mới đi thách đố thời gian. Cái điện thoại vẫn im thin thít như dỗi hờn. Cánh cửa không tiếng gõ. Những bậc cầu thang gỗ không tiếng chân người. Hay là họ bận? Nhà ông Y. Số điện thoại đầu 3… “A lô, anh làm ơn cho tôi hỏi, anh Y có nhà không ạ”. “Anh ấy đi rồi, đêm hôm qua anh ấy về khuya lắm chị ạ, sáng sớm đã thấy dắt xe đi, chị nhắn gì không?”. “Không, tôi không nhắn gì cả.”… “A lô, anh làm ơn cho tôi hỏi anh V có ở phòng hôm nay không ạ?”. “Cô ở đâu đấy, cả phòng ấy đi nghỉ mát từ hôm qua rồi”. “Họ nghỉ ở đâu ạ?”. “Bãi Cháy”… Trời ơi, nghỉ đúng ở Bãi Cháy, cái nơi mà mình từ chối không đi vì nghĩ rằng người ấy ở nhà… Hoá ra là mình ở nhà còn người ấy đi, cũng như cái kẻ mà mình tưởng nó sẽ phải thương nhớ mình suốt đời thì nó lại lấy vợ và đẻ một lũ con, còn mình thì vẫn chờ để trả thù. “A lô… Hải đấy à?”. “Không, thằng Hải nó đi vắng rồi, em là ai đấy có cần gửi cho nó mấy cái “hòm” không, anh chuyển hộ”. “Không, không gửi gì cả, cám ơn anh…”.
Loang trong không khí mùi chả nướng. Sắp qua ngày thứ ba. Thỉnh thoảng, mùi khói hương thừa cơ lẻn vào giữa đám hơi thịt nướng, thơm đến tội nghiệp. Nó giống như một đoàn lực điền to béo hùng hổ đi cuốc đất. Thỉnh thoảng có một chú thư sinh chui vào luồn lách rồi chạy thoát thân. Thôi, thử một lần cuối cùng. Sao quay số 17. Tít. “Kính chào quý vị. Hôm nay, ngày 26 tháng tám năm một nghìn chín trăm chín mươi ba. Tít. Bây giờ là mười tám giờ ba phút mười bẩy giây”.
Choảng. Dây đứt và cái điện thoại văng ra, vỡ một góc.
Sao đến bên cửa sổ. Ngôi nhà của mấy anh em trai đang có tiếng chửi nhau. Tiếng đồ đạc vỡ. Tiếng la hét và tiếng trẻ con thét lên. Những tiếng chửi tục tữu và bẩn thỉu văng toé loe. Sao nghe người ta kể là ông bố bà mẹ của năm cậu con trai đó bỗng dưng nhớ quê hương da diết. Họ bảo, có tiền về quê mình vẫn sướng hơn. Họ lại già rồi, ăn là mấy, ngủ là mấy đâu mà cần ở những bên Pháp. Ở đó, không bạn bè lối xóm thân quen, không thích những phong tục tập quán xa lạ, cái gì cũng đắt đỏ tốn kém trong khi cũng cái tiền đó ở quê nhà sống như đế vương. Cóc chết ba năm quay đầu về núi. Họ gửi thư và đánh điện về báo các con ra đón bố mẹ ở sân bay thay vào việc các con phải vất vả chu du xứ người. Tiếng thì không biết, nghề nghiệp cũng không. Ăn làm sao nói làm sao giữa một cộng đồng khác? Thế là sau một thời gian ngắn, một trăm cây vàng tiêu gần hết vào các loại đồ xịn, từ cái máy đánh lửa đến chiếc khăn mùi xoa, dôi giầy dưới chân lẫn cái kẹp tóc. Các cháu thì nghỉ học trường ta, chuẩn bị sang nhập trường Tây. Năm bà dâu như năm bà hoàng, năm ông con trai như năm giám đốc văn phòng đại diện của các hãng kinh doanh nước ngoài tại Việt Nam, bỗng chợt thấy chật chội, bức bối trong căn phòng ba mươi bốn mét vuông, chứa mười tám người, và chuẩn bị đón thêm hai ông bà già nữa về, thành hai mươi.
Có tiếng đấm cửa. Sao sững người, ngoảnh phắt ra nghe ngóng xem có thực ai gõ cửa nhà mình không. Lại tiếng đấm, lần này mạnh hơn. Ai nhỉ? Ai đến với tôi lúc này nhỉ? Tiếng gõ lạ quá, hình như chưa có bao giờ. Trời ơi, Sao run rẩy. Tôi thề, tôi thề sẽ yêu người gõ cửa này. Và sẽ lấy người đó làm chồng, bằng mọi cách. Tôi cô đơn quá rồi. Tôi chẳng cần gì nữa ngoài việc phải có ngay một gia đình. Tim Sao rung loạn xạ trong ngực như muốn bắn tung ra ngoài. Mình sẽ ôm người ấy, sẽ giữ người ấy cho mình. Mình sẽ không để tuột đi nữa, dù là ai. Cửa mở. Sao giật mình lùi trở lại, người như vỡ ra. Một người đàn ông gầy nhách bẩn thỉu, trong bộ quần áo caki từ những năm bảy, tám mươi vá víu chằng chịt đang gắng gượng đỡ cái đầu quá cỡ, đôi mắt sùi ngầu, đôi môi nhệch nhạt đầy vẻ quái đản nhìn Sao. Ông ta chìa một bàn tay to bè, ngắn chủn đầy bùn đất tanh lòm về phía Sao: Thanh toán tiền. Sao tức giận, máu trong người cô sôi lên, cô cũng không hiểu sao bổng nhiên cô giận thế: “Tiền gì?”. “Tiền thông cống và chọc hố xí bị tắc, cô quên à? Tôi đã phải dí mặt vào chỗ đó bốn tiếng. Ai đã tọng cả một cái quần bò và nắm rẻ rách”. “Bao nhiêu”. Người Sao bỗng chùng xuống như thể sắp đứt hơi. “Ba chục nghìn, không đắt đâu, nếu đi chỗ khác, còn được hơn”. “Tiền đây, không thiếu đâu, chỉ có thừa thôi. Và ông đi đi”. Nước mắt tràn ra đầy mặt Sao. Cô sập cửa lại. Người đàn ông làu bàu câu gì đó bằng một cái giọng rãi rớt và cắm cúi đếm tiền. Ông xếp nó thành từng chục, vuốt ngay ngắn phẳng phiu đầy vẻ kính cẩn rồi bỏ vào túi áo. Cái mùi rượu rẻ tiền lẫn trong mùi cống rãnh tanh tưởi thối tha còn lẩn quẩn mãi ở cửa mà không bay đi, dù người đàn ông đã đi từ lâu.
Sao nằm vật xuống đệm, nức lên. Khốn nạn thế. Sao người mỗi ngày một đông như kiến thế mà tôi thì cô đơn thế này? Ai đến với tôi bây giờ. Chẳng lẽ, cuộc đời của tôi, một người đàn bà ba mươi tám tuổi cứ thế này sao? Cứ đợi một cái gì mà chính mình cũng không biết. Bên ngoài cánh cửa kia, có thể là thiên thần, có khi là quỷ dữ, cũng không biết nữa. Cái thời mà mình được chọn lựa qua rồi ư?
Lại có tiếng gõ cửa. Ban đầu gõ nhè nhẹ, lúc sau to dần lên như tiếng đấm. Một âm thanh mỏng mảnh yếu ớt cố làm ra sức mạnh. Những người đàn ông đến rồi đi khỏi nhà này không có tiếng gõ ấy. Lần này thì Sao cẩn thận hơn và ít ra sai lầm cũng mới xảy ra, đã lâu gì để kịp quên. Sao ngó qua khe cửa. Không một bóng người, nhưng tiếng gõ vẫn vang lên. Có nghĩa là ai đó đang trêu mình. Mà trêu được có nghĩa không phải loại móc cống. Chúa ơi, xin hãy ban phước cho đứa con khốn khổ của Người, hãy đem chàng đến cho con, con xin Người… Con sẽ đi ra đường cùng anh ấy. Sẽ tắm mình trong những cơn gió hiếm hoi của ngày hè, sẽ yêu anh ấy, chung thuỷ với anh ấy. Sẽ chỉ tha thứ, chỉ đắp xây hạnh phúc dù muộn màng, dù anh ấy sẽ có những tật xấu. Sẽ không giận hờn, không phá phách và ích kỷ nữa. Con thề. Con xin thề. Sao vùng đến bên góc đệm, vớ lấy thỏi son tô mạnh lên môi, hai tay xới lại mái tóc rối bù và thoa ít phấn hồng lên má và mở cửa.
Một con bé con. Con của nhà hàng xóm chung thân ăn chả nướng. Sao sững lại, người lạnh buốt. “Cô ơi, tổ mình cùng đi viếng đám ma bác X. Mẹ cháu bảo cháu sang mời cô đi cùng đoàn. Mỗi người góp năm nghìn phúng và năm trăm tiền hương, cả thảy là năm nghìn năm trăm đồng, cô xuống ngay nhé kẻo mọi người đợi”.
Sao gật, nước mắt lại tuôi rơi… Thế là hết, dù con đã cầu xin và sám hối.
Sao xuống đường. Cô cầm sáu nghìn trong tay. Mắt đỏ mọng nước. Ba bà cụ già, hai ông cụ và mấy người đàn bà đang xếp hàng góp những đồng bạc lẻ, người tiền hai nghìn, người tiền năm trăm cũ kỹ và nhầu nát cho chung vào một cái phong bì. Nó cộm dầy lên. Có tiếng bà cụ già: “Tôi còn mỗi tờ mười nghìn định để dành hôm nào thằng cháu ngoại lên thì cho, nhưng thôi, đem cúng hết. Tội nghiệp người hồng nhan”. Sao nhìn cái phong bì lồng phồng đủ các loại giấy tiền. Đấy là cách duy nhất biểu hiện tình thương giữa những người chân đang dính vào mặt đất và cái người đang hồn kìa khỏi xác kia. Rồi cả đoàn kéo sang ngôi nhà cùng tổ đó để phúng viếng. Con bé đi bên Sao, nó thì thầm: “Thương bác ấy nhỉ cô nhỉ. Tại bác ấy cho con bác ấy đi nên không có ai nuôi đấy, mẹ cháu bảo thế. Còn cháu, cháu sẽ nuôi mẹ cháu, mẹ cháu sẽ không chết.”. “Ừ, cháu phải nuôi mẹ, mẹ vất vả vì cháu lắm”. Sao lại khóc. “Cô thương bác ấy nhỉ. Cháu cũng thương. Cháu không thấy sợ đâu, còn mẹ cháu thì sợ suốt đêm qua, hồi bác ấy còn sống, bác ấy hay cho mẹ cháu quần áo, hôm qua mẹ cháu tìm và mang trả lại rồi. À, cháu học giỏi, được thưởng tiền, cháu sẽ để dành mua áo cho mẹ”.
“Cháu có hay được thưởng không?”. Sao hỏi. “Có ạ. Bốn anh em cháu ai cũng được thưởng mỗi khi học giỏi điểm cao, cháu được nhiều nhất vì cháu bé nhất. Bọn cháu đều tiết kiệm và bỏ lợn, thỉnh thoảng bổ lợn liên hoan cả nhà. Cháu chỉ thích mau cho mẹ một cái áo”.
Cả đoàn bước vào căn phòng. Chính giữa là bàn thờ, khói hương ngầu cuận lên. Một khuôn mặt thanh tú, trong veo nhìn những người vào viếng như thể không hiểu tại sao lại có chuyện đó. Mái tóc bồng bềnh hai vai, đôi môi gọn gọn cười. Tiếng khóc lại ồ lên, ảo não và mệt mỏi, vì họ không còn sức nữa. Họ rên rỉ nhiều hơn là khóc. Cả đoàn đứng mặc niệm và đi quanh quan tài. Mọi người, kẻ thì tò mò, kẻ thì miễn cưỡng ngó vào khuôn mặt trong cái ô kính bằng hai bàn tay đó một cái. Sao cúi nhìn. Khuôn mặt người đàn bà chỉ còn là một khung xương, hai bên tóc đen nhánh xõa mềm. Và tất cả là những cái hốc. Hốc mắt thì xanh, hốc miệng thì đỏ vì khi liệm xác họ phải son phấn vào cho người chết đỡ nhợt nhạt, trông người đàn bà nghiêm trang, chỉnh chu. Sao rùng mình, bàn tay cô bóp chặt tay con bé: “Đừng nhìn, cháu còn quá bé để nhìn những cái đó”. Và cô lôi nó ra. Sao rùng mình, ít ra, với người kia mình còn hơn cô ta một cái, đó là cuộc sống. Cuộc sống là vô giá. “Cô ơi”. “Gì hả cháu”. “Cháu về ăn cơm đây, nhà cháu cứ đến bữa chiều là phải đầy đủ, bố mẹ cháu thích ăn cơm phải đủ. Xong cháu còn học bài. Bốn anh em cháu sắp được đi nghỉ mát cô ạ. Chúng cháu sướng lắm. Cháu chào cô, à, cô đừng khóc nữa nhé”. Nó bỏ chạy về phía khung cửa tràn lan mùi thịt nướng. Có tiếng trẻ con cười và giọng người bố đang nói chuyện vui gì đó.
Sao đi thẳng lên nhà. Người cô rỗng tuếch. Cô tiếp tục chờ đợi, bởi vì, dẫu sao cuộc sống vẫn là vô giá.

***

Giai nhân. Ôi giai nhân. Nhưng dẫu sao cuộc sống vẫn là vô giá…

29/6/1993

Hậu thiên đường

Tôi cứ tưởng là mình đã quên mọi chuyện từ lâu. Bỗng dưng chiều nay, tất cả ùa về. Đầy ắp ứ, như thể có ai đó đã thu gọn mọi thứ vào một cái bao tải to tướng, buộc chặt nút lại. Và nay, đem mở òa ra trước tôi. Đầy đủ nguyên vẹn.
Khi tôi chợt hiểu ra ở đời mọi sự đều có thể xảy ra như thế cả thì cũng quá muộn rồi. Tuổi già sầm sập chạy đuổi sau lưng. Tôi thì quyết giở trò ú tim với nó bằng cách làm sao chạy trốn được nó càng lâu dài càng tốt. Hôm nay sinh nhật con gái. Nó tròn mười sáu tuổi. Mặt con gái tôi giống người bố của nó. Nó không bao giờ biết được điều đó vì khi nó hiện hữu trên đời này thì người thực sự là bố của nó đã ở một nơi xa tít tắp. Bây giờ, khi tôi bốn mươi tuổi, chợt thấy tại sao lâu nay mình để tuổi thơ của con trôi qua trong nỗi buồn của sự cô đơn và hứng chịu nỗi cay đắng của một người đàn bà bị phụ bạc. Bỗng nhiên, lâu lắm rồi, tôi mới lại thấy tội nghiệp nó. Ngày xưa, đã một lần tôi thấy tội nghiệp nó, khi nó chạy ra đón tôi khi đi họp về. Nó với tay đỡ lấy bó hoa của tôi, và ngã lăn xuống cầu thang. Máu trên đầu nó loang xuống mặt. Nó không khóc, chỉ mím môi lại và bảo: "Không sao đâu mẹ ạ. Con không đau đâu. Mẹ về, con mừng quá". Tôi đỡ nó dậy và nói: "Thì đã bao giờ mẹ không về đâu. Chỉ có sớm hay muộn thôi". Nó hơi cố cười. Dù sao tôi biết lúc ấy, nó rất đau: "Mẹ về sớm, hôm nay là sinh nhật con, mẹ mua hoa cho con, con sung sướng quá nên chạy ra đón". Tôi cay đắng nhận ra là con nói với tôi bằng tất cả tình cảm và sự mong chờ tình yêu của tôi với nó. Còn tôi. Lúc ấy, tôi không hề nhớ rằng ngày hôm nay là sinh nhật nó. Bó hoa ấy cắm ở hội nghị. Tan cuộc họp, hai ba người đàn ông loe xoe lôi nó ra khỏi những cái lọ và kính cẩn tặng tôi. Họ rất biết kết hợp những nhu cầu của bản thân và hoàn cảnh khách quan bên ngoài, làm sao vừa được lòng những người đàn bà như tôi. Và họ thì chẳng mất gì cả. Chỉ có con tôi là khổ thôi. Cũng như cái sự sinh ra nó trên đời này. Ngày ấy, khi sung sướng chúng tôi chỉ nghĩ đến mình, nhưng khi đau khổ tôi lại mang nó ra mà so, mà ngắm, và nhìn nó như một chướng ngại vật cản trở tôi trên bước đường đời. Nó chẳng có tội gì. Nó là sản phẩm của nỗi đam mê. Ai sướng. Ai hạnh phúc? Nó không biết. Chỉ được biết và được hưởng sự cô đơn, nỗi dằn vặt mà thôi.
Tôi cho con gái một trăm nghìn để làm sinh nhật. Mặt nó đờ dại đi vì sung sướng trước một hành động đẹp, và hiếm hoi của tôi. Tôi nuôi nó tương đối đầy đủ nhưng không mấy khi chăm sóc. Mà con gái lớn thì thích được chăm sóc. Khi ở nhà thì bố mẹ, khi lớn lên thì người tình, và sau đó là của chồng. Nó bảo: "Con sẽ mua được những gì mà con thích, phải không mẹ?" Tôi gật: "Phải, con mua gì tùy ý con chỉ có điều con không nên làm ầm ĩ. Mẹ không thích những gì lộn xộn".
Giọng nó run run: "Vâng, tuyệt lắm mẹ ạ! Chúng con sẽ lên Tây Hồ, thuê thuyền bơi và liên hoan luôn ở đó".
Tôi ậm ự vì thấy con vui. Lâu lắm rồi nó mới cởi mở với tôi như vậy. Thực ra, tôi và nó ít khi gặp nhau, tôi đi làm, nó đi học. Buổi chiều, thỉnh thoảng tôi ăn cơm với nó. Buổi tối tôi thường vắng nhà. Nó có một khuôn mặt đợi chờ. Nó hay nhìn tôi bằng cái vẻ mặt đợi chờ đó. Nếu tôi lạnh lùng thì nó lảng đi. Tôi vui vẻ và tỏ ý muốn gần nó, cái vẻ mặt ấy thoắt biến đi thay vào khuôn mặt tràn trề hạnh phúc. Bao nhiêu năm tôi luôn nhìn nó để tỉnh táo hơn trước đàn ông và mọi cạm bẫy.
Bỗng dưng hôm nay, mọi sự đó tan biến trong tôi. Con gái tôi lớn quá rồi. Sao lâu nay tôi không biết rằng ngực nó đã dội lên sau lớp áo và lưng nó đã nở nang hơn. Khuôn mặt nó đã đầy lên, loáng thoáng có cái trứng cá. Mặt nó vẫn còn trong sáng lắm. Nó đang loay hoay thay cái áo này mặc cái quần kia, hồi hộp như cô dâu sắp về nhà chồng.
- Hôm nay mẹ có đi nhảy không? - Nó hỏi
- Không, mẹ mệt mỏi rồi con ạ. - Tôi thở dài. Chợt thấy chán ngắt mọi chuyện. Nhạc dặt dìu. Những ngọn đèn mờ ảo và ngào ngạt trăm nghìn loại nước hoa. Hình như nó không làm tôi đam mê nữa. Thực ra, cũng nhờ đó mà tôi bớt đi những ngày đau khổ của tôi. Tôi luôn luôn ở ngoan ngoãn trong tay hết những người đàn ông này đến những người đàn ông khác, nhưng của ai cụ thể thì không. Tôi nhìn tôi trong gương. Khuôn mặt đàn bà sang tuổi bốn mươi. Mí mắt bắt đầu sụp xuống. Biết là mình vẫn còn đẹp, nhưng cũng bắt đầu nhầu nhò rồi.
Con gái chào:
- Con đi chơi mẹ nhé!
Tôi gật:
- Chúc con vui.
Hai chân nó ríu vào nhau, vì quần áo là lượt. Nó đánh tý son môi và ít quầng xanh ở mắt. Hình như nó phải chui vào đâu đó để làm việc này vì tôi chưa cho phép.
Cánh cửa đóng sập lại. Tôi nằm ngả ra giường.
Đắng ngắt. Thế nào nhỉ? Bốn mươi tuổi tôi đã có cái gì cho mình. Tiền tài thì vớ vẩn chỉ đủ ăn và sống một cuộc sống đạm bạc. Một vài cái váy, áo để đi dạ hội và nhảy đầm. Công việc diễn ra đều đều và nỗi nghi ngờ đàn ông. Dù thiếu họ nhiều khi cuộc sống của tôi lắm lúc gay gay. Có những kẻ yêu tôi thật, thì tôi không ngửi được họ. Còn một vài người tôi yêu họ thì họ chỉ xuê xoa "chơi" với tôi. Biết làm sao được. Con cá trượt thường là con cá to. Không có cái gì trong tay mình là nhất cả. Bỗng dưng, tôi thấy sập xuống người mình, một nỗi trống trải hoang vắng khủng khiếp.
Hàng tối. Khi ông A, ông B đưa tôi về, con gái ra mở cửa và đỡ lấy chiếc xe cho tôi, vác qua phòng khách, nó lau bóng loáng để cất vào bếp, rồi nó pha cho tôi một chậu nước âm ấm và đưa hộp sữa rửa mặt cho tôi rửa sạch những thứ tôi bôi lên mặt. Rồi hai mẹ con đi ngủ. Thi thoảng, có đêm tôi ôm con gái, bàn tay sục vào gáy nó. Đến khi lùa tay vào mớ tóc dài và dày của nó mới chợt thảng thốt tỉnh ra đấy là con gái mình, chứ không phải là người đàn ông hồi tối.
Lâu lắm rồi. Tối nay, tôi là người ở nhà và con gái tôi thì đi chơi. Người bạn nhảy của tôi cũng không đến. Anh ấy là người luôn rạch ròi mọi chuyện. Vợ con anh ấy là một cái lô cốt chắc chắn mà hàng ngày, hàng giờ anh ta cần mẫn nhặt nhạnh tý vôi, tý xi măng xây xây, trát trát. Và cái lô cốt của anh ngày càng to béo vững chắc. Thi thoảng, để xả hơi và để nạp nhiên liệu cho công việc xây dựng của mình, anh đi nhảy đầm. Rất gallant với phụ nữ và lúc nào cũng mang một vẻ mặt thành kính, tác phong giống như thể anh đang gù gù hệt như con chim câu, tha những cọng rơm đi dệt tổ ấm, chỉ thiếu con chim cái thôi. Có những lúc tôi bỗng thấy cần anh ta một cách ghê gớm. Tôi đạp xe đến cổng nhà anh, và nhìn vào. Anh đang ăn cơm. Xúc cho con một thìa, gắp cho vợ một miếng. Say sưa và sung sướng như thể họ là tất cả cuộc đời anh, không như anh phàn nàn với tôi. Anh hỏi tôi: "Đố em: con gì ăn lắm nói nhiều, chóng già lâu chết?". Tôi nghĩ mãi không ra lắc đầu chịu thua. Anh bảo: "Đấy là con vợ". Rồi thỉnh thoảng tôi có việc cần gặp anh buổi tối. Tôi nhờ trẻ con gọi và đợi anh ở đầu đường. Một lúc, anh hiện ra. Chiếc quần đùi vải lòng thòng, anh cởi trần lê đôi dép rách và tay xách một thùng rác. Chớp nhoáng vài câu và anh quay quả bước về, sau khi đã hoàn tất một trong nhiều nghĩa vụ với gia đình.
Tôi lại bàn học của con gái. Nét chữ nó tròn xoe nắn nót và hàng lối rất nghiêm chỉnh. Con người nó chắc cũng như dòng chữ nó viết. Một là một, hai là hai, chứ không hai cộng hai bằng năm như tôi. Nó đã yêu hay ghét, chỉ là thế chứ không bao giờ thay đổi. Một quyển sổ con ở góc bàn. Ngoài bìa là mấy câu thơ. Sổ nhật ký, Hóa ra con gái lớn hơn tôi tưởng rất nhiều. Trong sổ, nó ghi lung tung nhiều chuyện, chẳng đâu vào đâu. Cãi nhau với đứa này, khen đứa kia có đôi dép đẹp. Nó ước những cái cỏn con, vặt vãnh, "Ngày - Hôm đang ngồi trong lớp đợi mưa tạnh, chợt thấy cuối đường có một chị che cái ô đỏ. Đẹp thế không biết. Trong mưa màu đỏ là màu đẹp nhất. Giá mình có một chiếc nhỉ?". "Ngày - Có một người đàn ông cởi trần, mặc quần đùi đang mang một chậu tã lót đầy phân ra máy nước giặt. Mình thì thấy kinh kinh, thế mà ông ta vừa giặt vừa cười một mình, lắm lúc môi nhọn ra như trêu ai, lại huýt sáo nữa. Chắc ông ta yêu con vợ lắm". "Ngày - Sao mẹ hay về khuya thế? Mình mà như mẹ, mình sẽ lấy chồng. Chọn người nào hiền lành và hơi ngu một tý để lấy mà không cần đi làm nhà nước, chỉ cần biết một nghề gia công nào đó như ông Chiu hàn nhôm đằng trước - mẹ sẽ sướng hơn là ở thế này. Mình thích những người thông minh nhưng ở với họ thì sợ lắm. Những buổi chiều chủ nhật, vợ chồng người ta đi chơi, mẹ thì ở nhà, còn đi chơi như mẹ, mình chẳng thích". "Ngày - Anh T ở trường bên cạnh, là giáo viên sang dạy hộ văn nghệ, thể dục cho lớp mình, hôm qua rủ mình mình đi xem phim. Mình cũng muốn đi nhưng chưa xin phép mẹ. Hai người đi cả nhỡ hai con mèo con chạy mất thì sao. Nó chưa quen nhà mà, mình thích anh ấy vì mắt anh ấy rất đẹp. Mặt thì lúc nào cũng buồn buồn như ngẫm ngợi điều gì. Những người đàn ông mặt lúc nào cũng hơn hớn lên mình cũng thích nhưng lại ngại. Họ hớn hở với mọi người như với mình, tin làm sao được. Không biết từ bao giờ mà mình có thói quen là cứ gặp anh ấy thì cả ngày mình vui lắm. Hôm nào không nhìn thấy anh ấy, mình cứ thấy văng vắng thế nào...".
Tôi thẫn người. Lâu nay, tôi cứ trượt trên những cái dốc nào. Sao không bao giờ tôi hỏi đến cuộc sống nội tâm của con. Lâu lắm rồi, hình như tôi chưa dừng lại ngoảnh về đằng sau để xem nhỉ, chỉ tiến thôi.
Tôi đọc tiếp.
"Ngày - Tự nhiên hôm qua anh ấy đi ngang qua lớp mình, vẫy mình ra rồi bảo: Triệu người quen có mấy người thân, khi lìa trần có mấy người đưa? Mình nóng bừng cả mặt. Anh ấy bỏ đi, mặt buồn rũ rượi. Cả ngày chẳng vào đầu mình được chữ nào".
"Ngày - Con Cúc "xoe" thì thầm: Tao hôn rồi đấy. Mình hỏi: Nó thế nào? Cúc bảo: Lúc ấy, tao cảm giác như rơi tõm xuống ao, chìm nghỉm đi. - Vừa nói, nó vừa nhắm nghiền mắt lại. Xuôi hai tay và lăn huỵch xuống sàn nhà. Rồi nó lại vùng phắt dạy. Mắt tít lên - Hôn hay lắm mày ạ. Thử đi. Không chết đâu mà sợ, chỉ sợ rồi nghiện thôi.
Thử đi.
Mình cười ngượng: thử thì thử với ai? Tự nhiên đang yên đang lành bỗng đè người ta ra mà bảo ông làm ơn cho tôi hôn thử ông một cái xem hôn nó mồm ngang mũi dọc thế nào? Họ lại chả tát cho vào mặt ấy và bảo rằng: Đấy, hôn nó thế đấy.
Rồi mình và Cúc cười lăn ra. Kể ra, nếu biết hôn nó thế nào cũng hay".
Con tôi lớn thật rồi. Sao đến bây giờ tôi mới biết điều đó nhỉ? Những người đàn ông đi qua đời tôi như thể bất chợt họ gặp cơn mưa rào, mà họ thì không mang vải nhựa để che. Tôi là một cái hiên rộng để họ chạy vào đó, yên tâm, tưng tửng chờ cho qua cơn mưa, rồi về nhà. Hóa ra lâu nay, tôi đi đường tôi, còn con gái thì tôi tự tìm đường mà đi. Liệu nó còn đi lại con đường của tôi không?
"Ngày - mình nhớ anh ấy quá. Hai ngày không thấy anh ấy đâu. Hay anh ấy ốm rồi. Đi học về, mình cứ thấy ngơ ngác như thế nào ấy. Bỗng anh hiện ra ở đầu đường: "Bé con, mấy ngày vừa rồi anh phải có phi vụ làm ăn, nhớ em quá, phải đón em tại đây". "Ôi giời ơi, sao mà sung sướng thế. Mình yêu anh ấy mất rồi. Lúc ấy, mình không còn thấy cái gì ở trên đời này quan trọng bằng anh ấy. Thế là mình và anh đi chơi với nhau. Bây giờ, mình mới thấy việc mẹ cứ suốt ngày đi vắng là rất hay. Nếu mẹ hay ở nhà, có lẽ chẳng bao giờ đi chơi với anh ấy được như thế. Mẹ mắng chết. Vì mẹ bảo cái bọn đàn ông rặt một loài đểu cả, đừng nên tin ai. Mình thì thấy ai cũng đáng tin hết. Nhất là anh".
" Ngày - Cái Cúc "xoe" bảo: Anh chàng của cậu được đấy - Trông giống chàng Lút lắm. Tớ thích đàn ông phải như Hoanmanuen, vừa bàn nhau tống tiền người ta xong, lại mê cái đàn pianô ngay. Đàn ông phải có hai bộ mặt, vừa tử tế, vừa đểu giả, thế mới quyến rũ. Chàng Lút của cậu tớ thấy gian gian. Mình chẳng nói gì. Gian, đểu hay tốt, mình cũng không quan tâm nữa, chỉ biết rằng anh ấy là người tuyệt nhất trần gian".
Tôi lặng người. Đầu bỗng đau buốt. Bỏ quyển nhật ký của con ở đó, tôi đi ra sân. Mùa đông năm nay lạ lắm. Ban ngày thì nắng hoe hoe vàng, tối đến thì gió lồng lộng như mùa hè. Tôi cảm giác như mình đang bắt đầu đứng ở cuối con đường, nhìn thấy con mình đang dẫm chân lên những nơi mà tôi đã đi qua, nhưng không ngăn nó dừng lại được.
Thời gian trôi đi nhanh thật. Thoáng cái. Con gái đã biết yêu. Mới ngày nào nó còn lẫm chẫm chạy bằng đôi giày đỏ. Ra khỏi bệnh viện khi con bị viêm ruột thừa, bà kế toán cùng phòng bảo tôi: "Thương lấy nó một tí em ạ. Dù sao nó cũng là con em mình. Bây giờ thì em chưa thấy cần nó đâu. Nhưng sau này, lúc nào đó, nó sẽ là cái gậy cho em chống đấy".
Lúc ấy, tôi cười nhạt và không buồn tranh cãi với bà ta. Hóa ra bây giờ, cái sự đó cũng gần gần đến rồi.
Mười một giờ. Đồng hồ nhà hàng xóm đong đưa thả nhịp. Con gái vẫn chưa về. Thì ra lâu nay nó đã đi và thường xuyên về muộn. Tôi lại không hề biết vì tôi cũng thường về muộn sau nó. Lòng tôi nóng như lửa đốt. Chẳng có một lý do gì để nó có thể về khuya đến như vậy được. Sinh nhật từ chiều cơ mà. Xung quanh hàng xóm ngủ im thin thít. Đường vắng hoe hoắt. Tôi quay vào nhà. Đến gần bàn học của con gái, định ngồi xuống nhưng tự nhiên cảm thấy hãi hãi trước những gì con ghi trong sổ. Thôi, thà không đọc nữa còn hơn là phải biết những gì khủng khiếp đang xảy ra với con mình. Tôi hồi hộp đợi nó về gần như hồi hộp chờ người tình giờ hò hẹn.
Mười một giờ ba mươi. Con về. Mặt nó nhợt nhạt phấn son, tóc nó bông lên đằng sau vai chứng tỏ có bàn tay xới vào đó. Nó cụp mắt xuống, tránh ánh mắt tôi. Thôi, xong rồi con ơi, mẹ đã qua những gì mà con đang đến. Không bao giờ chỉ nói chuyện và đùa cười lại nhạt cả phấn ở má và quầng xanh ở mi mắt. Tóc lại rối lên thế kia. Tôi cay đắng nghĩ và nhìn con. Sao tôi thương nó thế không biết. Vội vã thế con. Cuộc đời dài lắm. Mà những hoan lạc con người ai cũng phải trải qua thì ngắn vô cùng. Vội mà làm gì. Hai mươi tư tuổi mẹ mới biết thế nào là hạnh phúc thì lập tức một chuỗi đau khổ kéo theo. Thế mới hay, ai cũng nhem nhẻm nói rằng mọi thứ ở đời đều có giá của nó. Hoặc trồng cây gì thì ăn quả đó. Gieo gì gặt đấy. Nhưng tôi, tôi có gieo gì đâu mà sao đời tôi gặt toàn cỏ dại. Chẳng lẽ, một phút xiêu lòng mà lại khốn khổ đến thế này sao?
- Con xin lỗi mẹ, con đã để mẹ phải chờ! - Nó lúng búng trong mồm.
- Vui không con? - Tôi hỏi nó và chỉ muốn ôm nó vào lòng. Bỗng nhiên, nước mắt dâng ắp ứ trên mắt tôi.
- Cũng vui mẹ ạ ! - Nó trèo lên giường và chui vào chăn quay mặt vào tường.
- Sao lại cũng vui? Phải rất vui chứ?
Im lặng. Rồi tôi hỏi thêm vài câu nữa, nó đều không trả lời. Tôi lại giường, đặt tay vào vai nó. Nó quay mặt ra, ngơ ngác. Chứng tỏ từ nãy đến giờ nó không hề nghe câu hỏi của tôi.
- Gì đấy mẹ? - Nó hỏi, mắt tròn xoe.
Tôi lặng người nhìn nó. Xong thật rồi. Con gái tôi thành đàn bà thật rồi. Cái mặt nó ngây dại vì hạnh phúc, và ánh mắt nó như người có lỗi. Ngượng ngùng và đờ đẫn. Đấy là ánh mắt của tôi mười mấy năm về trước. Lúc ấy, tôi như đi trên chín tầng mây mười tầng gió. Tôi không nhìn ai hết, không biết ai hết ngoài việc là tôi đang hạnh phúc. Tôi vừa bước vào thiên đường của đời người mà anh - người đàn ông đầu tiên trong đời đã mở cho tôi và đã dìu tôi vào đó. Người đàn ông ấy vừa mở cửa để cho tôi kịp thấy những vòng hào quang của nỗi đam mê thì lập tức, sau đó sáu tháng, anh ta dẫn tôi đến một cái hang sâu hun hút rồi đẩy tôi vào đó. Đến tận bây giờ.
Đứa nào nhỉ, đứa nào mang mất khuôn mặt đợi chờ của con gái tôi đi mất và trả cho nó khuôn mặt đàn bà, vừa đằm thắm vừa non nớt của cô bé tuổi mười sáu? Nó đã đến tuổi thành niên đâu cơ chứ. Tôi đau đớn nhìn con và nước mắt tôi chảy dài xuống má.
- Mẹ làm sao thế? Nó hốt hoảng, khuôn mặt đã trở lại bình thường.
- Không sao cả con ạ! - Tôi quay đi, không muốn con gái nhìn thấy mình khóc trước mặt nó. Đấy là một hành động hiếm hoi của tôi.
Tôi lặng lẽ ra sân. Trăng mùa đông lạnh lẽo hắt ánh sáng từ đâu đó. Người tôi thoắt lạnh, thoắt nóng. Rồi bắt đầu run. Con gái đứng sau lưng.
- Vào nhà đi mẹ. Con xin lỗi đã làm mẹ buồn.
- Con yêu người con trai ấy lắm phải không? - Tôi hỏi. Im lặng. Rồi một lúc, nó khe khẽ trả lời:
- Vâng ạ!
- Con nhớ anh ấy lắm phải không?
- Vâng ạ!
- Lâu chưa?
- Gần bốn tháng ! - Nó có vẻ đỡ sợ hãi hơn.
- Và hai người đã gắn bó với nhau?
Im lặng, kể ra khi bắt đầu hỏi đến câu đó, tôi cũng nghĩ là con gái không trả lời được. Không một người đàn bà nào trả lời câu đó cả.
- Con năm nay mới mười sáu tuổi. Sao vội vàng thế? - Tôi cay đắng hỏi nó.
- Hai năm nữa, chúng con sẽ lấy nhau. Khi ấy con đủ tuổi để lấy chồng rồi! - Nó hớn hở dần lên.
- Đấy chẳng lẽ là tất cả cuộc sống của con hay sao? - Tôi hỏi, tim buốt nhói vì một lần nữa, tôi lại chậm.
- Đấy là thiên đường, mẹ ạ! - Nó ngẩng nhìn tôi, mắt lóe sáng - Chúng con sẽ đi làm, sẽ chỉ có nhau và những đứa con. Con sẽ không bao giờ phải buồn như mẹ.
Tôi im lặng, người lạnh ngắt. Con tôi bước vào cái gọi là thiên đường của tôi, cách đây mười sáu năm. Lại vẫn như vòng hào quang như tôi đã gặp. Đến lúc nào, sẽ là một cái hang sâu hun hút?
- Chúng con sẽ ở cùng mẹ. Mẹ sẽ không phải buồn vì được làm bà ngoại của một lũ cháu - Nó vẫn say sưa.
Tôi có cảm giác như mình bỗng hóa thành đá. Thiên đường. Hình như ai trong đời cũng đã từng đặt chân tới đó. Chỉ khác nhau là thiên đường của họ là cái gì, và đem lại hạnh phúc cho họ ra sao. Có người thì chạy hết thiên đường này đến thiên đường khác, có khi vừa lao vào rồi lại chạy vọt ra ngay vì kinh hãi. Tôi đã từng gặp một người đàn bà và người đàn ông từ thiên đường về. Anh ta ngồi trước mặt tôi bên cạnh là một người đàn bà. Người đàn ông mặt bạc phếch, tóc tai dựng tứ phía, môi nhạt thếch và đang ngấu nghiến nhai. Ông ta ăn như bị chết đói hàng thế kỷ. Hai mắt còn đang đờ dại sinh động dần lên. Những sợi phở xào thun thút chui vào miệng anh ta, kèm rau sống, cà chua, như thể trong bụng anh ta có một tảng nam châm và các đồ ăn là vụn sắt hút nhau vậy. Chui từ từ, chui dần dần, ngon lành. Người đàn bà ngược lại. Mỏi mệt, ngơ ngác và không đói. Bà ta chỉ ngồi ngáp vặt. Tôi hỏi hai người đi đâu về mà mệt mỏi thế?
Người đàn bà hơi cười, nụ cười nhệnh nhạc như mếu. Người đàn ông tiếp tục nhai nốt miếng dở, nuốt đến ực rồi tợp một ngụm rượu khà một cái rồi bảo: Vừa lên thiên đường về! Rồi ông ta tiếp tục ăn như thể cái thiên đường ấy nó vặt trụi hết mọi sinh lực của anh ta vậy.
Tôi cười: Vừa lên thiên đường về, và bây giờ thì ở đâu?
- Địa ngục! - Anh ta lẩm bẩm, mồm vẫn nhai. Đôi môi dày bóng loáng mỡ, những vụn mì bám li ti ở hàng râu con kiến.
Về sau này tôi có gặp lại anh ta và người đàn bà ấy (Họ cùng một cơ quan với nhau, và tôi thì làm ở bên cạnh). Họ lấy nhau. Hai bên đều bỏ vợ bỏ chồng vì cái gọi là hậu thiên đường nó to dần lên trong bụng người đàn bà. Người đàn bà trông nhàu nhò hơn, giống như một nắm giẻ lau. Rồi họ đẻ ra một đứa con, quặt quẹo vì bố mẹ chúng cũng mệt mỏi lắm rồi...
- Vào ngủ đi mẹ! - Con gái nói.
- Mẹ không ngủ được.
Con gái im lặng và quay vào.
Xa xa, có tiếng gà le te gáy. Gần sáng rồi.

*

*       *

Tôi trở thành một người khác. Hình như cái sự già nó sập xuống với tôi rồi. Tôi không còn chơi trò ú tim với nó nữa. Mọi tâm trí, nghị lực và sức chịu đựng, tôi dành cho con gái. Tôi sợ. Tôi không thể yên tâm ở cơ quan đến chiều và đi thông tầm đến tối như trước nữa. Lúc nào tôi cũng tưởng tượng ra cảnh con gái tôi, mười sáu tuổi, nước mắt nhòe nhoẹt trên mi "Anh ấy bỏ con rồi" hoặc "Con sắp chết rồi mẹ ơi". Lúc nào tôi cũng chỉ thấy nó, đang bò từ bờ vực này đến bờ vực khác. Những vũ trường, những ánh đèn, làm tôi kinh hãi khi nghĩ rằng con gái mình sẽ ở trong đó. Tôi thường về nhà sớm, tối thì không đi đâu nữa.
Con gái tôi hỏi: - Sao dạo này mẹ không đi nhảy?
Tôi trả lời: - Mẹ mệt.
Nó hơi lạ lẫm và hơi khó chịu nhìn tôi. Đã đến lúc nó không cần sự có mặt của tôi nữa rồi. Nó tưởng rằng đôi chân của nó đã cứng cáp lắm rồi. Tôi đau đớn nghĩ.
"Ngày - Hôm qua mình và anh ấy đi chơi. Mình phải nói dối mẹ là đi mua xà phòng thơm. Vào cửa hàng, toàn những bánh xà phòng sáu bảy nghìn. Mình mua một bánh ZET, mùi nó hăng hắc nhưng lại dễ chịu. Anh ấy trả lại chị bán hàng và chọn cho mình cái bánh xà phòng gì ấy. Nó to hơn cả ZET, cứng đanh và không có mùi thơm. Mình chưa dùng loại đó bao giờ. Bánh xà phòng anh ấy lấy có 2.500 đ thôi. Anh bảo: "Nó vừa to. Vừa bền lại rẻ". Chiều anh ấy mình cũng đồng ý mua. Lúc mình đưa tờ 10.000 đ, thì chị bán hàng trả lại 7.500 đ anh ấy giơ tay cầm lấy và đút ngay vào túi. Mình hơi ngại nhưng không dám hỏi vì có thể anh ấy quên. Chỉ sợ nếu mẹ hỏi thì không biết trả lời như thế nào. Rồi hai đứa ra bờ hồ ngồi. Mình thèm ăn bánh chuối rán. Anh ấy bảo "ăn vặt làm gì, chua mồm!". Anh ấy ôm mình. Mình chẳng thấy chuyện gì quan trọng nữa".
"Ngày - Anh ấy biến đi đâu hai ngày rồi bảo mình: Anh cố gắng thu xếp công việc càng sớm càng tốt. Anh sẽ nuôi một đứa, còn mụ vợ nuôi một đứa. Anh sẽ đấu tranh với mụ vợ để chiến thắng. Mụ ta sẽ phải bật xới khỏi nhà và tay trắng. Rồi anh ấy sẽ lấy mình. Sao anh ấy khổ thế nhỉ? Ước gì mình có thể chia sẻ cho anh ấy được".
"Ngày - Sáng nay hai đứa đi ăn xôi. Bà bán xôi bảo: Hai bố con ngồi đây ăn xôi đi! Anh ấy cáu lắm mắng bà ấy là mắt chó giấy. Mình cố gắng lắm chỉ ăn được năm trăm. Mình thích ăn bún riêu cua. Anh ấy thì dứt khoát không ăn. Anh ấy bảo cái giống ấy nó ỏng bụng và chóng đói, ăn xôi chắc dạ hơn. Mình đưa năm nghìn trả tiền xôi hai đứa ăn hết 2.500 đ anh ấy bảo bà hàng xôi cứ giữ lấy mai ăn tiếp. Mình thì thế nào cũng được, miễn anh ấy vui vẻ thôi".
Tôi run rẩy đứng lên. Chống chếnh và quay cuồng. Sao lại thế hả con? Con lú mất rồi. Tôi phải làm gì bây giờ hả trời? Không phải còn đang chập chững ở miệng vực nữa mà con đang ở trong vực rồi. Bao giờ thì chìm xuống đáy?
Giống như người điên. Lại giống như kẻ bị mất của. Cũng như người đánh xổ số, chỉ chệch một số cuối cùng của giải độc đắc. Cuồng điên, tiếc nuối và bất lực. Tôi lao ra đường. Những khuôn mặt chạy ngược lại tôi, nhạt nhòa. Ai cũng mang khuôn mặt con gái. Chỉ có điều, đấy không phải là khuôn mặt đợi chờ mà là khuôn mặt đàn bà. Người đàn bà mười sáu tuổi.
Những hàng cây, những nẻo phố và người đông đúc.
Con tôi ở đâu? Bên những người đàn ông một vợ hai con chỉ thích ăn xôi cho chắc bụng lại còn bòn rút từng đồng một. ấy vậy mà con tôi, ngỡ rằng, nó đang ở thiên đường?

*
*      *

... Mẹ ơi, mẹ đừng đi guốc cao thế, ngã thì sao? Không, mẹ không ngã đâu. Mẹ ơi, mẹ làm thế nào mà xinh thế? Mẹ chẳng làm gì con ạ. Mẹ ơi, mẹ đi chơi với con nhé. Không, mẹ bận rồi.
Con tôi ở đâu, giữa phố đông mịt mùng người và xe. Mạnh ai người ấy sống bởi gánh nặng của kiếp người đè ụp lên vai. Có một phải có hai, có hai phải có ba bốn. Hôm nọ. Nó về, thay quần áo, tôi lấy đi giặt. Chợt sững người vì mở quần áo nó đầy mùi khai nước giải trẻ con. Tôi hỏi nó tại sao, nó bảo: "Con anh ấy ốm, con phải đến trông đỡ vì anh ấy không thể nghỉ làm". Nó còn hãnh diện mắt sáng lên bảo rằng thằng nhóc quấn nó lắm, và con gái cảm thấy đứa trẻ như con trai của mình. Tôi cảm thấy tôi nhìn thấy nó, ngồi bên người đàn ông. Hắn nhếch nhác trong bộ quần áo màu gạch, bẩn thỉu và hôi hám. Hắn đang ôm hôn con gái tôi, hai bàn tay lùng sục trong áo nó. Con gái như mê đi trong vòng tay hắn. Chiếc cặp sách rơi dưới đất. Trên bàn là hai cốc cà phê loãng toét, họ vào quán đâu phải để uống nước.
Tôi cảm giác con gái tôi đang vuốt ve âu yếm hắn, xoa lên khuôn mặt nhăn nhúm vì tuổi tác của hắn với vẻ trìu mến và trải đời lắm. Hóa ra, đàn bà, ai cũng có những khả năng giống nhau: yêu đương, ghen tuông và cuồng si.
... Mẹ ơi, ngày sau con có phải khổ như mẹ không? Mẹ có khổ đâu? Có, mẹ có khổ, đêm nào con cũng thấy mẹ khóc? ừ, mẹ buồn mẹ khóc? Bố làm mẹ buồn à? Con đừng nhắc đến người đàn ông khốn nạn ấy nữa. Không, đấy là bố con, lúc nào con cũng đợi bố về...
Con ơi, con ở đâu. Sao khổ thế hả con, ai cứu con tôi bây giờ, ai giúp tôi lôi nó ra khỏi cái thiên đường địa ngục đó bây giờ?
Mắt tôi bỗng đập vào một rừng hoa. à không, pháo hoa chứ. Còn nhớ, năm hai mươi bốn tuổi, tôi và người tình đầu tiên lách chiếc xe đạp, từng tí một, giữa dòng người, chân chôn chặt dưới đất nhưng ai cũng ngửa cổ lên trời để xem pháo hoa. Từng chùm hoa lắc rắc trên bầu trời tím ngắt. Tôi ôm lấy anh, như nuốt từng vì sao rơi rụng như muốn hét lên vì hạnh phúc. Bây giờ, những chùm hoa đó lại trở về. Chỉ có điều, nó không rụng từ bầu trời tím nữa mà ùa thẳng vào mặt tôi.
Tôi không biết gì nữa ngoài cảm giác tất cả tan biến hết. Con gái. Người đàn ông thích ăn xôi buổi sáng cho chắc dạ và uống cà phê trong lúc yêu đương, lúc nào cũng chỉ cà phê. Những chùm pháo hoa... Thiên đường tuổi mười sáu!...
Chẳng còn gì. Ngoài sự hư vô. Bầu trời pháo hoa vụt tắt và mở ra hun hút một vực sâu...

*
*       *

Cô gái ngẩng mặt, khẽ rùng mình:
- Anh, em tắc thở rồi. Gì mà tham!
Người đàn ông, giọng khẽ khàn đi:
- Anh yêu em, lúc nào cũng thèm em, không thể vắng được em trong những năm cuối cuộc đời anh.
Có tiếng vang từ ti vi của nhà chủ: "Mời nhận dạng... Công an quận... thông báo... vào hồi 6h34 ngày... có một vụ tai nạn xe cộ xảy ra trên đường... Nạn nhân là một phụ nữ khoảng trên 40 tuổi, mặc áo màu... xe đạp mi ni.. chân đi giầy... không mang giấy tờ tùy thân... Ai là người nhà, mời đến đồn công an... nhận diện và làm thủ tục".
Cô gái vội đặt tách cà phê xuống, nhưng người đàn ông cũng vừa tợp xong tách cà phê của mình và choàng tay ôm lấy cô gái. Cô nhắm nghiền mắt, say lịm đi, không kịp nhìn lên màn hình. Phải chăng đó là điều may mắn cuối cùng của cô trước khi bước vào... hậu thiên đường?

Noel 1992

Huyền thoại

Mỗi năm tôi gặp anh vài lần. Mỗi lần thường 2-3 tiếng. Tôi ở Hà Nội, anh ở Sài Gòn. Chẳng bao giờ thư từ, điện đóm cho nhau, thế nhưng cứ mỗi lần gặp lại, y như chúng tôi chẳng hề xa nhau.
Anh hỏi: Em vô đợt này bao lâu? Tôi nghĩ ngợi nhẩm tính: Khoảng tám ngày. Anh cũng ngây ra tính toán, và lẩm bẩm. Chốc, mình đi ăn cơm. Ăn món gì em thích. Rồi em về khách sạn. Mai, anh phải gặp bọn đầu tự Mốt, đi Vũng Tàu ký hợp đồng… Phải rồi, bốn ngày nữa mình gặp nhau. Anh chở em đi mua đồ, rồi tặng em một món gì em thích… Anh cười, ngó tôi: Còn ngón nào đeo nhẫn nữa không? Tôi xòe bàn tay ra trước anh. Sáu ngón tay có thể đeo nhẫn được thì đã kín, còn vài cái cất ở nhà. Mỗi năm vào Sài Gòn có một cái dây. Tôi cười: Bốn ngày nữa, mua cho em một con chó thật đẹp. Anh cười: Mua cho em cả ba con.
Rồi, tôi việc tôi, anh việc anh. Tôi cắm đầu cắm cổ làm những việc cơ quan giao, vì họ thanh toán tiền tàu xe và lưu trú sáu nghìn đồng một ngày cho tôi. Ăn cơm chúa, múa cho đẹp mà. Anh chắc cũng giống tôi, ngược xuôi để hoàn thành những bản hợp đồng đã ký. Bốn ngày sắp quạ Cô bạn tôi hỏi: Sao bảo bồ ruột của mày ở đây? Tao toàn thấy mày độc thân? Tôi cười: Bồ ruột tao bận. Cô bạn bĩu môi: Thế cũng đòi là bồ. Có vài ngày không Vũng Tàu, không Đà Lạt mà toàn công chuyện? Yêu kiểu gì vậy, hả đồ kinh tế thị trường? Tôi im lặng, bị những lời khích bác của nó, lại lao vào những công việc để lấp đầy giấy đi đường và giấy giới thiệu thủ trưởng ký.
Anh đến. Đúng hẹn. Mặt mũi anh có vẻ mệt hơn hôm đón tôi ngoài phi trường. “Đi, ăn gì hả em, anh đói mấy ngày”. “Toàn nhậu sao anh”. “Toàn nhậu, rồi xỉn, rồi ký, rồi nhậu. Anh không có hột cơm nào vào bụng suốt mấy ngày xa em”. Chúng tôi xông vào một quán hàng ăn ở ngoại ô Sài Gòn. Mới 9 giờ sáng mà toàn gọi lẩu mắm, cá kho tộ, tôm chiên và cơm. Anh cắm đầu cắm cổ ăn như thể bị đói đã vài năm. Tôi cũng ăn, tự nhiên và ngon lành như ở nhà. Vả lại, họ làm đồ ăn ngon quá, cộng với mấy ngày toàn hủ tiếu và các loại bánh.
No say xong, anh bảo: Uống nước nhé em? Tôi lắc đầu: Không còn chỗ chứa nữa. Thế thì đi mua đồ. Tôi gật đầu. Anh phóng như bay đến khu siêu thị. Dừng ở tầng một, anh bảo: Bây giờ mua cho ba hay mẹ trước? Còn em, phải để sau cùng. Vì chỉ mua chó trước khi lên máy bay thôi. Mua tặng mẹ trước.
Ngày mai tôi về. Ngày mai trước khi lên máy bay, anh sẽ tặng tôi một con phốc con, cụt đuôi, Bảy rưỡi tối, anh đến: Đi em. Em mặc bộ gì? Tôi may sáu bộ quần áo, váy vủng để diện với dân Sài Gòn, với anh. Nhưng chỉ có tối nay được mặc thôi. Bao lần trước cũng thế, xách đi, xách về đâu có mặc hết nhưng vẫn không chừa. Anh lật qua lật lại trong đám váy chọn bộ váy áo ngắn, màu đen: Màu đen đang mốt, em trắng, trông huyền bí. Và lần đầu tiên, sau bảy ngày tôi gặp lại anh, anh hôn nhẹ lên tóc tôi một cái, nhẹ nhàng lắm, chỉ đủ thấy anh ở bên tôi, rất gần.
Hai đứa về khách sạn, ra đường. Đêm mùa thu ở Sài Gòn hơi lạnh. Hầu như người ta khoác áo ngoài nhè nhẹ. Đường phố sạch, không khí tinh khiết và sáng lung linh. Anh bảo: Anh đổ đầy xăng, đi bao giờ hết, mình về. Tôi cười và đặt nhẹ tay vào hông anh.
Tôi ôm con phốc trong taỵ Anh bảo đặt tên nó là Sị Tiếng loa gọi mọi người vào phòng chờ chuẩn bị lên máy baỵ Anh ngồi bên cạnh, im lặng hút thuốc, chẳng ra buồn hay vui.
Rồi đến lúc, còn mình tôi ở phòng đợi, mọi người đi hết rồi. Tôi bảo: Em về đây. Anh bảo: Ừ, đến giờ rồi. Và đẩy cho tôi chiếc valị Đến gần cửa ra vào, nơi mà tôi sẽ đi một mình tôi, anh đứng lại một mình anh, tôi dè dặt: Em nghe nói, anh sắp lấy vợ? Hỏi xong, mới biết mình là đàn bà và dại dột. Hỏi để làm gì cơ chứ? Anh nhìn thẳng vào tôi, khẽ gật như thể tôi không phải là bồ của anh, đã hơn chục năm quạ Như thể chúng tôi đã từng có những kỷ niệm vừa đẹp, vừa buồn và thơ mộng hết sức chứ không mang bản sắc của nền kinh tế thị trường như cô bạn tôi nói.
Anh cũng nghe người ta ăn hỏi em rồi, chỉ đợi ngày lên xe hoa thôi? Tôi lại nhìn thẳng vào mắt anh và gật. Hoá ra, tôi không phải là đàn bà khi hỏi anh điều đó, tôi và anh yêu nhau và những người yêu nhau đều có thể hỏi nhau như vậy.
Anh ngập ngừng: Nhà anh ấy có đông không? Có tám người. Em sẽ ở riêng chứ? Mẹ anh ấy có quý em không? Em có một phòng 6,5 mét vuông. Mẹ anh ấy quý em, bây giờ thôi còn mai kia, em không dám nói trước. Tiếng gọi người ra máy bay và tiếng động cơ máy bay rú lên. Còn sáu phút nữa, tôi vội vã quay đầu kéo chiếc vali và giữ chặt con phốc hơn. Nó bắt đầu sợ. Anh nắm lấy vai tôi, nói nhỏ: Anh yêu em. Mong em hạnh phúc. Sang năm lại vào nhé. Tôi gật. Và nước mắt bỗng tuôn rơi. Sang năm. Tôi không còn là tôi nữa, chính tôi cũng không biết tôi có thế này được không?
Máy bay vút lên sau khi chạy lòng vòng trên đường băng. Sài Gòn còn lại sau ô cửa kính bé tí xíu. Có một cơn mưa đang đến. Không biết anh về có ướt mưa không? Anh lấy ai nhỉ, người ấy có xinh không? Tại sao, chúng tôi đã có những lúc đi với nhau cả mấy tiếng đồng hồ, và nói với nhau đủ mọi chuyện sau một năm xa cách và đủ để hiểu và nhớ về nhau đến sang năm. Tôi không hỏi anh và anh không hỏi tôi để giờ đây, tôi chẳng hiểu anh sẽ đâm đầu vào lấy ai làm vợ?
Anh hẹn sang năm. Đời người đâu có dài gì mà mỗi lần hẹn xa quá. Liệu có ai, trên thế gian này, hẹn hò như chúng tôi?
Tôi nhìn qua ô cửa, cố tìm dưới kia một cái gì tôi cũng chẳng rõ. Chỉ có mây và mây vỗ về bao lấy thân máy baỵ Tôi đang ở cõi hư vộ Chẳng có nghĩa gì khi đã ngồi ở đây, giữa trời xanh thăm thẳm. Mẹ anh ấy có quý em không. Anh lo cho tôi, khi về nhà chồng đối mặt với cái sự mẹ chồng nàng dâu”, một cái lo của người yêu, hay người anh? Tôi bỗng trào nước mắt, và tưởng tượng rằng, dám lắm, sang năm, tôi bắt đầu nói dối, để vào với anh. Và anh, dám lắm, cũng nói dối, để chở tôi đi ăn, đi mua đồ và tối nào trước ngày tôi về, cũng đi khắp Sài Gòn bằng bốn lít xăng.
Còn 35 phút nữa máy bay hạ cánh, 35 phút đủ để tôi tưởng tượng rằng, giờ này, sang năm, tôi lại gặp anh, giữa đất Sài Gòn. Và lại bắt đầu một tình yêu huyền thoại.

Mại

Mại này, hình như những người thợ cầu họ đánh rơi tảng xi măng vào đầu em hay sao mà óc Mại bỗng bẹp dúm đi thế? -Hưng kề khuôn mặt nóng bừng của mình vào Mại. Tóc cô lướng vướng vào môi anh và hơi thở anh lan toả.
- Chẳng có tảng xi măng nào rơi vào hết. Nặng không?
- Nặng. Tắc thở rồi đây này. Để tay vào ngực mà xem.
- Ai lại thế? Từ thuở cha sinh mẹ đẻ đến bây giờ, chưa bao giờ khách đến thăm nhà mà lại ngôi trong tư thế này.
- Thì bây giờ mình ngồi, việc gì phải giống ai? Hưng rúc rúc khuôn mặt của mình vào cổ Mại. Cả hai run lên.
- Không nên thế. hưng hư quá! - Mại khe khẽ nói.
- Hưng chỉ hư thế thôi, làm gì nào? - Và Hưng bế bổng Mại lên bằng đôi tay của một chàng trai hai mươi tám tuổi.
- Giời ơi, làm gì thế này. Mình xin Hưng, đừng Hưng ạ. - Mại vẫy vùng, run rẩy. Người cô bỏng rát.
- Đừng nói nữa... - Mại thì thầm, lấy chân kéo cái chăn che kín người. - Hưng, máu ở chân Hưng cầm rồi đấy. Người ta rịt đứt chân bằng thuốc lào. Còn mình, mình đắp cả điếu thuốc lá cho Hưng, thế mà nó cũng hết.
Hưng nhắm nghiền mắt. Một tay vòng dưới người Mại. Một tay nắm lấy tay Mại, môi hơi cười.
Mại im lìm nhìn trần nhà. Tường vôi màu xám và những con nhện ghi sẫm đang nhả tơ. Sao lại thế này nhỉ. Sao cô lại ở đây?
Buổi chiều. Hưng bảo: Chốc nữa Mại về mình chơi đi. Hôm nay rằm, đến thắp hương hộ mình nhé. Cả khấn nữa. Mại cười: mình biết gì mà khấn với chả vái. Khấn lung tung, trời phạt cho đấy. Hưng cười: Mình thành tâm, không lo. Mại im lặng. Ánh mắt Hưng nhìn Mại qua cặp kính cận, đăm đắm. Cô rùng mình. lâu lắm rồi, cô lại gặp ánh mắt đó. Thời xa xưa ấy, nghĩ lại làm gì. Còn bây giờ, cô chỉ hay gặp những ánh mắt nhìn như muốn cởi quần áo cô ra. hai lần lầm lỡ trong đời biến Mại thành người khác. Cô đẹp hơn rất nhiều so với hồi con gái. Hai mươi tuổi, và mình đánh đùng vào cuộc tình đầu tiên với một chàng sinh viên kiến trúc, cô trở thành đàn bà. Một người đàn bà goá chưa chồng. Chàng bị tai nạn do một hôm say quá chén, tự mình va đầu vào vỉa hè, tự mình chết. Đau đớn, bẽ bàng trước cuộc sống như cái dây Curoa may khâu được đạp liêh hồi. Ba năm sau, người đàn bà goá ấy tái giá. Người đàn ông thứ hai này đã có vợ, chững chạc và điềm đạm. Chàng bỏ vợ nhanh và lặng lẽ không ngời. Cô tưởng mọi chuyện chàng làm là vì mình, nhưng không. Hai nagỳ sau khi chàng chia tay vợ, chàng bảo cô: Này em, cẩn thận không là có con đấy. mà anh thì không chịu trách nhiệm gì đâu. Vừa thoát nợ xong, còn phải lo làm ăn. Ví dụ mà ăn nên làm ra thỉnh thoảng anh chi mầu cho em. Và chàng rít thuốc, hai má tóp lại. Cô sững sờ và thảng thốt nhận ra. Từ lúc đó. Mình lại góa chồng. Lần thứ hai.
- Mại ơi, Hưng khát nước! - Hưng thì thào, trở mình, nằm nghiêng và gác chân lên người Mại.
- Để mình đi lấy nước cho Hưng uống nhé! - Mại nhẹ nhàng như một con mèo, chui ra khỏi vòng tay của Hưng, xuống thang gác.
- Hưng uống đi! - mại nâng đầu Hưng dậy, kề ly nước lạnh vào môi Hưng. Hưng tu một hơi hết ly nước. Quăng cái ly ra, Hưng vùng lên, người chàng trùm lấp Mại. Cô me đi trong đôi môi mát lịm của Hưng.
- Ứ ừ. Không chơi trốn thế đâu! - Hưng vùng vằng và lại tiếp tục hôn mại.
Bỗng điện tắt. Ngoài trời, ráng đỏ chạy ngang ngang cuối trời. Góc trời, mặt trăng lên, hơi méo và xanh lét. Hưng châm thuốc và rít một hơi dài. tay vắt ngang người Mại.
- Sao lại thế? Hưng khinh Mại không? - Mại thì thầm.
- Đàn bà. Chẳng ai thoát được cái câu ấy. Trong bụng thì biết là không nhưng cứ thích hỏi để nghe người ta nói.
- Hưng nhiều kinh nghiệm nhỉ?
- Thế thì Mại gọi Hưng bằng anh đi! - Hưng kề mặt gần lại.
- Hâm ở đâu đấy. Ít hơn người ta bốn tuổi, tha bắt gọi bằng chị là phúc đấy. Từ mai kết nghĩa chị em nhe.s
- Em xin chị. Đến kiếp sau thế nào không biết, chứ kiếp này thì không có đâu. -Hưng ném veo điếu thuốc qua khuôn cửa ung ung bóng tối. Và lại hôn lên môi Mại.
- Nói đi. Hưng trẻ, đẹp và tài thế. Mại biết Hưng xua con gái đi không hết, mà toàn những đứa tre măng, và xinh nữa.
- Và sẽ quên ngay Mại, hay là khinh Mại chứ gì? - Hưng chồm người nhnf hút vào măt Mại. Mại nhắm nghiền mắt lại, gật gật đầu. Tóc cô xoã mềm trên gối.
Mại im lặng, cảm nhận bàn tay của Hưng trên người mình. mọi sự tràn đến với cô và Hung như cơn lũ. Sau hai lần goá chồng, cô luôn cảnh giác cao độ trước đàn ông. Cô không còn có lòng tin ở đời này nữa. Trước mặt cô, cuộc đời là một con đường cỏ xanh rì, và ở dưới là những cái hố. Nhãng ý một cái là xuống hố ngay. Hưng trẻ trung và là thần tượng cảu mọi người. Còn Mại, cô đang đứng ở bên rìa con đường và dò dẫm bước, trên vai là gánh nặng bởi một đống đồng nát cũ rích của hai lần goá chồng.
- Mại ơi. - Chợt giọng Hưng tha thiết.
- Gì cơ? - Mại ngẩng nhìn Hưng. Mắt Hưng nhắm nghiền. mại chợt nhớ ra là lúc ân ái, Hưng không hề lảm nhảm những lời "Anh yêu em. Em có yêu anh không" như hai người đàn ông trước đã từng nói. Mình hư hỏng mất rồi - Mại nghĩ- Ai lại có thể ngủ với một người đàn ông chỉ gặp nhau loáng thoáng trong những cuộc họp của công ty. Ngày mai, ngày kia và sau này nữa, môi lần gặp Hưng, mình sẽ thế nào? Và nhỡ mình yêu Hưng thì sao? Trời ơi, thật khủng khiếp vì sẽ chẳng bao giwò có điều đó cả. Hừng ào đến bên mình, cuồng si với mình chẳng qua Hưng còn trẻ quá. Lại là đàn ông nữa. và chẳng bao giờ Hưng yêu mình cả. Thật khủng khiếp.
- Lại đang tự dằn vặt mình đấy. và tưởng tượng ra Hưng sẽ khinh mại, phải không? - Hưng nhìn xoáy vào mặt mại, chỉ cảm nhận rõ hơi thở nóng hổi vì bóng tối đã xuông avf che phủ tất cả.
- Nghĩ thế là sai à? - Mại khóc. Nươíc mắt bò từ từ trên má, xuông môi. mằn mặn.
- Mại ơi. Mại biết không. Cuộc đời mình giống như một cơn mưa. Mưa triền miên và có hàng nghìn giọt mưa. Và Mại thì là một bông hoa. Hoa đang nở.
Có một giọt mưa của mình rơi vào nụ hoa của Mại, Mại giữ lấy nhé. Giọt mưa ấy sẽ có hương thơm của nhuỵ hoa. Mọi chuyện, có thế thôi, việc gì Mại phải nghĩ. hôm nay là ngày đẹp nhất của Hưng. hưng bỗng nhiên cần Mại. Cần Mại là bông hoa, đằm thắm và thơm. Để Hưng gửi một giọt mưa.
Nước mắt chwá chán trên mặt. Mại nằm úp sấp xuống cái đệm êm mượt. Hưng vẫn thì thầm: Làm một bông hoa. Nhé.
Bỗng có tiếng đấm cửa rầm rầm. Và tiếng con giá lánh lót: Anh Hưng. Anh Hưng ơi.
Mại vùng dậy, thảng thốt nhìn Hưng. Hưng hơi đờ ra một thoáng. và nói: Cứ nằm đấy Mại ạ. Hưng xuống nhà một chút nhé.
Hưng mặc quàn áo, quay laij nhoẻn cười: Nghỉ một tý rồi mình đi ăn bún, Hưng đói quá.
Tiếng đấm cửa càng mạnh. Giọng nói trở thành tiếng quát.
- Anh hưng. Mở cửa ngay.
- Gì thế? - Tiêng hưng và tiếng kéo chốt.
- Tại sao em gọi mãi anh không ra? Anh làm cái trò gì thế. Tiếng giày cao gót dạo quanh nhà. Áo và túi của ai đây. Và tiếng của cô gái.
- Ai- ai đang ở trên gác kia. mời xuống đây ngay. Nhanh lên. Em không ăn thịt nó đâu mà anh sợ. Nếu đúng cái con mà anh hay đèo, em sẽ xé xác nó ra vì em đã cảnh cáo anh rồi! - Và cô gái nói vọng lên - Mời chị xuống đây nói chuyện. Đây là nhà của tôi. tôi mời chị xuống đây.
- Tôi không muốn nhìn thấy cô. Tôi không có chuyện gì để nói với cô cả. mời cô ra khỏi nhà này! - Hưng trầm tĩnh đáp.
- Em không đi đâu cả. Nhà ná là của em. Mời chị xuóng đây tôi nói chuyện. - Và cô bé khóc nức lên, vừa khóc vừa bù lu bù loa.
Mại đắng người. Cô thấy mọi thứ lùi xa tít tắp. những cánh hồng nhung đỏ sẫm rung rung trong gió và những giọt mưa. Tất cả. phút run rẩy sung sướng của thể xác, cái thể xác của người đàn bà đã biết hương vị ngọt ngoài của người đàn ông để rồi thành bà goá. Tất cả như tan loãng ra trong cái không gian có mùi thịt kho mặn của nhà hàng xóm bay sang.
- Hưng. Không được nóng. Và em kia, đừng có nói to như thê, hàng xóm họ cười cho! - Mại tụt xuống cầu thang, trên người là một bộ đồ xanh ngắt. Trước Mại, cô bé non nớt mở tròn xoe mắt. Mại không phỉa là cái cô mà Hưng hay đèo.
- Chị ngồi đấy.- Cô bé vẫn nhìn Mại trân trối. Ánh mắt dịu xuống.
Mại lẵng lẽ khoác áo vào, và giơ tay kéo cửa.
- Hưng phải bình tĩnh, và em thì đừng có nói to! - Mại bỗng xót thưông cô bé con đang quằn quại đau khổ vì ghen tuông kia. Cô ta đi hết từ ngỡ ngàng này đến ngỡ ngàng khác. Chắc là mai thì mới bình tĩnh để nhớ lại mại và chuyển cái ghen sang cô.
- Đây là bạn gái của anh. Em ngồi xuông đi! Hưng nói và giơ tay keo Mại ngồi xuống bên cạnh mình! - Em pha nước cho anh nhé! - Hưng nhìn Mại đăm đắm.
Mại bỗng run rẩy. Thôi, mình yêu Hưng mất rồi. làm sao mà Mại có thể quên được Hưng nữa. mài tại sao, bỗng nhiên Hưng lại xưng anh với Mại bằng một giọng yêu thương đến thế. Mại bỗng luống cuống và đờ đẫn.
- Hay thôi vậy. Em về đi vậy nhé, anh có việc bận một chút. Mai mình gặp nhau. Tha lỗi cho anh, đã không tiễn em! - Hưng đưng lên, và cầm cái túi và đưa khoá xe cho Mại. Mại cầm lấy và ra về như cái máy.
- Hưng bình tĩnh nhé. Và cả em nữa. Đừng làm gì ồn vì mình là người có văn hoá! - Mại nói, và cô chỉ muốn ôm cả hai người. hưng và cô bé con kia vào lòng và bảo với họ: Chị xin lỗi cả hai em. Chị chỉ là người đứng ngoài và đừng phải nghĩ gì về chị hết.

Rồi tất cả cũng qua đi. Sau lần goá chồng thứ ba, Mại trở thành một người khác. Cương quyết và lạnh lùng. Trong cơ quan, người ta gọi cô là Mại đá. Cô không còn lấy chồng lần nào nữa nên cũng chẳng goá chồng thêm lần nào nữa.
Sau hôm ấy. Mại xin chuyển cơ quan, dù họ cố giữ cô lại. Hưng tìm cô, mỗi ngày một vài lần. Cả viết thư nữa. Đại khái là Hưng cần Mại như một nơi che chở cho anh và Hưng rất ân hận là đẩy Mai vào một tình thế như vậy. Mại im lặng đón nhận tất cả nhưng không hề hồi lại một câu nào. Mai biết. Chỉ một lần nữa thôi, Mại ngoái lại với Hưng, Mại sẽ mất mình mãi mãi.

*

Ba mươi năm sau.
Buổi chiều. Bỗng Mai nghe thấy tiếng gõ cửa. bà đang lui cui trồng lại mấy cái gốc thơm sau vườn, chợt nghểnh tai lên vì tiếng gõ. Bà ra mở cửa.
Hưng. Hưng giờ đã năm mươi sáu tuổi, lưng hơi khom khom đang đứng ở cửa. Hưng cười. Nụ cười của một vùng thời gian đọng lại. Hưng đã lấy vợ. Không phải là cô bé ghen tuông hôm nào. hưng lấy một người con gái dân tộc, trong trẻo và thuần khiết như giọt sương, và đơn giản như một con thỏ có hai cái mắt nâu.
Mại bõng dưng luống cuống. Nhìn xuống mình, chiếc quần vải đen ống cao ống thấp, tất mỗi chiếc một màu. hai bàn tay khô đầy đất. Quần áo có mùi chua. mại ngượng.
- Mại ơi. Tôi đến thăm Mại để mai đi xa. -Giọng Hưng trầm đục đục.
- Vâng. -Mại không biết phải nói gì vì bà quá bất ngờ.
Hai người ra vườn. Mại luống cuống đến nỗi không biết phải làm gì. Cứ định rót nước mời Hưnguống thì nhìn thấy tay bẩn lại thôi, định rửa tay lại vớ được cái ghế liền kéo cho Hưng ngồi, rồi rút mấy cái quần phơi trên dây đang chạm vào mặt Hưng.
- Ngồi đây với tôi đi, Mại. - Hưng nhìn Mại đăm đăm.
- Vâng
- Mại ơi, mai tôi đi rồi. tôi và cô ấy lên Lạng Sơn sống đây. Mấy đứa con bảo lên đó làm ăn khá lắm. Cả nhà chuyển lên đấy vì cô ấy có mẹ già và một ngôi nhà rất to. Tôi sẽ trông vườn, trông nhà và coi bọn trẻ con cho bố mẹ nó đi buôn. Bọn nó còn đi buôn. Ở đây bức bách lắm.
- Vâng! - Mai đáp và nhìn ra xa.
- Thi thoảng, tôi sẽ về thăm mại. mỗi lần nghĩ đến Mại đang sống một mình, tôi không chịu nổi.
- Thôi Hưng ạ. Mại quen rồi. Mại không co đơn đau. Mại có hẳng một kho quá khứ! - Mại nhẹch nhạc cười. Méo xệch.
- Mưa rồi. Vào nhà đi. Tháng ba rồi mà còn trở gió mà. Vào nhà đi không có ốm đấy! - hưng đến gần bên Mại, đặt tay lên vai bà.
Hơi nóng từ ông truyền sang, bà bỗng rùng mình.
- Ừ, mưa rồi! -Mại lẩm bẩm.
- Những giọt mưa... - Hưng thì thào.
- Có một giọt rơi vào một bong hoa. Và ở luôn trong đó.
- Phải rồi. Nó ở luôn trong đó! - Hưng nói và quay ra cửa, giọng nghẹn nghẹn.- Tôi về. Mong Mại khoẻ. Có mệnh hệ gì, nhờ hàng xóm đánh điện. Tôi về ngay.
- Vâng! - Mại nói và tiễn Hưng ra cửa. Cánh cửa chậm chạp khép lại.

*

Người đàn bà đi ra sân. Ngước khuôn mặt nhàu nhát vì thời gian lên trời. Hứng những giọt mưa.

Một nửa cuộc đời

- Em đừng có ngủ quên đấy. Sáu giờ xe đón ở cửa - Thắng dặn.
- Chưa bao giờ em sai hẹn với anh. Nhất là ngày mai - Lan nguýt dài.
Khuôn mặt Thắng chợt trầm ngâm:
- Nhỡ con theo em thì sao?
- Chuyện vặt. Lâu nay nó quen với sự vắng mặt của em rồi. Anh mang máy ảnh đi và cả cái trại bằng bạt nữa.
- Cái thằng đàn ông một năm đi xa hàng chục lần, thường là thằng chu đáo - Thắng cười, có những nếp hằn đuôi mắt. Trông anh trẻ hơn tuổi bốn tám của mình rất nhiều.
- Hay là đi luôn đêm nay? - Lan hào hứng. Một hạt mưa rơi bộp lên giữa mũi cô, vỡ tóe ra mặt. Lan ngẩng nhìn trời. Từng đụn mây vần vũ trên đầu nặng trĩu. Trong không khí có mùi mát của hơi mưa.
- Thôi cô bé ạ. Anh ấy sẽ nghi ngờ. Già néo đứt dây. Con người ta hơn nhau ở chỗ biết đến đâu thì dừng lại! - Anh bình thản.
- Lại triết lý! - Lan giễu cợt.
Mưa rơi lộp bộp. Những cái mông người nhoay nhoáy đạp xe phía trước. Họ chạy trốn mưa.
- Em thích đi ngoài mưa.
- Ừ, để lúc xa nhau có cái mà nhớ.
Khuôn mặt Lan thấm đẫm nước. Chợt nhớ ra rằng nếu cứ tiếp tục đi thế này, mưa sẽ làm tan hết phấn son trên mặt. Cái mầu đen của thuốc chải lông mi sẽ loang đầy hai má.
Lan cuống lên:
- Vào hàng hiên kia đứng đi. Em hơi lạnh.
- Được thôi, cô bé.
Họ lao vào một hàng hiên bên đường. Đứng sát bên nhau trong thành phố vắng heo hoắt, mờ mịt mưa. Bong bóng sủi đầy mặt phố. Thắng ôm lấy Lan, lưỡi anh liếm nhẹ lên hai má đầy nước mưa. Cả khuôn mặt nóng bừng. Họ mê đi trong tiếng mưa rào rạt đổ xuống phố.
Và trăng lên. Cơn mưa đã rửa sạch tất cả những gì bụi bậm sau một ngày làm việc lầm lụi.
Chợt Thắng nói:
- Về thôi em. Chúng mình còn phải chuẩn bị cho ngày mai.
- Vâng - Lan lưu luyến.
Đến gần nhà Lan, họ dừng lại.
- Mai đúng giờ nhé. Anh đợi ở đầu phố. Ô-tô qua đón em lúc sáu giờ. Đừng có ngủ quên đấy.
- Em sẽ thức trắng đêm để đợi ngày mai - Lan chăm chăm nhìn Thắng đang khuất lấp dưới bóng câỵ
Lan vào nhà. Ly đang ngủ trên giường, mặt con vô tư phính lên, hồng rực trên cái gối. Hải chạy từ trong bếp ra, đỡ xe và vác vào bếp.
- Mưa ướt hết em rồi. Sao không đợi tạnh hãy về? Em vào tắm ù đi, có nước nóng đấy. Nhanh lên rồi sấy tóc, không có cảm lạnh bây giờ.
Lan im lặng quay vào nhà. Cô chưa chuẩn bị gì cho ngày mai. Trên giường, bên cạnh Ly là chiếc túi da đen dùng để đi xa. Hải đã lôi nó ra và lau sạch. Có một túi ni lông đựng thuốc các loại. Cuộn chỉ trắng, chỉ đen và những cái kim. Con dao và cái kéo con...
- Anh chuẩn bị cho em đấy. Sợ em cứ cuống lên rồi quên hết, lúc cần lại không có.
- Vâng, thật sự là em chẳng nhớ mình phải mang những gì - Lan đáp và đi vào bếp. Nước nóng làm người cô chùng xuống một cảm giác dễ chịu.
- Tắm nhanh không có ốm đấy Lan ạ. Vào ăn tối đi. Hôm nay anh nấu bún thang, cái món mà em thích, chỉ có điều không cho mắm tôm thôi. Sắp đi xa, người ta kiêng mắm tôm.
- Cảm ơn anh! - Lan đáp và vùi mặt vào chiếc khăn sũng nước, nóng rực lên.
Hải hăm hở bê cho Lan một bát đầy tràn khi cô vừa trong buồng tắm ra:
- Ăn đi cho nóng, em. Mai đi đường dài, rất hao sức.
- Vâng! - Lan đáp và đỡ lấy tô bún, trứng thái nhỏ, giò lụa và thịt gà. Cả những lát rau răm và lá chanh.
- Anh giỏi thật. Càng ngày em càng thấy anh chu đáo! - Lan cười.
- Hì hục cả buổi chiều đấy. Hôm nào mẹ Lan về, hai bố con sẽ đãi mẹ chầu bánh tôm Hồ Tây.
Lòng Lan chợt thắt lại vì mới chiều hôm kia, Lan và Thắng - người vừa chia tay cùng Lan mấy phút trước đã ăn ở đấy.
Rồi đêm cũng qua đi. Một đêm trắng. Hải lục đục suốt đêm gói buộc túi cho Lan. Anh ôm cô trong tay, thì thào:
- Bao giờ em về?
- Còn tùy bọn học sinh. Nếu chúng thích, em có thể để chúng lại rồi về trước, chẳng mấy khi có điều kiện cho chúng đi xa. Họa sĩ cần thực tế lắm.
- Bố con anh rất nhớ em. Vì công việc, em cứ đi và yên tâm - Hải nhẹ nhàng hôn lên má Lan. Giọng anh thủ thỉ - Ngủ một lúc đi, anh trông giờ cho, em không lo muộn đâu.
Lan thiếp đi.
Và xe đến. Lan lên xe đi trong buổi nhập nhoạng sáng. Le lói bình minh đỏ phía chân trời. Những ráng hồng vằn vện... Hôm nay chắc sẽ nắng to. Xe chạy, Lan ngoái lại nhìn. Hải đang bế con. Bé Ly khật khừ trên vai anh. Anh vẫy Lan bằng bàn tay cứng cỏi. Ly vẫy mẹ bằng bàn tay nhỏ xíu, lúc giơ lên lúc hạ xuống vì còn chưa tỉnh ngủ.
Xe rẽ sang phố khác. Thắng đợi Lan ở đó.

o0o

Để nhóm sinh viên mỹ thuật thực tập ở Hội An, một thành phố cổ kính, trầm mặc, hai người đi tiếp vào Phú Yên. Thành phố Tuy Hòa nhỏ nhắn, êm đềm quanh năm sóng vỗ. Thắng thuê phòng trong một căn nhà nghỉ sát bên bờ biển, dưới tán xanh mát rượi của một rừng dừa và phi laọ Làng xóm yên bình, con người hiền hậu, Lan như cô gái mới lớn, thấy mình non trẻ và nhỏ bé bên Thắng. Cô không còn là người đàn bà hơn ba mươi tuổi.
Họ ở ngoài bãi biển là chính. Cát mịn màng, nước xanh ngắt, đó là một đặc điểm của biển miền Trung. Bãi vắng vì ở đây chưa xây khu du lịch. Cuộc sống bình lặng và nên thơ chứ không ầm ĩ như những bãi tắm khác. Thắng thích vẻ hoang sơ của nó, anh đến đây lần này là lần thứ ba. Sóng e ấp vuốt ve lên bờ cát. Thắng trầm ngâm chứ không cuồng nhiệt như những lúc yêu Lan. Lan yêu anh, yêu tất cả những cái gì hiện hữu nơi anh.
Thắng nói: "Đã ba ngày trôi qua, nhanh như chớp mắt. Da em bắt đầu đỏ lên rồi đấy".
Lan nằm sấp. Sóng nhẹ nhàng trườn lên đùi. Qua vai và tràn lên tóc. Miệng cô mặn nước biển.
- Em chưa biết là lúc về nhà, sẽ sống sao, khi không có anh?
- Em không yêu Hải, tại sao lấy làm chồng? - Anh vốc những nắm cát đắp lên người Lan.
- Đó là sự ngộ nhận về tình yêu. Em lấy Hải vì hiếu thắng. Khi ấy, Hải là ước muốn của nhiều cô. Em lấy Hải trước những ánh mắt ghen tị và những giọt nước mắt thất tình của một lũ con gái.
- Lấy được rồi thì bắt đầu chán?
- Không chán mà không có gì phải suy nghĩ về Hải. Anh ấy tròn trịa như một hòn bi ve.
- Tốt quá còn gì. Tại tính em ưa thay đổi. Chính anh thấy mình phải học tập Hải nhiều.
- Vớ vẩn. Hải là người đơn giản, tốt bụng đến phát ghét. Anh ấy bình lặng sống như một dòng nước, lúc nào cũng trong vắt ở giữa khe núi. Chẳng làm ai đỡ khát, ngoài em. Mà em thì muốn anh - Lan nhìn Thắng đắm đuối.
Thắng cười, nằm ngửa ra bãi cát. Anh nhắm mắt lại.
- Anh có yêu vợ không? - Lan hỏi và hồi hộp nhìn Thắng.
- Ngày trước rất yêu, thậm chí si mê.
- Quan trọng là bây giờ? - Mắt Lan mở to.
- Vừa yêu, vừa thương, vừa biết ơn. Cô ấy là người đàn bà tuyệt vời. - Thắng thủng thẳng đáp và nhìn Lan. Mặt cô tím lại.
- Thế thì hãy về với vợ anh đi, việc gì phải ra đây với tôi?
- Tha lỗi cho anh, anh không muốn giả dối với em. Anh cũng yêu em, nhưng anh không thể phá vỡ cuộc sống gia đình được - Thắng ôm lấy Lan, vỗ về như dỗ một đứa trẻ - Mười ngày nữa chúng mình phải về. Em đừng làm mất những ngày đẹp đẽ này bằng những cáu giận con con. Người ta có thể cáu giận và phản bội chồng hay vợ chứ không ai cáu giận và phản bội người tình.
- Ở thêm nửa tháng đi anh - Mắt Lan lóng lánh nước - Chúng mình chuẩn bị đi chuyến này nửa năm...
- Sợ em sẽ là người chán. Em cũng mệt vì anh rồi còn gì. Hôm qua em bảo anh là gia trưởng?
- Em có thể sống cả đời ở đây với anh. Yêu và được chăm sóc phục vụ anh là một hạnh phúc. Sáng dậy tắm biển và chạy, cùng ngắm mặt trời nhô trên biển. Trưa nắng, nằm bên nhau dưới những rặng dừa. Em sẽ vẽ tranh và anh hát. Chúng ta uống nước ở những trái dừa vừa rụng trên cây xuống. Chiều đến ngắm hoàng hôn đỏ rực chân trời. Còn đêm. Biển là cả một thế giới, mênh mông và vô tận. Nằm ngửa dưới cát, nhìn những vì sao và tai nghe ầm ào sóng vỗ, chúng ta là những hạt cát. Chỉ có hai chúng mình cùng vũ trụ, là những kẻ hạnh phúc nhất trần gian.
- Thường thôi. Trên tất cả các bãi biển vào lúc nào cũng có hàng vạn người như chúng mình. Giống nhau cả, thậm chí những mơ ước hão huyền cũng giống... - Thắng cười.
Lan im lặng nhìn ra xa. Cô có thể chiến thắng được Hải chứ không bao giờ cãi nổi một câu với Thắng. Không phải do anh hơn cô gần hai chục tuổi, mà do cô quá yêu và tôn thờ anh. Sóng chạy vào bờ rồi dịu dàng lùi ra xa, để lại một triền cát mịn êm như nhung.
- Em sẽ chia tay Hải. Em sợ sống buồn tẻ. Nó giết chết tuổi trẻ và những ham muốn. Cuộc sống tuyệt vời thế này vậy mà hằng ngày em cứ lọ mọ như một mụ già sẩm sờ xó bếp. Cơm nước, con cái và ngu si dần đi. - Giọng Lan run run, nghe như sắp khóc. - Chúng mình hãy rũ bỏ tất cả. Đến với nhau đi anh. Sắp già và chết nhăn răng cả rồi.
Thắng vẫn nhắm mắt như ngủ. Lan chồm người lên anh. Miệng anh nhoẻn cười.
- Sao anh không trả lời em. Em sẽ để cho Hải tất cả mọi thứ. Anh cũng để cho vợ anh. Chúng ta ra đi tay không và chỉ cần tình yêu thôi. Em muốn làm đúng chức năng người vợ với anh, chăm sóc và nghe lời anh.
- Đàn bà thích làm chủ với chồng và nô lệ với tình nhân. Lấy tiền đâu tiêu khi chúng ta trốn đi với nhau, cô bé? - Thắng he hé mắt nhìn Lan. Một đợt sóng trùm qua ngực anh.
- Em bán tranh và anh sáng tác nhạc.
- Còn công việc cơ quan?
- Bỏ hết. Hầu như những người tài năng và nghệ sĩ bây giờ không ở trong biên chế Nhà nước.
- Còn những đứa con?
- Ta vẫn gửi tiền nuôi nó. Mình sẽ đẻ những đứa con cho chúng mình.
Lan sôi nổi như một cô thiếu nữ mới lớn. Mọi quá khứ tụt lùi xa hết như chúng vừa chạy vào một cái hố sâu không đáy.
- Sợ lúc ấy em sẽ chán! - Thắng xoay nghiêng, khuôn mặt anh lấp lánh nước.
- Không bao giờ! - Lan nói và vùng dậy, chạy ào xuống nước.
Ngày cuối cùng cũng đến. Thắng mệt mỏi và trầm ngâm, khuôn mặt vuông vuông đàn ông của anh đỏ lên vì nắng và nước biển. Hình như anh có điều gì suy nghĩ. Lan buồn và hụt hẫng. Cô như người bay trên chín tầng mây. Mặt trời lóe sáng, xua tan đám mây. Mây tan, Lan rơi bộp xuống đất. Thắng khe khẽ hát một bản tình ca Nga.
Buổi sáng cuối cùng. Lan dậy sớm đi ra biển. Biển vẫn êm đềm chan chứa ánh bình minh như ngày cô đến. Biển vô tư táp sóng, ầm ào dàn trải trong khi Lan đang tiếc đứt ruột gan. Thường sau những cuộc vui, người hay mệt mỏi và trống rỗng. Không còn cái đích trước mặt để mà chạy nữa, họ vừa lê vừa gặm nhấm quá khứ. Biển đón nhận hay biển tiễn đưa đều có một bộ mặt như thế. Lại phải về và nhấm nháp cuộc sống buồn tẻ, đơn điệu. Thế mới hay, hai tuần vừa rồi là một cuộc đời với Lan. Thắng nhẹ nhàng đến bên Lan, kéo cô ngồi xuống bãi cát.
- Em buồn phải không? Thôi, phải quen dần với sự chia tay đi. Đời còn khối lúc đi với nhau. Về rồi mai kia Tam Đảo. Em cầm con ốc này cho bé Ly, anh tìm suốt những ngày ở đây. Hôm qua mua được của một cậu đánh cá đấy. Có ít mực khô, gửi cho Hải uống rượu. Anh có lỗi nhiều với Hải.
- Anh điên à? Chúng ta yêu nhau. Tình yêu không bao giờ có lỗi. Em sẽ bỏ Hải.
- Để làm gì?
- Lấy anh! - Lan ngoảnh nhìn Thắng. Anh tránh đôi mắt cô, nhìn ra chân trời.
- Liệu có hạnh phúc không? Vợ anh và Hải không có lỗi. Họ là nạn nhân của chúng mình. Chúng mình phải biết ơn họ.
- Lý sự cùn. Anh tự cho mình nhiều tuổi nên thoải mái nói những điều rất phi lý. Cứ làm những việc tồi tệ xong lại bỏ ra vài câu sám hối. Tại sao anh không rủ vợ anh đi biển, và mai kia bìu díu nhau lên Tam Đảo mà nghỉ mát? - Lan trề môi, cáu kỉnh. Cô vùng dậy, lội ào xuống nước.
Thắng chạy theo, vòng tay ôm gọn cô vào lòng.
- Cô bé con ngông nghênh và phá phách ơi. Chui vào rọ rồi bắt đầu mới suy nghĩ thì không bao giờ khá hơn đâu. Sao không tính từ lúc chưa lấy Hải? Đừng có sống mà chỉ có tiến chứ không nghĩ đến lúc cũng phải lùi. Có lẽ chúng ta sẽ xa nhau một thời gian...
- Anh chán ngấy tôi rồi phải không? - Lan khóc.
Mặt trời lên. Nó nhuốm đỏ tất cả những gì gặp trên đường. Một mầu đỏ chói gắt tràn lên trên biển.
- Anh yêu em. Và em cũng rất yêu anh. Ngày xưa, anh cũng đã từng yêu vợ anh, em cũng đã yêu Hải...
- Bây giờ thì khác rồi... - Lan nức lên. Mọi thứ như sắp tuột hết để chìm vĩnh viễn dưới những con sóng kia. Lan như người nắm cát trong tay, càng bóp chặt, cát càng tuột rơi đi.
- Chuyện của chúng mình chẳng có gì mới. Chẳng qua nó là gia vị trong một bữa ăn. Tí cay, tí chua, tí ngọt cho dễ nuốt chứ không phải cái ăn hằng ngày. Về đi, cô bé. Nếu muốn, ngay tuần sau hoặc bất cứ lúc nào chúng ta lại đi tiếp! - Anh hôn lên hai mi mắt nặng trĩu nước của Lan. Lan ôm lấy anh. Òa khóc.
Sóng táp nhẹ vào người họ. Cứ một đợt sóng đến, sóng đi, họ lại lún mình thêm một tí.

o0o

Anh nhảy xuống đầu phố nhà Lan sau khi ngáp một cái hoác cả mồm:
- Chúc em vui. Ngủ ngon và mơ thấy anh nhưng nhớ đừng gọi tên anh ra đấy! - Anh lấy ngón tay gí vào trán Lan.
Nước mắt tiếc nuối mấp mé trên mi, Lan nói nhanh:
- Bao giờ chúng mình gặp nhau?
- Tùy em. Anh lúc nào cũng rỗi, dân sáng tác mà. Em cũng cần nghỉ ngơi và chăm sóc bé Ly. Nó cần em.
- Tám giờ tối nay được không? Em chờ ở cái thùng rác to.
Thắng cười:
- Nên thơ thật. Hẹn hò ở bên thùng rác.
- Em phải nói dối là đi đổ rác mà anh, được không?
- Có phiền cho em không? - Một thoáng ngại ngùng chạy qua mặt.
- Không, em sẽ chờ.
Thắng giơ tay sập cửa xe. Ba phút sau, xe dừng lại ở đầu ngõ nhà Lan. Cô xách đồ đạc và ít mực khô lê về nhà. Có tiếng Ly cười khanh khách như bị ai cù. Tiếng cười của một đứa trẻ đang sung sướng. Một giọng đàn bà eo éo phát ra sau tiếng cười của Ly, nghe đàng điếm và đĩ thõa. Nói lơ lớ tiếng đàn ông. Lại chẳng như tiếng đàn bà, ẽo ợt đến sởn gai ốc. Lan sững người. Ra thế đấy. Vắng cô, Hải cũng đã kịp có ngay một người đàn bà khác thay thế. Và người đó đã chiếm được cảm tình của Ly, đến nỗi nó cười ngặt nghẽo đến thế. Lan cay đắng nghĩ đến Thắng và bài học đạo đức anh ngày ngày dạy dỗ cô sau khi ào vào lòng cô và mang tình yêu của cô theo. Vừa mới mấy phút trước Thắng và Lan cùng nhau ân hận về sự phản bội của mình, bây giờ tan hết rồi. Chỉ còn sự nuối tiếc những ngày đã qua. Biển và tất cả đã lùi xa như thể chưa hề có.
Lan đẩy cửa. Cái giọng đàn bà quái đản kia đang tiếp tục cất lên. Lan sững người lại, mở lớn mắt nhìn. Mọi thứ trong phòng đã bố trí lại, gọn gàng sạch sẽ hơn ngày Lan đi. Ly đang lăn lóc dưới đất cười, ôm con búp bê to đùng trong người. Hải đứng giữa nhà, trông anh giống một ma nơ canh đang quay quay làm trò. Anh buộc túm tóc ra đằng sau bằng chiếc nơ của Lan. Môi Hải tô son toe toét, mắt xanh lè và lông mày dài đến tai. Anh mặc váy của cô, ngắn cũn, thò ra hai cẳng chân đầy lông đen sì. Anh đang ưỡn ẹo dạo quanh Ly, mồm léo nhéo - cái thứ giọng Lan vừa nghe lúc nãy:
- Con ngoan đi, mai mẹ sẽ mua cho con nhiều bánh kẹo và quần áo mới. Sẽ lên Hồ Tây ăn bánh tôm. Sẽ đi con vịt đạp nước. Ái, giời ơi, mẹ ngã rồi... - Vừa kêu to, anh vừa ngã lăn đùng, đè lên người Ly. Hai người đổ kềnh vào nhau, cười sằng sặc. Chợt hai bố con nhìn thấy Lan, cùng ngây ra một thoáng và reo to.
- Mẹ về rồi. Về rồi.
Anh và Ly lao thẳng vào người cô, ôm chặt như thể cô lại sắp tuột đi mất. Khuôn mặt xanh đỏ của Hải cười giãn ra đến tội nghiệp:
- Em về rồi! Hai bố con ngóng em từng ngày. Em đi được năm ngày thì Ly bắt đầu đòi mẹ. Suốt đêm nó khóc vì nhớ em, anh bế rong ra đường đến khi nó buồn ngủ rũ ra mới thôi. Lúc ấy mới chịu về nhà. Một tuần nay, anh phải đóng giả em. Nó mới chịu chơi.
Lan ngồi thụp xuống ôm chặt Ly vào lòng. Cô khóc, nước mắt ướt đẫm vai áo nó.
- May quá, em đi đến nơi đến chốn. Anh lại được là anh, là bố nó. Cứ tình trạng đóng giả em mãi, anh thành đồng cô mất. - Hải cười, khuôn mặt chân thành đến tội nghiệp - Cứ lúc nào quên nhại giọng em, nó hét toáng lên ngay. Để anh đi thay cái váy không có ai vào, tưởng anh điên.
Lan gật gật. Mắt cô mờ mịt nước. Cô ôm lấy Ly, đến bên giường và nằm xuống. Lúc này cô mới thấy là mình quá mệt mỏi và buồn ngủ.
- Con ru mẹ ngủ nhé, cô giáo ở lớp vừa dạy con bài con vỏi con voi cái vòi đi trước đấy.
Ly gác cái chân bé tý lên người Lan, ê a hát ru mẹ. Lan ngủ thiếp đi.
- Dậy em ! Anh nấu xong cơm rồi, ăn cho lại sức.
Hải khẽ lay lay người Lan. Cô từ từ hé mắt ra nhìn anh. Một thoáng, như nhớ ra điều gì. Cô hỏi:
- Mấy giờ rồi hả anh?
- Bảy rưỡi rồi. Dậy ăn cơm đi.
Mặt Lan hơi ngẩn ra một thoáng, cô nhìn dường như nghĩ ngợi điều gì, rồi lại nằm xuống.
- Em nghỉ thêm một lúc nữa, tám giờ gọi em dậy ăn, còn nếu em ngủ say thì anh đừng gọi nhé.
Lan cuộn người như con sâu và ngủ thiếp đi.

Một trăm linh tám cây bằng lăng

Chiều kết thúc nhanh bằng một cơn mưa dài bất tận. Trời đang nắng lanh lảnh, chói gắt bỗng nhiên tối sầm lại, đầy bất trắc. Và mưa. Từng dòng, từng dòng nước sầm sầm đổ xuống. Những đường phố, những tòa nhà, những hàng cây quá bẩn cần phải tẩy rửa. Cả người nữa. Từng dòng người lầm lụi dưới mưa. Những tấm lưng nổi lên sau áo ướt. Người béo thì nổi bết các thớ thịt. Người gầy thì giơ sống lưng. Tất cả, cần phải tẩy rửa. Trong cơn mưa.
Thoa đứng dưới mái hiên của tòa án.
Không thể đi được dưới làn mưa kia. Bởi ra mưa, chị sẽ không nhìn thấy gì. Mắt vốn đã cận, kính lại dày, thêm mưa như xối như tát vào mặt, quá là thách đố. Đứng trong mái hiên, mắt khô, kính khô, vậy mà cách 2 mét đã không thấy gì, nữa là ra mưa?
Bên cạnh chị, rất nhiều người im lặng. Tiếng người kêu lạnh. Tiếng chửi thề. Có tiếng huýt sáo. Lúc gần, lúc xa.
Rồi tiếng còi ô-tô trong sân vang lên.
Một đoàn xe bảo vệ và chở phạm nhân từ từ trôi trong màn mưa dày, xám ngoét.
Chị quay ngoắt ra nhìn. Vội kéo vạt áo, chỗ khô nhất ra lau cặp mắt kính. Để nhìn cho kỹ nhưng chiếc xe đang mất dần ở phía xa.
Tất cả chỉ còn tiếng mưa. Dày đặc. Bất tận.
Chị và anh rất hay bị mắc mưa. Còn nhớ, có lần tan học buổi chiều. Anh ngấp nghé ở cổng trường đón chị. Nếu không phải họp đột xuất (một đứa trong lớp bỗng nhiên nói là bị một thằng tán tỉnh à ơi rồi... phá đời con gái, nay bụng vừa to vừa cứng. Còn thằng kia sau một lúc cấm khẩu, bảo mới bốn lần đi chơi, những lúc cao trào nhất bất quá túm nhẹ vào bàn tay bóp trộm một cái, làm sao mà chửa được... ) thì chị và anh đã không bị mắc mưa.
Mưa cũng lớn như hôm naỵ Họ đứng trú mưa dưới một mái hiên quán thịt chó. Quán đông. Thịt chó chiều phơi nắng kết hợp hơi nước biến thành hợp chủng mùi như mùi nước cống. Vậy mà đám đàn ông gắp lia lịa những miếng dồi vừa quắt vừa đen, kèm rau thơm riềng sả. Ngon lành.
Chị kể cho anh nghe chuyện kinh dị của lớp mình - chắc chỉ có những sinh viên đại học năm cuối trường tổng hợp mới có. Anh cười. Khuôn mắt trắng xanh vì hơi mưa. Chợt giật mình, cắt ngang câu chuyện rất hiện thực nhưng cũng vô cùng trừu tượng của chị. "Thôi chết. Đường ngập hết rồi. Bong bóng sủi thế kia là mưa dai lắm. Bà anh bảo thế". Chị đang cười, quay lại đồng tình: "Đúng rồi. Ông bà em chưa nói sai một điều gì. Bây giờ mình p hải làm sao đây?".
Anh nhìn ra màn mưa - dày như màn mưa hôm nay, nhưng mưa ngày ấy có tiếng reo vui hơn - rồi quay lại: "Đi nhé? Đằng nào cũng ướt rồi". Chị gật đầu, cười tít như thể chị đợi được chạy ra mưa từ nãy đến giờ. Được lời như cởi tấm lòng.
Họ loạng choạng lao vào trong màn mưa. Những hạt mưa chéo xiên rát bỏng đập thẳng vào mặt như những nan thủy tinh nhảy lanh tanh trên đường. Lúc đầu, anh còn cười. Rồi sau, chỉ thấy anh gò tấm lưng gầy chúi về phía trước để giữ thăng bằng cho xe. Còn chị, chị nép vào người anh, mặt úp vào lưng anh. Lạnh buốt. Rồi bỗng dưng anh khựng lại. Chị choàng tỉnh. Tiếng tan loãng trong tiếng rào rào. "Sao thế anh?". Anh quay lại. Chị vẫn còn như khắc cốt ghi xương khuôn mặt anh lúc đó. Trắng xanh, trong suốt. Nhưng nụ cười thật ấm áp, ánh mắt lấp lánh yêu thương, tinh nghịch: "Xong rồi". "Xong cái gì ạ? - Chị hỏi, nhảy xuống xe, rồi hét: "Ôi giời ơi". Anh cười phá lên.
Hóa ra họ đi vào một đường ngập đến bụng và chỉ một con đường duy nhất ấy mới về được nhà chị.
Anh nghệt mặt ra nhìn dòng nước đen sóng sánh. Vuốt nước mưa trên mặt, anh nhìn chị đang so lại vì lạnh. Chiếc sơ mi mỏng dán chặt vào người, nổi lên bầu ngực phập phồng.
Rồi anh dựng chân chống chiếc xe phượng hoàng đen cũ, xốc lấy nách chị, nhấc bổng: "Em ngồi lên yên giữ tay vào vai, anh dắt về". Chị so người lại vì sự va chạm với anh. Dù trong mưa, dù ngấm nước mấy tiếng đồng hồ nhưng người chị chợt bốc nóng, hai má bừng bừng: "Em nặng lắm. Anh dắt làm sao được?". Anh cười: "Nước sẽ giúp anh". Chiếc thuyền xe ngả nghiêng trôi đi. Chị ngồi ngất ngưởng trên yên. Anh thì tay ghi đông, tay yên, gò người đẩy xe ngược dòng nước cao đến bụng, gần ngập cọc yên. Nước sóng sánh vỡ...
Hôm naỵ Mặt anh cũng trắng xanh trong suốt như thế, dù thời gian qua làn da không còn căng nhưng ngày ấy. Đôi mắt vẫn yêu thương như ngày ấy. Chỉ khác sự yêu thương đó lóa vội về phía chị rồi tắt ngaỵ Không còn thấy sự tinh nghịch, lấp lánh. Chỉ thấy sự u tối dửng dưng.
Rồi chiếc xe thuyền cũng trôi về đến nhà chị.
Trên trời, dưới đất, ba bề bốn phía chỉ nước là nước. Họ giống hai chiếc giẻ lau ngâm trong chậu nước, dập dờn: "Em lạnh không?". "Hơi hơi ạ". "Thay quần áo. Pha một cốc chè đường, ngọt. Đập lát gừng bỏ vào, uống xong đi ngủ. Mai tỉnh như sáo. Bà anh bảo thế". Anh đứng dưới mưa, nước sóng sánh ngang bụng. Dập dờn. Dập dờn. "Vâng". Chị đáp, hơi co người lại khi anh nắm hai tay vào hai bên eo, nhấc chị từ yên xe, qua mấy bậc cầu thang cao rồi thả xuống. Chỗ cao nhất của tầng trệt ngập đến đầu gối chị. Chị đứng nhìn theo đến khi anh quay xe và đi khuất. Vừa đi vừa huýt sáo. Xa lắm rồi nhưng tiếng huýt sáo vẫn theo làn nước chạy lan đập vào cầu thang.
Ba tiếng sau. Trong không gian im như hầm sâu, thỉnh thoảng có một tiếng ếch ộp âm vang rồi tắt ngấm. Đôi lúc tiếng ve kêu rạc rài. Chị chợt giật mình tỉnh dậy vì nghe tiếng huýt sáo. Chị xoay người trên chiếc giường đôi ở góc phòng. Bên cạnh là thằng em ngáy phơ phợ Chị nóng bừng người vì nghĩ đến tiếng huýt sáo, đến bàn tay anh túm eo chị hồi tối. Chị ngồi bật dậy. Dưới đường, rõ ràng là có tiếng huýt sáo. Đúng bản nhạc của anh hồi tối. Không thể là mơ được. Mò mẫm ra cửa sổ, nhìn xuống. Mưa đã tạnh. Bên dưới là một dòng sông nhỏ sóng sánh ánh trăng. Trăng mười sáu - tròn, rõ ràng, tách bạch. Một bóng người đổ dài trên nước. Thấy chị ló ra, anh thôi không huýt sáo nữa mà bấm phanh xe tạch tạch ba cái - ám hiệu mỗi lần đến nhà chị chơi. Đúng anh rồi. Tim chị bóp mạnh. Gần 1 giờ sáng. Sao anh lại đến gọi chị thế này?
Rón rén mở cửa. Vừa tra ổ khóa, vừa nâng cánh cửa gỗ cho bản lề khỏi rít lên trong đêm, bố mẹ khỏi biết. Chị nín thở lẻn đi.
Khu chưng cư thường ngày cứ 11 giờ im như hạt thóc. Huống hồ đã 1 giờ, lại là ngày mưa. Đến tiếng thở của chị còn to như người hết hơi, thở gấp sau một cuộc chạy dài. "Anh đi đâu mà giờ này chưa về?". Chị hỏi và nhìn. Anh vẫn ướt như hồi tối. Anh im lặng nhìn chị. Rồi năm lấy tay chị. Bàn tay gầy, lạnh buốt vì nước: "Anh vừa... có một chuyện... ". "Chuyện gì?" - Chị lo lắng, tỉnh hẳn ngủ. Anh đứng trong nước. Chị đứng trên bậc cầu thang cuối cùng chưa bị ngập. "Chuyện rất tệ". Anh thở dài. "Anh nói đi". Chị thì thào, thỉnh thoảng ngoái lại phía sau xem có ai không. "Anh không muốn, nhưng nó cứ xảy ra. Anh cũng chẳng hiểu tại sao anh lại làm thế". Anh nói và chợt xòe hai bàn tay ra trước mặt chị: "Anh vừa đấm bố anh xong. Và... cầm dao đuổi ông ấy ra khỏi nhà". "Giời ơi" - Chị há mồm, trố mắt nhìn anh. "Lúc anh đưa em về, chỗ nào cũng ngập. Vòng vèo mãi, rồi phải vào đường Nguyễn Thượng Hiền. Thấy ai giống ông già đẩy xe đằng trước... Cố đuổi theo vì chẳng lẽ mưa gió thế này ông ấy đi cùng ai? Lại không phải mẹ. Gần đến nơi, chưa kịp gọi thì thì thấy người kia ôm eo bố, đẩy bố. Để thêm sức mạnh cho bố... đẩy xe. Anh lằng nhằng đi theo như sắt bị nam châm hút. Đến phố Quán Sứ thì họ dừng lại... ". Chị nín thở. Nuốt từng câu anh kể, quên cả việc chỉ cần nhắc anh bước lên một bậc cầu thang sẽ không phải ngâm chân trong nước. "Rồi bố anh ôm hôn người đàn bà kia... ". "Trong mưa?" - Chị bật hỏi. Anh gật, hai quai hàm giật giật. "Họ không không biết đến mưa, đến lội nước. Anh quay xe, đi nhanh về nhà". Chị thở dài. "Một lúc sau, ông ấy về, người ướt như chuột. Mẹ anh vừa ra mở cửa ông ấy đã chửi ầm lên". Chị vội nắm lấy cánh tay anh. Nước dưới chân anh sóng sánh. ánh trăng lan lan chạy đến chân cầu thang thì vỡ vụn. "Nào là ông ấy quá nặng gánh để nuôi mẹ con anh. Nào là mẹ anh chỉ biết ngồi ở nhà, mưa không đến mặt nắng không đến đầu, ăn xương hút máu ông ấy... Không biết đây là lần thứ bao nhiêu ông ấy gào lên như thế". Anh vừa kể, vừa giũ giũ tóc, lắc đầu như muốn xua đi những gì tệ hại. Chị không biết mình đã bước xuống và giẫm chân vào nước từ lúc nào: "Em hiểu rồi. Bây giờ anh định thế nào?". Anh vòng tay khoác vai chị. Chợt thấy cả hai đã ở trong nước, anh bật kêu: "Em ướt hết rồi". Chị cười không trả lời và để chứng tỏ việc lội nước lúc này là rất thích hợp, chị đi ào ra ngoài. Nước ngập cao hơn. ánh trăng lan ra rồi tụ vào đằng sau họ. "Đi chơi đỉ". Mắt anh sáng lên, vẻ cay đắng lúc trước biến mất. Chị ngẩng lên. Tất cả lặng ngắt như họ đang ở trong một miếng thạch khổng lồ.
Đi mãi. Đi mãi. Lúc nước ngập đến bụng. Lúc đến đầu gối. Lúc đường khộ Rồi đến nhà anh.
Phố dài, chéo xiên. Hai bên đường, những cây bằng lăng thấp xòe tán và hoa nở từng chùm. Mong manh mầu tím dai dẳng. Chỗ thấm, chỗ nhạt. Có chùm hoa dày, bỗng nở tung gật gù như những đuôi con sói. ánh trăng lấp lóa sau những chùm lá. "Đẹp quá" - Chị thốt lên. "Đố em, phố nhà anh có bao nhiêu cây bằng lăng?". Anh dừng lại cho chị nghĩ, tranh thủ lắp xích xe tuột liên tục vì ngâm nước mưa. "Khoảng 40 cây". Chị ngập ngừng. "Cho em nói lại". Họ đi bộ cạnh nhau. Người chỗ khô chỗ ướt. Trăng cao vời vợi, sáng như ngà. Sau những trận mưa to, trời thường xanh hơn và mây bay vùn vụt. "Chắc chắn... hai bên hè, tất cả 108 cây". Anh cúi xuống bên chị. "108 cây?". Chị nhướng mắt, hỏi lại. "Em thấy không?" - Anh giơ tay chỉ: "Phạm nhân đưa về nhốt ở Hỏa Lò. Chuyển sang tòa xử. Rồi đưa đi cải tạo hoặc... ". Anh để tay lên thái dương "... Bòm". Anh cười phá lên, thả tay cho chiếc xe đổ và lăn uỵch xuống đất, giả chết. Chị cúi xuống dựng xe lên, mắng: "Phỉ thui mồm anh. Đừng đùa thế em sợ". Anh cười: "Anh cao số lắm, giời đánh không chết. Từ đầu kia đến đây và từ đây về cuối phố là 108 anh hùng Lương Sơn Bạc đứng bảo vệ công lý". Chị nhìn theo tay anh, mặt đần ra. "Bọn anh đặt tên cho phố này là Công Lý".
Họ đến gần nhà anh. Ngôi nhà kiến trúc kiểu Pháp nằm sâu trong vườn. Im lìm, le lói ánh điện vàng. Thỉnh thoảng cây roi rung lên và nước mưa đọng lại rơi lộp bộp "Mẹ vẫn còn thức". "Bác đợi anh về". Anh gật. Cả hai dừng lại trên vỉa hè, cùng nhìn qua hàng rào sắt. "Làm thế nào bây giờ?". Chị lo lắng. Anh nhìn chị rồi lắc đầu: "Chắc mẹ ngồi tụng kinh. Không sao đâu". Rồi chủ động, anh dắt xe đi tiếp. "Lúc nãy anh ném vỡ chiếc lọ hoa". Chị quay sang mở to mắt ra nhìn. "Và... tan chiếc cassette". Phố khuya, không một bóng người. Sau cơn mưa tất cả sạch bong như vừa tắm kỹ. Trăng sáng xanh, lạnh lẽo cô đơn. Hoa bằng lăng tím quá. "Rồi... chửi bố". Chị thở dài. "Ông ấy xông vào đập anh. Anh đỡ rồi... đấm ông ấy một phát". Chị cúi gằm mắt, cắm cúi đi. Anh chợt thở dài, nói: "Ngày bé, mỗi lần anh đi chợ với mẹ, mẹ dạy toán bằng cách đếm cây. Lúc đi đếm dãy bên này. Lúc về đếm dãy bên kia. Một trăm linh tám cây tất cả. Giờ vẫn còn nguyên". Chị chợt thấy sợ, người so lại, nép vào anh. Thỉnh thoảng ngoái lại phía sau như thể bố anh đang đuổi đánh hai đứa. Bên cạnh họ, Hỏa Lò đen sì, thâm nghiêm, lạnh như một thỏi nam châm khổng lồ. Chị thì thào: "Cứ mỗi lần qua đây, em sợ". Anh cười: "Cái bọn bị nhốt vào đây thì có gì phải sợ. Đáng sợ là những đứa đang lẫn lộn ngoài đường ấy!". Chị tiếp: "Đã vào đây rồi, coi như xong. Trong đấy có rộng không nhỉ"?. Anh nói: "Cũng vừa thôi". "Bây giờ bố anh đâu?". "Mở tủ lấy tiền và hộp đựng vàng vừa đi. Vội quá, mặc nguyên chiếc áo dính đầy máu". Chị rùng mình, tự nhiên nắm lấy khuỷu tay nép vào anh.
Trần tòa cao. Cách quan tòa ngồi trên bục, cách xa chỗ phạm nhân đứng. Hiếm khi bị cáo không cần luật sự Không có đơn kháng án.
Những người đến dự xử đông. Người nhà của phạm nhân chen vai ngồi dưới, mắt trố lồi nhìn lên quan tòa không chớp.
Chị nhìn ra ngoài ô cửa.
Mùa hè. Những tán lá dâu da xoan như xanh hơn, trong hơn bởi những chùm hoa trắng ngà, mỏng manh nặng vít nghiêng cành. Tiếng chim hót nghe tách bạch, rõ ràng và ve inh inh hòa bè dày hơn.
Hồi gặp anh trước khi đi Liên Xô học, chị hỏi: "Anh để mẹ lại một mình, nhỡ có chuyện gì về sao kịp?". Anh cười: "Anh lo hết cho mẹ rồi. Cách đây một tuần, anh đã chắp tay lạy bác ấy, xin bác ấy về ở với mẹ". Chị tròn mắt, chờ đợi: "Bác Tâm?" Anh gật: "Mẹ yêu bác ấy. Bác ấy cũng yêu mẹ. Nhưng sợ anh. Mọi người bảo anh là thắng bất nhân. Đến bố đẻ còn đánh hộc máu mồm nữa là bố dượng? Nói chung làm đàn ông mà vừa ăn cướp vừa la làng, quá gái đĩ già mồm. Chỉ giỏi đánh vợ chửi con. Tự va mồm vào bàn lại vu khống thằng con trai độc đánh thì cũng chẳng còn nhân cách làm bố nữa". "Anh đi bảy năm?". Anh gật. "Anh về làm ăn, dành tiền còn về". "Bác Tâm nói gì với anh?". "Bác ấy ôm anh rồi khóc. Anh cũng khóc". "Bà ngoại cho anh đi không?". "Bà bảo: Bà già rồi, không biết khuyên anh thế nào, mà khuyên cũng chẳng được vì bà và anh cách nhau mấy thế hệ. Xa lắm. Bà chỉ kể một chuyện, coi như cho anh làm vốn khi xa nhà, sống tự lập". "Bà kể chuyện gì?". Chị hỏi. "Chuyện một ông vua nước nọ rất thông minh, giỏi giang, nhìn thấu lòng người. Ông biết trong đám quần thần có kẻ rắp tâm hãm hại để cướp ngôi. Ông bèn cho viết vào tất cả những chén, bát ăn hàng ngày trong cung vua dòng chữ: "Làm việc này được gì?". Kế hoạch đầu độc vua đã xong.
Một vị cận thần gần gũi vua bị bọn xấu mua chuộc, hứa cho bổng lộc và chức vị nếu vua chết. Tham tiền, tham chức, tên cận thần được vua tin đã bưng chén thuốc độc đến. Trên đường đi, phần căng thẳng vì hành động tội đồ của mình, phần vì chút lương tâm nhỏ nhoi cắn rứt khi mình sắp sửa giết vua, ông vừa đi vừa nhìn chằm chằm vào bát thuốc. Và thấy dòng chữ. Ông tính: Vua đang tin tưởng mình. Mình và đại gia đình đang hưởng bổng lộc của vuạ Nay mình thất đức làm phản giết vuạ Nếu sự không thành mình sẽ bị tru di tam tộc. Tên tuổi kẻ phản nghịch sẽ lưu truyền mãi mãi. Còn nếu vua chết? Chắc gì bọn cận thần sau khi mình giết vua sẽ giữ lời hứa? Có khi nó giết mình luôn vì thực chất, mình là tên phản chủ. Đã một lần phản chủ sẽ có lần phản chủ thứ hai? Mà cuộc sống bây giờ của mình có thiếu gì đâu? Cả tiền bạc lẫn chức vị. Làm việc này được gì? Chẳng được gì mà sẽ mất hết. Chỉ còn bước qua một bậc cửa nữa là đến trước mặt nhà vua, vị cận thần đó đã ném vỡ chén thuốc độc, đập đầu xin vua tha thứ". Chị im lặng. Anh cũng im lặng.
Bây giờ là tháng mười. Heo may về. Trời se sẹ Nắng óng vàng rười rượi dè dặt, ngập ngừng những con đường vỉa hè rộng, ít quán bia hơi và rác. Buổi chiều cuối cùng của họ kết thúc bằng chuyện của bà. Anh cười nhạt và buồn: "Bà cho anh đôi hoa tai cũ và câu chuyện "Làm việc này để được gì?". Còn mẹ. Mẹ cho anh nước mắt và tiếng thở dài. Rặt thở dài... Còn em. Em cho anh điều gì?". Chị cúi đầu. Nước mắt êm êm lăn ướt chỗ ngực áo sơ mi nâu cánh gián. Anh nắm tay chị, bóp mạnh: "Em cho anh niềm tin rằng dù vui hay buồn, thành công hay thất bại, dù em có chồng và anh có vợ, mình vẫn như hôm naỵ Cho anh một nơi để ngoảnh đầu nhìn lại?". Người chị rung rung. Nước mắt giọt nhanh hơn. "Thôi nào. Cô gái đáng yêu nhất cuộc đời tôi. Không được thế... ".
Ngoài cửa sổ, tiếng ve mùa hè lẫn đi trong tiếng gió lao xao.
Tiếng những cử tọa trong tòa lúc có lúc không.
- Sau tất cả những tội danh... Tòa tuyên án: Bồi thường thiệt hại cho gia đình 60 triệu đồng. Tịch thu toàn bộ tài sản hiện có gồm... Tử hình vì tội cố ý giết người.
Chị đang trôi trên chiếc xe thuyền trong đêm mưa mênh mông ánh trăng. Tất cả lại như ở trong một khay thạch đen khổng lồ. Còn anh, sau hơn hai năm ở Liên Xô, anh trở về. "ối giời, anh khác quá" - Chị kêu lên, chùi vội hai tay đang ướt vào hai vạt áo: "Cơm Tây có khác. Trắng thế". Chị nói mà chẳng hiểu mình đang nói gì. Anh ôm một bọc to đứng giữa cửa phòng. Rồi nắm lấy tay anh chị kéo vào nhà. Tất cả vẫn còn nguyên như trước. Anh vừa ngồi xuống giường thì hắt hơi liên tục. Mặt đỏ. Mũi đỏ. Rồi cười. Hàm răng bóng trắng. Da trắng. Tóc đen. Những ngón tay dài thẳng trắng. Vài đường gân xanh loáng thoáng... Anh lôi trong chiếc túi bóng to đùng dưới đất ra một chiếc phích đá. Thật là không tưởng tượng nổi. Nó sáng ánh lên giữa căn phòng cũ một cách thê thảm trong một tòa chung cư buồn tẻ. Rồi mở nắp ngoài. Xoay nắp trong. Và lôi ra những cái kem. "Anh mang từ Liên Xô về cho em đấy. Ăn luôn không chảy hết". Rồi một túi táo tây. Những quả táo tròn, đỏ bầm và mùi thơm loang loang. "Đây là túi lưới hai lớp biếu mẹ em. Cây thuốc Gallant biếu bố... Mảnh vải em may áo... Quan trọng nhất là cái này". Vừa nói, anh vừa đặt vào tay chị một chiếc hộp: "Em thử xem có đúng số không? Trong thư em viết là số 1,5. Có bị lên số không?". Chị run run, tay cầm que kem tỏa hơi man mát, tay đỡ hộp kính, chẳng biết bỏ cái gì xuống. "Đưa kính đây cho anh". Anh mở hộp. Một cặp kính mảnh mai hình bầu dục mạ vàng. Anh lấy chiếc kính ra khỏi hộp và đeo lên tai chị. Mặt chị nóng bừng. Ngẩng nhìn anh. "Như một người khác. Đeo kính này, mắt có vẻ to ra. Hay là anh lắp ngược mắt?". Cả hai phá lên cười. Chiếc kem bắt đầu mềm ra và chảy từng giọt đặc quánh xuống đất. Anh về rồi mà mười ngày sau căn phòng còn thơm. Chị giữ nguyên những quả táo tròn nhỏ thơm êm dịu. Thoang thoáng mùi thơm. Mẹ bảo, đấy là mùi tây.
Ba năm sau.
Mùa đông. Lần này anh đến thăm chị không phải ở chung cư thê thảm được chống đỡ bằng ống nước, dây phơi mà đến nhà chồng chị. Dù đang mặc áo khoác dày thế mà thoáng một cái, anh hỏi: "Em sắp sinh?". Chị cười ngượng nghịu, gật đầu. "Trông em thế nào ấy nhỉ? Cứ như ai ấy, lạ lắm". "Anh thấy em giống ai?", chị cúi cúi giấu khuôn mặt to sù, lông mi lông mày trắng phớ ra. "Giống... bà ngoại em", anh cười. Rồi chợt tắt ngay: "Bụng em to thế này, đi thăm bà với anh chắc khó". "Em đi được", chị hào hứng.
Bất Bạt chiều cuối đông xám xịt. Những bia mộ co ro đứng dưới mưa phùn. Trời đất giao nhau sũng nước. Vài đứa trẻ còn loanh quanh mời chào anh chị quét lại sơn, nhổ tí cỏ. Anh phát cho mỗi thằng một nghìn, nói nhỏ: "Cút"! Thoáng cái chỉ còn những ngọn đồi thoai thoải, những tấm bia nhấp nhô trên nền những lùm cây xa xôi. "Nếu bà không ngã cầu thang, bà phải sống trăm tuổi". Vừa thắp hương, anh vừa lầu bầu như trách móc bà. Khói hương đặc quánh trong làn mưa lạnh lây phây, thơm nồng nàn, nhức nhối. Chợt ngẩng nhìn chị đang cúi cạnh, xếp những đồ lễ ra đĩa, đặt ngay ngắn lên mộ: "Làm việc này để được gì? Bà trèo lên gác xép ở để được gì? Được căn phòng của bà rộng cho cháu ngoại bà có góc học tập. Đấy là bà nghĩ thế chứ. Nó có cần học đâu? Còn bà thì ngã cầu thang và chết". Chị vẫn im lặng. Một cơn gió thốc quạ Những làn mưa nhỏ chéo xiên kéo theo luồng khói hương tạt sang phủ lấy ngôi mộ bên cạnh. Chị đưa anh bó hương vừa đốt, nói: "Anh thắp hương cho hàng xóm của bà đi. Có họ, bà đỡ buồn". Anh lúi cúi bên các tấm bia. Đất chật, người đông. Khói hương làm góc nghĩa trang ấm hẳn lên. Chị nhìn anh. Bụng bắt đầu có mỡ. Tóc cắt cao. Dù trời sầm sì cũng không làm da anh tái. Môi đỏ. Và thơm. Đứng bên cạnh chị, anh phân trần: "Bà chỉ thích mỗi chả rươi. Anh chẳng biết mua cho bà cái gì. Thôi cứ gửi tiền bà tiêu". Đống lửa hóa mã bùng cháy dữ dội. Thỉnh thoảng một tay lửa bứt ra, bay lên rồi tắt ngấm.
Bữa cơm buổi chiều ở nhà chị. Có đĩa rau muống luộc lẫn rau rút. Đĩa đậu phụ rán tẩm hành và những con cá cơm khô rán, bát muối vừng. Anh không nhai mà nuốt chửng. Nước rau đánh me trong trong, vàng vàng anh chan hết veo. Bát cà không còn một quả. "Cậu mà bắt nạt cô ấy, tôi giết". Anh cảm ơn chồng chị - người đàn ông đạt một cách tương đối mọi tiêu chuẩn - bằng nụ cười kèm ánh mắt hăm dọa. Chồng chị hiền lành: "Ai mà bắt nạt được em anh", rồi bưng chiếc mâm tất cả bát đũa đều sạch bong đi. Để một gói tiền ra bàn, trong một chiếc phong bì dài, anh ngượng ngùng: "Em cầm chi tiêu cho cháu. Lúc em sinh cháu, chắc anh vẫn ở bên kia". Chồng chị giãy nảy lên: "Lần nào bác về cũng cho quà. Qùa bọn em xin, chứ tiền không dám nhận đâu". Anh lừ mắt. Từ ngày biết anh, yêu anh, rồi coi anh như một người tri âm tri kỷ, lần đầu tiên chị thấy anh mắt sắc lạnh như thể bắn tia về phía chồng chị: "Làm đàn bà khổ lắm. Cậu phải thương yêu chăm sóc cô ấy. Thiếu gì, điện sang anh. Mai kia về hẳn, đi làm với anh đỡ vợ". Hình như chồng chị bắt được ánh mắt truy quét tàn sát của anh nên không nghĩ đến chuyện trả lại phong bì tiền, khẽ "vâng". "Đeo thử kính mới anh xem. Em kiếm ở đâu ra của nợ này? Mọi người khác nhau ở cái mặt. Đẹp xấu thiện ác là ở cái mặt, em cứ làm sấu mình đi là thế nào?". Anh đưa vào tay chị một cặp kính mới: "Số 2 đấy". Chị ngượng nghịu tháo chiếc kính gọng mica hai mắt to như hai khung cửa sổ xuống, đeo kính mới vào. "Ngẩng lên anh xem nào. Đời mới đấy". Gọng titan mềm oặt. Chị ngẩng lên. Mặt sáng bừng, ánh mắt yêu thương biết ơn lấp lóa sau cặp kính bóng. "Đấy, thế mới là một cô giáo chứ. Ai lại như bà già đang móc sợi thuê ấy". Anh nói rồi đứng lên. Mùi thơm đàn ông phảng phất bên chị khi anh nắm cổ tay chị, bóp mạnh: "Mẹ tròn con vuông nhé. Anh đi đây". Mùi thơm theo anh ra cửa. Còn loáng thoáng lại vài ngày trong hơi đông se lạnh. Thế thôi.
Bất chợt, đôi khi có một niềm vui hay nỗi buồn. Chị muốn nói với anh. Ba ngày đau đẻ và ra đời một chú nhóc da nhuôm nhuôm, mắt to, tóc lưa thưa, miệng chíp chíp đòi ăn. Chị muốn có anh bên cạnh. Từ trong sâu thẳm, anh luôn tồn tại thật vững chắc. Kiên cố.
Mưa thưa dần.
Những người cùng đứng trú mưa cạnh chị đã đi từ lúc nào. Không có gì phải vội. Còn gì nữa mà vội. Cuộc đời của chị sẽ còn rất dài. Đều đều như cả triệu người trôi như dòng sông hằng ngày ngoài đường buổi sáng buổi chiều kia.
Ngày mai. Ngày kia. Lâu, lâu lắm sẽ thế nào?
Hồi ấy, chị cứ tự chê mình với những câu rất thành thật. Còn anh thì áp đặt lại: "Không phải thế. Tại em không chú ý đến em chứ cắt lại tóc, mặc quần áo khác, là "ngon" ngay... ". Anh thường nói thế và chị cũng tin thế. Hai năm nay, anh ở Việt Nam. Anh có một công ty xuất nhập khẩu cả trong nam ngoài bắc. Chị biết là anh ở rất gần chị nhưng cũng ít gặp lắm. Một lần anh đột ngột xuất hiện. Mặt nhiều nếp nhăn hơn, quần áo đơn giản hơn. Anh đưa vào tay chị một gói nhỏ: "Mai em mang đến đưa cho mẹ hộ anh. Chia làm ba lần may ra mẹ nhận". Chị tròn mắt ngạc nhiên, tự nhiên mở gói giấy. Những tờ đôla lạnh và xanh biếc. "Đừng hỏi gì. Cứ chia ba ra. Bảo mẹ cứ mua thuốc Pháp mà uống. Bệnh của mẹ rời thuốc ra là đi đấy". "Anh ở đây ăn cơm với nhà em!". Chị gói tiền, cất vào một túi ni-lông. Tìm khắp nhà không ra chỗ giấu. Mặt chị căng thẳng. "Em để chỗ nào vớ vẩn nhất ấy. Đừng cho vào tủ. Bọn trộm chỉ quan tâm những chỗ kín đáo thôi". "Chưa bao giờ em nhiều tiền thế này". Chị nói rồi nhét xuống dưới tờ báo trong ngăn tủ. "Yên tâm đi. Trộm vào nhà ai phải tìm hiểu thật chắc. Em giáo viên nghèo, nó vào lấy sách à! Có gì ăn không? Bao giờ bố con nó về". Còn nhớ, chị cuống lên chạy ra chợ mua đồ ăn theo thực đơn của anh. Nhoáng nhoàng hai vợ chồng bưng mâm ra. Anh ôm thằng Bống, chơi với nó rồi hai bác cháu sà vào mâm. Cả chị và chồng không ăn được, vì nhìn anh. Bát canh cua khoai sọ nấu rau muống. Vài con tôm đồng rang. Bát cà chấm mắm tôm. Ớt caỵ Anh ăn bốn bát cơm. Nói là sáu tháng mới được một bữa ngon. Chị hỏi: "Anh có thiếu gì đâu. Nhà to, xe ô-tô đẹp. Sao phải vất vả thế". Anh cười phá lên. Rồi tắt lịm: "Vào guồng rồi. Trong một dây xích, mình là một mắt xích. Cỗ máy đang chạy, không thể tuột một mắt xích nào". "Chả cấm được ai nếu mình không muốn. Cùng lắm mất một tí" - Chị tiếp: "Như kiểu bọn em nghỉ mất sức ấy". Anh lắc đầu, đập tay lên vai chị như vỗ vai một cô bé: "Không đơn giản như em nghĩ đâu. Guồng máy của anh khắc nghiệt lắm". "Bao giờ anh lấy vợ?". Anh cúi đầu im lặng. Rồi nói: "Anh đi với đứa nào quá lắm được sáu tháng. Luôn là tỷ lệ nghịch giữa độ dài của chân và độ ngắn của óc. Chỉ giỏi moi tiền. Khốn nạn. Mình đẻ được ra nó, nó lại nghĩ mình ngu". Anh lắc đầu, chán không giấu được: "Anh không lấy vợ đâu. Sau này già, chết, con trai đến bưng ảnh chống gậy cho bác" - Anh nói và ôm chặt thằng Bống vào lòng. Chân thành. Đơn giản: "Ăn no chóng lớn. Sau này mẹ đẻ em bé. Về ở với bác học hành tử tế, thằng Bống của bác". Rồi hai bác cháu tròn mồm đọc: "Bống bống bang bang. Mày ăn cơm vàng cơm bạc nhà tạ Chớ ăn cơm hẩm cháo hoa nhà người". Thằng Bống ngượng nghịu đọc theo anh. Mặt anh giãn ra. Hôn hít dúi dụi vào gáy. Rưng rưng.
Loáng cái, anh đã biến mất, nhanh như lúc đến. Nếu không có túi quà cho thằng Bống và mùi thơm của anh thì chị không tin là anh vừa ở đó.
Những ngọn đèn đã bật. Chẳng soi sáng được những con đường nhưng lại rất cần. Chị tin là lúc ấy, ngồi trong chiếc xe ấy, đi qua con đường này, anh sẽ ngoảnh nhìn ra. Cũng như chị lúc này, ý nghĩ và bàn chân cứ hút chị về con đường có một trăm linh tám cây bằng lăng tím. Có ngôi nhà của anh.
Sau cơn mưa, đến hạt bụi cũng không còn. Tất cả như vừa tắm gội. Những tán hoa mong manh, chỗ đậm chỗ nhạt như mầu tranh sơn dầu của một bức tranh phong cảnh khổng lồ.
Anh căm thù người đàn ông nào đánh đàn bà. Đây là lần thứ hai anh phạm tội cố ý gây thương tích. Và nạn nhân thì chết bởi cơn điên của anh.
Chị hỏi anh - lần thăm duy nhất, khi biết tin anh bị bắt: "Sao anh lại làm thế?". Anh gầy, da xanh trong suốt. Tóc dài lên và quần áo làm anh nhỏ lại rất nhiều. Cúi cúi không nhìn chị - giống tất cả những lần chị cúi không nhìn anh trước đây. "Anh chứng kiến cảnh nó đánh vợ. Vợ nó lại đang có bầu. Bao lần nó lừa đểu bọn anh, anh cho quạ Nhưng cứ đánh vợ là không được. Mỗi lần nhìn thấy thằng nào đánh vợ, anh lại nhớ ông ấy... và mẹ anh". Chị thở dài. Phải rồi, đến bố đẻ anh đánh mẹ, anh còn không chịu nữa là thằng đàn em lừa lọc: "Thì anh bảo nó. Nghìn thằng như thế có chết, xã hội cũng chẳng hết những thằng đánh vợ". Chị nhìn anh đăm đăm. Giống ngày xưa anh hay nhìn chị.
Hôm nay chị diện hơn bình thường. Không phải cố tình mà chị dùng những thứ anh tặng. Chiếc kính cận số 2 mới nhất. Mảnh vải hoa tím pha đen anh cho đã may thành áo rất vừa. Và chút nước hoa... Thật mềm mại, sâu lắng. "Em về đi. Đừng cho mẹ anh biết. Cũng may bà già kém mắt ít đọc báo... ". Anh thì thầm. "Anh cần gì không?". Anh lắc đầu, cười: "Cần bát canh rau muống luộc, cần thằng Bống học giỏi... Lớn khôn còn chống gậy cho bác. Cần cho em nhiều lắm". Rồi lắc đầu: "Với mình, anh chẳng cần gì. Em biết anh quá còn gì". Chị nhìn anh đăm đăm. Chưa bao giờ chị nhìn anh kỹ thế: "Anh nhớ bà ngoại không?". "Anh nhớ. Bà đã cho anh câu chuyện "Làm việc này được gì?". Anh nhắc lại, giọng đều đều, đầu gật gật. "Sao lúc sắp giết nó, anh không tự hỏi - Thằng này chết anh được gì?". Chị cáu giận dần lên. Anh cụp mắt xuống, thở dài: "Có phải lúc nào cũng tự hỏi và trả lời được thế đâu. Nhất là trong cơn điên. Mà mọi điều tốt đẹp chỉ đến khi người ta bình tĩnh". Chị cáu: "Anh thì nói hay lắm". Anh nhìn, ánh mắt thẳng chiếu xuyên qua chị. Không cụp xuống như trước nữa. Anh hiểu chị giận anh. "Anh" không phải là kẻ giết người... ". Chị tiếc tất cả những điều tốt đẹp hay sự tồi tệ. Cái tốt đẹp đã hết và điều tồi tệ đang bắt đầu. Hiểu rõ một thứ tình cảm trên tất cả mọi thứ tình cảm mà anh chị đã có với nhau. Qua cơn sốc, chị dịu lại: "Anh có dặn gì em không?". Rồi chợt ân hận tê tái là tại sao mình lại thốt ra câu đó. Nó chỉ dành cho những cuộc chia taỵ Mà chị không muốn thế. Anh lắc đầu, thì thầm: "Anh tin là em biết làm mọi điều giúp anh. Chỉ tiếc... mọi chuyện bất ngờ quá. Anh không kịp đưa cho em cái gì". Chị lắc đầu, môi cắn chặt. Chị biết, khi chia tay anh, ra khỏi cánh cổng trại giam kia, chị sẽ khóc. Chị đâu cần tiền bạc của anh. Dù trước khi giết người, anh rất giàu. Chị cần anh là anh, là những điều tốt đẹp như một khoảng trời nhỏ. Một bức tường có mái che đằng sau lưng. Mỗi lần đuối sức hay thất bại trên đường đời, chị có chỗ lùi lại, tựa lưng và thở. Rồi đi tiếp.
Có những tiếng cười vỡ ra trong phố vắng của bọn trẻ đi qua.
Chị dắt xe đi dọc phố một trăm linh tám cây bằng lăng. Một mình. Nhìn đâu cũng thấy chiếc xe xanh sẫm kín như một chiếc hòm - Hỏa Lò thu nhỏ với những chấn song sắt bé lừ lừ chạy trên đường. Đằng trước, đằng sau có xe cảnh sát hộ tống. Mỗi lần có đoàn xe đó đi qua, ai cũng ngoái lại nhìn. Đã nhiều lần chị nhìn theo những chiếc xe đó, cảm thấy cuộc sống sạch đi một hạt bụi. Con đường bớt đi một viên sỏi dễ làm người ta ngã.
Chị chỉ thấy dòng sông. Một dòng sông sóng sánh ánh trăng giữa cái chung cư mốc thếch, già nuạ Có chiếc xe thuyền trôi làm vỡ ánh trăng.
Vô thức. Chị đã đi hết phố. Hết một trăm linh tám cây bằng lăng tím đậm, tím nhạt rập rình trong gió.
Nhiều lúc nhãng đi. Cứ tưởng lại như ngày xưa. Thỉnh thoảng chị tan học sớm, đến nhà chờ anh về. Ngó vào thấy mẹ anh lụi cụi. Chị dựng xe ngoài cổng. Đi dạo dọc phố một mình và đến những gốc cây đã thuộc vẫn thích đếm.
Đừng dồn ai đến bước đường cùng. Đừng gây lòng hận thù và đừng làm ai căm thù mình quá. Lúc bố anh đánh mẹ anh, bố anh chắc không nghĩ nó sẽ thành tiềm thức để anh trở thành kẻ giết người?
Đi đâu bây giờ nhỉ?
Cổng tòa án ở giữa ngã năm. Một trăm linh tám vị anh hùng Lương Sơn Bạc đứng canh phố Công Lý.
Vẫn uy nghiêm, đen thẫm một góc bên cạnh một tòa tháp cao vút, sáng đèn. Giờ đây không phải là nơi giam tù nhân nữa. Hỏa Lò bây giờ chỉ dành cho khách tham quan.
Chị tin là ngày xưa, anh và lũ trẻ ở phố chắc phải đá bóng bắt xe ở sân tòa này suốt cả tuổi thợ Bây giờ sẽ không bao giờ còn anh để chị hỏi điều đó.
Lúc xe chở anh đi qua, anh nghĩ gì khi nhìn về nhà mình? Ngôi nhà mà chỉ cần vài bước chân là đến. Và một trăm linh tám người bạn.
Ba vòng phố.
Rồi bốn vòng.
Chị có thể đi mãi thế này đến sáng.
Đi thế này để được gì?
Để thấy lại những gì đã qua và những ngày sẽ đến.
Để hỏi và tự trả lời.
Đến bây giờ chị mới hiểu là không được sai lầm. Dù là nhỏ. Không phải lỗi lầm nào cũng có thể nói lời xin lỗi hay sửa chữa, chuộc lại. Có những sai lầm phải xin lỗi bằng sự chết.
Chị cay đắng sau lần thứ năm đi dọc phố một trăm linh tám cây bằng lăng để quyết định lên xe về nhà khi nhận ra những điều nhỏ nhoi nhất là nếu có đi thế này mãi cũng chẳng có ai chờ chị Ở cuối đường. Và những điều mơ ước ngày xưa của anh chị sẽ không làm được một việc gì, dù nhỏ nhất.

Hà Nội 17-5-2002

Mùa đông ấm áp

Tôi đứng trên phà vừa rời bến từ bãi cháy sang Hồng Gai. Thành phố trên
sông huyền ảo và lung linh lạ thường. Đèn sáng lóe trên các con tàu ra khơi
đánh cá, trên những chiếc tàu lớn ghé vào cảng ăn than. Đèn từ các ngôi nhà
cao thấp lô nhô trên lưng chừng núi, kéo cao đến đỉnh núi cũng còn lấp lóe.
Mặt sông loang loáng nước. Sóng ầm oạp và gió từ sông đưa lên làm tôi ớn
lạnh. Tôi bỗng thấy mình bé tí teo, lơ lửng giữa một khoảng không thăm thẳm
cao và mịt mùng sóng. Mọi thứ chợt ùa về trong tôi, dù nó là những kỷ niệm xa
tít tắp. Tôi không có ý định ngày nào cũng phải nhớ về nó, khi cuộc sống của
tôi bây giờ đã khác lắm rồi. Nhưng cũng không bao giờ quên. Nó là một phần
đời của tôi, là ngưỡng cửa đầu tiên tôi đập mặt mình vào khi tôi hơn hai mươi
tuổi.
Năm tôi hai mươi hai tuổi. Một buổi sáng tỉnh dậy. Tôi nhận được phong
thư. Nét chữ của anh. Người đàn ông hơn tôi mười hai tuổi "Đến với bọn anh
đi. Rừng núi và sông nước sẽ đón em. Bé tí ơi, đi một ngày ra khỏi nhà là bé có
bao nhiêu thứ để sống có ích. Bọn anh ở đây có hôm quên cả ngủ vì cuộc sống
tuyệt vời quá, ngủ thấy tiếc lắm. Em đừng mang nhiều thứ lỉnh kỉnh, nhảy xe
hàng và xuống nhé.
Hôn cô bé tí ti và yêu em nhiều. Anh".
Tôi đọc đến thuộc lòng từng chữ, chỗ xuống dòng hay ngắt đoạn. Mối tình
đầu tiên. Thoáng va chạm, run rẩy đầu tiên. Tất cả tôi gửi gắm nơi anh. Dù anh
đã một lần sang sông. Anh bảo: số anh phải thế. Ai cũng có số cả, việc anh lấy
vợ và bỏ vợ là hợp cách. Nếu cứ cố chống, nó sẽ hại đường khác, tốt nhất là kệ.
Tôi tin anh bởi anh có cái gì vừa gặp tôi đã tin ngay. Mắt anh thăm thẳm buồn.
Đôi môi cũng buồn, và cả dáng người cũng buồn rười rượi như thể lần đắm đò
thứ nhất đã đè nặng sự cay đắng lên người anh.
Hai ngày sau. Buổi chiều. Tôi đã đến bến phà và chuẩn bị sang sông. Phà
đông nghẹt người, xe cộ và hàng hóa. Nắng đã tắt. Trên sông tràn lan một mầu
đỏ ối của hoàng hôn. Mầu đỏ lịm hắt từ đâu đó loang dài trên mặt sông, ánh
trên khuôn mặt những người cùng chuyến với tôi. Chắc mặt tôi cũng có cái
màu đỏ. Tôi yêu cuộc sống, yêu tất cả những gì xung quanh tôi, những người
đàn bà lầm lụi, những người đàn ông đen sạm vì gió biển. Tôi là người đang
sung sướng. Thế mới biết, bà bao giờ cũng đúng tuy có lúc bà nói hơi nhiều.
Nước mắt chảy xuôi. Bố mẹ có thể chết thay con, còn con thì phần lớn chết vì
người khác, ví dụ như người yêu chẳng hạn. Tôi bỏ nhà để đến với anh thế này
chỉ được bà đồng ý. Còn bố mẹ thì cấm triệt để. Ngày ấy, con gái mới lớn lại đi
xa một mình, đến chỗ người đàn ông mới bỏ vợ, liệu có ai dám to gan mà cho
đi chưa? Nhưng tôi thì quyết tâm, đi bằng được. Tôi đã thắng.
Phà chậm chạp trôi qua sông. Tất cả thấm đẫm một sắc màu huyền ảo bởi
tôi nhìn chúng bằng ánh mắt kẻ đang yêu. Một người đàn ông ngồi bên một cái
lồng chim. Ông ta hình như ngồi sẵn trên phà từ lâu dù phà bao lần cập bến và
lại sang bờ bên kia. Ông đang chăm chú vào việc của mình là vặt lông chim.
Những cái lông chim bé bé, mềm mại bay quẩn trong không gian và rắc đầy
trên mặt sông, chỗ con phà đi qua. Trong ráng chiều, trong tiếng xịch xịch của
động cơ, những tiếng lít chít của những con chim trong lồng, những con chim
non tròn xoe đỏ bầm máu như những quả sim to đang trơn trụi quẫy đạp dưới
đất. Tôi bỗng thấy chóng mặt. Tôi hoa mắt. Phần vì đi đường xa. Phần vì
những cái mắt chim bé tí, đen nhánh như hai giọt mực nhìn tôi. Tôi thấy thương
chúng quá. Người ta ăn những con này, may ra mỗi con được một phần tư
miếng. Tôi đến bên ông, ngồi thụp xuống và giữ lấy tay ông:
- Cháu xin ông. Ông đừng thịt chúng. Có ai mua đâu mà ông thì cứ vặt lông
chúng mãi thế?
Ông già ngẩng nhìn tôi. Đôi môi khô nứt nhệch ra đầy vẻ quái ác. Hai mắt
đục lờ như mắt cá ươn. Một khuôn mặt dị dạng. Tôi bỗng chùn lại. Ông ta cúi
xuống, tiếp tục túm lấy những con chim bé bỏng và miết lông chúng nhanh
như máy.
Tôi thò tay vào túi, chỗ tiền ít ỏi bà dúi cho tôi chắc đủ trả cho ông ta chỗ
chim còn sống trong lồng.
- Cháu muốn mua chỗ chim còn sống.
Ông ngẩng nhìn tôi, hơi nhệch nhệch một bên mép, giọng khản đặc:
- Năm trăm.
Chỗ tiền tôi có, có thể mua được gấp bốn lần chỗ chim đó.
Tôi mở nắp lồng. Lũ chim chao đảo sấp ngửa đè lên nhau. Tôi nhẹ nhàng
lôi từng con ra và thả chúng. Tuổi trẻ thật ngu xuẩn và hiếu thắng. Gần hết bọn
chim tôi thả không bay lên được vì chúng đều bị thương không nặng thì nhẹ.
Tôi, lúc ấy, trước mắt mọi người chắc là một con bé thừa tiền và ngu ngốc. Một
vài con chim đập đập cánh lập bập bay lên. Thật tiếc cho số chúng. Con nào
yếu thì rơi ngay xuống phà. Vài con khỏe mạnh thì bay vù lên, trên nó là bầu
trời, dưới nó là mặt nước mênh mông. Tôi nhìn theo, xót xa vì biết thế nào nó
cũng bị rơi. Sóng và gió ầm ào, sức chúng làm sao sống nổi. Tôi cúi xuống và
tìm kiếm những con bị rơi, nhặt chúng bỏ vào lồng. Thương nó, tốt nhất là để
nó yên thân trong lồng còn hơn thả tự do cho chúng. Chúng không thể bay bởi
sức tàn lực kiệt.
Phà cập bến.
Tôi bắt đầu phải nghĩ đến tình cảnh của mình.
Không ai đón tôi cả. Anh không đến. Hàng quán lưa thưa. Mọi người ai vào
đó, chẳng ai còn sức mà nhìn tôi cùng chiếc lồng chim nữa, ngoài mấy đứa trẻ
con. Làm gì bây giờ. Tôi tẩn ngẩn đứng lại. Việc đầu tiên phải giải quyết là
chiếc lồng chim và những con chim không có khả năng bay. Chúng đáng để
thịt. Thật mua dây buộc mình. Tôi đưa chiếc lồng chim vào tay một ông già bán
nước "Cụ mang lũ chim này về thịt đi, chúng cũng sắp chết rồi". Tôi đặt chiếc
lồng chim xuống chân và chào cụ rồi quay đi ngay. Cụ già ngây ra nhìn tôi, rồi
nhìn những con chim bé bé đen đen đang loạch xoạch quẫy đạp.
Anh không đón tôi.
Mắt tôi bắt đầu cay xè. Đây là nơi nhiều người qua lại tôi cố nhịn chứ phải
chỗ vắng vẻ, có lẽ tôi khóc từ lâu rồi. Tôi là người kém bản lĩnh. Sai cũng khóc,
tranh luận để đúng về mình xong cũng khóc. Tức bực cũng khóc. Tôi không hề
biết mình phải đi đâu vì tôi không còn nhớ lắm cái địa chỉ anh viết thư cho tôi.
Một bà cụ già nghe tôi trình bày, cụ cũng trình bày lại một cách rất rắc rối. Tôi
không hiểu gì cả ngoài việc là đường sá ở đây lòng vòng lắm. Lần đầu tiên đi
xa không cùng bố mẹ. Xung quanh tôi toàn là người xa lạ và bận bịu. Bây giờ
đang là giờ cơm nước. Sau lưng tôi, phà đã đầy khách và chuẩn bị sang sông.
Tiếng máy nổ xịch xịch. Những người cùng chuyến phà với tôi biến đi đâu như
thể họ tan vào đất tự lúc nào. Tôi chỉ nhìn thấy ông lão bán chim. Ông ta đang
ngồi xuống uống rượu với quả khế xanh, và hút thuốc lào.
Tám năm trôi qua nhanh như chớp mắt nhưng cũng chậm như sên. Khi hạnh
phúc, thời gian qua mau. Khi đau khổ, thời gian dừng lại. Tôi bây giờ là một
thiếu phụ, dù mới bằng tuổi anh ngày ấy. Có khi chưa bằng. Đẫy đà và uy
nghi, tôi béo và mỡ màng chứ không nhí nhảnh như năm nào đến đây. Và bây
giờ đi đâu đã có kẻ đưa người rước. Tốt nghiệp đại học ngoại giao, nhưng tôi
không làm cố định ở đâu cả. Có cơ quan ở đó vài năm, có nơi hai tháng. Tôi
chuyển đi phiên dịch hay làm ở văn phòng đại diện cho các cơ quan nước
ngoài ở Việt Nam. Chồng tôi cũng là một nhà doanh nghiệp. Con gái tôi lên
bốn tuổi. Nó xinh hơn bố và mẹ. Người ta bảo tôi có phúc, nhất là bố mẹ tôi.
Mẹ bảo: "Lắm khi đang ngủ, tao lại giật mình đánh đùng không hiểu mày có
lấy được chồng hay không? Nằm ngẩn ngơ một lúc, nhớ ra là mày có chồng
mà có con rồi, tao mừng không thể tả được. May thế không biết".
... Ngày ấy. Lúc cho xong cái lồng chim, và sau khi ngơ ngơ nhìn ngó một
lúc tôi bắt đầu đi bộ. Đường bụi lầm và đen đúa vì đất và than. Những chiếc xe
Ben bò ì ạch trên đường với những tấn than như con bọ hung. Nhà cửa, cây cối,
tất cả nhuốm một màu xám xịt. Nước mắt tràn ra khỏi mi, tôi không giữ nó
trong người được nữa rồi. Tôi dừng lại. Hà Nội của tôi bây giờ xa lắc. Bố mẹ
đang ngồi bàn về tôi trong sự đau khổ bởi tôi là đứa con không vâng lời. Tôi
thèm được về, trong căn nhà với ba con người đó. Tôi bắt đầu ân hận.
- Trúc, Trúc, có phải Trúc không?
Tim tôi khua loạn xạ trong lồng ngực vì đã có ai đó gọi tên tôi. Nhưng
không phải tiếng của anh. Một người thanh niên đang lao xe tới chỗ tôi đứng.
- Em là Trúc?
- Vâng ạ. - Tôi ngây người nhìn anh. Anh đen hay bẩn? Mũi anh ta hin hin.
- Anh Hoạt nhờ anh đón em.
- Thế anh ấy đâu ạ?
- Anh ấy phải ở nhà thu xếp để em đến. Hậu phương bao giờ cũng phải vững
chắc thì mới thắng lợi được! - Anh ta cười, nụ cười hồn hậu.
Tôi ngồi lên xe. Chiếc xe anh đèo tôi giống y chiếc xe thồ, chỉ khác là không
có hai cái sọt thôi. Anh ấy và tôi ngả nghiêng trên con đường lầm bụi. Tôi thấy
mình vui lên vì đã bắt được tín hiệu của anh, người đàn ông tôi có đầu tiên
trong đời. Anh đưa tôi đến trước một dãy nhà ngói chênh vênh bên sườn núi,
có mấy cái cây con con đen đúa vì bụi. Cửa sổ mở ra núi, nhìn hút lên cao là
cây cỏ hoang dại. Mọi vật khô khốc. Những chiếc giường cá nhân, những chiếc
chiếu đen đen, sơ sài và tạm bợ. Tôi nhìn quanh. Trong góc phòng, chỗ tối nhất
đang phát ra tiếng khầng khậc. Anh đưa đường mủm mỉm cười:
- Anh Hoạt đấy. Thôi coi như anh xong nhiệm vụ với anh Hoạt. Anh phải đi
về đội đây. Bọn anh còn phải tiếp tục khảo sát thực địa. Lúc nào rỗi, em và anh
Hoạt sang bọn anh chơi.
Tôi nhìn chăm chăm vào phía góc phòng nơi đang nhịp nhàng phát ra những
âm thanh quái đản. Anh đấy ư? Một khuôn mặt phì phì, ung ủng với một cái
mồm há ra thở nặng nhọc như kéo cưa. Hai tay thả thõng thượt như người hết
sinh lực. Hai bàn chân đen nhẻm thò ra ngoài chiếc chăn rách. Trông anh, từ cổ
xuống giống như một xác chết.
- Anh Hoạt, anh Hoạt ơi! - Tôi lay người anh khe khẽ.
- Hừm... - Anh hù tôi một cái rồi trở mình, xoay lưng vào mặt tôi. Ngủ tiếp.
Căn phòng thoáng yên tĩnh.
Nước mắt tôi lại thánh thót rơi. Bố mẹ có yêu thương tôi và các cụ ngày ngày
có dạy dỗ tôi trăm nghìn sự thì chắc cũng chưa bao giờ nghĩ sẽ dạy tôi phải xử
lý với tình huống này như thế nào.
Bóng tối ập xuống. Trong không khí có mùi ngai ngái của khói củi. Tôi tựa
cửa ngóng vu vơ ai đó mà tôi chẳng biết. Thế còn sướng hơn là ngắm một
người đang ngủ li bì, quanh người nồng nàn mùi chua chua của rượu, một thứ
rượu rẻ tiền và chóng say.
Bây giờ, sau nhiều năm, tôi mới hiểu ra những gì xảy ra với anh và tôi ngày
ấy là hợp quy luật. Nhưng ngày ấy, tôi và mọi người thì nghĩ rằng anh là một
lão đàn ông đàng điếm, trai lơ và ích kỷ. Một con người không có tình yêu. Bố
mẹ tôi thì cho anh là kẻ lọc lừa.
... Lúc ấy, khoảng bảy giờ tối thì anh dậy. Khuôn mặt anh mờ mịt như người
vừa ở trong hàng thế kỷ chui ra. Sau hơn hai trăm cây số và mấy lần phà, tôi
được nghe anh đón tôi bằng câu đầu tiên "Anh khát quá. Anh thèm ăn một bát
canh rau gì đó man mát. Hoặc là uống một gáo nước lã cũng được. Nước mưa
ngọt lắm". Những người cùng phòng ái ngại nhìn tôi và lặng lẽ tản đi hết. Tôi
lại khóc rấm rứt. Anh thì trố mắt ra nhìn tôi, vẻ không hiểu gì cả. "Sao thế em?
Chúng mình gặp nhau thế này vui quá còn gì. Hay em đang gặp chuyện gì
buồn. Thế em đến lúc nào đấy, ăn gì chưa?". Tôi khóc vì anh nhưng anh thì
nghĩ là tôi khóc vì một cái gì đó. Nói ra chẳng giải quyết được cái gì cả. Và anh
ôm lấy tôi. Thế là mọi nỗi uất hờn tan đi hết. Tôi yêu anh. Một tình yêu đầu
tiên, thánh thiện và trong sáng vô cùng. Tôi yêu tất cả những gì có ở nơi anh.
Và anh là người đẹp nhất trong tất cả những chàng trai xung quanh tôi. Người
con gái đến tuổi dậy thì có những đụng chạm đầu tiên với một người đàn ông,
thường bị xúc động ghê gớm và không bao giờ quên.
Đêm đến. Hai chúng tôi đi bộ ra rừng. Tôi vui vẻ trở lại và không thấy mệt
mỏi. Đêm ở rừng âm u, huyền bí. Xa xa, tiếng sóng biển ầm ĩ. Tôi và anh ôm
lấy nhau. Rồi anh bỏ tôi ra, thao thao kể về những công việc của anh dưới này.
Đi khảo sát địa hình của những mỏ than. Lập đề án khai thác than và đưa
chúng vào sử dụng. Có bao nhiêu cách khai thác. Và đủ mọi chuyện đã xảy ra
trong những ngày anh ở đây. Anh kể cho tôi nghe về những chuyến đi săn
đêm. Rồi biển động thì con sóng to ra sao, tiếng nó va vào kè đá thế nào. Anh
hào hứng kể với tôi mọi chuyện, cả chuyện anh trêu các cô gái mỏ thế nào, như
thể tôi là một thằng bạn lâu ngày anh gặp lại. Đến một thảm cỏ khô khô, tôi và
anh cùng ngồi xuống. Anh hôn tôi. Một nụ hôn loang loáng chạy qua môi tôi,
môi anh mềm, mát lạnh. Môi tôi nóng run rẩy. Anh chạm vào tôi như gió
thoảng rồi buông ra ngay, khi tôi chưa kịp trấn tĩnh. Tôi ngây người nhìn anh
và tự hỏi: anh chán tôi rồi hay sao?
Anh vẫn tiếp tục kể mọi chuyện. Còn tôi thì bắt đầu nghi ngờ anh. Rồi anh
thì thào "Về ngủ đi. Em đi xa chắc mệt lắm". Tôi trả lời "Em có thể ngồi đây
với anh đến sáng. Em lặn lội xuống đây với anh không phải để ngủ". Anh cười
"Vớ vẩn. Sương xuống sẽ làm em quay lơ ra. Mà anh thì ngày mai cũng phải đi
làm. Hôm nay đã say cả ngày rồi. Vì em đấy. Chúng nó bảo anh là người hạnh
phúc nhất nên phải khao rượu. Mà tính anh đã uống phải say xỉn thì thôi. Uống
lởm khởm súc miệng khó chịu lắm".
Tôi im lặng. Trên trời, những chùm sao nhay nháy một cách yếu ớt. Hóa ra
tôi chẳng quan trọng gì với cuộc sống của anh cả. Anh chồm người lên tôi. Tôi
im lặng và chờ đợi. Người tôi run lên vì anh gần gũi tôi quá. Anh hỏi: "Yêu anh
không, bé con?". Tôi gật, người nóng bừng. "Trước anh, bé đã yêu ai chưa?".
Tôi lắc. "Sao bé có vẻ từng trải và bạo dạn lắm. Anh nghĩ là em đã có một ai?".
Tôi tiếp tục lắc. "Em yêu anh và tin anh nên em không sợ anh". Anh ngồi
thẳng dậy, cười: "Con gái chết vì cái sự tin đó. Hết đời như chơi đấy bé ạ, nếu
không biết giữ mình. Bạ ai cũng tin thì nguy. Nhỡ anh hại đời con gái của em
và bỏ em thì sao?". Tôi thấy ngần ngại: "Sao lại hại em. Chúng mình yêu nhau
và sẽ lấy nhau". Tôi nói và ngồi lên, vòng hai tay ôm lấy người anh. Anh im
lìm như pho tượng. "Mọi chuyện xa xôi lắm bé con ạ. Anh vừa thoát cuộc sống
gia đình. Thỉnh thoảng đón thằng cu, chăm sóc nó là anh thấy sung sướng.
Anh chưa tưởng tượng ra mình sẽ lấy vợ và lại đẻ con. Đó là cả một sự mạo
hiểm". Tôi nóng mặt: "Thế tại sao anh nói là anh yêu em?". "Anh yêu em ngay
từ khi nhìn thấy lần đầu. Nhưng em còn chíp hôi lắm. Vả lại, chắc gì em sẽ yêu
anh mãi? Anh tin là em sẽ chán anh trước. Nhất là anh già rồi, chỉ kém bố mẹ
em có vài tuổi thôi". "Vậy anh gọi em xuống đây để làm gì?". Tôi cáu "Ơ hay
nhỉ. Đi thế này em không thích sao. Em được đến một vùng đất mới mẻ và
đáng yêu. Anh thì được đi đây đi đó. Được sống như ý muốn của mình chứ
không sống theo ý thích của người khác. Hồi bé thì sống theo ý bố mẹ. Lớn lên
một tí, chưa hiểu đời là cái gì và nên xử lý với nó ra sao thì a lê hấp, lấy vợ. Một
cô vợ ngày ngày dạo quanh anh như một ông công an mặc váy trong nhà.
Trong túi áo của nàng sẵn một cái còi, cần đến là thổi toét toét, ngay cả khi đi
ngủ". Anh cười và ôm lấy tôi. Môi anh lại lướt nhanh trên môi tôi. Mát mẻ dịu
dàng như miếng lê. "Cài khuy áo ngực lại, cô bé. Ngực em lộ ra hết trước mặt
anh rồi". Tôi nóng bừng người. Trong bóng tối, có một chút loe loé sáng của
một ánh đèn hắt xa xa, ngực tôi lộ ra, trắng như mầu sứ. Anh nhẹ nhàng, chăm
chú cài áo cho tôi như tôi là con của anh. Anh phủi nhẹ nhẹ đất ở quần tôi và
kéo tôi đứng dậy. "Về đi. Đừng bao giờ ra chỗ lạ mặc cái áo dễ bật cúc như thế
này. Nó sẽ kích thích đàn ông, lúc ấy em sẽ bị vạ lây đấy". "Anh không yêu
em sao?" Tôi thảng thốt hỏi. "Yêu em và thương em lắm chứ, bé con của anh.
Nhưng đừng bắt anh phải sống khác mình. Hiểu cho anh nhé". Tôi cay đắng,
im lặng đi theo anh. Đến bây giờ, tôi vẫn còn nhớ là lúc ấy, tôi không còn hiểu
anh là kiểu người gì nữa. Theo như tôi được biết, trai gái yêu nhau thì phải hôn
nhau và ham muốn được sống với nhau. ít nhất là anh phải có những hành
động gì đó với tôi, khi chỉ có hai đứa với nhau, giữa núi non và biển cả. Chúng
tôi là hai kẻ tự do hoàn toàn cơ mà. Mẹ cũng dạy tôi nhiều. Tôi cũng được
nghe nhiều, và cả đọc truyện nữa, hình như chưa có trường hợp nào tương tự
thế này. Tôi và anh không nói gì cả và về nhà. Anh nhường phòng cho tôi và
sang nhờ một người bạn. Biết tôi sợ ma, anh rủ chị cấp dưỡng bếp ăn tập thể về
cùng ở với tôi cho vui. Đêm đó, với tôi là đêm trắng. Trong khuya. Không gian
lành lạnh của một ngày đầu đông. Tôi nghe tiếng gió khua lá cây rừng xào xạc.
Thỉnh thoảng có tiếng tu huýt của một giống chim rừng gì đó bay vèo qua. Rồi
tĩnh lặng. Loáng thoáng, tiếng ngáy của anh bên kia tấm liếp được gió đưa qua
bên tôi. Tôi nghĩ đến bố mẹ, giờ này chắc bố mẹ cũng không ngủ được vì còn
phải cùng nhau tưởng tượng ra những cạm bẫy nào mà tôi sẽ mắc phải.
Sáng hôm sau, anh chạy sang phòng tôi. Khuôn mặt anh tràn trề sinh lực
chứ không như lúc anh mới tỉnh cơn say rượu. Tôi tin là hôm qua anh ngủ rất
ngon. "Chào. Bé ngủ ngon không? Hôm nay bé ở nhà với các chị nhé, anh
phải đi làm đây. Bảo các chị ấy dẫn ra chợ nhé. Tham quan chợ một lúc rồi về
ghi nhật ký, vài chục năm nữa giở ra đọc, thích lắm bé ạ". Anh vô tư trèo lên
cái xe đạp mà không cần thấy tôi đang trân trối nhìn anh. Anh nháy mắt với tôi,
và phóng vụt đi. Tôi không bao giờ nghĩ hiểu rằng trên đời lại có một cái loại
tình yêu quái quỷ như thế này. Chị cấp dưỡng tay bóp chặt nắm tiền, cười: "Đi
chợ mua cua bể và mực. Làm món chả mực và cua rang muối. Em sẽ thích
lắm". Tôi bèn cáo từ chị và ở nhà một mình.
Tôi ngồi im lìm giữa một căn nhà tồi tàn sơ sài như trong khoang thuyền của
người ngư dân sống cuộc đời chài lưới. Nằm ra giường và nhìn ra sân. Ngoài
trời, nắng đầu đông loang vàng. Gió se se lạnh. Tôi thấy trống trải và hụt hẫng.
Như người đứng trước một cuộc chạy thi, trước mặt là vòng hào quang rực rỡ.
Chạy mãi, chạy hết hơi đuối sức, trước mặt còn lại một bãi đất hoang, lởm
chởm đá.
Một ngày nữa trôi qua. Một sự lập lại như ngày trước. Anh rất quan tâm
chăm sóc đến sức khỏe của tôi. Làm mọi món ăn bằng đồ biển cho tôi thưởng
thức. Nhưng anh không hề hôn thêm tôi lần nào nữa. Tối đến, anh để tôi ở nhà
và đi câu tôm cùng bạn bè. Anh không cho tôi đi vì sợ tôi bị lạnh sẽ ốm. Và
anh không muốn tôi mất ngủ, da sẽ xấu lắm.
Ngày thứ ba. Anh đưa tôi ra bến phà để sang Bãi Cháy. Tôi về. Trước mặt
tôi, đó là cả một chặng đường dài tít tắp với ba lần sang sông. Không còn cái
đích là tình yêu trước mặt để vẫy gọi nữa. Tôi về với căn nhà be bé như cái tổ
chim che chở cho tôi. Lúc ấy, tôi mới hiểu gia đình quan trọng như thế nào.
Tôi vừa đi. Hai mắt cay xè, mòng mọng nước và cố gắng kìm nén để đừng
khóc trước anh. Phà rùng rùng sang ngang. Anh đứng trên bờ vẫy tôi rối rít.
Anh hét lên trong gió là bao giờ xong việc sẽ về thăm tôi. Anh chuyển hẳn
công tác về vùng mỏ, nó hợp với nghề và sở thích của anh. Tôi quay đi, hạ cái
túi lỉnh kỉnh những tôm, cua, sò, huyết và mực khô anh mua biếu bố mẹ tôi
xuống. Bắt đầu khóc. Khóc như mưa giăng qua mắt. Khóc như bị hun khói
ngày rằm tháng bảy vào lễ chùa Hà cùng mẹ. Tất cả, tan nát và mịt mờ đau
khổ.
Rồi tôi cũng về tới nhà.
Đến bây giờ sau nhiều năm, tôi vẫn còn nhớ nét mặt của bố mẹ khi nhìn
thấy tôi hiện ra ở cửa như một kẻ bại trận, với một ít chiến lợi phẩm lục đục
trong túi. Bố mẹ già xọp đi. Cả khuôn mặt toát lên màu xám xịt, như thể hai
người vừa chạy thoát được một trận bom. Tôi vào nhà, quăng đám đồ đạc ra
đất, ngồi phịch xuống giường. Người khô khốc và nặng trĩu. Bố mẹ nhìn tôi
đầy vẻ kinh hãi và không ai bảo ai, chạy thẳng ra đường. Hai người ngó mỗi
người một ngả, rồi quay nhìn nhau, và lại ngó nghiêng như tìm ai đó. Rồi, cả
hai cùng vào. Mẹ hỏi: "Nó đâu?" Tôi ngơ ngác: "Ai cơ ạ?". "Thằng khốn ấy
chứ ai?". Tôi thấy nhẹ bỗng: "Anh ấy chuyển hẳn về đó công tác. Bao giờ có
điều kiện sẽ về Hà Nội chơi thôi ạ". "Ai đưa mày về đến đây?". Mặt mẹ đỏ dần
lên. "Con tự về mẹ ạ". Mẹ hét lên: "Làm sao đến nông nỗi này con ơi. Thôi thế
là xong đời rồi. Nó xơi mày xong nó đi đằng nó rồi mày lại tự bò về chứ gì?
Thằng khốn nạn. Nó bỏ vợ con bơ vơ. Nó lại lừa con tôi. Tôi phải giết nó. Thân
tàn ma dại rồi con ơi. Sao tôi khổ thế này. Tôi có ác độc gì đâu mà giời phạt
tôi". Mẹ đau khổ thật sự, lồng lộn lên như con thú bị thương. Trông mẹ già xọp
và quằn quại. Ai không biết tưởng như một tai họa gì đó như cơn lốc ào vào
nhà tôi. Tôi ra sức thanh minh rằng anh tốt lắm, anh chăm chút tôi bằng tình
cảm của một người anh với em gái, rằng tôi chưa hề bị anh xơi một tý nào, rằng
anh còn dạy tôi cách sống ra sao giữa những người đàn ông xa lạ. Tôi càng
bênh vực anh thì bố mẹ càng gầm rít. Tôi khóc vì nhớ anh và vì cuộc tình của
tôi và anh hình như tan vỡ. Còn bố mẹ thì tưởng tôi là kẻ lầm đường lạc lối, bị
một thằng Sở Khanh mang cuộc đời con gái đi mất. Và tôi là kẻ thất tình. Bố
mẹ đi theo con đường suy nghĩ của bố mẹ trong sự tưởng tượng. Tôi thì lại
sống bằng cái dĩ vãng của ba ngày chua chát vừa qua, khi hiểu rằng anh không
yêu tôi như tôi tưởng. Tôi là kẻ bỏ đi - trước mắt bố mẹ.
Sau đó, bố mẹ đã bằng khả năng của mình xử lý anh. Nhưng hình như anh
cũng không vì thế mà bị làm sao cả. Anh là người có chuyên môn, lại dám
xông xáo, hình như anh lên lãnh đạo.
Tôi và anh chia tay nhau. Phần vì tôi tự ái. Phần vì bố mẹ. Phần vì tôi cũng
xinh đẹp và có nhiều người mê. Và ba năm sau, tôi lấy chồng. Một người
chồng tuyệt vời trước mắt mọi người. Ngày cưới tôi, mẹ tôi khóc hu hu. Tôi hỏi
tại sao, mẹ bảo "Giời thương tao, tao chết cũng nhắm mắt, nó biết mày mất
trinh mà vẫn làm đám cưới to thế. Thời mẹ, con gái như con chỉ đáng gọt gáy
bôi vôi thôi. Cố sống cho tử tế với nó, lúc nào nó cáu quá, có đánh con thì con
cũng cố mà chịu nhé". Tôi im lặng nhìn mẹ. Không hiểu mẹ có bị lẩm cẩm
không. Hay là tôi phải gào lên với mẹ và mọi người rằng, tôi không bị mất gì
cả, chẳng ai trộm cắp gì của tôi cả.
... Những lon bia. Những đĩa thức ăn đặc sản của vùng biển đầy ự trên bàn
chờ đón đoàn của tôi về công tác. Họ về đây ký hợp đồng mua than của ta. Tôi
có nhiệm vụ giao dịch và là mối dây giữa hai cơ quan. Những lời chúc tụng và
những ánh mắt đàn ông nhìn ngắm tôi. Tôi quen với những thứ đó rồi. Chỉ có
điều, chưa một người đàn ông nào nhìn tôi như Hoạt ngày ấy. Bây giờ, quay
trở lại Hồng Gai, tôi đã thành người khác. Tôi có nhìn thấy một cậu thanh niên
xách một túm chim rừng, con mỏ dài, con mỏ ngắn. Màu lông rất đẹp. Anh ta
hỏi tôi có mua không, hai ba nghìn một con. Tôi cười lắc đầu chợt nghĩ, ở Hà
Nội chim quay mười bảy nghìn một con, đắt thật. Tôi nhớ anh cồn cào, dù tôi
rất yêu chồng và con tôi. Hai chuyện đó, theo tôi, hoàn toàn chẳng can dự gì
với nhau cả.
Đêm đến. Tôi đi ra biển. Khoảng rừng ngày xưa chúng tôi ngồi với nhau
giờ người ta san phẳng và xây nhà rồi. Nhà mọc san sát. Trang trí nội thất đẹp
như những khách sạn mini. Trên đầu tôi, vẫn những vì sao lưa thưa, có vì sáng
rực, có vì nhạt nhòa, trên biển ánh sáng nhiều và chi chít hơn ngày xưa rất
nhiều. Cuộc sống ngày một đi lên, sung túc hơn. Càng sống, càng thấy anh
đúng. Những cái gì ngày xưa tôi oán giận anh, ngày nay tôi làm đúng như vậy.
Hóa ra, con người, từ lúc sinh ra đến lúc chết đi ai cũng đi chung một con
đường. Vừa giống nhau, lại vừa khác nhau. Người may mắn thì ít xa vào ổ gà.
Người đen đủi thì hay rơi xuống hố. Những cái sự bắt đầu và kết thúc thì như
nhau cả. Tôi im lìm nhìn biển đen thẫm trước mặt. Mùa đông năm nay đi về
hướng nào chẳng biết. Tháng mười một nhưng nắng vẫn hoe vàng. Tôi chỉ mặc
một chiếc váy thun mà không bị lạnh. Ai đó bảo rằng biển ấm vào mùa đông
và mát vào mùa hè. Biển muôn đời đáng yêu và dễ gần. Hồi chiều, tôi tìm đến
nơi ngày xưa anh công tác. Người ta bảo anh đi khỏi đó lâu rồi. Anh ưa sự
khám phá. Hình như anh vào khu mỏ mới nghiên cứu và khai thác than mỏ
nhỏ. Những mỏ vô danh và chưa ai đặt chân tới. Có người thì bảo hình như anh
và bốn người nữa trong một lần đi thăm dò mỏ mới, hít phải chất titan gì đó
trong khe sâu và chết rồi. Có người lại bảo anh chuyển sang Hải quan, chuyên
đi tàu trên biển bắt bọn buôn lậu quốc tế. Nói chung, tôi chẳng nhận được
những thông tin gì cụ thể về anh, ngoài việc anh là người ưa làm việc, ưa khám
phá. Anh vẫn độc thân. Cuộc sống và niềm vui của anh là công việc. Còn nhớ,
ngày ấy, khi chia tay tôi, anh có viết vài dòng cho tôi, đại ý là anh đã trải qua
mọi sự rồi. Ngay trong tình yêu cũng vậy, anh yêu tôi nhưng anh không vì tôi
mà sống khác. Anh hôn tôi bằng đôi môi của người đàn ông từng trải chứ
không thèm khát nhục dục của kẻ mới lớn. Anh, lúc ở rừng với tôi, anh có thể
nhịp nhàng mà chiếm đoạt tôi, và biến tôi thành nô lệ của anh vì tôi rất ngây
thơ và tin anh. Nhưng anh không muốn bởi vì tôi còn cuộc đời của tôi. Với anh,
điều đó không quan trọng, miễn là khi tôi đi lấy chồng, tôi còn nguyên vẹn với
chồng.
Tôi không còn nước mắt để khóc nữa. Người đàn ông đã có vợ thường tìm
trong tình yêu mới vẻ đẹp tinh thần chứ không phải sự cuồng si của thể xác.
Anh không muốn lấy tôi bởi anh không muốn tôi đau khổ. Anh bảo: "Lấy
nhau sẽ phải đẻ con, anh cũng yêu thương con của chúng ta thôi nhưng cái tình
yêu đó không thể bằng tình yêu của một chàng trai chưa bao giờ có vợ và con.
Anh vẫn phải dành anh cho con của anh với người vợ cũ. Như thế, chúng mình
và các con đều đau khổ vì không ai được trọn vẹn cả".
Anh ở đâu? Sao tôi nhớ anh thế này. Bao nhiêu năm, tôi sống và tôi hiểu
rằng, chẳng bao giờ tôi gặp được người đàn ông nào thay thế được anh trong
tâm tính của tôi.
Sương nhè nhẹ buông. Trong gió có mùi tanh nồng nồng của biển. Có mùi
mặn mặn của muối. Tôi thấy nóng bừng người vì nhớ anh.
Tôi đang sống trong một năm không có mùa đông.

Quảng Ninh 2-1992

Mùa thu vàng rực rỡ

Có tiếng chuông điện thoại. Bà nhấc lên. Bà đợi cái tiếng chuông ấy rất lâu, rồi ông hẹn: “Nó ngủ rồi. Tôi đang chờ xem dự báo thời tiết ngày mai thế nào. Sáng mai, tôi sẽ gọi bà sớm. Bà có đi ăn sáng với tôi không?”. Bà cười: “Chắc là không đi được. Thằng cả bảo hôm nay nó không về ăn cơm. Tôi phải lo thức ăn để vợ chồng con cái nó về ăn tối”. Ông bảo: “Thế thì tôi cũng ăn mì vậy”. Bà cười chúc ông ngủ ngon. Ông chúc bà ngủ ngon. Họ thì thào. Họ run rẩy. Họ cùng thở nhẹ. Cả hai cùng chờ đợi bên kia bỏ máy điện thoại xuống. Nhưng chẳng ai chịu bỏ cả. Bà cười rinh rích: “Ông bỏ đi”. “Thì bà bỏ trước đi”. “Không, ai lại làm thế”. Ông cười “Ừ, thì tôi bỏ trước vậy”. Và bên kia khi một tiếng “cạch” vang lên, thì ở bên này bà mới từ từ hạ máy xuống. Ngoài trời. Đêm đen thẳm. Bà nhìn ra xa, cố nhìn thật xa để xem sau cái vầng màu đen sẫm, đen sì rung rinh trong gió kia nó là cái gì.
Đấy là ngày mai.
Ông bảo: “Bà ơi, tôi thu xếp được rồi. Thời tiết tốt. Tôi vừa nghe đài báo thời tiết ngày hôm nay xong. Chúng nó bảo bố cứ đi vô tư, tuần này chúng nó được nghỉ phép. Thế còn bà?”. “Chúng nó cũng bảo bà đi vô tư”. Ông cười “Chúng nó tốt thật”. Bà bảo “Ừ, chúng nó tốt thật”. “Mấy giờ hả bà?”. “Tuỳ ông”. “Theo tôi thì mười một giờ”. “Mười một giờ đường vẫn còn đông lắm”. “Hay là mười hai giờ?”. “Mười hai giờ là chính ngọ”. “Thôi thì mười một giờ ba mươi”. “Tôi phải mang cái gì?”. “Tuỳ bà. Tôi mang đủ hết rồi”.
Bà cười: “Thế thôi nhé, tôi đi lo chuẩn bị các thứ cho chúng nó đây. Vừa mới mua được cân rưỡi thịt làm ruốc, rồi lọ muối vừng nữa. Sẵn mấy quả bí, muối vại dưa thế là yên tâm”.
Ông bảo: “Thế là được rồi. Bên này cũng thế. Tôi thì không biết làm ruốc”. “Để tôi làm luôn, mang sang chia đôi cho ông một nửa”. “Tôi chỉ cần một lọ nhỏ nhỏ thôi. Chúng nó trưa ở cơ quan. Chiều về ăn nháo nhào. Con dâu thì sợ béo nhịn bữa tối. Con rể thì uống bia. Thằng con trai thì cũng bia. Chỉ lo cho thằng Kim đang sốt thôi…”.
Buổi chiều. Ông hiện ra ở cửa nhà bà. Bà giật mình trố mắt: “Ối giời. Ông đeo cái túi gì mà to thế kia?”
Ông cười, nụ cười sáng rực trên khuôn mặt của một người đàn ông đã sáu mươi tuổi. Tóc ông bạc, cái dựng lên, cái rạp xuống. Những sợi tóc đen tự nhiên thấy yếu kém chui tụt xuống dưới, chỉ còn những sợi tóc bạc là ngoi lên. Cái miệng rộng, đôi mắt đầy tình cảm của ông nhìn bà. Bà chợt rùng mình. Đấy không phải là ánh mắt, nụ cười của một người đàn ông đã sáu mươi. Cũng như bà, cái rùng mình cũng không phải cái rùng mình của một người đàn bà ngoại ngũ tuần. Mà là cái rùng mình của một bà quả phụ ba mươi tuổi.
Còn nhớ, lần đầu tiên khi anh cười đưa cho chị một bức thư và nói: “Chị đừng kiện chúng tôi. Tôi có thể mời chị đi uống một cốc cafe không?”. Chị lừ lừ nhìn anh đầy phẫn uất bởi vì anh dám làm một cái việc phạm đến nguyên tắc và ảnh hưởng đến cơ quan của chị. Hai cơ quan cùng chung nhau một việc làm ăn. Anh là đại diện bên kia cũng như chị là đại diện bên này. Chi chờ đợi cả một buổi sáng để người phía bên kia mang giấy xin lỗi sang phía bên này. Và người mang đến là anh. Rồi chả hiểu thế nào chị lại theo anh ra hàng cafe. Chị có biết uống cafe đâu nhưng cố nghiến răng nghiến lợi uống để cho anh thấy là chị chịu chơi chứ chả kém gì. Nhưng rồi sau đấy bắt đầu chị thấy mình nằm trên một chiếc tàu mỏng mảnh như lá tre, trước mặt là những con sóng cuộn chị đi. Lòng dạ chị nôn nao, cồn cào. Mặc dù đầu óc chị tỉnh như chưa bao giờ được tỉnh nhưng bụng thì réo gọi. Người chị lả đi, mặt đờ đẫn tái dại. Anh bảo: “Chị làm sao thế?”. Chị cười nhạt. Phẩy tay: “Cho xin cốc nước lọc”. Anh vội gọi chủ quán không những cốc nước lọc mà có cả lát chanh và mấy viên đá. Chị uống một hơi hết sạch. Uống xong. Cái chất cafe trong dạ dày cộng với nước lọc pha loãng cafe thấm dần li ti ăn vào người. Chị say đứ đừ. Chị nhìn anh thành bốn người, năm người, sáu người. Chị hoa mắt. Chóng mặt và đổ gục xuống. Trong vòng tay của anh, chị lả đi và mọi người sững sờ không hiểu cái kẻ phía bên kia đã mang đơn sang xin lỗi mà lại còn làm thế nào để chị phát ngất đi như thế. Anh cười hiền lành: “Chị ấy không biết uống cafe, tôi dại quá lại mời chị ấy một cốc cafe đen ít đường”. Tất cả cười phá ra và bảo rằng phía bên địch quá mạnh đã đánh phía bên ta bằng cả hình thức lẫn nội dung, cả vật chất lẫn tinh thần thế này thì chắc bên ta sẽ đổ mất thôi.
Xung quanh chị. Trong tóc của chị. Trong áo của chị phảng phất mùi của một người đàn ông lạ. Nó ấm áp truyền li ti trong kẽ tóc. Chị rùng mình. Lâu lắm rồi mới có một người đàn ông ôm chị vào lòng từ khi chồng chị chết. Bốn năm rồi còn gì. Người đàn ông duy nhất trong đời chị đã đi xa. Đấy là một trận sốt cao kéo dài và anh đã ra đi để lại thằng bé con không một lời nhắn lại. Cũng chẳng ai hiểu nguyên nhân của cái chết, chỉ biết rằng chị đã cố hết sức không cứu lại được anh. Ba mươi tuổi. Người chị đẫy đà hơn nhưng gương mặt ngày càng đẹp và đằm thắm, mặn mòi. Tóc chị dài, cuốn cao lên, phô cái cổ trắng. Ở đấy có những ngấn mỡ, ngấn lên phía đằng sau, xuôi xuống đôi vai êm ái mịn màng. Lâu lắm rồi không có ai đặt tay hay thổi nhẹ vào đấy.
Và chị đi về với cảm giác lâng lâng. Một cái cảm giác như mình thất tiết với chồng, pha lẫn sự sung sướng. Buổi tối, khi cơm nước xong cho thằng con trai mười hai tuổi. Chị ra cửa sổ ngồi một mình. Căn hộ của chị ở tầng một của khu chung cư, trên đầu là bốn tầng nữa. Ngoài vườn chị trồng mấy cây doi nhỏ và một bụi tóc tiên rung rinh nở hoa. Thằng con ngồi bên kia học bài. Nó bảo: “Mẹ ơi, hôm nay con tưới cây rồi đấy. Tóc tiên lại ra thêm mấy nhánh nữa. Mẹ có trồng hoa nhài không? Bạn Nhài ở lớp con bảo bạn ấy tên là Nhài nên chỉ trồng hoa nhài thôi”. Chị cười và bảo: “Thế mẹ tên là Hồng chẳng nhẽ mẹ chỉ trồng...”
“Bạn ấy bảo thế mẹ bạn có thích hoa hồng không? Con bảo mẹ tớ cắm hoa hồng quanh năm. Bạn ấy bảo thế mẹ có trồng hoa hồng ở vườn không? Con bảo mẹ tớ có trồng nhưng rồi sau này những bông hoa hồng mẹ trồng nó cứ gầy, hương hoa của nó buồn lắm và mẹ không trồng nữa. Bạn ấy bảo thế thi tớ sẽ tặng mẹ cậu một khóm nhài vì hoa nhài sẽ thơm hơn, mẹ cậu có thể ướp trà để uống. Con trồng hoa nhài mẹ nhé? Bạn ấy còn bảo con là niềm vui của mẹ. Nếu con để mẹ buồn, mẹ đi lấy chồng thì con mồ côi. Mẹ có lấy chồng không?”. Chị cười nhưng nước mắt chảy quanh: “Ừ, bảo bạn ấy cho mẹ xin một bụi, mẹ sẽ trồng hoa nhài. Mẹ sẽ không lấy chồng để nuôi con khôn lớn và mẹ con mình sẽ vui”.
Buổi tối trôi qua. Mỗi khi con học bài xong. Đi ngủ. Chị chào nó và sang buồng của mình. Chị lại mở túi ra. Trong đó có cái phong bì màu tím. Một tờ giấy ở công ty anh gửi lời sang xin lỗi công ty chị sau khi đã mua mất lô hàng của công ty chị. Tờ giấy đơn giản nằm trong cái phong bì dày. Những hàng chữ tên của công ty. Số điện thoại. Số fax lạnh lùng vô cảm nhưng đấy là anh. Tại sao lại thế nhỉ? Người ta thường nói đàn bà yêu bằng mũi còn đàn ông thì yêu bằng mắt. Hình như đàn ông mỗi người đều mang một cái mùi vị riêng mà chị không biết đấy thôi, chỉ có điều những cái mùi vị ấy không bao giờ đến gần chị cả. Còn anh. Anh đã ôm chị. Đã dìu chị từ hàng cafe ở ngoài cổng vào trong phòng làm việc trước sự ngạc nhiên của tất cả mọi người.
Có tiếng chuông điện thoại reo. Chẳng lẽ lại là anh? Có ai gọi điện cho chị vào giờ này đâu nhỉ? Tim chị đập rộn ràng. Đầu dây bên kia tiếng người đồng nghiệp lảnh lót vang lên: “Hồng ơi, khoẻ chưa?”. “Cũng đỡ rồi”. Chị đáp. “Giời ơi, hôm nay tất cả mọi người đều sợ…”. “Sợ cái gì cơ?”. “Mặt mày tái ngắt đi, người mày lả ra trong tay người đàn ông ấy”. “Lả ra như thế nào?” - Chị hồi hộp hỏi. “Chân mày lết trên đất. Thực ra lão ta có thể bế bổng mày lên nhưng mà lão ấy ngượng”. “Ngượng cái gì?”. “Ngượng vì mày mày ngất. Tại sao đi với nhau ra hàng uống cafe lại ngất?”.
Chị cười: “Thì tao tinh tướng. Đối phương sang thì mình cũng phải tỏ ra chịu chơi thì uống”.
Lại tiếng cười vang lên. Hoa bảo: “Nhưng mà khá đẹp đôi đấy. Mày biết tao mê nhất của lão cái gì không?”. “Mê cái gì?”. “Hàm răng. Khi lão cười, phô hàm răng trắng xoá đều tăm tắp, bảo: “Tôi… tôi… tôi không thể tưởng tượng được. Hình như Hồng không biết uống cafe mà cô ấy đã làm hết một cốc. Một là cô ấy bị tiền đình cho nên khi cafe vào…”. Anh Hoàng bảo “Ông nhầm, nếu mà bị tiền đình cafe vào càng tỉnh”. “Thế thì cô ấy say cafe rồi”. Cả lũ quây lấy hắn, bảo: “Ông cho cái gì vào cafe của nó? Chưa bao giờ nó ngất như thế này. Ông phải ở đây để chịu trách nhiệm”. Lão ta cười và đưa số điện thoại. Bàn tay ngón dài thẳng tắp run run ghi số điện thoại, ghi tên, ghi địa chỉ và ngồi tần ngần ở bàn làm việc. Lão đi rồi. Bọn tao nhìn mày nằm thiêm thiếp trên giường không thể tưởng tượng nổi trong đời lại có những chuyện như thế. Mày khoẻ rồi chứ gì?
Chị cười: “Khoẻ rồi”. “Thôi thì say lão ấy đi cho bọn tao mừng. Bốn năm rồi còn gì? Ở dưới suối vàng bố thằng Tùng cũng mồ yên mả đẹp. Mày thủ tiết với ông ấy thế là đủ rồi. Bây giờ mày mới có ba mốt tuổi, không ai đi thờ chồng từ năm ba mốt tuổi cả”. “Thôi mày đừng nói đến chuyện ấy”. “Tao nói thật đấy. Lão ấy có một cái gì đấy mà người ta nhìn dễ tin ngay. Bọn tao đều tin và nghĩ rằng tại sao công ty bên kia lại mọc ra một thằng cha dễ thương đến thế? Và tại sao chúng mày lại ở trong vòng tay nhau trong một hoàn cảnh như thế? Thôi trời định rồi. Yêu đi”. “Mày làm tình yêu cứ như là đùa ấy. Quá bằng đi ăn bát phở. Chọn một hàng phở ngon bây giờ còn khó nữa là đi tìm một tình yêu”. “Ờ thế đấy. Có khi cả bốn năm, có khi cả đời mày đi tìm nhưng không gặp, thế mà bỗng dưng lại gặp đấy”.
Chị im lặng. Trong người chị nhói lên một cảm giác lâu lắm rồi không có. Nó hồi hộp. Nó vui. Lại buồn. Lại xót xa, lại chới với mong manh như có thể có. Có thể không.
Chị bần thần. Lại ra cửa sổ ngồi. Mọi thứ đến nhanh như một cơn gió. Hàng nghìn cơn gió đã thổi qua suốt cuộc đời chị. Nhưng cơn gió này thì khác. Cơn gió này không lành lạnh, không mát mát như gió của một ngày hè, không phải là cơn gió của đầu mùa đông đến xao xác đuổi lá trên hè phố. Mà là một cơn gió mang hương vị của một người đàn ông. Chị rùng mình. Cái mùi ấy đang trở lại quanh chị. Quanh quất đâu đây. Bủa vây như những cái kim tiêm nhỏ châm chích vào người chị.
Lại có chuông điện thoại. Chị nghĩ là Hoa gọi lại: “Gì đấy hả? lại cái gì đấy hả?”
Bên kia im lặng, chị chợt giật mình. Một giọng đàn ông khàn khàn vang lên : “Alô, cho tôi gặp chị Hồng.”
Chị rùng mình: “Vâng, tôi Hồng đây . “Sức khoẻ của chị thế nào?”. Giọng anh run run cố làm vẻ bình tĩnh.
“Dạ, tôi bình thường rồi ạ”. “Tôi xin lỗi chị, tôi thấy đồng nghiệp của chị nói chị không biết uống cafe nhưng tôi không tin. Từ đứa trẻ con đến người già đều biết uống cafe”. “Vâng. Nhưng tôi thì không. Người ta thường uống cafe với những người bạn, với tri âm, tri kỷ, với những người đồng hành. Còn tôi, tôi là phụ nữ…”. “Nếu có chuyện gì xảy ra với chị, thì tôi ân hận lắm. Tôi xin lỗi chị cả việc tôi đã đường đột bế chị vào phòng ngày hôm nay”. “ Không, anh dìu tôi vào phòng chứ?”. “Không, tôi dìu chị vào phòng, nhưng đến gần cái giường tôi có bế chị lên”.
Chị lại rùng mình. Hoá ra là thế. Hoá ra là ngưòi đàn ông ấy đã bế mình và từ đầu đến chân mình là mùi của người ấy.
“Nếu có thể... chúng ta gặp lại nhau chứ?”. “Vâng”. “Tôi muốn mời chị đi uống cafe nhưng pha loãng để chị quen từ từ. Khi mà nghiện rồi, chị sẽ thấy thiếu nó chị không thể chịu được”. “Thế à? Tôi chả nghiện cái gì bao giờ”. “Ôi thế à? Còn tôi thì nghiện cafe, thuốc lá. Sáng ra chỉ cần một cốc thôi và một điếu thuốc thì tôi sẽ tỉnh táo đến trưa. Nếu không tôi rất cáu. Nhiều khi tôi cứ cáu lung tung, mọi người không biết tôi cáu vì chuyện gì. Mãi đến chiều thì tôi phát hiện ra tôi cáu vì thiếu cafe”. “Thế à? Nghiện cái gì sẽ khổ vì cái đấy”. “Vâng, tôi biết thế. Bây giờ chả biết làm thế nào để bỏ được”. “Anh biết thế mà anh lại xui tôi nghiện à?”. Chị lại hăng máu lên.
Bên kia, một giọng cười vang lên: “Cũng nên nghiện một cái gi đấy chứ?. Mà nghiện cafe đâu phải là xấu?”.
Chị cười: “Thôi được rồi, chào anh. Cảm ơn anh vì lời hỏi thăm.”. “Chào chị. Chúc chị ngủ ngon”.
Tiếng gió xào xạc từ xa thổi về. Hình như có cơn mưa đang đến. Có tiếng sấm ì ầm phía xa và gió rung lên ngoài vườn. Trong không khí hơi mưa mát lạnh. Trước khi mưa, bao giờ gió cũng mát., cũng ngai ngái một cái mùi không gian như thế. Hôm nay, gió mát, nhưng gió không ngai ngái mà gió có mùi. Mùi của đàn ông...

*
*     *

Bà ngồi lên xe.
Đằng trước, đằng sau lỉnh kỉnh những túi to, túi bé. Ông vòng tay ra kiểm tra xem bà đã ngồi chắc chắn chưa, hai chân bà đã đặt lên chỗ để chân chưa. Và chiếc xe phóng đi.
Gió ù ù thổi bên tai.
Xe đi như lướt trên đường cao tốc phẳng lì. Hai người như nhẹ bẫng và bay lên khỏi mặt đất. Đến Hồ Ngọc là ba giờ chiều.
Nắng cuối thu ong vàng. Những cây điệp bông vàng dài rũ xuống như những sợi vàng ròng ngả nghiêng trong gió. Mặt hồ xanh. Mênh mông sâu hiền hoà. Phía xa, bên kia hồ là những dãy núi, mây trắng viền xung quanh.
Xe dừng lại trên đỉnh dốc.
Bà thốt lên: “Yên bình quá”.
Ông quay lại nhìn bà. Ánh sáng từ đôi mắt, nét tươi tắn của hạnh phúc làm khuôn mặt đầy bụi của bà bừng sáng, trẻ thơ.
Hai con bé lễ tân chạy ra, trố mặt ngạc nhiên, giọng véo von: “Ông bà máu nhỉ. Phi bằng xe máy lên đây”.
Bà nhăn mặt vì lời lẽ bặm trợn của chúng.
Ông cười hiền hoà: “Đã muốn thì đi được hết. Hai cháu lấy cho ông bà buồng nào nhìn ra hồ nhé”. “Có mà đầy. Chỉ sợ chiều tối ông bà rét run cầm cập thôi”.
Bà im lặng không nói gì. Ông biết bà không thích kiểu nói năng như thế. Ông vội nói nhỏ vào tai bà: “Nó ở quê đi làm kiếm tiền từ bé. Nói năng như thế nhưng mà ngoan”.
Y như thể chứng minh lời ông nói, hai đứa xông vào tháo dây buộc các túi rồi xách đi phăm phăm, dẫn họ vào một buồng trên tầng hai.
Bà mở toang tất cả các cánh cửa. Đằng sau. Ông đang dỡ túi đồ đạc và bày ra. Quần áo, vỏ chăn, vỏ gối, máy sấy tóc cho bà và một cái phin pha cafe. Sau lần đầu tiên ấy, bà trở nên nghiện và họ gọi đấy là thuốc độc… Ông dọn dẹp như đấy chính là căn phòng riêng cho họ lần đầu tiên được ở với nhau. Sau hơn hai mươi năm chờ đợi. Bà đến đằng sau ông. Ôm lấy ông và bảo: “Cảm ơn ông. Tôi không nghĩ là mình có những ngày hạnh phúc như thế này”.
Ông cười, ôm bà vào lòng, thì thầm: “Mình chờ đợi ngày này gần nửa cuộc đời. Con cháu đã lớn, mình không phải ân hận gì cả. Mẹ chúng nó ở nước ngoài khi biết có một người đàn bà nhân hậu đến với tôi cũng thấy yên tâm thanh thản.” Bà cười và nói: “Đi ra hồ đi. Nắng đang đẹp”.
Gió và nắng ùa vào làm tóc bà bay tung.
Mắt bà đập vào một rừng hoa điệp vàng đang bay theo gió.
Sau hoa là hồ. Sau hồ là núi. Nắng mùa thu nhuộm vàng óng tất cả.
Hai người đi ra hồ. Từng gốc cây, ngọn cỏ đều như có tiếng nhạc lẫn trong tiếng gió chiều. Quanh họ là tiếng cười của bọn trẻ. Từng đám túm tụm nhau lại trên những bãi cỏ. Chúng bày bánh trái, hoa quả và đồ uồng ra liên hoan. Đứa đánh đàn ghita. Đứa hát. Một đội khác bật cátxét và nhảy múa từng đôi.
Chúng trông thấy ông bà đi dạo trên hồ, đều cất tiếng chào như chào ông bà chúng ở nhà: “Ông bà ngồi đây liên hoan với cháu. Ông ơi. Ông hát tặng bà một bài đi ông. Hay bà hát tặng ông vậy…”
Từng đám. Từng đám mời chào thành thực. Mặt đứa nào cũng tươi rói niềm vui, của tuổi trẻ. Ông cười hồn hậu: “ Các cháu ở đâu đến đây?” “Bọn cháu ở trường Thương mại”, “Còn chúng cháu ở trường Sư phạm...”.
Sát bờ hồ. Một nhóm sáu đứa khoảng hơn hai mươi tuổi đang ngồi hát đồng ca. Đồ ăn đồ uống chúng để ở giữa. Ba cô gái và ba chàng trai. Mặt chúng trong veo, thánh thiện đến nỗi bà phải dừng lại nhìn.
“Đẹp quá” Bà nói. “Ừ, có tuổi trẻ là có hết” Ông nói.
Một cô bé tóc buộc hai bên bằng hai cái nơ vàng, đôi hoa tai vàng tây mảnh mai có đính hạt ngọc trai nhỏ lúc lắc theo gió cười, mắt ánh đầy nước, mặc áo vàng bỏ trong quần bò đứng dậy chào: “Ông bà ngồi đây hóng gió với chúng cháu: “Thế các cháu ở đâu đến đây?”. “Bọn cháu ở trường Sư phạm ạ” “Nghỉ cuối tuần bọn cháu đi dã ngoại ạ”.
Chúng nhao nhao trả lời.
Ông bà cười. Bà nói: “Ông bà muốn đi dạo một lúc. Các cháu cứ ngồi chơi đi” “ Vâng ạ. Chốc trăng lên ông bà về đây phá cỗ với bọn cháu nhé.” - Cô bé đeo đôi hoa tai cười tít mắt, mời.
Và chúng nó lại gõ vào chiếc đàn oóc điện tử, hát váng lên.
Tiếng hát chạy lô xô theo những cơn sóng trên hồ. Xa mãi.
Chiều muộn dần.

*
*     *

Hai người đã đi dạo nửa vòng hồ và quay lại.
Và trăng lên.
Trăng mười bảy vàng ối trên trời. To và rực rỡ tưới ánh sáng xuống sóng nước như thác vàng ròng chảy mãi đến tận bờ.
Bên đảo. Có đống lửa cháy bập bùng. Tiếng đàn tiếng hát từ bên đó vọng sang bên này. Còn bên này. Không gian bỗng yên ắng một cách kì lạ. Không còn một tiếng hát, tiếng đùa cười. Chỉ có mỗi tiếng gió lùa lá cây xào xạc, hoang vu.
Bà nắm lấy tay ông, hồi hộp như thiếu nữ: “Tôi muốn ra hồ và ở giữa luồng ánh trăng kia quá”.
Mặt bà đầy ánh sáng và niềm khát khao cháy bỏng. Ông cười. Gật đầu: “Bà đợi ở đây, để tôi đi thuê tàu”.
Rồi ông dắt tay bà đi về phía mép hồ. Một chiếc tàu du lịch nổ xịch xịch đợi sẵn. Ông đỡ bà đi qua miếng ván trèo lên. Cậu thanh niên lái tàu cười, mặt khuất tối, chỉ chỉ thấy hàm răng trắng loá: “ Ông bà xuống khoang cho đỡ gió”.
Bà lắc đầu: “Gió mới mát. Đứng trên boong mắt nhìn được hết cảnh.”
Và chiếc tàu rẽ sóng ra giữa hồ.
Bà nói to và tai cậu lái thuyền: “Đến đúng chỗ ánh trăng kia thì dừng lại nhé!”.
Cậu lái tàu gật đầu. Tắt máy. Chiếc tàu tắm mình trong luồng sáng vàng chảy thẳng từ trên trời xuống. Xung quanh là những con sóng vàng rượi đuổi nhau ra xa.
Mặt bà rạng ngời hạnh phúc: “Cuộc sống của mình chỉ cần một lần thế này là đủ”. “Phải tôi cũng chỉ cần nhìn thấy bà một lần như lúc này là mãn nguyện lắm rồi”.
Ông đáp và che gió. Châm một điếu thuốc. Mùi thuốc lá thơm bay loang trong gió hồ trong vắt quyến luyến. Ông bước lên và chìa bao thuốc cho cậu lái tàu Cậu ta ngồi. Lưng gù xuống và đăm đăm nhìn về phía đảo. Nơi có một nhóm đang đốt lửa trại.
Bà hít mạnh vào lồng ngực mùi gió hồ man mát, mùi lá cây xa xa ngai ngái và mùi khói củi từ đảo đưa lại.
Mặt đầy hạnh phúc, bà đến bên ông và cậu lái tàu, bảo: “Hồ này nước càng ngày càng trong. Hồi chiều tôi nhìn thấy cả rễ cỏ”.
“Hồ nằm giữa núi nên được lọc và nước ở các khe suối lưu thông nên sạch lắm.” - Cậu lái tàu đáp và lại tự châm một điếu thuốc. “Khách đến đây càng ngày càng đông nhỉ?” - Ông hỏi. “Vâng. Đường đẹp, không khí trong lành, cuối tuần đông lắm.” - Cậu ta vẫn gù gập ngồi rít thuốc.
“Tôi nghe nói, năm ngoái hồ này có người chết đuối. Hồ này có sâu lắm không?” - Bà hỏi vu vơ “Hồ có chỗ sâu, chỗ nông. Năm nào cũng một hai người đi bác ạ” - Cậu lái tàu trả lời.
“Năm nay có ai bị không” - Bà quay lại hỏi. Mặt bà tràn trề ánh trăng. Cả ông cũng thế. Chỉ có cậu lái tàu là tối om, như một bóng ma. “Có ạ” - Cậu lái tàu châm thuốc, nối điếu này sang điếu kia chứ không để thuốc tắt hẳn. “Trẻ hay già” - Bà tò mò. “Trẻ. Vừa lúc nãy xong” - Cậu lái tàu nói, nhẹ như không. “Cái gì? Vừa lúc nãy?” - Bà thất sắc, chợt so người lại vì lạnh.
Giọng cậu lái tàu trầm xuống: “Phải hơn hai tiếng mới kéo được xác lên”. “Hồ sâu thế cơ à?” - Ông hỏi và đi đến gần bà. Ôm bà trong vòng tay của mình. Ông thấy bà đang run. “Con bé mặc nguyên quần áo, lại quần bò nên nặng quá đâm chìm sâu”.
Giọng bà lạc đi: “Nó bao nhiêu tuổi?”. “Hai mươi mốt. Thằng người yêu ngất lên ngất xuống”. “Trời đất” - Bà nói.
“Sáu đứa thuê tàu này đưa sang đảo chơi. Cứ ngồi đàn hát một lúc rồi về thì không đến nỗi. Thấy nắng đẹp. Bọn chúng hứng lên thuê phao bơi. Ba cô bám vào một cái phao rồi kéo nhau ra xa. Quần áo mặc nguyên, lại ngấm nước nên nặng. Đùa cười thế nào lật phao. Một đứa hơi biết bơi thì gào thét kêu cứu. Thằng bé trên bờ biết bơi lao xuống cứu được hai đứa. Quay lại người yêu mình thì con bé đã chìm rồi.”
“Sáu đứa? Có phải ba thằng bé và ba con bé học Sư phạm không? Buổi chiều chúng nó ngồi hát ở bên hồ?” . “Đúng rồi. Chúng nó đấy”. “Thế... thế con bé chết là đứa nào?” - Bà khóc.
“Con bé xinh nhất ấy. Nó buộc tóc đôi, tai đeo hoa tai vàng tây có viên ngọc trai”. “Trời ơi... Vừa lúc nãy, nó còn hẹn mình đi dạo xong đợi trăng lên phá cỗ... Thế mà bây giờ trăng đã lên tròn, đẹp thế kia còn nó thì nằm lạnh ở bãi cỏ rồi về với đất...” Bà tựa vào ông như quỵ ngã.
Trăng lên cao và vàng rực góc trời. Ánh sáng vàng chảy như dải lụa từ trời cao mênh mông gió trải xuống mặt hồ. Bà ngôìi xuống chiếc ghế sắt. Người cứng lại. Ông châm thuốc và ôm chặt bà hơn.
“Một đội thợ lặn mò xác nó mà không được. Sau đó bọn em phải dùng tàu thả lưới móc câu kéo khắp hồ mới tìm được con bé... Lưỡi móc móc vào tóc nó kéo mãi mới lên vì người nó chìm hẳn xuống bùn rồi”.
Tự nhiên nói đến đó, cậu lái tàu thở dài và đứng dậy: “Vừa chở xác nó lên bờ thì anh chị gọi, em bế nó đặt lên bãi cỏ kia kìa rồi chở anh chị luôn”. “Cái gì? Chở bằng tàu này. Còn nó thì nằm ngoài bãi cỏ kia?”. - Bà chỉ tay theo hướng cậu lái tàu. “Vâng. Nó nằm trên boong này này”. Cậu giậm mạnh chân xuống chỗ họ vừa đứng: “Còn bầy giờ thì nằm kia, chỗ có ngọn đèn sáng mà mấy người đứng kia kìa!”. “Giời ơi. Sao không cho nó vào nhà mà để nó nằm ngoài cỏ lạnh thế?” - Bà lau nước mắt. “Ở đây làm gì có nhà xác. Toàn khách sạn nhà hàng người ta kiêng. Ai lại cho xác chết vào nhà mình?”
Bà run rẩy: “Anh cho chúng tôi lên bờ đi. Tôi lạnh”. Cậu ta gật đầu, ra đầu tàu nổ máy. Tiếng động cơ máy nổ làm mặt hồ êm ái vàng rượi như vỡ tung ra.
Bà ngồi lặng ngắt trong tay ông như pho tượng. Mắt bà nhìn dõi về phía bờ tối có một ngọn đèn vàng treo trên chiếc sào và bóng vài người thấp thoáng.
Bà thầm thì vào tai ông: “Mình về Hà Nội luôn nhé?”
Ông cúi nhìn bà, mặt già sọm: “Bà có mệt không?”.
Bà lắc đầu: “Tôi không chịu được nếu đêm nay ở đây. Tự nhiên tôi nhớ bọn trẻ ở nhà. Không biết giờ này chúng làm gì?”. “Tôi cũng lo thằng Kim sốt lại. Đêm qua nó bỏ tiêm kháng sinh. - Ông thở dài - Bố mẹ nó chả để ý gì, để thằng bé thích làm gì làm đấy.”
- Anh chị định ở đây bao lâu? - Cậu lái tàu cho tàu cập bến, ném tấm gỗ ván ra làm cầu cho họ lên bờ.
- Có lẽ chúng tôi về luôn - Ông đáp.
- Về luôn? Đường tối nguy hiểm lắm. Sáng mai ăn uống xong hẵng về.
Bà lắc đầu:
- Tôi nhìn đâu cũng thấy con bé ấy.
- Thấy bảo cuối năm ra trường là cưới. Đi xem thầy, bảo số nó may mắn lắm. Thế mà... Tội nghiệp. Lúc vớt nó lên, chưa bị no nước vì nó chìm xuống bùn. Mấy người rửa mặt cho con bé, da nó chỉ xanh thôi chứ cứ như người ngủ ấy. Đúng là chỉ trong tích tắc, chẳng biết thế nào. - Cậu lái tàu trầm ngâm.
Chỉ trong nửa tiếng là ông lại thu dọn xong tất cả đồ đạc vào hai chiếc túi. Mọi thủ tục trả phòng đều nhanh như thể họ đang trốn chạy.
Xe chạy ra đường. Gần đến chỗ bãi cỏ có cô bé nằm. Ông đi chậm lại. Họ cùng nhìn vào. Có một tấm ga trắng đắp dài theo người con bé. Ai đó đã thắp một bó hương to đang nghi ngút cháy. Một chiếc xe mười hai chỗ màu trắng đỗ cạnh. Và một chiế quan tài dưới đất. Tiếng khóc, tiếng kêu của năm đứa bạn còn lại theo gió ạt ra phía ông bà đứng. Thỉnh thoảng trong gió có cả mùi khói hương nồng nàn vời vợi.
Ông quay sang nhìn bà, hỏi: “Mình vào thắp cho con bé nén hương?”
Bà lắc đầu: “Thôi. Dù sao nó cũng đi rồi. Có thắp hương cũng không gọi được hồn nó về. Người chết đuối muốn hồn về thì người nhà phải làm lễ bắc cầu hồn mới về... Tôi sợ không chịu nổi nếu vào đó... ánh mắt, nụ cười, gương mặt nó ám ảnh tôi hết đời rồi...”
Đường vắng vì mọi người mải xem đá bóng.
Gió ù ù hai tai bà và ông. Bà so người lại vì lạnh và buồn, nỗi buồn như rách ruột gan.
Cứ mỗi lần đằng sau có ánh sáng một chiếc ô tô là bà so người lại, và lén quay lại nhìn xem có phải chiếc xe màu trắng chở xác cô bé kia không.
Không phải. Bà lại thở dài.
Bỗng nhiên trong không gian ầm vang tiếng reo hò. Ông bảo: Việt Nam thắng rồi.
Lúc đó, họ đang đi qua cầu Thăng Long để vào Hà Nội. Hà Nội đón ông bà bằng tiếng trống. Tiếng gõ. Tiếng reo hò từ tứ phía. “Việt Nam muôn năm”, “Việt Nam chiến thắng”, và những tiếng hát vang: Alê ... alế ... àlê ... khắp trên các ngõ phố.
Và từ lúc nào ông bà cũng không biết là mình đã hoà vào dòng đua xe vủa bọn trẻ. Chúng mặc áo màu cờ đỏ sao vàng, thắt nơ đỏ, tay trống tay cờ, gào, thét ầm vang khắp các ngả đường đổ về trung tâm. Không khí bỗng nhiên đặc quánh lại vì khói xe toả ra.
Người bà nóng rực lên. Bà nhăn mặt, tay ôm lấy đầu như muốn giữ cho nó khỏi nổ tung ra vì tiếng động.
“Sao bọn trẻ ở đâu ra mà lắm thế?” - Bà thốt lên.
Ông vẫn cần mẫn đi. Chậm và dè dặt giữa một dòng thác người và xe.
Một đám con trai con gái chỉ bằng tuổi thằng cháu ông ở nhà chợt sà sát vào xe ông bà, cười to và gí một chiếc cờ vào tay bà.
- Ông bà già máu nhỉ. Cũng đi cổ vũ cho Việt Nam thắng Thái Lan.
- Thắng mấy không? - Ông quay sang hỏi.
- 2-0. Oách chưa?
Bỗng nhiên trong lòng bà có hai cái cờ. Nhìn sang bên thì bọn trẻ đã vượt lên phía trước. Bà cười buồn, tay cầm hai chiếc cờ đỏ sao vàng thõng xuống. “Ông cứ đi thẳng, bọn đua xe đi đâu mình theo đó thì không sao, mình mà tách chúng ra là bị đâm đấy.” - Bà nhắc. “Nhưng chúng đổ về Bờ Hồ, còn mình thì phải rẽ phố khác. Đi theo mãi thế nào được.” - Ông đáp. “Cứ phải theo. Đấy là kinh nghiệm của bọn trẻ bảo tôi”. “Bọn nào?”. - Ông hỏi. “Cháu ông và cháu tôi đều nói thế”.
Bỗng nhiên, trong đoàn đua xe có hai ông bà già tay cầm cờ và chỉ thiếu trống là đủ. Từng dòng người như những tấm bè đủ màu sắc trôi lừ lừ trên sông đổ về những phố lớn. Khói xe đặc quánh quẩn lại như khói của những đám cháy rơm rạ đốt nương.
“Bà cứ ngồi yên, tôi sẽ đưa bà về”. “Nếu khó rẽ, cứ đua cùng chúng nó cho an toàn.” - Bà nói, giọng run run vì sợ.
Dòng sông người vẫn ầm ì trôi. Thỉnh thoảng có một vài đứa rồ máy, tẹt ga, bốc đầu xe rú lên bứt khỏi đoàn đua. Và sau đó là cả một hội gần trăm chiếc xe bắt chước theo.
Ông bảo: “Đợi nó thưa thưa là tôi rẽ”
Bà im lặng. Vòng tay ôm ông. Bà áp mặt vào lưng ông. Cảm giác ấm áp bình tâm trở lại. Mùi hương từ người ông lại bủa vây lấy bà. Xua đi mùi lạnh của hồ. Mùi khét của khói xe máy. Bà nhắm mắt lại.
Rồi ông cũng đưa bà về đến đầu ngõ.
Bà thở mạnh: “Thế là cũng về đến nhà”.
Ông cười, nhìn bà. Mặt ông già sọp vì căng thẳng: “Đi với tôi thì bà không bao giờ phải lo”. “Tôi có lo đâu. Chỉ sợ cứ đua cùng chúng nó đến sáng thì ông mệt thôi.”. “Bà vào nghỉ đi. Thạt tiếc là không ở được đến mai. Tôi thấy dù có thế nào, tôi và bà còn may mắn hơn con bé kia”. “Ông đừng buồn nhiều. Ai cũng một lần phải chết. Chỉ tội nghiệp con bé còn trẻ quá, cuộc sống của nó mới là bắt đầu.”. “Tôi chỉ sợ bà buồn. Bao nhiêu năm ao ước lo xong cho con cháu để yên tâm đi với nhau trọn một ngày. Vậy mà, có mấy tiếng đã về.”. “Không sao. Lúc nào ông cũng nghĩ đến tôi là đủ lắm rồi”. “Tôi cũng thế”. “Ông về. Nhớ đi cẩn thận nhé”. “Bà yên tâm. Bọn trẻ đi chưa gấu bằng tôi đâu”. - Ông đùa.
Ra khỏi ngõ nhà bà. Một mình ông lại hoà vào một dòng đua mới. Chúng vê côn, rồ ga và luồn lách phóng. Có những xe mài chân chống toé lửa dưới đường. Xe nào cũng đèo ít nhất một đến hai đứa. Chúng bỏ tay để reo hò, có những đứa đứng trên yên xe gõ trống.
Ông đi chầm chậm. Ông thấy trước mặt mình là ngày 2-9 cách đây mấy chục năm. Ông đèo thằng út đi bằng xe đạp. Thằng cả đi một xe bên cạnh. Tay chúng nó cũng cầm cờ đỏ sao vàng vẫy rối rít, hét loạn đường như những đứa trẻ đang gào thét cổ vũ bóng đá kia. Rồi đến con của chúng nó - là cháu nội ông bây giờ cũng bằng bọn trẻ kia. Bố mẹ có tiền hơn ông ngày xưa nên mua xe cho chúng đi từ khi chúng 15 tuổi. Tóc thằng Kim cũng nhuộm mấy màu mốt Hàn Quốc. Hàng ngày chúng ở đâu mà sao không thấy. Cứ đêm là đổ ra cuồn cuộn như thế này. Mà khuya thế này không về, bố mẹ cũng không hỏi nhỉ? Ông mien man nghĩ: Rồi ông thấy khuôn mặt bà rười rượi dưới ánh trăng vàng. Bà vẫn như ngày đầu tiên ông thấy. Ông thở dài và lại thấy con bé buộc tóc đôi có hai hạt ngọc trai lúc lắc bên tai nhoẻn cười với ông bên bờ hồ, hẹn ông bà đi dạo rồi quay lại phá cỗ... Ông rùng mình. Tay lái ông chợt loạng choạng.
Và “rầm”. Một chiếc xe từ đằng sau đâm thẳng vào xe của ông. Ông chưa kịp hiểu điều gì vừa xảy ra thỉ “rầm rầm” thêm vài tiếng nữa. Những cú va mạnh liên tiếp dội vào ngực ông. Ông bay ra khỏi xe. Chỉ thấy tức ngực. Thấy choáng váng. Thấy đau ở đâu đó ông không biết. Ông nằm dưới đường. Đầu ông đập lên bờ vỉa hè và người thì vắt qua rãnh cống. Ông cảm giác có một luồng nước lạnh và đặc âm thầm mềm mại chảy dưới lưng.
Ông thấy nhiều tiếng nói bên mình. Tiếng la hét. Tiếng gọi nhau. Tiếng chửi thề của bọn trẻ. Có tiếng ai như tiếng thằng cháu nội ông - Thằng Kim bé bỏng ốm yếu: “Mày làm tan cái xe năm mươi vé của tao rồi”. “Tại tao đâu, tại ông già tự nhiên rẽ ngang ấy chứ”. “Khổ. Mày xem ông ấy thế nào mà nằm im thế?”. “Xem chó gì. Bùng ngay không cớm đến để vào ngục à? Kiểu gì thì cũng xong rồi”. “Thì biến. Ông ơi ông có chết thì đừng oán bọn cháu. Tại ông rẽ ngang chứ không phải tại bọ cháu đâu.” - Tiếng một thằng.
Ông nhận ra đúng tiếng thằng Kim. Ông mở mắt và cố đẩy các cục gì đó rất nặng đang đè nặng lên ngực để gọi thằng Kim. Để bảo nó phải đi xe cho cẩn thận, về nhà ngay và sao giờ này còn ra đường.
Ông nằm im giữa tiếng mặt đất ầm ĩ rung chuyển bởi hàng ngìn chiếc xe máy chạy. Dưới lưng ông. Dòng nước vẫn thao thiết chảy. Càng chảy càng êm ái và ấm áp như cuốn ông từ từ trôi đi.

*
*        *

Bà ngồi bên máy điện thoại.
Ngoài kia là đêm.
Cứ một lúc bà lại bấm điện thoại cho ông. Mới chia tay nhau có mấy tiếng mà có bao nhiêu chuyện để nói. Chuyện con, chuyện cháu, chuyện con mèo bỏ đi không về mà rõ ràng là bà nghe thấy tiếng nó kêu. Cả ông nữa. Chắc là ông cũng nhêìu chuyện để kể lắm. Chuông nhà ông đổ liên hồi nhưng không ai nhấc máy. “Chắc lại mất điện hay tuột đường dây rồi”. Bà lẩm bẩm và đi ra cửa sổ đứng nhìn xuống đường.
Mấy chục năm họ nói chuyện với nhau, chia sẻ với nhau mọi chuyện của cuộc sống nhưng chưa có ngày nào dài như ngày hôm nay. Bà tỉnh táo một cách lạ lùng. Bà nghĩ. Nếu bà không gọi được điện cho ông thì ngày mai. Bà sẽ phải đến ông sớm để nói với ông rằng dù họ có phải chờ đợi nhau suốt đời bà cũng thấy yên lòng vì ít ra, họ còn được sống, nhât là sống cùng những người thân...
Khi những ánh nắng ban mai đầu tiên thấp thoáng qua tán lá cây cũng là lúc bà tỉnh dậy sau một giấc ngủ ngắn và chập chờn. Bà đi ra cửa. Và bàng hoàng khi thấy tất cả ngoài vườn nhuộm một màu vàng rượi của nắng cuối mùa thu. Những luồng nắng cuối thu bỗng rực lên, như muốn thiêu đốt tất cả bằng sự cháy sáng của mình. Bà cảm thấy một ngày mới đã bắt đầu và những gì khủng khiếp nhất ngày hôm qua của ông với bà cũng đã qua.
“Cuộc sống thật là vô giá. Tôi có thể sống vĩnh cửu ngay cả sau khi chết vì có tình yêu của ông dành cho tôi”.
Bà muốn ôm tất cả mùa thu vàng rực rỡ này vào lòng và nói với ông điều đó./.

Nước mắt đàn ông

Bão tan. Bảy giờ sáng tôi lên tàu về phía Nam. Tàu đi qua những miền đất xác xơ, cây cối đỏ hoang tàn. Càng xa thành phố, cuộc sống càng như lao xao bởi trận bão vừa qua cuốn theo nó sự yên bình.
Hai ngày sau, đất Sài Gòn hiện ra, nóng bỏng nắng. Một thành phố gần như không bao giờ có bão. Tôi xuống các miệt vườn, với những đường phố nhỏ nhắn, những vườn dừa xanh um toả bóng. Tôi là thằng đi thu gom hạt điều và xuất khẩu chúng.
Bốn tháng sau, trở lại Sài Gòn, tôi nhận được thư của mẹ, lá thư duy nhất cho tôi trong những ngày xa nhà. Tôi chăm chắm nhìn vào dòng chữ: "... Vì cái tội tin bạn, bị bạn nó lừa...". Một người như cậu mà cũng bị lừa ư? Chuyện đó chỉ có thể xảy ra cách đây ba mươi năm. Một người bạn của cậu bảo tôi: "Mày có một ông cậu tuyệt vời, ông ấy bao giờ cũng đi trước lịch sử. Ngày ấy, tớ ti teo về cùng phòng của cậu mày, tớ kém ông ấy gần chục tuổi. Cậu mày mê văn chương lắm, khởi đầu là viết một truyện ngắn cực hay bởi cậu mày rút ruột ra viết, những suy nghĩ của một thanh niên trước cuộc đời. Ai ngờ, khi in ra, truyện bị coi là chống chế độ và hoài nghi về công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội...". "Cậu cháu viết chửi bới à?", "Không, viết về tâm trạng của người lính trước cuộc sống, trước những hiện tượng tiêu cực của xã hội. Lúc ấy, đang chiến tranh, con người phải dốc lòng ra chiến đấu, người lính không được đứng ngoài cuộc nhìn mọi thứ bằng ánh mắt không xây dựng. Bị phê bình, thậm chí có bài viết còn phân tích rõ ràng, rành mạch những tư tưởng vấn đề của cậu mày. Lúc tao hỏi là ông có viết thế không, cậu mày cười phá lên, bảo tớ không ngờ ngòi bút của các nhà phê bình và lối suy diễn của họ giỏi thế, tớ chẳng còn biết họ bình chuyện của tớ hay của thằng nào? Rồi cậu mày chuyển sang làm kinh tế, nói một là một, hai là hai chứ không hai với hai bằng năm như bên văn chương. Cậu mày thành tỷ phú. Tôi cãi là gì có chuyện tỷ phú, cậu ấy chỉ giàu thôi, chú cứ làm như kiếm tiền bây giờ dễ lắm ấy?". Càng kiếm tiền càng khó, lao vào hàng nghìn người, trụ lại khoảng năm người cực mạnh, vài thằng lau nhau còn đâu toi hết. Trong số những người cực mạnh có cậu mày. Vốn của họ lớn hơn vốn của cơ quan, nhân viên của họ tử tế hơn nhân viên nhà nước bởi họ ăn lương cao hơn, làm tốt thì nhiều tiền, hỏng thì đuổi, buộc con người sống phải có trách nhiệm. Càng lớn càng hiểu thêm, chú nhóc ạ. Rồi sẽ đến lúc mày thấy một người như cậu mày là hiếm lắm. Cậu mày là hình tượng và mơ ước của tao".Thế mà giờ đây, mẹ viết thư bảo tôi là cậu bị lừa? Đứa nào to gan và khốn kiếp đã lừa cậu?
Tôi thôi thúc một ý muốn ra Hà Nội. Được cơ quan cử làm chân chạy đi chạy về trong việc xuất khẩu nông thổ sản, bởi lẽ tôi chưa vướng vợ con. Ba ngày sau, cầm một khoản tiền thưởng, thu xếp ổn công việc, tôi lên tàu về Hà Nôi. Thành phố đang mùa hè mà thời tiết như chớm đông. Đường phố mát rượi, yên bình một màu xanh.
Tôi ở nhà với mẹ một buổi chiều rồi lên nhà cậu. Mọi vật dường như thay đổi. Cậu cho thay những thanh gỗ ốp quanh nhà, tất cả các phòng đều lắp điều hoà nhiệt độ. Bàn ghế, đồ đạc trong nhà mới biết. Nếu trước đây là những nộ bàn ghế bọc mút, hay phoóc-mi-ca của Sài Gòn thì nay tất cả đều là đồ cổ hoặc giả cổ đắt tiền. Các phòng đều có tivi, hai phòng có một tủ lạnh và dàn cát-xét. Con bé út của cậu đang bật máy phát một bộ phim tâm lý xã hội Hồng Kông.
Tôi hỏi: Nhà có vài phòng, tại sao phải dùng máy phát?
- Để cho hàng xóm láng giềng cùng xem, nhà nào gần chỉ cần cái vô tuyến đen trắng là bắt được. Bố em thích thế.
- Bố đâu?- Tôi hồi hộp muốn gặp cậu như gặp người yêu.
- Bố mẹ em đèo nhau đi phố, về bây giờ đây. Bố em mới thay cho em con Dream này đấy, con 82-89 kia bán rồi. Đi xe này đầm lắm, anh lên đây em chở một vòng!
Con bé hăm hở bật khóa điện và ấn nút đề. Nghe tiếng nổ pình pình, mặt nó mãn nguyện lắm.Tôi lại gần và sờ lên chiếc xe bóng loáng. Một bên gương gãy gục, cốp xe xước sơn và cái yên rách.
Thấy tôi nhìn, con bé cười lấp liếm:
- Sáng cho mấy thằng bạn mượn, nó din ba cầu, sợ công an đuổi chúng phóng nhanh nên đâm nhau què rồi. Chốc em xin tiền mẹ đi thay mấy thứ, mông má lại. Em hỏi rồi, mất hơn triệu thôi.
- Hơn một triệu? - Tôi như không tin nổi ở tai mình.
- Riêng đèn hậu của em cũng vài trăm, còn bao nhiêu thứ, cái xe này hai mươi tư vé đấy.
- Vé là cái gì? - Tôi hỏi
- Mỗi vé là một trăm đô la. Một trăm đôla bằng một triệu mốt tiền Việt, anh nhân lên.
Tôi im lặng nhìn nó. Một đứa con gái mười bảy tuổi, chưa tự tay kiếm ra một xu mà nói tiền triệu trơn đầu lưỡi. Nó mặc một cái váy bó chặt lấy người, chiếc áo thun ba lỗ và người đầy những dây chuyền và nhẫn vàng. Trông nó không kém những cô gái Sài Gòn tôi vừa gặp, chỉ có điều mặt nó thật non nới. Một triệu, đó là cả số tiền tôi đi xuôi ngược làm bốn tháng rồi được thưởng, tặc lưỡi một cái nó nghiến xong.
Con bé chạy ra mở cửa. Cậu tôi đang cúi người đẩy chiếc xe to đùng, xanh ngắt như màu con cánh cam vàng. Cậu trông hồng hào hơn trước. Mợ đi sau, tay ôm một bịch hoa quả khác nhau.
Cậu trông thấy tôi, reo khẽ một tiếng ánh mắt đầy trìu mến.Tôi và cậu đi lên cầu thang, qua phòng cậu và ra ban công bão tố ngày nào. Cậu đưa tôi một bao ba số dẹt.
- Hút đi cháu, khoẻ không?
- Bình thường cậu ạ. Cậu thế nào?
- Cậu vẫn thế. Sao hôm đi không lên cậu, vào trong đó tiền đâu mà tiêu.
- Cháu tìm cậu mấy lần mà không gặp. Hôm nay về nhà, nhìn thấy cái ti vi màu cậu cho, bật xem tỉnh cả người. Sao cậu cho mẹ con cháu nhiều thế?
- Vớ vẩn, có gì mà nhiều? - Cậu lảng tránh câu hỏi của tôi.
- Thấy cậu vui là cháu mừng rồi. Có lúc cháu tưởng cậu sẽ bỏ mợ.
- Bỏ gì nữa. Tao già thế này rồi, mợ mày cũng thế, còn thời gian nữa đâu mà làm lại? Vợ chồng là số phận, chống cũng chẳng được. Cứ sống thế này thôi.
- Tại sao cậu chiều Dung thế? Cháu thấy nó tiêu tiền như rác.Cậu im lặng không trả lời tôi.
Tôi tiếp tục:
- Dung cũng ngoan thôi nhưng tại cậu mợ chiều, nó chưa kiếm ra tiền nên không thấy quý. Trên đời này sướng nhất là tiêu tiền của người khác. Cậu không cẩn thận, một đứa con gái như nó dễ hỏng lắm. Lúc nãy bật ti vi, thấy vở kịch nói về Ngày thương binh liệt sĩ, nó tắt ngay, bảo xem cho phí điện, lảm nhảm toàn chuyện nhố nhăng. Cháu hơi bực. Một đứa phá phách như nó mà lo chuyện tốn điện? Có phải thế hệ nó quên hết rồi sao?
Cậu thở dài rút ra một điếu thuốc rồi châm lửa hút.
- Không ai chọn được bố mẹ và con cái, thậm chí cả vợ.
- Nhưng phải có biện pháp chứ? À, nghe nói vừa rồi cậu bị lừa?
- Cậu ký hợp đồng làm một con đường làng. Cậu thương tay Hoạt đang đói, nhường cho hắn làm. Ai ngờ hắn làm sai kỹ thuật, đường gì mà vừa mưa đã nổ bùm bụp. Họ túm cậu. Cậu lo xong rồi, đang tiến hành làm lại.
- Còn cô ấy? - Tôi dè dặt.Cậu im lặng rít thuốc. Một đốm sáng loé lên. Gió khe khẽ lùa qua kẽ tóc tôi, mát và êm dịu.
- Cô ấy lấy chồng rồi.
- Tại sao hả cậu? - Tôi giật mình.
- Cậu khuyên cô ấy và cô ấy nghe. Suy cho cùng, đợi cậu thì cô ấy được cái gì. Cô ấy yêu cậu không phải vì cậu giàu. Toàn bộ cuộc sống riêng cô ấy dành cho cậu. Mà tình cảm cậu chỉ dành cho cô ấy trong giờ hành chính thôi. Chiều tối là ở nhà lo việc gia đình. Vậy kéo dài thêm chỉ khổ cô ấy, cậu bỏ vợ lấy cô ấy chắc gì đã hay, mà cô ấy cũng không muốn cậu chia tay với mợ mày.
- Cậu có tiếc không?
Tôi nhìn cậu. Một cơn gió tạt qua, điếu thuốc lá nơi môi câu loé sáng.
- Cậu chỉ yêu một mình cô ấy.
- Hình như cậu già mất rồi.
- Ừ, cậu già quá rồi. Này cậu dặn, mai kia cậu chết đi, khi cho cậu vào áo quan, mày nhớ đục hai lỗ to ở hai bên ra nhé.
- Để làm gì hả cậu? Sao cậu cứ nói linh tinh cái gì đấy?
- Đục hai cái lỗ để tao chìa tay ra ngoài! - Cậu chợt cười phá lên.- Cậu làm thế để xem có ai đi qua còn túm chứ!
- Chết rồi, còn túm được ai?
Cậu lại im lìm.
- Cậu thò hai tay để mọi người thấy rằng cậu đi vào cõi chết bằng hai bàn tay trắng. Cậu không mang theo người lấy một xu bởi lúc ấy tất cả thành vô nghĩa.
Tôi thôi cười và im lặng nghe cậu nói. Cậu là người của sự tiến bộ, thích khám phá và đi lên, tại sao cậu luôn buồn?
Tôi hỏi:
- Một người như cậu đáng lẽ rất sung sướng, sao cậu lại khổ?
- Tại cậu nhiều ham muốn. Muốn nhiều tiền, muốn làm văn chương, muốn có một người yêu thực sự....
- Cậu đã có tất cả, thậm chí còn dư thừa đấy thôi.
- Bây giờ cậu sắp mất tất...
- Tại sao ạ? - Tôi hỏi vội
- Bởi cậu cô độc. Con cái không ai theo nghề và hiểu cậu, chúng không có nổi mười lăm phút tâm sự với cậu ngoài câu chuyện tiền bạc. Cậu mang vật chất cho chúng dư thừa, chúng chẳng cần làm ăn vất vả cũng đủ sống. Người yêu cậu thì đi lấy chồng vì đợi cậu có ích gì? Tiền của, ăn mặc, tất cả mọi nhu cầu vật chất đến một lúc nào cũng sẽ chán ngấy. Ai nhìn cậu cũng thấy cậu sung sướng. Còn bản thân cậu, cậu thấy cô độc. Theo cháu, thế có đáng buồn không?
- Cậu còn mong gì nữa khi mình là mơ ước của bao nhiêu người, và lý tưởng sống của cháu?
- Cậu muốn có tuổi trẻ để sống lại.
- Cháu chỉ thèm lúc về già sẽ được như cậu.
- Nhầm lẫn đấy. Đừng có nhắc lại những ngu xuẩn của người khác.
Tôi nhìn cậu. Ông như một người khác. Tôi giật mình tự hỏi: Đấy có phải là cậu - Trước đây bốn tháng?
Một tay giữ dây chuyền, một tay giữ bánh lái, ông lẩm bẩm:
- Gió to đấy.
Tôi đáp:
- Vâng, gió to. Sắp bão rồi.
Ông hơi cười, nheo mắt nhìn ra xa. Cuối trời, mây xám vần vũ. Mặt hồ sóng sủi sùng sục. Tôi hơi sợ, dò xét nhìn ông. Ông bình lặng, thoáng trầm ngâm như đang mặc niệm ai đó mới lìa đời. Gió đuổi sóng trên hồ, tất cả tạo thành một không gian dại như ngựa phi trên đồng cỏ.
Tôi nhẹ nhàng:
- Có lẽ phải về thôi, sắp bão rồi.
- Chưa đâu. Bây giờ mới là lúc sướng. Tớ cho thuyền ra xa đón gió. Nằm xuống đi không dây nó quạt cho vào đầu đấy. Tôi lẳng lặng nằm xuống. Trời mênh mông và bao la. Mây cuồn cuộn trên đầu như đmá lốc xám xịt. Con thuyền dập dờn. Ông đang kéo dây, xoay chiều thuyền để xuôi theo luồng gió mới. Khuôn mặt từng trải và trầm tĩnh nổi bật trong không gian.
- Cậu biết hôm nay có bão à?
- Biết chứ.
- Biết mà cậu vẫn thuê thuyền?
Tôi hơi lo.
- Vớ vẩn, bão gì mà bão, có buồn ngủ thì ngủ đi, cậu cho sang bờ bên kia chơi.
- Thôi cậu, nhỡ ra không về kịp...
- Cậu chịu trách nhiệm. Tôi và ông im lặng. Tiếng gió đập phần phật vào cánh buồm đỏ thắm. Tôi nhăm mắt, bồng bềnh, lắc lư chao đảo và mê ly. Không có một chăn đệm nào êm ái và dịu dàng bằng sóng nước.
Tôi ngồi dậy, chúng tôi im lìm nhìn mỗi người một phía. Một góc Tây Hồ khói cuộn mù mịt trong lùm cây.
Ông hơi cười:
- Hôm nay ngày rằm, cháu có muốn vào phủ Tây Hồ thắp hương không?
- Cháu vô thần mà cậu. Cháu chỉ cần tiền thôi, nó sẽ mở tất cả các cánh cửa cho cháu. Và ao ước có một mái nhà như cậu. Thế là đủ.
- Chả đủ được. Nhà cậu thì đã ra cái gì. Vào thắp hương đi. Cậu giữ thuyền ở ngoài này!
Ông nói và lấy chân đã cái túi da đen dưới chân.
- Tiền đấy, cầm đi vào mua hương và công đức.
- Cháu không vào. Cháu chỉ thờ bố cháu ở nhà thôi, cháu cũng có biết khấn vái gì đâu. Thôi, đi cậu, có hạt mưa rồi.
- Thì đi! - Ông lại trầm ngâm, khom người đẩy thuyền ra xa bờ. Tôi cảm thấy loang trong không khí có mùi hương.
- Cháu yêu cái con bé hôm nay đến nhà đấy à?
Cậu hỏi ngoảnh mặt ra hướng khác. Tôi cười, cử chỉ đó tôi đã quen từ lâu. Mỗi khi cậu cho ai cái gì, giúp đỡ ai việc gì, mặt cậu đầy vẻ bẽn lẽn. Cậu mang cho người khác tiền y như cậu đi xin người ta vậy. Không bao giờ kể lể ban ơn.
- Yêu đương gì đâu cậu, bạn bè thôi. Trông nó được không cậu.
- Tao không thích con gái son phấn và đi mỹ viện. Hình như nó làm lại mũi, người thì thấp mà mặt mũi nom như tây, chỉ thiếu cái tóc vàng. Chơi với nó thì được chứ lấy loại đó làm vợ, ngủ cùng giường với nó thì kinh lắm, son phấn nhoè nhoẹt trông như ma. Tôi phá lên cười. Mặt hồ nổi sóng. Đất trời bao la hùng vĩ. Vắng ngắt, đơn độc một cánh buồm đỏ của cậu cháu tôi.
- Hôm nay cậu có chuyện gì bực ở cơ quan phải không? - Tôi hỏi.
- Chuyện vặt.
- Cậu kể đi.
- Cậu góp bảy tám trăm triệu vốn cùng lão Kháng, tổng cộng trên một tỉ, định xây khách sạn mini và lập trụ sở cho công ty liên doanh hàng điện tử. Đâu vào đấy rồi,, thằng bên A dở quẻ. Nó có thợ. Nó bảo phải thợ của nó nếu không nó ngắt hợp đồng. Chó má, nó lôi thợ nó đến, thợ của cậu chết đói à?
- "Bên B là chùm khế ngọt, bên A trèo hái suốt ngày". - Tôi hát
- Rồi cậu xử thế nào?
- Phải chấp nhận thôi, mình phụ thuộc vào nó. Hồi chiều cậu vừa biếu một bộ giàn và đĩa lade cho lão bên A. Coi như xong. Đi ăn xúp lươn, hay ra Tống Duy Tân ăn gà tần?
- Thôi cậu ạ, mợ còn chờ cơm.
- Kệ xác mợ mày và nồi cơm quanh năm ngon hơn đặc sản. Ăn gì?
- Cháu thích nghe cậu nói chuyện. Hôm nọ đứng trú mưa vô tình cháu gặp một ông quen cậu, ông ấy bảo có thời cậu phải ra tòa, đúng không ạ? - Tôi hỏi.
- Đúng. Khi ấy cậu ít tuổi hơn cháu bây giờ.
- Tại sao?
- Cậu là lính đánh thuê, chúng sai cậu can một bản thiết kế cái nhà, cậu làm theo nó, lúc xây lên, nhà nghiêng, bọn nó bùng hết còn lại cậu, dù cậu là thằng làm thuê.
- Bọn nó thoát làm sao được?
- Kiểu gì chả thoát, chỉ có những thằng ngu như cậu ngày ấy mới lôi thôi. Nó ăn ốc, mình đổ vỏ. Ở đời chuyện đó thường lắm. Ai mà chả có lần bị. Đêm Nôen, cậu nằm trong trại giam. Nghe tiếng gió lạnh của mùa đông, thoang thoảng tiếng nói cười của bọn trẻ đi chơi chúa Giáng Sinh, cậu tự thề rằng trong đời cậu chỉ đổ vỏ một lần thôi. Cậu không bao giờ quên cái cảm giác mất tự do của ngày ấy! - Mặt cậu già xọm, hằn những vết nhăn đau đớn.
- Tuần sau cháu vào Sài Gòn công tác, nhập rồi, xuất hạt điều, bây giờ loại đó đang ăn - Tôi lảng sang chuyện khác.
- Thế còn mẹ mày? - Cậu hỏi
- Mẹ cháu giờ ốm luôn, tai lại hơi nghễnh ngãng, hay cậu bàn với mợ cho mẹ cháu lên ở với cậu mợ những tháng cháu đi vắng, bao giờ về cháu đón.
- Không nên sống cảnh chị chồng em dâu. Ở riêng sướng hơn.
- Giá cháu được theo nghề như cậu.
- Cháu cũng như mọi người chỉ nhìn thấy những lúc cậu mang tiền về chứ không nhìn thấy cảnh cậu làm thế nào để ra tiền. Cậu đánh đổi cả cuộc đời lấy nó đấy.
Mưa lắc rắc, chéo xiên hắt vào chúng tôi. Phía chân trời ráng đỏ chạy vòng quanh như bao bọc lấy khoảng trời xám xịt trên cao. Con thuyền lướt vù vù, máu đỏ của cánh buồm bật lên trên sóng nước.
Tôi giục:- Về đi cậu, cháu sợ thuyền lật. Nhà thuyền họ réo loa từ lúc nãy.
- Sẽ không ai gọi nữa vì họ cũng mải chạy bão hết rồi, hồi mới tập cậu cũng uống nước như điên.
Cậu cho thuyền vào bờ sau khi lượn một vòng ra xa để tìm hướng. "Đi thuyền buồm là thế" - Cậu nói - Muốn xa bờ thì trước hết phải ra thật xa, sau đó vòng lại". - Lấy trong túi cậu vài chục, gửi cho bà giữ thuyền! - Ông nói và dắt chiếc xe mới cong.
Tôi lên xe, ông đèo tôi chầm chậm ra đường. Hai hàng phượng rồi đến những cây ban rũ rượi trong gió. Những người đi làm về lầm lũi đạp xe trốn chạy cơn bão. Ông và tôi im lặng. Ông như một người khác, trầm ngâm và già nua, mặc dù so với tuổi năm nhăm của mình, ông quá trẻ.
Tôi và cậu về đến nhà. Trong nhà đầy ắp tiếng cười, cả những tiếng chửi thề. Có một đám đông xúm quanh chiếu bạc ở góc phòng. Không ai ngẩng lên nhìn chúng tôi. Tôi thấy mặt cậu sầm xuống.
- Sao con Dung không đi học, con gái cũng cờ bạc à? Cút ngay. Tao thì phá tan cái ổ của chúng mình bây giờ! - Cậu quát.
- Con được nghỉ vì sợ bão to không chạy kịp!
- Dung đang học trường Đại học ngoại ngữ khoa tiếng Anh, hệ không chính quy.
- Nhà cửa tối om, chửi nhau nghe như hát thi, giải tán! - Cậu chống hai tay vào mạng sườn, mắt vằn lên.
- Bố cho con gỡ một tý, chiều nay thằng Quảng nó xơi của con "hai băng" rồi. - Một tiếng nì nèo và những tiếng quật quân bài đen đét.
Cậu quay người, đi lên gác. Qua chỗ để chiếc tivi và đầu video, cậu tiện tay bật chúng lên. Một khuôn mặt chảy dài với cái mũi sần sùi, nhoe nhoét máu hiện ra.
Những cái răng dài nhe nhởn hai bàn tay hủi đầy máu của con ma chuyên ăn thịt người đang tiến lại một cô gái đẹp nhất trần truồng. Bộ phim ma ăn thịt các cô gái đồng trinh. Phải nói trước Mỹ sản xuất phim ma rất thành công, đến nỗi một thằng thanh niên ba mươi tuổi như tôi cũng thấy hoảng. Cậu nhăn nhó, ấn nút tắt phụt. Miệng lẩm bẩm: Nhảm nhí.
Mợ tôi hiện ra ở cầu thang lên tầng hai. Mợ mặc một cái váy có hai dây, thắt ở eo và xoè ở mông. Khuôn mặt mợ xương xẩu, hai mắt to tròn do tác dụng của mỹ viện. Mũi mợ thẳng gồ lên, khuôn mặt căng bóng vì mợ mới đi căng da mặt. Tổng công trình đại tu của mợ đáng giá bốn triệu bạc, bằng một cây vàng. Mợ như một người sản xuất nước hoa. Ở đó là sự tổng hợp của nhiều loại nước hoa đắt tiền. Mợ giải thích với mẹ tôi: "Em dùng nhiều loại, có loại hơi hắc, có loại mùi ngọt như kẹo, có loại sang trọng. Mỗi loại một tí ngửi mùi dễ chịu lắm".
Mợ nhìn thấy hai cậu cháu, chì chiết:
- Gớm hôm nay bão to có khác, về sớm thế. Thế cậu thả mày ở đâu rồi lại đón về chứ gì? Chắc quẳng cho cháu một ít tiền, kiếm cho cháu một ả gái tơ rồi để cháu ngồi đó, cậu tếch với gái già của cậu.
- Bà lảm nhảm cái gì đấy? - Cậu nghiến răng.
- Là tôi vạch cái bộ mặt thật của ông để cho cháu ông thấy.
- Thôi, bà lui ra đi! - Ông nói và lấy tay gạt mợ sang một bên, chạy nhanh lên cầu thang gác như trốn khỏi một tai hoạ sắp giáng xuống.
Tôi im lặng nhìn ông biến vào căn phòng rè rè tiếng điều hoà. Một lúc sau, căn phòng tắt phụt đèn. Có tiếng nhạc phát ra, lúc đầu to, sau to dần. Tiếng trống phách đập rầm rầm như rung chuyển ngôi nhà bốn tầng.
Tiếng mợ tôi the thé:
- Điên rồ, đú đởn mãi rồi về rửng mỡ, nhạc nghe như chó kêu, điếc hết cả tai.
Tôi nói nhỏ:
- Cậu đang buồn, mợ đừng làm gì căng thẳng thêm.
Tôi đi lên gác, đẩy nhẹ cánh cửa vào phòng cậu. Cậu ngả người vào chiếc ghế xích đu quay mặt ra cửa sổ. Ngoài trời đang mưa, lúc to lúc nhỏ. Mưa trong cơn bão thất thường. Cây bàng già trước cửa oằn mình trong gió. Tôi lại gần, mặt cậu chìm lấp trong bóng tối, trong tiếng gào thét tàn phá của âm nhạc và gió bão. Có ánh nước ở mắt cậu.
Tôi ngồi xuống, hỏi nhỏ:
- Cậu muốn cháu đi đâu cùng cậu không?
- Muộn rồi.
Tôi nhìn ánh nước mắt lăn tăn trên mặt cậu.
- Cháu nghĩ là mình đi đâu đó, cậu sẽ đỡ buồn.
- Chả có chỗ nào đỡ buồn hơn chỗ nào. Thế cả.
- Cháu không hiểu một người như cậu mà không có đâu để đến?
- Nhiều chỗ lắm, nhưng đến để làm gì?
Cậu thở dài im lặng chìm lấp vào trong bóng đêm. Trong đôi loa thùng, giọng người đàn ông trầm ấm hát một bài về sự thất tình. Buồn bã não nề
Người ấy đi rồi?- Giọng cậu bỗng khản đặc.
- Ai đi cơ cậu? - Tôi hỏi nhưng cũng thầm đoán ra người đàn bà cậu yêu.
Người đàn bà mà mợ đánh ghen mấy lần. Cô ấy đi hẳn. Vào Sài Gòn sống và mang theo tất cả những gì cậu cần ở cô ấy.
- Cậu theo vào Sài Gòn tìm cô ấy.
- Tìm, tìm thế nào được? Cậu hiểu tính cô ấy. Cô ấy đã không muốn thì đừng có tìm cách mà gặp. Có những ngày đầy ắp niềm vui và sự may mắn, có ngày thì toàn chuyện khốn nạn. Hôm nay chẳng hạn.
Tôi im lặng vì không muốn đẩy thêm câu chuyện buồn bã này.
Tôi lặng lẽ đứng dậy chào cậu:
- Thôi cháu về đây!
- Đi làm sao được lúc mưa bão này?
- Không sao đâu cậu ạ, sức thanh niên, cháu về không mẹ cháu lo.
Tôi đi xuống nhà. Quây quanh chiếu bạc đến hơn chục người. Tiếng hét, tiếng cười nói như gắt như đang ở giữa chợ. Một cái bàn đầy thức ăn.
Mợ cầm tay tôi:
- Chiều nay cậu đi đâu đấy?
- Cháu và câu đi xem cát.
- Xì, cát với chả đất, đừng lấy vải thưa che mắt thánh. Giấu ai chứ giấu thế chó nào được con già. Tao thì đẻ ra những trò đó.
- Mợ bĩu môi, nheo một bên mắt
- À, ở đây chén thịt chó mày. Hồi chiều, mấy thằng em mày vật ra thịt con Lu đấy. Ai lại nuôi chó ta chung với chó Nhật. Con chó Nhật của tao gần chục triệu, con kia nó nhẩy lên để chết à?
- Con Lu ở đâu ra hở mợ? - Tôi hỏi nhìn chiếc bàn dài, những đĩa Tàu hình bầu dục đựng một thứ thịt đen tai tái. Mùi thịt chó nồng nặc, tanh tanh.
- Hôm kia tự nhiên cậu mày đùng đùng đèo nó về. Nó đen và hôi trong cái rọ. Gớm, trông như chó dại. Cậu mày bảo mua nó về trông nhà. Nó chỉ là con chó mới lớn, trông thế quái nào được. Đến bec-giê Đức tao còn thèm vào nuôi nữa là chó ta. Suốt hai hôm nó tru lên nghe phát tởm. Mày này, tao để ý nó quen cậu mày lắm, cứ trông thấy cậu mày là nó ngoe nguẩy, nằm phủ phục. Cậu mày cứ đi một cái là nó tru như có người chết, tao mất cả ngủ. Tao nghĩ con chó này là của con đĩ nào đây, thế là thịt luôn. Hôm nay ngày rằm ăn được rồi, sáng nay tao đi xin rơm, bọn nó thui nhanh lắm. Con này non, đã kịp lớn hẳn đâu ăn ngon và mềm ra phết.
- Cậu có biết không hả mợ? - Tôi thẫn người.
- Trưa nay đi đâu về, phăm phăm lấy đĩa thịt quay của tao mang cho Lu. Từ ngày có Lu, ông ấy chăm về trưa cho nó ăn hơn. Ông ấy ra đến sân, thấy bọn trẻ con đang đốt rơm thui chó, ngoảnh lại thấy cái rọ không lăn lóc dưới đất, ông nghiến răng ném cả đĩa thịt quay vào tao. Tao tránh được. Tao chửi ngay cho một bài. May mà cái đĩa không trúng tao chứ không vô phúc cho ông ấy, nó mà trúng mặt tao, tao cầm dao chém ngay chứ chẳng tha. Ông ấy đi luôn rồi cùng về với mày đấy. Làm gì tao? Tao là chủ nhà này. Tự nhiên tha con chó điên của con đĩ nào về bắt tao nuôi, tao thịt ăn là tốt đấy. Tao nghi cậu mày lắm, chứ chó mới nuôi tại sao thân thế?
Tôi quay người, đi nhanh lên cầu thang, bỏ lại sau lưng tiếng xoe xoé của bà mợ. Nhạc ở phòng cậu vẫn ầm ĩ phát ra. Cậu mà tiếp tục ngồi trong không khí này một lúc nữa, chắc chắn sẽ điên. Tôi đẩy cửa vào, cái ghế trống không. Trong ánh sáng nhấp nháy của bộ đèn phát ra từ cái giàn cattssete, tôi nhìn thấy giường cậu trống trơn. Không có cậu. Tôi ra sân. Gió gào thét, rít rú trên đám dây điện. Gió quật lên tấm nhựa xanh. Phố xá mờ mịt mưa không một bóng người. Những ngôi nhà đóng im ỉm thu mình trong giá rét.
Cậu đứng tựa lưng vào tường, hai tay khoanh trước ngực. Trông cậu như hoá đá. Mặt cậu đầy nước. Tôi mong đó là nước mưa bắn vào chứ đừng phải là nước mắt.
- Vào đi cậu, mưa ướt hết bây giờ.
Im lặng. Gió phần phật như muốn bứt tất cả những gì nó gặp trên đường. Bỗng điện tắt phụt. ở góc phố tiếng loa truyền thanh ọ ẹ cất lên một giọng đàn ông rè rè: "Mọi người chú ý: Cơn bão số hai đã về đến Quảng Ninh và vùng trung du Bắc Bộ. Sở điện lực ra thông báo tất cả các đường dây cao áp phải chú ý thực hiện tốt mọi biện pháp phòng chống bão lụt, đề phòng tai nạn xảy ra trong mùa mưa bão này"...
- Y như hồi chiến tranh, loa báo mọi người chạy xuống hầm trú ẩn. Thật khủng khiếp.
Tôi đứng bên cậu, trong bóng đêm. Tiếng nhạc ồn ã trong phòng cậu đã tắt để lại cảm giác hụt hẫng. Bây giờ mới thấy gió mạnh. Dưới nhà, tiếng chân chạy rậm rịch, tiếng í ới gọi nhau, tiếng cười. Họ bắt đầu ăn thịt chó, trong ánh sáng của những ngọn nến.
- Mợ thịt của cậu con Lu rồi. Mọi chuyện đã qua, cậu cũng đừng trách mợ - Tôi trầm ngâm.
- Ừ, thịt rồi! - Cậu thở dài.
- Cậu lôi ở đâu ra nó đấy? - Tôi hơi vui hơn, bởi lẽ cậu đã bắt đầu nói chuyện.
- Của cô ấy.
- Sao? - Tôi hỏi.- Hôm kia cô ấy đưa nó cho cậu nuôi vì nó quấn cậu lắm. Nó xinh và khôn, theo cậu lóc cóc mỗi khi cậu đến! - Tiếng cậu bỗng khản đặc như tiếng một thanh niên vỡ giọng.
Tôi không còn biết nói gì nữa. Hôm nay đúng là ngày tận cùng của sự khốn nạn đến với cậu. Ướt sũng.
Tôi nắm tay cậu:
- Cậu vào nhà và ăn một cái gì đó đi, rồi uống một viên thuốc ngủ. Ngày mai cậu sẽ đỡ mệt. Thời gian sẽ làm cậu đỡ buồn.
Tôi bỗng thấy mình già dặn, chững chạc, lại dám dạy khôn một người như cậu.
- Cháu cũng thế, lần bố cháu mất, cháu và mẹ tưởng như không sống nổi. Nhưng rồi cậu thấy đây, mọi thứ đâu vào đấy cả.
- Mất một người chết khác, còn đây người cậu mất lại không chết. Nhìn thấy nhau nhưng không đến được với nhau.
Mưa ào ạt hắt vào chúng tôi. Mẹ tôi giờ này chắc đang ngóng tôi và lo lắng, may mà tai mẹ nghễng ngãng nên không nghe thấy tiếng rú của bão. Mẹ đỡ sợ.
Để cậu đứng một mình, tôi lầm lũi đi xuống nhà. Phòng ăn ồn ã. Họ khen thịt chó mềm, vì đó là chó con. Họ tự thấy khả năng làm thịt chó như thợ, và rủ nhau lúc nào hết tiền sẽ bán thịt chó, bóp chết bọn ở chợ Âm Phủ.
Tôi đi ra đường, đúng lúc gió giật mạnh nhất. Phải về với mẹ, dù căn nhà của tôi tồi tàn và không tiện nghi, nhưng nó ấm cúng. Mưa gió. Đường vắng ngơ ngắt. Chiếc xe đạp khô dầu rít lên vì nước mưa. Cả thành phố quằn quại trong cơn bão. Ba hôm sau, tôi lên tàu đi về phía Nam. Đất Sài Gòn đầy nắng.
Buổi chiều. Tôi đạp xe lên Hồ Tây. Mặt hồ xôn xao gió và gió, dịu dịu sóng lăn tăn, loang loáng màu ráng mỡ gà không quật quã như hôm nay. Tôi vào nhà thuyền. Từng tốp thanh niên cười túm vịn vào nhau xuống những chiếc thuyền con, rồi nhẹ nhàng lướt ra xa. Tôi đứng lặng nhìn. Cuộc sống thanh bình quá. Làng Nghi Tàm xanh um xa xa.
Bà giữ thuyền bảo:
- Cậu thuê thuyền gì?
- Cháu chỉ đến xem thôi chứ cháu có biết bơi đâu. Hôm nay không ai thuê thuyền buồm hả bà?
- Mấy ai biết bơi cái loại thuyền này đâu hả cậu. Đến nhân viên nhà thuyền tập chán chả xong. Hồi trước có một ông già thỉnh thoảng đến đây. Cái hôm bão to ông ấy cứ dứt khoát thuê. Tôi bảo chết thì sao? Cái ông ấy cười bảo tôi cao số lắm, chết làm sao được. Lâu nay không thấy đâu.Tôi im lặng nhìn ra xa. Dìu dặt lan ra tiếng nhạc ở nhà du thuyền. Thôi, chiều muộn rồi, phải về thôi. Vả lại bọn thanh niên cứ nhìn tôi như nhìn thằng dở người. Tôi lên xe, chậm chạp về tự hỏi: Không biết đến bao giờ nữa sẽ có một cánh buồm đỏ trên mặt hồ đầy sóng kia? Cánh buồm của cậu tôi.

Tân cảng

Ba giờ.
Căn nhà của họ một tầng, rộng hai trăm năm mươi mét vuông, năm phòng nằm trên con đường gần phi trường, bên cạnh vài chục biệt thực của những thương gia đang giàu lên thời cơ chế thị trường. Mặt tiền của căn nhà rộng mười bốn mét, chia làm hai phần lệch nhau. Bên nhỏ dành cho đường ôtô vào gara, bên to là hàng rào thưa và cao, màu xanh lá cây thẫm. Sau hàng rào là khoảng vườn rộng, trồng cỏ và hoa.
Mùa hè.
Những bụi hoa mẫu đơn ba màu mượt mà bên những hàng tóc tiên. Có một cây xoài cao vượt quá mái nhà, cành thưa nhưng trái lại nhiều. Mỗi chùm có từ năm đến bảy trái. Những trái xoài xanh ngắt phần đuôi nhưng lại vân đỏ phần cuống, mịn màng phấn như má con giá 16. Dọc thân cây xoài là những giò phong lan rủ dài với những cánh hoa, đẹp như không có thật.
Qua vườn là phòng khách được ngăn bởi hai tấm cửa kính cao từ đất lên tới trần. Bộ sa lông anh mang từ Hy Lạp, những hoạ tiết vằn vện nâu vàng như thảm hoa cúc gấm dọc đường Nghi Tàm khi Tết đến. Mỗi khi ngồi lên thảm hoa êm ái đó, như có cảm giá dịu êm của nhiều bàn tay vô hình vuốt ve. Một cánh cửa kính lớn để sang phòng ngủ của họ, những cửa sổ trông ra vườn. Bình minh lên. Ánh sáng hồng nhạt rồi vàng dần hắt từ ngoài vườn. Từ những tán lá xanh của bụi mẫu đơn lóng lánh đủ màu. Từ những hạt sương đêm đọng lại hay của những giọt nước sau cơn mưa rào hiếm hoi nhanh đến nhanh đi của trời Sài Gòn. Và đêm đến. Trăng lên. Khu vườn như nhuộm bạc. Mờ ảo lắm nhưng cũng rõ ràng lắm. Và khi cơn gió đi qua, tất cả trở nên ma quái.
Cạnh phòng của anh chị là phòng các con. Anh chị lấy nhau mười năm thì tám năm nghèo. Lúc nào họ cũng hớt hải, vội vàng chả đâu vào đâu. Có được ít tiền hay mua được một thứ đồ gì là mừng cuống lên như thể niềm vui đó bất diệt hơn mọi niềm vui trên đời.
Rồi bỗng dưng anh nhận được từ bạn bè một hợp đồng đi làm cố vấn luật cho vụ kinh doanh ở Hy Lạp- một đất nước xa xôi anh rất yêu và hiểu về nó qua những gì anh đã đọc và đã biết.
Hai năm sau. Anh mang về từ gạch lát nền, gạch lát tường buồng tắm, những bộ bàn ghế, những chiếc đèn bàn, đèn ngủ. Và mua được mảnh đất vuông vắn cũng do bạn tốt bán lại. Anh xây một cung điện cho bốn người sau bao năm sống trong môi trường công cộng.
Ba năm sau ngày họ có căn nhà, cuộc sống này. Họ còn lại một ngày.

*

Bốn giờ.
Chị và thằng lớn học lớp bảy về căn nhà chị đã ra đi gần một năm trên một chiếc xe hơi thể thao đời mới màu xanh - lại màu xanh chị thích. Màu xanh từ hàng rào, từ những tay vịn cửa, từ chân những chiếc đèn ngủ, đến những chiếc khăn bông trong nhà tắm.
Thằng em lên sáu cười toét miệng chạy từ phòng khách ra khi xe của chị đỗ ở cửa, chứng tỏ nó đã đợi từ lâu. Nó líu lưỡi hét vào trong nhà gọi chị giúp việc: " Chị Ba, mở cửa cho má với anh".
Chị giúp việc trên bốn mươi tuổi, nhỏ bé, gọn gàng như thanh lương khô chạy ra, tay lắc chùm khoá xủng xoảng, lập cập tra chìa vào ổ.
Vừa kéo rộng cánh cổng sát, vừa hỏi :" Mợ cho xe vô luôn?" Chị lắc đầu lôi trong xe ra một bọc to tướng: " Thôi khỏi, để xe về bên kia".
Hai thằng bé đã theo nhau vào trong phòng riêng và khép cửa lại.
Chiếc giường tầng của chúng giờ xếp những bọc chăn mền và quần áo lạnh. Ngày xưa. Buổi tối. Thằng anh nằm học thuộc lòng tầng trên. Thằng em ngồi chơi xếp hình tầng dưới, lẩm bẩm đọc theo thằng anh giống một con yểng. Khi chuông đồng hồ thả 9 nhịp chuông, chị ngó vào, nháy mắt với 2 thằng, ngó nghiêng một lượt chờ thằng anh xếp gọn sách vở vào cặp rồi tắt điện. Đóng cửa. Trong căn phòng vàng nhạt, mờ ảo, thằng anh nằm sấp, thò hai tay xuống nắm lấy hai bàn tay bé xíu của thằng em, kéo nó lên dần dần qua những bậc thang sắt, thì thào " Giữ chặt tay anh". Yên ấm cạnh nhau rồi, thằng anh hỏi: " Hôm nay bác mua chuyện gì?" " Chuyện ông huyện về quê". Thằng em cười rinh rích " Bác mua bao nhiêu lần rồi ăn không chán à". " Không bao giờ tôi chán ông lão đánh cá cả". " Ngày xưa.... ở một bờ biển kia...có một ông lão đánh cá"... " Nhà ông rất nghèo, không có cái gì ngoài một chiếc máng cỏ...". Giọng thằng em tiếp theo.
Đấy là ngày xưa.
Còn bây giờ. Thằng em đổ vào tay thằng anh một đống những miếng nhựa, ngọng líu:" Bố mua Lêgô cho em xếp đấy, giống nhà mình cực". " Ừ, xếp lên sẽ giống nhà mình". Thằng anh gật gù.
Trong lúc đó, thằng em chui vào các xó, hì hục lôi tất cả những đồ chơi nó có, chất thành từng đồng như cửa hàng không thiếu một cái gì. " Cái tàu điện này dài ơi là dài". Nó nói. Rồi đưa tay thằng anh chiếc điều khiển " Chạy nhanh cực, vừa thay hai cục pin liền". Mắt nó tròn nhay nháy như hai hạt nhãn chờ đợi thằng anh bật điều khiển. Chiếc tàu điện với đầu tầu kéo hơn ba chục toa nhỏ chạy như con sâu trên đuờng ray mỏng mảnh. Thằng em sung sướng nhìn thằng anh để chia sẻ sự thích thú chứ không phải nó thích đoàn tàu. Tất cả những thứ này với nó quá quen. Ngoài giờ đến trường. Nó sống một mình với những đống đồ chơi ngày càng hiện đại, những băng phim hoạt hình và tivi mở suốt ngày. Giờ thì nó có anh để chia sẻ sự thích thú. " Cái ôtô cứu hoả này kêu hơi bị sướng tai". Thằng em nói và bấm nút điều khiển chiếc ô tô. Chiếc xe rú còi chạy rầm rầm đâm thẳng vào bức tường, cỏi rít lên như xuyên thẳng vào tai.

*

Năm giờ.
Chị ngồi bệt dưới thảm. Nhìn ra vường.
Chiều xuống thong thả. Nhẹ nhàng. Khu vườn nhuộm màu vàng sậm, ánh chút đỏ phía góc trời.
Anh vào. Trên tay là chiếc khay có 2 cốc nước trong suốt màu nâu tím, vài viên đá tròn xoe nhảy nhót. Họ im lặng.
Đẩy khay nước về phía chị, anh quay sang bật tivi. Bản tin thời sự chiều. Tình hình chiến sự ác liệt đẫm máu ở Côsôvô. Bom đạn trùm lên thành phố. Nhà đổ. Người chết. Những đoàn người già, trẻ ngơ ngác chạy loạn. Những đứa trẻ nằm thoi thóp trên giường bệnh, hai mắt trắng đục.
Chị rùng mình.
Anh tắt tivi. Và bật nhạc.
Tiếng hát Tuấn Ngọc, từ tốn, mạch lạch nhưng da diết vang lên. Căn phòng trở nên ấm áp, bình yên " Thôi. Xin hãy cho tôi tạ từ. Xin hãy cho tôi qua đời em"...
Chị lại rùng mình.
Anh không tắt nhạc mà đứng dậy. Đi ra.

*

Sáu giờ.
Thằng anh đã lắp lại tất cả chân tay của bọn siêu nhân bị rụng và xếp chúng lại thành những hàng trật tự.
Thằng em ra chỗ để tivi, đẩy một cuốn băng video vào. Và bật lên. Một tiếng nổ long trời lở đất. Và trong luồng hói, một siêu nhân áo trắng lao ra, múa kiếm như điên. " Đây là siêu nhân bé tí". Thằng em giảng giải và bày ra một chồng đĩa trước mặt anh " Bố mua cho em nhiều lắm, xem không bao giờ chán". - Thằng anh lật lật đám đĩa hình, lắc đầu :" Xem nhiều không tốt đâu, hại mắt lắm". " Chả sao đâu. Em thuộc hết". Thằng em hãnh diện.
Chỗ ổ cắm điện, có tiếng lách cách. Thằng anh cau mặt, tắt tivi, rút phích cắm. Rồi nó lấy mũi kéo vặn chặt óc lại, vẻ mặt hài lòng. Thằng em nhìn anh thán phục. " Còn 2 thằng người máy rụng đầu", thằng em thì thào, mắt tròn xoe, chờ đợi. Thằng anh gật, vẫn cắm cúi xếp những chú siêu nhân. " Cả chiếc xe bánh đà này tự nhiên chẳng chạy gì cả" " Còn cái gì hỏng nữa không, em mang ra hết đây". Thằng em xuýt xoa, cuống lên " Thế thì nhất em còn gì".

*

Bảy giờ.
Anh hỏi chị:" Mai cô bay mấy giờ?"
Chị ngoảnh hẳn ra vườn, cúi lau nước mắt. " Mười rưỡi sáng" " Còn gì vướng không?". Chị thở dài. " Nó phải học chậm một năm?" Anh hỏi tiếp. Chị thở dài. " Rồi cô thì sao?" " Học một năm xong sẽ đi làm" " Lão ta sẽ phải nuôi 2 người?". Chị thở dài. Và im lặng. Nhạc cũng đã tắt. Cuối chiều. Tất cả bỗng mênh mang. Mọi tiếng động như xa xôi hơn. Căn nhà của họ như lạc vào một cõi nào đó rất sâu trong một thế giới không tồn tại.
Rồi tấm cửa kính bật mở. Gió bên ngoài ùa vào xua tóc chi bay rối lên. Gió làm những nan thuỷ tinh của chiếc đèn chùm va lanh canh.
Ngày trước. Khi đêm xuống. Khuya dần. Anh đi vắng. Chị nằm trên giường và nhìn qua cửa sổ. Khu vườn phủ một màu vàng rượi của những ngọn đèn đường như vườn cổ tích. Khuya lắm, anh về. Vẫn nguyên quần áo hội nghị. Anh pha một cốc nước giải nhiệt với những vị thuốc nam, một hai lát sâm mỏng, thơm ngai ngái " Em uống rồi ngủ trước. Anh phải chuẩn bị cho cuộc họp ngày mai". Chị đỡ cốc nước và nhìn vào mắt anh. Khẽ thở dài khi anh quay đi ra. Anh không nghe thấy tiếng thở dài tức ngực của người chưa đến bôn mước tuổi, da thịt mát lạnh, thơm tho của sự đầy đủ, nhàn hạ dần đang cần sự yêu chiều ve vuốt. Anh không kịp thấy chị đợi anh bằng chiếc váy sa tanh bóng mát lịm như miếng thạch mới mua. Và anh cũng chẳng kịp thấy một lọ hoa chị cắm góc phòng đang dịu dàng toả hương. Tất cả. Tất cả đều đầy đủ và hoàn thiện. Chỉ đợi có anh.
Còn anh. Anh luôn luôn thấy hài lòng và yên tâm khi săn được những hợp đồng mới. Không gì sướng bằng chưa xong việc này đã có việc khác. Để khi về nhà, đi vào qua cánh cửa, bỏ lại xã hội ngoài đường, anh có chị. Có hai thằng bé với một căn nhà như thiên đường trên mặt đất. Anh tưởng thế là đủ. Đủ lắm cho một gia đình cho đến khi chị đi. Đi hẳn. anh m?i bừng tỉnh.
Chị ngoảnh lại. Nhìn anh rất nhanh. Rồi nhìn ở đầu giường, chỗ để chiếc đèn ngủ. Có cái cặp tóc nhỏ và một lọ sơn móng tay màu hồng, hỏi " Tháng sau, cô ta sẽ về đây?" Anh thở dài. " Cô ta có ghét thằng bé không?". Anh thở dài. "Thằng bé có ghét cô ta không?" Anh lại thở dài và gật. " Sẽ ra sao?" Anh im lặng. Lại thở dài. Rồi nói " Sẽ quen".
Chị lại quay ra vườn.
Không hiểu từ đâu nhỉ? Từ lúc nào bắt đầu của chuyện này? Chị rùng mình " Sẽ quen". Mọi thói quen đều bắt đầu bằng vô thức. Vô thức tồn tại thành thói quen. Thói quen thành ngôn ngữ. Thói quen tạo ra tác phong cho cá nhân và phong tục cho cả cộng đồng. Thó quen làm thành số phận và con người phải gánh số phận bằng chính hai vai mình.
Từ đâu nhỉ? Chắc là từ hôm chị bay ra Hà Nội họp. Một hợp đồng ký thành công với phía đối tác và chị là người đóng góp không nhỏ. Đêm liên hoan. Chị uống rượu. Ba ly rượu vang khai vị chua chua. Nhẹ nhàng say lúc nào không biết. Chị lâng lâng tỉnh và thấy mình đang ngồi ghế sau trong một chiếc ôtô sang trọng. Bên cạnh một chàng người Pháp đẹp trai, lịch lãm. Vô thức nói. Vô thức cười. Vô thức thấy lòng chộn rộn. Vô thức thấy rạo rực đôi môi. VÀ tim vô thức đập nhanh. Mọi thứ đều vô thức. Chắc tại một thứ không vô thức là bản năng đàn bà khao khát trỗi dậy bên trong. Gặp rượu vô thức. Gặp trời Hà Nội se lạnh vô thức. Gặp những động chạm thân xác vô thức. Nó bỗng thành ý thức đánh thức chị dậy. Đến khi chỉ còn chị và người đàn ông đó, mọi thứ như nổ tung ra.

*

Tám giờ.
" Em đói". Thằng em lăn ra sàn giang thẳng chân tay. " Sắp xong rồi". Thằng anh vẫn cặm cụi chữa chiếc ôtô. Phía bên chữa xong, mọi vật xếp ngay ngắn, thẳng hàng. Phía bên hỏng chỉ còn hai khẩu súng. Giữa phòng một khu nhà Lêgô xếp hình tuyệt đẹp giống nhà của chúng ở. Ôtô đậu ở ngoài đường. Tàu hoả chạy ngoài đường. Những siêu nhân dũng mãnh đủ màu đứng xếp hàng bảo vệ ngoài đường. Gấu bông, chó bông đứng chơi loanh quoanh. Thằng em đăm đăm ngắm tác phẩm, vẻ mãn nguyện. Nó không biết rằng thằng anh đang mím môi làm, hai bên thái dương tóc ướt mồ hôi bết lại. Thỉnh thoảng liếc nhanh vào chiếc đồng hồ con gấu đang thong thả đành nhịp. Nó thở dài.
Thằng em chợt ngồi nhổm dậy. Hỏi" Anh thích ôtô không? Em cho anh chọn đấy". Thằng anh nhìn em đăm đăm, rồi gật " Anh lấy chiếc điều khiển từ xa này này, chạy hơi bị nhanh đấy". Thằng anh lắc đầu. Mắt nó lia qua mấy chục chiếc ôtô từ to rồi đến chiếc bé nhất. Cầm gọn trong tay. Thằng em cầm một chú siêu nhân màu trẳng, đưa và tay anh " Thằng trắng này đánh nhau hơi bị kinh đấy, nó sẽ chiến đấy bảo vệ anh khỏi bọn hắc tình tình". Thằng anh cầm lấy chú siêu nhân trắng và chiếc ôtô. Thằng em nhìn anh. Hỏi" Bao giờ mẹ lại cho anh đến chơi với em?". Thằng anh im lặng. Thằng em lại hỏi:" Mẹ có hay cho anh đi siêu thị không?". Thằng anh lắc đầu. " Anh chỉ đi theo mẹ nhặt bóng thôi à?". Thằng anh gật đầu. Thằng em chui vào gậm giường, lôi những quả bóng tennít vàng ra say sưa " Nhiều chưa?". Thằng anh nhìn em. Rùng mình...
Những buổi tối. Mẹ đưa nó đến sân bóng. Mấy đứa trẻ con chơi với nhau còn bố mẹ chúng thì đánh bóng. Sân bóng rộng. Qua sân bóng là khu vườn ven sông Sài Gòn. Buổi tối. Dọc sông thanh niên nam nữ ngồi tâm sự và uống giải khát, trong không khí mát rượi của gió sông mênh mang. Thường những lúc nghỉ giữa trận, mẹ cùng nó ra bờ sông ngồi. Mẹ mặc váy trắng, áo pull trắng, tóc cặp cao, hai má đỏ hồng, uống một hơi hết hai cốc nước chanh. Mẹ nói khi cả hai cùng nhìn về phía Tân Cảng:" Con thấy cuộc sống ở đó không? Suốt ngày đêm tàu ra vào tấp nập. Đấy là bến cho các con tàu đến, rồi đi". Quay sang phía khác, tờ mờ trong bóng tối bên kia sông là làng xóm, âm thầm tĩnh lặng. Mẹ lại bảo: " Đấy là các gia đinh tối đến quây quần, loanh quanh rồi ngủ để ngày mai dậy sớm đi làm".
Nó lặng lẽ nhìn sâu vào vùng tối yên bình đó. Bên kia. Phía đằng sau. Tân Cảng sáng trắng ánh đèn và tiếng động cơ của những con tàu làm mặt nước như cuộn sóng lên. Nó hỏi " Tân Cảng là gì ạ?" " Là cảng mới. Bao giờ cũng cần bến mới cho những con tàu!".
Rồi tiếng những người bạn gọi mẹ ra chiến đấu tiếp. Vớ chiếc vợt và đôi giày trắng nhảy nhót trên thảm cỏ, mẹ chạy đi như một thiếu nữ. Thiếu nữ ấy bỏ lại tờ 50.000 đ cho nó " cứ ngồi đây cho mát, con nhé". Nó khẽ vâng và nhặt tờ tiền cất vào túi. Những lần sau nó mang theo ông nhòm. Nhòm về phía Tân Cảng. Chỉ thấy tàu và xà lan chở đủ các thứ vào bến. Rồi đi. Thỉnh thoảng có chiếc xà lan chở than trôi lừ lừ trên sông như lưng một con cá sấu khổng lồ. Rồi lại soi về phía làng xóm. Thỉnh thoảng chỉ thấy một ánh đèn điện lấp loé sau rặng cây. Tân Cảng. Bao lần ngồi một mình, uống nước đợi mẹ, nó đều ước giá có em ngồi cùng. Thằng bé sẽ chạy chơi trên những bãi cỏ xanh và khô. Nó sẽ gọi cho em một cốc kem to để thằng bé chén bởi kem là thứ nó thích nhất. Sẽ cùng em đếm những chuyến tàu vào ra mê mải. Vậy mà đến giờ. Chưa một lần nó cho em đến được Tân Cảng.

*

Chín giờ.
Chị đứng lên.
Đằng sau. Anh đốt thuốc khói phả mù mịt, đặc quánh. Ngày trước. Đêm động phòng ngủ mới. Anh bảo phòng ngủ của mình chỉ có hương hoa và mùi da thịt chị. Anh bảo hút thuốc lá trong phòng ngủ là không văn minh, và bẩn thỉu...
Chị nói. Giọng khản dặc " Sang đó, ba năm tôi có thể đón con". Anh lắc đầu, cười rất nhạt trong những quầng khói đục: " Đến ngày mai thế nào còn chẳng dám nói trước huống hồ những ba năm sau". " Con ở với mẹ vẫn tốt hơn". Chị cố gắng. Anh lắc đầu. Cười mai mỉa chế giễu trên khuôn mặt trẳng bệch. Và bấm nút điều khiển tivi. Kênh VTV1 của đài THVN dang phát những hình ảnh về cuộc chiến ở Nam Tư. Từng đoàn người chạy tản cư sang các nước bạn và ách tắc ở biên giới. nhà cửa, đồ đạc bỏ lại. Họ lếch thếch chạy thoát thân. Chạy để tìm cuộc sống.
Lần này thì chính chị đứng lên và tắt tivi. Những người dân Nam Tư đó. Những cuộc di tản khốc liệt dưới bầu trời đầy bom đó không quan trọng với chị bằng việc chỉ còn một giờ đồng hồ nữa. Chị phải đi khỏi căn nhà này. Phải xa những gì lâu nay là máu thịt của chị. Xa đứa con trai bé bỏng thơm như một chiếc bánh ga tô mới ra lò. Không có một điều gì làm chị xúc động hơn chính bản thân bão tố trong lòng chị lúc này. Chiến tranh đã nổ ra. Bom đã rơi vào chính chị. Và chị cũng phải chạy đi. Đến một cảng mới để làm lại từ đầu.
Xung quanh họ. Bỗng im lặng đáng sợ. Ngoài vườn. Có tiếng gió rất nhẹ. Nhẹ đủ để thỉnh thoảng lùa vào làm những nan thuỷ tinh va lanhh tanh. Im lặng đến nỗi thập thõm ở đâu đó, có lẽ rất xa, tiếng dương cầm của một bé gái đang tập. Chỉ một vài nốt nhạc bắt đầu của một bản nhạc. Lúc nặng, lúc nhẹ. Vẳng đến rồi lại mất đi.
Chị lặng lẽ vào trong.
Đến cửa phòng hai đứa trẻ thì dừng lại.
Thằng anh đặt chiếc ô tô bé xíu và thằng siêu nhân xuống sàn nhà. Kéo chiếc ba lô và lôi một chiếc máy bay khá to, với hai cuốn chuyện tranh " Chú lính chì dũng cảm" và " Bé tìm hiểu luật giao thông". Thằng anh kéo thằng em vào lòng mình. Nói:" Ngày mai, em bảo chị Ba đọc cho nghe nhé. Đây là quyển sách dạy về luât đi đường. Em phải thuộc cho kỹ để mai kia đi học đỡ bị xe đâm. Còn quyển này. Em nhớ để có lòng dũng cảm " như chú lính chì". Thằng em gật gù. Say sưa nhìn hai cuốn truyện. " Còn đây là chiếc máy bay". Giọng thằng anh run run. Nghẹn tắc. Lấy tay nắm lấy bàn tay bé xíu của thằng em, đặt vào một chấm trắng trên thân máy bay, tượng trưng cho ô cửa sổ. Nói: " Anh sẽ ngồi ở đây. Coi như anh là ô số 5 này. Mỗi lần muốn nói chuyện với anh, em nhìn vào sẽ thấy". Và di ngón tay đếm đi. Một. Hai. Ba. Bốn. Năm. Thằng em quay lại nhìn anh. Mặt láu lỉnh. " Anh là số ba để em đếm cho nhanh". Thằng anh lắc đầu:" Em lại lười học rồi. Em phải chăm học. Em càng học giỏi, anh em mình càng chóng gặp lại nhau". " Em chán học lắm". Thằng em thở hắt ra. " Phải chăm học. Em có nghe anh không?". " Em chỉ thích chơi với anh thôi". " Thì em cứ để chiếc máy bay này bên mình, coi như là anh đang chơi với em". " Thế thì em là thằng siêu nhân trắng, em ở bên cạnh anh suốt ngày"." Anh sẽ mang siêu nhân bé tí này theo".

*

Mười giờ.
Chị đứng ở cửa vào.
Thằng anh đeo ba lô đứng bên cạnh. Anh đứng đối diện chị, bế trên tay thằng em đang díp mắt buồn ngủ. Tay cầm chặt chiếc máy bay. Chị cúi lại gần thằng bé. Rúc khuôn mặt đầy nước mắt vào cổ, hít một hơi dài như muốn nuốt mùi da thịt thơm tho của nó vào lòng.
Anh cúi xuống. Thằng anh đang im lặng nhìn ra vườn. Những bụi cây rung rung. Đưa vào tay nó mấy tờ 100 USD. Anh lầm bầm:" Con cất đi, sang đó còn có tiền tiêu". "Con xin". Thằng anh nói rồi cất tiền vào một ngăn của ba lô. " Anh cố gắng chăm sóc con. Nó còn bé lắm". Chị chùi nước mắt. Mặt méo xệch. " Cô xin cho con học trường Trung tâm, cố tìm chỗ có nhiều người Việt Nam cho con có bạn".
Thằng anh nhìn thằng em. Lúc này nó mới khóc. Tiếng khóc ri ri. Đau đớn như muốn nuốt ngược vào trong. Như bị oan ức không thanh minh được.
Chị cúi mặt. Cắn chặt môi. Bất giác chị đưa tay ra nắm lấy tay anh đang bóp chặt. " Xin lỗi anh. Xin lỗi con trai của mẹ...". "Tôi mới là người có lỗi. Cái lỗi của tôi...là sống với cô mà không hiểu cô cần gì... Nên cô mới bỏ đi...". Anh nghẹn giọng. Rồi đặt tay lên vai con trai. Lầu bầu trong miệng: " Tha lỗi cho bố, thanh niên".
Thằng anh ngẩng đầu nhìn bố. Nhìn thằng em đang ngủ gà ngủ gật. Gật đầu.

*

Buổi sáng. Phi trường.
Gió thổi hào phòng trên những khoảng sân rộng mênh mông. Chiếc máy bay Boeing 747 dài và to như một con cá voi khổng lồ đang gầm rú. Những luồng khói đặc phụt mạnh ra sau bị gió thổi sóng sánh lại. Những chiếc cánh quạt quay tít. Nhà ga náo động tiếng động cơ. Tiếng loa đọc lịch trình các chuyến bay. Tiếng người nhí nhéo, hỗn độn.
Chị và thằng anh đứng gần cửa máy bay. Mặt hai người đều thất thần hoảng loạn. Người chồng mới hớn hở vác đồ bên cạnh. Nhìn anh ta, thấy rõ sự chân thành và độ lượng của người đang yêu và được đền bù. Hai mẹ con dừng lại chân cầu thang. Và vô thức cùng ngoảnh lại nhà chờ. Chưa bao giờ chị đẹp và khuôn mặt lại nổi hình khối lên như thế. Tất cả lên cầu thang máy bay và chui vào trong khoang. Tiếng máy bay rú ro như muốn nổ tung.
Mặt thằng anh thất thần, hoảng loạn. Nó đi vào giữa hai hàng ghế. Chăm chăm đếm như không cần biết có ai bên mình. Một. Hai. Ba. Bốn. Và năm. Nó dừng lại. Bên ô cửa sổ. Một người đang ông ngoại quốc mặt đầy râu, mắt đen nháy đang ngồi phưỡn bụng thở. Ông ta chắc phải hơn một trăm cân. Chị và người chồng mới vẫn đi tiếp xuống giữa khoang rồi đứng lại. Ông mở cánh cửa trên đầu và xếp những va li nhỏ vào dó. Còn chị thì chui vào ghế, và quay lại. Thằng anh cứ đứng ở hàng thứ 5 như bị thôi miên bởi ông béo bụng. Chị gọi "Con ơi, ghế của mình ở đây cơ mà. Xuống đây". Thằng anh nhìn mẹ mắt đầy nước.
Nó lắc đầu tuyệt vọng. " Dưới này cơ mà con". Chị lại gọi. Nó vẫn lắc đầu, nhìn người đàn ông đầy vẻ kinh hãi. Rồi chị nhìn. Nói " Con hẹn với em là ngồi ở đây. Ô cửa số 5".
Chị thử dài đánh sượt và ngồi phịch xuống ghế. Nước mắt ràn rụa trên khuôn mặt méo xệch. Người chồng mới đã xếp xong đò, chui vào ghế trong. Chị cắn chặt môi, ngó ra vẫy thằng anh " Xuống đây con".
Thằng anh vẫn lắc đầu. Nó nhìn mẹ bằng đôi mắt mở to chưa từng thấy bao giờ. Rồi lại nhìn qua ô cửa đã bị lão béo kéo sập tấm chắn nắng xuống và đang nhắm mắt ngủ. Thằng anh chồm người qua mọt người khách bên ngoài. Chồm qua lãi béo. Đấm như điên vào ô cửa tròn đã đóng. Lão béo giật mình. Ngơ ngác và hiểu ra. Rồi lấy tay đẩy tấm nhựa trắng lên.
Ngoài trời. Nắng vàng ong. Mùa khô đã đến. Phía nhà chờ, cửa kính sáng loáng như gương.
Thằng anh vừa đấm vào ô cửa, vừa hét trong những giọt nước mắt: " BÉ ơi, có thấy anh không. Anh đang ở đây này".
Phía sau.
Chị cúi gục, khóc ngất đi.

*

Sau những khuôn cửa lớn sáng choang. Anh và thằng em đứng dán người vào cửa kính. Tay thằng bé cầm chiếc máy bay, một tay nắm chặt tay bố. Nó nhìn chiếc máy bay to đùng đang gào rú ngoài xa. Rồi cúi xuống chiếc máy bay ở tay. Rút bàn tay nhỏ xíu khỏi tay bố. Nó lấy ngón trỏ chỉ vào những chấm trắng trên thân máy bay. Lẩm bẩm đếm. " Một. Hai. Ba. Bốn... Năm. Anh ngồi đây. Đây là anh mình".
Mắt anh nhoè nước. Tai anh như có một luồng khí đặc quánh phủ lấp. Sao lại thế này nhỉ? Bao năm nay. Từ lúc linh cảm mách bảo về sự ra đi của chị. Ban đầu là thể xác. Rồi đến tinh thần. Lúc nào anh cũng bị ám ảnh về chuyện này để rồi bây giờ, anh lại chẳng hiểu tại sao?
" Một. Hai. Ba. Bốn... Năm", thằng em vẫn lẩm bẩm đếm. Chăm chỉ một cách kỳ lạ.
Tại sao? Tại sao? Hôm qua anh không vứt bỏ lòng tự ái, sự ghen tuông và tha thứ cho chị. Thậm chí van xin chị nghĩ lại? Tại sao anh luôn lường ra những rủi ro cho những hợp đồng ký với đối tác cả Ta lẫn Tây mà lại không lường được cái rủi ro ngày hôm nay? Tại sao đến hôm qua anh vẫn nghĩ là sự chia tay này sẽ không có thật? Chỉ là một câu chuyện đùa? Tại sao cơ chứ?

*

Trên máy bay.
Lão béo như hiểu được tình cảm của thằng anh, liền ngồi thẳng dậy óp bụng lại cho thằng anh đến sát được ô cửa. Vòng tay ra cho nó lọt vào lòng. Ông ta nhún vai, trìu mến nhìn nó.
Thằng anh mở to mắt nhìn xuống, một tay nắm chặt thằng siêu nhân trắng.
Bên dưới. Phía xa. Chỉ thấy nắng chiếu vào ô cửa kính laong loáng như những tấm gương trời. Người đi tiễn bé xíu với những cái đầu đen như hạt đỗ.
Nó lùi người lại. Chùi nước mắt. Đi ra đứng giữa hai hàng ghế, và nhìn mẹ. Mẹ nó đang cúi gục xuống khóc.
Chiếc máy bay lạnh lùng chạy một vòng ra xa và dừng lại. Rú to lên. Rồi nhấc hẳn lên khỏi mặt đất.

*

Đằng sau những tấm kính. Thằng em vẫn đứng với chiếc máy bay trên tay, lấy ngón trỏ chỉ vào những chấm trắng bé xíu và đếm " Một. Hai. Ba. Bốn... Năm"

Với tay là đến

Càng đi càng xa.

Hoá ra. Con đường thân thuộc nhất, gần gũi nhất gắn bó dài tuổi thơ, khi bắt đầu là một bào thai, tấp tểnh tròn co trong bụng mẹ, sấp ngửa lên xuống như sóng biển sáng dâng chiều rút, hay lúc chạy cá ngoài bãi mỗi khi thuyền về.
Thế mà bây giờ.

Đại Dương - bào thai bé bỏng ngày ấy - không nghe, không biết không trông thấy gì.
Vừa đi qua nhà mà cứ như nhà ở hành tinh khác. Bố mẹ ở ngoài biển. Lạc đã dỡ về, phơi chật kín lối vào. Ngóng vu vơ nhà hàng xóm, tịch không có bóng người. Mùa làm ăn, trẻ già lớn bé ra biển tuốt tuột. Cứ ra biển là có tiền.
Chiếc xe Honda Accord đời mới lừ lừ trôi trên con đường nhỏ, phẳng. Kính xe đen. Người trong xe nhìn ra thấy tất. Người ngoài chịu. Đại Dương chăm chăm nhìn chợ chiều riu riu trong những tia nắng quái tai ác sau một ngày nung đốt.
Chợ chiều.
Dương nhớ ngày xưa. Sao bỗng nhiên tất cả lại xếp hàng thẳng trở về trong trí nhớ thế này nhỉ. Hay bị kỷ niệm chi phối, là người uỷ mị, yếu lòng. Hoặc là người gần đất xa trời, hoặc biết mình sắp trắng tay, phá sản. Ngày xưa. Mẹ gánh Dương một bên, gánh tép một bên, đung đưa, đung đưa từ chợ chiều về.
Qua khu chợ. Qua rặng phi lao. Là biển.
Ngày xưa. Lúc mới biết chạy. Mẹ hay thả Dương bập bõm bước trên cát, gần với mép sóng. Thỉnh thoảng, có một con sóng nhẹ nhàng, cố cố chạy vào liếm chân thằng bé một cái. Lúc đầu. Nó sợ. Sau quen. Cứ mỗi khi mẹ cắp nách ra bãi là cậu tụt xuốt, chạy lao ra biển, lăn lộn như một con cá gặp nước. Không có nước. Nó sẽ chết khô.
Đã nghe tiếng biển ì ầm ngoài xa. Nặng nặng một âm thanh muôn thủa, đều đều nhưng quyến rũ, lôi kéo vô cùng. Hàng quán hai bên đường mọc nhanh như cỏ dại sau mưa. Cần thì phục vụ thêm món tự có. Miễn là ra tiền. Nhà nào cũng treo đung đưa trong gió những áo tắm, quần bơi loại rẻ tiền, mạt hạng, mặc một vụ nghỉ là vứt. Vài lốp xe ô tô bơm căng làm phao. Mực khô. Cá khô. Nước mắm. Tôm ghẹ... buộc chặt mắt thao láo, chân đủ tám cái ngọ nguậy chứng tỏ sự sống. Và cạnh đó. Là hàng sống. Những cô gái quê phốp pháp. Ngực to. Bàn tay bàn chân to. Mặt phấn son rẻ tiền không biết trang điểm lem nhem, xanh ra xanh, đỏ ra đỏ. Đánh phấn dày như trát xi măng trứng cá vẫn nghênh ngang ngạo nghễ ngẩng cao đầu... Ngẩn ngơ đần độn ngồi dãi thẻ chả ra bán tôm cua cá mực, nước mắm. Mạnh ai nấy ngồi, mặt ai ngu người ấy chịu. Thấy có chiếc ôtô xịn lừ lừ trôi trên con đường nhỏ, các cô không ai bảo ai, cùng loé lên trong đầu là khách đang đi săn hàng, chạy túa ra vẫy.
Chiếc xe như điếc, như câm, chạy lừ lừ rất quen ra trước biển.

2. Hơi thuốc Vinataba nặng xộc thẳng lên óc một tia chói gắt, đắng nghét. Hai sống mũi cay. Trán bỗng nhức nhối. Mắt hoa và cổ họng khô. Hơi thuốc đầu tiên trong đời luôn để lại những ám ảnh nặng nề, dù cho bây giờ, thuốc lá hạng nặng nhất cũng chỉ giúp cậu tan bớt cơn vật trong lúc đói thuốc, thiếu rượu. Thường thì người ta không ý thức những chuyện,chi tiết đầu tiên của một sự việc kéo dài suốt cuộc đời, nhưng thế quái nào nó lại lù lù trong một góc của bộ não, càng ngày càng rõ nét theo thời gian.
Hôm cô gái dễ hơn mình đến mười tuổi sà gần mặt, thở phì phò sát tai. Em nhờ anh đứng gần bên em vì em say quá, sắp ngã rồi, mà ngã ra đây thì ngượng lắm. Có cái mùi nước hoa gì mà đến bây giờ, ba năm sau mình vẫn thấy nó quanh quẩn.
Hút thuốc phiện không nặng nề như hơi Vinataba đầu tiên.
Có lẽ tại có người hướng dẫn, có bàn tay ve vuốt, lại thơm và mát. Nói chung, mình thấy là đàn bà da phải mát.

3. Người dân làng biển muôn đời vẫn thế. Sóng có thể to. Biển có thể động. Những chính biến thể chế quốc gia này, quốc gia kia họ cũng nghe ngóng từ các bản tin của Đài truyền hình. Tin và ham xem truyền hình, nhưng lại không thấy cần phải vận vào cho mình những trông tin thật cần để tránh cạm bẫy hay rút kinh nghiệm.
Sáng nay. Bố bảo mẹ: Tôi đi sang xóm Cù mua vài thứ, trưa về, chuẩn bị mai đi tàu lớn. Mẹ vừa xếp mấy quả ổi xanh, miếng mít gọt sạch thơm thơm, vài quả thị vẹo, giọng nhập nhèm: Ông đi dễ đến ba ngày. Năm ngày. Ông đáp rồi cun cút đi. Đơn giản thông tin chỉ có thế. Nhưng đủ.
Hai người hai hướng nhưng cuối cùng cũng gặp nhau ở biển.
Biển tung bọt trắng ầm ào. Vào đến bờ, bọt vỡ tung, tan biến, trơ ra những lưng là lưng, rốn là rốn. Đúng là người đẹp bao giờ cũng lợi. Lợi nhất khi ở biển. Xấu đẹp thấy ngay, không gì che được.
Mẹ ngồi cạnh những dãy hàng rong dọc bãi biển. Ngóng khách quen khách lạ như một phản xạ nhiều khi không phải là vì họ sẽ mua hàng của mình. Đơn giản, ngồi không thì nhìn, cho đỡ chán. Vậy thôi.
Bây giờ đã là chiều. Mặt trời lừ đỏ như đốt sóng, như muốn luộc chín lũ người bé tí đang nhảy tưng tưng kia.

4. Chiếc xe đã chọn được chỗ đỗ. Lái xe và Dương cùng đi ra.
Tất cả những ai có đủ hai mắt là nhìn. Dương cũng nhìn lại. Không phải Dương thích nhìn họ, mà là anh muốn tìm mẹ. Đông thế kia, lại chia làm hai phe. Phe thỗn thện phơi bụng phơi rốn chắc chắn không có mẹ trong đó, phe quần áo đủ đầy nhưng giống nhau cứ nhuôm nhuôm, mờ mịt khó nhận quá.
Có một cái mẹt đựng vài quả thị, mấy quả ổi, gói kẹo văng ra chân mình. Tiếng kêu thất thanh. Một thân người đổ lên làm Dương chao đảo. Mẹ. Mẹ. Đúng mẹ rồi. Con về lâu chưa? Sao biết mẹ ở đây mà tìm? Dương cười, da xanh gầy trắng nhởn dù là chiều xuống đỏ lừ nhuộm đến cây còn thẫm. Mẹ cuống cuồng hỏi con về lâu không, ăn gì chưa, uống gì chưa, bao giờ đi tiếp. Con giai chỉ cười, vẻ điềm đạm chững chạc lạ lùng, hiếm thấy. Dương hỏi bố đâu. Mẹ bảo về nhà bây giờ chắc gặp. Con giai bưng mẹt quả lăn lăn, mời mẹ lên xe con đưa về. Mẹ cười bẽn lẽn bảo mẹ chân đất, trèo lên xe của con cho bẩn hết à, với lại mẹ cả đời không đi bao giờ, say chục ngày chưa chắc tỉnh lại. Con cứ về trước đi, mẹ chạy mua cua, mua mực tươi về cha con uống chén rượu.

5. Dùng dằng mãi rồi cũng rứt ra mà đi. Sao bao lần chia tay con lên thành phố học không như lần chia tay này. Lúc bố mẹ vui vẻ thì con lại bịn rịn. Ra đến đường. Tất cả tối đen. Chỉ có gió là hào phóng, mạnh mẽ mang đủ mùi hương vị không thể lẫn vào đâu. Mùi nước mắm, mùi tanh, mùi mặn nồng ấm áp.
Dương tưởng không đi nổi. Đến lúc đi được lại sợ mình không giữ nổi lòng nói ra những điều có thể làm bố hay mẹ đột quỵ. Thế là đi. Như trốn. Như chạy. Như đứa con chẳng ra gì vừa về nhà thấy bố mẹ nghèo bỏ đi. Trong khi bố mẹ thì báo cả xóm đến luộc lạc uống rượu chia vui cho nhà tôi. Con tôi được đi học tận nước ngoài. Con tôi sẽ là anh kỹ sư mai sau về giúp nhiều thì không biết chứ chắc chắn giúp được người vùng mình xây cái nhà máy đông lạnh, bảo quản hải sản, khỏi thiu thối, mất giá. Cả xóm biển rôm rả như sắp có đám lễ. Bố mẹ tần ngần. Vui thế mà con bỏ đi. Con giai nói như nuốt tiếng vào trong, tức ngực quá. Con không thể ở thêm được, bố mẹ cứ coi như con vẫn ở nhà.
Lại một vòng ngang biển.
Biển đêm. Đùng đục mây xa báo hiệu hôm nay trăng muộn và sáng. Bãi tắm vẫn đông, thấp thoáng những dáng người. Dương mở cửa xe bước xuống, bỏ giày đen bóng mũi dài hợp mốt mượn anh công an chưa vợ trót yêu đơn phương cô diễn viên đang học hát chèo. Chân trần. Giẫm lên cát mát dịu dàng. Gió lồng lộng thốc vào mặt, trùm lên đầu. Một lần về với biển. Để đi. Một lần về với mẹ để rời xa vĩnh viễn.
Chui vào trong xe. Chạy chậm, gió thổi thốc tháo. Đại Dương lôi trong chiếc cặp đen mang theo một bơm kim tiêm đầy nước trắng, lấy một tay bóp chặt cánh tay kia, co vào, ruỗi ra cho nổi ven, và cắm phập kim tiêm vào.
Ngoài kia. Biển chỉ còn là tiếng sóng ầm ì.
Đại Dương ngả người ra xe, mắt nhắm lại.

6. Buổi sáng. Trại cai nghiện thức giấc sớm. Công việc của ngày hôm qua như ngày hôm nay. Ngày mai chắc cũng vậy...
Riêng đối với Dương chắc khác. Nằm bệt trên giường, toàn thân như sáp và xương tan biến, còn lại đúng đôi mắt. Dương nhìn ra ngoài những chấn song sắt.
Ngoài kia. Trời tháng chín nắng hanh hao vàng rượi. Nắng chạy rất xa làm cảnh vật như trong hơn. Dương ở đây gần một năm, đủ dài bằng cả quãng thời gian sống từ lúc còn trong bụng mẹ nhấp nha nhấp nhô trên đường.
Hôm qua. Giám thị báo hôm nay trại đón khách. Nếu không nằm thế này chắc chắn mình sẽ hát ít nhất ba bài trong buổi biểu diễn văn nghệ. Dương thở dài. Không nhìn ra ngoài trời nắng hanh hao ong vàng nữa, lại nhìn lên trần nhà.
Dương nhìn thấy biển. Thấy ngày bố mẹ ngậm ngùi thu va hà vén dúi tiền cho con ở bến xe lên tỉnh học đại học. Mẹ còn nhét xuống chân gói cá thu khô, suýt nữa cả can nước mắm nếu anh tài không nhìn thấy bắt mang xuống khỏi xui. Dương thấy hết. Trọn vẹn từng đường gân thớ thịt cảm nhận được hết cuộc đời không phải là dài nhưng có lẽ là đủ với mình. Cảm nhận được sự tan rã thân xác như một con cá còn sống nhưng nhiễm độc chờ chết trương phình giương đôi mắt cá chết nhìn lũ bọ rỉa thịt mình nhấm nháy.

7. Biển hôm nay động. Bãi tắm vắng. Nghe đâu có cơn bão đang về. Bố vẫn ra biển. Mẹ thì sắm nắm đôi quang gánh lấy vài chục cân riu về muối. Bố từ ngày con giai về rồi đi lúc nào cũng cười. Tất tật mọi chuyện từ xa đến giờ có thể làm bố cáu giận muốn hét to hoặc phải đập phá một cái gì thì bây giờ, bố chỉ cười và cho qua. Không ai hiểu điều đó, chỉ mình bố hiểu. đấy là liều thuốc tiên con trai bố hôm nào vừa về tiêm vào người bố. Con trai về chào bố mẹ để đi nước ngoài du học. Trong lúc học con trai sẽ đi làm thêm lấy tiền sau về xây nhà, lấy vợ đẻ con. Con trai bảo dứt khoát sẽ lấy vợ ở quê chứ không dặt dẹo bám lại Hà Nội như bao đứa dặt dẹo khác chết đói chết khát làm thuê làm mướn đủ nghề vẫn không chịu về quê danh giá. Con trai còn bảo lúc con trai về, sẽ giúp huyện xây nhà đông lạnh... Nghe con trai nói, nhìn mắt con trai đầy ánh sáng, ông như được hồi sinh thành người khác. Một thế giới khác không giống thế giới ông đang sống cùng tồn tại và nuôi dưỡng ông. Bà cũng vậy. Từ lúc con trai về rồi đi, bà bỗng có nhu cầu buôn chuyện. Gặp ai cũng chào, cũng hỏi, và nếu ai có thời gian là bà kể về con trai. Ông ngồi trên chiếc tàu lớn đang dong buồm ra khơi.
Phía chân trời, mặt trời lên. Một vầng đỏ tròn cháy bừng trên mặt sóng xanh ngăn ngắt như bừng lên nghìn ánh nắng hy vọng sau những ngày mưa, như niềm tin của ông vào một ngày mai, rất gần, con trai ông trở về cùng ông sống trên miền đất mặn.
Lúc đó. Trong trại. Đại Dương giương đôi mắt đục như có một màn sương che phủ ra để nhìn ra song cửa sắt. Cố nhấc một cánh tay để kéo tấm màng che đang kéo tối dần tất cả những gì gọi là cuộc sống trước mắt. Nhưng cánh tay cũng như tay ai mất rồi. Tay tan đi đằng tay. Chân biến đằng chân. Vừa nặng vừa nhẹ, mà là không có gì.
Bỗng dưng có một luồng ánh sáng chói chang chiếu thẳng vào mặt con trai. Mọi sự bừng lên ánh mặt trời cháy bỏng trên mặt biển xanh. Dương nhìn thấy bố đang dong thuyền về buổi chiều nhuộm nắng. Thấy mẹ cắp chiếc thúng nhỏ chạy ra đựng mực tươi về luộc chấm mắm tôm tươi. Dương thấy hết. Tất cả thật gần. Như thể chỉ cần với tay là đến. Với tay là có. Bố. Mẹ. Tuổi thơ đẹp đẽ, đơn giản trong ngần. Học bổng đi du học. Nhà máy đông lạnh... Chỉ cần. Với tay là đến...

Xin hãy tin em

"Xin hãy tin em" là một truyện ngắn của nhà văn trẻ Nguyễn Thị Thu Huệ và đã được chuyển thể thành phim truyện cùng tên. Bộ phim đã được khán giả trẻ đón nhận nhiệt tình. Trong phim, Hoài, tên cô gái trong truyện đã có được một kết thúc có hậu hơn là trong truyện. Mời các bạn cùng đọc!
Đừng đi anh. Em xin anh. Hãy nghe em, em chưa biết van xin ai bao giờ, chưa biết xin lỗi ai bao giờ, nhưng lúc này, em xin lỗi anh và van anh hãy tin em!
-Hoài chạy theo, túm lấy tay chàng trai, níu kéo.
Chàng trai hất tay Hoài ra, đi nhanh ra cửa. Chàng ngồi lên chiếc xe 82-89 mới cứng nổ máy êm rì, phóng vụt đi.
Hoài tựa người vào khuôn cửa nhỏ, nước mắt thánh thót rơi. Cô cứ đứng như thế, khuôn mặt mờ mịt đau khổ. Hoài không biết đám bạn vừa tan học đang kéo về. Tiếng Phương "hoắng" reo to:
- A, chúng mày ơi, về xem bà thủ tướng "thớt trơ" khóc kìa. Nghìn năm có được một lần,có lẽ sắp bão to.
Tiếng cười rộ lên. Những người bạn học cùng khoá của Hoài ùa vào. Họ quăng cặp, túi, ba lô lên những chiếc giường tầng rồi xúm lấy ôm Hoài. Hoài mím môi và hất đám bạn bè ra, trèo lên giường nằm, khóc nức nở. Mọi người tản đi hết. Còn lại mình Thanh đang thay quần áo, vừa thay vừa véo von "Em ơi, Hà Nội phố, ta chờ em, mùi hoàng lan, ta chờ em, mùi hoa sữa... "
- Im đi cho tao yên,s ao mày không đi nốt cho tao thoát? -Hoài hét lên.
- Đi đâu? Rau mua rồi, nhà tắm thì đông, không ở nhà nấu cơm cho cái lão họ Trư nó ăn, nó chửi cho!-Thanh đang cười thoắt nghiêm trang.
- Thằng họ Trư nhà mày thiếu gì tiền mà không đi ăn hàng, lại cứ phải rúc ở cái xó này ăn cơm nhà bếp?-Hoài quay người ra,thôi khóc.
- Nó tiếc tiền ăn ngoài quán vì nó kiếm tiền cũng có dễ đâu mà quăng tiền ra cửa. Đêm qua đi với nhau về khuya, tao và nó vào ăn phở. Nó đói,nó làm hai bát,tao một bát, mất đứt chín nghìn, nó bảo với bà chủ quán"sướng nhé, móc được tiền của tôi bà sướng mất ngủ nhé". Bà bán phở vừa cười vừa chửi nó là đồ mọt ăn cứt sắt.
- Nó vừa ki,vừa trư như thế, mày đánh đu làm gì?
- Nó không ki với tao, nó làm ăn được toàn đưa tao giữ để chi tiêu, với lại thằng này tuy cục súc thật nhưng được cái thật thà, chỉ ăn với ngủ và với tao, chứ không để ý đến con khác, trong khi các khoá sau mình bao con hơ hớ ra đấy. Không yêu nó, mày bảo yêu ai, tuổi tác bọn mình thế, ại năm thứ năm rồi, biết từ giờ tới lúc ra trường có thằng nào nó rước cho kịp để còn ở lại Hà Nội?
- Làm sao mày khóc? Tao thấy đến mẹ mày ốm ở quê mày cũng không khóc cơ mà? -Thanh ngây mặt nhìn Hoài đang chống tay,lồm cồm bò dậy.
- Anh Thắng bỏ tao rồi! Giọng Hoài hơi ngạt đi.
- Sao, ông ấy yêu mày thế kia mà? Thanh hốt hoảng.
- Tại tao, tại tao hết Thanh hết Thanh ạ, bây giờ làm thế nào?-Hoài khóc.
- Cái số chúng mình thật khốn nạn. Tại sao chúng mình lại không sinh ra ở Hà Nội? Chúng mình là cái loại cao không tới,thấp không xong. Về quê còn khốn nạn hơn. Đàn bà con gái mà không biết làm ruộng và đẻ con, lại ti toe học "dững" đại học trở lên, kiếm đâu rả Những ông học ít thì không dám mơ tới bọn mình vì sợ không "ngang phân", thế là bọn mình thành đứng đường. Bọn tao đang mừng cho mày, vậy mà...
- Chào hai em, hai em to nhỏ gì đấy? - Đàm vừa nói vừa dắt thẳng chiếc xe mini Tầu, trên xe thò ra chùm dâu da xoan.
- Bọn em đang tâm sự, chàng họ Trư yêu dấu! -Thanh vụt đứng dậy đón Đàm, co chân hôn chút vào má anh trước mặt Hoài. Hoài quay mặt vào tường, nước mắt thánh thót rơi.
- Anh đói quá, có gì ăn không, tối nay đi xem nhé, phim "xác chết trên cao nguyên", thấy bảo như phim ma của Mĩ mà ở các quán giải khát mình vẫn ngồi uống và xem ấy.
- Sắp xong cơm rồi, hôm nay em làm món nộm rau muống có cả muối vừng, ngon tuyệt.
Họ tâm sự, chàng kể về số tiền kiếm được hôm nay, nàng kể về những chuyện trên giảng đường. Họ không cần quan tâm đến Hoài. Đây là phòng nội trú nữ, năm năm nay họ sống như trong một gia đình, không có một chuyện gì họ giấu nhau, kể cả những chuyện tế nhị nhất.
Hoài vùng dậy,ra sân. Sân trường mát rượi, nắng tắt từ lúc nào. Những tốp sinh viên đi cùng nhau lấy cơm ở nhà bếp về, người xách xô ra máy nước công cộng, tiếng hát ngang ngang quê quê của một cô nào đó trên tầng hai. Mắt Hoài nhoè nước.

***

- Đố ai đọ được với Hoài cao thủ nào, tao là trọng tài, bên nào thắng được bao ba số, bên nào thua mất một chầu nước mía, trọng tài ở giữa cổ động viên và chi tiền thuốc lào.
- Đáng gì cái tiền thuốc lào, mày khôn thế, chỉ ăn người nó quen đi, mày cá em Hoài xinh đẹp được hay thằng Toản cụt được?
- Cá chó gì, tao chỉ tin em Hoài em thôi, anh chả cần cá cũng thắng bởi biết em quá, chúng mình vào sinh ra tử có nhau rồi, hôm liên hoan với bọn K34 mà không có Hoài nốc hộ tao nửa lít rượu, tao toi từ lâu rồi.
Hoài cười khật khừ, má cô hóp lại vì rít thuốc, mặt Hoài tràn đầy một nụ cười ma quái, đầy vẻ bề trên.
Tiếng hò reo nổi lên, chả biết bọn lau nhau cổ động viên lôi ở đâu ra đến năm cái điếu cày, mỗi thằng một chiếc,c ắm cúi vê thuốc cho vào nõ. Hoài bắt đầu rít trước. Mắt cô lim dim như say thuốc phiện, rồi rít sòng sọc, tiếng rít nghe giòn tan. Cô làm động tác từ từ như tạo dáng, điềm tĩnh rít và khoan khoái thả khói như thể hút thuốc lào ngon thật sự. Đến điếu thứ mười thì Toản cụt gục, Hoài vẫn tiếp tục rít, càng sau càng ngon lành hơn. Mặt Hoài như có sương phủ, mơ màng một vẻ đàng điếm và đĩ thoã. Cuối cùng là tiếng hò reo và những tiếng chút chít của những cái hôn bọn đàn em tặng Hoài vì cô thắng cuộc.
- Hoan hô đệ nhất phu nhân của Badôca, hôm nọ bà phu nhân đã chiến thắng trận rượu, nay lại đoạt cúp vô địch về thuốc lào ,bọn em xin đãi bà chị một chầu ba số và bia hơi thịt chó, đi thôi.
Cả bọn như một cơn lốc kéo nhau ra quán thịt chó ở cổng kí túc xá. Bụi bay mù mịt theo chân họ.
Hoài sống như thế đã hai năm nay, sau khi vào trường được một năm, Hoài đã chứng tỏ bản lĩnh của một cô gái thành thị tỉnh lẻ: ngang tàng bất chấp tất cả. Cô muốn mình làm được tất cả mọi thứ không thua kém ai. Hoài học thông minh, nhạy cảm nhưng lười. Cô lại xinh, hai mắt to tròn sắc sảo, khoé miệng lúc nào cũng như bĩu ra, thêm với cái dáng luỳnh khuỳnh như con trai, Hoài ít được lòng của phái nữ, cô chỉ được đám đàn ông tung hô thôi.
Hoài bắt đầu nổi tiếng từ khi cô bị điểm hai môn Nga văn. Cô chỉ thích tiếng Anh vì cô bập bẹ học hát được vài câu tiếng Anh. Do số giờ lên lớp thiếu nhiều quá, cộng với tính ngang tàng của mình, trong giờ kiểm tra, Hoài làm được một câu hỏi xong cô đề ở dưới "không biết cách chia động từ vì rắc rối quá, đề nghị cô giáo thông cảm và toàn quyền phán xét, xin cảm ơn". Thế là Hoài xơi điểm hai. Chiều hôm đó, sau khi trả bài kiểm tra học kì, cả lớp có mình Hoài điểm hai. Cô liền về nhà, nhằm lúc giờ đi ăn cơm của sinh viên nội trú, cô mang tất cả tự điển và giáo trình ra giữa sân cỏ, chỗ mà bắt buộc ai cũng phải đi qua, chất chúng lại thành một đống và tưới một chai rượu quốc lủi lên. Chai rượu bán ở các quán pha nhiều cồn cộng với cái gió của buổi chiều đã mau chóng bén vào nhau và tạo nên một đám cháy con con như đám cháy của một đống rác nhỏ. Chưa xong, Hoài còn mặc một bộ soóc bò, tóc buộc đuôi gà và nhảy disco xung quanh đám lửa, có lúc ngoáy mông lắc vai như nhảy xếch, rồi uốn éo như lambadạ Một lúc sau,quanh cô là cả một đám đông. Có thằng nào lấy một cái đàn ghita, đứa lấy hai cái đĩa sắt, đứa lấy cài bàn gỗ, tất cả tạo thành một giàn nhạc sống mà nhạc trưởng là Hoài, vừa chỉ đạo vừa diễn luôn.
Sinh viên đại học khác học sinh phổ thông ở chỗ sống và học tập một cách tự giác.
Thầy giáo chủ nhiệm là người tế nhị, thầy có thể hùng hồn giảng bài chứ nói đến chuyện sinh hoạt cá nhân, lại là của sinh viên nữ thì thầy hay ngại.
- Em uống rượu hay hút thuốc lá, thuốc lào thì bận đến ai? Em có làm sao thân em chịu chứ em có phiền vào ai đâu mà bọn chúng nó mách thầy? Em có phải thò lò mũi xanh đâu mà chúng nó phải lo cho em? -Khi thầy giáo góp ý, Hoài cãi.
- Không chạm đến ai nhưng nó chướng lắm. Những trò đó là của đàn ông, em là con gái, phải giữ những bản tính của con gái chứ?
Hoài không trả lời thầy chủ nhiệm mà về, xông thẳng vào buồng hét lên:
- Con nào hớt lẻo với thầy chuyện của tao? Từ nay trở đi tao cấm đứa nào đụng đến tao, tao có quắp thằng nào nằm giữa cái phòng này thì đấy cũng là chuyện của tao, chỉ trừ bây giờ tao cướp người yêu của chúng mày hay cắp ăn trộm tiền bạc quần áo, chúng mày mới được quyền nói! -Hoài nói và bỏ đi qua đêm hôm đó.
Đến năm thứ tư thì Hoài trở thành một nhân vật nổi tiếng khắp trong trường và lan ra cả khu vực quanh trường. Hoài có thể uống cả chai rượu trắng không say, hút thuốc lào không mệt mỏi, nhảy đầm qua đêm và đánh đu với những người đàn ông nào chịu được cộ Nhà trường không có lí do để thi hành kỉ luật vì học lực của Hoài cũng tương đối khá, những chuyện riêng tư thì chỉ nghe trong đám sinh viên chứ tận mắt các thầy chưa ai trông thấy.
Rồi bỗng một hôm, Hoài dẫn về phòng một chàng trai lạ hoắc. Cả phòng ngơ ngác vì vẻ con nhà lành của chàng trai, ăn mặc sang trọng và lịch sự, nói năng chững chạc và ra chiều mến Hoài lắm. Hoài giới thiệu đó là Thắng, một kĩ sư vô tuyến điện đang công tác tại một viện nghiên cứu, do có việc phải về Vinh, tình cờ gặp chị của Hoài, chị ấy gửi quà cho cô và anh ta mang đến. Họ gặp nhau lần này là lần thứ bạ Cả phòng nữ ngạc nhiên trước cử chỉ lời ăn tiếng nói của Hoài, cô như một người khác, giống như một tiểu thư khuê các ngoan ngoãn tuyệt vời chứ không như cô Hoài "thớt trơ" mọi người vẫn gọi.
Và sau đấy họ yêu nhau. Tình yêu quả là một phương thuốc thần tiên. Trước đây, mỗi khi nghe tin con gái vừa xảy ra một vụ việc như đánh nhau, uống rượu suốt đêm với đám con trai và nhảy thoát y vũ, bố mẹ cô liền tức tốc gửi thư và số tiền còm do trồng rau nuôi gà ở quê lên cho cô con gái học đại học thanh toán tiền cắm quán, Hoài chỉ ra bưu điện nhận tiền chứ chẳng ngó đến thự Vậy mà bây giờ, suốt từ tết, cô viết về nhà đến chục lá thư, tiền bố mẹ cho không tiêu hết vì có dám xuống quán nữa đâu. Hoài như con cua bể, tự lột xác thành người khác. Bạn bè và thầy giáo mừng cho Hoài và ra sức vun vén cho hạnh phúc của cộ Cuộc tình của họ kéo dài được một năm trong sự thu vén che đậy cái quá khứ không lấy gì làm đẹp đẽ của Hoài.
Buổi tối,Thắng bảo Hoài:
- Mai sinh nhật mẹ, anh muốn chính thức ra mắt cả gia đình chuyện của chúng mình, rồi tuần sau nghỉ làm luận văn, chúng mình về Vinh xin phép bố mẹ em, có lẽ gần hết học kì II và trước khi ra trường chúng mình sẽ tổ chức lễ cưới. Sẽ rất vui vì bạn bè em có đủ cả.
Hoài sung sướng mê đi trong vòng tay Thắng. Cô nghĩ tới lúc được mặc váy trắng, ôm một bó hoa to bước lên xe hoa trong tiếng pháo,tiếng nhạc dìu dặt. Cô sẽ làm vợ và luôn được sống bên anh, người mà cô tin, yêu và nghe lời hơn cả bố mẹ.
Tối hôm sau, Hoài dồn tất cả tiền của mình cộng với một trăm nghìn vay của mấy đứa trong lớp đi ra chợ vải, chọn ba mét vải sa tanh vàng in hoa chìm rất lịch sự và một chiếc bánh gatô to bê đến nhà Thắng. Tất cả gia đình anh chờ đón cô và nhìn cô đầy trìu mến. Rồi họ mở sâm banh uống chúc mừng sinh nhật bà mẹ Thắng. Hoài như bước vào cõi mơ bởi ánh sáng của những ngọn nến, của mùi thuốc lá ngoại lâu nay cô nghiến răng cai, của những li rượu màu ngọt ngào mê đắm khác hẳn những chiếc cốc thuỷ tinh rượu trắng ngày trước cô thường nốc. Cô bắt đầu cười nói tự nhiên và uống rượu.Lần đầu tiên Hoài uống rượu trước mặt Thắng,trước đây, thỉnh thoảng cùng đi dự sinh nhật với anh, cô đã được đám bạn bè dặn trước lúc đi là tuyệt đối không uống một hụm nào, không được lộ cho Thắng biết cái quá khứ của mình. Lúc này thì không, Hoài tin rằng chỉ một thời gian ngắn ngủi nữa cô sẽ thành vợ Thắng, sẽ không cần giấu giếm mọi chuyện. Rượu sâm banh hoa quả rất ngon, lại nhẹ hơn bia, cô tự nhiên uống hết những li mà mọi người rót cho mình. Rồi mọi người ra nhảy, bản nhạc vanxơ vang lên dìu dặt, quyến rũ, tất cả mọi người ôm nhau ra, Hoài thì đứng im lìm,nhìn ngắm. Thắng giơ tay lịch sự mời cô, lúc ấy,q uên những lời dặn dò trước đây của bạn bè, quên giữ ý tứ hàng ngày, Hoài gần như quay lại cái bản năng của mình. Phần vì lâu không uống rượu nên tửu lượng của cô kém đi, cộng với cái giống sâm banh pha cô nhắc rất dễ say, Hoài bảo:
- Em không biết nhảy van hay tăng gô, đó là điệu nhảy của bọn trưởng giả học làm sang, em không bao giờ học nhảy cả, chỉ nhìn chúng nó nhảy là em bắt chước, em chỉ nhảy disco hay lămbada thôi.
Hoài say sưa nói và không nhìn thấy mặt Thắng hơi đờ rạAnh hỏi:
- Sao không bao giờ anh thấy em nhảy,mà những lần đi sinh nhật cùng anh,em có nhảy đâu?
- Lúc đó khác, bây giờ có anh, em sắp làm vợ anh, cần gì giấu nữa.
Hoài mím môi và im lặng. Bản vanxơ vừa hết, rồi đến một bài nhạc kích động, đám con cháu thanh niên lao ra, quay cuồng, đảo điên trong ánh đèn màu. Hoài từ từ tiến ra. Cô hơi say, chân cô nhẽ bỗng như không bén đất, một cảm giác như bay lên ở các bước chân xâm chiếm Hoài. Cô lao vào cơn lốc của tiếng nhạc. Người Hoài giật đùng đùng, tóc cô rũ rượi, tay vung vẩy theo nhịp chân. Thắng chết lặng đứng nhìn Hoài như một cô gái rẻ tiền thỉnh thoảng đến các vũ trường nhử khách. Anh cay đắng lại chiếc giàn cát xét, tắt phụt bản nhạc trước con mắt ngạc nhiên của mọi người. Anh hô to:
- Thay băng lămbada đi.
Có tiếng reo và một thoáng sau bản nhạc lămbada quyến rũ khêu gợi vang lên. Trong khói thuốc mờ ảo, trong ánh đèn xanh đỏ và không khí đầy mùi rượu và hoa quả, Hoài lắc lư, uốn éo mông và run rẩy thân hình. Cả nhà đứng chết lặng nhìn như hút vào cô, rồii mọi người nhìn thẳng, nhìn Hoài. ánh mẮt của cả nhà hốt hoảng và sợ hãi lẫn ngạc nhiên như nhìn thấy một bệnh dịch. Thắng cắn chặt môi, im lìm như hoá đá thôi miên Hoài. Cô như thoát xác bay lên bởi men rượu, bởi lâu không nhảy hết mình và đang hạnh phúc. Tất cả mọi người ra bàn, bà mẹ Thắng lại gần Thắng, nói nhỏ một câu "con định rước ai về nhà này thế? Mẹ mong là không bao giờ phải gặp lại nó một lần nữa. Con làm hỏng buổi sinh nhật của mẹ rồi" và bà đi lên gác. Không ai bảo ai, tất cả lặng lẽ ra về. Họ ra đi lặng lẽ chứ không ồn ào như trước, Thắng tắt nhạc, Hoài vẫn trong cơn say, cô còn uốn éo thêm một lúc nữa rồi thôi, ngơ ngác nhìn quanh. Thắng lại gần bên Hoài, anh nghiến răng:
- Tôi không ngờ cô giỏi như thế, tôi xin lỗi là đã dám sánh đôi cùng cô một năm naỵ Tôi xin phép được đèo cô về.
Và Hoài hiểu mọi chuyện. Trên đường về, cô đã kể tất cả quãng đời trước kia của mình cho anh nghe vì nghĩ rằng sắp là vợ chồng của nhau thì cần gì phải giấu. Cái quan trọng là cô đã thay đổi.Thắng cay đắng nghe Hoài nói, và anh thả cô vào trường không một lời hẹn. Hoài đau khổ cứ định ôm Thắng thì anh lại hất cô ra vì kinh tởm thật sự. Anh dứt khoát rũ cô ra sau khi nói lại một câu:
- Tôi nhầm về cô ! Cũng may là tôi kịp biết là cô lừa tôi một cách tinh vi, cái lừa lọc của một có người có học nguy hiểm hơn của thằng vô học. Cô quên tôi đi, giữa chúng ta sẽ không có một chuyện gì nữa. Tôi không thể là một con chó ngu si gặm khúc xương thừa.

***

- Đi ăn cơm với tao, Hoài. - Thanh kéo tay Hoài, ngó nghiêng sau Thanh là ông bồ họ Trư.
Có lần Hoài hỏi Thanh , tại sao mày lại yêu hắn trong khi mày gọi hắn là họ Trư ? Thanh trả lời: những thằng họ Trư là giống Trư bát giới,vừa háo sắc lại tham ăn,yêu nó,mình không mất gì miễn là cho nó ăn ngon và thoa? mãn,nhưng tao chỉ yêu những thằng giầu thôi."Tại sao ?" "Tại nó đủ sức lo cho mình. Chúng mình. Chúng mình không hi vọng gì về quê với cái bằng đại học hão này, mà sống ở Hà Nội thì phó tiến sĩ nhiều không đếm xuể, mình học là cốt để ngoi lên Hà Nội,v à phải ở lại chứ không về quê nữa. Không phải những thằng họ Trư thì ai thèm mê mình?"
- Tao không muốn ăn - Hoài trả lời.
- Quên hắn ta đi. Đời mình còn dài, tao sẽ kiếm cho mày một ông đồng hương cùng họ Trư với bồ của tao. Đơn giản thôi em ạ. Có số hết mày chống làm gì ?
Nghe tao mà vứt cái mơ mộng hão của mày đi,phải thực dụng. Tối đi xem phim và quên nó đi, mày yêu nó thế còn là lâu đấy.
Nước mắt Hoài trào ra. Bố mẹ Ơi, sao bố mẹ không dạy con rằng mọi chuyện đều xảy ra có một lần trong đời, cái gì qua đi không lấy lại được ? Sao bố mẹ chỉ nhăm nhăm gửi tiền cho con mà không ở bên con mỗi sáng mỗi chiều cho con bớt cô đơn? Bây giờ học mà làm gì khi trong đầu con rỗng tuếch chẳng còn tí kiến thức nào ngoài sự lo toan cho cuộc sống sắp tới ?
Tiếng hát ngang ngang quê quê trên tầng hai vang lên "ta chờ em cây bàng mùa đông mồ côi, góc phố mùa đông mồ côi,vầng trăng mồ côi,mùa đông năm ấy... "
Hoài vùng chạy, cô lao ra đường, xuống quán. Sau một năm, bà chủ quán lại thấy Hoài uống rượu.

Rồi cũng tới nơi thôi

Bắt đầu là một bản tin thời tiết từ vài dòng văn hoa du dương cố hữu đến quen trên trang cuối báo Tuổi trẻ “… bắt đầu từ ngày hôm nay, người dân miền Bắc sẽ gặp một đợt không khí lạnh. Khoảng cách nhiệt độ ngày và đêm chênh nhau khá lớn. Từ 12 - 24 độ. Đợt không khí lạnh phía Bắc tràn về nên vùng núi phía Bắc nhiệt độ có nơi xuống 4 đến 0 độ...”.
Có vậy thôi. Thế mà tôi thấy luôn khuôn mặt ông. Người đàn ông chắc ở tuổi nào cũng vậy. Nét trai lơ, trải đời như được nhuộm từ ánh mắt, khoé môi, bàn tay, cái lắc đầu như rất điệu nhưng không hề cố ý... Thậm chí có lúc hình như ông ngủ gật nhưng rõ ràng là ngủ gật cố tình. Thỉnh thoảng. ông trở về trong trí óc tôi. Điều duy nhất tôi thường tự hỏi mình tại tôi thần thánh ông quá nên ông thực ra cũng bình thường lắm, như cả triệu người nườm nượp tóc đen, da vàng kia hay ông thực sự bí ẩn, quyến rũ?
Tôi không tự lí giải được mình. Mọi người bảo mình thường hiểu mình hơn người khác hiểu mình. Thế mà riêng chuyện cứ nghe tin gió mùa đông bắc, hay trời càng lạnh tôi nhớ ông. Nhớ quằn quại. Nhớ bệnh hoạn. Từ lúc đọc thông tin thời tiết nhiệt độ có thể xuống đến 0 trong những ngày tới, người tôi bỗng nóng bừng như sốt, chân cuồng lên vì những con gì đó lân tân li ti chạy trong mạch máu như thể nếu tôi không chạy ngay lập tức nhảy lên một chiếc xe hàng nào đó, để ngây ngây ngắm con đường nhựa phẳng lượn lên lượn xuống như một dải lụa dài quấn quanh những sườn núi, để cùng dừng lại ở một hai quán cóc bên đường cho hành khách nào thận suy, cứ dứt khoát phải giải quyết nỗi buồn xong là uống một cốc chè mạn tướng mới yên tâm cho xe lượn tiếp. Và rồi ét ét, dô dô vài lần. Vài lần đang ngồi thì bỗng va đầu đánh cục vào ghế trước vì ô tô của tao phải tránh xe máy của mày miễn không đi mạng nào là may lắm rồi. Chỉ khi tất cả tay xách nách mang xuống hết và trước mặt tôi là chợ Đồng Đăng thì những con gì trong máu tôi thôi chạy lân tân li ti. Người thôi bốc nóng. Tôi chỉ dám tự hiểu mình thật đơn giản cho chuyện này. Đấy là tôi có nhu cầu ở bên ông. Vào những ngày thật thật lạnh. Và tôi cũng chỉ nhớ ông vào những ngày “Miền núi phía Bắc trời rét đậm, có nơi có sương muối và tuyết”. Còn những ngày ẩm ương nồng nàn cải lương như mùa xuân cho tình yêu đâm chồi nảy lộc, mùa hạ tình yêu cháy bỏng, mùa thu nồng nàn... Tôi không nghĩ con người là ông tồn tại trong cuộc đời này. Lại càng không có trong tôi.
Lạng Sơn. Đêm cuối năm. Một năm nảo năm nào tưởng không thể quên được, thế mà lại quên trong khi nhớ và vô tình như loang loáng bay trong không gian mùi cháo vịt quay Bắc Kinh ở một quán ăn đêm nào đó xa thật xa lại nhớ như vừa được húp một bát xong.
Ông ngồi gật gù ngủ với dáng bố cục thật chặt. Những đồ đạc của quán dồn sang một bên. La liệt bình rượu Trung Quốc thơm như tẩm hương liệu. Hai con gà cởi truồng làm đã lạnh càng lạnh hơn, dù sau lưng hai con cởi truồng béo múp đó, thấp xuống một chút nghi ngút khói bốc lên từ nồi cháo gạo. Sau đám lủng củng đó là cái phản nhỏ. Lù lù một đống chăn nhìn kĩ thấy thò ra một cái chân đi tất đó to xù, ước tính chủ nhân của đôi chân đi tất đen phải cao mét tám, nặng tám mươi cân. Thế nhưng theo độ phập phồng của đống chăn thì chủ nhân chắc cao thước rưỡi, nặng 40 cân. La liệt dưới chân là bát, thớt, dao, rau thơm, bánh đa, miến... Lung tung, loe toe. Rất bừa nhưng không bẩn. Trong ánh sáng đung đưa của hai ngọn đèn vàng chắc 40W, ông tóc dài buộc túm đằng sau bằng vải sợi vắt một bên ra trước, người hơi thụt xuống trong tấm áo dạ kẻ ô vuông ấm áp. Vì có ông. Tất cả giống một bức tranh.
Tôi ngồi ngắm ông vừa ngủ gật vừa tạo dáng. Chỉ nhìn mỗi ông nhưng thấy tất cả. Không gian lạnh buốt thấu xương sau những cơn gió rất nhẹ tưởng không phải là gió. Thấy tiếng những người buôn nói chuyện hàng họ, trốn chạy công an thuế vụ bằng giọng rất đặc trưng không lẫn vào đâu. Thấy thỉnh thoảng anh xe ôm được “hàng sống” gọi chở em vào khách sạn tàu nhanh giá rẻ xài đỡ ngày đông. Thấy những người Trung Quốc làm việc chở hàng qua biên giới vừa húp cháo vừa tán chuyện ông ổng như thể ngoài họ ra, tất cả là tượng đá dưới âm ti... Chính vì thấy hết. Cảm hết. Lại lân tân li ti có con gì đó bò trong người. Nhưng lần này là con thèm rượu. Không có mùi rượu thì nhạt lắm. Vô duyên và thừa thãi chính mình lắm.
Nắm cổ một bình rượu, tôi lặng lẽ lót đầy chén hạt mít và tợp một hơi. Bắt đầu là mùi đậm như nước mắm cốt, cay xé cổ họng, rồi mới thơm. Cái con lân tân li ti đỡ chạy cuống cuồng trong người. Làm chén nữa. Lại như uống nước mắm cốt. Lại xé toang cổ. Lại thơm... Đến phát thứ tư, ông vẫn vừa ngủ vừa điệu, nói “Cô lấy nước vối trong ấm kia chiêu đi, rượu này đốt họng đấy”.
Tôi nhìn bức tranh bố cục chặt. Không giật mình thảng thốt khéo diễn như các cô gái gọi, hay diễn viên người mẫu giải nghệ diễn như thở. Bình thản nhấc ấm nhôm lên và rót một cốc nước nâu nâu vàng vàng có tên là nước vối. Một hơi hết luôn. Bấy giờ. Mới thấy rượu ngọt và thơm.
Bố cục chặt vốn gốc người Hưng Yên. Trong bản khai lí lịch ghi rõ sinh ra và lớn lên trong một gia đình danh gia vọng tộc, từ đời ông bà tổ tiên không ở trong chi này nhánh nọ của những dòng họ nổi tiếng thì tệ nhất cũng có nghề bánh gai gia truyền từ lâu ơi là lâu. Bố cục chặt từ bé đã được trong ấm ngoài êm hưởng theo nhu cầu. 14 tuổi bố cục chặt vẫn uống sữa, ăn súp lấy tinh, lấy cốt. 16 tuổi vẫn có chị vú vừa tắm vừa cho sờ tí. Cả hai cùng cười rích rích tắm mãi không sạch vì chị tắm cho em xong em lại tắm cho chị. Rồi hai chị em cùng tắm. Cùng sướng.
Chơi đến như bố cục chặt chắc thua vua chúa ngày xưa chứ cả vùng Hưng Yên không ai không biết cậu. Cậu là thần tượng của nam phụ lão ấu. Mỗi người yêu cậu một kiểu, mê cậu một lối. Cậu đến đâu bao giờ cũng có vài cái ghế đưa ra cậu ngồi. Cậu hợp cà phê đen ít đường các quán đều thuộc. Cậu hạ mông ngồi vào đâu, ba bề bốn phía thành ngay một bức tranh bố cục chặt. Thế làm gì cậu chả được nhiều người say. Cậu là người của đám đông, của sự ngưỡng mộ không lí giải cụ thể là được ngưỡng mộ vì điều gì. Chỉ biết là ngưỡng mộ. Chắc là vì cậu đẹp trai, cao ráo, lại thơm, biết diện, lắm tiền. Đặc biệt cậu có duyên nói. Sau này, khi bố cục chặt vừa khóc khùng khục vừa miết mặt lên vùng bụng dưới gồ mỡ chắc và mát của tôi, nói là nhờ làm tình nhiều với đàn bà đâm thành người sâu sắc hóm hỉnh. Sau mỗi trận mây mưa từ năm 16 đang trẻ khỏe chẳng nhẽ lại thở hồng hộc lăn đùng sùi bọt mép ra ngủ như những lão già chơi trống bởi thèm gái, thích chinh phục và hiếu thắng, nhưng cứ hí ha hí hóp xong việc là vật ra ngủ như chết, ngủ sướng như anh nông dân vừa cày xong ba thửa ruộng...
Bố cục chặt thì ngược lại. Không bao giờ ngủ. Bố cục chặt lúc đó, và một thời gian dài ơi là dài sau này sung mãn lắm. Trời hình như cho bố cục chặt thêm khả năng đó nên càng làm càng khỏe. Càng khỏe càng hay chuyện. Mà chuyện với gái qua đường thì biết rồi đấy. Đủ giọng. Lúc đầu thì em nào cũng có xuất thân như sao y bản chính của nhau. Hoàn cảnh gia đình đứa nào cũng như thể chúng sinh ra từ một ông bố và một bà mẹ vừa nghèo vừa đáng thương vừa bệnh tật không cấp cứu bệnh viện thì cũng vừa ở viện về... Nhưng thay vì các em khai hết lí lịch công đoạn một, đến công đoạn hai là em hết hơi hết sức (giả vờ) chiều anh và kết thúc là công đoạn ba tùy tâm anh cho em bao nhiêu em biết bấy nhiêu thậm chí lần này em tình cho không biếu không lấy chỗ đi lại. Gặp phải bố cục chặt. Thêm công đoạn bốn. Đây là buôn chuyện. Đến cái nước này thì còn gì mà mất. Nói dối cũng có lúc. Dối mãi sao được. Thế là toé loe chuyện các em bây giờ không còn sao y bản chính dập khuôn đóng gạch giống nhau thành phần xuất xứ, mà là âm ti củ tỉ chuyện. Bố cục sẵn có dáng dấp lãng tử của hồi môn duy nhất thừa hưởng từ dòng họ danh gia vọng tộc không bị cầm cố thoắt thành người hóm hỉnh, sâu sắc. Biết nhiều mà chỉ có mình mới hiểu tại sao.
Tôi cũng không còn trẻ. Lại không phải một cô gái ẩm ương điệu rơi rụng, điệu chảy nước vì tưởng cứ là gái thì phải mềm, phải chớp chớp gật gật nghiêng nghiêng làm duyên đong giai, giai thích. Tôi cứng cỏi từ bé. Nghịch như con giai từ bé. Và tuyệt nhiên không biết điệu, biết rơi rụng như bọn cùng lứa. Tôi thích gì làm nấy. Có khi biết từ lúc chưa làm là sẽ sai lầm nhưng cứ làm vì đã nghĩ đến thì phải làm. Sai thì sửa. Có sai mới biết thế nào là đúng. Đúng cũng từ sai mà ra. Thế mà. Tôi cũng tốn giai (không biết những cô ẩm ương mắt càng nhắm đến tiền càng tinh kia thì tốn đến đâu?). Tôi gật gù cùng vài bình rượu, siêu nước vối nguội với bố cục chặt chẵn một đêm. Bình minh lên. Thấp thoáng sau những đụn mây pha sương hiện mờ dần những lưng chừng núi như tranh thủy mặc chất liệu lụa tơ tằm bán đầy Hàng Gai thì tôi và bố cục chặt xiên xẹo ngã đổ vào nhau trong một căn phòng tất cả đồ Trung Quốc. Tôi say thế vẫn đủ tỉnh để biết bố cục chặt cũng say bét nhè. Thế mà (lại thế mà) ngã vẫn ngon. Vẫn bố cục chặt. Đầu gối lên bụng. Tay vắt qua người. Một tay kia luồn vào trong áo phá bung ra. Tôi rõ ràng là một họa sĩ tử tế tên tuổi. Tranh bán túc tắc giá cao dù hết tiền tiêu cũng không hạ. Lại có tiếng ngang tàng không biết sợ ai. Thừa bản tính đàn ông và luôn chủ động trong mọi tình huống. Kể cả lúc say. Thế mà (Kinh dị không. Bắt đầu của câu chuyện hồi gay cấn bao giờ cũng có chữ thế mà). Thế mà. Làm tình xong. Cũng buôn chuyện.
Bố cục chặt bảo thích nhất cái bụng béo và mát của tôi. Thích thứ hai là mông béo cũng mát lại tròn. Còn cong nữa. Kể xong chuyện dòng họ chỉ vài người như bố cục chặt mà phá gia chi tử, nhà cửa đội nón ra đi. Đi hết. Nghề truyền thống là cái khó đi nhất cũng đi nốt. Lật mông béo tôi lên, úp mặt vào đó sang chuyện tại sao đang là cậu oách thế lại dạt lên Lạng Sơn vừa bán quán vừa ngủ gật. Xoa bàn tay ấm mềm không một vết chai lên đôi mông tròn căng mát rượi của tôi, bố cục chặt bảo phải bỏ quê đi biến để lưu lại cái thần tượng. Đã là người của đám đông rồi không sống yên với một người đâu. Không làm nên một việc gì đâu mà chỉ đám đông thần tượng mình. Tôi vừa úp mặt xuống cái gối sa tanh đỏ mát lịm, vừa cong mông tròn cho bố cục chặt hít hà, hỏi: “Thế thằng nào ngủ trong đống chăn? Chân gì mà to thế?”
Bố cục chặt sướng, nhe răng cắn đánh nháy một cái vào cái mông xinh mông tròn mông mát làm tôi giật nảy người, lật ngang lấy tay xoa rối rít. Đúng là bố cục chặt. Trong lúc bị tôi hất ra, mặt thế quái nào lại rơi đúng vào bụng mát. Đấy là một con đàn bà. Biết anh bỏ quê đi, trốn nhà đi theo “Lại như những con hàng sống kia chứ gì?” “Không. Con nhà nề nếp gia phong tử tế gấp chục lần nhà anh. Giai theo hàng đàn, toàn bác sĩ, kĩ sư, là người thần tượng của nam phụ lão ấu cả vùng Hải Dương”.
Đến thế này thì dù bộ râu của bố cục chặt cà cà vào bụng mát làm tôi lại bị con gì lân tân li ti chạy loanh quanh khắp người mà nếu vào lúc khác thì bố cục chặt kiểu gì cũng chết. Nhưng lúc này thì không. Tôi hắt bố cục chặt ra. Ngồi thẳng dậy. Tỉnh hẳn rượu như thể cả người bị dìm vào bể nước lạnh.
Bố cục chặt nằm nghiêng nghiêng hiếng mắt nhìn tôi giống tôi nhìn con gà cởi truồng, rùng mình: “Trùm cái chăn vào không cảm lạnh bây giờ. Gió núi độc lắm”. Tôi không thấy lạnh vì gió núi, mà lạnh vì vẻ bất chợt ma quái của bố cục chặt, run run hỏi: “Con nhà tử tế mà bỏ theo anh lên cái xó rừng này mà ngủ đường ngủ chợ? Lại còn xinh nữa?” Bố cục chặt cười nhạt như thể tôi hỏi một câu thà đừng hỏi cho xong. Không trả lời, ôm vòng qua hông mát của tôi, kéo xuống. “Cái tội của anh và cô bé ấy giống nhau, đi với nhau là đúng thôi”. “Tội gì?” Tội là người của đám đông. Không có đám đông không chịu được. Rồi không biết từ lúc nào trở thành người khác. Mất mẹ nó mình”. “Thế thì sao?” “Khi đám đông vãn quây lấy mình để quây sang một thần tượng mới. Trơ ra. Không biết đi đâu về đâu. Mất phương hướng”. “Vớ vẩn, tôi chưa nghe ai nói mình mất phương hướng vì một đám đông” “Vì em chưa tạo cho mình là thần tượng của số đông hoặc của nhiều người”. “Nhầm. Tôi đầy con nhang, đệ tử thiếu nước vái sống thôi”.
Bố cục chặt bật cười sướng. Loanh quanh thế quái nào xoay mông mát tôi ra. Làm một nhát. Tôi nảy tưng người. Đạp cho bố cục chặt một nhát. Đau ứa nước mắt. “Anh bỏ đi ngủ với tôi thế này, cô ấy không rồ lên sao?” Bố cục chặt vẫn kê mặt ấm ơi là ấm lên mông mát của tôi một hồi lại làm con gì lân tân li ti chạy dọc sống lưng, không trả lời. Những con bé con con đó ở đâu ra mà lắm, chạy như điên làm tôi cũng chán chả thiết hỏi thêm những điều người ta không muốn trả lời. Tôi hơi xoay người. Kệ thấy tất cả.
Vài lần gió mùa đông bắc đến rồi đi. Vài lần khật khừ xe hàng dã chiến lên chợ đêm uống rượu rồi về khách sạn buôn chuyện với bố cục chặt. Chúng tôi có lẽ là một đôi tình nhân đặc biệt nhất thế giới. Lúc giống bạn hàng đi buôn cùng chuyến tàu. Lúc như hai thằng bạn rượu, không có nhau rượu chát như cồn, nhạt như nước sông. Lúc giống chuyện tình Lan và Điệp cải lương không chịu được. Khi như hai kẻ bế tắc mất phương hướng đến cùng cực, không đủ nghị lực xác định xem sống hay chết có khác nhau, những lúc sướng nhất lại lảm nhảm nhiều nhất sẽ đi đến đâu cái đời sống này. Để nghe bố cục chặt sâu sắc gật gù rồi cũng tới nơi thôi.
Cô phát thanh viên chuyên mục Dự báo thời tiết của Đài truyền hình thông báo một tin không đáng mừng lắm cho nhân dân bằng một giọng an ủi, cảm thông “Ngày mai, những người dân phía Bắc sẽ phải đón nhận một đợt rét đậm, có thể rất đậm. Và cái rét đó, sẽ lan đến những người dân Hà Nội nhưng không vì thế mà nắng vàng phai nhạt. Sau đây là dự báo thời tiết...”.
Tôi nhận được lá thư của bố cục chặt chào tôi để đi tiếp. Lời lẽ mộc mạc như những lần buôn chuyện sau một cơn mướt mải. “Tôi phải đi khỏi đây rồi. Đằng ấy có biết vì sao không? Nói đằng ấy đừng cười, tại đằng ấy đấy. Sắp đến những ngày đông dài. Biết là lại được gặp đằng ấy, tôi mong lắm nhưng người nó cứ vu vơ làm sao ấy. Để rồi thấy đi và không gặp đằng ấy nữa là hay hơn cả. Tôi đi. Đi mãi. Rồi cũng tới nơi thôi. Chứ cứ dật dờ đợi xuân hạ thu qua để đông về được gặp đằng ấy rồi lại đợi... Tôi nhão người lắm. Dạo này thế nào, cứ ghê ghê chính mình. Sợ rồi đằng ấy cũng ghê ghê tôi thật khủng khiếp. Dù sao thì tôi cũng là người sướng. Nói đừng cười. Lúc nào tôi cũng nhớ bụng mát, mông mát của đằng ấy và muốn cắn thật nhiều. Cũng may đằng ấy còn có một cái nghề mà chơi, mà sướng cho mình, chứ tôi thì... Tạm biệt”.

*
*       *

Những ngày cuối năm. Tôi lên Lạng Sơn.
Toàn cảnh Đồng Đăng về đêm trong sương, gió đầu mùa như một bức tranh với bố cục thật chặt. Ấm nồng và hương vị gió núi loanh quanh. Trong khi đó, bản tin thời tiết cuối cùng trong ngày vẫn tiếng cô phát thanh viên du dương
“Vùng núi phía Bắc, nhiệt độ có thể xuống đến 0 độ C....”./.

HẾT

Nguồn: vnthuquan.net

Thực hiện ebook: Metquathantanay

Thuvien-ebook.com

Hanoi, 25/12/2007