Thông tin E-book

Lời nói đầu - Sống đẹp

Trước một bước

Trái tim nhân hậu

Những thay đổi nhỏ

Cái chạm của tình yêu

Tình nguyện viên bất đắc dĩ

Dave

Tôi đang lành bệnh đây

Vị khách trong đêm giáng sinh

Món quà của Joan

Phần còn lại từ Roger

Khoá kéo

Thông tin E-book

Tên sách: SỐNG ĐẸP

Tác giả: Nhiều tác giả

Nhà xuất bản: NXB Trẻ

Năm xuất bản: 2006

Giá: 22.500 đồng

Chuyển sang E-book: hungnvkh-4/2008

Nguồn: www.tuoitre.com.vn

Lời nói đầu - Sống đẹp

TTO - Bộ sách NHỮNG TRÁI TIM RỘNG MỞ đã giới thiệu cùng bạn đọc những chủ đề thuộc thế giới tình cảm như: Tình thân ái, Tình cha, Tình mẹ, Tình bạn , Tình yêu con, Tình thầy trò, Bài học làm người, Chia sẻ, Giúp đỡ, Gia đình, Chữ Hiếu, Hiếu học, Lòng trắc ẩn, Tình yêu.

Nay nhóm Nhân Văn tiếp tục tuyển chọn những câu chuyện hay nhất về SỐNG ĐẸP.

Sống đẹp không hẳn là mục tiêu, nó có thể chỉ là con đường mà ở đó hạnh phúc mới là đích đến.

Với Sống đẹp, trái tim con người mới thực sự rộng mở và chỉ khi trái tim rộng mở để thì họ mới sẵn lòng góp sức kiến tạo cho cuộc sống trở nên tươi đẹp.

Sống đẹp cho thấy sức sống bên trong của mỗi người là một nguồn năng lượng mãnh liệt. Nếu con người biết khơi dậy thì nó sẽ thay đổi tất cả. Nó chứng minh một chân lý muôn thuở là sức sống bao giờ cũng chiến thắng. Sự sống không bao giờ bị hủy diệt.

Với Sống đẹp, bạn đọc tin rằng cuộc đời không hề vô vị. Bởi đâu đó có những cảnh đời gặp phải bao điều nghiệt ngã, những nghịch cảnh không dễ vượt qua... Vậy mà niềm tin ở sự sống bên trong những con người ấy lại mãnh liệt vô cùng. Họ không đầu hàng số phận mà đứng lên, bước về phía trước dẫu nghịch cảnh cố gì đôi chân họ lại, cố níu đôi vai họ xuống…

Sống đẹp trong bộ sách Những trái tim rộng mở là kết quả của sự hợp tác xuất bản rất thành công của NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC & NHÀ XUẤT BẢN TRẺ, chúng tôi mong rằng sự kết hợp này sẽ mang đến với bạn đọc một tác phẩm có chất lượng.

Với tất cả lòng trân trọng bạn đọc, với lòng biết ơn các tác giả nhóm Nhân Văn, chúng tôi tự tin giới thiệu tác phẩm Sống đẹp với bạn đọc gần xa. Chúng tôi thật sự cầu thị, xin lắng nghe mọi ý kiến góp ý của bạn đọc trên tinh thần xây dựng.

Trước một bước

TTO - Trong lúc tôi đang chuẩn bị bữa tối, cô con gái mười hai tuổi của tôi, Ashley, chạy vào bếp và la lên:

– Mẹ ơi, mẹ đã xem báo hôm nay chưa?

– Mẹ xem rồi con gái à. Sao con lại hỏi vậy? – Và rồi bắt đầu một tuần mà tôi sẽ không bao giờ quên.

Tờ báo nói về trận lụt ở Elba, Alabama – một thị trấn nhỏ ở phía Nam. Đây là khu vực thường xuyên bị lụt, Elba chỉ dựa vào hệ thống đê điều giữ nước sông Pea lại. Những trận mưa lớn đã tăng sức ép lên con đê và làm vỡ nó. Cả thị trấn bỗng nhiên bị chìm trong nước. Mọi thứ bị cuốn trôi trên đường đi của dòng nước, rất nhiều gia đình đã mất trắng tài sản.

– Mẹ ơi, con có thể giúp đỡ họ được không? – Ashley hỏi với sự quan tâm sâu sắc. Nó nảy ra ý mang những thức ăn có thể bảo quản lâu được đến cho những người ở thị trấn ấy. Ashley biết rằng lương thực rất quan trọng và nó đặc biệt quan tâm đến những em bé. Vì Ashley cũng có một đứa em trai nhỏ nên nó nghĩ rằng ở đó sẽ cần rất nhiều tã lót.

Ashley hỏi tôi: “Con có thể giúp mang đồ đến cho những người đó không mẹ?”

– Được chứ... nhưng con gái của mẹ sẽ mang đi bằng cách nào?

– Đó là điều con cần mẹ giúp. Mẹ sẽ giúp con nhé? – Và nó biết rằng tôi sẽ đồng ý ngay. Công việc của chúng tôi bắt đầu. Trong khi Ashley lên kế hoạch những thứ cần quyên góp, tôi giúp cô con gái tìm cách vận chuyển chúng.

Con bé đặt những cái hộp ở trường và cơ sở kinh doanh địa phương để thu thập những gì có thể. Ashley in những tờ rơi thông báo về trận lụt và dán chúng khắp nơi. Tôi gọi điện đến đội cứu trợ và nhờ họ chuyển thức ăn đến Elba. Do họ đã kịp thời cung cấp những thứ thiết yếu nên một số đồ của chúng tôi sẽ được giữ lại cho lần cứu trợ sau. Họ giúp chúng tôi sắp xếp thời gian và việc thu gom của chúng tôi bắt đầu.

Mọi thứ đều tiến triển tốt đẹp cho đến tuần cuối trước khi đồ cứu trợ được chuyển đi. Ngày 8 tháng Tư năm 1998, một cơn lốc đánh vào Birmingham, Alabama, phá hủy hoàn toàn mọi thứ trên đường đi của nó, giết chết hơn ba mươi người.

Vị chủ tịch của đội cứu trợ gọi điện cho tôi và nói:

– Nếu như cô và Ashley không phản đối, chúng tôi sẽ chuyển phần lớn số đồ này đến những nạn nhân của cơn lốc ở Birmingham.

– Chúng tôi đã đồng ý ngay vì đã có nhiều chuyến cứu trợ đang trên đường đến Elba trong khi những người ở Birmingham rất cần sự giúp đỡ.

Luôn đi trước mọi người, Ashley đã làm thêm những tờ rơi mới. Trong khi đang dự định kế hoạch đi quyên góp từng nhà, con bé lại nảy ra ý định gọi điện đến những cơ sở kinh doanh trong khu vực xin quyên góp. Khi gọi điện đến cửa hàng Wal-Mart, ngay lập tức nó nhận được sự giúp đỡ của giám đốc cửa hàng. Ông ta mời con tôi đến nhận những đồ quyên góp của cửa hàng vào thứ Sáu. Điều này quả thật hơi khó nhưng con bé vẫn nhiệt tình nhận lời.

Sau khi nghe Ashley giải thích kế hoạch tình nguyện của chúng tôi, thầy hiệu trưởng đã đồng ý cho con tôi được nghỉ ngày hôm đó. Chúng tôi chuẩn bị sẵn sàng cho chuyến đi vào tám giờ sáng thứ Sáu.

Vào đêm trước khi cuộc quyên góp bắt đầu, một bất ngờ xảy đến cho chúng tôi. Lại thêm một cơn bão lớn nữa đi ngang qua miền Nam Tennessee, gây ra một cơn lốc đánh vào ngay thị trấn gần với chúng tôi. Nó làm sập nhiều ngôi nhà và làm hàng chục người bị thương. Một lần nữa lại có thêm nhiều người đang cần sự giúp đỡ của chúng tôi.

Thứ Sáu, chúng tôi đến cửa hàng Wal-Mart vào lúc bảy giờ, bắt đầu xếp những đồ quyên góp được. Xe tải của đội cứu trợ đến nơi vào khoảng gần tám giờ. Giám đốc cửa hàng cũng đã báo cho đài phát thanh và báo chí về câu chuyện này. Tôi chưa bao giờ thấy một đứa trẻ mười hai tuổi làm việc vất vả như thế.

Với tờ bướm “QUYÊN GÓP CHO NHỮNG NẠN NHÂN CỦA CƠN LỐC” trong tay, Ashley đã đứng trước cửa Wal-Mart trong suốt mười hai tiếng đồng hồ không nghỉ. Nó đã quyên góp được một xe tải chất đầy hàng và chín trăm đôla cho đội cứu trợ nạn nhân của những cơn bão vào mùa xuân năm 1998.

Khi con gái tôi đóng cửa xe tải lại, nó quay lại cười với tôi:

– Con đã làm rất nhiều và con mệt lắm rồi. Nhưng con thấy thật tuyệt, mẹ à!

Chúng tôi đứng nhìn chiếc xe lăn bánh, Ashey nhìn tôi và khóc:

– Con cám ơn mẹ đã giúp con làm được điều này. Nếu không có mẹ, con đã chẳng làm được gì.

Tôi lau nước mắt cho con bé và trả lời:

– Không, chính mẹ mới muốn cám ơn con vì con đã chỉ cho mẹ cách đưa tay ra giúp đỡ những người thật sự gặp khó khăn, con gái yêu của mẹ ạ!

Trái tim nhân hậu

TTO - Khi thấy rằng mình cần phải có một việc làm, Ruth Henricks chuyển đến San Diego và bắt đầu công việc chạy bàn cho nhà hàng The Huddle của người chị dâu trong khu dân cư, kiếm thu nhập từ tiền boa của khách.

Ruth hòa nhập với công việc của một phục vụ bàn như một con vịt được vùng vẫy trong nước. Với công việc này cô được tiếp xúc với mọi người mà Ruth thì yêu mến mọi người.

– Tôi cảm thấy mình là một người có ích– chị thừa nhận. – Tôi đã nuôi những đứa con của mình khôn lớn và tôi có một mái ấm. Nhưng tôi cần có cái cảm giác về giá trị của bản thân mình, cái mà ta có thể tìm thấy khi có thể nói rằng ‘Tôi có thể thực hiện tốt điều này!”

Tham gia vào công việc của nhà hàng chỉ là bước khởi đầu đối với Ruth. Cuối cùng, cô và người chị dâu cùng hùn vốn mở thêm một quán cà phê trong khu buôn bán ở San Diego. Tại đó cô tìm được một phòng đơn với giá cả phải chăng. Năm 1981, Ruth để ý thấy một số lớn những khách hàng của mình là người bệnh và sắp chết.

– Đó là một điều bí mật. – Ruth nói. – Không ai nói rằng họ sắp chết vì bệnh AIDS nhưng khi nghĩ lại, tôi biết rằng sự việc là như vậy.

Khi người chị dâu nghỉ hưu, Ruth mua lại toàn bộ quán Huddle. Trong số những khách hàng của cô có một người đàn ông trẻ đáng mến tên Scott. Ngày nào anh ta cũng đến ăn tại quán Huddle. Anh ta cao chừng một mét tám, tóc dài màu vàng hoe, cùng với đôi mắt xanh dương thân thiện. Trông Scott rất điển trai. Anh ta cho Ruth biết rằng anh ta bị AIDS. Mỗi ngày qua, anh ta dường như yếu hơn đi dù rằng Ruth luôn chuẩn bị cho anh ta những bữa ăn bổ dưỡng, thịnh soạn. Khi sức khoẻ của anh ta xấu đi một cách đều đặn, Ruth trở thành người bạn tinh thần của anh ta. Anh ta nói chuyện với cô hàng ngày, giải thích cho cô nghe cặn kẽ những gì đang diễn ra với anh.

Scott rất trân trọng sự quan tâm chăm sóc mà anh nhận được ở quán Huddle. Dù có thế nào anh ta cũng cố gắng lê tấm thân của mình vào tới quán và nói:

– Khi tôi bước vào, mọi người đều chào đón tôi. Họ biết tên tôi, họ vỗ vai tôi và hỏi thăm cuộc sống của tôi cho dù lúc đó trông tôi có như thế nào đi chăng nữa. Với tôi, chị và những bữa ăn gia đình trở nên thật thân thuộc.

Scott thú nhận rằng anh không còn đủ sức để đi ra chợ và chuẩn bị bữa ăn cho mình nữa.

– Tôi lệ thuộc vào chị để có được những bữa ăn đó, Ruth à! Nếu chị không thấy tôi đến quán Huddle nữa, thì chị biết là tôi không ăn nữa.

Rồi một ngày, Scott vắng mặt tại quán Huddle. Đến ngày thứ hai không thấy anh ta đâu, Ruth bắt đầu cảm thấy lo lắng. Những lời anh ta thường nói như vang vọng trong tâm trí cô. Cô nhận ra rằng mình thậm chí không hề biết đến họ của anh ta, hay nơi ở của anh ta. Hàng ngày cô bị dày vò vì sự biến mất của Scott và cảm giác mình thật vô dụng, không thể giúp đỡ được, cuối cùng cô đành giãi bày tâm sự của mình với những người bạn và những khách hàng thân thuộc.

Một người trong số họ là bác sĩ ở một trung tâm y tế gần đó. Ông ta khuyên cô dán vào bảng niêm yết giá thông báo phục vụ giao thức ăn cho những bệnh nhân bị AIDS. Nhu cầu trước đây không được đáp ứng giờ đã được mọi người nhiệt liệt hưởng ứng với lời đề nghị từ chính chủ quán. Ruth, vị bác sĩ và những người ủng hộ cô đã họp nhau lại quanh một bàn ăn nhỏ của quán Huddle và chuyền tay nhau kí vào tờ giấy cùng hợp tác khai sinh cho Dịch Vụ Chuyển Giao Đặc Biệt San Diego.

Bên cạnh công việc quản lí quán Huddle, Ruth lãnh thêm nhiệm vụ quản lí “đội quân” của mình – một lực lượng nòng cốt gồm hai trăm tình nguyện viên với một trăm tài xế – những người chuẩn bị, gói gém và vận chuyển những bữa cơm mang hơi ấm gia đình từ quán Huddle đến gần một trăm bảy mươi lăm bệnh nhân ADIS. “Dịch vụ Chuyển Giao Đặc Biệt” là một tổ chức một trăm phần trăm tình nguyện.

Từ sự kết giao với Scott, Ruth đã đến với hàng ngàn mảnh đời khác.

– Tôi kinh ngạc trước những trái tim nhân hậu mà tôi tìm thấy trong mỗi tình nguyện viên của mình, – cô nói một cách tự hào. – Tất cả chúng tôi đều nhận ra mình có một khả năng nào đó. Dù rằng chúng tôi không thể làm tất cả mọi việc nhưng ít ra chúng tôi có thể làm được một điều gì đó có nghĩa. Giờ đây chắc hẳn Scott đang ngắm nhìn chúng tôi từ thiên đàng. Anh ta – một người lạ, đã đến và thay đổi cuộc đời tôi. Anh ta đã giúp tôi nhìn thấy nhiều thứ mình có thể làm ngoài công việc của một quán ăn gia đình nhỏ.

Ruth Hendricks đã tìm được những điều cô ấy có thể thực hiện tốt, đó là giúp đỡ mọi người.

Những thay đổi nhỏ

TTO - Có lẽ Thượng đế nhân từ biết rằng nếu có một gia đình nào đó có thể truyền sức mạnh cho một đứa trẻ để vượt qua được những thử thách trước mắt thì đó chính là gia đình của Tapley.

Bạn tôi bị mắc một chứng bệnh rối loạn gen bẩm sinh hiếm hoi, chúng dẫn đến di chứng là mất đi một số cảm giác ở dây thần kinh.

Trong suốt thời thơ ấu, sự mất khả năng cảm thấy đau đớn của Rilla dẫn đến việc những vết thương nhỏ không được chú ý và bị hoại tử. Rilla đã phải chịu cắt bỏ một phần ngón tay hoặc ngón chân vì căn bệnh này.

Khi còn nhỏ, Rilla đã phải chiến đấu một cách vô vọng để đuổi kịp với những anh em họ của mình nhưng căn bệnh của cô đã khiến cô mất đi khả năng giữ thăng bằng, điều quan trọng nhất trong việc học đi. Tuy vậy, bạn tôi đã vượt qua được những khó khăn này bằng cách giữ cho đầu thẳng và dùng tầm mắt để giữ thăng bằng.

Một ngày nọ, tôi hỏi bạn tôi:

– Rilla này, cậu làm thế nào để có thể có đủ sức mạnh vượt qua những khó khăn như vậy?

Nhìn tôi một cách trầm ngâm, Rilla nói: “Trong khi những đứa trẻ khác có được sự tự tin và những kĩ năng qua các môn thể thao, tớ lại tìm thấy chúng trong lúc chơi cờ. Dì Grace luôn chơi với tớ hết giờ này qua giờ khác. Và rồi tớ nhận thấy rằng mình có thể không chạy nhanh được như người ta nhưng mình lại giỏi ở những thứ khác. – Hơi mỉm cười, Rilla thêm vào – Tớ nghĩ dì Grace đôi lúc đã nhường tớ thắng đấy!”

Ngay từ rất sớm, Rilla đã quyết định rằng vì đây là cuộc sống duy nhất mà mình có, cô sẽ sống với nó một cách có ích nhất. Cô học rất chăm chỉ ở trường và tốt nghiệp với tấm bằng danh dự cho phép cô tiếp tục theo đuổi niềm say mê kiến thức của mình ở trường đại học. Những năm sau đó cô luôn tự nhủ với mình:

– Mình đã trải qua những năm thơ ấu mà chưa từng biết ý nghĩa của câu “tôi không thể làm được” là gì.

Căn bệnh vẫn tiếp tục hoành hành. Và sau một cuộc phẫu thuật quan trọng, Rilla cần phải nghỉ ngơi để cơ thể phục hồi trong vài tháng. Trong thời kỳ dưỡng bệnh, cô nhận thấy rằng mình có thể dùng kiến thức có được để giúp đỡ người khác vì thế, Rilla đã tham gia tình nguyện vào một chương trình xóa mù chữ cho người lớn.

Thật đáng buồn, khi năm tháng qua đi, căn bệnh quái ác đó vẫn tiếp tục lấy đi lòng nhiệt thành của Rilla. Những cuộc phẫu thuật chỉnh hình, thay thế khớp và cuối cùng là phải tháo khớp đã khiến cho Rilla phải đối mặt với một sự thật là cô sẽ gắn bó phần đời còn lại của mình trên chiếc xe lăn.

Trước đây Rilla luôn chứng minh ngược lại những lời nói của bác sĩ. Cô luôn biết cách biến từ “Không thể” thành “Có thể.” Thế nhưng chỉ ở lần duy nhất này, cơ thể của cô đã hoàn toàn nói “Không”.

Cơ thể của cô không còn có thể chịu đựng được nữa. “Thượng đế ơi, Ngài ở đâu? Con còn phải hứng chịu nó trong bao lâu nữa đây?” Trong vài ngày đầu sau cuộc phẫu thuật, Rilla đã phải thốt lên những lời than vãn đau đớn.

Nhưng dần dần, trong những ngày tiếp theo, bạn tôi đã lại bắt đầu ước mơ. Từng ngày từng ngày, tinh thần của cô ấy vươn đến những tầm cao mới. Jim, một người chồng kiên nhẫn và tuyệt vời, luôn ở bên cạnh cô, chia sẻ những ước mơ của cô và luôn làm tất cả những gì có thể để giúp người vợ của mình đạt được ước mơ đó.

Rilla cũng mong muốn được giúp đỡ mọi người. Trên chiếc xe lăn, cô đã làm chủ tịch Quỹ Terry Fox ở thị trấn nhỏ của chúng tôi. Bởi không ai có thể nói “Không” với Rilla, cô và nhóm tình nguyện viên của mình đã quyên góp được ba mươi nghìn đô-la cho việc nghiên cứu bệnh ung thư trong suốt mười năm qua. Rilla cũng làm việc trong nhà thờ và cả ở bệnh viện nữa.

Mỗi khi chúng tôi hỏi về động cơ đã giúp cô được như vậy, Rilla trả lời một cách thành thật: “Tớ tin rằng chỉ cần làm nên những thay đổi nhỏ cũng có thể biến xã hội chúng ta thành một nơi tốt đẹp hơn.” Và người bạn của tôi vẫn tiếp tục tạo nên “những thay đổi nhỏ” ở bất cứ nơi nào cô ấy đi qua.

Cái chạm của tình yêu

TTO - Tôi đã từng làm một cuộc nghiên cứu tự nguyện ở Ấn Độ suốt một năm khi tôi quyết định đi làm tình nguyện tại “Ngôi nhà của Mẹ Teresa cho những người bệnh tật, nghèo khó và sắp chết” ở Calcutta.

Tôi biết cuộc nghiên cứu đã rất có ích nhưng tôi không thể cưỡng lại được cảm giác đất nước Ấn Độ đang gọi tôi để làm một việc gì khác nữa.

Tôi cảm thấy chỗ của tôi là ở Calcutta, giữa những người “nghèo nhất của những người nghèo.” Và cuối cùng vào một ngày nọ, tôi đã đủ dũng cảm để nghe theo trái tim mình và đáp chuyến tàu đi Calcutta.

Có những điều về Calcutta mà tôi sẽ mãi yêu thương. Tuy còn những lề đuờng rạn nứt, dơ bẩn, những hàng cây đầy bụi và khói bụi của xe cộ nhưng có một sự tràn ngập tình cảm con người nơi đây khiến tôi vẫn đi dạo trên đường với niềm vui. Thế nhưng, ngày mà tôi đến trên con đường bụi bặm này bên ngoài Ngôi nhà, tôi đã bị sốc.

Tôi đã khóc khi đối diện với nơi mà trái tim mình đã dẫn đến nhưng tôi đã không thể đi theo vào cùng những tình nguyện viên đang tiến vào trong. Tôi thấy sợ hãi với những gì xảy ra ở trong kia mà mình không thể giúp gì được. Tôi đứng ở bên ngoài một mình cho đến khi không thể trì hoãn lâu hơn nữa. Tôi đi đến cánh cửa hẹp bằng gỗ và bước vào trong.

Điều đầu tiên tôi thấy là một người chết, được bọc trong một tấm chăn để chờ được mang đi. Tôi chưa từng bao giờ thấy cảnh tượng như vậy mà chỉ chứng kiến người thân mình qua đời trong quan tài. Tôi dừng lại trước cơ thể gầy còm, quặt quẹo của ông ta. Một bà xơ tiến lại và hỏi tôi cần gì. Khi nhìn chiếc áo khoác đơn giản và đôi bàn tay chai sần của bà, tôi nhận ra bà đã tiếp xúc với người chết mỗi ngày. Chắc bà ta không muốn tôi làm mất thời gian của bà nên tôi tự hứa rằng sẽ mạnh mẽ và không làm bà thất vọng.

– Tôi đến đây để phụ giúp! – Tôi nói. – Tôi có thể làm được gì?

Ngay lập tức bà xơ kéo tôi vào một căn phòng với cái tủ thuốc gần như rỗng và mở tung một cái tủ lớn hơn chứa chăn và tã lót. Không một lời chỉ dẫn, bà chỉ tôi tới cánh tay bị thương của một người phụ nữ và giục tôi làm. Ngay khi tôi đang tìm cái tạp dề, một đứa bé chừng hai tuổi thét lên sau lưng khi một người tình nguyện lau rửa những vết bỏng trên gần nửa cơ thể của em. Hai người khác thì đang lau rửa một cái lỗ ở chân một người phụ nữ. Tôi có thể thấy xương nhô lên từ miếng thịt đầy máu. Không thể tin được sự dũng cảm và sự khéo léo của những người tình nguyện ở đây! Một người chết, một đứa trẻ bị bỏng, một vết cắt thấy tận xương – tôi có thể giúp được gì đây? Tôi không phải là bác sĩ mà chỉ là một nhà nghiên cứu.

Một tình nguyện viên người Mỹ gọi tôi:

– Bạn lại đây và giúp tôi chứ?

Cô ta đang cố làm vệ sinh cho một bà cụ đang quằn quại trong đau đớn. Tôi giúp nâng bà ta lên và lau khô người bà. Nhưng ngay khi bà ta ra, một người khác lại được mang vào. Và tôi nhận ra công việc cứ như vậy trong những phút tiếp theo.

Trước tôi là hai hàng võng với những phụ nữ đang nằm trên đó. Những tình nguyện viên hối hả chạy tới lui, tắm rửa, lau chùi, cho ăn và thay tã. Họ dường như là làm việc theo cặp. Mỗi người đều đặn tới và đi. Tôi cảm thấy lạc lõng. Người Mỹ kia không còn cần tôi nữa và tôi chẳng còn biết chỗ nào để bắt đầu. Mọi người đều thân thiện nhưng họ lại quá bận để có thể giải thích nhiều cho một người mới đến trễ như tôi. Và khi tôi tự nhủ mình có nên đi ra hay không thì một cô người Đức ném cho tôi một bộ đồ.

Trong hai giờ tiếp theo, tôi giặt, phơi và cố gắng nhẹ nhàng thay tã cho người bệnh, hết người này đến người khác. Một vài người khóc lên đau đớn bằng tiếng Hindi; những người khác nhìn trừng trừng nhưng im lặng. Rõ ràng là họ đang bực tức với cô gái phương Tây trẻ đang đụng vào người họ một cách vụng về... và tôi không hề trách họ.

Vào giữa trưa, những người tình nguyện ăn bánh và uống trà trên nóc nhà. Thật là tuyệt vời khi được gặp những người đã làm việc với tốc độ gấp ba lần mà tôi có thể xoay xở được. Thế nhưng, tôi cảm thấy xấu hổ và thất vọng bởi tôi đã không thể làm gì để trông khác với những người phụ nữ dưới kia. Một lần nữa, lý trí nói rằng tôi đã làm được việc có ích nhưng trái tim và tinh thần tôi lại thấy trống rỗng. Khi nhìn xuống những người bán hoa và trái cây ngồi cả ngày bên đường, tôi quyết định rằng mình phải tìm ý nghĩa của những việc mình làm ngày hôm đó.

Tôi chạy xuống lầu dưới, cảm giác mình đã được nạp đầy đủ năng lượng cho việc tiếp tục cọ rửa. Nhưng trước sự ngạc nhiên của tôi, một tình nguyện viên bảo rằng bây giờ không phải là lúc cọ rửa mà là thời gian yên tĩnh, khi tôi có thể bỏ hàng giờ với một người phụ nữ. Tôi có thể chải tóc cho bà ta, nói chuyện với bà ta hoặc nắm tay bà ta. Tôi bắt đầu đi dọc những chiếc giường và nhờ Thượng đế hãy chỉ tôi đến với một ai đó. Một vài người đang ngủ và hầu hết những người còn thức thì quay lưng lại với tôi. Nhưng có một người nhìn thẳng vào tôi và gọi tôi lại bằng tiếng của bà ấy.

Ngồi trên giường, tôi tìm tay người phụ nữ nhưng bà đã nắm thật chặt lấy cổ tay tôi trước. Mái tóc rối và xơ xác của bà đuợc bôi bóng bởi thuốc mỡ và làn da nhăn nheo thì xệ xuống tới cằm. Bà nhìn vào mắt tôi một cách dữ tợn trong một phút, hai phút – có lẽ là lâu hơn nữa. Tôi cảm thấy bối rối và định quay lại tìm hỏi một tình nguyện viên nào đó. Đột nhiên bà nắm lấy cổ tay tôi chặt hơn nữa như muốn nói: “Không, cô không thể đi. Thời gian của cô vẫn chưa hết ở đây”.

Tôi hít một hơi sâu, nhìn vào mắt bà và chợt nhận ra rằng thử thách của tôi là yêu thương mà không được sợ hãi. Tôi bắt đầu làm cái việc duy nhất mà tôi có thể nghĩ tới – xoa bóp cánh tay của bà. Tôi lại tiếp tục xoa bóp cánh tay kia khi đặt bà ta nằm lên gối. Bà nhắm mắt lại. Tôi tìm một ít nước và bóp vai cho bà. Đột nhiên bà kéo áo lên và chỉ vào cái bụng nhăn nheo như gương mặt của bà ít phút trước; tôi cũng mát xa chỗ đó cho bà. Cơ thể bà thả lỏng ra theo đôi bàn tay tôi chạm vào người bà và gương mặt bà cũng bắt đầu giãn ra. Trong vòng hơn một giờ, tôi đã xoa bóp hai chân, lưng, đầu và cuối cùng là mặt bà.

Trong khoảng thời gian ấy, dấu vết của năm tháng như tan chảy trên khuôn mặt bà. Cuối cùng, khi bà mở mắt ra, đôi mắt ấy tràn ngập sự thanh bình đến nỗi tôi bật khóc. Thật kỳ diệu khi chỉ vài giờ trước đây tôi còn cảm thấy mình vô dụng. Tôi đã quên mất tôi muốn chia sẻ sức mạnh hàn gắn của sự tiếp xúc như thế nào. Nhưng bà đã nhìn thấu qua nỗi sợ hãi của tôi và cho tôi món quà tuyệt vời nhất – cơ hội để yêu một người khác trọn vẹn đến nỗi có thể biến đổi cả hai người. Tôi sẽ luôn nhớ cái thời điểm ấy như những giây phút đẹp và quý nhất trong đời và sẽ kính trọng bà như một trong những người thầy tuyệt vời nhất của tôi.

Tình nguyện viên bất đắc dĩ

TTO - Tôi đã bước vào học kỳ cuối cùng ở trường đại học và đang muốn tìm một vài môn học dễ chịu để có thể kết thúc nhẹ nhàng.

Thằng bạn chung phòng với tôi, Tom, tình cờ nghe được sự khó khăn của tôi khi tôi đã đăng ký hỏng lớp “Những bộ phim của Stephen King” qua mạng đăng ký qua điện thoại của trường tôi.

“Tớ đã được nhận làm chân trợ giảng trong học kì cuối này”, Tom khoe trong lúc hắn đang ngắm mái tóc hoàn hảo của hắn trong gương. “Tớ dạy lớp buổi chiều, hai ngày một tuần. Cậu có thể tham dự ở lớp tớ cho vui.”

Tôi hăm hở gật đầu, chỉ nghe được mỗi từ “buổi chiều” và “cho vui”, nhìn Tom nhấc điện thoại và đọc mã số đăng ký cho lớp học.

Vài ngày sau, Tom rủ tôi đến buổi học đầu tiên của hắn.

– Tại sao? – Tôi hỏi. – Chúng tôi không phải là bạn thân lắm.

– Tớ cũng không biết – Hắn trầm ngâm, kéo lại khóa ba-lô. – Nó chỉ như việc mà những thằng bạn cùng phòng hay làm thôi.

– Ừ nhỉ, đúng rồi! – Tôi lầm bầm, đi theo hắn dọc khu trường học đến tòa nhà Sức khỏe và Khoa học. – Chắc chắn là tớ sẽ có mặt.

Vài phút sau, khi đang vã mồ hôi sau khi phải băng qua khu trường học và leo sáu cái cầu thang, tôi nhìn chòng chọc vào những người đàn ông gầy còm và những anh chàng đồng tính đang bu quanh phòng học. Tôi hỏi lớn:

– Mình đến đây làm gì nhỉ?

Tom cười:

– Tớ chưa nói cậu nghe à? Đây là lớp Những điều cơ bản về HIV.

Bình thường đây không phải là một lớp học dễ dàng. Nó cũng không phải như những thước phim tài liệu hàng đêm mà chúng ta bị bắt phải xem: những người đàn ông ốm yếu co mình vì những vết thương, những phụ nữ đầy nước mắt khi nghe tin mình đã truyền bệnh vào những đứa con thân yêu. Nó cũng không phải là những bài tập nhạy cảm khi chúng ta phải đóng vai người đồng tính luyến ái hay những con nghiện để hòa nhập và làm thay đổi những định kiến của chúng ta về họ.

Đối với tôi, phần khó nhất của lớp học này là yêu cầu về việc làm tình nguyện. Chúng tôi được yêu cầu tham gia tình nguyện vào một tổ chức nhân đạo về HIV ở địa phương trong thời gian rảnh như một phần của khóa học.

Cứ mỗi tuần tôi lại tìm cách nào đó trốn tham gia hoạt động này. Trước khi tôi biết đến khóa học này, chúng tôi đang chuẩn bị kì thi cuối năm và tôi đang bán cuốn sách học dày bốn ngàn trang “Lịch sử của HIV” để có tiền mua bia và bánh pizza, mua quần áo. Điểm A dễ dàng ơi, tao đến đây!

Vài ngày sau kì thi, tôi và mấy đứa bạn đang lo lắng chuẩn bị cho bữa tiệc mừng lễ tốt nghiệp.

Và rồi chuông điện thoại reo. Đó là Tom.

– Cậu chưa bao giờ hoàn thành xong những giờ làm tình nguyện của cậu cả! – Hắn càu nhàu như thể có điều gì tồi tệ lắm vậy. – Tôi không thể cho cậu đậu được. Nếu tôi không thấy lá đơn xin tình nguyện của cậu được ký vào ngày mai, cậu sẽ bị đánh trượt.

– Tom. – Tôi lắp bắp. – Tớ đang chuẩn bị cho bữa tiệc tốt nghiệp. Nó sẽ diễn ra vào ngày mai. Làm sao cậu có thể đánh trượt tớ chứ?

– Điều này rất quan trọng. – Tom nói. – Nếu cậu không tham gia, cả khóa học xem như bỏ. Tớ đã để một tờ đơn trên giường của cậu. Cậu chỉ cần tham gia năm giờ đồng hồ thôi. Và sau đó vẫn kịp tham dự buổi tiệc ngu xuẩn của cậu.

Mặt trời đang lặn dần khi tôi hỏi cái địa chỉ trong tờ chương trình học của lớp và ra đi. Sau khi lang thang trên đường với chiếc Datsun cũ kỹ của mình, tôi thấy một tấm bảng chào mừng: Ngôi nhà HIV.

Tôi đậu xe, cố nén sự chán nản, tiến đến ngôi nhà. Một người đàn ông mù mặc một chiếc áo choàng cũ ra đón tôi.

– Tôi có thể giúp gì cho anh không? – Ông ta hỏi một cách vui vẻ.

– À... Vâng... – Tôi lắp bắp. – Cháu từ trường đại học đến, à, ừ, đến đây để giúp đỡ ạ!

Ông ta mỉm cười.

– Ồ! – Ông gật đầu. – Chúng tôi đã đón khá nhiều người tình nguyện đến đây rồi.

Tôi thầm cám ơn là ông ta không thể thấy được mặt tôi đang đỏ ửng.

Với đôi tay thành thạo, ông ấy dẫn tôi đi qua chiếc giường cũ kỹ trong phòng khách. Tôi ngồi xuống và ông ấy – Ben – hỏi tôi nghĩ mình sẽ giúp được những gì.

– À, – Tôi nói, mắt nhìn vào cái đĩa đựng kẹo chứa đầy bao cao su đặt giữa cái bàn uống cà phê có để sẵn một cuốn sách hướng dẫn tình dục an toàn. – Cháu đánh máy khá tốt và cháu có thể sử dụng máy vi tính được.

– Tuyệt vời! – Ông Ben nói. – Chúng tôi đang tìm ai đó có thể cập nhật dữ liệu về những người tình nguyện của chúng tôi. Cậu đi theo tôi đi rồi tôi sẽ chỉ cho cậu phòng làm việc và cậu có thể bắt đầu. Cậu sẽ phải làm ít nhất năm tiếng đồng hồ đấy nhé!

Tôi lại đỏ mặt thêm lần nữa khi nhận ra ông Ben biết chính xác tôi phải làm việc ở đây trong bao lâu và còn tệ hơn nữa là vì sao tôi lại đến đây. Khi ông ấy đưa cho tôi một chồng những tấm thẻ và chỉ tôi chiếc máy vi tính Apple đời cũ, tôi biết là mình phải làm đến năm ngày chứ không phải là năm giờ nữa.

Ông ấy ngồi một cách thoải mái trên chiếc võng dệt bằng gai trong khi tôi đánh máy gần như chẳng suy nghĩ gì nữa. Tôi tìm thấy một hồ sơ cũ có tên “Tình nguyện viên” và bắt đầu cập nhật dữ liệu.

Sau một tiếng đồng hồ làm việc, tôi nói:

– Ông Ben này, ông ở đây một mình à?

– Cũng không thường xuyên lắm. – Ông giải thích. – Nhưng ngày mai có một buổi hội nghị lớn ở trên thủ đô và tất vả mọi người trong nhà này đều đi dự.

Một lúc sau, có tiếng chuông điện thoại. Ben trả lời, mặt ông bỗng trở nên lo âu khác thường.

– Ồ, không! – Ông nói. – Tôi hiểu. Vâng, vâng, tôi hiểu. Ồ không, dĩ nhiên rồi. Xin đừng xin lỗi. Xin cảm ơn lần nữa vì đã gọi cho tôi.

Ông Ben thở dài và bóp bóp hai thái dương.

– Có chuyện gì không ổn ạ? – Tôi hỏi.

– Không, không. – Ông trả lời khẽ. – Chỉ là có thêm một người bạn thân nữa của tôi đã ra đi và vợ ông ta không có ai để giúp lo cho việc tang lễ.

– Cháu rất tiếc. – Tôi rời mắt khỏi chiếc máy tính và quay mặt lại với ông. – Cháu có thể giúp gì được không ạ?

Ông trông có vẻ ngạc nhiên trước câu hỏi đó.

– À, không đâu! – Ông nói với vẻ buồn rầu. – Đó là sự thanh thản, sau khi ông ấy đã phải chịu đựng quá nhiều. Bình thường nhà thờ sẽ giúp chúng tôi việc này nhưng, ừm, bây giờ văn phòng của họ đã đóng cửa rồi. Và ngày mai... Ta có thể tự xoay xở tốt với bản thân mình từ khi ta bị mù nhưng ta lại không thể đọc được cuốn sổ điện thoại!

Tôi nhìn Ben khi ông loay hoay trong chiếc áo choàng xơ xác. Tôi thấy được lời hứa của một ông già mù với những nhiệm vụ không vui vẻ gì và rất khó khăn cho ông.

– Cháu có thể gọi đến nhà thờ cho ông. – Tôi thốt lên khi trái tim đã đánh bại sự tính toán trong đầu.

– Cậu không hiểu đâu. – Ông nói gần như đã mất kiên nhẫn với tôi. – Văn phòng của họ đã đóng cửa tối nay rồi. Tôi biết những giờ làm việc tình nguyện quan trọng đối với cậu nhưng...

– Cháu đã biết khi nghe ông nói lần đầu rồi. – Tôi nói dứt khoát. – Ông sẽ phải gọi cho họ ngày mai. Đó là điều cháu đang đề nghị. Mai cháu sẽ đến và giúp ông gọi cho họ.

Ben thở dài.

– Nhưng đó không phải là tất cả. – Ông thú nhận. – Nhà thờ luôn muốn có người đi cùng họ đến nhà tang lễ và lo liệu những việc cần thiết. Ta sẽ phải đi đến đó rồi đi về rồi biết bao việc linh tinh khác nữa.

– Cháu hiểu! – Lần này tôi nói chậm rãi hơn. –Cháu có rất nhiều thời gian. Cháu sẽ giúp ông.

Ông Ben cười và rút ra một cuốn sổ nhỏ từ trong túi áo và bắt đầu ghi chép những công việc cho ngày mai. Tôi nghĩ đến bữa tiệc tốt nghiệp ngày mai và hy vọng lũ bạn sẽ vui vẻ dù có bớt đi một người. Nhưng Ngôi nhà HIV này và công việc của ngày mai vẫn mong chờ tôi hơn.

Dave

TTO - “Nên nhớ rằng không gì mang lại tiềm năng cho sự thay đổi hơn là những hành động cá nhân của lòng tốt, dù rằng xí nghiệp, tập thể thì quan trọng đối với nền kinh tế của các nước đang phát triển”, nhà diễn thuyết đã kết luận bài giảng của ông ta về Những cơ hội kinh doanh ở Đông Nam Á như vậy.

Bị ấn tượng bởi kiến thức về kinh doanh của nhà diễn thuyết và những hiểu biết sâu sắc của ông ta về thị trường quốc tế, tôi tin là câu nói cuối của ông có gì đó không trung thực lắm.

Một người Mỹ trong bộ áo đắt tiền, giảng bài ở một khách sạn năm sao thì biết gì về những hành động cá nhân của lòng tốt trong thế giới đang phát triển này nhỉ? Qua những biểu hiện hoài nghi của những người tham dự hội nghị, tôi biết họ cũng nghi ngờ như tôi.

Ngày tiếp theo, trong khi đi tham quan thành phố của Inđônêxia – nơi hội nghị đang diễn ra, chiếc taxi của tôi đi ngang qua một khu nhà đổ nát mà hầu như chỉ chứa rác rưởi. Tôi kéo cửa kính xe xuống, cố gắng để nhìn rõ sự nghèo khổ, dơ bẩn mà tôi đã chỉ được thấy qua tivi ở Mỹ. Nhưng mùi hôi thối của khu vực xung quanh đã ngăn tôi lại. Trước khi đi khỏi chỗ này, tôi còn kịp thấy một người phụ nữ ăn mặc rách rưới với hai đứa nhỏ đang lục tìm thức ăn thừa từ những đống rác thải.

Hình ảnh người phụ nữ đáng thương và những đứa con khiến tôi cảm thấy mất hy vọng và càng nghi ngờ thêm những lời của nhà diễn thuyết tối hôm ấy. Tôi nghĩ rằng không một sự tự nguyện cá nhân nào, dù là hành động cao quý hay sự tử tế, có thể thay đổi được cảnh ngộ của một gia đình như vậy.

Mười tám tháng sau, một năm rưỡi sống trong những tiện nghi của phương Tây và quên hẳn hình ảnh của người phụ nữ và những đứa trẻ, tôi lại có dịp trở lại thành phố ấy. Và tôi chỉ chợt nhớ về gia đình ấy khi chiếc taxi đi ngang đúng cái khu phố mà họ đã sinh sống. Chỗ này trông có vẻ sạch sẽ hơn dù tôi chắc chắn là đang ở đúng nơi lần trước mình đã tới.

Tôi giải thích với người tài xế là tôi đã đến đây mười tám tháng trước và hỏi anh ta xem anh có biết người phụ nữ cùng hai đứa con sống giữa đống rác rưởi.

– Ibu Lani! – Anh ta nói.

Sợ rằng điều tồi tệ nhất có thể xảy ra, tôi hỏi anh chuyện gì đã đến với cô ta.

– Tôi sẽ chỉ cho ông!

Cho xe chạy qua giữa những đống hộp bị bỏ đi và báo cũ, người tài xế dừng trước một căn lều nhỏ bằng gỗ núp sau một núi những cái chai rỗng và lon rỉ sét.

Người tài xế chỉ vào cái lều và nói:

– Có lẽ cô ta ở đây.

– Thế đây là nơi cô ta ở à? – Tôi hỏi và ngập ngừng bước ra để nhìn cho rõ.

– Không, – người tài xế cười, nói. – Đây là văn phòng của cô ấy. Cô ta có một căn nhà ở gần nơi những đứa nhỏ của cô đi học.

– Văn phòng à?– Tôi hỏi. – Tôi nghĩ là cô ấy nghèo đến nỗi đã từng phải tìm thức ăn giữa đống rác mà!

Anh ta mỉm cười với tôi qua kính chiếu hậu.

– Cô ta đã từng như vậy nhưng một người nước ngoài đã dạy cho cô ta cách thu gom rác và bán chúng cho các công ty để tái chế. Ông ấy còn mang một số người khác đến gặp để cô ấy có thể biết được những gì họ muốn. Tôi biết điều này bởi ông ấy đã từng đi taxi của tôi lần đầu tiên ông ấy thấy nơi này và cả Ibu Lani.

Tôi nhìn sang nơi anh ta chỉ và há hốc mồm vì kinh ngạc khi thấy sự biến đổi đã xảy ra với Ibu Lani. Không nghi ngờ gì nữa, chính là cô ta nhưng ăn mặc đẹp hơn và có sự tự tin duyên dáng, điều không hề có khi mà tôi gặp cô ta mười tám tháng trước đây.

Và ai là người ngoại quốc đã bỏ thời gian giúp người phụ nữ này vươn lên khỏi đói nghèo và tuyệt vọng bao quanh cô ta? Mặc những bộ đồ chắp vá, dơ bẩn và mang những túi rác ướt nhẹp chứa những tờ báo dính mỡ, không ai khác hơn chính là nhà diễn thuyết ở hội nghị năm ấy.

Tôi đã cực kỳ bối rối đến nỗi không thể kể cho người tài xế là tôi nhận thấy hành động khiêm tốn của ông trong việc giúp đỡ người phụ nữ này. Tôi nghĩ Dave là một trong những cá nhân hiếm hoi chỉ muốn giấu mình như vậy.

Nghĩ lại bây giờ, sau khi trải qua bảy năm phục vụ người dân ở Inđônexia, tôi tự hỏi rằng hành động tự nguyện của Dave đã tác động lên ai nhiều nhất?

Tôi đang lành bệnh đây

TTO - Con người ấy được nhận vào phòng cấp cứu  rồi chuyển đến khoa tim mạch.

Tóc dài, râu không cạo, bẩn thỉu, mập phì khủng khiếp, áo phông đen xếp bên cạnh cáng nằm, tất cả tương phản với thế giới những phòng bệnh viện sàn lát gạch men sạch bóng cùng những chuyên gia y tế năng nổ trong những tấm áo choàng trắng tinh khiết và những thủ thuật hoàn toàn vô trùng. Đây đúng là một kẻ nên tránh xa.

Các cô điều dưỡng trợn tròn mắt nhìn cái đống bị thịt nằm trên chiếc cáng được đẩy đi ngang qua họ, cô nào cũng liếc nhìn cô điều dưỡng trưởng Bonnie với ánh mắt cầu khẩn:

– Chị đừng giao cho em nhận người ấy, tắm rửa, chăm sóc...

Một trong những dấu ấn của một thủ lĩnh, một kẻ chuyên nghiệp tận tụy là làm điều không ai nghĩ tới. Để thử làm điều không thể làm được. Để tiếp xúc kẻ cần xa lánh. Chính vì thế mà Bonnie tình nguyện:

– Chính chị sẽ chăm sóc cho người bệnh này! Hãy để đó cho chị!

Một quyết định thật lạ thường, thật ngoại lệ nhưng là thứ quyết định khiến tinh thần bừng nở, làm lành vết thương người khác và thăng hoa.

Đeo găng vào, tắm rửa cho con người bị thịt, bẩn thỉu, tim của Bonnie như vỡ ra vì thương cảm. Gia đình con người này ở đâu? Ai là mẹ người này? Lúc còn bé thơ người này như thế nào? Vừa chăm sóc cho con người ấy Bonnie vừa ca nho nhỏ để làm nhẹ đi lòng e sợ và bối rối nơi con người mà cô đang chăm sóc.

Và rồi trong một ý nghĩ thoáng qua cô bảo con người ấy:

– Mấy ngày nay công việc ở bệnh viện bận rộn quá nên chúng tôi không có thời gian cọ lưng cho người bệnh nhưng tôi nghĩ cọ lưng sẽ giúp anh cảm thấy thoải mái. Nó sẽ giúp anh thư giãn cơ và bắt đầu lành bệnh. Đó là phần có ý nghĩa nhất... phần làm lành.

Tấm da dày xù, bong tróc, thô ráp nói lên cả một quãng đời phó thác cho phong cách sống lạm dụng sức khoẻ: có thể là rất nhiều hành vi nghiện ngập với rượu, ma túy và thực phẩm. Vừa chà xát cho sạch những bắp cơ gồng cứng, Bonnie vừa cầu nguyện. Cầu nguyện cho tâm hồn trẻ thơ trong thể xác người lớn bị ruồng bỏ bởi đời sống cuồng bạo nhưng vẫn cố gắng tìm chỗ đứng trong thế giới thù nghịch ấy.

Động tác cuối là thoa cồn làm ấm nóng và phấn thơm. Thật là tức cười khi thoa những thứ dịu dàng như vậy trên một bề mặt lớn như tấm phản và hoàn toàn xa lạ với những thứ chăm sóc như cồn, phấn thơm. Khi quay nằm ngửa trở lại, nước mắt con người ấy lăn dài trên má và môi run rẩy. Với đôi mắt nâu đẹp một cách lạ kỳ, con người ấy mỉm cười và nói, giọng nghẹn ngào:

– Đã bao năm nay không ai dám sờ đến tôi. Cảm ơn cô, tôi đang lành bệnh đây!

Vị khách trong đêm giáng sinh

TTO - Giáng sinh năm rồi là một quãng thời gian rất khó khăn cho tôi. Gia đình và tất cả bạn bè đều đã về nhà nghỉ lễ ở bang Florida, chỉ còn lại mình tôi cô đơn đón Giáng sinh trong thời tiết khá lạnh của bang California. Tôi còn bị bệnh vì làm quá nhiều giờ.

Lúc ấy tôi đang trực sau quầy vé hãng hàng không Southwest Airlines, khoảng 9 giờ tối trong đêm Giáng sinh... và tôi cảm thấy mình thật khốn khổ. Chẳng có mấy việc để làm và có rất ít khách cần được giúp đỡ. Đến khi gọi người khách kế tiếp đến quầy nhận vé lên máy bay, tôi mới kịp ngẩng lên nhìn một ông cụ có vẻ thật dễ thương phải chống gậy. Ông cụ bước thật chậm đến bên quầy và cất giọng yếu ớt nói với tôi rằng cụ cần mua vé đi New Orleans. Tôi cố giải thích với cụ là tối nay không còn chuyến bay nào đến đó và cụ phải đợi tới sáng mai mới có chuyến. Cụ lộ vẻ bối rối và rất lo lắng. Tôi cố hỏi thêm để biết cụ đã giữ chỗ chưa, hoặc có nhớ mình phải đi lúc nào không nhưng tôi càng hỏi thì càng khiến cụ bối rối. Cụ chỉ biết trả lời: “Cô ấy bảo tôi phải đi New Orleans.”

Mãi một lúc sau tôi mới hiểu ra được là bà em dâu cụ đã thẩy cụ ra sân bay và đưa tiền bảo cụ mua vé máy bay về New Orleans sống với gia đình cụ. Khi tôi hỏi cụ có thể trở lại vào sáng hôm sau không thì cụ bảo bà em dâu cụ đã về mất rồi và cụ không biết chỗ nào để qua đêm. Cụ xin được ở tạm sân bay chờ đến sáng mai. Dĩ nhiên tôi cảm thấy hổ thẹn. Tôi ngồi đó ta thán mình cô đơn trong đêm Giáng sinh và ông cụ dễ thương như một thiên thần mang tên Clarence McDonald này đã được gởi đến tôi như một lời nhắc nhở về tấm lòng yêu thương thật sự là như thế nào. Tim tôi như muốn vỡ ra vì thương ông cụ.

Ngay lập tức, tôi nói với ông cụ là chúng tôi sẽ sắp xếp mọi chuyện. Bộ phận Dịch vụ khách hàng đã giữ chỗ cho ông cụ trong chuyến bay đi New Orleans sớm nhất vào sáng hôm sau. Chúng tôi đã dành cho cụ vé đặc biệt cho người già để cụ còn dư chút tiền phòng xa. Trong thời gian sắp xếp, cụ bắt đầu lộ vẻ mệt mỏi và khi tôi bước ra khỏi quầy xem cụ thế nào thì tôi mới thấy chân cụ đang quấn băng. Vậy mà tôi đã không biết để cụ đứng suốt, đã thế tay cụ còn ôm một bao nhựa đựng đầy quần áo.

Tôi gọi một xe lăn cho cụ. Khi xe được đẩy tới, tất cả nhóm chúng tôi xúm nhau đỡ cụ ngồi lên xe và tôi nhận thấy máu thấm nơi băng chân cụ. Hỏi ra mới biết cụ vừa trải qua một cuộc mổ bắc cầu mạch máu tim và đoạn mạch máu dùng để nối mạch máu tim đã được lấy nơi chân cụ. Bạn có thể tưởng được điều ấy không? Ông lão này đã phải giải phẫu tim và chỉ một thời gian ngắn sau cuộc giải phẫu đã bị thẩy ra sân bay, một thân một mình tự mua vé bay về New Orleans mà không hề được giữ chỗ trước!

Tôi chưa từng bao giờ gặp một tình cảnh như ông cụ này nên cũng không biết phải làm gì. Tôi chủ động hỏi lên các lãnh đạo của tôi xin một chỗ cho ông cụ nghỉ qua đêm. Tất cả đều đồng ý và họ đã tặng cụ một chỗ nghỉ qua đêm cùng bữa ăn tối và bữa ăn sáng hôm sau trước khi lên máy bay. Tôi quay lại, mọi người đã gom gọn vật dụng của ông cụ, từ cây gậy đến bọc quần áo, đưa tiền típ cho anh bốc vác để đẩy xe đưa cụ ra xe buýt sân bay. Tôi giải thích cho cụ mọi điều và trấn an cụ là mọi điều đều được giải quyết tốt đẹp.

Khi xe được đẩy đi cụ nói cảm ơn rồi cúi đầu chảy nước mắt. Chúng tôi cũng khóc. Khi tôi quay lại cám ơn lãnh đạo của tôi, chị ấy chỉ mỉm cười bảo:

– Chị rất thích những chuyện như vừa rồi. Ông cụ là vị khách trong đêm Giáng sinh của chúng ta đó!

Món quà của Joan

TTO - Mỗi văn phòng hoặc có hoặc nên có một  bác Joan. Bác là người mà ai cũng cần đến khi công việc quá tải. Bác là người luôn có sẵn chuyện để pha trò cho mọi người cười thư giãn.

Bác là người vào những ngày lễ hội, đã trang hoàng phòng họp cho có không khí ấm cúng, thoát khỏi cái lạnh lẽo vô cảm của một công ty.

Bác Joan cũng là người vừa mới thoát chết khỏi căn bệnh ung thư vú được chẩn đoán hồi đầu năm nay. Thời gian đó thật là khó khăn cho bác. Bác vừa phải đối mặt với cái chết, vừa phải đương đầu với chứng rối loạn về thị lực, nó không những ảnh hưởng đến sức khoẻ và sự thoải mái của bác mà còn khiến bác phải xin nghỉ làm trong nhiều ngày. Điều này tạo thêm gánh nặng kinh tế lên nỗi lo về sức khoẻ. Vì vậy, lễ Giáng sinh năm nay, chúng tôi đồng lòng không tặng quà cho nhau nữa mà góp hết lại tặng bác Joan. Và trong buổi lễ hội Giáng sinh chúng tôi đã trao tặng bác Joan những phiếu mua hàng.

Rối loạn về thị lực đã khiến bác Joan phải chiến đấu từng ngày. Những lúc phải phụ cô tiếp tân bị quá tải với việc phụ trách tổng đài, bác Joan không thể nhìn rõ các số gọi để chuyển tới phòng ban chuyên trách. Bác sĩ đã kê toa cho bác mua kính mới nhưng bác lại không có tiền mua. Do đó phiếu mua hàng đầu tiên là để mua một cặp kính.

Chúng tôi sống ở bang Minnesota, nơi có những mùa đông băng giá và phải tốn rất nhiều tiền điện vì chạy máy sưởi, bác Joan đã lo không biết tính sao. Thế là phiếu thứ hai dùng cho việc trả tiền điện.

Vì bị ung thư nên bác sĩ dinh dưỡng khuyên bác Joan nên dùng nhiều rau quả tươi. Chúng tôi nghĩ điều hay nhất là tặng bác ấy phiếu mua rau quả tại siêu thị.

Và cuối cùng, tất cả số tiền góp còn lại dồn cho phiếu để bác ấy mua những gì mình cần ở siêu thị.

Bác Joan nhận các phiếu mua hàng với một tinh thần cởi mở và cám ơn chúng tôi đã động viên bác thêm can đảm vào những ngày khó khăn này. Bác không thể ngờ được mộng có thể trở thành thật. Còn chúng tôi, chúng tôi chưa bao giờ có một Giáng sinh vui đến vậy.

Phần còn lại từ Roger

TTO - Đó là một ngày đẹp trời vào mùa hè 1988 ở California. Đó là một ngày mà bạn sẽ thấy mọi thứ trên thế giới này đều tốt đẹp.

Đứa con trai cả của tôi, Wally, bị chứng khó đọc và yếu thị lực, gọi điện cho tôi báo rằng nó đã đăng ký vào đại học. Thằng bé David mười bốn tuổi của chúng tôi, bị tàn tật, đang ở trên máy bay bay đến Canada cùng với dàn đồng ca của nó. Và con gái tôi, Angela, hai mươi tuổi, cũng vừa mới đến Iceland cùng với nhóm truyền giáo thiếu niên của nó để dự định xây một ngôi trường dạy kinh thánh. Được đi chung với nhóm là một điều vinh dự cho một đứa đang bị lòa mắt như nó.

Chỉ còn một đứa trẻ duy nhất ở nhà, đó là Roger, mười tám tuổi. Giọng nói trong trẻo và thái độ luôn vui vẻ của nó khiến mọi người không thể biết được là nó bị kém khả năng tập trung và tiếp thu. Nó rất hãnh diện khi được chọn vào đội hát của trường và có một việc làm trong mùa hè này.

Tôi không thể đòi hỏi để có thêm những đứa trẻ đáng yêu như vậy. Là một người mẹ độc thân và cũng chẳng khá giả gì nhưng may mắn là tôi đã ký được một hợp đồng dạy tiếng Tây Ban Nha cho cả mùa hè và mùa thu. Vâng, cuộc đời vẫn đẹp sao!

... Cho đến mười một giờ đêm thứ Bảy hôm đó.

Roger đáng lẽ đã về nhà từ lâu rồi. Có tiếng chuông điện thoại và tôi cầu rằng đó là của nó.

– Con trai bà đang bị hôn mê, nó bị thương rất nghiêm trọng. – Người quản lý của trung tâm chấn thương chỉnh hình thông báo cho tôi. – Bà hãy đến đây nhanh lên!

Roger đang ngồi sau chiếc môtô của bạn nó thì tông phải một chiếc xe hàng. Bác sĩ nói rằng nó có rất ít khả năng tỉnh lại được.

Bác sĩ về thần kinh khẳng định:

– Cậu bé sẽ không thể nào phục hồi lại được.

Thế nhưng, thật kỳ diệu, Roger đã chiến thắng mọi lời tiên đoán của bác sĩ và mười bốn tháng sau nó đã có thể trở về nhà. Với sự giúp đỡ, nó có thể đi đến cửa trước. Và trong khi con tôi đang cố gắng để quay lại trường học, nó đã bị đặt vào một chương trình giáo dục đặc biệt.

Có một điều lạ lùng là tuy Roger gặp rắc rối với khả năng nhìn, nói, đi lại và sử dụng tay phải nhưng nó lại rất quan tâm đến người khác. Với tất cả những thử thách mà Roger đã trải qua, mọi người đều khâm phục trước sự nhạy cảm đối với mọi người của nó.

Trí nhớ và khả năng suy nghĩ của con trai tôi bị hạn chế và những cơn tai biến đôi lúc càng làm khả năng ấy yếu đi thêm. Tuy nhiên nó vẫn có thể nhớ mua thiệp mừng sinh nhật cho một ông lão ở cạnh nhà hay mang thêm thức ăn cho đứa bạn ở trường hay quên mang bữa trưa cho mình. Những thầy cô ở trường hết sức trân trọng những sự giúp đỡ của con trai tôi đối với những bạn bị tàn tật nhiều hơn nó.

Một ngày nọ, một phóng viên báo chí đang viết về những giai đoạn kỳ diệu của chàng trai này đã hỏi nó: “Sau này anh sẽ muốn làm việc gì?”

Mọi lần khác, Roger thường phải ấp úng và mất khá lâu để có thể nói được một câu hoàn chỉnh nhưng lần này nó đã trả lời một cách ngắn gọn và rõ ràng: “Tất cả những gì tôi muốn là bằng cách nào đó có thể giúp đỡ được mọi người, đó là điều tôi muốn hoàn thành.”

Những cơn tai biến ngày càng trở nên trầm trọng. Roger thường xuyên phải vào cấp cứu và nó cần một người luôn ở bên cạnh. Một hôm tôi phải bay đến thị trấn để dự một hội nghị nhưng tôi vẫn yên tâm khi để Roger với Angela, David và một người chăm sóc thuê ở nhà.

Khi tôi về đến khách sạn, người tiếp tân nói với tôi rằng tôi có một cuộc gọi khẩn từ nhà. Tay tôi đã run lên khi bấm số và người nhấc máy là con trai cả của tôi, Wally.

– Mẹ ơi, Roger bị lên cơn tai biến... em nó bị tràn dịch phổi... và... Roger đã... đã đi rồi mẹ ơi...

Nỗi đau này quá lớn. Tôi cầu Thượng đế xin Người sự che chở và chỉ dẫn.

Bốn tuần sau vào một đêm trong lúc tôi đang ngủ, lời nhắn của Thượng đế đã lay tôi dậy. Tôi nhảy ngay khỏi giường, chạy vào nhà bếp, lấy một cuốn sổ và bắt đầu viết. Tiếng động đã làm con gái tôi thức giấc.

– Mẹ ơi, mẹ không sao chứ? Bây giờ là ba giờ sáng đó! – Angela la lên.

– Mẹ biết mẹ phải làm gì. – Tôi trả lời ngay. – Con có nhớ đến mơ ước của Roger được giúp đỡ mọi người không?

Angela gật đầu.

– Roger không biết là nó đã đang làm điều đó. – Tôi tiếp tục. – Mẹ đã nhận được hàng tá lá thư và những cuộc gọi điện thoại từ mọi người kể mẹ nghe rằng em con đã làm thay đổi cuộc đời họ như thế nào. Một trong những người bạn của em con có một ông ngoại cục cằn và rất ít nói. Dạo này Roger đang dành thời gian chơi với ông cụ, nghe cụ kể về những câu chuyện chiến tranh và cười với những chuyện vui của ông cụ. Nó đã làm cho cụ cảm thấy mình quan trọng và vui vẻ trở lại. Gia đình họ rất biết ơn nó đấy.

Và một người lái xe buýt kể cho mẹ nghe Roger đã tình nguyện giúp ông ấy giúp đỡ những học sinh phải ngồi xe lăn lên xuống xe hàng ngày, mặc dù chính nó cũng bị khập khiễng và nhìn kém.

Còn nhiều nữa những hành động giản dị nhưng cao cả của Roger mà những thầy cô, bạn bè kể về nó. Sau khi đọc cho Angela nghe vài bức thư như vậy, tôi nói:

– Còn gì tốt hơn để làm cho Roger cảm thấy vui vẻ khi chúng ta tiếp tục những công việc của nó, tiếp tục giấc mơ, tâm nguyện của em con.

Tôi không thể giúp cả nhân loại nhưng dĩ nhiên tôi có thể giúp hàng ngàn người.

Trong suốt hai mươi sáu năm chăm sóc những đứa con tàn tật của mình, lần đầu tiên tôi biết được những khó khăn trong việc đi lại, ăn ở, nghỉ ngơi... những thủ tục hành chính rườm rà cho vấn đề bảo hiểm và chăm sóc sức khoẻ... những cuộc thảo luận gây bực tức về việc cung cấp dịch vụ giáo dục thích hợp cho những đứa trẻ bị tàn tật của tôi.

Và tôi hiểu được những thử thách mà mọi người tàn tật đang cùng chia sẻ: bị phân biệt đối xử, khinh miệt. Tôi đã đối mặt và giải quyết được những trở ngại đó nhân danh những đứa con của mình – và bây giờ là lúc để giúp đỡ những nguời khác.

– Angela! – Tôi nói. – Mẹ sẽ mở một tờ báo với những thông tin và cảm nghĩ của mình để giúp đỡ những người tàn tật đạt được ước nguyện của họ, trở nên độc lập và sống tốt hơn.

– Và mẹ sẽ tình nguyện giúp đỡ riêng từng người, cũng như cách mà mẹ đã giúp đỡ các con; kinh nghiệm của chúng ta sẽ giúp được mọi người.

Angela gật đầu.

– Mẹ định sẽ cống hiến cả cuộc đời mình cho điều này, phải không mẹ? – Nó hỏi tôi nhưng cũng đã biết được câu trả lời.

– Ừ! – Tôi trả lời. – Để có thể làm được điều này mẹ sẽ tốn rất nhiều thời gian, sự kiên nhẫn và cả sức khỏe nữa. Nhưng mẹ đã chấp nhận thử thách này rồi.

Vài tháng sau, tôi bắt đầu mở một tờ báo tuần với cái tên “Người thử thách.” Lạc quan và tích cực, tờ báo chuyên viết về những đề tài liên quan đến những người tàn tật về xã hội, giáo dục, sức khoẻ, pháp luật, thể thao, giải trí... Rất nhiều độc giả đã gọi điện và gửi email cho chúng tôi nhờ giúp đỡ. Chắc chắn rằng Roger ở trên kia đang mỉm cười.

Khoá kéo

TTO - Đó là tháng đầu tiên của tôi với công việc của một tình nguyện viên tại bệnh viện tình thương cho trẻ em ở thành phố Kansas, Missouri.

Tôi là một nha sĩ nghỉ hưu, bốn mươi lăm tuổi, ổn định về tài chính và đã từng thoát khỏi căn bệnh ung thư quái ác. Và khi tôi đăng ký làm tình nguyện viên, họ đã mở rộng tay đón chào.

Vào tuần thứ ba, tôi gặp Darren, – một bệnh nhân chịu cấy ghép thận mới có mười ba tuổi. Darren trông thật nhỏ bé so với tuổi của em. Em chỉ nặng chừng ba mươi ki-lô, thính giác kém và hình như bị chậm phát triển. Tuy nhiên Darren lại có nụ cười tươi nhất với cặp mắt rất to giống như những nhân vật hoạt hình.

Khi Darren thấy bạn tới, sự biểu lộ tình cảm của em có thể làm sáng cả căn phòng và đôi tay em sẽ giang ra với tất cả sức lực mà cơ thể yếu ớt của em có được. Em cứ như là một thanh nam châm vậy và tôi có thể làm quen với Darren trong tích tắc. Chúng tôi không cần phải giới thiệu gì cả. Mặc dù sẽ có nhiều khó khăn nhưng tôi biết đây chính là đứa trẻ mà tôi sẽ gắn bó.

Người giám sát của tôi lưu ý rằng tuy Darren là một đứa bé tốt nhưng em thường không chịu tham gia vào hoạt động của nhóm, từ chối những kế hoạch chăm sóc và chỉ la lên là: “KHÔNG!”

Tôi không muốn dùng những hoạt động qua máy vi tính bởi vì chúng không có được sự tiếp xúc trực tiếp. Ban đầu, Darren hoàn toàn phớt lờ tôi. Em cảm thấy bị quấy rầy và rất miễn cưỡng. Do đó tôi chuyển sang làm quen với Brian – mười lăm tuổi, anh của cậu bé này trước để tìm cách tiếp xúc.

Trong lần đầu đến chơi, tôi chú ý rằng thần tượng của Brian là một võ sĩ đấu vật tên là Sting, người luôn vẽ mặt như phong cách của những thành viên nhóm nhạc rock Kiss. Và cứ mỗi tuần, Brian lại khoe một cái áo thun khác nhau có in hình người hùng này. Vì vậy, tôi biết rằng nếu như tôi bịa ra vài điều gì đó về những võ sĩ đấu vật này thì tôi sẽ dễ dàng làm quen với các em hơn.

Qua một lời khuyên của điều phối viên – người nghĩ rằng tôi còn quá bỡ ngỡ với công việc này – vào một ngày nọ, tôi đã đến chỗ hai đứa ở với một giỏ giấy tô màu, bút chì màu và thuốc màu.

Tôi nói với các em:

– Bây giờ chúng ta hãy thi xem ai có thể vẽ mặt nạ đẹp nhất cho Sting nhé!

Tôi chọn lấy một số màu và bắt đầu vẽ hình một khuôn mặt.

– Những màu của Sting là màu gì nhỉ? – Tôi hỏi. Sau một lúc bàn luận, chúng tôi đã quyết định dùng màu đỏ, đen và trắng. Tôi đưa cho mỗi em vài tờ giấy và cuộc thi tô màu cho Sting bắt đầu. Tôi bảo với chúng rằng tôi sẽ treo những tác phẩm này trong phòng sinh hoạt chung để tất cả có thể chiêm ngưỡng.

– Thật tuyệt! – Darren thốt lên. Và tôi biết khoảng cách giữa chúng tôi đã được xóa bỏ.

Những tuần tiếp theo thật là khó khăn cho Darren và gia đình em. Trong khi cơ thể em đã từ chối quả thận thứ hai được ghép, mẹ em – sống cách đây một trăm năm mươi dặm – có thai, điều này đồng nghĩa với việc sẽ có ít chuyến thăm tới trung tâm này hơn.

Vài tuần sau khi tôi đến, người giám sát của tôi đánh dấu một ngôi sao bên cạnh bảng thông báo về tình trạng của Darren. Một ngôi sao có nghĩa là tình hình khá nghiêm trọng. Em đã cứ nằm cuộn tròn và khóc đến ướt gối, để rồi quay lại cười toe toét với tôi khi tôi ít mong chờ được em quý mến đến vậy. Tôi có thể bỏ ra ba đến sáu giờ đồng hồ một tuần chỉ để chơi với Darren trong hơn tám tháng như vậy. Tôi còn xin được tăng số ngày đến thăm em nữa nhưng họ lại nói rằng tôi đã bị tình cảm ảnh hưởng vào nhiều quá. Và quả thật tôi đang như vậy.

Vợ tôi đi làm cả ngày, con trai tôi thì đang học đại học ở xa. Tôi cũng không có con vật nuôi nào. Tôi đã từng phải chống chọi với căn bệnh ung thư. Tôi chỉ rất yêu quý tính cách của Darren; em là một đứa bé rất, rất vui. Ngược lại, em cũng đã khám phá ra sự ngây ngô của một đứa trẻ đã bị che giấu trong con người tôi bao năm nay.

Một ngày nọ, tôi đến và người y tá bảo tôi Darren đang ở trong tình trạng không được tốt. Họ đang chuẩn bị một cuộc sinh thiết cho em và em đã gục xuống cả buổi sáng nay.

Tôi hít thật sâu và cố nở một nụ cười tươi, đi vào bình thường như mọi ngày.

– Sao rồi nhóc? – Darren quay lại và nhăn mặt với tôi.

Mẹ Darren đang vỗ về em và cả gia đình như đang chết lặng đi.

Bác sĩ đến với một tờ đơn cam kết đồng ý. Họ muốn nói chuyện với gia đình trong phòng họp. Có gì đó đang sưng lên trong xương sống của em và họ đang chuẩn bị lấy ra vài khối u mỡ.

Tôi nói với họ rằng tôi sẽ ở đây với Darren cho đến khi họ quay lại. Darren đang khóc và rất tuyệt vọng.

– Em không muốn làm phẫu thuật! – Em hét lên.

Tôi nói:

– Này, em muốn chọc những bác sĩ đó không?

– Có chứ!

Tôi bắt đầu vẽ lên mặt em giống như của Sting với ba màu đỏ, đen, trắng. Sau đó tôi bảo em rằng tôi sẽ vẽ thêm một hình xăm trên bụng em.

Em giở tấm chăn đắp lên và tôi “làm việc” một cách bí mật đề phòng có ai đó bất ngờ nhìn thấy. Darren khúc khích cười khi chúng tôi cùng nhau vẽ. Hình xăm mà tôi vẽ cho em là chữ “khóa kéo” to đùng trên bụng từ trên xuống dưới với những chữ cái trên ngực và hai bên hông. Chúng tôi cùng thổi cho màu nước khô đi và đắp chăn lại ngay khi mọi người bước vào.

Tất cả đều bật cười khi nhìn thấy khuôn mặt được vẽ của em. Ai cũng nghĩ đó là trò đùa. Khi các bác sĩ đẩy Darren đi, em nở một nụ cười hoan hỉ vì em đang chờ cảnh các bác sĩ thấy dòng chữ nghịch ngợm trên bụng của em.

Do cơ thể em không chấp nhận quả thận thứ hai được ghép, Darren đã không thể vượt qua được. Các bác sĩ đã cố hết mọi biện pháp từ tiếp máu đến sử dụng những loại thuốc mà tôi đã dùng để chữa bệnh. Nhưng rồi họ cũng không thể thay đổi được gì và Darren đã mất ít lâu sau đó. Tuy nhiên, Darren đã cho tôi một điều mà những người tình nguyện viên luôn ước ao: trong bất cứ lúc nào, bạn cũng có thể tham gia vào cuộc đời của một con người và tạo nên được sự khác biệt.

Sau khi Darren mất, tôi bay đến Philadelphia ngay lập tức để gặp con trai tôi. Darren đã là nguồn cảm hứng thúc giục tôi lấy được tấm bằng để có thể dạy học cho những học sinh trung học ở những khu phố nghèo, giúp chúng cố gắng giành lại từng chút một những giây phút vui vẻ mỏng manh mà những người chịu thiệt thòi trong cuộc đời này có thể có được nếu họ biết cố gắng tìm thấy.