QUAN HỆ TÌNH ÁI TRONG CÁC CỘNG ĐỒNG,

CÁC TÔN GIÁO VÀ CÁC NỀN VĂN HÓA

Tiến sĩ: Zbigniewlew Starowicz

Nguyễn Tiến Tài – Nguyễn Văn Văn

theo: “Seks W kulturach” (TÌNH DỤC TRONG CÁC NỀN VĂN HÓA NHÂN LOẠI) của nhà khoa học đa ngành  Zbigniewlew Starowicz.

Chịu trách nhiệm xuất bản:            Xuân Cang

Chịu trách nhiệm bản thảo:            Ma Văn Kháng

Biên tập: Xuân Du

Khổ:          13x19 cm

Nhà xuất bản lao động 1994

LỜI NÓI ĐẦU.. 3

CHƯƠNG I: VĂN HÓA VÀ TÌNH DỤC.. 4

VĂN HÓA.. 4

VĂN HÓA VÀ CẢM XÚC.. 8

VĂN HÓA TÌNH CẢM.. 10

TÌNH DỤC VÀ TÌNH YÊU.. 11

CHƯƠNG II: TÌNH DỤC TRONG CÁC NỀN VĂN HÓA KHÁC NHAU.. 13

TÌNH DỤC TRONG CÁC NỀN VĂN HÓA CHÂU PHI 13

TÌNH DỤC TRONG CÁC NỀN VĂN HÓA INDIAN NAM MỸ.. 15

TÌNH DỤC TRONG NỀN VĂN HÓA TRUNG QUỐC.. 18

NGHỆ THUẬT TRANH GHÉP ẤN ĐỘ.. 20

TÌNH DỤC TRONG NỀN VĂN HÓA HỒI GIÁO.. 25

NGUỒN GỐC VĂN HÓA PHƯƠNG TÂY.. 28

CHÂU ÂU THỜI KỲ TIỀN SỬ.. 29

NỀN VĂN HÓA SUMER LƯỠNG HÀ.. 29

NỀN VĂN HÓA AI CẬP. 31

NỀN VĂN HÓA DO THÁI 32

NỀN VĂH HÓA HI LẠP. 33

NỀN VĂN HÓA LA MÃ.. 36

NGÀY TÀN CỦA THẾ GIỚI CỔ ĐẠI 38

NỀN VĂN HÓA TÌNH DỤC KI TÔ GIÁO CHÂU ÂU.. 40

CÁC TẬP QUÁN LUYẾN ÁI TRONG THỜI KÌ TRUNG CỔ.. 44

NGHỆ THUẬT TRANH GHÉP TÌNH DỤC CHÂU ÂU.. 45

TÌNH DỤC TRONG NỀN VĂN HÓA HIỆN ĐẠI 52

TÌNH DỤC TRONG NỀN VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG.. 54

TÌNH DỤC TRONG ĐẠO CHÍNH THỐNG.. 57

CHƯƠNG III: CÁC LOẠI HÌNH VĂN HÓA TÌNH DỤC.. 58

VĂN HÓA APOLLO.. 58

CÁC NỀN VĂN HÓA PHÓNG TÚNG.. 61

TÌNH DỤC TRONG “NỀN VĂN HÓA CÙNG DÂN”. 64

CÁC NỀN VĂN HÓA BUÔNG THẢ.. 66

NỀN VĂN HÓA CỦA NHỮNG TÌNH NHÂN.. 68

CÁC NỀN VĂN HÓA THẦN BÍ 71

NỀN VĂN HÓA TRẤN ÁP TÌNH DỤC.. 73

NỀN VĂN HÓA TÌNH DỤC THANH GIÁO.. 76

NỀN VĂN HÓA DI CHỨNG LOẠN THẦN KINH.. 79

HÀNH VI TÌNH DỤC TRÊN THẾ GIỚI 81

CHƯƠNG IV: MỘT SỐ HIỆN TƯỢNG VĂN HÓA TÌNH DỤC KỲ LẠ.. 84

VẤN ĐỀ HIỂU BIẾT SINH ĐẺ TRONG CÁC NỀN VĂN HOÁ THẾ GIỚI 84

HIỆN TƯỢNG ÁI NAM ÁI NỮ.. 89

THỎA MÃN ÂN ÁI 91

LÕA THỂ. 95

QUYỀN ĐÊM TÂN HÔN.. 97

ĐÊM TÂN HÔN VÔ DỤC.. 99

HIỆN TƯỢNG CẮT ÂM VẬT. 101

HIỆN TƯỢNG HOẠN THIẾN.. 103

TỤC CẮT LỄ. 104

VÔ HÔN.. 105

TUYỆT DỤC.. 106

CHƯƠNG V: BỆNH LÝ HỌC TÌNH DỤC VÀ CÁC CHỮA TRỊ TRONG CÁC NỀN VĂN HÓA THẾ GIỚI 107

CÁC YẾU TỐ VĂN HÓA ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÌNH DỤC.. 108

CÁC NỀN VĂN HÓA VÀ BỆNH LÝ TÌNH DỤC.. 112

NGHIÊN CỨU ĐỐI CHIẾU BỆNH LÝ TÌNH DỤC.. 119

VĂN HÓA VÀ VIỆC CHỮA TRỊ BỆNH LÝ TÌNH DỤC.. 121

LỜI NÓI ĐẦU

Tình dục thuộc về một trong số những nhu cầu sinh lý cơ bản giúp cho việc sinh tồn nòi giống. Đấy cũng là nhu cầu quan trọng về tinh thần dưới những hình thức luyến ái, yêu đương, sự che chở cùng những tình cảm cao quí khác của con người. Là một trong những hoạt động thiết yếu của đời sống xã hội, lẽ ra nó phải được sự quan tâm đặc biệt của khoa học và các ngành liên quan khác. Thế nhưng việc tổng kết các công trình nghiên cứu về tình dục lại cho thấy những cách nhìn hết sức lạ lùng và mâu thuẫn về lĩnh vực này.

Theo R.Suggs và J.S. Marshall thì hiện nay đang nổi cộm một thực trạng là rất nhiều nhà khoa học còn xem tình dục như là một phạm vi cấm địa (tabu). Chính vì thế mà những người này đã khước từ việc đi sâu nghiên cứu vào lĩnh vực này. Chỉ cần lướt qua một số công trình của các nhà Ai Cập học hay Trung Quốc học v.v… là chúng ta đã có thể nhận thấy rằng các vấn đề liên quan đến tình dục đã không được phản ánh và giải đáp một cách thỏa đáng. Có lẽ những nhà khoa học này đã quên đi một thực tế là: không thể hiểu sâu sắc một nền văn hóa nào mà lại bỏ qua lĩnh vực quan trọng trên. Ngoài ra không ít người còn xem đây là một phạm vi nghiên cứu không nghiêm túc và có chăng cũng chỉ cốt để “mua vui” cho thiên hạ mà thôi. Rõ ràng những quan điểm này đã không tạo điều kiện cho việc tiến hành các cuộc khảo cứu khoa học và đồng thời để giúp cho các nhà khoa học lưu tâm vào một cách nghiêm túc tới vấn đề tình dục – một địa hạt rất thiết yếu trong đời sống tinh thần của chúng ta.

So với những lĩnh vực khoa học khác thì các công trình nghiên cứu về tình dục hiện nay còn quá hiếm. Phần lớn chúng được viết dưới dạng những tập sách chuyên khảo từa tựa như nhau. Vì thế chúng ta rút ra những đặc điểm chung nhất trong hành vi tình dục của các dân tộc trên thế giới mà thôi.

Lần đầu tiên một công trình khoa học nghiêm túc, có giá trị về lĩnh vực tình dục được xuất bản. Bạn đọc sẽ nhận từ cuốn sách này những kiến thức đa dạng, bổ ích, có hệ thống về một lĩnh vực có tính “thầm kín” mà không phải ở đâu, lúc nào cũng có thể đề cập đến. Nó càng đặc biệt hấp dẫn và lý thú khi được đề cập đến như là một trong những nội dung hoạt động văn hóa của cộng đồng, của toàn nhân loại.

CHƯƠNG I: VĂN HÓA VÀ TÌNH DỤC

VĂN HÓA

Chúng tôi chỉ đưa ra một vài trong số rất nhiều định nghĩa về văn hóa. Thí dụ, Tailor đã xác định nó như sau: văn hóa – đó là một tập hợp bao gồm khoa học, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp và các phong tục tập quán do con người với tư cách là thành viên của xã hội tiếp thụ. Theo Klukhon, văn hóa là hợp thể những lối sống của nhân dân: là di sản xã hội mà trong đó cá nhân thâu nhận nó từ bộ nhóm của mình. Kising  xem văn hóa như là toàn bộ những kinh nghiệm do con người cùng nhau sáng tạo nên. Svejavski thì lập luận: văn hóa – đấy là khả năng nhận thức, truyền đạt những kinh nghiệm, những sùng bái và kỹ năng thực sự được mến chuộng.

Có thể nói rằng, có bao nhiêu nhà nhân chủng học, thời có bấy nhiêu định nghĩa về văn hóa. Holl xem văn hóa chính là mối giao lưu. Theo ông, nó được phát sinh từ những hình thức hoạt động của con người, chẳng hạn như: mong muốn sự tác động qua lại hòa hợp; ước vọng bảo tồn cuộc sống; hướng dục tính lưỡng giới; trò chơi, đấu tranh; tự vệ và sự ứng dụng các vật liệu.

Trong cuốn “Bách khoa toàn thư sơ lược PVN” văn hóa được định nghĩa như sau: đó là tổng thể những nguyên tắc, chế định và phương thức hoạt động của loài người; những tác phẩm do con người lao động và sáng tạo nên. Nó được hình thành trên nền tảng đặc thù xã hội, sinh lí và điều kiện sống của con người; nó phát triển và được cải biến trong tiến trình lịch sử đi lên”.

Luzbetak nhìn thấy ở văn hóa một hệ thống thích nghi hiệu nghiệm của con người đối với môi trường tự nhiên, xã hội và tư duy. Nó là ý đồ do cuộc sống định hướng sẵn. Con người chinh phục ý đồ đó trong quá trình dạy dỗ và mô phỏng theo bản năng của mình. Văn hóa không kế thừa bằng con đường di truyền bẩm sinh; nó chỉ phát sinh trên cơ sở ra đời của nhận thức và giáo dục. Nhận thức được tạo ra vì con người có khả năng, vừa tư duy một cách trừu tượng, vừa sử dụng một cách phổ cập các biểu tượng cụ thể, mà điển hình, chẳng hạn như ngôn ngữ.

Văn hóa được sản sinh trong quá trình dạy dỗ, mô phỏng có ý thức và sự tiếp thụ một cách vô ý thức. Quá trình đó bao gồm toàn bộ những khía cạnh quan điểm của cuộc sống. Văn hóa đặc biệt nhạy cảm, thậm chí tác động lên cả những nét tinh tế nhất của hành vi, những định hướng và tín ngưỡng; nó có nguồn gốc sâu xa.

Trong phạm vi tình dục, văn hóa là thượng tầng kiến trúc đối với tự nhiên và là một hiện tượng mang đấy tính người. Giữa tự nhiên và văn hóa tồn tại một mối liên hệ tương hỗ hài hòa trên những mức độ lớn nhỏ khác nhau. Có thể nói: Tất cả những quy định mang tính di truyền trong con người và các nhân tố sinh lý của nó (hệ thống nội tiết, cấu trúc cơ thể, các hooc môn) đều là những di sản được tiếp thụ từ thế giới tự nhiên. Văn hóa, đồng thời cũng là kết quả của hoạt động con người.

Trong lĩnh vực tình dục, văn hóa đã hình thành nên một hệ thống những ý nghĩa, cấm chế và quy định, đồng thời cũng là các điển hình hành vi được xác định bởi những mô thức câng bằng giới tính v.v. Văn hóa điều tiết hành vi tình dục và các hình thức tác động qua lại giữa những cặp uyên ương; bằng cách đó nó ảnh hưởng tới thế giới tình dục của con người trên các bình diện: Lợi ích xã hội, hạnh phúc hôn nhân và gia đình.

Tính chất phức tạp, không đồng nhất về ý nghĩa của các mối liên hệ qua lại giữa tự nhiên và văn hóa thuộc lĩnh vực tình dục và giới tính là một trong những nguyên nhân của việc phát sinh nhiều tuyệt tác nghệ thuật, văn học và thơ ca, chẳng hạn như lịch sử nền văn hóa châu âu. Có thể đưa ra một nhận xét rằng, hai cực giới tính trong thế giới con người một mặt dẫn tới hướng thể “đến” hoặc “từ”, đồng thời nó tìm kiếm một mối tương đồng nhất định trong cực tính sinh lý: Tự nhiên – văn hóa. Giữa tự nhiên và văn hóa cũng tồn tại xu hướng “đến” và “từ” mà chúng tôi phát hiện thấy trong lịch sử các nền văn hóa khác nhau và cả trong từng đường đời của nhiều con người.

Vấn đề mối quan hệ giữa thế giới con người và văn hóa khá phức tạp, ở chỗ văn hóa không phải là một cái gì đó tĩnh tại, mà ngược lại nó phát triển, tiến hóa không ngừng. Lịch sử nền văn hóa châu âu đặc biệt phong phú, bởi những thay đổi của nó đều ảnh hưởng mạnh mẽ đến hành vi tình dục. Văn hóa các dân tộc trên thế giới thường xuyên tác động qua lại chặt chẽ, vì thế, những làn sóng mô-tip văn hóa khác nhau, thậm chí đôi khi rất xa nhau, cũng tác động lên các phong tục về tình cảm, tình dục. Thế nhưng, đồng thời văn hóa cũng phát triển theo chiều hướng biệt lập, cách li nhất định. Điều đó tạo nên tính bất di bất dịch tương đối của những mẫu hành vi tình dục điển hình cho mỗi chủng tộc văn hóa. Ngày nay, tại một số nơi, người ta vẫn còn giữa gìn các phong tục cổ xưa nhất của mình. Ở đó hành vi tình dục được thực hiện dưới “hình thức nguyên thủy”.

Mối quan hệ giữa các giới tính là một trong những yếu tố quan trọng nhất của văn hóa. J.Svang, nhà tình dục học người Pháp, khi phân tích nguồn gốc tạo nên mối quan hệ mang tính truyền thống giữa các giới tính đã đi đến kết luận rằng: đặc điểm phổ cập của các hình thức gia trưởng phụ quyền và ưu thế nam giới trong quan hệ giới tính bắt nguồn từ chế độ nguyên thủy. Bấy giờ, đẳng cấp xã hội được xác định trên cơ sở khả năng của cá nhân đối với việc bảo vệ bộ tộc và bảo đảm nguồn thức ăn cho nó. Đẳng cấp xã hội đề ra hàng đầu những phẩm chất như khả năng lãnh đạo và khắc phục các tình huống xấu. Chính những phẩm chất này đã xác lập và định đoạt vị trí trong đẳng cấp xã hội.

Sự đòi hỏi cao về sức lực và tay nghề khéo léo cần thiết cho việc sử dụng công cụ và tổ chức cuộc sống tập đoàn đã ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi phẩm chất của tất cả đàn ông trong bộ lạc. Giữa hoàn cảnh luôn luôn có cừu địch xung quanh, những người đàn ông khỏe mạnh được trang bị vũ khí tốt đã vươn lên giành các vị trí chủ chốt. Dần dần trong nội bộ tập thể xuất hiện những cuộc ganh đua và tranh hùng. Xung quanh các cá nhân có phẩm chất và uy tín cao hình thành nên những nhóm phái. Các tư tế và thầy pháp, tập hợp nên một đẳng cấp riêng biệt, tương đối độc lập và đóng một vai trò đặc biệt. Do thể lực yếu, phụ nữ không tham gia vào các công việc lớn (chiến tranh, săn bắt). Sự phân biệt thể chất đã xác định quyền lực của nam giới. Trong một thể chế mới, khác với chế độ mẫu hệ, việc sở hữu phụ nữ cũng là một yếu tố đánh giá ưu thế của người đàn ông. Càng chiếm vị trí quan trọng trong đẳng cập cao bao nhiêu, anh ta càng giành được quyền hạn lớn bấy nhiêu đối với việc chiếm đoạt phụ nữ, mà một phần trong đó là do nguồn chiến lợi phẩm mang lại.

Trong thời gian chiến tranh, đàn bà trở thành chiến lợi phẩm, vật trao đổi bà buôn bán. Họ là thứ của cải vật chất mà người đàn ông đặc quyền, trông nom và cai quản. Điều đó, theo Svang, là cơ sở cho việc hình thành các phong tục cấm cung người phụ nữ với thế giới bên ngoài. Trong xã hội dựa trên sức mạnh, người đàn bà dần dần trở thành thứ đồ chơi và công cụ. Tại một số vùng văn hóa dân tộc Thái Bình Dương, nơi mà sức mạnh không được đưa lên hàng đầu, thì địa vị của người phụ nữ lại có một giá trị đặc biệt, đồng thời ở đó tồn tại những quy chế luyến ái mà ưu thế thuộc về người đàn bà. Kết quả là, đối với nam giới, niềm vinh dự trong tình yêu của họ không hề do việc chinh phục bằng vũ lực, mà chính là do tình cảm người đàn bà tự nguyện trao cho.

Đặc thù tình dục con người thể hiện ở chỗ: Phụ nữ cũng như nam giới, khả năng đi tới quan hệ luyến ái của họ đều bắt đầu từ giai đoạn phát triển sinh lý dậy thì. Một trong những điểm khác biệt giữa động vật với con người là tình dục của chúng có mục đích rõ rệt, nó gắn liền với tiêu chí sinh tồn nòi giống. Chỉ có một số ít động vật, tình dục không nằm trong mục đích này (khỉ, đenphin).

Ở con người, những mối giao tiếp tình dục nói chung phục vụ cho sự mong muốn thỏa mãn nhu cầu sinh lý. V.Reis, nhà phân tích tâm lý học đã tính ra: với 5000 lần gặp gỡ chăn gối trong suốt cuộc đời của một con người 70 tuổi thì chỉ 15 lần trong đó là có mục đích tiếp tục nòi giống. Một đặc điểm của dục tính con người là hiện tượng khoái cảm ái ân ở giới nữ. Kết quả này đạt được, một phần dựa trên “những dấu ấn về nỗi khoái cảm”, chính là vì ở họ thiếu một cơ chế kích thích sinh lý giống như ở nam giới (chẳng hạn như độ cương). Ngoài ra xu hướng nhằm tạo ra khoái cảm cũng tăng lên nhờ tác động của tất cả những gì liên quan đến văn hóa tình dục (kỹ năng ân ái, kiến thức về đời sống tình dục v.v.)

Chức năng kích thích của âm vật (critoridis), khoảng thời gian của một cuộc ái ân được thực hiện với nội dung đầy tính người chính là những nét đặc trưng của cơ chế sinh dục con người phân biệt nó với thế giới tự nhiên. Tất cả những thuộc tính này có ý nghĩa rất lớn đến việc hình thành các hành vi tình dục của con người. Tình dục trở thành một hình thức quan hệ giữa hai giới tính. Giá trị của tình dục được nâng lên khi gắn nó với yếu tố tình yêu và những cảm xúc nồng nàn, thiết tha về mặt tâm lý. Những phạm trù tình cảm này sẽ giúp cho các tình nhân gần gũi, thân mật nhau hơn và đó cũng chính là nguồn cảm hứng lôi cuốn họ. Kết quả là những cảm giác e dè và sự vụng về trong giao tiếp sẽ dần dần được giải phóng. Xu thế cá tính hóa của con người không ngừng tăng lên thông qua lăng kính văn hóa càng làm sâu sắc thêm ý nghĩa của yếu tố tình cảm, tình yêu trước phạm trù tình dục.

Để phát triển các mối quan hệ luyến ái, các đôi tình nhân cũng dần dần biết tìm đến những cách thức, hay nói cách khác là nghệ thuật làm đẹp, nghệ thuật tạo ra sự hấp dẫn, quyến rũ như cắt tóc, bồi màu lên da, xăm mình, trưng diện quần áo, vệ sinh cơ thể v.v. Cao hơn một bước nữa là sự xuất hiện các hình thức tỏ tình để thông qua đó các đối tượng yêu đương có cơ hội gần gũi nhau như nhảy múa, tâm sự, hát hò, hội hè v.v.. Như ta đã biết, ngày từ thời tiền sử nghệ thuật chạm khắc đã rất phát triển. Nhiều bức họa cổ trên đá mô tả cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của con người, trong đó có cả hoạt động tình dục luyến ái vẫn còn được lưu giữ cho đến ngày nay. Vốn từ vựng và ngôn ngữ về tình dục học cũng được tích lũy và ngày càng trở nên phong phú.

Sự phát triển văn hóa và tính phức hợp tăng tiến của đời sống con người nói chung đi đôi với việc phân hóa trong lĩnh vực tâm lý tình dục nói riêng. Nhiều giấc mơ, tưởng tượng không hiếm khi đưa tình dục từ hiện thực cuộc sống đi vào mộng ảo, huyền hoặc. Tình dục dần dần vượt ra khỏi giới hạn sinh lý thuần túy và trở thành một bộ phận quan trọng trong đời sống con người.

Trong lịch sử loài người mối giao lưu văn hóa giữa hai giới tính được hình thành và tích lũy một cách âm thầm, tựa như một dòng thẩm thấu chảy từ thế kỷ này sang thế kỷ khác. Các tập quán luyến ái dần dần được lễ nghi hóa. Hiện tượng trinh tiết mang một ý nghĩa hết sức đặc biệt trên phương diện văn hóa và đạo đức. Mỗi nền văn hóa có một cách nhìn nhận, một thái độ ứng xử riêng đối với vấn đề trinh tiết. Riêng đối với nền văn hóa dựa trên sức mạnh và quyền lực của nam giới thì trinh tiết được nâng lên thành một giá trị bản sắc độc đáo. Cũng từ đây mà hình thành một loạt các nghi lễ bảo vệ trình tiết, các nghi lễ phô diễn sự phá trinh v.v.

Sự ra đời của các khuynh hướng tôn giáo khác nhau cũng đã đem vào đời sống luyến ái những phạm trù mới: Các tabu[1], các hình thức trừng phạt, các qui chế, các biểu trưng tôn giáo, việc xác định vai trò giới tính v.v.

Theo nhà nghiên cứu Luzbetak, trong một chừng mực khá lớn, chính văn hóa đã chế định hành vi giới tính nam nữ. “Tại các nước phương Tây – ông viết, đàn ông có nghĩa vụ phải mang giùm cho giới nữ những đồ vật nặng. Họ là biểu tượng của sức mạnh trước một phái nữ “ liễu yếu đào tơ”. Trong khi đó ở khá nhiều dân tộc thật khó mà tìm thấy một người đàn ông cầm một cái gì dó nặng hơn vai vinh dự hơn là một con dao, một chiếc búa hay một khẩu súng săn. Ở một vài nền văn hóa, sẽ là một điều không thể chấp nhận được nếu đàn ông mặc váy hoặc ngược lại phụ nữ vận đồ đàn ông… Trong khi đó, người Scotlen lại xem trang phục phụ nữ có thể hòa hợp được với trang phục nam giới. Đối với dân Fidri thì họ lại không coi cảnh sát phục của họ là những chiếc váy mặc dù đấy là những chiếc váy thứ thiệt “một trăm phần trăm”. Người Gana không xem trang phục của nam giới là phù hợp với đàn bà.

Biểu đạt lời nói ở nam và nữ, thậm chí có thể được phân biệt trong một số trường hợp. Cái gì được xem là đáng cười ở nơi này lại không hề gây cười ở những nơi khác. Tại các quốc gia phương Tây, đàn ông sẽ bị coi là bất nhã, nếu họ đội nguyên mũ hoặc đi chân đất vào nhà thờ. Trong khi đó luật lệ ở các nước vùng Trung Cận Đông lại không thể chấp nhận, nếu người đàn ông bước vào nơi thánh đường không vấn khăn, hoặc mang giày. Tại một số nước châu Phi, sẽ bị xem là xúc phạm nếu ai đó gọi người đang còn ngồi trong nhà vệ sinh”.

Sự lẫn lộn vai trò giới tính tình dục được xem là đặc trưng cho người Bali. Bởi vậy mà tôn giáo của họ thờ thần người á nam á nữ Sinh Huang Tenggal. Sự thay đổi vai trò tình dục mang tính chất định kì gắn liền với hành vi đồng tính luyến ái (homosexuality). Hiện tượng này phổ biến nhiều trong các nhà tù, các trường nội trú và tu viện v.v.. Chẳng hạn, những người đàn ông thuộc chủng tộc Tong (Mozambic) làm việc tại các hầm mỏ nam Phi và sống trong các trại tập trung nam đã hình thành một thói quen sinh hoạt tình dục đồng giới cùng với sự thay đổi vai giới có tính chất định kì. Ở Xuđăng, một số dân tộc của nước này lại có tục lệ tổ chức nam giới sống theo nhóm từ 22-25 tuổi. Các thanh niên này không được dan díu với phụ nữ, nhưng lại được quan hệ tình dục với cánh đàn ông.

Ở một số nền văn hóa, quan hệ đồng tính luyến ái chỉ được phép tán thành trong một khung tuổi nhất định. Thí dụ, đối với nền văn hóa Ngode (châu Phi) khung tuổi đó là từ 10 tuổi cho tới lúc hôn nhân. Ngoài ra, còn tồn tại vô số những quan niệm và phong tục liên quan tới tính chế định của văn hóa. Có nơi người ta quan niệm rằng nếu người đàn ông bận trang phục nữ thì có nghĩa là anh ta đã tự vứt bỏ địa vị (status) giới tính của mình. Trong nền văn hóa Lepha (Hi Mã Lạp Sơn), nơi mà tình dục được là thú tiêu khiển độc nhất thì chỉ có đàn bà mới có mang trang phục khác giới nhằm mục đích gây cười. Đối với đàn ông, việc bận quần áo của phụ nữ là một điều hết sức nhục nhã và không thể dung thứ. Trong nền văn hóa của những thổ dân da đỏ Papago, các đối tượng tình dục đồng giới nam tự tiến tới hôn nhân và làm các công việc phụ nữ. Tại nền văn hóa Tân-Hê-Brit, đồng tính luyến ái gắn liền với tục cắt lễ.

Tóm lại, các yếu tố như đặc trưng của từng nền văn hóa, các tập quán dân tộc, tính văn hóa cộng đồng và tôn giáo là những phương diện quan trọng đã góp phần ảnh hưởng tới sự hình thành hành vi tình dục con người. Nó bao gồm một hệ thống tư duy, hành vi cá nhân, tâm lý, kinh nghiệm v.v..

Việc nghiên cứu hành vi tình dục có một ý nghĩa là nhờ đó mà chúng ta nhận thức được tính đa dạng và phong phú của nó bắt nguồn từ nét đặc thù của từng nền văn hóa. Nói một cách khác, văn hóa là yếu tố chế định của đời sống luyến ái con người.

Cũng cần phải thấy rằng, nhờ môn tình dục học người ta đã biết đưa ra nhiều phương pháp để chữa các chứng bệnh rối loạn sinh lí, hiểu rõ hơn nguyên nhân của các chứng bệnh đó và cuối cùng nó giúp cho chúng ta một thái độ nghiêm túc hơn, đúng đắn hơn đối với các vấn đề liên quan tới tình dục.

Một thực trạng chung là phần nhiều tình dục các công bố đại chúng về tình dục hiện đại, việc nghiên cứu về tính chế định văn hóa đối với tình dục chưa được lưu tâm một cách đúng mức. Ngay cả trong các công trình chuyên sâu, chúng ta cũng chỉ mới nhận được những thông tin về gia đình, luật pháp và giáo dục hơn và hành vi giới tính và tình dục cụ thể.

Dẫu sao môn tình dục học hiện đại cũng chỉ mới bắt đầu trên con đường phát triển của mình. Và những gì nó đạt được đã mở ra cho chúng ta tầm hiểu biết mới có tính chất đột phá đối với một lĩnh vực quan trọng bậc nhất trong đời sống tinh thần của nhân loại – đó là hoạt động tình dục và luyến ái.

VĂN HÓA VÀ CẢM XÚC

Không thể nghiên cứu hành vi tình dục, tiêu chuẩn và bệnh lý của nó đứng ngoài sự phân tích thế giới phức tạp của cảm xúc mà nó trực tiếp tác động tới hành vi tình dục. Việc tìm hiểu cảm xúc giúp cho chúng ta khám phá ra những bản sắc của từng nền văn hóa và những nét đặc trưng về tâm lí mà hành vi tình dục chịu sự chế định, chi phối.

D.P.Leff, nhà tâm thần học và giáo dục người Mỹ, cho rằng khi phân tích cảm xúc, chúng ta cần phải hết sức chú ý đến tính đặc thù về văn hóa của đối tượng. Phương thức biểu hiện trạng thái cảm xúc rất đa dạng. Văn hóa có tác dụng ảnh hưởng tới việc hấp thụ và truyền đạt cảm xúc, chẳng hạn như mối liên hệ hữu cơ giữa nó với ngôn ngữ. Phương thức biểu hiện cảm xúc thông qua ngôn ngữ ở mỗi nền văn hóa một khác. Các khái niệm được biểu đạt dựa trên cơ sở những qui ước riêng của mỗi nền văn hóa. Thí dụ, nhiều dân tộc sống trên các vùng đảo Thái Bình Dương hầu như không phân biệt được màu xanh lục với màu xanh da trời. Sự nhầm lẫn về màu sắc cũng đã khiến cho các thổ dân gọi màu nâu và màu tro cùng một tên. Trong khi ngôn ngữ Âu châu để chỉ về các loại tuyết có vẻ nghèo nàn thì cũ với một hiện thượng đó dân tộc Lopari lại tích lũy được một vốn từ vững hết sức phong phú.

Cũng tương tự như phương thức cảm thụ về màu sắc, việc hình thành và tích lũy ngôn từ dựa trên những qui ước và tính chế định của từng nền văn hóa. Thí dụ, trong lĩnh vực tình ái, ngôn ngữ của người Pháp bao giờ cũng đa dạng hơn người Đức, người Triều Tiên có vẻ nghèo nàn hơn các cư dân thuộc vùng Melanesia, hoặc trong đạo giáo lại phong phú hơpng trong phật giáo v.v. Phong cách biểu đạt bằng ngôn ngữ, đồng thời cũng phân biệt giữa các lớp người, các giai cấp và cộng đồng dân tộc.

Cũng trên quan điểm đó mà một nguồn thông tin thú vị đã được tổng kết từ các cuộc thí nghiệm do Tổ chức Bảo vệ Sức khỏe Thế giới tiến hành vào năm 1973 với mục đích so sánh các biểu hiện của bệnh tâm thầnh phân liệt tại nhiều nước khác nhau (Đan Mạch, Ấn Độ, Colombia, Nigeria, Liên Xô, Mỹ…). Những cuộc nghiên cứu này đã cho thấy tình trạng phân hóa cảm xúc tại các nước phát triển phức tạp hơn nhiều so với các nước đang phát triển. Ở Trung Quốc và Nigeria mức độ này có phần thấp hơn.

Một cuộc trưng cầu ý kiến khác cũng được tiến hành tại Uganda. Những người được hỏi đã nói về các trạng thái cảm xúc của mình như vui buồn, tức giận. Kết quả cho thấy là giữa những người dân địa phương hầu như không có một sự phân biệt lớn nào trong các biểu hiện tâm lý trên.

Những thí nghiệm trên đây giúp chúng ta thấy rằng khi nghiên cứu ngôn ngữ của một dân tộc khác thì chúng ta không những phải tìm hiểu cả những khái niệm không có trong ngôn ngữ đó, mà còn phải nắm vững cả những phương thức tư duy hoàn toàn khác với chúng ta nhưng lại đặc trưng cho nền văn hóa của dân tộc bản địa.

Một số thí nghiệm được tiến hành trong các chủng tộc da đen và một số tộc người khác sống tại Mỹ càng khẳng định cơ sở của ý kiến trên. Những cuộc thí nghiệm này cho thấy là mặc dù tất cả các chủng tộc ở đây đều nói bằng ngôn ngữ tiếng Anh, nhưng mỗi chủng tộc đã không ngừng đưa vào ngôn ngữ đó một số vốn từ vựng hoàn toàn đặc trưng cho nền văn hóa của mình và chúng không thể lầm lẫn vào đâu được so với các nền văn hóa khác.

Các cuộc nghiên cứu trên đều không khẳng định một tình hình là tại các nước đang phát triển đang tồn tại một nền văn hóa cảm xúc “siêu đẳng” như một số ý kiến đã đưa ra. Rõ ràng có sự phân biệt, nhưng sự phân biệt là ở chỗ, trong khi nền văn hóa phương tây luôn coi trọng vấn đề cá thể thì ở các nền văn hóa khác vai trò bộ tộc, gia đình và cộng đồng lại được nhấn mạnh hơn. Những đặc điểm này, trên một chừng mực nào đó đã tác động tới sự khác nhau trong các phương thức biểu hiện cảm xúc cũng như vốn từ vững của mỗi nền văn hóa. Mỗi nền văn hóa có một phương thức biểu hiện cảm xúc riêng. Người Ý sôi nổi hơn người Ai Len, người Mỹ khoáng đạt hơn người Anh Xắc Xông. Người Trung Quốc ít biểu lộ sự tức giận của mình ra mặt, trong khi lại rất dễ nhận biết điều đó qua phong thái bề ngoài của người Ả Rập. Người Nga cởi mở, ngược lại người Anh thì kín đáo v.v.

VĂN HÓA TÌNH CẢM

Ảnh hưởng của văn hóa đặc biệt được thể hiện rõ qua các chuẩn mực vẻ đẹp, ý nghĩa của một số giác quan và dục tính con người. Xoay quanh vấn đề này, chúng ta có thể tìm đọc một số công trình lý thú của nhà nghiên cứu học Ba Lan K.Imielinski như cuốn “Tình dục học văn hóa” (“cultural sexology”) hoặc cuốn “Tình dục” (erotism”). Có thể đưa ra vài thí dụ sau đây: Vẻ đẹp lý tưởng đối với người do thái ở Tunisia và người Syria ở Damascus là sự mập mạp, béo tốt, bởi vì theo họ, đấy là biểu hiện giầu có và địa vị cao sang trong xã hội. Tại Burma, phụ nữ đẹp phải có cái cổ thật dài với nhiều vòng kim loại xung quanh. Phụ nữ Trung Quốc và một số dân tộc châu Á từ thời xa xưa đã có tục nhuộm răng đen v.v.

Ở nhiều nền văn hóa, giọng nói cũng có ma lực hấp dẫn ghê gớm. Nó thể hiện qua các bài hát trữ tình, hoặc những giọng điều muôn hình muôn vẻ trong âm nhạc. Giọng trầm ấm của nam, giọng nam trung bariton, giọng nữ cao xoprano, giọng nữ trầm altô v.v.

Sự đụng chạm da thịt, không bàn cãi gì nữa cũng là một tác nhân kích thích dục tình hiệu nghiệm. Nhiều thí nghiệm khoa học cho thấy, trong một khoảng không gian nhất định xung quanh thân người luôn có những dòng sinh điện được phát ra và không ngừng hoạt động. Khi cơ thể của hai nhân tình kề sát nhau, vùng giao cảm đó dường như bị biến mất, phương hướng điều chỉnh cự ly bị phá vỡ, tiếp đến sẽ xuất hiện một sự đồng cảm thống nhất đòi hỏi niềm tin cậy và được chở che. Không có gì đáng ngạc nhiên là chính các hình thức quan hệ luyến ái đã nói lên mức độ cảm giác vô sự, niềm tin tưởng và mối liên hệ về mặt tâm lý giữa các đối tượng yêu đương. Tại nhiều nền văn hóa, các hình thức đụng chạm và gần gũi xác thịt rất được coi trọng, nhất là ở những nền văn hóa chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa thần bí. Còn nền văn hóa đặc trưng cho phương Tây lại nhấn mạnh đến vai trò chi phối của nam giới và sự thụ động của người phụ nữ. Ở một số dân tộc, trong quan hệ luyến ái người ta luôn phải giữ một khoảng cách đụng chạm da thịt nhất định. Lại có nơi phổ biến hình thức đụng chạm da thịt gián tiếp như văn hóa Thanh giáo[2] hoặc chủ nghĩa khắc kỷ của Kitô giáo  (những bộ trang phục nổi tiếng của linh mục Ioseph có các lỗ khoét tại các vùng kín cơ thể có lẽ đã được sử dụng trong trường hợp này chăng?) Nói chung, ở đây con người phải chịu ảnh hưởng bởi một nền giáo dục có cách nhìn đầy định kiến trước các vấn đề xúc cảm và quan hệ luyến ái.

So với các giác quan khác, khứu giác thiên về bản năng linh cảm nhiều hơn. Không phải ngẫu nhiên mà ở động vật nó đóng một vai trò hết sức quan trọng. Trong thế giới con người, mặc dù mùi vị chưa phải là yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với việc làm quen hay giao tiếp, song vai trò của nó lại thể hiện như một tác nhân kích thích tình dục hữu hiệu. So với các giác quan khác, mùi vị tác động tới ý thức ít hơn. Chủ yếu nó tác động mạnh tới sự hưng phấn của bản năng và vô thức. Ở nhiều nền văn hóa người ta quan niệm rằng tỷ lệ cấu tạo giữa độ lớn của mũi và các cơ quan sinh dục luôn tương xứng với nhau. Những ý nghĩa của nó không chỉ có thế. Chính độ lớn của mũi còn biểu hiện tầm cảm nhận mùi vị của con người.

Mỗi người mang một hơi hướng riêng. Nó tạo ra cho mọi người xung quanh hoặc là cảm giác khó chịu, hoặc ngược lại, một sức hấp dẫn quyến rũ. Hơi hướng, mặt khác cũng đặc trưng cho từng giới tính, chủng tộc và lứa tuổi. Tất nhiên là trừ trường hợp nó được làm nhân tạo. Do vai trò của mùi vị mà ở nhiều nền văn hóa người ta đã biết cách làm tăng thêm mùi quyến rũ cho cơ thể. Ngoài việc tắm rửa, người ta còn biết chế ra các loại kem thơm, nước hoa hay những hương liệu khác. Những lời chỉ dẫn về vệ sinh cá nhân, các phương pháp làm tăng mùi thơm cho cơ thể và những bình đựng hương liệu còn tồn tại lưu truyền trong nhiều nền văn hóa đã nói lên tính chất xa xưa của truyền thống này.

Vai trò tác động của vị giác trong đời sống tình dục con người nói chung không lớn lắm. Nước bọt có một ý nghĩa kích thích nhất định khi ve vuốt làn môi. Một vài nền văn hóa không nhiều, chẳng hạn như các nền văn hóa thần bí phóng túng hoặc các giáo phái ngộ đạo (gnostisism)[3] thường tìm thấy khẩu vị kích thích ở những tuyết tiết dịch của cơ quan sinh dục (âm dịch, tinh dịch…). Tại các nền văn hóa, nơi mà phổ biến thủ thuật oralism[4] thì đấy lại chính là một hình thức kích thích xúc giác chứ không phải là vị giác (trừ một vài trường hợp ngoại lệ).

TÌNH DỤC VÀ TÌNH YÊU

Trong nền thi ca thế giới những ngôn từ tuyệt mỹ nhất chỉ để dành cho tình yêu. Thời gian dẫu có cách nhau hàng nghìn năm từ thời Sumer xa xưa cho đến thế kỷ XX hiện đại và những biên giới không gần nhau như nước Nhật với châu Mỹ, vậy mà ở đâu, lúc nào tình yêu cũng có chung một ý tưởng, một trái tim. Tình yêu có mặt khắp mọi nơi. Tình yêu vĩnh cửu trong đời sống tinh thần của con người. Trong các hợp tuyển thơ ca về tình yêu, những nét chung lớn hơn, phổ cập hơn là những nét riêng. Điều đó chẳng có gì lạ lẫm, bởi  tình yêu là một nhu cầu bẩm sinh và chính nó là nền tảng của đời sống tinh thần con người.

Rất khó đánh giá nền văn hóa nào trên thế giới đã sản sinh ra những bài ca hay nhất về tình yêu. Những thiên trữ tình cổ của Ấn Độ, Triều Tiên, những bài dân ca về tình yêu của Ý, hay những bài hát tình của người Ai Cập, Sumer đều có một giá trị tương đồng. Nhưng đồng thời tình yêu trong từng nền văn hóa cũng mang những bản sắc riêng của mình. Người Hy Lạp chia tình yêu ra nhiều thứ hạng khác nhau: Eros (mong muốn), philia eretic (tình bạn của những người yêu đương), potos (khao khát tình yêu), mania (dục tình mãnh liệt) v.v. Trong các nền văn hóa thần bí Ấn Độ người ta phân chia tình yêu thành các cung bậc từ thấp đến cao, từ cũng trần tục cho tới đỉnh điểm khoái lạc mang tính huyền bí siêu tự nhiên.

Trong truyền thống văn hóa Âu châu cũng có cách phân loại  tình yêu của mình. Nhà tâm lý học nổi tiếng của Mỹ - R.Mai đã chia nó ra làm 4 loại căn bản: Tình yêu tình dục, tình yêu gợi dục, tình yêu với tính tự kỷ trung tâm, tình yêu chọn lựa. K.Voitona cũng đưa ra những khái niệm tương tự: Yêu thích, mong muốn, thiện ý hỗ tương, tình yêu chọn lựa.

Một hình thức phân loại các về tình yêu cũng được A.Ducanovich đưa ra dưới một ngọn lửa cuồng nhiệt ngọt ngào (Ovidi: lửa đã tràn ngập đốt cháy trong trái tim thổn thức của amur) tình yêu là si mê (Dante: ta lúc nào cũng đắm mình trong cuồng dại), yêu là đau khổ (Shakespeare: Đâu phải là tình yêu mà đấy chính là nỗi tra tấn), tình yêu bi kịch sánh với cái chết (Goethe: Lotta ơi! Ta đang chết đây! Ta đang rối loạn quay cuồng đây! Tốt nhất là hãy để cho ta ra đi!) v.v.

Tình yêu như một cảm xúc mãnh liệt vươn tới những rung động dạt dào. Chủ nghĩa lãng mạn đã hết lời ca ngợi nó. Marta Prinskaya đã viết: “tình yêu lãng mạn không hứa hẹn một cái gì tốt đẹp cho con người trên trái đất, nó còn hoài nghi hơn cả phái tự do chủ nghĩa. Nó lừa dối ngay cả trong cốt truyện bởi tất cả các thiên tình đều được kết thúc một cách bi thảm. Nó lừa dối cả trong phương hướng bởi không thể có tình yêu trên hành tinh nếu nó không phải là siêu tuyệt. Không thể tồn tại tình yêu chân chính trên trái đấy, về nó chỉ có thể tưởng tượng mà thôi”.

Nền văn hóa châu Âu chứa đựng một số lượng lớn các bài bình luận về tình yêu (Standan, Levis v.v.). Chúng phản ánh một kho tàng tinh thần giàu có với những màu sắc đa dạng, thậm chí tương phản nhau của nền văn hóa này mà một phần trong đó chúng thể hiện những nỗi đam mê trước dục tình và khêu gợi sắc đẹp, đồng thời cả thái độ muốn lánh xa khỏi những ham muốn đó của con người. Đấy là mặt đặc trưng của nền văn hóa Âu châu. Thế nhưng vấn đề đặt ra là, trong các nền văn hóa thế giới, tình dục và tình yêu đã được kết hợp như thế nào. Trên nguyên tắc, có thể chia ra 5 loại:

1.     Tình yêu Platon: Ở đấy chúng ta làm quen với một tình yêu tinh thần, vô dục và vô dâm. Tình yêu được giải thích như một cái gì đó bất biến, còn mục đích con người là nhằm đạt đến một tình yêu tuyệt dục cao cả. Kiểu tình yêu này phổ biến trong Ki-tô giáo và một vài trường phái phật giáo.

2.           Tình yêu nhục dục: Tình yêu ở đây đồng nhất với sự ham muốn nhục dục. Tình dục là một nội dung căn bản của nó. Mô thức này đặc trưng cho nền văn hóa đạo Hồi, văn hóa Muru, chủ nghĩa tình dục trong văn hóa Tây phương.

3.           Tình yêu hòa hợp tâm-lý tính: Đối với hình thức này tình yêu và tình dục không tách rời nhau mà chúng kết hợp thành một thể thống nhất, loại tình yêu này điển hình cho một vài dòng Ki-tô giáo, các nền văn hóa sơ khai và ở hầu hết các nền văn hóa lớn.

4.           Tình yêu đối lập tình dục: Hai khái niệm này được hiểu như những lĩnh vực tương phản nhau. Tình dục có thể tồn tại mà không có tình yêu. Hoạt động tình dục có thể diễn ra mà không xuất phát từ rung động xúc cảm. Loại hình này đặc trưng cho các nền văn hóa lệch lạc (hay còn gọi là hình thức cul-sex) và một số nền văn hóa thô sơ.

5.           Tình dục thiếu tình yêu: Ở đây tình dục là động cơ để liên kết các đối tượng, giữa họ có thể tồn tại một chút ít tình cảm, nhưng không nhiều. Hình thức này thường gặp trong các nền văn hóa thô sơ.

Tóm lại, có thể nói rằng trong các nền văn hóa thế giới đã tồn tại 5 hình thức cơ bản về quan hệ luyến ái. Giữa chúng ưu việt rõ nhất vẫn là hình thức kết hợp hài hòa giữa tình dục và tình yêu. Và đây cũng chính là hình thức phổ biến nhất trong các tập quán luyến ái của nhân loại.

CHƯƠNG II: TÌNH DỤC TRONG CÁC NỀN VĂN HÓA KHÁC NHAU

TÌNH DỤC TRONG CÁC NỀN VĂN HÓA CHÂU PHI

Châu Phi là cái nôi của các nền văn hóa, các chủng tộc, bộ lạc, các tín ngưỡng và truyền thống lâu đời. Chúng pha trộn, chòng chéo lên nhau. Tồn tại một số lượng sách phong phú phản án các phong tục và đời sống sinh hoạt của người Châu Phi, nhưng rất tiếc về đề tài tình dục thì lại quá ít, đầu sách có thể đếm trên đầu ngón tay.

Hơn nữa các nguồn tư liệu khác thường để xảy ra tình trạng mất cân đối giữa việc tập trung nghiên cứu các nền văn hóa mà hạn chế đề cập tới vấn đề tình dục ở chính Châu Phi. Thực tế cũng đã có một số công trình xem xét các chuẩn mực vè vẻ đẹp và tính hấp dẫn nam nữ, nhưng những tiêu chí này nhanh chóng trở nên lạc hậu. người ta cũng đã tiến hành, nhưng rất ít các cuộc khảo cứu nhân chủng học về tập quán tình dục tại Châu Phi mà một trong số đó, chúng tô đã sử dụng để làm tư liệu nghiên cứu bộ lạc Turu. (Trong phần “Các nền văn hóa tình nhân”).

Mặc dù tại nhiều nước châu Phi, những giáo dòng Ki-tô và Islam (đạo Hồi) đã thúc đẩy việc hình thành các chuẩn mực mới về tình dục và giới tính, song ở đây vẫn tồn tại một hệ thống bản sắc đa dạng. Hệ thống tổng hợp này gọi chung là “Văn hóa Châu Phi Đen” (“The Culture of Black Africa”) nhằm để phân biệt với các nền văn hóa khác.

R.Bastis, nhà nhân văn Pháp, cho rằng trong ý niệm của người Châu Phi, vũ trụ cũng có nguồn gốc giống đực và giống cái, điều đó tạo điều kiện cho việc phân chia các vai trò về giới tính và tình dục mà chúng xuyên suốt cuộc đời của mỗi người. Tình dục cũng gắn liền với nguồn gốc đó. Thế nhưng, điều đó không dẫn đến sự hòa hợp mà người Châu Âu gọi đấy là ái tình. Cuộc sống vợ chồng ở đây nặng về mục đích sinh con đẻ cái và kinh tế hơn là một lý tưởng lãng mạn và thi vị. phụ nữ ở Châu Phi trước hết là người mẹ, còn tình dục là sự gặp gỡ với đối tượng đã đem lại cho họ hạnh phúc được làm người mẹ. giới tính có một loạt giới hạn văn hóa chế định, song cuộc sống ở đây hầu như bị chi phối bởi các chuẩn mực và tập quán của bộ tộc. tính cá thể bị hạn chế hoặc gần như không tồn tại.

Sự hình thành giới tính được bắt đầu từ tuổi ấu thơ. Trẻ em được chuẩn bị chu đáo để hoàn thành những vai giới của mình. Nghi lễ thụ giới có tác dụng tăng cường nam tính và nữ tính cho trẻ em. Còn tồn tại vô số những nghi lễ thần bí khác đi đối với lời nguyền giữ bí mật đã cho phép các đốt tượng trẻ em tham gia và các nhón kín có thành phần đông nhát về giới tính. ở một số bộ lạc, thấm chí cả những phụ nữ cùng quan hệ huyết thống (mẹ, con gái, chị em ruột v.v) cũng không được phép thổ lộ cho nhau nghe về các nghi lễ thiêng liêng đó. Nam giới đối với họ lại càng là một thế giới bí hiểm, thậm chí cả sự sợ hãi. Hôn nhân trở thành một thứ nghĩa vụ mang tính chất dài hạn, tập thể và đượm màu sắc tôn giáo. Nó được chuẩn bị hết sức kỹ lưỡng và nhanh chóng tạo nên một đơn vị cơ sở xã hội, hơn là nơi gặp gỡ lãng mạn của “hai trái tim vàng”. Mọi đời sống và tình cảm riêng tư đều bị chế ngự bởi những mục đích của bộ lạc và các phong tục tôn giáo thần bí.

Tình dục ở đây không chỉ mang ý nghĩa thỏa mãn nhu cầu sinh lý thuần túy. Nó thầm nhuần màu sắc tôn giáo và xã hội. Thí dụ, các cơ quan sinh dục được xem như là cửa ngõ của sự sống. Đặc trưng cuộc sống xã hội người Phi đã đem đến cho tình dục tính tính chất phi cá thể mà sự phổ biến của chế độ đa thê trong các nền văn hóa Châu Phi là một bằng chứng. Một cuộc khảo cứu nhân chủng học tiến hành vào năm 1990 cho thấy là tại Xenegan có 28% đàn ông đa thê, còn ở Bênanh con số đó lên tới 42%. Sự phổ biến của chế độ đa thê giải thích bởi những nguyên nhân xã hội và những động cơ thuộc về kinh tế. Việc tồn tại cho đa thê và tình hình phát triển chậm chạp của xu hướng một vợ một chồng dã làm cản trở nhiều đến những nỗ lực của các nhà truyền giáo Ki-tô.

Nhà nghiên cứu A.Zaenchkovsky (Ba Lan) nhận xét rằng, nói chung các hình mẫu về tình dục của Châu Âu đem đến áp dụng tại Châu Phi là rất khó thích nghi. Người dân bản xứ tại đây dường như không biết đến khái niệm e dè hay ngượng ngùng trước các quan hệ tình dục. Khắp nơi ngự trị những mẫu mực về tình dục đã thấm vào xương tủy của mỗi người, các phép tắc chỉ biết tuân theo lời thủ lĩnh, sự phổ cận của chế độ đa hôn, niềm tin bất di bất dịch vào lực lượng siêu nhiên cùng những qui định cấm chế nghiêm ngặt về tội loạn luân.

Những phong tục về tình dục ở Châu Phi được phản ánh rõ nét trong các truyền thuyết, các tác phẩm nghệ thuật và cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của người dân bản xứ. chúng đã thể hiện một cách nhìn đầy phóng khoáng của người da đen đối với các vấn đề Về tình dục và giới tính. Dư luận xã hội ở đây tỏ ra khá dễ dãi đối với hiện tượng tình dục trước hôn nhân, nhưng tệ nạn loạn luân (đặc biệt là khi vi phạm những qui định của bộ lạc) và đồng tính luyến ái thì bị lên án gay gắt.

Các hình thức sinh hoạt ân ái ở đây cũng rất đa dạng, tùy theo đặc điểm của từng nền văn hóa và từng vùng nhất định. Tư thế ngồi và nằm nghiêng sườn là những hình thức phổ biến nhất. Kiểu cổ điển ít nhất và không được ham chuộng. Một số tư thế có tác dụng ngừa thai cũng được áp dụng. Oralism và analism[5] không phổ biến.

Từng có những lời đồn đại về khả năng đa dục tiềm tàng, về tốc độ giao hợp mạnh mẽ và sự phát triển quá cỡ của các cơ quan sinh dục ở người da đen. Kết quả từ một số cuộc khảo cứu nhân chủng học đã làm tiêu tan những huyền thoại thiếu căn cứ. Đúng là trên thực tế thì các nghi lễ thần bí về giới tính phần nào có ảnh hưởng đến quá trình phát triển sinh lý sớm, song theo sự minh chứng thì khả năng tình dục và số lần giao hợp trung bình của người da đen cũng hoàn toàn tương tự như ở các dân tộc khác trên thế giới. Kể cả độ lớn về mặt cơ thể học của các cơ quan sinh dục cũng không có gì khác biệt lắm. Nếu khác, chỉ khác chút ít về đặc điểm hưng phấn mạnh, sức bài tiết nhiều hơn và tư tưởng luyến ái phóng khoáng, tự nhiên đã được giáo dục từ nhỏ trong huyết thống người Phi. Cần phải thấy rằng, những đặc trưng trên không phải là do bản chất tự nhiên của chủng tộc xác lập nên, mà là do chúng bắt nguồn từ các chuẩn mực luyến ái truyền thống, tất nhiên là khác với những hình mẫu đang tồn tại trong các nền văn hóa phương Tây. Như vậy, phần lớn những gì người ta gán cho người Phi trong lĩnh vực tình dục đều là chuyện hoang đường. Khác biệt quả có tồn tại, song nó lại do sự thúc đẩu của nền văn hóa, chứ không phải là do bản chất sinh lý tạo nên.

Cũng như ở những nền văn hóa khác, nghệ thuật tình dục Châu Phi, các hình thức và tư thế hết sức đa dạng, nhưng chúng tôi rất hiếm khi tìm thấy trong dó những trường hợp vi phạm chuẩn mực. Bởi vì bất kỳ một sự vi phạm nào cũng có nghĩa là chống lại những kỷ cương xã hội, những mực thước bất di bất dịch mà tình dục bị ràng buộc chi phối. Nó sẽ bị cả bộ tộc kết án.

Ái lực cuộc sống gia đình, cơ chế xã hội và lòng mong muốn vươn tới hòa nhập với thế giới siêu nhiên huyền bí, với thế giới tinh thần đã hình thành nên ở người da đen những đặc điểm tình dục độc đáo: độ nung xúc cảm dữ dội, tính nguyên sơ – tự nhiên và tinh thần phóng túng. Áp đặt họ theo một khuôn mẫu khác, chẳng hạn như phương Tây thì sẽ gây mâu thuẫn chống đối và kết quả thất bại. Cuộc sống vợ chồng của người Phi thấm nhuần bản sắc dân tộc, và chúng ta không lấy làm là là các mô hình phương Tây thuộc phạm vi này đã nhìn nhận nó như một hiện tượng xa lạ, kinh dị.

Quá trình đô thị hóa ở Châu Phi đã hủy hoại nhiều phong tục tập quán, song trong lĩnh vực tình dục những thay đổi về chất đã không diễn ra. Điều đó có thể dễ dàng nhận thấy trong các lối tư duy hoàn toàn khác biệt giữa các trang báo, tạp chí xuất bản tại Châu Phi và với những ấn phẩm ở Phương Tây cùng viết về chủ đề xoay quanh các phương pháp sinh hoạt tình dục. Quá trình giải phóng phụ nữ có những ảnh hưởng nhất định tới các quan hệ chăn gối gia đình, nhưng chúng chưa đạt tới mức đọ có khả năng làm lung lay cả rường cột gia đình như ở Phương Tây. Trong đời sống vợ chồng người Phi, các tập quán thể hiện việc xếp đặt vai trò giới tính vẫn còn được gìn giữ, bảo tồn. Tuy nhiên cần phải nhận thấy rằng, sự phát triển giáo dục đi đôi với quá trình đô thị hóa đã nâng cao vị trí người phụ nữ. Họ đã bắt đầu tham gia vào các hoạt động nghề nghiệp. Nhờ tuyên truyền văn hóa quần chúng, một số hình mẫu mới, chẳng hạn như mối quan hệ yêu đương luyến ái đã dần dần đi vào đời sống người da đen. Mặc dù đấy chưa phải là hiện tượng phổ biến, nó chỉ mới xâm nhập trong các giới thượng lưu sống tại những trung tâm đô thị lớn, song tầng lớp này sẽ mở đường gieo mầm cho sự truyền bá rộng rãi những mẫu hình văn hóa tình dục mới trên toàn lục địa Châu Phi.

TÌNH DỤC TRONG CÁC NỀN VĂN HÓA INDIAN NAM MỸ

Vào thế kỷ XX, tại nhiều nước Nam Mỹ, các nhà bác học đã bắt đầu tiến hành những cuộc khảo cứu với qui mô lớn nhằm khám phá nền văn hóa Indian – văn hóa của những thổ dân da đỏ chính gốc. Sự quan tâm đó xuất phát từ nhiều nguyên nhân, mà một trong số đó là do nền văn minh này đang có nguy cơ bị hủy diệt. Mặt khác, do nhu cầu đánh giá đầy đủ hơn nữa các nền văn hóa này, đồng thời để chỉ ra những cọi nguồn văn hóa của những quốc gia châu Mỹ La Tinh ngày nay hơn là tìm kiếm chúng trong các truyền thống thuộc đia. Kêu gọi sự lưu tâm tới nền văn minh Indian, kết quả của các cuộc khảo về nó đã được phổ biến rộng rãi.

Các nền văn hóa của thổ dân da đỏ Nam Mỹ phân biệt theo ngôn ngữ, tôn giáo và các phong tục tập quán. Nhiều trong số những nền văn hóa này được hình thành với tính cộng đồng rất thấp, trong khoảng vài chục người theo sự tính toán của các cuộc khảo cứu. Tuy nhiên cần phải nhìn toàn cảnh bức tranh nền văn hóa để thấy được một điều là ở đấy tích tụ vô số các nền văn hóa khác nhau với những tập quán về tình dục giới tính và hôn nhân đặc sắc, đa dạng.

Ở Nam Mỹ hiện còn tồn tại những bộ lạc mà trong đó hệ thống gia trưởng, phụ quyền và tập quán mẫu quyền vẫn được lưu lại dưới những hình thức nguyên thủy. Chế độ đa thê, đa phu, các cuộc hôn nhân thử thách v.v. Cũng vẫn còn phổ biến ở nhiều nơi. Trong các truyền thuyết của thổ dân da đỏ, đề tài tình dục chiếm một vị trí đặc biệt. Chúng ta có thể tìm thấy ở đó những đề tài lên án bạo lực, các câu chuyện dân gian nói về tình yêu bất hạnh, sự phản bội, loạn luân, loạn dâm súc vật và đồng tính luyến ái. Một mô típ chung là các nhân vật trong truyện thường được hóa thành các động vật. Chẳng hạn, phụ nữ thường được biến thành rắn (người Mura, Katro) hay con báo (Bororo, Mosetene).

Giai đoạn sinh lý trưởng thành thường gắn liền với rất nhiều nghi lễ, kỷ cương. Trong phần lớn các nền văn hóa, hiện tượng kinh nguyệt ra lần đầu ở người phụ nữ đều bị xem như một cái gì đó không sạch sẽ và nghi lễ có tác dụng để tẩy rửa những cái xấu xa, độc địa. Các lễ nghi thụ giới đã đưa những thanh niên đến tuổi dậy thì vào thế giới người lớn, đồng thời tạo điều kiện cho họ chuẩn bị những vai giới cho cuộc sống vợ chồng trong tương lai. Những lễ nghi này rất đa dạng về mặt nội dung và thực hành. Chẳng hạn như tục xỏ vòng ốc vào tai (người Trumay), tục rạch mặt (người Tuaiaki) xăm mình (người Mokivi), cạo đầu (người Mbaiya), phủ kiến vào người để luyện ý chí (người Taulipara), cắt âm vật (người Konibo), cắt âm vật và môi âm hộ (người Hama), phá mang trinh con gái (người Tiatinaka) v.v.

Ở một số nền văn hóa, các quan hệ tình dục trước hôn nhân được khuyến khích (người Aimara, Karib, Alakaliuph, Haroti, Nambikara), cho phép cả trong thời gian lễ Tửu thần (người Karib) hoặc diễn ra công khai trước sự chứng kiến của mọi người (người Nambikara). Ở người Kaduveo, Amani, Ona và Tereno, mọi quan hệ kiểu này đều bị nghiêm cấm.

Thông thường hôn nhân phải dựa trên một số nguyên tắc và khung tuổi nhất định. Thí dụ, việc chấp nhận cho giai đoạn trưởng thành sinh lý phải tương xứng với một độ tuổi nhất định. (Đối với phụ nữ thông thường từ 10 – 13 tuổi), đàn ông Mbaia lấy với lúc 30 tuổi; hôn nhân phải được sự đồng ý của thủ lĩnh, lão làng hoặc cha mẹ; chú rể phải lớn hơn cô dâu vài tuổi ( 10-20 tuổi đối với người Kainganga); hoặc ngược lại phụ nữ phải lớn hơn (người Otomak).

Điều kiện cưới hỏi đối với người đàn ông có thể như sau: Phải thực sự được lòng cô gái (người Karib), sự thuận ý của cha mẹ (người Mur), sự đồng ý của người cha bên nhà gái (người Karibê) ở Bolivia, chàng rể phải gánh một bó củi đặt trước nhà cô dâu. Đối với người Iameo, phải sau nhiều bữa tiệc rượu linh đình, người ta mới chọn người vợ tương lai. Ở các nền văn hóa khác, việc kén rể do phía nhà giá chủ động. Thí dụ: Trong thời gian vũ hội (người Horoti), trong quá trình tỏ tình (người Tupinamba), làm công tại nhà người chồng tương lai (người Katitơ), trong quá trình tiếp rượu tại ngày lễ tửu thần (người Kao). Các hình thức tổ chức lễ thành hồn cũng rất đa dạng, từ đơn giản (người Amahuaka) đến những nghi lễ linh đình trong toàn bộ lạc (người Nambikara).

Đêm tân hôn (phá trinh) được tiến hành bởi chính người chồng hoặc do những phụ nữ già sử dụng một loại dao làm từ cây tre hoặc bằng ngón tay của người mẹ, hay giao hoan với cha mục sư tương lai. Ở nhiều chủng tộc, đêm tân hôn thuộc về quyền sở hữu của các thủ lĩnh bộ lạc. Điều đó phản ánh vai trò xã hội của những người có địa vị đặc ân đặc quyền, nhưng thông thường nó thể hiện nguyện vọng trừ tà diệt ác của nhân dân nhờ sự trợ giúp của một số người mà họ tinlà có khả năng áp chế được các lực lượng ma quỉ đó. Trong tập tục người Ika, các thầy phù thủy có quyền chứng kiến đêm tân hôn, còn đối với chủng tộc Patangoro tất cả nam giới trong bộ lạc đều có thể được phép ngủ chung với cô dâu. Người Otomak có luật lệ là các đàn ông trẻ phải kết hôn với những phụ nữ già để biết những bí mật của cuộc sống tình ái.

Trong quá trình sinh hoạt tình dục sự ve vuốt diễn ra rất ngắn ngủ mà phần được chú trọng chủ yếu là bản thân việc giao hợp. Các hình thức làm tình khá phong phú, nhưng phổ biến là các tư thế nằm nghiên, ngồi và đứng. Tư thế cổ điển ít thấy. Sự phân hóa đa dạng trong các hình thức giao hợp ở các chủng tộc đã phản ánh những truyền thống văn hóa, tôn giáo đang tồn tại, hoặc là thái độ khích lệ, hoặc là nghiêm cầm, chẳng hạn oralism, analism hay tình dục theo nhóm (gangbang).

Những tư liệu mà chúng ta được biết hầu như không có số liệu về mức độ sinh hoạt tình dục hoặc thể hiện trạng thái khoái cảm ở phụ nữ trong một nền văn hóa cụ thể. Tuy nhiên, có thể khẳng định rằng mức độ đó không cao hơn so với các nền văn hóa khác, do sự chi phối của đời sống tình dục với rất nhiều các nghi lễ tôn giáo, các giai đoạn thực hiện tabu (những nghi lễ tôn giáo, những ngày lễ của toàn bộ lạc, các thời gian trước khi đi săn, xuất quân v.v.), tình trạng mắn đẻ và tuổi thọ trung bình quá thấp.

Hiện tượng ngoại tình trong các nền văn hóa Indian khá phổ biến. Thái độ người đàn ông đối với sự phụ bạc tỏ ra khoan dung, dễ dãi. Ở một vài chủng tộc, quan hệ ngoại tình tương đối hiếm (người Iarairian, người Amahuaka), nhưng không có hình thức kết án nào cho hiện tượng này. Thế nhưng trong một số nền văn hóa khác ngoại tình bị trừng trị thích đáng, tới mức xử tử (người Inki, Kalamari, Amanhi). Nguyên nhân của li dị thường là do vô sinh, phụ nữ già, thói lười biếng của người vợ, đối xử xấu với người vợ, ngoại tình …

Sinh hoạt chăn gối tạm ngừng trong các giai đoạn mang thai (người Hako, Koroado), kinh nguyệt, người chết (người Betoy, Sipaia), chăm sóc con (trước 2 tuổi - người Hamakoko), chiến tranh (người Pialiia) v.v. Các hiện tượng lệch lạc trong luyến ái thường thấy ở người Indian hơn là ở các nền văn hóa khác. Hiện tượng loạn luân và kê gian (sodomy)[6] phát triển khá mạnh ở người Inki. Đồng tính luyến ái cũng thường thấy ở các chủng tộc Hauhybo và Aimara. Những người đồng tính luyến ái thuộc chủng tộc Lahe cũng tổ chức các cuộc hôn nhân không kém phần long trọng. Nếu một người mẹ có 5 người con và cả năm người đều là con trai thì mẹ của chúng sẽ sẵn sàng chọn một trong số đàn con để sắm vai nữ cho cả gia đình. Trong tôn giáo của các nền văn hóa Indian chúng ta cũng tìm thấy những biểu hiện mang tính chất tình dục. Thí dụ, vào các ngày Thánh lễ nhiều bài văn tự có nội dung tình dục đã được đem ra đọc công khai. Tại Andes phụ nữ thuộc chủng tộc Hipha và Hiraiara đã được dùng làm vật tế thần. Các tư tế người Inki thì đưa ra lời nguyền sống vô hôn suốt đời.

Trong số các nền văn minh Indian có lẽ nổi tiếng hơn cả vẫn là nền văn hóa Inki. Chủng tộc này muốn chi phối đời sống tình dục bằng bộ máy kiểm soát nhà nước. Bộ tộc Himu thuộc thành phần đế quốc Inki đã từng tiếp thụ rập khuôn hoàn toàn nền văn hóa có trước của người Mihik. Họ thờ thần Inki cũng đã tiếp thụ nhiều mẫu mực về quan hệ luyến ái và hành vi tình dục từ đó. Đàn ông ở đây không bị hạn chế trong hoạt động chăn gối và việc áp dụng các hình thức ân ái, nhưng phải trên cơ sở các qui định nghiêm ngặt do xã hội đưa ra. Tồn tại khá nhiều những tabu, cấm chế, song nói chung tình dục ở đây vẫn có một vị trí và vai trò xứng đáng. Bởi vậy, chính các nhà truyền giáo Châu Âu đã phải thú nhận là họ gặp rất nhiều những khó khăn trong việc truyền bá lối sống khắc kỷ là một khuôn mẫu hoàn toàn xa lạ đối với dân chúng tại đây.

Werra – nhà nhân chủng học Mehico cho biết là tại Châu Mỹ thời tiền Colombus đã từng tồn tại các hình thức sinh hoạt tình dục gắn liền với tục uống rượu và ăn thịt người. Tập quán dị thường này đã cướp đi nhiều sinh mạng của các bộ tộc. Hiện tượng analism cũng phổ biến và áp dụng khắp nơi. Có dấu hiệu đồng tính luyến ái. Hiện tượng kê gian thường gặp ở Peru. Thủ dâm bị lên án. Phụ nữ ngoại tình bị trừng phạt nặng. Hiện tượng mãi dâm được tự do phát triển thậm chí tồn tại cả mãi dâm đồng giới ở một số vùng. Tệ loạn luân thường gặp tại các bộ phận có đẳng cấp xã hội cao.

Sự đa dạng, phức hợp của nền văn hóa Indian phần nào đã làm cản trở đến tiến trình xây dựng tại đây một mô thức đời sống luyến ái thống nhất. Thế nhưng tất cả những quan niệm, những thái độ đối với lĩnh vực luyến ái, những hình thức hôn nhân, cách nhìn đối với phái nữ, hiện tượng ngoại tình và những qui phạm về giới tính và tình dục là những đặc điểm đã tạo nên một nền văn hóa đầy bản sắc độc đáo mà không có nền văn hóa nào có thể thay thế được. Chúng có thể bị mai một bởi các làn sóng văn hóa hiện đại, nhưng không vì thế mà xóa mất một thời đại rực rỡ và vang bóng của các dân tộc thuộc nền văn minh Indian.

Ảnh hưởng của nền văn hóa Indian đối với các dân tộc láng giềng tại châu lục đó cũng rất đa dạng. Với những kết quả đạt được từ các mối giao lưu văn hóa, các chủng tộc da đỏ đã dần dần từ bỏ một số phong tục và tín ngưỡng của mình, đã bắt đầu tiếp cận với nền văn hóa Ki-tô giáo. Mặc dù vậy, họ vẫn say mê thờ cúng những vị thần cổ xưa, vẫn bí mật giữ gìn các phong tục cổ truyền đã từng tồn tại qua nhiều thế kỷ.

TÌNH DỤC TRONG NỀN VĂN HÓA TRUNG QUỐC

Theo nhà nhân chủng học Xô Viết L.Vasiliev thì ở Trung Quốc ngay từ thời Vũ và Hạ người ta đã biết thờ Linga (2000 năm trước Công nguyên). Ngay tại đây các bức Linga thuộc thời đại đồ đá mới đã được tìm thấy. Màu sắc luyến ái cũng đã bắt đầu bộc lộ thể hiện qua những hội lễ xuân. Đây cũng là nét đặc trưng của nhiều nền văn hóa nông nghiệp cổ trên thế giới. Trong giai đoạn đầu của lịch sử Trung Quốc phụ nữ chiếm một vị trí rất đặc biệt. Họ có quyền tự do định đoạt số phận của mình. Một số phụ nữ từng giữ vị trí trong vai các thầy pháp chuyên việc thờ cúng, cầu mùa. Vào thời nhà Hạ, nền văn hóa phụ quyền phát triển song song với chế độ đa thê và sùng bái nam giới. Điều đó thể hiện ít nhiều trong các hình thức quan hệ luyến ái và sự phổ biến của chế độ cung phi. (các vua chúa có rất nhiều vợ 1 vợ cả, 3 vợ thứ hai, 9 vợ thứ ba, 27 vợ thứ tư và 81 thiếp).

O. Voitasevich và T. Jbikovski cho rằng đối với người Trung Quốc việc trao đổi âm dương có một ý nghĩa cơ bản vì nó đưa lại cho con người sự hài hòa. Các khí lực này cùng tác động trong thế giới dẫn đến một kết quả gọi là Đạo. Thuật ngữ này ám chỉ các sự kiện diễn ra trong vũ trụ mà không thể ngăn ngừa cũng không thể ảnh hưởng. Giống như tự nhiên, thế giới con người phải được thực hiện theo qui luạt đó và không nên làm cho nó ngừng lại. Tác phẩm nền móng của Đạo giáo (Học thuyết về tuần hoàn, qui luật) là cuốn “Đạo đức kinh” do Lão Tử viết. Tư tưởng chính của ông như sau: Tồn tại sự thống nhất của thế giới tự nhiên và cuộc sống con người, phẩm chất khiêm nhường, sự tĩnh lặng trên hết và khả năng thích ứng với các qui luật tự nhiên; sự hoạt động phải gắn liền với sự đồng điệu của đạo – tức là qui luật dẫn dắt vũ trụ, sự kiêu ngạo và sự quá tự tin sẽ đem lại điều hại. Thế kỷ III là thời kỳ bắt đầu hưng thịnh của Đạo giáo. Trong khoảng thời gian gần 600 năm, kể từ khi Lão Tử khai sáng cho đến khi Đạo giáo trở thành  một tôn giáo độc lập đã xuất hiện đông đảo những lớp người kế tục. Sang thế kỷ IV trong Đạo giáo bắt đầu phát triển thành nhiều trường phái khác nhau như Đạo Thái bình của Trương Giác, phái “Thanh đàn’ của Cát Hồng, “Đạo Năm đấu gạo” của họ Trương[7] (bùa chúa ma quỉ) và các trường phái khác. Dần dần mọc lên các đền chùa, xuất hiện giàu có, các nghi lễ trở nên đa dạng. Ảnh hưởng của Đạo giáo còn lưu lại cho đến ngày nay tại Trung Quốc và lang rộng ra cả vùng Đông Nam Á.

Dưới tác động của Đạo giáo, đạo Khổng và Phật giáo, những phong tục về tình dục và giới tính có những thay đổi đáng kể. Còn ngày nay nó lạ chịu ảnh hưởng của cách mạng văn hóa.

Đạo Khổng. Song song với Đạo giáo, đạo Khổng cũng đóng một vai trò to lớn đối với nền văn hóa Trung Quốc. Thời kỳ phát triển của nó bắt đầu từ thế kỷ V. Đặc trưng của đạo Khổng là tính năng động, đồng thời nó đối lập với Đạo giáo. Quan điểm của Khổng Tử mang tính thiên kiến, phân biệt rõ ràng. Ông xem phụ nữ như một bản thể thấp hèn so với nam giới. Học thuyết luân lý của ông đề cao phẩm chất trung thành, chuẩn mực phép tắc, từ tâm, thân ái, thành kính với các truyền thống và nghi lễ.

Trong quá trình phát triển của mình, đạo Khổng ngày càng coi trọng vấn đề trinh tiết phụ nữ, lòng chung thủy của họ đối với người chồng. Chúng được xem như là yếu tố quan trọng nhất đối với cuộc sống gia đình và tư cách làm mẹ. Việc giữ gìn trinh tiết tác động mạnh lên sự phân chia giới tính. Trong tình hình đó, ảnh hưởng của Đạo giáo dần dần bị thu hẹp lại. Những cuốn sách hướng dẫn nổi tiếng về nghệ thuật chăn gối bắt đầu bị mai một và thất truyền tại Trung Quốc, nhưng lại được bảo tồn ở Nhật Bản và trong các chủng tộc Hoa kiều sống ở nước ngoài. Một nhân tố khác ảnh hưởng không nhỏ đến các phong tục Trung Quốc và tình dục là Phật giáo mà vào thế kỷ IX nó đã đạt được đỉnh cao trong sự phát triển và vai trò tác động của mình. Theo Phật giáo có mười thang điểm để đánh giá các hiện tượng tình dục, chẳng hạn 3 điểm cho những tư thế sinh hoạt tình dục bất thường, 5 điểm cho những ai kể về sự phụ bạc của mình, 9 điểm – dụ dỗ các nhà sư, 10 điểm – dan díu với các đức Phật. Những tư tưởng đạo Khổng ảnh hưởng của Phật giáo và ách thống trị của nhà Nguyên đã tác động sâu sắc tới quá trình phân hóa giới tính và thúc đẩy sự phổ biến của thói đạo đức giả.

Người Trung Quốc phản đối hiện tượng thủ dâm nam giới (đánh mất tinh trùng, theo họ, có thể sánh với việc tiêu hủy nguồn chất sống); coi nhẹ thủ dâm ở phụ nữ; sùng bái sự phân biệt giới tính và thứ bậc gia đình. Điều đó làm hạn chế sự phát triển các quan hệ luyến ái. Nhưng lại thức đẩy phát triển các mối giao hảo, tình bạn giữa các nam giới. Đạo Khổng  rất kỵ với mọi hình thức phô bày vì tình dục được coi là công việc kín đáo của mỗi người. Như vậy, những ý nghĩa mà tình dục được đánh giá, đề cao trong đạo giáo đã bị đánh mất. Chung qui lại, đối với người Trng Quốc, tình dục được xem như là một cái gì đó tội lỗi, xấu xa. Nó nhanh chóng bị trung hòa, quên lãng.

Trong đạo Khổng, những lề thói thuộc về đạo đức, tinh thần lấn át các chuẩn mực tôn giáo. Thế mà vai trò tình cảm trong đời sống con người lại bị hạ thế. Tình cảm bị chi phối và khuất phục bởi lý trí, và nếu so sánh với lý trí thì nó chỉ là một thứ đáng khinh miệt. những phép tắc luân thường như kính trọng cha mẹ hay người lớn tuổi có một ý nghĩa đặc biệt. Đây là đặc điểm bất dịch tồn tại trong suốt quá trình lịch sử của người Trung Quốc. R. Sollenbenger, nhà xã hội học của Mỹ từng tìm hiểu sự giáo dục trẻ em trong các gia đình Hoa kiều tại Mỹ đã cho biết rằng trẻ em ở đây dưới 4 tuổi đã được hưởng một sự quan tâm gia đình đặc biệt. Từ đó mà hình thành nên chúng tâm lý được chở che và lòng tin cậy. Tất cả những biểu hiện xấu của trẻ em đều được ngăn ngừa. Đặc điểm chung đối với gia đình người Hoa là sự ngự trị các khuôn phép, sự quan tâm lẫn nhau; người lớn yêu cầu ở trẻ em giữ đạo đức hạnh kiểm để không gây tai tiếng, tổn thất cho gia đình. Đặc điểm này tạo nên ở họ một sự gắn bó gia đình. Còn hôn nhân, trước hết là để có một gia đình êm ấm.

Trong hoàn cảnh đó, không có gì đáng ngạc nhiên là tình cảm bao gồm cả tình yêu chỉ đứng ở hàng thứ yếu. Phụ nữ bị lệ thuộc vào người chồng và gia đình. Đạo của người làm vợ là phải thủy chung, khéo léo việc bếp núc và tính tình thùy mị. Trong khi đó, loại tình yêu ân ái và lãng mạn lại không được đề cao. Văn học Trung Quốc đã ca ngợi những câu chuyện tình của các cung tần mỹ nữ, đã kể lại bao cuộc đời phấn son bạc mệnh của gái lầu xanh – những người làm vật thỏa mãn cho nhu cầu của nam giới. Có thể nói rằng, những chuẩn mực về tình ái mà đạo Khổng và Đạo giáo đưa ra có rất nhiều sự khác biệt, song cho tới ngày nay, ảnh hưởng của đạo Khổng vẫn tỏ ra sâu rộng hơn.

Trung Quốc hiện đại. Trong sự lựa chọn các chuẩn mực về tình dục, đa số người Trung Quốc chịu ảnh hưởng từ đạo Khổng, chẳng hạn như hình thức tề gia với vai trò lệ thuộc của người phụ nữ. Tuy vậy, ảnh hưởng của Đạo giáo vẫn được giữ gìn trong một số cộng đồng người Hoa sống tại Đông Nam Á. Nó đã để lại dấu ấn trong các nền văn hóa địa phương, chẳng hạn như thể hiện trong cuốn: “Những bức thư từ Băng Cốc” (Botan 1981).

Trong thời kỳ “cách mạng văn hóa”, người ta đã âm mưu tiêu diệt các truyền thống Khổng Tử và bắt buộc tiếp thu những tư tưởng mới. Nhưng đấy chỉ là một cuộc thí nghiệm không hơn không kém, nó xa lạ với người Trung Quốc và gây ra bao tang tóc cho nhân dân xứ này. Mặc dù đạo Khổng không bị bài trừ tận gốc, song việc nhà nước sử dụng quyền điều tiết trong tay với chế độ bắt buộc gia đình một con đã phần nào hạn chế được số lượng trẻ em ra đời, và điều đó đã tạo nên một sự thay đổi lớn trong cấu trúc quan hệ gia đình và cả trong đời sống tình dục. Đối với phạm vi luyến ái, nhà nước buộc phải sử dụng tới tới những biện pháp mang tính nghiêm khắc, cứng rắn, đồng thời tăng khung tuổi kết hôn. Nói chung, tình dục trong nền văn hóa Trung Quốc vẫn chịu sự tác động lớn của truyền thống đạo Khổng.

NGHỆ THUẬT TRANH GHÉP ẤN ĐỘ

Ấn Độ là quê hương của nhiều dân tộc, văn hóa và truyền thống. Ở đấy tồn tại một nền văn hóa tranh ghép phức tạp về các tập quán tình dục. Muốn tìm hiểu đòi hỏi một sự nghiên cứu chuyên môn đặc biệt. Trong cuốn sách này chúng tôi chỉ phân tích những nền văn hóa và các tập quán tình dục quan trọng nhất và nêu ra một số vấn đề ở một mức độ hạn hẹp. Các mẫu mực tình dục của Islam và Tantrism – những trường phái có số lượng tín đồ lên tới hàng triệu người sẽ được chúng tôi xem xét ở các phần nhỏ sau. Ngoài ra, ở đây còn tồn tại những tầng văn hóa giàu có khác mà một trong số đó chúng tôi sẽ chọn lựa nghiên cứu trong các phần tiếp theo.

Đạo Hindu. Đây là một trong những tôn giáo cổ xưa nhất thế giới với hàng triệu người thamgia. Đạo Hindu có một nền văn hóa tình dục vô cùng phong phú. Nó dạy rằng kiến thức về tình yêu và tình dục có nguồn gốc thần thánh, bao gồm 100.000 tài liệu do Pradjapati – Thượng đế và là người sáng tạo ra thế giới vũ trụ xây dựng nên. Rất khó khăn trong việc diễn giải học thuyết Hindu, bởi vì nó không mang hình thức của một giáo luận mà lại được viết dưới dạng những tác phẩm. Đặc điểm chung ở học thuyết này là niềm tin bất diệt vào một bản thể cao cả - đó là tinh thần – sự tồn tại tuyệt đối. Con người không chết, nó luôn luôn được luân hồi tái sinh dưới những dung mạo mới. Nếu con người sống chân chính, thì có nghĩa là anh ta đang đi bằng con đường mộ đạo (dharma).

Mục đích của con người là đạt được sự cứu vớt, hạnh phúc, trí tuệ, và an lạc. Dung hợp lại một số cong đường, có thể đạt tới mục đích đó. Krisma, vị thần được sùng bái thiên liêng tạ đền thờ Panteon và những truyền thuyết về cuộc đời của các vị thần ở đây đã đưa lại cho các môn đồ Hindu khả năng liên hệ đồng nhất, trong đó có những kỹ năng ân ái với các chuẩn mực ấn định về tình dục và giới tính. Một trong những chuẩn mực ấn định trên để phân biệt Hindu với các tín giáo khác là nguyên tắc khoái lạc dục tình như một thứ ích lợi báu vật. Tình dục được giải thích không chỉ là ngọn nguồn của sự sống mới. Trong số các tài liệu đồ sộ viết về tình yêu và tình dục có nhấn mạnh rằng, tình dục của phụ nữ rất phức tạp, nó được thúc đẩy bởi một loạt các yếu tố: Giáo dục, kinh nghiệm, hình thể, thể tạng và những tác nhân kích thích hưng phấn tình dục.

Hoạt động tình dục được so sánh với một cuộc chiến đấu tế nhị, trong đó người đàn ông đại diện cho tính tích cực, còn người đàn bà phản ánh sự chống đỡ, phản kháng. Đối với tâm lý nam giới, điều quan trọng là thể hiện sức mạnh, còn phụ nữ là sự chống chọi, kháng cự. Ars amandi[8] được xem như là những biểu hiện khéo léo của cuộc chiến đấu đó, đồng thời cũng giống như hình thức tìm kiếm khoái lạc dục tình bằng con đường tối ưu. Những tư thế sinh hoạt tình dục để đưa lại khoái cảm đã được mô tả một cách tỉ mỉ. Chúng cũng được hướng dẫn để khi chọn lựa sao cho phù hợp với đặc điểm từng cơ thể, kích thước các bộ phận và hoàn cảnh. Những tư thế tình dục thường mang tên các con vật: Mèo, lừa, la, bò, cóc, sư tử. Thuyết cho rằng sự bắt chước tiếng kêu của các động vật này có tác dụng làm tăng thêm khoái cảm ái ân.

Theo Hindu giáo, phụ nữ đa dục có mức độ xúc cảm lớn hơn nam giới. Phụ nữ cũng được đánh giá về khả năng vươn tới đỉnh điểm ái ân, chính bởi vì thiếu nó – cảm giác ngọt ngào mà tình yêu mang lại, người đàn bà sẽ trở nên rối loạn về tâm lý và lý tính. Đối với phụ nữ, cuộc sống tình dục và tình yêu là thứ báu vật vô giá, nó làm cho họ không những trở nên hạnh phúc mà cả niềm tin, sức mạnh và lòng vị tha.

Tình yêu không chỉ đem lại sự thỏa mãn, mà còn mang ý nghĩa thiêng liêng. Hindu giáo cho rằng các mối giao duyên đạt được kết quả mỹ mãn là một trong những điều kiện và là điều kiện quan trọng bậc nhất của thứ hạnh phúc mà con người có thể với tới được. Các quan hệ này thúc đẩy mối liên kết với Thượng đế, với sự siêu nghiệm, chúng ta là thành phần vi mô của thế giới vĩ mô. Các quan hệ ân ái được xem như là một nghi lễ để dẫn tới siêu linh. Tình dục mở ra cho con người chân lý của vũ trụ, gắn liền dục tình với năng lượng và sức mạnh của thế giới đó. Trong Hindu giáo, tình dục đã tô điểm cho nhiều mặt cuộc sống con người, và nó mang tính chất thiêng liêng (theo nhận thức của chúng tôi).

Trong Hindu giáo, các chuẩn mực về tình dục và thể xác tồn tại một cách đa dạng. Một số giáo phái của nó lấy bộ phận sinh dục nam làm đối tượng thờ cúng, các giáo phái khác lại gắn lên bộ phần đầu của các vị thần những yếu tố mang tính nữ. Một số đề cao phẩm chất chung thủy, số khác ủng hộ mọi quan hệ tình dục ngoài giá thú, coi đó là hình thức phụng sự thần linh. Trong Jainism, tình dục được xem như là biểu hiện của sự yếu ớt và tội lỗi mà phụ nữ là kẻ tiếp tay đồng lõa, họ là nguyên nhân của sự chết chóc. Vì thế họ bị nghiêm cấm lui tới những nơi thánh địa. Sự vi phạm chuẩn mực tình dục được biểu tượng bằng cái “dương vật teo” trên pho tượng thần Homatesvara (Gomateshwara).

Một số giáo phái ủng hộ mọi hình thức sinh hoạt tình dục, số khác tỏ thái độ phản đối với vài hình thức cụ thể. Quan niệm về kinh nguyệt cũng đa dạng. Ở một số giáo phái, hình thức sinh dục tình dục tự nhiên được coi trọng hơn; trong khi đó một số khác lại đưa ra các phương pháp kích thích nhân tạo.

Có một quan niệm cho rằng mỗi một đàn ông và mỗi một người đàn bà đều mang trong mình những đặc điểm của nhau. Quan niệm đó dẫn đến mối liên hệ đặc biệt với hiện tượng lưỡng tính (hermaphrodism). Một số giáo phái xem đấy là một ưu thế đối với việc định hướng tình dục bình thường. Trong Hindu cũng tồn tại khái niệm về giới tính thứ ba mà nó được chia ra làm bốn loại: Hoạn tinh, trung tính, hermaphrodism, vô noãn.

Tantrism. Các tác giả của cuốn “Truyền thuyết Ấn Độ” (M. và A. Iakinovich) viết rằng Tantrism là một học thuyết huyền bí cổ xưa, chỉ được gia truyền lại cho những người hết lòng sùng mộ và xứng đáng vì nó. Tantrism không chỉ là tôn giáo, một hệ thống triết học mà còn là phương pháp hướng sự đồng nhất chính bản thân mình với một bản thể cao siêu. Nhờ các nghi lễ và những bài tập luyện, thể xác và tinh thần được hài hòa và hoàn thiện với mục đích nhận thức được chân lý tận cùng. Mọi tồn tại hiện hành đều được xuất phát từ những phần tử đực và phần tử cái, bằng con đường liêt két chúng tạo nên một thể hạt mà từ đó tất cả các vật được hình thành. Cơ thể được tẩy rửa bằng việc luyện tập các bài Yoga và phương pháp tĩnh tâm nhập thiền. Hành vi tình dục đối với các tín đồ có một ý nghĩa thiêng liêng, nó phục vụ cho việc giải phóng khí chất năng lượng, tương tự như hoạt động tuần hoàn vũ trụ của cặp thần thánh sơ khai. Tinh trùng như là vật hy sinh cho noãn cầu phụ nữ. Ý nghĩa của hành vi tình dục trên giải thích vì sao các vị thần của Tantrism lại được biểu trưng trong các mối liên kết tình dục và vì sao dung mạo của họ lại được trang điểm khủng khiếp đến nhường ấy. Chẳng hạn những vật trang sức là cái đầu lâu, xương người, răng nanh, các con rắn uốn lượn v.v.

V. Bellow, nhà sử học Mỹ có lưu ý rằng trong khoảng vài nghìn năm, Tantrism là truyền thống văn hóa duy nhất thừa nhận toàn bộ tình dục. Theo tư tưởng của Tantrism, con người sống trong vòng thể xác sạch sẽ, thiên liêng mà nó phục vụ cho việc giải phóng nguồn năng lượng tinh thần. Với thể xác phải không ngừng đấu tranh bởi vì đấy là một cuộc đấu tranh với chính bản thân mình. Cần phải nhận thức và sử dụng nó một cách khéo léo để chuyển hóa mình thành những sự đo lường khác nhau. Tình dục là một trong những sự đo lường thể xác phục vụ cho sự sáng tạo và tái sinh bằng việc làm tăng thêm niềm say mê đối với sáng tạo và nhập thiền. Tình dục nằm ở vị trí trung tâm thấp nhất của cơ thể. Năng lượng của nó càng được chu chuyển về phía trên bao nhiêu thì nó càng phồn thịnh bấy nhiêu. Nếu nguồn năng lượng này đạt tới trái tim thì tình yêu xuất hiện; nếu nó vượt lên đỉnh tận cùng thì xuất hiện “sahasrar” tức đài sen. Năng lượng chuyển từ đầu ra vũ trụ thì diễn ra một cuộc sinh thành mới – sự sáng tạo tinh thần. Cần phải xem thể xác và tình dục như là phương thức, chứ không phải là mục đích. Chúng trở thành một kiểu đối thoại sâu sắc giữa cái “Tôi” và tự nhiên. Tình yêu, đấy là trạng thái tinh thần, nó hoặc là có, hoặc là không. Đừng coi nó như là một hoạt động.

Đối với Tantrism, vũ trụ được xem như là một quá trình sáng tạo – sinh thành, vì thế tình dục trở thành một biểu tượng quan trọng nhất của nó. Trong trạng thái khoái cả ái ân tột độ, tinh trung không ngừng đầu thai vào ioni (âm hộ). Biểu tượng phụ nữ là cái mõm quái vật, nhụy hoa sen, trái dừa biển, dòng khe hay pho tượng thần Kali. Mỗi hành vi tình dục ứng với mỗi hoạt động của vũ trụ. Cơ thể con người tiếp thụ vào mình toàn bộ vũ trụ. Nó được biểu trưng bằng hình ảnh của một loài cây nom tự như cơ thể; nó hút nhựa sống từ thế giới xung quanh theo muôn vàn đường kênh. Sự nâng cao cảm xúc, thể xác, tình dục và trí tuệ thúc đẩy chúng hình thành nên một năng lượng tinh túy, để từ đó nguồn năng lượng này trở thành chất liệu cho sự biến hóa và tái tạo mới. Quan hệ tình ái dẫn đến cuộc biến thái của tinh thần. Tantrism là trường phái duy nhất trong nền văn hóa Ấn Độ sùng bái nghệ thuật hội họa gợi tình và âm nhạc (gây hưng phấn cảm xúc và năng lượng tình dục) tồn tại một số lượng lớn các tranh, hình chạm khắc miêu tả những hoạt động và tư thế ân ái khác nhau. Thường gặp nhất là việc tái tạo các motip tượng thần âm đạo và tượng thần Siba, cả hai trong các tư thế giao hợp, botip tình ái Yoga với những biến thể của nó; việc thể hiện năm thứ khoái cảm; trạng thái cảm xúc tâm linh (sự thống nhất khởi nguyên đực và cái trong mối hài hòa tuyệt đối); hình tượng Krisna và Radha (người tình thứ nhất của Krisna trong quá trình hoan lạc.)

Hoa sen (chakra) trong Tantrism được xem như một yếu tố quan trọng. Đấy là những cái lò năng lượng được phân bố dọc theo xương sống. Có tất cả tám lò như thế. Lò thấp nhất với 4 cánh hoa nằm trong nhụy hương. Nơi đây có con rắn huyền bí Kundilinhi là một trong những biểu tượng cổ xưa nhất của năng lượng vũ trụ sáng tạo. Rắn nằm ngủ cuộn tròn lại và chỉ nhờ các tư thế tình dục Yoga và lực căng bắp cơ, nó mới tỉnh dậy và vươn lên. Bằng cách đó, cảm xúc ân ái trả nên mạnh mẽ khác thường. Khí chất năng lượng phụ nữ khi đã đạt đến đỉnh cao của đài sen (đỉnh sọ) gặp tinh trùng và liên kết với người đàn ông trong thời điểm khoái cảm tộ độ. Lúc đó, xuất hiện mật ngọt tuyệt vời bắt nguồn từ phía dưới, thấm dần khắp cơ thể. Những giây phút này tạo điều kiện cho người đàn ông và đàn bà cảm nhận sự tham dự của mình vào nguồn gốc của sự tồn tại.

Tư tưởng Tantrism, những biểu tượng phức tạp của nó, sự bí ẩn của các nghi lễ là những điều rất khó lĩnh hội đối với những ai được giáo dục bằng truyền thống văn hóa phương Tây. Sự lưu tâm tới các tư tưởng này thường chỉ được cảm xúc gây tính giật gân hiếu kỳ. Như một tất yếu, sự phức tạp của học thuyết trên thường bị dẫn đến những cách nhìn lệch lạc, sai lầm trong các giảng giải, thuyết minh. Có rất nhiều công bố đã được đưa ra về Tantrism, về ý đồ áp dụng tư tưởng của nó vào các phương pháp trị liệu tâm lý.

Học thuyết cổ xưa vĩ đại đó đã để lại những ý nghĩa có tầm quan trọng và là một nguồn thức ăn tinh thần dồi dào cho tư duy. Điều thứ nhất là nó hình thành nên một hệ thống từ vựng về lĩnh vực sinh lý và giải phẫu học tình dục hết sức phong phú. Thứ hai việc đề cao tình dục được giải thích bằng khát vọng vươn tới sự hoàn thiện mình, sự điều chỉnh mình trên cơ sở tập luyện gắn liền với tự nhiên, với tất cả vũ trụ. Từ đây dẫn đến sự tìm kiếm mối hài hòa luyến ái với con người, sự xem xét những quan hệ tình ái trong viễn cảnh vũ trụ. Các truyền thống văn hóa phương Tây được định hướng vào cuộc đấu tranh với thể xác và dục tình; dục tình được xem như là mục đích trong bản thân mình, nó không được liên hệ gì tới trạng thái tinh thần, với biểu hiện cao nhất của sự sáng tạo và cải hóa tinh thần. Từ đây dẫn đến tình trạng phổ biến các chứng bệnh rối loạn sinh lý, trong khi đó những tín đồ Tantrism rất ít khi gặp phải.

Con người không ngừng vươn tới để nhận thức sâu sắc cái “Tôi” của mình hơn nữa, để mở rộng kiến thức của mình bằng con đường luyện cảm mà ngày nay nó trở thành phương pháp tự phát triển tâm lý và ghép trị liệu nổi tiếng. Tất cả những điều đó có tầm ảnh hưởng tốt đối với cuộc sống tình dục. Và ở đây, sự hiểu biết về những đặc điểm tinh tế trong lĩnh vực ân ái, nét thuộc tính của các nền văn hóa thần bí phương Đông, có thể mang lại nhiều điều bổ ích bởi vì chúng chứa đựng nhiều mặt tổng hợp tâm trạng sảng khoái điểm một chút siêu thoát – cái mà đặc trưng cho phép nhập thiền và không phụ thuộc vào thế giới quan đã dẫn đến mối hòa hợp giữa hai trái tim yêu đương, nâng tình cảm của họ lên mức đồng điệu, từ đấy họ sẽ được cảm nhận hoan lạc ái ân một cách mãnh liệt sâu sắc. Để nắm bắt được nghệ thuật tình ái làm cho quan hệ giữa hai người ngày càng mặn nồng đòi hỏi một số kỹ năng nhất định, sự khéo léo tạo ra khả năng nhập thiền. Vấn đề này đều đã được các nhà nghiên cứu công nhận. Sự tràn ngập các phương pháp tình dục, tư tưởng tuyệt đối hóa vai trò của chúng đã làm cho tình dục nghèo đi, đã đánh mất nội dung tinh thần của tình dục và vô tình dẫn đến tình trạng “gậy ông đập lưng ông”. Luyện tĩnh nhập thiền đưa tình dục lên một mức độ cao hơn, nó tạo điều kiện để loại bỏ các biểu hiện cảm xúc khiên cưỡng và không theo ý muốn của mình.

Phật giáo. Đây là một trong những tôn giáo – triết học cổ xưa nhất. Chúng ta biết không nhiều về các quan điểm của Phật giáo đối với tình dục. Theo một tài liệu của trường phái này, dâm tà thuộc về một trong số bốn tội lỗi trong giới tu hành (dâm tà, ăn cắp, lừa gạt, sát sinh). Mặc dầu đã lưu ý, trong Tantrism, tình dục có một chỗ đứng đặc biệt hơn so với trong các khuynh hướng Phật giáo khác. Học thuyết Phật giáo cơ bản gồm có ba tiêu chuẩn: đạo đức, anh minh và kỷ luật. Vì thế, không có gì ngạc nhiên là nó đã coi các quan hệ luyến ái như một biểu hiện xấu xa so với cách nhìn ở những tôn giáo khác. Nó tôn thờ cuộc sống diệt dục.

Khi tổng kết các cuộc nghiên cứu của mình về nghệ thuật tranh ghép Ấn Độ, V. Bellow đã khẳng định rằng, nhìn chung các dân tộc Ấn đều khẳng định giá trị của tình dục va họ đã không ngừng tô điểm thêm cho nó ý nghĩa huyền bí và mầu nhiệm. Họ đề cao cảm khoái nhục dục và sự thống nhất với chân lý tuyệt đối. Những quan điểm này đồng thời cũng đặc trưng cho cả các dân tộc phương Đông. Sự so sánh giữa phương Đông và phương Tây tạo điều kiện cho chúng ta hiểu rõ hơn những nhận thức đa dạng về đời sống tình dục.

Trong đời sống tình dục tồn tại một nguyên tắc ân ái thỏa thuận mà nhờ nó sự thỏa mãn đạt đến tột bậc. Dưới ảnh hưởng của nền văn hóa phương Đông, nhiều quan niệm về ấn định tình dục ở phương Tây có những thay đổi đáng kể.

TÌNH DỤC TRONG NỀN VĂN HÓA HỒI GIÁO

Đạo Hồi thuộc về số tôn giáo có thái độ tích cực đối với tình dục. Nhiều phong tục luyến ái của nó đã pha trộn vay mượn từ các tôn giáo khác, từ các nền văn hóa của tiền Islam. Những bộ lạc Ả Rập, nơi mà sau này xuất hiện đạo Hồi, có đặc điểm tiêu biểu cho truyền thống phụ quyền. Tồn tại chế độ đa thê, tục cắt lễ, tập quán trọng nam kinh nữ. Nền văn học Ả Rập đã để lại những biểu tượng tình ái phong phú mà sau này đạo Hồi tiếp thu.

Theo những người cùng thời, Mohamet là một người đa tình cảm. Ảnh hưởng từ nền văn hóa Ả Rập, cá tính của nhà tiên tri Mahamet và điều kiện truyền bá đạo Hồi đã đưa quan hệ của nó đối với tình dục lên một mức cao hơn, thiện chí hơn so với Do Thái giáo hay Ki tô giáo. Trong quá trình những cuộc chinh chiến của người Ả Rập, đạo Hồi đã lan truyền nhanh chóng và đồng thời hòa nhập dễ dàng cùng với các truyền thống và phong tục địa phương trên những lãnh thổ mà họ chiếm được.

Theo kinh Koran, khi sáng tạo con người, Thánh Alla đã sử dụng không chỉ cỏ tro, đất, mà còn cả máu và tinh trùng. Chính đạo Hồi cũng công nhận là Alla có tinh trùng và tán thành tình dục như một ích lợi và giá trị; còn hôn nhân – đấy là hạnh phúc mà Alla ban cho. Người phụ nữ trong Hồi giáo được xem là đối tượng ân ái của nam giới; họ tỏ lòng biết ơn Alla là ân nhân đã ban cho họ sắc đẹp, duyên dáng, khả năng khêu gợi ham muốn đối với người đàn ông, vẻ đẹp đôi mắt, mái tóc và đường nét cơ thể. Thế nhưng địa vị lại thuộc về nam giới. Đàn ông được xem như một bản thể cao hơn so với phụ nữ, còn phụ nữ chỉ là vật sở hữu và lệ thuộc vào quyền uy của nam giới (cha, chồng, anh).

Hồi giáo yêu cầu người đàn ông phải che kín và cấm không phô bày bộ phận kín của mình, cấm ko được đụng chạm vào cơ thể của đối tượng nam giới khác kể từ đầu gối tới rốn. Theo kinh Koran, đời sống ân ái là một ích lợi, một hành vi mang tính tôn giáo.

Tránh khỏi những lệch lạc dục tình được coi là đức hạnh. Những phẩm chất đạo đức khác là lòng yêu trẻ mồ côi, tính rộng rãi, biết kềm chế, kiên nhẫn, biết nghe lời chính thượng, sinh hoạt chăn gối vợ chồng. Những quan hệ tình ái nằm ngoài các quan hệ hợp pháp (hôn nhân, chế độ Concubinatus)[9] đều bị coi là tội lỗi.

Đạo Hồi đã tạo nên một kiểu mẫu vệ sinh tình dục mà một mục đích của nó là giữ cho cơ thể sạch sẽ. Phụ nữ trong thời gian hành kinh bị xem là ô uế. Nam giới phải trải qua tục cắt mào quy đầu, còn phụ nữ thì tham gia nghi lễ giải phẫu âm vật. Theo Mahomet, thủ dâm là một hành vi bị nguyền rủa, nhưng trên thực tế lại không có hình phạt đặc biệt nào cho sự lệnh lạc này cả.

Ngay từ buổi ấu thơ, con gái và con trai đã sinh hoạt riêng rẽ. Nữ theo nữ, nam theo nam. Nghĩa vụ hôn nhân của đàn bà là sinh con, đảm đang việc nhà và biết chiều chồng. Tình dục được coi là một lợi ích và khoái lạc; đa thê và chế độ Concubinatus phản ánh sự định hướng về nam giới của nền văn hóa này. Thế nhưng những trục trặc vẫn nảy sinh trên nền tảng luyến ái: đồng tính luyến ái bị nghiêm cấm, song không phải tất cả đàn ông đều có thể tìm được bạn gái. Một vấn đề đặc biệt trong các phong tục là hiện tượng thiến dục. Mặc dù truyền thống Hồi giáo không cho phép đàn ông làm chuyện đó, nhưng nhu cầu phục vụ ở các hậu cung đã sản sinh ra một lớp hoạn quan đông đảo.

Các luật lệ Hồi giáo đã điều hòa đời sống luyến ái bằng những chuẩn mực, những cấm chế và những quy định. Chẳng hạn, nếu vi phạm luật cấm đồng tính luyến ái hoặc các tiêu chuẩn về các hành vi đó sẽ bị luật lệ trừng phạt. Tuy nhiên không phải là không có sự châm chước. Một tính đồ phạm tội vẫn chưa bị coi là người đã hoàn toàn bị vứt bỏ nếu như anh ta biết nhận ra những lỗi lầm của mình. Đạo Hồi không có một học thuyết phức tạp, điều căn bản là nó thừa nhận chế độ đa thê và coi đấy là một lợi ích. Có thể điều đó đã giải thích vì sao tư tưởng Hồi giáo đã nhanh chóng chinh phục các dân tộc khác, trong đó có nền văn hóa châu Phi và đồng thời thu hút một số lượng tín đồ đông đảo đến nhường ấy.

Cũng như phương Tây, văn hóa Hồi giáo không phải là thứ văn hóa thuần nhất và bất định. Trong quá trình phát triển của mình, thông qua môi giới tôn giáo, nó đã pha trộn ảnh hưởng từ nhiều nền văn hóa và truyền thống của các dân tộc lân cận. Chính từ khi mới hình thành, nền văn hóa này đã tạo ra vô số những tác phẩm văn hóa, y học và triết học nói về các vấn đề tình dục, tình yêu và hôn nhân. Nội dung của chúng đã đưa ra những lời khuyên thực dụng về sinh hoạt tình dục, phân loại các đối tượng thích hợp với từng kỹ năng và hướng dẫn các đơn thuốc nhằm gây hưng phấn khi ái ân. Những tác phẩm này luôn thể hiện lòng biết ơn đối với thánh Alla là người đã sáng tạo ra phụ nữ, sức lôi cuốn và khả năng biết làm tình của họ. An – Nuwairi đã mô tả một hình mẫu phụ nữ như sau: “Đàn bà đẹp phải có mái dáng thon cao, khuôn trăng đầy đặn, mái tóc đen như gỗ mun, đôi má trắng phơn phớt hồng điểm thêm một nốt ruồi như hạt kim cương mặt thạch cao mịn màng; mắt phải đen tròn như mắt nai rừng, bờ mi huyền bí mơ mộng, đôi môi nhỏ nhắn vơi hàm răng như ngọc trai khảm vào san hô, đôi vú nhú lên như hai trái táo, cặp mông nở, ngón tay với hàng móng đỏ chói nhuộm bằng hồng điều”.

Từ thế kỷ VII – IX rộ lên một thời loại mốt tình yêu mà người mẫu lý tưởng của nó là Jami. Đặc điểm của loại tình yêu này là đa cảm, nỗi buồn, đau khổ … Thế kỷ IX trở đi đại diện cho thời mốt tình yêu cung đình mà nội dung của nó là mối liên hệ tinh thần giữa các đối tượng yêu đương. Chính kiểu tình yêu này đã ảnh hưởng sâu sắc đến quá trình phát triển nhận thức về tình yêu ở Châu Âu, đặc biệt là ở Pháp, vào thế kỷ XII. Hình tượng thiên đường, nơi mà người đàn ông có khả năng ân ái với hàng chục đàn bà khác là biểu hiện lý tưởng của đời sống hoan lạc. Hàng ngày, anh ta vui thú với hàng trăm mỹ nữ tuyệt trần, họ toàn toàn vô tư, không ghen tỵ nhau, đồng thời chỉ phục vụ và đáp ứng mọi nhu cầu cho duy nhất người đàn ông đó.

Quan niệm về phụ nữ trong đạo Hồi rất khác nhau. Họ có thể là những người tình nồng nàn cháy bỏng với các phẩm chất tốt đẹp, nhưng cũng có thể bị xem là nguồn gốc của sự độc ác và là biểu tưởng của bản chất ranh ma. Abu Bakral-Hvarismi từng viết: “Chúng ta đang sống trong thời điểm mà để kiếm một chàng rể ưng ý nhất, tốt hơn hết là hãy gả con gái cho cái xác trong quan tài”. Địa vị thấp hèn của người phụ nữ cũng được phản án trong cuốn sách nổi tiếng “Nghìn lẻ một đêm”. Rất nhiều tác phẩm và bài hát cũng chứa đầy sự mô tả các hình huống diễn biến tâm sinh lý và tình dục; đồng thời cả những lời khuyên thực hành ái ân mà chúng ta đọc được trong cuốn sách này.

Ngoài một vốn từ vựng dồi dào gắn liền với thế giới thiên nhiên, vườn tược, hoa cỏ, ở đây còn tồn tại nghệ thuật tượng trưng phong phú. Trong cuốn sách kể trên có rất nhiều thí dụ cho điều này. Chẳng hạn, một cảnh đã được mô tả như sau: “Sitt al-Hushn tiến lại gần và kéo chàng về phía mình, còn chàng thì ôm lấy nàng và tiến sát hơn nữa. Sau đó, chàng nắm lấy đôi chân nàng, lên đạn và chĩa súng bắn vào pháo đài, bức tường của lối vào sụp đổ. Và chàng tìm thấy trong Sitt Al-Hushn một viên ngọc mà chưa hề ai biết, một con ngựa mà trước chàng chưa có ai cưỡi.”

Chế độ đa thê. Chế độ đa thê trong Hồi giáo có nguồn gốc xa xưa mà cuộc đời của Mahomet là một bằng chứng đầy thú vị. Vào lúc 26 tuổi, Mahomet có cưới bà chủ của mình là Khadi, một góa phụ giàu có lớn hơn ông những 15 tuổi. Cuộc hôn nhân rất hạnh phúc và kéo dài 26 năm. Mahomet rất chung thủy với vợ mình, thậm chí cả khi nàng đã qua đời. Nhưng sau đó, vào độ tuổi 50, ông lại thay đổi quan niệm của mình. Và đối với ông, cứ mỗi cuộc hôn nhân là một cuộc chiến thắng trước kẻ phụ tình.

Aisa là thái phi trong hậu cung của Mahomet. Ông luôn luôn đem nàng theo mình trong các cuộc chinh chiến. Vào một ngày trời tuyệt đẹp, bỗng nhiên người đàn bà xinh đẹp này biến mất để rồi sau đó bốn ngày, nàng xuất hiện cùng với một tù binh trẻ. Giận dữ và nghi ngờ, Mahomet đã phán quyết rằng: “Nếu họ không đưa ra bốn người làm chứng thì họ sẽ làn những kẻ lừa dối trước thánh Alla”. Sau đó ông đưa ra một đạo luật dành cho những kẻ bội tình rằng: đàn bà phụ bạc sẽ bị đánh hàng trăm roi; trong trường hợp người làm chứng lừa dối, người đó sẽ bị phạt 80 đòn. Mahomet sống với Aisa không có con.

Sau Mahomet, những đệ tử của ông đã chủ trương rằng mục đích quan trọng nhất của hôn nhân là sinh con. Tư tưởng này đã tạo điều kiện cho sự phát triển mạnh mẽ chế độ đa thê. Hơn nữa, chủ trương trên cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc của hoàn cảnh khách quan bấy giờ: binh sĩ bị hao tổn trong các cuộc chiến tranh lieenmieen; sự cần thiết phải tạo ra đủ số lượng người để di dân tới những lãnh thổ đã xâm chiếm được. Đây là thời kỳ hoàng kim của chế độ đa thê, khi mà phụ nữ ở đó trở nên thừa thãi, (nô lệ chiến tranh, luật cho phép kết hôn với phụ nữ Do Thái và Ki-tô giáo). Thế nhưng theo truyền thống, một tín đồ Hồi giáo không nhất thiết phải có bốn vợ cùng một lúc.

Xuất hiện hình thức hôn nhân theo hợp đồng thời gian. Phái Hồi giáo vô chính phủ (Shiits) coi mối liên minh đó như chuẩn mực; con cái từ các cuộc hôn nhân này được công nhận hợp pháp. Gia đình hai vợ (vợ chính, vợ “bé”) là hình thức phổ biến nhất. Số lượng thê thiếp phụ thuộc vào địa vị xã hội của người chồng, khả năng tài chính, nghề nghiệp, con cái đông hay ít v.v. Phụ nữ ngày càng trở nên hiếm, khả năng tài chính có hạn – đấy là lý do khách quan khiến cho chế độ đa thê không được áp dụng cho tất cả mọi người. Ngày nay, tại nhiều nước Hồi giáo, thậm chí những đàn ông giàu có cũng chỉ lấy một vợ mà thôi. Trong Ki tô giáo chế độ không lấy vợ lấy chồng là lý tưởng, chế độ một vợ một chồng là biểu hiện của sự nhượng bộ bản tính con người. Còn đối với đạo Hồi chế độ một vợ một chồng lại là lý tưởng, còn chế độ đa thê là sự đầu hàng nhân tính. Đấy là những quan niệm tôn giáo khác nhau về giới tính và chế độ hôn nhân.

Theo đạo Hồi, địa vị của người đàn bà là ở các Harem – tức cung cấm (harem bắt nguồn từ tiếng Thổ Nhĩ Kỳ có nghĩa là “vùng cấm địa”). Cung cấm bao gồm những căn nhà dành cho phụ nữ và trẻ em mà đàn ông không được phép bén mảng tới. Từ khoảng 3000 năm trước công nguyên, cung cấm đã xuất hiện tại Lưỡng hà và Ba Tư. Để canh giữ cung cấm, người ta đã tuyển chọn những quản chế viên hoặc hoạn quan, mặc dù trong kinh Koran và thuyết giáo của Mahomet điều này không hề được đả động tới. Dưới thời các vương triều vua Thổ, cung cấm được xây dựng thành những lâu đài đồ sộ và lộng lẫy; tầng lớp hoạn quan được tuyển chọn từ các nước khác.

Tuy nhiên, cuộc sống trong nhung lụa khuê phòng không phải là thiên đường. Hàng trăm ngàn cung tần mỹ nữ chia ra làm nhiều thứ bậc (vợ, thiếp, nô tỳ); họ luôn luôn nghen tị, bày mưu ám hại nhau. Phần lớn nhu cầu chăn gối của những phụ nữ này không được thỏa mãn. Theo lệ thường, Vua chỉ biết chọn trong số đó một người mà mình yêu dấu, rồi năm tháng trôi qua ông ta già nua và khả năng chăn gối cũng theo đó mà tàn tạ. Trên thực tế, nhiều cung tần đã hoàn toàn bị đánh mất mọi quan hệ ân ái. Đấy là căn nguyên dẫn đến ở họ các chứng loạn thần kinh, bệnh lãnh cảm, hay sinh sự và ghen tuông. Một số khác thì sa vào bệnh đồng tính luyến ái, hoặc hiện tượng cuồng dâm v.v. Tính khí của các hoạn quan cũng bị biến dạng, họ trở thành những người mắc bệnh nhi tính, quyến luyến với chủ của mình như những đứa trẻ. Phẫu thuật cắt hoạn vào thời đó được tiến hành trong điều kiện không đảm bảo vệ sinh đã dẫn đến nhiều cái chết thảm thương cho những đàn ông trẻ. Đây là lý do giải thích vì sao giá mua những người này thường rất cao.

Về đời sống luyến ái, so với đạo Do Thái và Ki tô giáo, đạo Hồi tỏ ra phóng khoáng và dễ dãi hơn. Nó chú trọng vẻ đẹp cơ thể, sự âu yếm vuốt ve, mặc dù những lệch lạc trong tình ái không hề được đồng tình. Các quốc gia Hồi giáo đã xây dựng cho mình một nền văn học, thi ca tuyệt vời và phong phú, một nền triết học và âm nhạc đầy lãng mạ, gợi tình. Mặc dù đạo Hồi đề cao địa vị của nam giới, song nó cũng coi trọng vai trò của phụ nữ và quyền lực của họ trong đời sống ái ân.

Ngày nay, tại một số nước phương Đông cũng như trên thế giới, ảnh hưởng của đạo Hồi không ngừng tăng lên. Truyền thống văn hóa đa thê, vai trò của người phụ nữ tăng lên, bản chất đơn giản của học thuyết đã tạo điều kiện cho việc tiệp thụ tư tưởng Hồi giáo ở nhiều quốc gia. Thái độ của nó đối với địa vị phụ nữ cũng đã có những tiến bộ rõ rệt. Họ được giải phóng, học hành, có nghề nghiệp, công việc.

Thế nhưng ở nhiều nơi vẫn chòn tồn tại những định kiến và ngộ nhận về đạo Hồi và những ý nghĩa mà nó đem lại cho tình dục. Rõ ràng, đấy là do tình trạng nghèo nàn và hạn chế của tầm hiểu biết và những tư liệu về tôn giáo này, về chế độ đa thê, hiện tượng Harem, những biểu hiện quá khắt khe hoặc phóng túng thái quá trong các phong tục Hồi giáo. Một truyền thống văn hóa tuyệt vời và giàu có, trong đó nó đề cập đến đời sống luyến ái thì lại càng ít được biết đến.

NGUỒN GỐC VĂN HÓA PHƯƠNG TÂY

Tìm hiểu ngọn nguồn của nền văn hóa tình dục phương Tây là một công việc trí óc cực kỳ hấp dẫn, nó găn liền với những khám phá đầy bất ngờ, giống như cuộc du ngoạn tìm về những thời đại khác nhau để vén lên bức nam bí mật của thời gian. Chúng ta sẽ có cảm giác như là các tập quán luyến ái, giới tính và đạo đức tình cảm đều có cội rễ từ thuở xa xưa. Hầu hết chúng đều gắn liền với thế giới cổ đại và Ki tô giáo, song những nguồn gốc của các quan niệm trên còn xuất hiện sớm hơn nhiều tại Trung Cận Đông, trong các nền văn hóa Lưỡng Hà, Sumer hay Ai Cập, nghĩa là có vô vàn những minh chứng cho nhận định này. Trong một chừng mực nào đó, thuật ngữ “đêm cấm” đã xâm nhập vào Châu Âu từ Ba Lan nhờ sự di dân của người Do Thái.

Sự truyền bá tư tưởng Mani[10] với lối sống kỷ cấm dục và ý thức Tây Âu đã được thực hiện thông qua các giáo phái Mani kể từ thế kỷ III Tr. Công nguyên. Ngày nay thật khó nhận thấy nền văn hóa nào của dĩ vãng, thế giới cổ đại, Thiên chúa giáo sơ khai, giai đoạn phát triển lịch sử hậu kỳ Châu Âu, nền văn hóa dân tộc, những tư tưởng hiện đại năng động hay là các phong tục v.v. đã ảnh hưởng nhiều hơn tới quá trình hình thành thế giới tinh thần của người Tây phương hiện đại. Tác động của các nền văn hóa không chỉ từ thời xưa, mà còn cả sau này, trong quá trình phát triển toàn bộ lịch sử Tây Âu. Dĩ nhiên thế giới tình ái cũng chịu sự tác động của những ảnh hưởng này. Ở các phần sau, chúng tôi thử khám phá ra những cội nguồn của nền văn hóa phương Tây trong phạm vi đời sống luyến ái và tình cảm, đúng hơn, nếu có thể nói rằng, trong lối tư duy xoay quanh chuyện ái ân.

CHÂU ÂU THỜI KỲ TIỀN SỬ

Phân tích các bức cổ họa trên đá cho thấy từ 3.000 năm trước tình dục đã là đối tượng của hoạt động sáng tạo. Ở đó, con người được thể hiện với các dấu hiệu giới tính và sinh lý: Phụ nữ thường được vẽ cong người về phía trước, chứng tỏ đây là tư thế phổ cập, trong đó nói lên sự bắt chước theo thế giới tự nhiên.

Các cảnh ái ân được mô tả trên các bức cổ họa gắn liền với hình ảnh nghi lễ và khung cảnh cống vật hy sinh. Có thể phỏng đoán rằng, bấy giờ tình dục đã thể hiện một vài cái gì đó cao hơn mục đích sinh đẻ và sự thỏa mãn. Nó mang màu sắc sùng tín với những tính ngưỡng và ma thuật huyền bí. Hoạt động tình dục được diễn ra ở một vị trí và thời gian nhất định nhằm chế ngự các lực lượng độc ác và tạo cho thiên nhiên, mùa màng tươi tốt. Mọi thái độ chống lại việc thờ cúng bị xem là sự xúc phạm bất kính.

NỀN VĂN HÓA SUMER LƯỠNG HÀ

Một số lượng lớn các bộ luật cổ là những tài liệu giá trị trên phương diện pháp lý về các phong tục luyến ái của những dân tộc sống trên các vùng châu thổ sông Tigris và Ephrates cách đây hàng nghìn năm về trước. Ở đây phụ nữ được xem như là vật sở hữu, là của cải, vì thế bội tình không có nghĩa là vi phạm đạo đức mà là một sự mưu hại đối với vật sở hữu đó mà thôi. Thế nhưng, nếu quan hệ tình dục với những phụ nữ chưa chồng thì cách nhìn nhận lại hoàn toàn khác, Cả hai phía đều không phải chịu một sự ràng buộc, trách nhiệm nào cả. Mục đích trước hết của hôn nhân là kinh tế và sinh con đẻ cái. Nạn mãi dâm phát triển mạnh. Luật lệ không cấm đồng tính luyến ái, nhưng nó bị xem là một hành vi đáng hổ thẹn. Quan hệ tình dục cùng huyết thống bị nghiêm cấm. Đây vẫn là nền văn hóa coi trọng nam giới; bộ phận sinh dục người đàn ông được xem là cơ sở của sự thụ thai. Đời sống ân ái bị hạn chế bởi các luật lệ và lễ nghi thờ cúng.

Không nên cho rằng nền văn hóa này mâu thuẫn với tình dục và giới tính. Ngược lại, nó mở ra một phạm vi quan hệ luyến ái khá rộng rãi. Trong thời kỳ đế quốc Syria, thái độ đối với các trường hợp lệch lạc tỏ ra rất khe khắt. Vai trò hàng đầu, các hoạt động và địa vị của nam giới được thể hiện rõ, chẳng hạn như quan hệ giao hảo giữa nam giới thì được khuyến khích, ngược lại giữa phụ nữ với nhau thì lại bị phản đối. Người vợ là vật sở hữu của chồng. Ngoài ý nghĩa sinh đẻ, tình dục còn là nguồn khoái cảm lạc thú đối với người đàn ông. Hiện tượng mãi dâm mang đậm màu sắc thần thánh; nó là hình thức phụng sự Thượng đế. Ngoài ra, mãi dâm còn mang ý nghĩa thực dụng; nó đưa lại những món hồi môn có giá trị.

Mãi dâm thần bí. Các tài liệu đề cập đến hiện tượng mãi dâm thần trong các đền thời có từ hàng nghìn năm trước Công nguyên mà giai đoạn thịnh hành nhất của nó là vào khoảng thời gian 3000 trước Công nguyên. Ở đây mãi dâm tồn tại dưới nhiều hình thức như: quan hệ khác giới, quan hệ lưỡng tính luyến ái. Thành phố Uruk, nơi có đền thời thần Anu là địa điểm nổi tiếng hơn cả. Các đối tượng mãi dâm phục vụ nữ thần Istar. Họ sống trong một căn nhà đặc biệt có tên là “Hagum” và chia ra làm ba nhóm. Con cái những người này được gửi vào dạy dỗ trong các gia đình khác.

Ngoài các đối tượng chuyên nghiệp, ở đây còn có những phụ nữ khác cũng thờ nữ thần Istar. Họ được quy định để ít nhất là một lần của cuộc đời mình trao thân cho một người đàn ông lạ ở trong đền. Tục lệ này đã được mô tả trong các ghi chép của Herodot. Strabone cũng kể rằng, những người đàn bà này ngồi trong vườn của đền thờ Istar, họ đội những vòng hoa trên đầu và chờ đợi đám đàn ông đang thăm viếng. Cuộc giao hoan kết thúc, tức là nghĩa vụ được hoàn thành và họ sẽ trở về với tâm trạng sung sướng, thanh thản. Những tài liệu về hiện tượng này cũng có thể tìm thấy trong Cựu ước kinh.

Các nhà sử học ngày xưa từng cho biết mãi dâm là một hình thức mang ý nghĩa tôn giáo. Nó thể hiện lòng sùng ái mối liên hệ huyền bí với thần thánh. Đối với các thiếu nữ, mãi dâm đem lại hạnh phúc tốt đẹp cho cuộc hôn nhân sắp tới của họ. Tại các đền thờ thần Marduk, người ta chuẩn bị sẵn những chiếc giường trải gấm, một trinh nữ sẽ nằm lại đó để chờ cho đến khi thần xuất hiện. Tất nhiên ông thần này không ai khác là một người đàn ông có thực được thế vào. Mãi dâm thần bí thường thấy ở Syria, Phiniki (thờ nữ thần Belti). Mãi dâm ở La Mã cũng bắt nguồn từ những hình thức tín ngưỡng; còn việc thờ thần Priapa tại đó lại có gốc rễ từ phương Đông. Mãi sau này mãi dâm ở La Mã mới mang tính chất phi tôn giáo.

Vào thế kỷ VI trước Công nguyên các cuộc chinh chiến của người Ba Tư và nền văn hóa mà họ mang theo đã ảnh hưởng đến các tập quán tình dục của những dân tộc sinh sống tại các châu thổ sông Tigris và Euphrates, và muộn hơn rải rác tại khu vực châu thổ sông Nile. Nền văn hóa của các dân tộc này lấy màu sắc tôn giáo nhị nguyên của đạo thờ lửa (Zoroastrianism)[11] làm nền tảng, trong đó phản ánh cuộc đấu tranh giữa cái ác và cái thiện. Đạo thờ lửa đã đưa ra tư tưởng kiềm giữ và chế ngự dục vọng. Tình dục được xem là nguồn gốc của sự sinh sản; những ý nghĩa khác, chẳng hạn như thỏa mãn ân ái đều bị phản đối. Đối với nền văn hóa Vavilone – Lưỡng Hà, những quan niệm nguyên bản có phần mềm mỏng của tư tưởng Zoroastrianism đã được thay đổi và chúng trở nên khắt khe hơn. Tình dục nếu không phục vụ cho mục đích sinh con thì bị coi là tội lỗi. Đồng tính luyến ái là một tội lớn, nó còn nghiêm trọng hơn cả tội giết người.

Nền văn hóa Ba Tư (thuyết nhị nguyên, biểu tượng cuộc đấu tranh giữa cái tốt và cái xấu, khái niệm chuộc tội, tư tưởng cấm dục) thong qua các nền văn hóa Do Thái và Hi Lạp đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến việc hình thành những quan niệm luyến ái trong nền văn hóa phương Tây.

NỀN VĂN HÓA AI CẬP

Dân cư cổ Ai Cập lại tỏ ra phóng khoáng trong quan hệ tình dục. Theo truyền thuyết của họ, hoạt động giao phối giữa các vị thần là nguồn gốc của sự sống và tồn tại thế giới. (Truyền thuyết về sáng tạo thế giới). Nam giới đóng vai trò chủ chốt. Trong luyến ái, quyền chủ động thuộc về người đàn ông. Tồn tại truyền thống chế độ một vợ một chồng. Nhưng các quốc vương và giới quý tộc lại có rất nhiều vợ. Người đàn ông đã lập gia đình, ngoài vợ còn có thể kiếm thêm nhân tình. Phụ nữ ngoại tình thường là nguyên cớ cho việc ly dị; họ bị trừng phạt nặng nề, kể cả tử hình. Đàn ông dễ dàng ly dị hơn, song anh ta phải có một số tiền chuộc nhất định. Phụ nữ không được hưởng quyền lợi này. Hôn nhân thường được tiến hành rất sớm: phụ nữ từ độ tuổi 12-14, nam giới từ 15-17 tuổi. Lễ thụ giới được tổ chức khi họ cảm thấy có nhu cầu chăn gối. Hình thức sinh hoạt thông dụng là tư thế ngược (nữ nằm trên). Phổ biến tục cắt mào và âm vật.

Ở Ai Cập phát triển mạnh các quan hệ luyến ái cùng huyết thống mà tiêu biểu là gia đình các hoàng tộc và giới vương giả. Truyền thống này có cơ sở tôn giáo từ một truyền thuyết kể về Izid lấy anh trai của mình là Oziris. Ngoài nguồn gốc tôn giáo, tình dục cùng huyết thống còn mang ý nghĩa dòng máu hoàng tộc. Trong khi đó đối với nhiều dân tộc, tập quán này lại bị lên án và trừng phạt nghiêm khắc.

Vai trò chủ đạo của nam giới ở đây được thể hiện ở chỗ người ta tin rằng khả năng sinh sản của phụ nữ hoàn toàn phụ thuộc vào người đàn ông. Cấu tạo cơ thể phái nữ không đem lại một sự chú ý đặc biệt. Thời đó người ta đã quan niệm rằng tầm quan trọng của đời sống chăn gối là để đảm bảo cho tình trạng tâm lý bình thường ở người đàn bà; phụ nữ sẽ mắc bệnh điên nếu sau tuổi trưởng thành rồi mà tử cung vẫn còn là nơi bất khả xâm phạm. Hiện tưởng thủ dâm cũng tồn tại (những bản khắc trên các kim tự tháp có nói tới).

Tại Ai Cập hiện tượng loạn dâm và tình dục gián tiếp[12] cũng được phản ánh trong các truyền thuyết. Sở dĩ những hành vi lệch lạc này được châm chước vì người ta quan niệm rằng chúng không gây tai hại cho người khác, đồng thời các đối tượng tham gia đã có con cái và họ làm tròn trách nhiệm với gia đình của mình. Trên vô số các bức khắc bia mộ, chúng ta còn tìm thấy nhiều th luyến ái khác nhau. Những tư liệu cũng cho thấy sự phổ biến của hiện tượng mãi dâm gắn liền với những sùng bái và tính chất thần bí (thờ thần Izid). Tại Ai Cập trinh tiết và nghi lễ bóc trinh có một ý nghĩa to lớn; một mặt nó được xem như là hình thức cúng tế thần linh, mặt khác nó phản ánh nguyện vọng muốn trốn thoát khỏi hiện tượng chảy máu sinh lý tự nhiên ở nữ giới.

NỀN VĂN HÓA DO THÁI

Khi nói đến các phong tục luyến ái của nền văn hóa Do Thái người ta thường tìm đến với Cựu ước kinh. Nhưng vấn đề ở đây lại không hề đơn giản như thế. Lịch sử phát triển của nền văn hóa này, nơi mà các thời đại kế tiếp nhau hưng thịnh rồi tàn lụi, một nền văn hóa luôn luôn bị xua đuổi truy lùng v.v. cũng đủ cho thấy rằng ở đó không thể tạo nên một hệ thống tập quán luyến ái thống nhất được, ngược lại chúng thường xuyên thay đổi theo từng giai đoạn lịch sử khác nhau. Có thể chia ra các giai đoạn đó như sau:

-        Thời kỳ tiền thân của đạo Do Thái.

-        Thời kỳ trở về sau cuộc xua đuổi của Vavilong.

-        Thời kỳ lưu vong sau khi đất Thánh bị quân La Mã tiêu diệt.

-        Thời kỳ hiện đại.

Mỗi giai đoạn này ứng với những đặc trưng riêng, mặc dù chúng vẫn mang những nét chung như: tư tưởng trung phái, tư tưởng khống chế đời sống luyến ái, chế độ nam quyền.

Vào thời kỳ sơ khai của đạo Do Thái (trên 600 năm trước Công nguyên) lúc nền văn hóa này đã bắt đầu mang màu sắc phụ quyền, nguyên tắc về các chuẩn mực luyến ái tỏ ra rất đơn giản. Các tập quán chịu ảnh hưởng sâu sắc từ những nền văn hóa láng giềng (chế độ đa thê, mãi dâm thần bí, chế độ nữ tỳ, quan niệm tình dục như một hình thức khoái lạc). Dần dần hình thành các trường phái diệt dục và khổ hạnh, mà đặc biệt  chúng phát triển mạnh trong thời kỳ trở về sau cuộc xua đuổi của Vavilone. Ở giai đoạn hai, tình dục đóng khung trong vai trò sinh đẻ. Thủ dâm, lệch lạc, mãi dâm, ngoại tình và đa thê bị nghiêm cấm và trừng phạt nặng. Rất nhiều tập tục của nền văn hóa Do Thái vào thời kỳ này về sau được Ki tô giáo tiếp thụ.

Mỗi giai đoạn phát triển của nền văn hóa này đều chịu sự định hướng nam quyền. Mục đích của hôn nhân là gia đình. Vô sinh bị lên án, vô hôn bị xem là bệnh hoạn, ngoại tình bị trừng phạt đến mức tử hình. Các tiêu chuẩn điều chỉnh quan hệ giới tính được dựa trên những cơ sở tôn giáo hướng về Thượng đế. Hôn nhân cử hành vào lứa tuổi chưa thành niên. Các quan hệ luyến ái chịu sự không chế của một số nội qui. Chúng chỉ được cho phép trong phạm vi hôn nhân hoặc giữa những đối tượng chưa lập gia đình. Tập quán cũng coi trọng trinh tiết của nàng dâu. Việc áp dụng các tư thế và kỹ thuật sinh hoạt tình dục không đòi hỏi theo các quy định khống chế. Tuy nhiên luật lệ còn đưa ra một số nguyên tắc mang tính tôn giáo, chẳng hạn: trong vòng 7 ngày sau khi hành kinh, người đàn bà bị xem là xú uế. Mặc dù mục đích của tình dục được quan niệm là để sinh sản, song nó cũng được công nhận bởi một ý nghĩa khác. Thí dụ, người đàn ông vẫn có thể chăn gối với vợ, thậm chí không nhằm mục đích có con. Sinh hoạt tình dục cách quãng bị cấm. Di tinh bị xem là sự dơ bẩn và để lấy lại được sạch sẽ, người đàn ông phải kiềm chế hoạt động chăn gối trong một thời gian tạm thời.

Thái độ đối với phụ nữ phân thành hai tuyến quan điểm rõ rệt. Trong các sách Kinh thánh họ là những phụ nữ đức hạnh, lý tưởng, đồng thời cũng có cả những hình tượng dâm dật xấu xa. Để khống chế đời sống tình ái của giới nữ, người ta đã tạo ra luật về việc nghiêm cấm các góa phụ mua sắm nô lệ là đàn ông.

Cũng như các dân tộc ở Trung Đông, người Do Thái quan niệm Linga như là biểu tượng của sự thụ thai, thế nhưng họ lại không có phong tục thời Linga. Chủ yếu là vật chiến lợi phẩm, song nó lại được giữ gìn cẩn thận. Chúng ta từng biết rằng phong tục Do Thái phản đối đồng tính luyến ái. Thái độ đối với đồng tính luyến ái tỏ ra gay gắt hơn vào thời kỳ mà ảnh hưởng của nền văn hóa Hi Lạp ở đây tăng lên. Người Do Thái muốn thiết lập một hệ thống luật lệ nhằm ngăn chặn những ảnh hưởng văn hóa đang uy hiếp tôn giáo của họ.

Tình dục trong phạm vi hôn nhân được phong tục Do Thái quan niệm không những chỉ là hình thức phục vụ cho mục đích sinh con, mà còn là dể thỏa mãn nhu cầu sinh lý và lạc thú. Trong thời kỳ Truyền kinh Do Thái, các vấn đề về đời sống luyến ái được đặt biệt quan tâm. Các giáo chủ trong những công xã Do Thái đạo đã đánh tan quan niệm cho rằng xác thịt là hiện thân của cái ác. Đồng thời họ kêu gọi các cặp vợ chồng đừng nên từ chối mình trong những cảm xúc ái ân, mặc dù đối với nền văn hóa Do Thái lưu vong, tư tưởng trọng nam khinh nữ và thái độ cảnh giác đàn bà vẫn không thay đổi. Lịch sử thành phố Sodom truyền thuyết không được rõ lắm. Chẳng hạn, trong bản kê khai những vùng dân chúng sa đọa lại không hề nói gì về lĩnh vực luyến ái, kể cả ở những lời bình giải của nó có từ 2000 trước Công nguyên. Chỉ mãi sau này, người ta mới gán cho họ bệnh đồng tính luyến ái và những hình thức tình dục sa đọa khác.

Nền văn hóa Do Thái đã sản sinh ra nhiều tác phẩm ngợi ca tình yêu mà nổi tiếng là “Những bài ca dâng Chúa”. Có lẽ đây là tập hợp những bài hát cưới. Trước đây tính tôn giáo của nó đã đặt ra nhiều nghi vấn, trong khi chính giáo chủ Ben Akiba cũng không xếp nó vào những cuốn sách thánh.

Mặc dù bị phân tán khắp thế giới, người Do Thái vẫn giữ được truyền thống văn hóa và những phong tục về luyến ái, giới tính của mình. Tuy nhiên các cuộc khảo cứu tình dục ở Mỹ đã cho thấy rằng, giữa các cộng động người Do Thái vẫn tồn tại một khoảng cách nhất định trong những quan niệm về lĩnh vực luyến ái, chẳng hạn giữa dân Do Thái theo Thiên chúa giáo và những người Do Thái sùng bái tin lành. Một số khuynh hướng phân tích tâm lý học, nội khoa tâm lý (thí dụ, học thuyết Freud) đã chịu ảnh hưởng sâu sắc những tư tưởng văn hóa truyền thống của người Do Thái về vấn đề tình dục (truyền thống phụ quyền, vai trò nam giới, thái độ hai mặt đối với giới nữ v.v.).

Những truyền thống bản sắc của nền văn hóa Do Thái chịu sự hấp thụ từ nhiều truyền thuyết dân gian vùng Cận Đông. Và chúng đã ảnh hưởng tới các chế định luyến ái trong Ki tô giáo. Các nhân vật trong Kinh thánh chính là những mẫu mực tình yêu luyến ái nam nữ (Eva và Adam, Onane, Samon và Dalila).

NỀN VĂH HÓA HI LẠP

Không biết nền văn hóa Hi Lạp thì không thể hiểu được phong tục tình ái phương Tây. Ảnh hưởng của nó sâu sắc hơn nhiều so với những nền văn hóa khác. Mãi cho tới trước ngưỡng cửa thế kỷ XX, tư tưởng Hi Lạp và những quan niệm của nó về các hiện tượng tâm trí phương Tây. Nền văn hóa này đã để lại một kho tàng phong phú về đời sống luyến ái của người Hi Lạp cổ đại. Những tác phẩm nghệ thuật còn lưu giữ cho đến ngày nay là biểu tượng của nền văn hoá Apollo. Tất cả chúng đã phản ánh một buổi đầu phát triển rực rỡ. Sự hiểu biết nông cạn về nền văn hoá này rất có thể sẽ dẫn đến những sai lầm lệch lạc. Bởi vì đã có những quan niệm xem đấy là một nền văn hoá thuần nhất và bất biến, mặc dù trên thực tế, nó đã trải qua những thay đổi lớn lao trong suốt quá trình lịch sử của mình. Đôi khi người ta lại đồng nhất nền văn hoá Hi Lạp với một thiên đường của hoan lạc mà mọi quan niệm của nó về tình dục được xem như là sự hoàn hảo. Tóm lại, họ chỉ nhìn thấy ưu mà quên đi những mặt khuyết của nó.

Nền văn hoá Hi Lạp là một nền văn hoá phụ quyền và định hướng nam giới. Thái độ đối với phụ nữ không đồng nhất, nhưng phần nhiều thị họ luôn bị hạ thấp. Như một nguyên tắc, địa vị người đàn bà luôn luôn chịu sự chi phối của người đàn ông. Trong phạm vi đời sống chăn gối, nét tích cực cùng với những hình thức luyến ái được thể hiện rõ nét. Chẳng hạn, người ta quan niệm thủ dâm như một hình thức thay thế cho quan hệ tình dục. Và người ta cũng đã chế ra nhiều loại dụng cụ để tự thoả dâm. Vẻ đẹp thể xác và tinh thần được đặc biệt quan tâm mà phẩm chất của nó là sự hài hoà, đầy nét cá tính, biết cách làm đẹp và lòng từ tâm v.v. Loã thể đã được ngưỡng vọng ngay từ khi các môn thể thao mới phát triển. Linga không bị coi là những bộ phận xấu hổ của cơ thể; chúng tượng trưng cho sự sáng tạo sinh thành. Vì thế Linga được trang trí trên nhà cửa, ở những nơi công cộng và trên các vật gia dụng. Các hình thức sinh hoạt tình dục được thể hiện rõ.

Thần thoại Hi Lạp là tấm gương phản ánh những hình thức đa dạng của đời sống ân ái, kể cả những hiện tượng lệch lạc. Các quan niệm về giới tính và tình dục chịu ảnh hưởng sâu sắc từ hệ thống triết học Platon, Aristotel và muộn hơn từ chủ nghĩa khắc kỷ, hay thuyết Hedonism. Triết học Platon đã bàn về những cung bậc phát triển tinh thần của tình yêu, từ sự ngưỡng mộ vẻ đẹp thể xác thông qua tình yêu đối với mọi người, sự nâng cao vẻ đẹp tâm hồn lên trên vẻ đẹp thể xác và cho đến sự chiêm nghiệm thần tiên cao cả. Lúc đầu người đàn ông và đàn bà là một thể thống nhất (truyền thuyết về người á nam á nữ); vì thế lợi ích và nhu cầu của họ liết kết mật thiết với nhau. Mối liên kết này sẽ tạo điều kiện cho họ xâm nhập vào thế giới tinh thần. Aristotel thì dựa vào tính chất tự nhiên để chứng minh ưu thế và tầm quan trọng của giống đực so với giống cái. Mối quan hệ giữa nam và nữ như là mặt trời với trái đất, năng lượng với vật chất, người thợ mộc với cây gỗ. Tinh trùng của người đàn ông tạo nên sự sống; còn người đàn bà thì phát sinh ra một thực thể, trong đó có tinh trùng. Những điểm của Platon và Aristotel đã ảnh hưởng tới tư duy Châu Âu suốt nhiều thế kỷ cho đến thời kỳ hiện đại. Chúng ta có thể tìm thấy trong các công trình triết học mới nhất viết về vấn đề  giới tính có những khái niệm của Platon chỉ sự hài hoà tinh thần và sự hấp dẫn của trí tuệ, tình yêu thể xác.

Trong nền nghệ thuật Hi Lạp ở giai đoạn sơ kỳ và cổ điển, người ta đã không tách bạch vấn đề giới tính. Theo quan niệm của người Hi Lạp, sức quyến rũ và vẻ đẹp cơ thể phụ thuộc vào tỉ lệ cân đối và các cử động. Sau này mẫu người phụ nữ lý tưởng được thể hiện trong nền văn hoá Crete[13] là những vụ nữ Ai Cập (mềm mại, nhẹ nhàng, quyến rũ). Vào giai đoạn Hellenism[14] ảnh hưởng của phương Đông lan mạnh tới, để rồi từ đây xuất hiện đề tài á nam á nữ. Vẻ đẹp lý tưởng của nam giới là nhà thể thao, sau này là những thanh thiếu niên. Trong hội hoạ chủ đề cơ thể đàn ông chiếm ưu thế, nó được xem như là sự đồng nhất với vẻ đẹp giới tính. Nghệ thuật ái ân cũng phát triển song song, trong đó những hình thức sinh hoạt chăn gối được mô tả một cách hết sức tự nhiên.

Trong nền văn hoá cổ Hi Lạp đề tài luyến ái rất phổ biến. Nó được phản ánh trong các trường ca của Homer, trong thơ tình của Sapho, trong các làn điệu âm nhạc cổ, trong nhiều tiểu thuyết tình cảm v.v. Nền văn học cung đình thuộc giai đoạn Hellenism đã góp một cống hiến to lớn, khi mà vị trí người phụ nữ được đề cao dưới ảnh hưởng của Macedone và các nhà văn, nhà thơ hiến dâng tâm huyết sáng tác của mình vào những chủ đề tình yêu, tình dục và vẻ đẹp thể xác con người. Mảng đề tài luyến ái được thể hiện dưới những thể loại phong phú như lãng mạn, hoa tình ca, thơ trữ tình v.v.

Phụ nữ được hưởng một quyền lực tự do nhất định. Điều này được phản ánh trong nhiều phong tục. Hình ảnh phụ nữ với những phẩm chất khác nhau cũng được ngợi ca trong các tác phẩm của Homer. Những đám cưới được tổ chức trịnh trọng, thịnh soạn để rồi sau đó diễn ra lễ vu quy với cử chỉ chú rẻ nàng dâu về nhà và sau đó là nghi lễ ân ái của cặp uyên ương. Plutarkh đã mô tả diễn biến của một đêm tân hôn như sau: một phụ nữ quyền quý giúp cô dâu cởi vòng hoa trên đầu xuống, cho cô bận bộ đồ của nam giới và dẫn cô lên giường trong bóng tối. Đoạn người chồng mới cưới tiến đến, cởi bỏ quần áo của vợ và bồng cô lên một chiếc giường khác. Sau khi “nhiệm vụ” đã xong xuôi anh ta sẽ lặng lẽ rút lui và đi ngủ ở nhà bạn bè. Người chồng phải làm như vậy để tránh cơn thịnh nộ ghen tức của vị thần giữ trinh.

Mối quan hệ giới tính và luyến ái mà người ta gán cho thần linh cũng được văn học hấp thụ. Tình yêu của các vị thần gắn liền với việc sinh con, với vẻ đẹp và khoái cảm hoan lạc. Trong nền văn học dân gian hiện tượng tân lý sợ hãi trước tình dục và những dục vọng bản năng cũng được phản án (Edip, Electra, Napsiss, Kronos). Nụ hôn được xem như là một hành vi dục tình.

Fellatio[15] được sử dụng như một hình thức làm tình. Các tư thế ái ân rất đa dạng. Khỏa thân là một kỹ năng tình dục rất được ưa chuộng, nhưng các lớp lông ở những vùng kín của cơ thể phải được cạo bỏ. Trước khi chăn gối thân thể được thoa một lớp dầu ô liu và các hương liệu thơm đặc biệt. Những đạo luật của Drakon nghiêm cấm các hiện tượng cưỡng hiếp, ngoại tình, thị dục[16] và dụ dỗ trẻ em. Bộ luật Salon đã truy đuổi nạn mãi dâm và trừng phạt các quan hệ tình ái bất chính. Loạn luân không được truy cứu trong đạo luật, song nó bị xem là một tội lỗi trước tôn giáo. Chiến tranh giữa Athens và Spartacs cuối thế kỷ V trước Công nguyên đã ảnh hưởng rõ rệt đến thân phận của những người ở hậu phương chờ chồng. Lúc bấy giờ thịnh hành tư tưởng của Hippocrate với quan niệm cho rằng sự thiếu hụt tinh trùng trong tử cung sẽ dẫn đến chứng loạn thần kinh và tâm thần mệt mỏi. Sau chiến ranh số lượng ly dị ở Athens có phần tăng mạnh. Đưa ra kiểu tình yêu tự do, Platon đã chú ý đến quyền bình đẳng nam nữ.

Chiến tranh và lối sống quân sự hóa ở Spartacs đã làm cho người phụ nữ được tự do. Trong các trường học quân sự, quan hệ đồng tính luyến ái nam giới giữa các học viên được khích lệ và trở nên phổ biến. Hiện tượng “mượn vợ” nhằm sinh ra những “chú lính con” phát triển mạnh. Những người được “chọn mặt gửi vàng” là các ứng cử viên có ngoại hình hấp dẫn, khỏe mạnh. Tệ mãi dâm ở Spartacs nhan nhản, bởi vì gái bán hoa ở đâu cũng có thể dễ dàng tìm thấy.

Ở Hi Lạp hiện tượng mãi dâm thần bí không tồn tại. Trường hợp duy nhất là thành phố Korinph, nơi tập trung gần 10.000 gái mãi dâm. Họ sống trong những khu nhà chứa chật chội với cuộc sống vất vả, nhất là những cô gái đã hết thời, sắc hương tạn tạ. Thân phận của gái “hạng sang” thì may mắn hơn. Thế kỷ IV Tr.Cn. là thời kỳ hoàng kim của họ. Nhiều người trong số này đã đi vào huyền thoại trong các tác phẩm văn học nghệ thuật với những tên tuổi lừng danh được ngưỡng mộ. Một vài mỹ nhân đã biết kết hợp sắc đẹp thiên phú với trí thông minh của mình để tạo thành thứ vũ khí thần diệu, chẳng hạn như trường hợp nàng Perida Menandra vốn xuất thân từ thân phận nhơ nhuốc mà sau này được sủng ái trong cung vua. Hiện tượng mãi dâm đồng tính nam giới phát triển một cách công khai.

Cùng với các hiện tượng trên, những chuyện hoang đường và ngộ nhận về phạm vi và ý nghĩa của hiện tượng đồng tính luyến ái trong nền văn hoá Hi Lạp không ngừng tăng lên. Chẳng hạn người ta đã cho rằng đồng tính luyến ái là một hình thức ưu việt có khả năng đẩy mạnh dục tính của nam giới. Hơn nữa luật lệ Hi Lạp không chỉ dễ dãi với quan hệ đồng tính luyến ái như trên thực tế mà bản thân nó còn được dung thứ, chừng nào hành vi đó chưa gây ra hiểm họa gì cho gia đình.

Quan hệ đồng tính luyến ái phổ biến hơn cả là giữa các tầng lớp binh sĩ, vận động viên và học sinh nội trú. Tồn tại rất nhiều câu chuyện dân gian kể về giới quý tộc, nơi mà đồng tính luyến ái nam giới đặc biệt phát triển mạnh.

Nền văn hoá Hi Lạp có một tập quán nổi tiếng. Trong các vũ hội hóa trang hay biểu diễn kịch, nam giới thường mặc trang phục phụ nữ. Điều này có thể được giải thích tại ra sao, trong khi địa vị xã hội của một người đàn ông cao hơn phụ nữ? Phải chăng, đấy là một biểu hiện của cuộc tìm kiếm phần nửa thân thể của mình mà chúng ta đã đề cập ở trên? Giáo sư Sinko có viết về mối liên hệ giữa tư tưởng Platon với đồng tính luyến ái như sau: “Socrate nhiệt thành ca ngợi những kết quả thần diệu mang tên Thần Ái Tình. Trong cuộc tranh luận với một cậu bé khôi ngô tuấn tú, bắt đầu sự hồi tưởng về mỹ nữ Sapho và nhà thông thái Anakreon, ông đã kể một truyền thuyết về tâm hồn nhập vào cơ thể của một nhà triết học. Nhưng trên con đường trở về trái đất, nó bị gãy cánh, đôi cánh này lại bắt đầu lớn lên trong dung mạo của một cậu bé xinh đẹp”.

NỀN VĂN HÓA LA MÃ

Các phong tục luyến ái tại La mã cổ đại đã trải qua một cuộc tiến hóa nhất định. Tính hà khắc trước kia của nền văn hoá đế quốc la mã dần dần phải lùi bước trước những ảnh hưởng của phương Đông. Cuộc tiến hóa này đã đưa tình dục lên một vị trí có tầm quan trọng. Thậm chí trong tầng lớp quý tộc, nó đã bắt đầu mang những đặc điểm phóng túng. Giới nhà văn, nhà thơ thì vẫn trung thành với đạo đức cũ. Họ lý tưởng hóa các truyền thống, còn nguyên nhân của sự suy thoái luân lý thì họ gán tội cho những ảnh hưởng từ phía Hi Lạp xâm nhập sang. Đôi khi một số nhà vua cũng tiếp thu ý kiến của giới văn nghệ bằng cách thiết lập lại những phép tắc cũ, nhằm tu sửa đạo đức và quay về với trật tự nghiêm ngặt trước kia.

Nền văn hoá La mã là một nền văn hoá phụ quyền. Luật lệ ở đây đã làm cho người đàn bà bị tước mát hết quền tự chủ và họ phải chịu sự kiếm soát của đàn ông. Suốt một thời gian dài, phụ nữ chỉ có tên mà không được đặt họ. Phạm vi cuộc sống và hoạt động của họ bó hẹp trong nhà, gia đình và nghĩa nuôi con. Cùng với sự cường thịnh của nền đế chế quân sự và uy lực chính quyền nhà vua, ở đây trong các tầng lớp có địa vị xã hội cao đã bắt đầu xuất hiện những cảnh ăn chơi trụy lạc. Khắp nơi, tràn ngập các hí trường với những cảnh chém giết tàn bạo. Chúng đã tiếp tay cho nạn mãi dâm và trực tiếp kích động những hành vi bạo dục.

Dân chúng La mã không dễ dàng gì chịu những áp lực từ bên ngoài. Chẳng hạn, trong khi ở Hi Lạp, đồng tính luyến ái rất thịnh hành thì tại đây nó lại trở thành một hành vi bị bạc đãi, khinh miệt. Từ xưa cho đến nay, ở thành phố Pompei vẫn còn Tòa án nhân dân tỉnh dòng chữ khắc “Cinaedus” (kẻ vô liêm sỉ) nhằm ám chỉ những kẻ đồng tính luyến ái. Hiện tượng này cũng như các hình thức tình ái lệch lạc khác đều bị phản đối và ghê tởm. Thế nhưng tình trạng thỏa dục gián tiếp vẫn xảy ra trong các cung vua (Kalihula, Neurine), mặc dù nó không phổ biến và người ta xem đó chỉ là những hành động gàn dở.

Trong ngôn ngữ của người La Mã cổ đại có ngữ từ “Sexuc” mà một số nhà khoa học đã gán ý nghĩa của nó với từ Hexis nhằm để chỉ những con người có tính dục mạnh. Một số nhà bác học khác lại đồng nhất nó với từ Scare có nghĩa là sự phân chia giới tính. Khái niệm Sexuc có mặt trong các tác phẩm của Siseron, Plini. Theo một số công trình nghiên cứu vào thời kỳ trước khi phát triển nền viện kiểm sát nhân huyện La Mã, ở Ý đã phổ biến tục Promiscuus[17] và các nghi lễ thờ thần Tutun Mutua. Sau này xuất hiện tục mua bán vợ mà theo đó người chồng mới trở thành ông chủ với quyền hành định đoạt số mệnh của người đàn bà, kể cả những đứa con cũ của cô ta. Truyền thuyết về hiện tượng bắt cóc các thiếu nữ chứng tỏ là[r La mã phụ nữ ít hơn nam giới.

Thành phố Pompei nổi tiếng về sự xa hoa, tráng lệ và một nền hội họa gợi dục (erotism) phát triển. Các biệt thự ở đây được trang trí bằng những vật dụng xa xỉ đắt tiền và các bức bích họa mô tả đời sống sinh hoạt với những hình thức thức trăng gió ái ân sinh động. Trong các phòng ăn chơi người ta bày biện các thứ hết sức sang trọng và lộng lẫy. (Sau việc phát hiện khai quận Pompei, các bức tranh ghép và bích họa bị cất giữ bí mật và trong một thời gian dài chúng không được mở ra cho việc nghiên cứu). Chính tại những nơi này các cuộc truy hoan chè chén linh đình đã diễn ra. Vì thế không phải ngẫu nhiên mà chúng trở hành nguồn gốc của bao sự xa hoa hư hỏng. Tai họa mà thành phố này gặp phải bị xem như là sự trừng phạt củ Thượng đế vì lối sống buông thả đó. Cách đây không lâu, người ta đã cho phép khách vào tham quan di tích lịch sử Pompei với những ngôi biệt thự mỹ lệ, các bức bích họa sinh động v.v., nhưng việc sao chép vẫn còn nằm dưới một chế độ kiểm duyệt gắt gao.

Cuốn “Nghệ thuật ái tình” của Ovidia có thể làm cho độc giả phải hiểu lầm là dân La Mã đều rất quan tâm đến kỹ thuật chăn gối. Thực ra điều đó chỉ tiêu biểu cho giới thượng lưu, chứ không phải có tính chất đại chúng. Trong đời sống tình dục cư dân La Mã tỏ ra có mức độ; họ có vẻ quan tâm đến truyền thống, đến gia đình nhiều hơn và đồng thời phản đối việc khỏa thân cùng các hiện tượng dục tình lệch lạc. Họ tôn thờ triết lý sống khắc kỷ và chủ nghĩa Platon mới. Từ đây đã làm điều kiện cho việc xuất hiện trào lưu tư tưởng diệt dục mà vừa mới ra đời nó đã được Ki tô giáo nhanh chóng khai thác, tận dụng. Đặc điểm của nền viện kiểm sát nhân huyện La Mã là sự pha trộn, đan quyện vào nhau giữa các tập tục, các khuynh hướng diệt dục và những mô thức luyến ái phóng túng.

Trong hội họa, người La Mã không chú ý lắm đến những giá trị thẩm mỹ gợi dục. Vẻ đẹp đối với họ là tỷ lệ hài hòa. Mẫu người phụ nữ lý tưởng thể hiện ở vóc dáng cân đối, cặp đùi và đôi chân đầy đặn, làn da trắng và mái tóc và rực rỡ. Người đàn ông đẹp phải có một thân hình vạm vỡ và nước da rám nắng. Hiện tượng lõa thể sau này mới được quan tâm, có thể là do sự phát triển của các nhà tắm hơi thành phố.

Người La Mã coi trọng trinh tiết, nhưng ko nhất thiết phải đòi hỏi nó khi hôn nhân. Cưỡng hiếp trinh nữ có thể bị ép vào tội chết. Lễ phá trinh được cử hành trước pho tượng thần Priapa. Thời xa xưa, các cặp vợ chồng thực hiện đêm tân hôn trước sự chứng kiến của bạn bè chàng rể.

Hoạt động ái ân thường diễn ra trên giường. Giới quý tộc thì có những căn phòng riêng được trang trí một cách lộng lẫy, sang trọng. Các cô gái bán hoa thường quyến rũ khách làng chơi trước những cổng tò vò (từ đây có tên gọi là Fornicatio)[18] Phái đẹp ở đây tỏ ra rất tích cực trong việc áp dụng các kỹ thuật chăn gối. Vào giai đoạn hậu kỳ của đế chế La Mã nạn bạo dâm và hãm hiếp nổi lên rất mạnh. Tại một số hí trường xiếc người ta đã trưng diễn các cảnh cưỡng hiếp phụ nữ, cùng với những hành vi bạo dục và chết chóc. Tình trạng đạo đức suy đồi đó đã gặp phải một sự chống đối kịch liệt.

Halen và Soranus là hai thầy thuốc nổi tiếng của La Mã thời cổ. Halen thiên về trị các bệnh hoa liễu, hay còn gọi là “lậu”. Ông cho rằng, sự ức chế tình dục sẽ dẫn đến chứng loạn thần kinh. Do vậy trong trường hợp bị kích thích quá mạnh, nhưng thiếu điều kiện chăn gối, Halen đã khuyên nên giải quyết tình trạng đó bằng phương pháp thủ dâm. Soranus nổi tiếng nhờ việc đưa ra nhiều biện pháp phòng tránh thai.

Đôi khi, người ta coi nền viện kiểm sát nhân huyện tình dục La Mã cổ đại với đời sống của thị dân Pompei là một. Thế nhưng cần phải thấy rằng đây chỉ là dân ăn chơi của giới quý tộc La Mã. Vì thế, các bức họa mỹ miều và những đồ vật sang trọng kia chưa phải đã là đại diện chung cho những thành phần của cư dân La Mã hồi bấy giờ. Ngược lại, chúng chỉ phản án một số phong tục nhất định của tầng lớp xã hội hạn chế trên mà thôi.

NGÀY TÀN CỦA THẾ GIỚI CỔ ĐẠI

Muốn nhận thức được các tập quán trong Ki tô giáo thời kỳ sơ khai đòi hỏi chúng ta phải hiểu biết về quá trình pha trộn viện kiểm sát nhân huyện của nó diễn ra từ những thế kỷ đầu sau Công nguyên. Lúc bấy giờ đã hình thành các nền văn hoá Hi Lạp, La Mã, Do Thái và cả những khuynh hướng ảnh hưởng đến các quy định truyền thống về thể xác, tình dục và giới tính (chẳng hạn như thuyết Ngộ đạo, các phòng thần bí Phương Đông, chủ nghĩa khắc kỷ, chủ nghĩa Platon mới (Neoplatonism) v.v. Để liên minh chống thế giới đa thần, đạo Ki tô non trẻ cố gắng tìm mọi cách để khắc phục những khó khăn nhất định trong nội bộ của mình. Kết quả là các nền văn hoá cổ đại dưới những hình thức biến thái khác nhau đã dần dần hội nhập với tư tưởng công giáo bao gồm những giáo điều lý luận, những tập quán sinh hoạt hàng ngày, trong đó có cả lĩnh vực luyến ái.

Nói đến học thuyết Ki tô giáo dường như ai trong chúng ta cũng đã rành rọt. Thế nhưng, những quan niệm về thể xác và tình dục vào thời kỳ ấy vẫn là những vấn đề cần tìm hiểu lâu dài. Chẳng hạn như ngay tại Châu Âu hiện đại, những tư tưởng Mani xem ra vẫn như còn tồn tại. Muốn nghiên cứu các tập quán tình dục hiện đại chúng ta cần phải tìm hiểu lịch sử của chúng từ những thế kỷ đầu tiên. Đối với các nhà tình dục học, việc phân ra một số khía cạnh tiêu biểu cho giai đoạn này có một ý nghĩa quan trọng. Thí dụ như tư tưởng diệt dục, sống vô hôn hay sự xuất hiện các quan niệm tiêu cực về luyến ái. Những đặc điểm này hầu như không xuất phát từ đạo Do Thái hoặc sách Phúc Âm, mà lại chịu ảnh hưởng bởi một số khuynh hướng tư tưởng Hi Lạp và phương Đông.

Ở những thế kỷ đầu thuộc Công nguyên đã diễn ra quá trình chi phối của tư tưởng Hi Lạp. Các tín ngưỡng thần bí Orphik nói Dớt đã sáng tạo ra con người từ tro bụi của những vị thần Titans. Con người ở đây hỗn hợp từ hai mặt: thánh thần và quỷ dữ. Mục đích cuộc sống là sự phát triển tính thánh thiện và rũ bỏ khỏi bản chất ma quỉ độc ác. Cuộc sống, đấy là hình thức đấu tranh giữa cái cao cả và cái thấp hèn của con người. Chủ nghĩa nhị nguyên cũng bao trùm cả đời sống ân ái và giới tính. Quan hệ tình dục có nghĩa là sự đầu hàng, bản chất thấp hèn hoặc là sự khuất phục tình cảm.

Các khuynh hướng tư tưởng Hi Lạp khác cũng đi đến phủ nhận tình dục. Chủ nghĩa Platon mới (Neoplatonism) coi hoạt động xác thịt là sự hạ thấp con người, đưa con người xuống ngang hàng với súc vật. Còn ham muốn dục vọng bị xem như là mặt xấu xa nhất của đời sống tinh thần. Hạnh phúc, theo những môn đồ của tư tưởng Platon thể hiện trong việc lánh xa khỏi những thói đam mê trăng gió. Những người theo trường phái của Democrite cũng đưa ra quan điểm hai mặt về cuộc sống, còn tình dục thì họ đồng nhất nó với một cái gì đó ghê gớm xấu xa. Học thuyết của Epicurean (Epicureanism)[19] thì cho rằng, hoạt động chăn gối không mang lại cho con người ích lợi: quan hệ tình dục với đàn bà cũng chẳng làm cho cuộc sống dễ chịu hơn. Những người ủng hộ tư tưởng Kynikoi[20] xem hôn nhân là một gánh nặng; lý tưởng của họ là thiên nhiên, đức hạnh, lòng từ tâm, điều độ; giá trị của hôn nhân chỉ đóng khung trong việc sinh tồn nòi giống; khoái cảm hoan lạc bị gắn liền với tội lỗi.

Bản chất của Ngộ đạo (Gnosticism) là một học thuyết hướng tới mối liên kết giữa các tập quán phương Đông và những luân lý của Ki tô giáo. Tư tưởng của nó đã từng được biết đến trong thế giới cổ đại. Những người theo thuyết này đã hình thành một hệ thống quan điểm nhị nguyên sặc màu bi quan về thế giới. Đề cập đến cuộc đấu tranh giữa cái Thiện và cái Ác, họ nhìn thấy nguồn gốc của cái Ác trong xác thịt và tình dục. Biểu hiện thái quá của thuyết Ngộ đạo (Gnosticism) là tư tưởng Mani. Họ phản đối khoái lạc do tình dục đưa lại. Tương tự với quan điểm trên là tư tưởng Neopithagoreanism[21]. Tới thời Plotin[22] thì thế giới tình cảm và luyến ái hoàn toàn bị phủ nhận. Thời bấy giờ đa số các nhà triết học đều sống vô hôn, bởi lẽ họ luôn luôn thành kiến với tình dục và với cả phái đẹp.

Lý tưởng tuyệt dục ngày càng được truyền bá rộng rãi. Trong “Bức thông điệp” của Pavel người ta quan niệm hôn nhân như là sự đầu hàng trước tự nhiên và bị coi là thấp hèn so với lối sống vô hôn. Quan niệm này hoàn toàn tỏ ra xa lạ với nền viện kiểm sát nhân huyện Do Thái, nơi mà lối sống vô hôn không hề được ủng hộ và tán đồng. Tư tưởng diệt dục trên cũng không bắt nguồn từ tinh thần của sách Phúc âm.

NỀN VĂN HÓA TÌNH DỤC KI TÔ GIÁO CHÂU ÂU

Mặc cho các nhà vua La Mã truy đuổi, Ki tô giáo vẫn nhanh chóng tràn vào Châu Âu. Sự sụp đổ của đế chế La Mã, các cuộc di dân, tình trạng hỗn loạn của xã hội, sự hình thành nhiều quốc gia và dân tộc là đặc điểm chính của giai đoạn lịch sử sôi sục Châu Âu vào những thế kỷ đầu của kỷ nguyên mới. Dần dà, từ trong cơn bão táp lịch sử đó, một nền văn minh Châu Âu dựa trên nền tảng Ki tô giáo đã hình thành. Ngoài ra, các nền viện kiểm sát nhân huyện của thế giới cổ đại, viện kiểm sát nhân huyện các dân tộc Châu Âu (Galli, Kent, German, Slav v.v..) và phương Đông là những yếu tố đã góp phần ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình kiến tạo trên. Trong lĩnh vực luyến ái, Ki tô giáo đã chi phối sâu sắc tới sự hình thành các quan niệm về tình dục và giới tính. Những quan niệm này được phản ánh trong các luật lệ và nền đạo đức luân lí của nó.

Khái niệm viện kiểm sát nhân huyện tình dục phương Tây, đấy trước hết là một khái niệm chung. Nói đến nó, điều đầu tiên là phải nói về các nền văn hoá Châu Âu và những khuynh hướng tư tưởng khác nhau của nó. Nội dung của các nền văn hoá này chịu ảnh hưởng rõ nét từ các giai đoạn lịch sử (Châu Âu trong những thế kỷ đầu sau Công nguyên, giai đoạn lịch sử Trung cổ, thời kì Phục Hưng v.v…), từ các nhánh khác nhau của Ki tô (như chúng ta đã biết, các quan niệm về luyến ái trong Thiên Chúa giáo, đạo Chính thóng, thuyết Lutherant, tư tưởng Calvinism không đồng nhất), từ điều kiện địa lí từng vùng (điều kiện khí hậu tại các vùng Địa Trung Hải, German, Scandinavian hay Đông Âu đề không giống nhau), từ các tầng lớp xã hội đa dạng (chẳng hạn như sự phân biệt các tập quán giữa giới quý tộc và tiểu tư sản) và từ đặc điểm dân tộc và nền chính trị quốc gia. Toàn bộ những yếu tố kết hợp này đã tác động lên quá trình phát triển của các phong tục luyến ái một cách đậm nét. Những truyền thống phổ biến tại các quốc gia châu Âu chịu ảnh hưởng của Ki tô giáo mà ngày nay vẫn còn tồn tại, đã nhanh chóng vượt ra khỏi biên giới của mình để vươn tới các lục địa xa xôi. Chúng phát triển mạnh đặc biệt là ở Bắc Mỹ và Nam Mỹ.

Phạm vi các vấn đề của văn hoá tình dục sẽ được chúng tôi trình bày một cách ngắn gọn mà không đề cập tới những tiêu chuẩn đạo đức luyến ái của Ki tô giáo mà chúng đã trở nên phổ biến rộng rãi (thí dụ như quy định nghiêm cấm các quan hệ tình dục ngoài giá thú và trước hôn nhân, hoặc cấm các hiện tượng lệch lạc tình dục v.v…). Trước hết, chúng tôi sẽ làm sáng tỏ các quan niệm về tình dục và giới tính là những cơ sở làm nền tảng cho việc hình thành một số phong tục luyến ái Châu Âu.

Trong Ki tô giáo tồn tại hai khuynh hướng quan niệm về tình dục và trong. Khuynh hướng thứ nhất thể hiện trong Cựu ước kinh với thái độ thiện ý đối với con người, giới tính, tình dục và các quan hệ luyến ái. Tác phẩm này đã xây dựng nên những nhân vật yêu đời, yêu cuộc sống, những con người giàu cảm xúc ái ân với những mối tình say đắm, chung thủy và keo sơn. Con người ở đây được quan niệm như một thực thể thống nhất tâm sinh lý. Trong Tân ước kinh, các tín đồ Cơ đốc vẫn tiếp tục khuynh hướng đó và đồng thời tiếp thêm cho nó những giá trị mới. Dưới ảnh hưởng của Ki tô giáo, một  hệ thống những quan điểm mang tính nguyên tắc về hôn nhân đã được hoàn thiện. Nó bao trùm lên mọi phương diện: đạo đức và tâm sinh lý. Mục đích của hôn nhân ở đây không chỉ bó hẹp trong việc sinh con đẻ cái. Quan niệm về cái đẹp cũng thay đổi. Phụ nữ được đưa lên vai trò hộ tống Chúa và đồng thời cũng là những nhân chứng đầu tiên về cuộc Phục sinh của Chúa. Chính họ là những thính giả trước kinh giảng và giáo huấn của Người. Ngay cả trong truyền thuyết về Maria Magdalina – một nhân vật nữ vốn lẳng lơ, người ta cũng tỏ thái độ tôn trọng, mặc dù vẫn có kẻ khinh thị, chê bai. Để hình dung rõ hơn nữa những tiến bộ vượt bậc trong các tập quán vào giai đoạn này, chúng ta có thể đưa ra một minh chứng sinh động về Đức Mẹ đồng trinh Maria với địa vị danh giá của người phụ nữ huyền thoại này. Thái độ đầy thiện chí đối với phái đẹp sau này còn được thể hiện trong các học thuyết của một số nhà lí luận Ki tô giáo (Kliment, Alexandrysky, Joan Chrisostom, Albert Great, Francisco Salezi v.v …). Tuy nhiên,  cần phải lưu ý rằng đây không phải là khuynh hướng chủ đạo mà chỉ là một nhánh nhỏ phát triển tức thời. Trước sau nó vẫn không vượt qua được những thành trì truyền thống bảo thủ của mình. Mãi đến thế kỷ XX (trong thiên chúa giáo), những tư tưởng này mới được phục hồi tại Hội nghị Công giáo Vatican II và trong nhiều công bố báo chí của các nhà thần học hiện đại.

Những người chủ trương khuynh hướng thứ hai đã thể hiện tính chất hai mặt trong quan điểm của mình về vấn đề tình ái và giới tính. Thái độ của họ hoặc là lảng tránh úp mở, hoặc là công khai phản đối ra mặt. Quan điểm của họ đặc tinh thần chống cái đẹp. Tính hai mặt đã thể hiện ngay trong các bức thông điệp của sứ đồ Pavel, mặc dù nhân vật này là tác giả của bài Thánh ca nổi tiếng về tình yêu. Pavel đã phủ nhận luyến ái và phụ nữ, đồng thời đề cao tư tưởng diệt dục và trinh tiết. Quan điểm này đã nhanh chóng chinh phục con tim của các tín độ và nó trở thành chiếm ưu thế trong thời kì tiền Ki tô giáo. Tư tưởng chính thống của nó đã xuyên suốt qua các thế kỷ và vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Một số nội dung trong khuynh hướng thứ hai chịu ảnh hưởng không nhỏ từ thuyết Ngộ đạo (Gnosticism), từ các trào lưu khác nhau của triết học Hi Lạp và từ các thuyết nhị nguyên phương Đông. Các giáo điều của Ki tô giáo gắn liền với tư tưởng diệt dục và phủ nhận tình ái, thể xác cùng với phái đẹp. Mặc dù trên thực tế, tư tưởn Ngộ đạo (Gnosticism) đã bị các nhà thần học đánh gục, song đạo Ki tô vẫn còn bám vào một số lí luận của nó. Cuộc tranh luận về hôn nhân hay không hôn nhân đã kéo dài một cách dai dẳng. Theo thang điểm 1 – 100, nhiều nhà thần học đã đánh giá đối với vấn đề đó như sau: hon – 30 điểm, vô hôn – 60, còn trinh tiết đạt 100 điểm. Để minh họa thêm chúng ta có thể dẫn ra một số đoạn trích từ cuốn sách “Sách của các đức bề trên” được viết vào những thời kì đầu mới xuất hiện Ki tô giáo. Vị tổng giám mục trả lời nữ con chiên: “- Chẳng lẽ con lại không biết thân phận con là đàn bà hay sao?! Chính đàn bà đã nối giáo cho quỷ dữ lùng bắt các thánh thần”. “Từ trước tới nay, kể từ khi cưới nhau, chúng con chưa bao giời làm điều bậy bạ, tội lỗi. Cô ta hãy còn là gái trinh. Chúng co vẫn thường ngủ riêng, ban đêm ai cũng phải bận quần áo dài che kín”. “Một người em cầu khẩn Abba Daniel[23]: “Anh hãy cho một lời khuyên răn để em tôn thờ”. Daniel: “- Không động chạm tới đàn bà, không ăn chung bàn với họ, tốt nhất hãy tránh xa khỏi những con quỷ sa tăng nhơ nhuốc đó”.

Nghiên cứu một tác phẩm của linh mục Alphons Liwari xuất bản tại Ba Lan vào năm 1926, chúng ta có thể tìm thấy những lời giáo huấn như sau: “Thánh Joann Kalasant dạy: “Không được sưởi thân thể của mình ấm hơn cái giẻ bếp”. Còn thánh Alvis Gonzaga thì khuyên: “Không được mở mắt nhìn, thậm chí lên mặt của người mẹ đẻ”. Thời kì tiền sử Ki tô giáo là thời ki ngự trị tư tưởng phủ nhận mọi hình thức tình dục. Quan hệ chăn gối nhất thiết chỉ được phục vụ cho mục đích sinh con. Việc áp dụng kĩ thuật ân ái, các tư thế sinh hoạt tình dục và thuật mút lưỡi đều bị coi là xấu xa lệch lạc; còn đồng tính luyến ái thì bị gán với sự đồng nghĩa của một tội ác.

Dần dần trong Ki tô giáo bắt đầu có sự phân hóa giữa phương Đông và phương Tây. Điều này có ảnh hưởng không nhỏ tới các tập quán tình dục và giới tính ở đây. Xét trên lĩnh vực  này thì phương Đông tỏ ra cởi mở hơn nhiều. Còn ở phương Tây, dưới tác động của các điều kiện lịch sử, thế lực Nhà Thờ dần dần được củng cố. Nó chi phối toàn bộ đời sống chính trị, đạo đức và pháp quyền. Lĩnh vực luyến ái chịu ảnh hưởng sâu sắc từ thuyết thần học của nhà truyền đạo Augustin – người mà vào thế kỷ V đã đem ra khái niệm “phản tự nhiên”. Quan hệ chăn gối không nhằm mục đích sinh con cũng như việc sử dụng các phương pháp ngừa thai đều bị xem là phản tự nhiên và nghiêm cấm. Tất cả những quy định này về sau được tập hợp lại trong bộ luật của Ki tô giáo.

Linh mục Phoma Acvinski, nhà thần học có tầm ảnh hưởng rất lớn đến phương Tây đã quan niệm rằng ham muốn dục tình – đấy chính là hành vi phản tự nhiên, trong đó tệ đồng tính luyến ái, sinh hoạt vợ chồng theo các tư thế bất bình thường và thủ dâm là những hình thức tội lỗi nặng nề nhất. Dưới ánh sáng của tư tưởng này, người ta đã kết tội các hoạt động tình dục không nhằm mục đích sinh con là những hiện tượng hết sức xấu xa và đồi bại.

Vai trò ưu thế của nam giới và thái độ thù địch với tình dục đã ngự trị trong một thời gian rất dài. Chủ đề ca ngợi lí tưởng trong văn học, nghệ thuật hồi đầu thời kì Trung cổ là tình “tứ hải giai huynh đệ” trong cánh đàn ông. Hình tượng người phụ nữ được thể hiện là những bà mẹ mẫu mực, những người vợ đạo đức tiết hạnh, hoặc ngược lại cũng có thể là những thân phận bèo bọt tội lỗi. Thế như trong giai đoạn này cũng tồn tại  một khuynh hướng tư tưởng khác tán đồng luyến ái mà tiêu biểu như trường phái chủ nghĩa Averon[24].

Vào thế kỷ XI trong nền văn hoá Provencal[25] đã bắt đầu xuất hiện một số khái niệm mới mẻ như tình yêu lãng mạn, cách đối xử “vào trong phong nhã ra ngoài hào hoa” của các bậc hiệp sĩ phong trần đối với phái đẹp, lối tỏ tình phần nào đã âu yếm “ra chiều lả lơi” v.v… những yếu tố mởi mẻ này tựa như luồn sinh khí mầu nhiệm thổi vào các tập quán tình dục và luyến ái đang héo hắt tàn tạ. Thế nhưng ở đây lại nảy sinh ra những mâu thuẫn mới. Theo Bellow chẳng hạn như quan niệm về sự khỏa thân. Một mặt nó bị lên án, nhưng mặt khác người ta lại sùng bái vẻ đẹp trinh bạch của cơ thể. Không hiếm khi trong các ngày lễ những cuộc đón rước Adam và Eva dưới dung mạo thân thể phô trần đã được tổ chức một cách long trọng.

Vào giai đoạn hậu kì Trung cổ, mặc dù tình dục vẫn còn bị khép vào tộ danh xấu xa nguy hiểm, song các làn sóng thời mốt tình yêu đã bắt đầu trỗi dậy. Thí dụ như hình thức tình yêu cung đình với tình yêu với tính chất dâm loạn rõ nét. Mâu thuẫn giữa lí thuyết và thực tế trong lĩnh vực đời sống luyến ái ngày càng trở nên sâu sắc. Luật lệ tỏ ra rất nghiêm khắc đối với các hành vi được gọi là “phản tự nhiên”, nhưng nó lại quá ư dễ dãi đối với những trường hợp thuộc các lĩnh vực đời sống khác. Sự bất đồng giữa lí luận và thực hành cũng đã nảy nở ngay từ khi Ki tô giáo mới ra đời. Có vô số thí dụ để chứng minh cho điều này.

Dần dần trước những áp lực ráo riết của các Giáo Hoàng, một hệ thống quy chế áp dụng cho giới tăng lữ đã được ban bố. Chẳng hạn như chế độ vô hôn thú bắt buộc đối với các linh mục. Mặc dù, kể từ thế kỷ III trở về trước, họ có quyền giữ một thiếu nữ trong nhà, với điều kiện không được quan hệ chăn gối với cô ta. Về sau quyền này bị bãi bỏ. Hội nghị Công giáo Lateran đã quyết định nghiêm cấm các cuộc hôn nhân lén lút và tệ uống rượu, đồng thời triệt để áp dụng quy định chế độ vô hôn. Đến cuối thế kỷ XIII, người ta đã chính thức cho phép các tín đồ thực hiện quan hệ vợ chồng trong khuôn khổ tư thế cổ điển, còn mọi tư thế ân ái khác đều bị xem là của quỷ Sa tăng. Các cuộc Thập Tự Chinh đã đem về thời mốt “nịt trinh tiết”. Một kiểu thời mốt khác cũng khá thịnh hành là Chemise Caguloe, tức là bộ đồ ngủ được khoét thủng ở những vùng kín đáo.

Biểu hiện cực đoan của chủ nghĩa tình dục là các giáo phái Quất Roi (Flagellants). Các môn đồ này chỉ ngủ trên gỗ cứng, quất roi vào thân thể cho đến bật máu hoặc tự động đóng đinh vào người. Các giáo phái trên phát triển lan rộng một cách khủng khiếp. Ở Pháp số lượng tín đồ Quất Roi lên tới 800.000 người. Những cuộc diễu hành của họ đã làm chấn động khắp các thành phố Châu Âu. Đến nỗi vào năm 1349 Giáo Hoàng Klementi buộc phải tuyên bố đấy là những giáo phái tà đạo. Thời Trung cổ tình dục thường nhuốm màu sắc ma thuật. Người ta thường giải thích nguyên nhân những trường hợp bị sẩy thai và rối loạn sinh lí là do tác động của thần linh ma quái. Tư tưởng bài xích phụ nữ đã tạo điều kiện cho việc hình thức các mô típ truyền thuyết đầy định kiến về Pandora[26]

Rõ ràng, các tập quán tình dục từ thế kỷ II đến thế kỷ XIV đã hoàn toàn dựa trên thế giới quan của Ki tô giáo về lĩnh vực này. Đối với những giai đoạn phát triển về sau này, các tập quán trên vẫn có một tầm ảnh hưởng hết sức to lớn. Nội dung đặc điểm của chúng có thể tổng kết ngắn gọn như sau:

-        Sự ngự trị quan điểm bài xích tình dục và xác thịt.

-        Tính chất lá mặt là trái và định kiện là khuynh hướng chủ đạo trong thái độ đối với phụ nữ.

-        Sự nghèo nàn của đời sống tình dục và nghệ thuật ân ái.

-        Mọi biểu hiện ham muốn dục vọng và lệch lạc tình dục đều bị xem như là những hành vi tà đạo và tội lỗi.

CÁC TẬP QUÁN LUYẾN ÁI TRONG THỜI KÌ TRUNG CỔ

Quan niệm của thời kì Trung cổ về tình dục, giới tính và hôn nhân hoàn toàn mâu thuẫn. Vào giai đoạn sơ kì của nền văn hoá châu Âu, chủ nghĩa diệt dục đã trở nên rất thịnh hành, còn tư tưởng chống phụ nữ bình quyền thị bộc lộ một cách công khai, rõ rệt. Le Hoff nhận xét rằng địa vị giới nữ thời bấy giờ thấp hơn nam giới nhiều. Họ phải chịu trách nhiệm về tội tổ tông, họ bị đồng nhất với sự hiện thân của ác quỷ, dụ dỗ và mê hoặc. Chỉ có trong các tầng lớp xã hội thượng lưu, nhờ địa vị quyền thế của mình, người phụ nữ mới được kính trọng. Le Hoff cho rằng các hình tượng điển hình của nghệ thuật lãng mạn như Sibilla, Krimgilda, Brungilda là “những mô phỏng sinh đông của các nhân vật nữ tôn giáo”.

Vài thế kỷ XIII hiệp sĩ Philipp ở Navarra viết một luận văn, trong đó ông khẳng định rằng phụ nữ sinh ra là để phục tùng. Họ phải biết may vá thêu thùa và biết cư xử dịu dàng. Những người đàn bà có học vấn thường gây cho chúng ta sự hoài nghi, vì thế đừng nên tin ở họ. Trong luận văn “Những lời răn con gái” của mình nhà vua Loudovic IX có dạy rằng phụ nữ cần thiết phải biết kiên nhẫn, biết giúp đỡ người bất hạnh và hoàn thành nghĩa vụ của mình đối với cha mẹ, chồng con. Giới tăng lữ thì thường nhắc nhở về mối nguy hiểm ở khả năng cám dỗ mê hoặc của phụ nữ. Giáo hoàng Grigori Veliky chia xã hội ra thành hai dạng người bao gồm những nhà tu hành đã thoát khỏi bụi trần xác thịt (đây là giới tinh hoa) và những đối tượng đang ở trong hoàn cảnh hôn nhân. Theo ông giữa hai dạng người này tồn tại một ranh giới với một bên là hiện thân của cái Thiện và một bên là hiện thân của cái Ác. Các nhà truyền đạo quan niệm tình dục chỉ là một tội lỗi nhẹ nếu như nó được thực hiện trong phạm vi quan hệ vợ chồng và ngược lại sẽ là tội lỗi nặng nếu nó vượt ra khỏi phạm vi đó. Lúc đó tình dục trở thành những biểu hiện của sự đồi bại hư hỏng.

Quan hệ luyến ái bị coi là nguồn gốc của cái Ác, vì thế không phải ngẫu nhiên mà người ta luôn tìm cách hạn chế nó. Các cặp vợ cồng phải ngưng ngay các hoạt động chăn gối trong ngày Chúa Nhật, các ngày lễ, các ngày thứ Tư, thứ Sáu, trong thời kì ăn chay (tuần Đại trai kéo dài trong 40 ngày) và 40 ngày sau ngày lễ rước dòng. Nhà thờ còn can thiệp vào của những hành vi luyến ái nhỏ nhặt nhất như cách thức âu yếm, làm tình. Theo các nhà giảng đạo, đối với đàn ông thì chúng còn có thể tha thứ, song với đàn bà thì đấy là điều hết sức có hại và nguy hiểm. Burhard cho rằng, lễ xưng tội 10 ngày với bánh mì và nước lã nhằm vào các tội sau: hành kinh, quan hệ bất chính với nữ gia tì, vi phạm những tư thế tình dục bị nghiêm cấm. Các hội đồng Thánh giáo cũng ban hành những luật lệ mới nhằm ngăn ngừa tệ loạn luân. Thí dụ, từ thế kỷ X đã có đạo luận về việc cấm hôn nhân giữa những người cùng huyết thống trước bảy đời. Mặc dù vậy, quy định đã tỏ ra vô hiệu lực đối với giới quý tộc, nơi thường có những cuộc hôn nhân cùng dòng họ. Trước tình hình đó, Hội nghị Thánh giáo Lateran đã buộc phải ra quy định mới, giảm xuống bốn đời cho các trường hợp hôn nhân cùng huyết thống. Trong các thuyết giáo, xu hướng tô đậm mối đe dọa của tội lỗi với những hình ảnh địa ngục, ngục luyện ngày càng tăng lên, và ngược lại, sự khắc họa hình ảnh thiên đường với tính hấp dẫn của nó lại đi theo chiều hướng giảm xuống.

Tình hình trên gây cho chúng ta cảm giác là dường như tình dục và hôn nhân sắp sửa đi đến chỗ bị tiêu diệt; chính sách bài xích luyến ái đã đuổi tất của mọi người vào một chỗ trú ngụ an toàn duy nhất là các tu viện, nhà dòng… Thế nhưng, điều đó đã không xảy ra. Trong tình thế đời sống tình dục bị đàn áp, những bản năng tự nhiên của người đã trở thành một thứ hoạt chất phản kháng tự vệ.

Loại tình yêu cung đình là một trong những biểu hiện sinh động cho cuộc chống trả đó. R. Nelli – nhà nhân văn Pháp đã gắn sự xuất hiện của nó với khát vọng vươn tới một tình yêu tự do và địa vị bình đẳng của người phụ nữ. Thông thường trong ái ân, đàn ông là người tình thô bạo và không biết cách âu yếm vuốt ve phái đẹp. Việc xuất hiện tình yêu cung đình đã đem đến một nét tinh tế hào hoa và đề cao kỹ năng ái ân. Theo Nelli, loại tình yêu này đã đánh thức sự nổi dậy của phái đẹp thuộc tầng lớp xã hội quyền quý chống lại chế độ phụ quyền và những đặc ân bất công của nam giới.

Thời mốt tình yêu cung đình chịu ảnh hưởng sâu sắc từ thi ca của trường phái Troubadour[27], từ truyền thống sùng bái cái đẹp của người Tây Ban Nha mang dòng máu Ả Rập, từ bản chất đa tình và tư tưởng của chủ nghĩa Platon mới, từ học thuyết của nó về Tình Yêu (Eros) và chính cả những bản thân môi trường xã hội đương thời ở Provencal. Chính nơi đây đã sản sinh ra tính cách “vào trong phong nhã ra ngoài hào hoa” của các chàng hiệp sĩ đối với những madam kiêu kì xinh đẹp.

Mối giao tiếp mới mẻ này đã nhanh chóng chinh phục các nền văn hoá Châu Âu. Provencal trở thành đốm lửa đầu tiên của tiến trình chấn hưng tinh thần luyến ái và vẻ đẹp xác thịt của con người.

Nhiều tập quán, tư tưởng và truyền thuyết dân gian thuộc thời kì Trung cổ về tình dục không những không bị mai một và còn được phục hồi lại trong các thời mốt tình yêu ở phương Tây. Toàn bộ những giá trị của giai đoạn này có thể được tổng kết lại như sau:

-        Tính hai mặt trong quan điểm về tình dục, giới tính và phụ nữ.

-        Sự mâu thuẫn giữa tình dục và đạo đức.

-        Quan điểm chống các sáng tác văn học ca ngợi tình yêu, tình dục và giới nữ (Thí dụ: chuyện tình giữa Tristan và Iseut).

NGHỆ THUẬT TRANH GHÉP TÌNH DỤC CHÂU ÂU

Nét đặc trưng của các phong tục luyến ái thế kỷ XV – XIX là sự đa dạng những mô thức về tình dục và giới tính. Mỗi giai đoạn lịch sử phát triển văn hoá đều kéo theo mình những cải biến trong lĩnh vực tình dục. Thậm chí, chỉ cần một sự hiểu biết sơ lược về lịch sử thời Phục hưng, về phong trào cải cách tôn giáo hay phong cách hội họa Barocco[28] v.v… cũng đủ để đưa lại một hình dung nhất định về những thời kì đầy bão táp này. Các cuộc cách tân trong nghệ thuật tranh ghép nhiều màu đặc trưng cho tính biến thái, song luôn luôn thể hiện một mô típ nội dung chung. Đấy là tư tường sùng bái nam giới, địa vị hai mặt của giới nữ và thái độ gần như thù địch với tình ái và xác thịt. Tất của những đặc điểm này đã phần nào hạn chế đời sống tình ái. Đồng thời chúng làm phân liệt nền văn hoá tình ái phương Tây với các nền văn hoá khác – những nền văn hoá phát triển không đồng nhất và có một lịch sử khá phức tạp (thí dụ như Ấn độ, Trung quốc).

Vào thế kỷ XV, niềm đam mê trở về với thế giới cổ đại và những tư tưởng của Platon đã mở đường cho sự ra đời của một trào lưu mới mang tên là Renaissans (Phục Hưng). Lĩnh vực tình dục vào giai đoạn này đã có những thay đổi đáng kể. Ngay sau khi một số tác phẩm của Platon được dịch ra tiếng Ý, trong nền văn học của nước này lập tức xuất hiện trào lưu tình yêu Platon – một thứ tình yêu thuần túy tinh thần và tư tưởng vô dục. Trong nền văn hoá Phục Hưng, người phụ nữ thường được khắc họa với chất dục tính mạnh mẽ, còn một số đàn ông bị liệt vào dạng “yếu sinh lý” thì trở thành đối tượng của sự diễu cợt mai mỉa. Khác với những kẻ già nua bất lực này là các đấng nam nhi trẻ trung được ca ngợi với khả năng tình ái dẻo dai và dữ dội. Trong các vở hài kịch, nhân vật thường bị gây cười là những kẻ già yếu, nhưng lại dâm dục, còn mẫu tình nhân lí tưởng là những thanh niên tự tin và hào hoa. Trong tác phẩm nổi tiếng “Decameron”, chúng ta thấy sự kết hợp hài hòa giữa tính gợi dục của phương Đông với chất thi vị của Provencal. Tác phẩm này đã thể hiện những quan sát tinh tế và đời sống sinh hoạt hàng ngày ở cung đình.

Cũng vào giai đoạn này, tại Ý, số lượng con nuôi ngoài giá thú có chiều tăng mạnh mà nguyên nhân là do mức độ tử vong cao và do chiến tranh xảy ra liên miên. Thí dụ, ở Rôm, dân số ước tính khoảng 90.000 người, nhưng sau cuộc đánh chiếm của vua Karl V nó đã tụt xuống chỉ còn khoảng 30.000 người. Cho tới 50 năm sau, nó cũng chỉ đạt tới 45.000 nhân khẩu. Nhiều họa sĩ và nhà thơ nổi tiếng như Aretino, Geoger Jhone hay Leonard de Vinchi đều xuất thân từ những đứa con hoang. Trong giới vương giả và quý tộc, tất cả những trẻ em hợp pháp cũng như sinh ngoài giá thú đều được dạy dỗ chu đáo như nhau.

Bệnh dịch giang mai lây lan từ đường sinh dục do các thủy thủ của Christophor Colombus mang về vào năm 1494 ở Napoli đã gieo một nỗi khiếp sợ bao trùm khắp Châu Âu. Vua Maximilian đã phán rằng, đấy chính là sự trừng phạt của Chúa đối với những hành vi trụy lạc của con người. Các thầy thuốc bắt đầu nghiên cứu và đề xuất những biện pháp cứu chữa. Ai có chút hiểu biết về lịch sử cổ đại ắt hẳn sẽ không quên một chi tiết: Chính Hippocrate ngay từ thời đó, đã từng mô tả cặn kẽ về chứng bệnh hiểm nghèo này. Mặc dầu nhiều bài thuốc chữa trị có vẻ còn ấu trĩ, song chúng đã góp công lao đáng kể trong kiến thức lâm sàng về căn bệnh giang mai và những biện pháp đấu tranh với nó. Phương pháp chữa trị bằng thủy ngân do một thầy thuốc người Ý là Geovann de Vigo đưa ra đã được áp dụng tại Châu Âu cách đây gần 400 năm.

Mặc dù tình hình bi đát như vậy, song trong thời kì Phục Hưng đã hình thành một quan điểm luyến ái tích cực. Các chính sách của Nhà Thờ đã trở nên gắn bó với công việc “trần tục”. Chất đa tình, gợi dục và chủ nghĩa cá nhân là những mô típ điển hình của nền văn hoá Phục Hưng Ý. Xuất hiện một tầng lớp mới gọi là Olympos[29] trong giới văn nghệ sĩ và hội họa mà những phép tắc lễ nghi khe khắt không thể làm ngăn cản cuộc sống riêng tư phóng túng của họ.

Trong sáng tác văn học và thơ ca, lác đác đã có một số cốt truyện mang tính chất gợi dục. Các mốt thời trang cũng bắt đầu nở rộ. Chúng phản án những thay đổi trong quan hệ đạo đức. Tư tưởng diệt dục trước kia giờ đây được thay bằng chất biểu cảm đầy khiêu gợi: trên trang phục nam ở phía trước, người tà đơm thêm một cái bao nhỏ để làm tăng đường nét của bộ phận sinh dục; còn ở phụ nữ thì chưng diện các loại áo hở ngực để lộ cặp vú tròn mọng. Quan hệ đồng tính luyến ái trở nên dễ dãi hơn, nhưng chủ yếu chỉ hạn chế trong giới nghệ sĩ mà thôi. Người ta cũng không còn quá thành kiến với hiện tượng sinh con ngoài giá thú nữa. Những Courtisane[30] đã được gọi một cách kính trọng là các “Đa- ma”.

Thế nhưng các căn bệnh truyền nhiễm ngày càng trở nên lan tràn. Không hiếm những trường hợp đã bị tử vong vì chúng. Nỗi khiếp sợ trước tình dục bao trùm khắp Châu Âu. Vị trí người phụ nữ càng thêm lung lay bởi vì họ bị kết tội là nguồn gốc của mọi cám dỗ và nguy hiểm. Ước muốn thể chế hóa đời sống tình dục của phái đẹp dường như bị tiêu tan trước việc kiểm soát ráo riết của Nhà Thờ đối với họ. Ở một vài nơi, người chồng phải đóng một khoản lệ phí cho linh mục đẻ được lấy một đặc ân là được ngủ với vợ mình trong đêm tân hôn. Các loại dây nịt trinh tiết được sử dụng rộng rãi. Sự tha hóa đạo đức trong các tầng lớp có địa vị xã hội cao và giới chóp bu Nhà Thờ đã gây nên làn sóng chống đối và những yêu cầu phải cải cách cấp thiết.

Phong trào cải cách và chống cải cách. Các quan niệm cốt lõi của Luther với tình dục phản án một lập trường nam quyền thuần túy. Theo ông, chức năng chủ yếu của một người phụ nữ là “nâng khăn sửa áo” cho chồng. Quan hệ chăn gối chỉ nên cho phép trong phạm vi hôn nhân. Luther cực lực phản đối tệ mãi dâm, là người ủng hộ cho tư tưởng sống vô hôn của linh mục. Thế mà sau này ông đã thay đổi hẳn quan điểm của mình và quyết tâm lập gia đình. Hiện vẫn còn những tài liệu cho biết, lúc đương thơi, Luther là một người chống tốt và là một người cha chu đáo.

Thái độ phê phán của các nhà cải cách đối với luật lệ vô hôn, các cuộc hôn nhân của Luther, Svingly, Calvin … và những đòn công kích liên tiếp khác vào mẫu mực khuôn phép Nhà Thờ đã làm dấy lên một cuộc cách mạng đạo đức. Các vị linh mục và những chức sắc Công giáo như được sổ lồng lao vào mốt cưới vợ và lập gia đình. Tại các quốc gia Tin Lành gần như một thế hệ tăng lữ đã ko còn sống kiếp vô hôn khổ hạnh của mình nữa. Các nhân vật phản cải cách đổ tội cho những thay đổi là do tác động của quỷ sa-tăng. Một cách thận trọng để điều hòa giữa hai phái, Erazm Rotterdamsky đã ý vị so sánh tình huống hiện hành gợi nhớ đến một cuộc chiến trang Tơ Roa. Luther đã phần nào làm giảm bớt tính khắt khe của bộ luật Công giáo về hôn nhân. Thí dụ như sự công nhận quyền được ly hôn trong trường hợp vô sinh về phía người vợ, hoặc chồng. Nhưng điều này đã nhanh chóng bị giới vương quyền lợi dụng vào mưu đồ chính trị bằng cách hủy bỏ các cuộc hôn nhân cũ và cho tiến hành những cuộc hôn nhân mới.

Giữa lúc phong trào cải cách đang lan rộng ra khắp Châu Âu thì tại Trident đã diễn ra một hội nghị Công giáo (1545-1563) với nhiều vấn đề bàn cãi, trong đó có vấn đề tình dục và hôn nhân. Hôn nhân được công nhận là một quyền bất khả thiên liêng, nhưng nó phải chịu sự kiểm soát của Nhà Thờ. Tại các lễ cưới, ngoài linh mục ra, nhất thiết phải có mặt hai người làm chứng khác. Việc hôn nhân cần được sự nhất trí của cha mẹ đằng nhà gái. Có thể nói một cuộc đàn áp tình dục đang được khẩn trương tổ chức. Hội nghị đã đưa ra một bản liệt kê các loại sách cấm mà đứng đầu là cuốn “Decameron”. Giới hội họa cũng không thoát khỏi chế độ kiểm duyệt của Nhà Thờ. Nhiều nhà họa sĩ đã phải chịu những áp lực hết sức nặng nề, chẳng hạn như Michelangelo. Ông bị ép buộc phải làm việc theo tôn chỉ và định hướng của Nhà Thờ. Thế nhưng chính Biagio de Sezen, một quan chức Vatican hay sinh sự bắt bẻ đã trở thành đối tượng châm biếm trong bức tranh sắc sảo “Nhà nguyện thứ chín” của họa sĩ. Chỉ nhờ sự bảo trợ của Giáo Hoàng Pavel III, họa sĩ mới không bị truy bức về tội tự do tư tưởng của mình. Tuy nhiên về sau, một Giáo Hoàng mới khác lên thanh và Pavel IV thì lại tỏ ra không ưa Michelangelo cho lắm.

Thế là các bức tranh của Michelangelo bị khép vào tội bất hợp ý với Nhà Thờ. Để bảo vệ một bức họa về đề tài truyền thuyết Leda người ta đã gửi nó qua Pháp cho vua Francisco I là một người có tư tưởng tự do. Tiếc thay sau này một vị bộ trưởng theo phái Thanh giáo dưới thời Loudovic XIII đã cho tiêu hủy kiệt tác đó.

Văn học cũng lâm vào chế độ kiểm duyệt gắt gao không kém. Cuốn “Decameron” xuất bản trong tình trạng bị cắt xén rất nhiều. Những tác phẩm khác cũng đều trải qua số phận tương tự. Còn trong các tác phẩm mới tư tưởng diệt dục lại dần dần được phục hồi và ngự trị. Nhân vật Trso de Molina trở thành hiện thân của cuộc đấu tranh chống tư tưởng Trident. Don Joan với tính cách đa tình là linh hồn của khát vọng tự do luyến ái. Calvin xem bệnh dịch giang mai như là sự trừng phạt của Chúa đối với lối sống trụy lạc và ông yêu cầu nâng cao hơn nữa những thể chế đạo đức và luật lệ. Trong các công xã Calvin, người ta công bố tuyên chiến với hiện tượng ngoại tình, nạn rượu chè và cờ bạc bê tha. Họ tuyên truyền một tư tưởng cho rằng Chúa trời sáng tạo ra đàn bà không những chỉ để sinh con, thỏa mãn nhu cầu chăn gối cho nam giới mà còn để trở thành người đồng hành trung thành của các đức lang quân.

Để phản ứng lại phong trào cải cách, Nhà Thờ Công giáo đã đặt ra những yêu cầu hết sức nghiêm khắc đối với lĩnh vực luyến ái. Chế độ sống vô hôn vẫn được áp dụng cho giới tăng lữ. Các hành vi biểu hiện tính gợi dục bên ngoài đều bị nghiêm cấm. Chính trong bối cảnh đó, Nhà Thờ đã ra sắc lệnh quét sơn lên các hình lõa thể trong những tranh họa của Michelangelo. Đĩ điếm đều bị đuổi khỏi lãnh thổ Vatican. Tại các quốc gia Cơ Đốc và Thiên chúa giáo thế lực Nhà Thờ ngày càng can thiệp sâu vào đời sống đạo đức và tập quán con người. Khái niệm tội lỗi phản tự nhiên được chuyển sang khái niệm tội ác phản tự nhiên.

Trong thời kì Phục Hưng, tinh thần tự do luyến ái và thể xác tồn tại một cách ngắn ngủi. Dịch giang mai, nỗi khiếp sợ trước căn bệnh này, phong trào cải cách tôn giáo và phản cải cách đã trả về cho châu Âu những truyền thống cũ mang nặng màu sắc thành kiến đối với tình dục. Dần dần từ đây hình thành nên những trào lưu tư tưởng mới: chủ nghĩa Thanh giáo (Puritanism), chế độ Victoria[31], chủ nghĩa lãng mạn, phái Lebertine, chủ nghĩa Ánh Sáng v.v… Ngày nay những khuynh hướng này vẫn còn đặt ra cho chúng ta nhiều vấn đề cần nghiên cứu công phu. Mãi đến trước ngưỡng cửa của thế kỷ XX trong lĩnh vực tình dục vẫn đứng yên một chỗ về mặt lập trường. May ra có nền văn hoá Thanh giáo và Libertine thoát ra khỏi được sự trì trệ đó.

Từ thế kỷ XVI-XVIII các tập quán luyến ái ở Châu Âu vẫn tương đối ổn định. Tại các quốc gia Công giáo những luật lệ thông qua ở Hội nghị Trident đã được bắt đầu áp dụng. Còn trong các nước theo đạo Tin Lành, một nền văn hóa mới cũng dần được hình thành trên cơ sở những quy định hạnh kiểm tỉ mỉ và nghiêm ngặt. Dưới vương triều của dòng họ Loudovic, nước Pháp trở thành trung tâm phát triển không chỉ văn hoá, văn học, phong cách thị hiếu, thời trang, nghệ thuật giao tiếp mà còn cả trong các phong tục luyến ái. Lối sống của thời đại Loudovic đã được những thế hệ sau này tiếp thu và phát huy.

Các tập quán tình dục tại các nước theo đạo Thiên chúa và Tin lành có một vài điểm phân lập. Nhưng chúng chịu ảnh hưởng từ phía xã hội hơn là tôn giáo. Chẳng hạn như sự khác nhau trong nếp sinh hoạt hàng ngày giữa các tầng lớp tiểu dân, quý tộc, vua chúa, giới thượng lưu hay người nông dân v.v… Lối sống cung đình tại Paris với một hệ thống mẫu mực luân lí mới đã không ràng buộc con người vào những cấm chỉ khắt khe trong lĩnh vực tình ái. Đấy là một sự thách thức mạnh bạo đối với các phong tục lề thói của Ki tô giáo. Tại Châu Âu chế độ sủng ái nhanh chóng rộ lên như một thứ mốt. Đến nỗi suốt một phần ba thế kỷ nó đã luôn trở thành đề tài đàm tiếu thường ngày của công chúng Châu Âu thời bấy giờ.

Dưới cùng triều Loudovic, trong số những sủng ái của nhà vua, thậm chí cũng có các đẳng cấp phân biệt. Đứng cao nhất phải là Hoàng hậu, nhất thiết phải xuất thân từ dòng dõi hoàng tộc danh giá. Thứ đến là Maitresse en titre, địa vị của người đàn bà này không cố định lâu dài mà phụ thuộc vào “cảm hứng” của nhà vua, song nhiều khi cô ta có khả năng chi phối toàn bộ đời sống cung đình và ảnh hưởng đáng kể đến các chính sách nhà nước. Cuối cùng là các sủng ái mà thân phận của họ giống như những lữ khách được diễm phúc nghỉ lại trong một thời gian không dài, thậm chí chỉ qua đêm nơi hoàng cung với nhà vua để rồi sau đó nhanh chóng bị chìm vào quên lãng.

Thời kì trước khi nổ ra cuộc Cách mạng Pháp nhiều người đã hình dung nó như một thiên đường tình yêu lí tưởng. Taleiran quả quyết rằng ai không biết thời thời kì này thì coi như anh ta đã đánh mất một nửa kiến thức về cuộc sống khoái lạc. Cuộc cách mạng thắng lợi đã tuyên bố một nền đạo đức trong sạch, sự tôn trọng cuộc sống riêng tư, tình yêu phải có phẩm cách và ngoại tình chính là hành vi tại phạm lỗi lầm lối sống sa đọa cũ. Xuất phát từ ảnh hưởng của tư tưởng Russo, thái độ chống phụ nữ bình quyền cũng được “đăng quang”. Phụ nữ cần phải làm những công việc ấn định trong phạm vi của họ. Bất kì một tư tưởng bênh vực phụ nữ nào cũng đều bị đàn áp. Song song với chính sách trên, người ta cũng ban hành bộ luật về hôn nhân và li dị của công dân và đồng thời thiết lập các tổ chức bảo vệ trẻ mồ côi.

Nữ Quận chúa nước Áo là Maria Teresia đã thực hiện một loạt cải cách hành chính cùng nhiều chính sách khác, trong đó có bộ luật mang tên “Directory”. Theo bộ luật này phụ nữ được quy định ăn mặc theo lối cũ. Từ đây đã xuất hiện thời trang mốt mới mang đậm màu sắc phong cách cổ điển. Nhờ ân của bà Quận chúa Teresia, trong đời sống luyến ái đã phần nào bớt đi không khí nặng nề và u ám. Có ý kiến cho rằng sự hiện diện của các Da-ma tân thời trong thời kì này cũng đã làm giảm bớt tính chất giáo điều khổ hạnh của cuộc cách mạng. Một số kí giả đương thời cam đoan rằng nhờ sự xuất hiện lớp trẻ em ngoài giá thú mà nước Pháp đã không trở thành một hoang mạc cằn cỗi. Thời mốt thịnh hành lúc bấy giờ là việc sử dụng chất kích thích Catharidine có tác dụng gây hưng phấn mạnh.

Dưới thời trị vì của mình, Napoleon – con người đã quá quen thuộc với những tư tưởng Thanh giáo đã cho ban hành một quy định nghiêm ngặt về việc kiểm soát chế độ vệ sinh đối với các đối tượng mãi dâm. Thế nhưng chiến tranh liên miên đã làm cho kỷ luật đạo đức trong quân đội Napoleon dần dần lỏng lẻo. Người lính chiến hào hoa phong nhã đã trở thành thần tượng của một thế hệ phái đẹp thời đó. Bản thân Napoleon cũng từng là một siêu mẫu làm xao xuyến bao trái tim phụ nữ. Khi ông ở trên trận tuyến Ai Cập bên cạnh người tình của mình, chúng ta có cảm tưởng như ông đang làm sống lại lịch sử của quốc vương David với người đẹp Batseba. Như ta đã biết, Napoleon luôn nổi tiếng với những mối tình lãng mạn, song ông không thích thói bạo dâm và lối sống sa đọa. Dầu sao vị anh ùng này cũng thích danh vọng hơn là sắc đẹp, đồng thời ông là người có một tâm hồn hết sức thanh tao. Vị anh hùng này muốn giữ thanh danh của mình như một con người có tâm hồn tao nhã. Dường như chất đa tình ở Napoleon không bao giờ hao cạn. Và trong lời vĩnh biệt cuối cùng của mình ông đã đề nghị chuyển tới vợ là Maria Louisa lời nhắn nhủ: “Anh mãi mãi yêu em”.

Ở Pháp trong thời kì Phục Hưng, một trong những văn kiện đầu tiên là sắc lệnh về việc thay đổi pháp quyền li dị. Hiện tượng ngoại tình của người chồng chưa phải đã là cơ sở pháp lí cho việc li dị, trừ trường hợp anh ta đem tình nhân của mình về nhà. Đạo luật này có hiệu lực mãi cho tới năm 1884. Metternikh đã sáng tạo ra nghệ thuật dùng kế mĩ nhân để khai thác các bí mật chính trị (Political boudoir).

Thời kì Hội nghị Vienna (1814-1815) là thời kì mà đàn ông thủ đô Anh quốc trở thành mẫu người đại diện cho phong cách lịch sự, còn Paris thì tượng trưng cho tinh hoa của phái đẹp. Bấy giờ thủ đô Vienna được mệnh danh là vương quốc của mãi dâm, cứ 8 đàn ông ở đây thì có một gái điếm. Hầu hết họ đều có quan hệ mờ ám với cảnh sát ở đấy. Năm 1811 cứ 4 cuộc hôn nhân thì có một không hợp pháp. Cho đến năm 1847 cứ 2 cuộc hôn nhân thì có một không hợp pháp. Từ năm 1820-1840 tại Áo có tới một triệu trẻ em sinh ngoài giá thú. Mẫu mực truyền thống gia đình bị hủy hoại nghiêm trọng. Thế nhưng một thời kì mới đang gần đến – thời kì của chủ nghĩa lãng mạn sẽ đưa lại những tập quán mới và một lập trường quan điểm mới đối với thế giới ái tình.

Trào lưu lãng mạn. Chủ nghĩa lãng mạn đã liên kết tình dục với tình yêu, phủ lên chúng một “nỗi buồn thương mênh mông” và đau khổ sau khi đã tiêm cho chúng một liều thuốc an thần của chủ nghĩa Mani. Nó tuyên bố tình yêu đớn đau, bất hạnh và hoàn toàn vô vọng. Văn học trở thành người chuyển đưa và truyền bá chủ yếu những tư tưởng đó. Các tác phẩm của huân tước Bairon và “cuộc đời sáng chói” đầy những phiêu lưu của ông, những tuyển tập nổi tiếng của Goethe, của Haine đã làm say mê hàng triệu trái tim độc giả. Đàn ông trở thành những kẻ đa sầu, còn phụ nữ thì trở thành những người mang bệnh yếu tim. Loại tiểu thuyết tình cảm sướt mướt được đặc biệt ưa chuộng. Trong khi đó khuynh hướng văn học hiện thực – sự thách thức gai góc đối với chủ nghĩa tình dục Mani cũng đã được khẳng định. Standal với cuốn “Tâm lí học hôn nhân” của mình đã đưa ra lời khuyên rằng trước khi lập gia đình bạn nên có “bồ”. Banzac thì quan tâm tới những đặc điểm dục tính của người phụ nữ. Ông cho rằng đàn ông cần phải nắm bắt được những bí mật của các đặc điểm này. Theo nhà văn, “sự bền vững của cuộc hôn nhân phụ thuộc vào đêm tân hôn”. Những tư tưởng này chính là xuất phát từ hào khí cách mạng mà nó khẳng định quyền được thỏa mãn ái ân của phái đẹp.

Geoger Sand, nữ văn sĩ của hơn 100 cuốn tiểu thuyết và truyện vừa đã gắn chủ nghĩa lãng mạn với chất khiêu dâm bằng những trang mô tả cảnh “chăn gối” một cách mạnh bạo. Geoger Sand trở thành biểu tượng của người phụ nữ độc lập, tự do và tình ái. Tuy vậy sự nổi tiếng của nữ văn sĩ này lại gắn liền với nhiều vụ quan hệ tình ái lăng nhăng đã khiến cho dư luận nghi ngờ và bà đã không được nhiều người ủng hộ. Châu Âu được tô điểm bởi những sắc thái khác nhau của chủ nghĩa lãng mạn. Đồng thời chủ nghĩa lãng mạn cũng được tắm mình trong những địa tầng văn hoá truyền thống giàu có đa dạng của chính nền văn hoá Châu Âu. Chính sự kết hợp đó đã sản sinh ra một trào lưu mốt mới – vũ điệu Valse mà không bao lâu đã được đáp lại bằng thái độ tò mò và thích thú của giới hâm mộ. Trên con đường tiến bước khải hoàn của Valse từ Vienna cho đến những vùng xa xăm của Châu Âu, đồng thời cũng dâng lên một làn sóng chống đối kịch liệt. Huân tước Bairon đã chỉ trích tình dục “khiêu dâm đầy ngụ ý” của nó. Giới quý tộc thì gọi đấy là điệu nhảy của bọn dân đinh vô học. Cả những tay chơi Ăng lê hào hoa cũng không thừa nhận nó. Thế nhưng tất cả những điều đó đã không hề ngăn cản được sức truyền cảm của Valse, bởi vì chính nó đã góp phần tạo nên một sự biến đổi sâu sắc trong các phong tục luyến ái và hơn nữa nó phá vỡ mối ngăn cách xác thịt giữa hai giới tính.

Sự hình thành nền văn hóa tư sản châu Âu. Sự hình thành này gắn liền với tình trạng đạo đức hai mặt. Đàn ông – giới được hưởng quyền tự do luyến ái rộng rãi hơn ngày càng đòi hỏi ở phái đẹp tính phục tùng và phẩm chất trinh tiết. Vấn đề bảo vệ trinh tiết luôn luôn là mối lo canh cánh của nhiều gia đình. Nếu con gái bị đánh mất thứ của quý đó thì cơ hội để tìm kiếm một người chồng tốt coi như đã bị tiêu tan. Vì thế không có gì đáng ngạc nhiên là việc giữ gìn trinh tiết được tăng cường nghiêm ngặt cho mãi tới khi cô con gái được gả bán. Những nghi thức để người cầu hôn gặp mặt các thiếu nữ hết sức phức tạp. Tại các gia đình quyền quý, những tiểu thư được gửi đến các tu viện trường với một chế độ giáo dục rất nghiêm khắc. Mọi quan hệ yêu đương của họ hoàn toàn bị cầm đoán. Điều đó đã dẫn đến những hậu quả tai hại khôn lường. Một số phụ nữ mắc phải chứng lãnh cảm, ở một số người khác nguyên nhân của chứng cuồng dâm và khát dục. Quan hệ tình dục trước hôn nhân và ngoài giá thú trở thành những vườn “trái cấm” “kín cổng cao tường”. Vấn đề ngoại tình trong nền văn hoá Pháp trở thành nét đặc trưng của nó. Theo bức thư của một tác giả vô danh viết vào năm 1847, chúng ta có thể biết thêm được phần nào về tình hình hôn nhân ở Pháp hồi đó. Như bức thư đã mô tả thì các cuộc hôn nhân bất thành chiếm đại đa số, còn những trường hợp sống hạnh phúc thì rất hiếm hoi.

Vào giữa thế kỷ XIX, tại Anh, lại bùng lên cơn sốt chủ nghĩa Thanh giáo. Với những mức độ khác nhau, nó đã ảnh hưởng sâu sắc tới nền tảng đạo đức và các phong tục tập quán ở nhiều quốc gia Châu Âu. Chính một số hồi kí của các tác giả Ba Lan cũng đã cho thấy những tác động mạnh mẽ đó. Boguslaw Longshamp de Beriee, người trưởng thành từ một vùng quê Ba Lan và được thừa hưởng một nền giáo dục của giới địa chủ đã giãi bày chuyện thầm kín của mình như sau: “Thế là tuổi thơ êm đềm của nó (tác giả) đã chấm dứt kể từ sau sự kiện chấn động kia. Malanka, một góa phụ còn trẻ thường đem tới cho nó món trứng chiên và gà rán thơm phức. Cô ăn vận y như vào nhà thờ với cái mũ đỏ trùm kín mít, mái tóc quăn thắt nơ hồng và đôi giày màu vàng lúc nào cũng mới tinh. Cô thích đùa giỡn, chơi trò ú tim và nhiều khi khéo léo ôm ghì nó vào lòng mình. Thế rồi một hôm tình cờ đi ngang nhà, cô ta đã vẫy tay nó vào và tội lỗi từ lúc đó ập xuống bên lề tuổi thơ. Dẫu có kháng cự nhưng rồi những năm tháng của tuổi dậy thì chớm nở đã không chế ngự nổi. Sợ hãi và hối hận, lo lắng và nguy hiểm luôn rập rình… Cùng với tâm trạng đó, một tuổi thơ tràn đầy hạnh phúc đã được khép lại.”

Tất nhiên tư tưởng Thanh giáo và khắc dục không phải đã bao trùm lên tất cả. Trong lĩnh vực luyến ái cũng tồn tại một số những trào lưu khác. Chính Napoleon III với bản chất phóng túng đã ra sức ngăn cản sự xâm nhập của những ảnh hưởng mới từ Anh quốc. Các nhà hội họa Paris thì tuyên bố một tinh thần tự do luyến ái và luân lí. Đồng thời khẳng định vẻ đẹp của “cơ thể”. Jan Batist Karpo đã dàn dựng tại nhà hát “Opera” Paris những vũ điệu khỏa thân.

Thế nhưng chế độ kiểm duyệt gắt gao lại dần dần trỗi dậy. Bodler đã phải ra tòa vì “Những bông hoa độc” của mình, còn Ksavier de Montepen thì vì sự nghiệp sáng tác mà phải chịu cảnh tù đày. Trong các tác phẩm của mình, Duma đã lên án đanh thép một nền đạo đức lá mặt lá trái và thói giả ân giả nghĩa của nó. Tính luân lí hai mặt cũng thể hiện rất rõ trong các tác phẩm và bản thân cuộc đời của L.Zahar – Mazoha, E. Zole, Ibsen, P.Verlen, O.Yaild v.v… Tình trạng đạo đức lá mặt lá trái là nguyên nhân của việc tăng cường các chứng bệnh tâm lí. Trên thực tế vô số những triệu chứng suy sụp thần kinh đã bắt nguồn từ sự khủng hoảng trong đời sống ân ái. Những vi phạm về mặt tâm lí của thời đại trên đã kèm theo những di chứng còn đeo đuổi mãi trong tiềm thức của nhiều thế hệ về sau.

TÌNH DỤC TRONG NỀN VĂN HÓA HIỆN ĐẠI

Nền văn minh hiện đại sử dụng năng lượng nguyên tử, nghiên cứu vũ trụ, áp dụng các kĩ thuật phức tạp và mạng lưới truyền tin bao trùm gần như toàn bộ thế giới, đã thúc đẩy sự hình thành những lợi ích giữa các dân tộc, đồng thời làm cho các nền viện kiểm sát nhân huyện xích lại gần nhau hơn. Đối với nhiều người, nền văn hóa đại chúng trở thành hình thức văn hoá duy nhất. Biên giới giữa các quốc gia được xóa bỏ. Những cuộc tranh đua thể thao, các chuyến bay vũ trụ hợp tác quốc tế v.v.. đã trở thành những sự kiện trọng đại liên ketes hàng trăm triệu người trên hành tin. Trong tầm mắt của mỗi con người, thế giới giờ đây dường như bị thu hẹp lại. Một nền văn minh đại đồng toàn Trái Đất mà người xưa từng mơ ước đã và đang xuất hiện. Tất nhiên những nét truyền thống của nhiều nền văn hoá vẫn chưa mất hẳn và những cư dân Bombay, Cairo, Paris hay Max cơ va, Rio-de Janeiro vẫn còn mang những bản sắc dân tộc riêng mình. Tuy nhiên với xu hướng trên, dần dà theo năm tháng tất cả mọi sự khác biệt chắc chắn sẽ được xóa bỏ. Các nhà tương lai học đã tiến đoán rằng vào thế kỷ sau sẽ xuất hiện hình thái văn minh mới mà phạm vi hoạt động của nó sẽ bao trùm lên toàn bộ thế giới.

Những vấn đề tiên liện này được phân tích trên các tin tức báo chí và cả trong các công trình nghiên cứu khoa học. Đối với nhà nghiên cứu tình dục học, điều quan trọng là phải quan sát xem những biến đổi đang diễn ra ngay trong lĩnh vực của mình để rồi từ đó rút ra được các quy luật bổ ích. Sẽ rất khó đáng giá chúng, nếu bản thân họ chỉ hiểu biết hạn hẹp về một vài nền văn hoá được sản sinh ra trong những phạm vi nhỏ hẹp.

Tình dục trong nền văn hoá hiện đại được đánh giá theo nhiều kiểu, từ sự tán dương ngất trời đến việc lên án một cách kịch liệt. R.Mai – nhà tâm lý học Mỹ khẳng định rằng, chính chúng ta đã từ cho phép mình đánh lừa tình dục, còn việc khai hóa nó với sự gia tăng nhiều vấn đề chỉ tổ làm rắc rối thêm, từ đó dẫn đến tình trạng là hạ thấp sự xúc cảm và say mê trong các hoạt động ái ân, đồng thời đánh mất khả năng liên tương kì diệu luôn là “linh hồn của tình yêu”. Sự lạm dụng kĩ thuật chăn gối sẽ gây hậu quả lãnh cảm cô đơn và tầm thường hóa đối tượng ái ân. Theo R.Mai, tự do tình dục sẽ đưa đến một hình thức biến tướng của chủ nghĩa Thanh giáo, trong đó cảm xúc bị tách ra khỏi tình dục, cơ thể bị xem như là cái máy vô tri và mọi rung động sẽ thành xơ cứng, giá băng.

Nhà xã hội học Mỹ M.Lernell cho rằng, chúng ta đang sống vào thời kì của khủng hoảng đạo đức. Các thiếu nữ không hề biết tình dục sẽ đưa lại cho họ điều gì. Còn thế giới người lớn thì lại thiếu khả năng để đưa ra những mẫu mực hành vi đúng đắn. Theo Sorokin, tự do tình dục sẽ dẫn đén tình trạng hỗn loạn trong đời sống luyến ái. J.Elluil nhận xét rằng, quá trình tham gia đông đảo của giới nữ vào hoạt động nghề nghiệp là một đe dọa trong việc thay đổi các vai trò chăn gối và dẫn đến sự xung đột giữa các giới tính. Khi nói về tình trạng biến thái của rất nhiều phong tục hiện đại, P.Vilie đã nêu lên khẩu hiệu “Chống phụ nữ bình quyền”. Nhà khoa học này đã viện dẫn một loạt số liệu về sự gia tăng số lượng phụ nữ trụy lạc ở độ tuổi trung niên – những người bị nhồi sọ từ các tạp chí phụ nữ và sách văn học tầm thường. Trình bày quan điểm của mình dưới một hình thức hết sức thô bạo, ông ta cam đoan rằng các công chúa trong chuyện cổ tích sẽ phải bỏ chạy ngay lập tức sau buổi làm quen đầu tiên với những thiếu nữ hiện đại.

Thế nhưng ngày nay cũng có nhiều những quan điểm nghiêng về những mặt ảnh hưởng tích cực của nền văn hoá hiện đại đối với lĩnh vực tình dục. E.Maccobi cho rằng, chính việc tham gia của phụ nữ vào hoạt động nghề nghiệp đã góp phần tác động đến sự phát triển cá tính của họ và làm cho họ trở nên hấp dẫn hơn trong các quan hệ luyến ái. Những kết quả khả cứu của Snable đã chứng minh cho kết luận trên. Chính người phụ nữ với trình độ học vấn cao kết hợp thêm với nghề nghiệp, bao giờ cũng có một đời sống chăn gối hạnh phúc hơn những người khác. Theo G.Marcuze, việc giải phóng tình yêu dẫn đến việc giải phóng loài người và thông qua tình yêu phẩm chất của hoạt động ân ái sẽ được nâng lên. I.Reiss nhận định rằng, một trào lưu chấn hưng mới về tình dục đang tiến đến gần. Paccard thì bàn về sức quyến rũ và phẩm chất đầy nhựa sống của phái đẹp hiện đại. Những người ủng hộ văn hoá đại chúng nhấn mạnh những đặc điểm nổi bật của tình ái như tính dân chủ, tinh thần vươn tới công bằng, mong muốn hợp tác và nguyên tắc luyến ái.

Các nhà xã hôi học của nhiều nước khi nghiên cứu lĩnh vực tình dục đều nhất trí rằng số lượng phụ nữ nhận thức được khoái cảm ân ái đang ngày càng gia tăng, số lần và thời gian sinh hoạt chăn gối kéo dài hơn, các mối quan hệ tình dục nói riêng và các hoạt động luyến ái nói chung đang liên tục được khẳng định và mở rộng.

Nếu làm một phép tổng kết những mặt tích cực và tiêu cực của các tập quán tình dục hiện đại thì về phương diện tích cực sẽ có những đặc điểm như sau: sự phát triển kiến thức giáo dục giới tính về đời sống ân ái, thái độ tán thành tình dục và xác thịt (kể cả trong Ki tô giáo), khoái cảm ân ái gia tăng và tính đa dạng của hoạt động chăn gối, tăng cường khả năng chữa trị các chứng bệnh rối loạn sinh lí, kế hoạch hóa gia đình, sự áp dụng rộng rãi kĩ thuật chăn gối, tâm lí sợ hãi trước tình dục dần dần biến mất.

Mặt tiêu cực của nền đạo đức luyến ái hiện đại bao gồm: tính đề cao hóa tình dục, sự đụng độ giữa các giới tính, chạy đua để thỏa mãn xác thịt như là mục đích duy nhất của các hoạt động chăn gối, sự lạc hướng trong hệ thống những giá trị của tình dục.

Các quan niệm tiêu cực về tình dục được phản án rõ trong khoa học, thần học và nghệ thuật. Có thể tìm hiểu nền văn hoá tôn giáo để thấy tường tận hơn nữa đặc điểm này, nhất là từ Hội nghị Tòa thánh Vatican II. Thái độ đối với vấn đề tình dục cũng tồn tại một sự phân hóa khá lớn, giữa các tầng lớp xã hội khác nhau. Các tác giả như K.Visnewska – Roskovska, V.Puntavska, K.Maissner mặc dù có viết về những chuẩn mực hành vi giới tính dựa trên quan điểm tôn giáo, song chúng ta có cảm tưởng như họ còn nặng duyên nợ với chủ nghĩa Thanh giáo và khắc kỷ để mà bày tỏ những định kiến về tình dục và quy kết nó như là nguồn gốc của mọi hiểm họa.

Các tiêu chuẩn về đạo đức luyến ái được Vatican thông qua trước kia và ngày nay rõ ràng là khác nhau. Đúng là vẫn những quy định như vậy (cấm thủ dâm, cấm các quan hệ tình dục trước hôn nhân và ngoài giá thú, cấm đồng tính luyến ái hoặc sử dụng các phương pháp ngừa thai, phá thai…), nhưng ngày nay thì tinh thần của chúng đã được khoác lên những bộ áo mới khoáng đạt, tươi mát và bớt đi nhiều tính chất khắc nghiệt xưa.

Đời sống luyến ái trong nền văn hoá hiện đại cũng đang đứng trước ngưỡng cửa của những biến đổi mới mẻ. Trái với quan điểm của những người theo chủ nghĩa bi quan đang chìm ngập trong những định kiến về tình trạng tình dục bừa bãi tràn lan, về thực tế  cáo bằng hôn nhân và về sự biến chất của những tình cảm như lòng chung thủy, yêu thương v.v…, đa số mọi người đều nhìn thấy ở tình yêu, hôn nhân và phẩm chất chung thủy những giá trị cao cả.

TÌNH DỤC TRONG NỀN VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG

Số lượng những công bố báo chí viết về nền văn hoá đại chúng ngày càng tăng lên. Chúng ta cũng ý thức hơn ảnh hưởng của loại hình văn hoá này đối với việc hình thành thị hiếu, nhu cầu, mức độ những giá trị và phong cách sống. Các thế hệ đi trước đã vay mượn những hình thức và khuôn mẫu hành vi (trong đó có hành vi tình dục) từ các truyền thống văn hoá dân tộc đã từng tồn tại trong quá khứ xa xưa. Tuy vậy, tính chất cố hữu trong việc chuyển giao này đã giúp cho chúng ta tìm hiểu những tập quán tiêu biểu về tình dục, giới tính và hôn nhân thuộc nền văn hoá trên. Tới thế kỷ XX sự bùng nổ văn hóa đại chúng đã làm xuất hiện những hình thức và mẫu mực hành vi mới. Cuộc xung đột giữa các tiêu chuẩn hành vi truyền thống và hiện đại là một trong những nguyên nhân của việc thay đổi các phong tục luyến ái. Tại một số nước, tính chất tiêu chuẩn hóa của truyền thống dẫn đến một hiện tượng là cái mới xâm nhập từ bên ngoài liên kết con người mạnh mẽ hơn là những tập quán quen thuộc. Chẳng hạn, thanh niên ở nhiều nước đang sáng tạo nền văn hóa pha trộn với nhiều đặc điểm tương đồng. Vì thế mặc dù có những nét khác biệt, họ dễ dàng tìm ra được những tiếng nói chung. Hàng triệu con người của các dân tộc và nền văn hoá khác nhau cùng thưởng thức xúc cảm một bộ phim, một bản nhạc hay một chương trình vô tuyến. Thông tin đại chúng dường như đang làm cho thế giới nhỏ đi. Cho nên ko có gì đáng ngạc nhiên khi chúng ta gọi đấy là một nền văn minh toàn cầu, hay một “làng văn hóa thế giới”.

Có những ý kiến ủng hộ và phủ nhận văn hoá đại chúng. Macluen, nhà lí luận và tuyên truyền nhiệt tình của nó đã nhận định rằng phương tiện nghe thấy đưa lại một hình ảnh chân thực về thế giới chúng ta. Nhờ các luồng thông tin, tự dưng con người trở nên tương đồng. Nhà quý tộc Ortega-I-Hasset lại nhìn nhận vấn đề theo một cách khác. Ông buộc tội văn hoá đại chúng mang tính hời hợt, tệ lười biếng suy nghĩ, sự nhạt nhẽo, bệnh sùng bái kĩ thuật và thiếu chất văn hoá.

D.Polgen lên tiếng chỉ trích văn hoá đại chúng về tình trạng khủng bộ trí tuệ và việc sản xuất kiến thức một cách rập khuông mà điều đó theo ông, tiếc thay chỉ đem lại sự nhàm chán và buồn tẻ mà thôi. K.Daniel – Hồng y giáo chủ Pháp thì tỏ ra buồn phiền về việc đánh mất tính chất văn chương và sự mở rộng phổ cập một cách thái quá. I.Kon – nhà bác học Xô – Viết cho rằng, văn hoá đại chúng làm đảo lộn mọi giá trị, đồng thời nó đưa chủ nghĩa tình dục lên trên tất cả với khẩu hiệu: “Sống chỉ để cho mình” và từ đây đẻ ra xu hướng bệnh hoạn nữ tính hóa nam giới hoặc nam tính hóa nữ giới. Các nhà lạc quan lại nhấn mạnh đến những đóng góp tích cực của văn hoá đại chúng trong việc khắc phục các mô típ truyển cổ sáo mòn và những truyền thuyết xuất hiện từ thời cổ đại Hi Lạp.

Tuy nhiên không còn khi ngờ gì nữa văn hoá đại chúng là một trong những quá trình tiêu chuẩn hóa thế giới hiện tại. Trong tương lai nó sẽ còn phát triển và mở rộng hơn nữa. Văn hóa đại chúng đem lại cho con người hiện đại tình cảm và sự thỏa mãn nhất định trước những giá trị nghệ thuật. Nó dân chủ hóa những quan hệ xã hội, lấp đầy những thời gian trống rỗng vô vị, tuyên truyền cho những mẫu mực hành vi mới và đồng thời nó lấp bớt những khoảng trống văn hóa cho dù với một nội dung nào đó. Đối với nhiều người, văn hoá đại chúng còn đưa đến những biến đổi trong tôn giáo.

Mặc dù các nhà nghiên cứu tình dục học ko cần thiết phải là những chuyên gia của nền văn hoá đại chúng, nhưng họ cần phải thừa nhận một thực tế về sự tồn tại và những ảnh hưởng đáng kể của nó. Và hơn nữa họ cần phải giải đáp thấu đáo những vấn đề quan trọng như: nền văn hoá này đem đến một nội dung luyến ái ra sao? Những hậu quả nào của nó đối với lĩnh vực trên?

Nét đặc trưng của văn hoá đại chúng là tính chất gợi dục. Ở đó chúng ta có thể tìm thấy từ những biểu hiện lõa thể dè dặt đến sự phô bày các cảnh làm tình một cách công khai, trắng trợn. Nếu trên trực diện hơn nữa xin mời chúng ta hãy đến với điện ảnh, truyền hình, các tạp chí và những ấn phẩm bác chí khoa học khác. Rõ ràng đề tài tình dục đang được giới thiệu hết sức rộng rãi, chủ nghĩa tự nhiên đã chiếm ưu thế trong cách đặt vấn đề về giới tính và tình dục, những hiện tượng lệch lạc và các bệnh lí luyến ái đang không ngừng tăng lên v.v…

Trong các ki ốt sách người ta bày bán đủ mọi thứ ấn phẩm gợi dục từ tác phẩm “Kama Sutra” đến các tuyển tập Platon hay những tác phẩm viết về tình dục. những lời chỉ dẫn tỉ mỉ trên các tập san của các chuyên gia đã thay thế cho những phòng mạch bác sĩ và kinh nghiệm cổ truyền của cha công. Các nhà tổ chức văn hoá đại chúng còn gây sức ép đối với những chuyên viên của mình về đề tài, phong cách v.v… nhằm sao cho sự phổ cập trở nên mạnh mẽ hơn nữa. Văn hóa đại chúng đang lên dây cót cho chủ nghĩa gợi dục và không hiếm khi nó đã cùng kề vai sát cánh với sự dung tục hóa. Một nét tiêu biểu của nền văn hoá đại chúng là nó mở ra cho tất cả các đối tượng của mọi lứa tuổi.

Tính chất tình dục hóa thể hiện cả ngay trong việc tuyên truyền cho các chế định luyến ái mới, trong thái độ từ bỏ những truyền thống cũ với tư tưởng diệt dục và sống khổ hạnh. Văn hoá đại chúng khơi dậy từ những làn sóng thời mốt đi tìm cảm giác mạnh, chủ nghĩa thần bí cùng những hiện tượng nổi loạn khác. Những làn sóng mốt này cũng lan sang cả địa phận luyến ái, chẳng hạn hiện nay đang rộ lên trào lưu hướng về triết học, tôn giáo và nghệ thuật phương Đông làm kéo theo cơn sốt ra đời của hàng loạt ấn phẩm viết về văn hoá tình dục Đạo giáo, Phật giáo, rồi tiếp đó là việc mọc lên nhan nhản những câu lạc bộ kiểu dạn như là “câu lạc bộ làm quen” v.v…

Vào năm 1972 khi bàn về vấn đề tình dục trong nền văn hoá Ba Lan, có một bài báo đã viết: “Quá trình khiêu dâm hóa nền văn hoá đại chúng Ba Lan đang dần dần phôi thai… Thực hành đã đi trước một bước so với lí thuyết.” Ngày nay tình hình còn khủng khiếp gấp mấy lần. Đề tài tình dục giờ đây tràn ngập trong hầu hết các loại phim ảnh, tạp chí, trên màn ảnh vô tuyến và trên các chương trình phát thanh, v.v.. Văn chương cũng mạnh bạo tham gia môt tả tưởng như không còn điều gì để mà che dấu nữa (Thí dụ như cuốn “Những chiếc ghế dài” cua Nhenasky). Hiện nay nền văn hoá đại chúng đang nổi lên với những khuynh hướng tình dục phổ biến như cổ điển, tự do, khoa học, lệch lạc (chẳng hạn như những quảng cáo đề nghị trao đổi nhân tình, sinh hoạt chăn gối tập thể hay bất kì kiểu tình dục quái đản nào), khắc kỷ, chủ nghĩa Mani, xác thịt thuần túy. Như vậy đời sống tình dục giờ đây đang hết sức đa dạng với nhiều xu hướng khác nhau.

Tại Âu Châu cũng tồn tại vô số những cách đánh giá bất đồng về hiện tượng khiêu dâm hóa nền văn hóa đại chúng. Một số người xem đấy là sự “cởi trói” của thời đại chúng ta, số khác thì cho đấy là bằng chứng về sự lụi tàn của nền văn hoá phương Tây, là chứng bệnh sung túc thừa thãi, là mong muốn của con người được trốn khỏi tình trạng căng thẳng về mặt tâm lí và những vấn đề phức tạp của đời sống xã hội. Một số ý kiến nữa thì tìm nguyên nhân xuất hiện của văn hóa đại chúng từ những lí do kinh tế, hoặc từ xu hướng chống lại chủ nghĩa Thanh giáo, tư tưởng khắc kỷ và khổ hạnh. Chúng cho rằng, quá trình khiêu dâm hóa đưa lại một cách nhìn đúng đắn hơn đối với tình dục, nó là tượng trưng của một nền đạo đức mới được thoát khỏi xiềng xích của những tục lệ cấm đoán nặng nề thuở xưa.

Nền văn hoá được xem như là một hệ thống tiếp nhận các phong tục một cách ước lệ thì lúc đó tất cả mọi thứ đều trở nên tương đối và sự phân biệt giữa chuẩn mực và bệnh hoạn đều bị xóa nhòa. Nếu văn hoá được nhìn nhận như là hệ quả của sự phát triển khả năng nhận thức của chúng ta và nếu văn hoá được dựa trên tinh thần tiến bộ vương tới lợi ích chung và đánh thức tình yêu đến với mọi người, thì khi đó nhu cầu để hạn chế những mục đích vị kỷ và thương mại trong văn hóa sẽ trở nên tất yếu. Ở trường hợp này, văn hóa sẽ hoàn thành một vai trò tích cực, nó xây dựng những mẫu hành vi tiến bộ mới, đồng thời các mặt hạn chế của nó chắc chắn sẽ được loại bỏ một cách có chọn lọc. Còn tình dục sẽ được xem xét trong hệ thống những giá trị tồn tại chứ không phải riêng rẽ, biệt lập. Khó mà nhận thấy là chúng ta đã vượt ra khỏi nội dung luyến ái của văn hóa đại chúng để tìm hiểu những động cơ mà chúng kích thích, một bên là những người sáng tạo và một bên là những đối tượng tiêu thụ loại hình văn hoá đó.

Một vấn đề không kém phần quan trọng là những hậu quả nảy sinh ra từ các ảnh hưởng tình dục đối với văn hóa đại chúng. Thậm chí giữa các chuyên gia nghiên cứu về hiện tượng này cũng không đồng nhất vê quan điểm. Một số nhà nghiên cứu cho rằng, quá trình khiêu dâm hóa văn hóa đại chúng đã dẫn đến tình trạng phi nhân tính. Các ý kiến khác lại khẳng định là nó không hề gây ra một tai hại nào. Những ý kiến này đã nhấn mạnh đến vai trò tích cực của quá trình tình dục hóa đối với việc chọc thủng bức tường của các tập quán luyến ái cổ hủ và trên cơ sở đó hình thành một đời sống luyến ái ngày càng hoàn hảo. Tóm lại những quan điểm trên có thể được tóm lại như sau:

-        Sự mở rộng vấn đề tình dục trong nền văn hóa đại chúng đã làm thay đổi những cách nhìn cố hữu đối với nó ở 25% số lượng người thuộc nền văn hoá đó.

-        Báo chí trở thành nguồn kiến thức mở mang hiểu biết về đời sống tình dục trong gần 65% thanh niên.

-        Kiến thức về tình dục lĩnh hội từ văn hóa đại chúng đã được 35% lượng người đưa vào trí tưởng tượng của mình, còn 10% thanh niên thì nó gây nên chứng thủ dâm ám ảnh.

-        Các bộ phim có nội dung tình dục ảnh hưởng đến việc hình thành những khái niệm đầu tiên về quan hệ xác thịt ở trong 50% thanh niên mới lớn.

-        Nội dung khiêu dâm không hiếm khi dẫn đến những hành vi mang tính bạo lực và kích thích tội ác để thỏa dục.

-        Các hình thức kích thích tình dục bằng thị hiếu chủ yếu tác động mạnh đối với nam giới. Còn ở phụ nữ ảnh hưởng của chúng có yếu hơn, song việc lặp đi lặp lại nhiều lần đã bước đầu hình thành ở họ lối cảm thụ bằng thị hiếu.

Căn cứ vào những số liệu trên đây, rõ ràng văn hóa đại chúng không phải là nhân tố quyết định duy nhất tác động đến việc hình thành những quan niệm về tình dục. Tuy vậy nó cũng có những ảnh hưởng nhất định, nhất là đối với giới trẻ trong việc đưa lại những mẫu mực về hành vi giới tính, lối sống và triết lý v.v…

TÌNH DỤC TRONG ĐẠO CHÍNH THỐNG

Quan niệm về tình dục và giới tính trong Chính Thống đạo và Thiên Chúa giáo không hoàn toàn giống nhau. Điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Vào thời kỳ đầu, Ki tô giáo ở Tây Âu phát triển dưới ảnh hưởng của thế lực Giáo Hoàng và những tư tưởng truyền thống của đế quốc La Mã. Tại phương Đông, Ki tô giáo lại đi theo một con đường khác. Tính chất cục bộ đa dạng, sư tác động từ nền văn hoá Hi Lạp, ý thức về việc cần thiết hợp tác với một quốc gia mạnh và nhu cầu về việc tạo ra một hình thức Thánh lễ riêng biệt – tất cả những yếu tố đạo đã để lại một dấu ấn nhất định đối với quá trình hình thành hệ tư tưởng Ki tô giáo phương Đông. Ở Tây Âu, uy quyền Giáo Hoàng là vô song. Trên thực tế, các linh mục chỉ là những công cụ của Giáo Hoàng. Trong Ki tô giáo phương Đông, các trung tâm địa phương nhanh chóng giành được tiếng nói của mình. Thế lực ở đây thuộc về Nghị Hội các chức sắc (Cathedral). Những trung tâm địa phương, mặc dù phát triển dưới ảnh hưởng của văn hoá và ngôn ngữ Hi Lạp hoặc nền văn minh Vizantia, nhưng vẫn tạo ra được những bản sắc dân tộc riêng của mình, trong đó có những phong tục thuộc về đời sống luyến ái. Vào thế kỷ V, đế quốc Vizantia chính thức trở thành một nhà nước Ki tô giáo. Các hoàng đế cho đến ngày tận thế của kinh đô Constantinople vẫn luôn luôn ý thức được trách nhiệm của mình là những quốc vương Ki tô giáo. Vizantia – một nhà nước mạnh đã nắm quyền định đoạt mọi hoạt động của Nhà Thờ. Đặc điểm này về sau trở thành mô hình kiểu mẫu về quan hệ giữa chính quyền và tôn giáo cho tất cả những quốc gia đi theo chiều hướng Chính thống đạo. Chỉ có những Công xã nhà tu mới có quyền lập ra thể chế của mình. Chẳng hạn, người ta gọi tăng viện trên núi Aphon là vương quốc tu sĩ hoạt động bằng những luật lệ độc lập riêng.

Đặc biệt cần phải đề cập tới những quan điểm bất đồng về vấn đề vô hôn giữa Thiên Chúa giáo và Chính thống đạo. Vào thế kỷ XIII ở phương Tây, chế độ sống vô hôn đã được áp dụng cho các linh mục. Vấn đề trình tiết và kiềm chế tình dục trong hôn nhân được đề cao hơn bao giờ hết. Quan điểm chống phụ nữ bình quyền được thể hiện một cách công khai.

Tại phương Đông, chế độ sống vô hôn chỉ áp dụng cho các Giáo chủ mà thôi. Còn các linh mục, thì nhà thờ vẫn cho phép lập gia đình, song phải tuân theo những quy định phức tạp, chẳng hạn như luật cấm kết hôn. Ở đây chúng tôi sẽ không tìm hiểu tầm ý nghĩa của chế độ vô hôn đối với sự hình thành hoặc quá trình phát triển hệ thống kỷ luật Nhà Thờ. Mục đích của chúng tôi là chỉ xoay quanh trong phạm vi đời sống luyến ái mà thôi.

Hôn nhân trong Chính thống đạo đã hấp thụ ảnh hưởng từ các phong tục của người La Mã trên cơ sở một vài thay đổi. Nó được xem như một bản khế ước cũng dễ dàng hủy bỏ như tất cả các loại khế ước khác. Chính Thống đạo không can thiệp quá sâu vào lĩnh vực luyến ái và hôn nhân như Thiên Chúa giáo. Đám cưới của các tín đồ theo đạo Chính Thống được cử hành hết sức long trọng. Tái hôn bị coi là một hành vi tội lỗi, nhưng người ta cho phép ly dị. Tóm lại, trong đời sống hôn nhân, Chính Thống đạo đã tỏ ra khoáng đạt hơn nhiều so với Thiên Chúa giáo. Phương Đông cho rằng đạo Chính Thống – đấy là Thánh Đường của Ioan (Thánh Đường tinh thần, thiện ý, chăn dắt con chiên.), còn tôn giáo Tây Âu, đấy là Thánh giáo của Peter (Tính định hướng luật lệ cao và nghiêm). Một trong những điểm khác biệt giữa tôn giáo Tây Âu và phương Đông về vấn đề tình dục được thể hiện rõ trong những quan điểm của nhà truyền giáo Ioan Chrisostom. Tác giả này cho rằng, các quan hệ chăn gối vợ chồng chỉ được dừng lại ở mục đích sinh con đẻ cái. Thế nhưng ngày nay, tất cả những bất đồng giữa hai phái tôn giáo này đang dần dần được thu hẹp lại.

Cả hai thánh giáo đều phản đối việc sử dụng các biện pháp tránh thai. Họ quan niệm rằng đấy là hình thức sát sinh tội lỗi. Song về vấn đề giừa thai thì giữa Tây Âu và phương Đông có những quan điểm không giống nhau. Hiện nay, Thiên chúa giáo chỉ cho phép áp dụng các biện pháp sinh lý tự nhiên, còn đạo Chính Thống thì cố gắng để không can thiệp sâu vào vấn đề này. Các tín độ ở đây được phép sử dụng những biện pháp ngừa thai mà họ thấy thích hợp. Có lẽ cũng cần thiết phải nhắc lại một chi tiết thú vị như sau: Khi bức thông điệp nổi tiếng “Humanae vitae” của Giáo Hoàng Pavel VI xuất hiện trên tờ nguyệt san “Venz” thì tiếp đó báo chí đã đăng tải một cuộc phỏng vấn với Đại Giáo chủ của Constantinople lúc bấy giờ là Aphinahor. Chính vị Giáo chủ này đã lên tiếng khẳng định quyền được lựa chọn các biện pháp tránh thai của những tín đồ Chính Thống đạo. Có thể nói rằng, trên thực tế, tôn giáo phương Đông đã tỏ ra am hiểu và độ lượng hơn đối với vấn đề chăn gối, yêu đương. So với Thiên Chúa giáo, rõ ràng trong đời sống luyến ái của Chính Thống giáo đã đi trước một bước khá dài.

CHƯƠNG III: CÁC LOẠI HÌNH VĂN HÓA TÌNH DỤC

VĂN HÓA APOLLO

Đấy là một hình thức văn hoá đề cao mối hài hòa giữa thể xác và tâm hồn, đồng thời nó ca ngợi những nỗi sung sướng tự nhiên của cuộc sống con người. Con người ở đây ko bị các hội chứng tình ái bệnh hoạn hoành hành như ở những nền văn hoá khác vẫn thường gặp. Thế giới tinh thần của họ gắn bó mật thiết với thế giới tự nhiên và đời sống xã hội. Mặc dầu loại hình văn hoá này không tránh khỏi chút ít khuyết tật, song niềm khát khao muốn vươn tới sự hài hòa và cảm khoái trước cuộc sống đã làm cho nó trở nên hoàn hảo. Không phải ngẫu nhiên mà người ta gọi đó là văn hóa Apollo – một cái tên bắt nguồn từ thời xa xưa của thế giới Hi Lạp.

Các yếu tố văn hoá Apollo có mặt trong nhiều truyền thống văn hoá, chẳng hạn trong các nền văn hoá thô sơ phổ biến hầu như trên khắp hành tinh chúng ta. Trải qua một thời gian nhất định, những yếu tố của hình thái văn hoá này đã thẩm thấu ăn sâu vào nền văn hoá phương Tây đang chứa đầy mâu thuẫn (Thí dụ: sự thể hiện nỗi buồn nhớ về chốn thiên đường đã bị đánh mất và về buổi bình minh vàng son xa xưa). Một trong những biểu hiện mới mẻ của nỗi buồn nhớ đó là phong trào tự nhiên chủ nghĩa (Naturalism) với tư tưởng quay về với các tập quán Apollo.

Một biểu hiện khác được thể hiện trong câu chuyện hoang đường kể về cuộc tìm kiếm cõi thiên đường lạc thú trên các hòn đảo kỳ lạ, thí dụ như đảo Taiti. Văn hóa Apollo còn được phản án cả trong văn học lãng mạn và tình cảm. Có thể loại hình văn hóa này là sự thể hiện khát vọng vươn tới tự do, hoặc cũng có thể đấy là một mô hình hoạt động luyến ái của người cổ đại mà cuộc sống của họ gắn liền với thiên nhiên động vật một cách mật thiết. Từ đó mà ta bắt gặp những nét mô phỏng tương đồng của người xưa với thế giới tự nhiên. Trong văn hóa Châu Âu, buổi khởi nguyên của Apollo đã được mô tả rất tuyệt vời, thí dụ như trong tiểu thuyết nổi tiếng “Damnic và Hloya”, trong tập “Những bài ca dâng Chúa” của Kinh thánh và trong các bài thơ tình cổ Ba Lan. Có thể nói, Apollo là một nền văn hoá tổng hợp đa dạng.

Một bằng chứng sống động của nền văn hoá tình dục Apollo là các tập quán của cư dân Triobriand – một quần đảo san hô nằm gần Tân Guinea. B.R.Malinowski, nhà bác học Ba Lan là một trong những người đầu tiên đặt chân đến đây để tiến hành các cuộc khảo sát nghiên cứu. Công trình của ông – cuốn “Đời sống tình dục của thổ dân miền Tây Bắc Melanesia”[32] đã gây một tiếng vang lớn. Trước chiến tranh, cuốn sách đó đã được mọi người chuyền tay nhau đọc say mê. Năm 1980 nó được tái bản lại với số lượng 5.000 bản. Công trình của Malinowski là một nguồn tư liệu quý giá về nền văn hoá Apollo mà nó sẽ được chúng ta sử dụng trong những phần tới.

Xã hội cư dân đảo Triobriand thuộc về chế độ mẫu quyền. Hệ thống pháp luật ở đây đã phản ánh vai trò, quyền thế của phụ nữ. Dân cư sống thành từng thôn làng với cây cối um tùm bao quanh. Nhà cửa được cất lên giữa các vùng đất thoáng. Ban ngày các gia đình tỏa ra làm việc, đàn ông thì săn bắn, còn phụ nữ thì hái trái cây và sản xuất. Đời sống sinh hoạt chủ yếu diễn ra ngoài trời. Nhà cửa chỉ là nơi ăn chốn ngủ. Trẻ em vui chơi thoải mái. Ngay từ nhỏ, chúng đã được chứng chiến các hoạt động tình cảm của người lớn. Tuổi dậy thì trẻ em đến rất sớn. Khái niệm về tình dục bắt nguồn từ các trò chơi mang tính gợi dục như xem các bộ phận sinh dục của nhau hoặc sự va chạm cơ thể tạo ra cảm giác kích thích giới tính v.v… Người lớn coi các biểu hiện tình cảm trên chỉ là một thú tiêu khiển tự nhiên. Đối với nữ, các quan hệ giới tính đã bắt đầu từ lúc 6-8 tuổi, đối với nam: từ 10-12 tuổi. Bước sang lứa tuổi 12-14 các chú bé đã trở thành những trang nam nhi và chúng được chuyển qua sống trong khu “Bukumatula”, tức là căn hộ dành riêng cho những đàn ông độc thân.  Vấn đề luyến ái trong giai đoạn này giữ một ý nghĩa đặc biệt. Lúc này bắt đầu xuất hiện các mối quan hệ tình dục trước hôn nhân mà cả hai không nhất thiết phải là những cặp vợ chồng bắt buộc trong tương lai. Có nghĩa là họ còn có thể thoải mái “bắt bồ” với bất kỳ đối tượng nào mà họ muốn. Thế nhưng khi đã lập gia đình, các cặp vợ chồng vẫn rất tôn trọng nhau và bình đẳng phân chia trách nhiệm. Lễ đính hôn được tiến hành trước khi tổ chức đám cưới và mang tính chất hợp pháp. Ngoài mục đích kinh tế, hôn nhân còn mang ý nghĩa khoái cảm về mặt xác thịt.

Đời sống xã hội của cư dân đảo gắn liền với nhiều nghi lễ, hội vui ca múa, các trò tiêu khiển đượm màu sắc tình cảm luyến ái và đồng thời cả những luật lệ cấm chế. Vẻ đẹp của người đàn ông ở đây là khuôn mặt chữ điền, môi đầy, trán thấp, mái tóc xõa trước trán, dáng người cao và cân đối. Đàn bà đẹp phải là người có thân hình khỏe mạnh, nước da nâu mịn màng, đôi vú to và rắn chắc. Thổ dân rất chú ý đến việc giữ gìn vệ sinh cơ thể. Họ thường bôi lên người những loại dầu thơm đặc biệt. Hình thức tỏ tình khá đơn giản. Nếu cô gái tự tay tặng cho người con trai một món quà nào đó thì coi như mọi việc đã xong xuôi. Đôi uyên ương sẽ dắt nhau đến những chỗ cách xa làng, nơi có phong cảnh thiên nhiên hữu tình, để rồi ở đó họ có thể hàng giờ ân ái đam mê mà không bị ai bắt gặp.

Màn tình tự được bắt đầu từ việc cởi khố quần ở người con trai và chiếc váy áo ở người con gái. Sau đó, họ ngồi sát bên nhau vuốt ve âu yếm và nói chuyện tâm tình khá lâu. Rồi đôi uyên ương hôn hít nhau (hôn bằng mũi chứ không phải bằng môi như người Âu). Dần dần, cơ thể nóng rực lên và hưng phấn trào dân, họ cắn môi và vuốt tóc nhau cho đến lúc giao hoan. Trong quá trình chăn gối, các đôi tình nhân thường âu yếm nhau bằng những từ ngữ cảm thán đặc biệt. Tư thế cổ điển không hấp dẫn lắm đối với thổ dân vì nó chóng gây mệt sức. Thời gian ân ái diễn ra khá lâu. Nam giới cũng quan tâm đến việc làm cho bạn gái đạt được khoái cảm tột độ. Mức độ sinh hoạt phụ thuộc vào sự đòi hỏi của cả hai bên. Nói chung các đối tượng đều cố gắng để đôi bên đều nhận được sự khoái cảm và thỏa mãn.

Các quan hệ đồng tính luyến ái, và những kiểu sinh hoạt trái tự nhiên như Oralism hoặc Analism đều bị xem như là những hiện tượng vi phạm đạo đức. Đối với các đối tượng này người ta tỏ rõ thái độ giễu cợt và tìm cách cô lập họ. Sự vội vã, hấp tấp, thiếu vệ sinh và thẩm mỹ khi sinh hoạt ân ái đều bị đánh giá không tốt. Các hiện tượng như ngoại tình, quan hệ chung chạ với các đối tượng thuộc tầng lớp xã hội thấp hơn và những đặc quyền của thủ lĩnh đều được xếp vào những công việc riêng tư mà không ai có quyền can thiệp. Thủ dâm bị khinh bỉ, nhưng có thể được châm chước.

Đời sống luyến ái của nam nữ gắn liền với một nền văn hoá dân gian khá phong phú. Ở đây tồn tại vô số các truyền thuyết trò chơi, các hình thức tuồng câm và khẩu ngữ mang nội dung luyến ái giới tính. Các tập quán tình dục không mang tính chất khổ hạnh, nhưng cũng không quá phóng túng, buông thả. Sự tiếp thu tình dục sớm của trẻ em, thói quen sống chung đối với hiện tượng lõa thể và các hoạt động ân ái của người lớn, kinh nghiệm chăn gối ở lứa tuổi mới lớn, quan niệm tự nhiên đối với tình dục, hình thức làm tình phong phú, vống từ vựng tình dục học đa dạng, việc cởi bỏ y phục trong quá trình sinh hoạt giao phối. Đấy là toàn bộ những yếu tố đã làm cho hoạt động luyến ái ở đây diễn ra một cách cởi mở và tự nhiên, xóa tan tâm lý sợ hãi và cuối cùng đem lại niềm thỏa mãn và nỗi sung sướng cùng cực trước ái ân. Tất cả những đặc điểm này đã được phản án rõ trong đời sống gia đình và xã hội cư dân đảo.

Các phong tục, mê tín, tôn giáo và các quan hệ nam nữ đã tạo nên một thể thống nhất giúp cho đời sống tinh thần con người trở nên hài hòa dễ chịu. Tất nhiên chúng ta cũng không nên quá cường điệu để rồi xem đấy là một thiên đường tình ái hoàn hảo. Con người ở đây cũng không hề xa lạ với những tình cảm đời thường như hờn ghen, ngoại tình, li dị, hay những nỗi đau khổ, tuyệt vọng về tinh thần v.v… Nhưng nhìn chung, cần phải công nhận rằng: đây là một nền văn hoá tình dục đã đạt được những mức độ hài hòa cần thiết làm mất đi các chứng bệnh căng thẳng thần kinh mà ta thường gặp ở những nền văn hoá khác.

CÁC NỀN VĂN HÓA PHÓNG TÚNG

Các nền văn hoá, trong đó hệ thống những chuẩn mực và tập quán có mối quan hệ dễ dãi với các hoạt động chăn gối không phải là hiếm. Chúng có mặt từ Châu Phi, Châu Mỹ, cho tới phương Đông và hiện nay đang xâm nhập vào Tây Âu. Tiếc rằng, các cuộc nghiên cứu nhân chủng học và xã hội học về loại hình văn hoá này còn quá ít. Để làm cơ sở cho việc nghiên cứu, chúng tôi chọn ra công trình khảo cứu – cuốn “Giao tiếp tình dục trên đảo Mangeria”[33] của D.S.Marshall viết về đời sống luyến ái của cư dân trên một hòn đảo thuộc Cook (Thái Bình Dương).

Đảo Mangaia rất nhỏ, đi chưa tới một ngày đường. Nơi rộng nhất chỉ khoảng 7km. Giữa đảo là hòn núi Rangimotia, nơi bắt nguồn của nhiều con khe cung cấp nước cho các khu ruộng bậc thang. Cư dân sống quây quần thành từng xóm, mỗi xóm độ vài chục người. Ở đây vẫn còn sót lại rất nhiều những phong tục tập quán có từ thời xa xưa. Dựa trên cơ sở phản ánh này mà chúng ta có thể đánh giá về nền văn hoá tình dục của vùng miền Trung Polynesia.

Thổ dân cư dân đảo sống theo một quan hệ họ hàng đông đúc. Trẻ em chơi đùa với nhau từ lúc lêng 3-4 tháng tuổi. Sau đó thì chúng tách ra thành từng nhóm nam riêng nữ riêng. Đây là yếu tố tạo nền sự hình thành hành vi giới tính ở trẻ em cho tới khi chúng trưởng thành. Trẻ em chỉ mặc trang phục vào ngày lễ hoặc lúc đi chùa. Những biểu hiện tình cảm luyến ái ở trẻ em bắt đầu từ khi chúng tròn 8-10 tuổi. Người lớn mặc quần áo, nhưng không quá nghiêm túc, trịnh trọng.

Có vô số chuyện dân gian và ngụ ngôn mang nội dung tình cảm giới tính. Tục cắt mào được xem như là giai đoạn từ giã tuổi thiếu thời để bước vào thế giới người lớn. Ngoài ra “thủ tục” để trở thành người lớn còn bao gồm những chi tiết nghi lễ hết sức đặc biệt.

Trong buổi lễ thụ giới vị chủ tọa sẽ hướng dẫn cho chàng trai những kiến thức cụ thể về đời sống chăn gối với các kĩ năng sinh hoạt và nghệ thuật ân ái nhằm đưa lại cho người phụ nữ niềm khoái cảm và thỏa mãn. Sau đó đối tượng sẽ được trực tiếp “thực hành” chăn gối với một phụ nữ già dặn kinh nghiệm. Kể từ thời điểm này, vị thành niên đó có quyền tham gia vào mọi hoạt động giao hoan mà thông thường là với những bạn gái đồng niên.

Thổ dân xem tình dục là một hoạt động quan trọng. Sinh hoạt chăn gối chủ yếu diễn ra vào ban đêm, trong các căn nhà để trống hoặc ở ngoài trời và luôn tỏ ra nồng nàn, say sưa. Việc kéo dài thời gian sinh hoạt được đặc biệt coi trọng. Thời gian làm tình khá lâu bằng cách ve vuốt ngực và bộ phận sinh dục của nhau. Thanh niên thường sử dụng hình thức hôn môi. Phương pháp ve vuốt nhằm mục đích tăng độ cương của vú và kích thích bài tiết chất nhờn ở người phụ nữ.

Thổ dấn đánh giá cao các thủ thuật làm tình trước khi ân ái vì theo họ, nó có tác dụng kích thích khoái cảm do hai cơ thể truyền qua nhau. Những người mới lập gia đình thường áp dụng nhiều tư thế sinh hoạt và thích nhìn ngắm hình ảnh khỏa thân. Nhưng dần dần sự kích thích đó cũng trở nên nhàm chán và khi đã có kinh nghiệm, họ chỉ sử dụng một vài tư thế sinh hoạt nhất định. Điều quan trọng là làm sao để kéo dài thời gian ân ái trong những tư thế quen thuộc trên. Tột đỉnh khoái cảm được xem là một thành phần quan trọng của hoạt động chăn gối, song đấy chưa phải là mục đích duy nhất. Vấn đề cốt yếu là khả năng gặp gỡ trong khoảng thời gian trên làm cho người phụ nữ nhận được khoái cảm nhiều lần hơn hoặc khoái cảm kéo dài.

Các quan hệ ân ái: Mặc dầu mỗi người có những đặc điểm khác nhau về nguồn gốc, mức độ phát triển lý trí và thể xác, nhưng không ai có thể từ bỏ được lạc thú do đời sống luyến ái đem lại. Ở giai đoạn trước khi hôn nhân, các thiếu nữ thường có cảm tình với những bạn trai đồng niên, nhưng sau đấy họ nhanh chóng chuyển qua các đối tượng lớn tuổi hơn. Phía con trai cũng thích những phụ nữ già dặn từng trải. Trước khi lấy chồng, trung bình mỗi thiếu nữ có 3-4 tình nhân, còn con trai thì có tới 10 “cô bồ”.

Motoro (Đến đêm thì lẻn đến) là một hình thức tỏ tình phổ biến trong cư dân đảo. Khi người nhà cô gái đã ngủ hết (Họ đều nằm chung một chỗ), chàng thanh niên mới lén ra khỏi nhà mình và bí mật vượt qua những khu vườn sum suê sao cho đội tuần tra không thấy, rồi cuối cùng lẹ làng đột nhập vào nhà cô gái. Gã ăn sương này phải nhanh chân hơn các tình địch của mình mới hòng đoạt được gái đẹp. Nếu mọi việc trót lọt, chàng trai có thể giao hoan suốt đêm với cô gái cho tới trước ba giờ sáng. Trong trường hợp mà người đẹp tỏ ý xiêu lòng, hoặc anh ta đã trở thành tình nhân thường xuyên thì việc đột nhập lại càng dễ dàng. Nếu bị phản đối, anh thanh niên này chỉ còn lại hai con đường – một là tìm cách thuyết phục cô gái, hai là dùng vũ lực để thỏa tình. Về phía người đẹp, cô ta có thể hô hoán cả nhà dậy để buộc anh ta phải bỏ chạy.

Nếu vật giới của đàn ông đã vào người phụ nữ thì sự kháng cự trên sẽ dừng lại. Đối với các phụ huynh thì quan điểm của họ thường tỏ ra coi trọng việc cô con gái quan hệ chăn gối với nhiều đàn ông. Họ cho rằng, nhờ đó mà con gái của mình sẽ lựa chọn được người chồng ưng ý nhất. Hơn nữa hiện tượng này thay đổi tình nhân thường xuyên cũng bắt đầu từ quan niệm cho rằng: chung đụng chỉ riêng với một người đàn ông có thể dẫn đến hậu quả mang thai. Nhưng khi đã lỡ có thai cũng chưa chắc chắn là cha mẹ phía cô gái sẽ gả con cho “thủ phạm”, mặc dù đây là yếu tố thường đẩy nhanh đến việc kết hôn. Trước kia, tiêu chuẩn làm vợ là phải biết đảm đương việc nhà, còn ngày nay thanh niên lại chú trọng đến hình thức bề ngoài hơn. Đối với các cặp vợ chồng  trẻ, sinh hoạt chăn gối không còn là chuyện ngỡ ngàng e thẹn nữa, vì các quan hệ tình ái trước khi hôn nhân đã cho họ những kinh nghiệm nhất định. Những cản trở đối với hôn nhân thường xuất phát từ yếu tố vật chất và tục lệ (chẳng hạnh như mức độ huyết thống). Vì thế có khá nhiều nhanh niên trẻ đã phải đi tìm vợ ở các làng đảo khác lân cận.

Hôn nhân là một hiện tượng quan trọng trong đời sống xã hội và tập quá cư dân đảo. Nó làm thay đổi lối sống trong sinh hoạt luyến ái của người đàn ông. Bây giờ anh ta cố gắng để không hoang phí sức lực cho chuyện ái ân nhiều lần trong một đêm nữa mà biết tạo ra một chế độ gặp gỡ dàn trải ra suốt thời gian của cả tuần lễ. Vợ chồng rất ít khi được gặp nhau để nói chuyện thân mật. Họ chỉ được gần gũi nhau khi ân ái. Ở vào độ tuổi tứ tuấn, phụ nữ nơi đây đã tàn lụi nhan sắc, nhưng khoản “tươi mát” của họ vẫn còn dạt dào và dường như còn dữ dội hơn xưa. Tuổi già chỉ đến dần dần và thổ dân chuẩn bị cái chết một cách có ý thức. Cái chết của một thành viên là sự kiện gây chấn động mạnh cho toàn bộ cư dân đảo. Hiện tượng ngoại tình không có gì là ghê gớm đối với tập tục, nhưng rất hiếm khi xảy ra. Thông thường các quả phụ tìm đến những người tình cũ của mình. Thổ dân ở đây cho rằng, trong lĩnh vực luyến ái, mỗi người cần có một quyền tự do nhất định. Nếu ngoại tình làm ảnh hưởng xấu đến quyền lợi chung thì sẽ bị xã hội trừng phạt.

Các nhà truyền giáo Ki tô đã ảnh hưởng đáng kể tới những tập quán của cư dân, nhưng thái độ và quan điểm của hai bên rõ ràng là khác biệt. Các nhà giảng đạo Châu Âu có lối sống khổ hạnh trong lúc dân địa phương lại tỏ ra phóng túng dễ dãi. Các nhà truyền giáo cổ xúy cho tư tưởng luyến ái trong phạm vi hôn nhân. Tập quán cư dân đảo thì phản đối các quan hệ tình dục cùng hoặc gần huyết thống, sinh hoạt chăn gối quá lộ liễu, sinh hoạt tình dục tập thể, các hiện tượng lệch lạc đồi trụy, sử dụng thuốc kích thích và nói chuyện tục tĩu. Có ý kiến cho rằng, ở nam giới khoái cảm thường đến nhanh hơn, còn người đàn bà để đạt được điều đó cần phải có một quá trình kích thích lâu hơn. Thế nhưng cũng có những phụ nữ ngay từ thời gian làm tình đầu tiên đã xuất hiện khoái cảm tột độ. Đàn ông địa phương ở đây thường rất quan tâm đến vấn đề khoái cảm của các đối tượng phái đẹp. Cần phải công nhận rằng, việc thỏa mãn người phụ nữ là một đặc điểm trong nền văn hoá của cư dân đảo. Hiện tượng bất lực ở nam giới bị xem như là bệnh hoạn và là một bất hạnh lớn. Nguyên nhân của nó, người ta kết án ở việc hoang dâm bừa bãi.

Các cung bậc tình cảm. Thổ dân địa phương không hề có khái niệm tình yêu theo ý niệm của chúng ta. Đối với họ, mặc dù vẫn tồn tại những trạng thái tâm lý bình thường như khát khao, đắm đuối v.v… Những người địa phương biết tiếng Anh thường đồng nhất khái niệm “tình yêu” và “chăn gối” là một. Đối với họ giữa hoạt động chăn gối và tình cảm như không hề có mối liên hệ gì với nhau. Tình dục chỉ là do thói quen và kinh nghiệm dẫn tới mà thôi (chẳng hạn như sự hiểu biết lẫn nhau, kĩ năng và nghệ thuật ân ái) chứ không phải do bắt nguồn từ động cơ tình cảm. Trong quá trình đi lại chung chạ, các quan hệ tình cảm mới bắt đầu này nở, nhất là ở những đôi lừa đã có một quá trình gần gũi xác thịt lâu dài. Có thể nhận xét rằng, ở đây tình dục đã dẫn đến tình yêu mà không phải là ngược lại.

Việc nghiên cứu các tập quán cư dân đảo Mangaia cho thấy là một người đàn ông bản địa hoạt động ân ái nhiều hơn và thường xuyên hơn là một người đàn ông Châu Âu (?) bình thường. Tuy nhiên sự vô độ thái quá đôi khi làm cho một số cư dân rơi vào hậu quả vô sinh và bệnh liệt dương. Hiện tượng lệch lạc trong tình dục và đồng tính luyến ái hầu như không thấy. Điều này cho phép chúng ta bác bỏ một nhận định rằng, nạn đồng tính luyến ái tồn tại khắp nơi mà nguyên nhân là do sự thúc đẩy về mặt sinh lý. Nếu quả đúng như thế thì chẳng lẽ thổ dân cư dân đảo lại là trường hợp ngoại lệ.

Nền văn hóa phóng túng của cư dân đảo Mangaia được định vị theo một điều kiện sớm thích nghi với môi trường tình dục. Đấy là một yếu tố quan trọng góp phần hình thành những giá trị tình cảm giới tính nam nữ. Mặc dầu nét phóng khoáng đó không hề tiếp tay cho các tình trạng lệch lạc và bừa bãi trong đời sống luyến ái của xã hội Mangaia. Phải chăng đấy là kết quả của một truyền thống tự do luyến ái có tác dụng làm giảm bớt những chứng bệnh căng thẳng thần kinh do tình dục gây ra.

Nền văn hoá này là một bằng chứng sinh động cho một điều là bản thân tình dục có thể tự tạo nên những cung bậc tình cảm giới tính như yêu thương, hờn ghét, thân mật v.v… Tuy nhiên, cũng cần phải chú ý rằng ở đây không tìm thấy sự phổ biến của loại tình yêu lãng mạn đã từng rộ lên một thời khá dài tại phương Tây. Nguyên nhân có thể là do thứ mốt thời thượng trên đòi hỏi quá cầu kì và phức tạp, nó làm cho yếu tố tình dục bị chi phối và hạn chế phần nào.

TÌNH DỤC TRONG “NỀN VĂN HÓA CÙNG DÂN”

Đã từ lâu người ta thường cho rằng lĩnh vực tình dục phụ thuộc chặt chẽ vào mức sống. Quan niệm ngày xưa được thể hiện từ những định kiến về lối sống xa hoa, trác táng giữa các tầng lớp xã hội giàu có trong khi hạng dân nghèo lại có một nếp sinh hoạt quá khiêm nhường và nhẫn nhục. Các cuộc nghiên cứu của A.Kinsey cho thấy là điều đó chưa phải đã hoàn toàn đúng hẳn. Để có thể hé mở ra những cách nhìn mới, chúng ta sẽ tìm hiểu qua bốn “nền văn hoá cùng dân” trên cơ sở tư liệu được rút ra từ các cuộc khảo cứu của nhà nhân chủng học người Mỹ là Lee Reinewter.

Đối tượng quan trọng đầu tiên của các cuộc tìm hiểu trên là vấn đề hôn nhân trong các tầng lớp xã hội có mức sống thấp. Puerto Rico, Anh, Mehico và Mỹ là những nước được chọn làm thí điểm. Ý đồ của sự lựa chọn này là nhằm để so sánh giữa các tập quán khác nhau và tìm ra đặc thù của từng dân tộc một. Thí dụ như việc nghiên cứu những nghi lễ hôn nhân của thổ dân da đỏ Tepostlan, của công nhân đồn điền trồng mía tại Puerto Rico, công nhân nhà máy ở Anh, hoặc một số tầng lớp dân nghèo ở Mỹ.

Mặc dù các cuộc khảo cứ được tiến hành ở nhiều nước khác nhau, nhưng kết quả thu được vẫn có những điểm tương đồng. Mục đích chủ yếu của hoạt động chăn gối trong đại đa số các nền văn hoá được nghiên cứu là sự thỏa mãn về phái nam giới. Nhu cầu đòi hỏi của phái đẹp hoặc là được đồng tình, hoặc là bị chê cười. Một nét phổ biến chung nữa là dường như tất cả các đàn ông ở đây đều tỏ ra rất từng trải trong chuyện chăn gối mùi mẫm. Ngoại trừ vợ, họ còn có thể tìm đến chung chạ với những người đàn bà khác. Phụ nữ luôn luôn bị nghi ngờ về sự thay đổi lòng đổi dạ của họ. Giáo dục kiến thức về giới tính cho trẻ em trong trường học hầu như chẳng được quan tâm, còn ở nhà thì việc đó lại bị xem là không đúng chỗ. Các bậc phụ huynh tin rằng, phương pháp dạy dỗ tốt nhất cho con trai là cứ để cho chúng va chạm nhiều với thực tế. Còn các cô gái thì gần như chẳng hề nhận được một sự hướng dẫn cần thiết nào về lĩnh vực này. Các bà mẹ cũng rất ít khi ngó ngàng đến để chỉ vẽ cho con gái của mình những kinh nghiệm nhất định (thí dụ như hiện tượng kinh nguyệt và thụ thai). Mọi biểu hiện quan tâm tới chuyện này đều bị trấn áp, ngăn cản.

Đối với thanh niên, hôn nhân là một sự kiện quan trọng làm thay đổi vai trò của họ. Các cô gái thì mong kiếm được những tấm chồng tốt, còn các chàng trai thì hôn nhân có nghĩa là được trở thành người lớn. Đối với nhiều bậc cha mẹ thì ngược lại, họ không đồng ý với những dự định kiểu tự lập đó, họ thường ngăn cả các quyết định của con gái.

Tuần trăng mật là nguồn gốc của nhiều điều không ổn thỏa. Nhất là đối với cánh chị em, đại đa số họ đều rất lúng túng trong việc làm quen với chuyện chăn gối ái ân. Đối với giới mày râu thì đấy lại là một sự kiện hết sức trọng đại vì nó làm cho họ có vẻ chững chạc hơn trong tư cách của những đức lang quân trẻ. Tiếc rằng các vị tân lang này lại thường rất vô tâm tới những đòi hỏi được thỏa mãn của các cô vợ. Nhiều khi đấy là mầm mống sâu xa dẫn tới các cuộc hôn nhân đầy bất hạnh. Hình thức sinh hoạt cũng như các kĩ năng làm tình đều hết sức nghèo nàn. Tư thế được áp dụng phổ biến nhất là kiểu cổ điển. Nam giới tỏ ra khá sành sỏi về các kĩ năng ân ái, song họ lại ít khi đưa ra áp dụng trong sinh hoạt vợ chồng.

Các chị em thuộc bốn nền văn hoá này đều nhất trí một ý kiến rằng họ không hề có khái niệm được thỏa mãn trong các hoạt động vợ chồng. Đối với họ, công việc chăn gối nhanh chóng trở thành một nghĩa vụ miễn cưỡng. Đôi khi các bà vợ đã phải dùng tới mánh khóe để trốn tránh hoặc hạn chế nó.

Đàn ông dù có ngoại tình trăng gió vẫn có thể được châm chước nếu họ không làm ảnh hưởng và giảm mức sống gia đình. Thông thường đối tượng ngoại tình của họ là gái bán hoa, những thân phận cô đơn hay những quả phụ buồn tình và thậm chí kể cả một số phụ nữ đã có gia đình. Trong trường hợp là gái đã có chồng con thì mối quan hệ thân mật này luôn luôn được giữ kín, bởi vì nếu để lộ ra thì nó sẽ bị mọi người chê cười, lên án. Kẻ bị chê trách không phải là người đàn ông mà chính là người đàn bà ham vui kia.

Sự phân biệt không chỉ đóng khung trong quan hệ vợ chồng mà nó còn thể hiện trong các mối tương tác xã hội và lối sống. Mỗi gia đình có một phạm vi giao thiệp riêng trên cơ sở những địa vị của các thành viên gia đình. Phụ nữ bó hẹp trong gia đình, quan hệ họ hàng và láng giềng. Họ xem đấy là chỗ dựa và ý nghĩa tồn tại của mình. Mối quan hệ ràng buộc đó đã tạo thành hệ thống kiểm soát xã hội độc đáo. Trong trường hợp bị suy yếu (Chẳng hạn như do di cư), nó là chuyển hướng tới việc củng cố sợi dây hôn nhân mà người vợ trở nên cần thiết hơn lúc nào hết đối với giới lang quân. Cũng chính lúc này, các đức ông chồng mới thực sự quan tâm đến nhu cầu chăn gối của người phụ nữ. Các bà vợ thì bắt đầu cảm nhận được sức hấp dẫn của xác thịt và ái ân.

Một vấn đề cần tìm hiểu là vì sao cuộc sống gia đình lại ảnh hưởng xấu đến đời sống vợ chồng? Theo Reinewter, chính tính chất phụ quyền của các nền văn hoá trên đã dẫn đến một thực trạng là việc tổ chức các mối quan hệ xã hội đặt ra cho người đàn ông một sự thể diện và uy tín đặc biệt. Anh ta có thể không cần phải đáp lại những mong muốn và đòi hỏi của người vợ. Hơn nữa anh ta muốn tránh khỏi căng thẳng mệt nhọc như một cuộc thi đua sĩ diện với những đức ông chồng khác. Tính chất riêng rẽ trong quan hệ vợ chồng, những cấm chế luyến ái và kiểu mẫu người phụ nữ vô dục đã đưa lại cho cánh đàn ông một thế giới an bài và ít đòi hỏi. Trong hoàn cảnh như thế nó lại càng không thể gây một áp lực nào đó đối với các ông chồng.

Như vậy, không phải do yếu tố nghèo đói làm hạn chế hành vi tình dục mà vấn đề chính là ở cấu trúc gia đình. Việc nhận thức này giúp ta hiểu rõ hơn những thay đổi mạnh mẽ trong các tập quán hiện đại do cuộc cách mạng tình dục đem lại, sự xuất hiện những hiện tượng luyến ái mới trên cơ sở các mối quan hệ gia đình đang ngày càng trở nên lỏng lẻo. Có ý kiến cho rằng, tư tưởng tự do luyến ái là “thủ phạm” gây nên tình trạng suy yếu gia đình trong khi các quan hệ xã hội lại không ngừng được mở rộng. Một mặt, điều đó gắn liền với chiều hướng cá thể hóa đời sống, với việc phát triển các nhu cầu về tình cảm và với tâm lý tìm kiếm chỗ dựa thể xác – tinh thần ở các tình nhân. Mặt khác mức độ thăng tiến của xu hướng cá thể hóa và nhu cầu tình dục trong hoàn cảnh vai trò gia đình bị suy giảm rất có thể làm ảnh hưởng tới tính vững chắc của đời sống chăn gối vợ chồng, nếu như nó không sớm thích nghi với hoàn cảnh mới để đáp ứng tốt hơn những đòi hỏi về tình cảm và ái ân. Cuộc sống gia đình là hình thức bảo vệ nhất định và đồng thời là vật cản của việc mở rộng những quan hệ luyến ái mới.

Nhiều điểm giống nhau trong cấu trúc các quan hệ luyến ái được rút ra từ bốn nền văn hoá trên đã cho thấy rằng, ở một mức độ đáng kể hành vi tình dục được xác định bởi các yếu tố xã hội và gia đình.

CÁC NỀN VĂN HÓA BUÔNG THẢ

Khái niệm “văn hoá buông thả” để chỉ sự chấp nhận mọi hình thức tình dục lệch lạc, đồng tính luyến ái, ngoại tình, làm tình tập thể v.v… Nó quan niệm tình ái như là trò tiêu khiển và là ngọn nguồn của những lạc thú. Loại hình văn hoá này thường gặp Olympos. Chúng tôi gọi Olympos nhằm để chỉ một thành phần giai cấp đặc ân đặc quyền và có thế lực. Không lấy gì làm lạ là các nền văn hoá buông thả từng tồn tại dưới các cung triều vua chúa, trong các tầng lớp quý tộc và thượng lưu. Giới lãng tử bấy giờ cũng được liệt vào thành phần Olympos. Ưu thế địa vị xã hội cao của các đối tượng này đã dễ dàng chinh phục được những trái tim đang thèm khát tình yêu lẫn danh vọng. Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân mà không phải toàn bộ các thành phần Olympos đều bị cuốn vào lối sống trên.

Nền văn hoá buông thả dưới những hình thức đa dạng đồng thời cũng cuốn hút cả các tầng lớp xã hội có dây mơ rễ má với Olympos. Vào thế kỷ XX những thành phần này sinh hoạt thành các công xã Hippy hoặc những cộng đồng biệt lập. Thế nhưng rất hiếm khi văn hoá buông thả giữ vài trò chủ đạo trong đời sống xã hội. Nguyên do là vì mỗi xã hội đều tạo cho mình một hệ thống các chuẩn mực, cấm chế và quy định chung.

Một trong những nền văn hoá buông thả nổi tiếng là nền văn hoá Libertine ở Pháp. Thành phần Olympos của nó rất hạn chế, chủ yếu chỉ trong giới triều thần bấy giờ. Lối sống sa đọa đã được thể hiện rõ ở trên vô số các bức điêu khắc, tranh họa, tiểu thuyết và văn chương châm biến còn lưu giữ đến ngày nay. Văn hóa Libertine đã xem các mối quan hệ tự do xác thịt là thước đo giá trị của mình. Lòng chung thủy và mẫu mức khổ hạnh trước đây bị giễu cợt và bị đồng nhất với thức bệnh hoạn bất thường. Các tình nhân và của các nhà vua chi phối sâu sắc đến các chính sách và chiến lược quốc gia. Rất nhiều trường hợp người ta đã bán đứt các thiếu nữ cho các triều thần giàu có. Để bù lại, họ được sống trong các biệt thự sang trọng với những tài khoản chi phí thoải mái hàng năm. Đời sống ân ái khá phong phú với các tư thế và kĩ thuật làm tình đa dạng. Không thiếu những tài liệu nói về “Tình yêu kiểu Pháp”. Trong ngôn ngữ Pháp thời đó còn lưu lại một kho tàng từ vựng tình dục học khá dồi dào.

Thiều đình Karl II ở Anh cũng là một bằng chứng tiêu biểu của loại hình văn hoá buông thả. Dưới thời cai trị của vị vua này, tất cả mọi thứ thuộc về lĩnh vực tình ái đều được cho phép, ngoại trừ bệnh đồng tính luyến ái công khai. Nạn mãi dâm rất phát triển. Các khách chơi từ mọi miền Châu Âu đều đổ về những nhà chứa nỏi tiếng ở Anh. Các cảnh làm tình mạnh bạo được trưng diễn công khai trên các sân khấu. Ăn chơi dâm loạn được xem là biểu hiện của lòng trung thành đối với nhà vua. Khắp nơi trên xứ sở sương mù này nổi lên những bậc mệnh phụ đài các, phóng đãng mà ảnh hưởng của họ quả không nhỏ đối với đời sống xã hội. Văn hoá cũng hết lời ca ngợi lối sống theo chủ nghĩa Hedone[34]. Chúng ta có thể tìm thấy vô số những dẫn chứng từ các tài liệu khác nhau mô tả một cuộc sống xa hoa trụy lạc trong giới vương giả và các tầng lớp quý tộc giàu có. Mặc dù đấy không phải là lối sống bắt buộc, nhưng nó khẳng định vai trò quan trọng của các tầng lớp Olympos trong sự phát triển nền văn hoá tình dục buông thả.

Trong những giai đoạn lịch sử nhất định, các yếu tố buông thả cũng có mặt ở nhiều nền văn hoá khác. Chúng xuất hiện cả trong các phong trào tôn giáo (chẳng hạn như phong trào thờ tinh trùng của giáo phái Vasilian). Tính chất phóng đãng nhuốm màu sắc thần bí là nét đặc trưng ở một số giáo phái Ngộ đạo trong những thập kỷ đầu của Công nguyên. Đối với một số phong trào giáo phái, lối sống phóng đãng đôi khi là phương tiện để tuyên truyền cho hệ tư tưởng tôn giáo của mình.

Cũng như vậy, nhiều hiệp hội tôn giáo đã không ngừng tăng cường màu sắc thần bí phóng đãng. Chẳng hạn như Hiệp hội quỉ Sa tăng (Satanism) từng nổi tiếng với nghi lễ khỏa thân và kết thúc là một cuộc hoan lạc tập thể giữa các thành viên của Hội. Mặc dù, nhiều tài liệu đã thất lạc, nhưng chúng ta có thể phỏng đoán rằng, trong nhiều thế kỷ đã xuất hiện không ít những hiệp hội thần bí tôn thờ hình thức truy hoan tập thể và những tà thuật mang tính chất hoang tàng phóng đãng. Chính điều kiện buông tuồng đó là nguyên nhân dẫn đến nhiều vụ giết người và hãm hiếp ghê rợn.

Khuynh hướng tình dục buông thả cũng từng có mặt trong các nền văn hoá cổ xưa của vùng Cận Đông. Nhưng các hoạt động phóng túng thường gắn liền với những thời vụ nhất định – giai đoạn chuyển tiếp từ mùa này sang mùa kia của năm. Lúc đó các thành viên trong hiệp hội được quyền tự do quan hệ ân ái một cách thoải mái. Mục đích là nhằm thần thánh hóa các phong tục tín ngưỡng và lòng thành của con người trước các đấng thần linh. Khoảng thời gian tự do ân ái rất ngắn và nếu vi phạm sẽ bị trừng phạt nặng nề. Tập tục này được khẳng định trong Cựu ước kinh với việc các nhà lập pháp Do Thái đã tìm cách ngăn ngừa dân chúng của mình khỏi những ảnh hưởng đó. Một thí dụ khác của hành vi buông thả là các lễ tế của Tửu Thần, mà ở một số quốc gia ngoài ý nghĩa tôn giáo chúng còn kèm theo cả tục uống rượu và những hoạt động truy hoan tập thể. Ngày nay uống rượu cũng là nguyên nhân của nhiều trò chơi bời trụy lạc, mặc dù tính chất của nó giờ đây đã trở nên khác trước.

Hiện tượng buông tuồng phóng túng phát sinh mạnh vào những giai đoạn khủng hoảng của nền văn hoá này hay nền văn hoá kia, khi mà cơ cấu xã hội chịu những cơn chấn động sâu sắc và hệ thống những giá trị đạo đức đang rơi vào tình trạng suy đồi nghiêm trọng. Một trong những bằng chứng đó là cuộc cách mạng tình dục ở các nước phương Tây.

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng lý do buông thả tồn tại trong tình trạng vô ý thức của đa số mọi người, song nó lại luôn luôn bị trấn áp bởi ý thức. Việc phân tích các giấc mơ có nội dung tình dục và cả những biểu hiện đòi hỏi sinh lý dưới tác động của rượu, đã khẳng định cho quan điểm trên. Trước đây, khi nghiên cứu sâu và vấn đề này, chúng tôi cũng đã tìm hiểu hiện tượng hoang tưởng về tình dục ngoài đời và trong giấc mơ. Có cảm giác như là các xu hướng phóng túng không phải toàn toàn là đặc điểm thuộc tính chung cho tất cả mọi người. Chúng chỉ xuất hiện ở một số đối tượng được đem ra nghiên cứu và không hiếm khi dẫn đến tình trạng bình quân hóa.

Việc nghiên cứu ảnh hưởng của các chất kích thích đối với thần kinh cho thấy rằng, một vài trong số đó gây ra ảo ảnh mang nội dung tình dục. Chính nhiều nhóm hội thần bí sử dụng những chất kích thích này vào các buổi lễ thụ giới, thí dụ như thổ dân da đỏ Trung Mỹ. Trong trạng thái đó dục tình được kích thích mạnh, có thể tạo ra khoái cảm tột bậc mà không cần sự tác động trực tiếp của yếu tố thực thể xác thịt. Như vậy là cũng có thể các hành vi dục tình đã xuất hiện dưới tác động của các nơ ron hooc môn phức tạp lên những trung tâm thần kinh tương ứng.

Ở một số người, hiện tượng phóng túng tình dục có thể phát sinh từ hệ quả của các tác nhân kích thích vô tri. Ở một số khác, nó phát triển dưới ảnh hưởng trực tiếp từ các đối tượng giới tính.

Do đó, khi đề cập đến loại hình văn hoá buông thả, chúng ta cần phải tìm hiểu những biểu hiện cụ thể của nó từ các hiệp hội thần bí phóng đãng và đồng thời phải thấy được những nhu cầu tình dục mà chúng vượt ra khỏi sự kiểm soát của ý thức do tác động của rượu và các chất kích thích có tác dụng thúc đẩy hành vi tình dục ở một số đối tượng cụ thể.

Những hình thức biểu hiện cụ thể của hành vi buông thả hết sức đa dạng và khác nhau, chẳng hạn như giữa các hiệp hội Libertine và phái Swingers. Theo Bartels thì hoạt động tình dục của những người Swingers chỉ đơn thuần là những động tác máy móc, mang tính kĩ thuật, mà hoàn toàn thiếu chất cảm xúc rung động. Hệ quả là các quan hệ ân ái bị phi nhân tính và trở thành trò tiêu khiển mang tính chất thương mại. Tình dục được xem như một hình thức công nghệ với việc luyện tập các thao tác chuyển động rập khuôn, trong đó sức bền và kỹ xảo là yếu tố quan trọng.

Các đối tượng của phong trào Libertine lại đưa ra những tiêu chuẩn khác. Họ quan niệm tình dục là một hình thức giải trí lõa thể dựa trên cơ sở tình bạn nhóm hội. Ở đây mọi người giao tiếp với nhau một cách tự nhiên, lịch thiệp và thậm chí rất tinh tế. Phóng túng nhưng không thô bạo. Phóng túng với những hình thức sinh hoạt đa dạng và toát lên xúc cảm thực sự. Nói chung sự khác nhau giữa phong cách Swingers và các hiệp hội Libertine bắt nguồn từ ý thức của hai thời đại khác nhau và những quan niệm bất đồng về vấn đề tình dục, tình yêu.

NỀN VĂN HÓA CỦA NHỮNG TÌNH NHÂN

Các phong tục cho phép những quan hệ tình dục ngoài hôn thú có mặt ở nhiều nền văn hoá và tồn tại dưới những mô típ khác nhau. Nói chung đấy là biểu hiện của thứ đạo đức hai mặt trong các nền văn hoá có truyền thống phụ quyền lâu đời, nơi mà phong tục cho phép nam giới được ngoại tình và ngược lại cấm chế đối với phụ nữ. Ở đây người ta đã lập luận rằng, bản chất của đàn ông là đa thê và hành vi tự do của họ không gây ra hậu quả nghiêm trọng cho hôn nhân. Còn đàn bà thì đại diện cho một thứ tâm lý đa cảm, yếu ớt và bồng bột, vì thế họ cần phải được pháp luật và nam giới giám sát. Tóm lại quan hệ ngoài hôn nhân đã phát sinh trên cơ sở những quan niệm khác nhau về giới tính, hoặc là nghiêm khắc với giới nữ, trong khi tỏ ra dễ dãi với cánh đàn ông.

Tại các nước Châu Âu, chính luật pháp cũng đã bảo vệ cho những tập quán trên. Ngay cả ngày nay, những tàn tích đó cũng chưa lùi hết vào dĩ vãng. Một số truyền thống phụ quyền hiện còn tồn tại ở Ý, Tây Ban Nha và nhiều nước khác, là những bằng chứng cụ thể. Cho đến những thập kỷ 80, tại Brazil vẫn còn nạn giết vợ. Các ông chồng vũ phu thường đày đọa vợ mình đến chết nếu có dấu hiệu nghi vấn ngoại tình. Còn tòa án và các luật sư thì tìm cách bảo vệ cho kẻ giết người với những mức án mang tính chất tượng trưng. Tất cả những nhân vật này đều cùng lập luận ngụy biện rằng chỗ đứng của đàn bà là ở nhà và họ cần phải phục tùng nam giới. Nếu người vợ cũng giết chồng với hình thức tương tự thì cô ta sẽ bị trừng phạt hết sức nặng nề.

Tại Brazil phong trào giải phóng phụ nữ chống lại quan điểm cổ hủ trên đã vạch trần hàng nghìn bản án đầy rẫy sự phân biệt giới tính và luân lý đang là áp lực đè nặng lên hệ thống lập pháp nhân quyền.

Thái độ đồng tình đối với các quan hệ ngoài giá thú là nét điển hình của nền văn hoá cung đình trong giới quý tộc vương giả. Còn dưới triều của những vị vua cuối cùng thuộc dòng họ Loudovic thì chúng trở thành một thứ nghĩa vụ đạo đức “trung quân ái quốc”. Hôn nhân ở đây thường mang những mục đích vụ lợi hơn là yếu tố tình cảm. Vào thế kỷ XII-XIII, phong trào Troubadour cũng tán thành vấn đề ngoại tình. Cách đây chưa lâu, ngay tại Ba Lan cũng không ít những phụ nữ đã tìm cách vụng trộm mây mưa trong khi chồng còn ở mặt trận hoặc công tác xa. Các tình nhân đã vung tay “boa” những món chi phí hậu hĩnh cho những quả phụ lãng mạn này. Rõ ràng đấy là biểu hiện của mục đích kinh tế, song cũng có những trường hợp mà bản chất đa cảm, yếu đuối của một số phụ nữ đã đưa họ đến với những người đàn ông để mong tìm một sự che chở, an ủi nào đó. Có thể nói, các quan hệ tình ái trước và sau hôn nhân với tính chất đạo đức lá mặt lá trái của nó là một hiện tượng rất thịnh hành ở Ba Lan.

Một trong những tập quán ngoại tình tiêu biểu còn tồn tại cho đến ngày nay là nền văn hoá ngoại tình của chủng tộc Turu mà nhà nhân chủng học Mỹ G.Shneider đã bỏ ra suốt 15 tháng trời vào những năm 1959-1960 để nghiên cứu, khảo sát. Dân số hiện nay của tộc người Turu còn khoảng 175.000 nhân khẩu. Họ nói tiếng Bantu và sống rải rác ở một số vùng thuộc Tandania. Người Turu sống bằng nghề trồng mía, kê, nuôi cừu bò và các động vật có sừng lớn. Tuổi dậy thì ở trẻ em phát triển khá sớm. Con gái đến 10 tuổi thì được cắt âm vật và sau đó cho phép được lập gia đình.

Cuộc sống tinh thần của người Turu gắn bó mật thiết với Mbuia – là một tập tục diễn ra trong các buổi lễ Imaa thần bí. Ở đó các quả phụ sẽ tâm sự cho nhau nghe về đời sống gia đình, những cảm xúc và hoạt động chăn gối riêng tư của họ. Nếu người đàn ông nào có cảm tình đặc biệt với ai trong số đó thì anh ta sẽ tỏ ý bằng cách thường xuyên tặng quà cho đối tượng. Hành vi này được gọi là “Hembes”. Xã hội Turu đòi hỏi ở người phụ nữ đạo đức phẩm hạnh, nhưng đồng thời cũng sẵn sàng tha thứ cho những tâm hồn quá ư lãng mạn và… đa tình. Nếu người đẹp ngỏ ý muốn xin cái cuốc hoặc tìm cách giấu lấy đôi dép của người đàn ông nào đó thì có nghĩa là cô ta đã phải lòng và muốn quan hệ ân ái. Song phút quyết định nhất thì đối tượng nam giới ở đó phải tự chủ động lấy.

Nơi gặp gỡ của các đôi tình nhân thường là diễn ra ngay tại nhà người đẹp, hoặc ở trong rừng và những địa điểm kín đáo khác. Nhưng tuyệt nhiên họ không bao giờ kéo nhau về nhà người đàn ông. Hoạt động tình dục giữa các tình nhân thường diễn ra một cách dè dặt, có điều phong phú hơn nhiều so với khi quan hệ vợ chồng.

Các đức ông chồng không hề phản đối và tỏ ra ghen tuông khi biết mình đang bị vợ “xỏ mũi”. Ngược lại họ vẫn luôn giữ bình tĩnh và lịch thiệp, thậm chí nếu chuyện tình của vợ mình đã bị vỡ lỡ, tai tiếng. Thế nhưng tại sao các bà vợ vẫn cố ý che dấu mối quan hệ lẳng lơ của mình? Rất có thể là do họ muốn thực hiện thủ thuật “bắt cá hai tay”, vừa muốn chiếm đoạt tình nhân, lại vừa muốn giữ tình cảm của chồng đối với mình, thậm chí ngay cả trong trường hợp người chồng không đồng ý.

Ở một chừng mực nhất định, tính chất Mbuia còn được thể hiện trong điệu nhảy mang tên “Uiuma Ngoy”. Đây là một loại vũ điệu có mặt trong những ngày lễ cắt âm vật của bộ tộc. Vũ điệu được thực hiện qua hai giai đoạn: giai đoạn đầu chỉ có phụ nữ tham gia, gia đoạn thứ hai của nam và nữ cùng nhảy. Ở lần sau, điệu vũ có những biến thể như sau: chân phải của người phụ nữ nâng lên cao, chân trái đứng vững nhờ đôi tay giữ lấy vai hoặc hông của người đàn ông. Còn người đàn ông thì ép sát vào giữa đôi chân người phụ nữ và khi cả hai cùng xoay người nhảy thì bàn tay của anh ta hướng về chỗ kín của người đàn bà với những động tác bắt chước hình thức làm tình với nhau.

Tuy vậy, tập quán ngoại tình của người Turu cũng có những khuôn khổ nhất định. Chẳng hạn luật lệ ở đây nghiêm cấm quan hệ tình dục trong anh em họ hàng cách nhau năm đời. Vì thế đàn ông Turu thường “cặp bồ” với những đối tượng không thuộc phạm vi dòng họ của mình. Như vậy để tránh hiện tượng loạn luân, người Turu cũng đã có một tập tục cấm chế nhất định.

Theo tập quán ngoại tình địa phương thì các tình nhân vốn rất bí mất trong các quan hệ dan díu của mình. Người chồng không thể truy kết đối tượng đã quyến rũ vợ mình nếu thiếu những bằng cớ xác đáng. Chỉ trong trường hợp cả hai bị bắt quả tang thì anh ta mới có quyền quy kết và yêu cầu thủ phạm bồi thường là hai con bê nếu vi phạm luật loạn luân, hoặc sáu con dê nếu tình nhân là người ngoại tộc. Trong trường hợp người chồng cho phép vợ ngoại tình thì anh ta sẽ không truy cứu tình địch của mình. Tất nhiên anh ta vẫn có quyền bắt buộc mối quan hệ trên phải chấm dứt, nhưng thông thường thì rất ít khi xảy ra chuyện đó. Trong thời gian diễn ra cuộc tình, các cặp tình nhân bí mật hẹn hò và tặng quà cho nhau. Người chồng và kẻ tình địch vẫn đối xử với nhau một cách bình thường, thậm chí họ còn mới nhau uống bia, giúp nhau tu sửa nhà cửa và các công việc đồng áng v.v… Các bà vợ của họ cũng rất đoàn kết và cùng nhau tham gia đỡ đàn nhau việc nhà. Đối với người Turu mối quan hệ ngoại tình lý tưởng nhất là những cuộc tình chỉ xoay quanh trong phạm vi ái ân, tặng quà cho nhau và điều quan trọng là chúng không làm tổn hại đến cuộc sống gia đình.

Theo tập quán Turu, sự ổn định đời sống gia đình dựa trên việc thường xuyên chăn gối và tình cảm của các bà vợ đối với người chồng. Người phụ nữ ở đây không chỉ lệ thuộc vào các đức ông chồng mà còn chịu sự kiểm soát của cha đẻ và anh ruột mình. Trên thực tế, hôn nhân là hình thức người đàn ông mướn phụ nữ bằng cách thế của hồi môn của mình cho người vợ. Toàn bộ số phận của người phụ nữ bắt đầu từ lễ cắt âm vật, hành kinh lần thứ nhất đến nghi lễ Imaa huyền bí dành cho các quả phụ đều phụ thuộc vào cuộc sống của người đàn ông.

Nguyên nhân của tập quán ngoại tình ở đây là gì? Theo chúng tôi, vấn đề mấu chốt trong trường hợp này là do quan niệm hôn nhân như một hình thức khế ước. Hôn nhân mà không bắt nguồn từ tình yêu thực sự thì lòng trung thành vợ chồng khó mà được bảo tồn. Một nguyên nhân khác nữa là do tâm lý cô đơn thường xuyên ám ảnh các bà vợ đã làm cho những người này thông cảm và đoàn kết với nhau. Họ đã không ghen ghét nhau mà ngược lại còn ngấm ngầm khuyến khích, ủng hộ nhau. Chính những yếu tố trên đây là mầm mống phát sinh ra tập quán ngoại tình của người Turu nhằm thỏa mãn những nhu cầu về mặt tình cảm mà tổ ấm gia đình vẫn không bị đe dọa, tổn hại.

Thiếu những biểu hiện rung động trong quan hệ vợ chồng và xu hướng tìm kiếm chúng ngoài phạm vi hôn nhân là nguyên nhân đặc trưng của tình trạng ngoại tình trong các nền văn hoá không phân biệt nhau về hình thái. Ở đó hôn nhân dựa trên tính chất giao kèo chứ không phải xuất phát từ tình yêu, luyến ái và lòng say mê thực sự.

CÁC NỀN VĂN HÓA THẦN BÍ

Đây là những nền văn hoá còn đang chứa nhiều ẩn số và đang gây một sự quan tâm dặc biệt trong giới nghiên cứu và các độc giả. Nếu như trong những thập kỷ trước, sự hấp dẫn của phương Đông chỉ lôi cuốn giới quí tộc, lãng tử và trí thức, thì ngày nay cả giới trẻ cũng đang hướng về nó. Các giáo phái mới cùng vô số hiệp hội thần bí tập hợp xung quanh những vị thầy tu thứ thiệt hoặc giả dạng đang mọc lên như nấm. Cuốn sách “Phương Đông và những nền văn hoá phản diện”[35] của tác giả St. Tokarsky đã đưa ra nhiều tư liệu thú vị về đề tài này. Có thể nói, làn sóng  trở về văn hoá phương Đông đang rộ lên như một thứ mốt mới ở phương Tây. Xuất hiện nhan nhản những giáo phái và nhóm hội tôn thờ tư tưởng Phật giáo, đạo Hindu hay những hình thức sùng bái khác. Người ta cũng cho ra lò hàng loạt các ấn phẩm viết về vấn đề liệu pháp tâm lý dựa trên những phương pháp của các trường phái tôn giáo – triết học phương Đông mà trong đó có hẳn những chương hướng dẫn tỉ mỉ các kỹ năng tình dục và cách thức chữa trị các bệnh rối loạn sinh lý. Rất khó mà phán đoán rằng, việc sản xuất sách ồ ạt ở đây chỉ mang tính chất thời mốt, trào lưu văn hóa phản diện hay thực sự người phương Tây muốn khai thác nền văn hoá chứa đầy những tiềm ẩn này. Chúng tôi không đặt ra nhiệm vụ phân tích động cơ dẫn đến tình hình trên mà chỉ điểm xuyết qua các nền văn hoá thần bí tiêu biểu nhất mà thôi. Đó là hai nền văn hoá nổi tiếng: Đạo giáo và Tan-tri giáo. Để mô tả hành vi tình dục trước hết phải hiểu rõ bản chất của nền văn hoá. Thiếu điều này chúng ta khó mà nắm bắt được hết ý nghĩa của hành vi tình dục.

Đạo giáo xuất hiện vào thế kỷ VI Tr.Cn là một trong những truyền thống văn hoá vĩ đại của Trung Quốc. Ngày nay, tư tưởng của nó đã được hàng chục triệu người ngưỡng mộ. Mặc dầu có những thay đổi chút ít, song Đạo giáo vẫn là một truyền thống đầy sức sống. Lĩnh vực tình dục trong Đạo giáo là một thế giới đa dạng, trong đó nổi lên tư tưởng thống nhất và định hướng thần bí.

Đạo giáo quan niệm thế giới như một tổng thể năng lượng không thể đo được và cũng không bao giờ hao cạn. Dưới tác động tương hỗ với thế giới xung quanh, mỗi thực thể con người hoạt động như một hệ thống linh hoạt. Thể xác nằm trong sự biến đổi thường xuyên. Đạo tự như một thứ mô toàn vẹn không ngừng biến đổi. Đây là một khái niệm phức tạp và khó định nghĩa. Nói chung bản chất của Đạo là học tập cách sử dụng tình cảm và khả năng của mình để nắm bắt được các hình thức của Đạo và liên kết với chúng một cách hài hòa. Một trong những luận điểm chủ yếu của triết lý Đạo giáo là quy luật đối kháng Âm –Dương. Hai yếu tố này thường xuyên chống chọi lẫn nhau và những xung đột liên tục của chúng tạo nên động lực để phát triển. Âm thuộc về đàn bà với bản chất đen tối, vô biên, sâu thẳm và cường thịnh trong mây đen, nước, chum vại, hoa trái cùng nhiều loại động vật. Dương được biểu tượng cho người đàn ông với những đặc điểm đỏ, sáng, cao, thiên cầu, có nhiều ở trong các động vật rồng, cừu, gà trống, mùa hè, múi… Mục đích của các bài tập luyện và phát triển của Đạo là mối hài hòa giữa con người với thế giới xung quanh. Cơ sở của sự hài hòa là cân bằng Âm – Dương với biểu tượng Trời – Đất mà giữa chúng là Con Người.

Trong đời sống của người Trung Quốc, tình dục luôn có một chỗ đứng đặc biệt. Chế độ đa thê phổ biến rộng rãi trong các tầng lớp xã hội khá giả. Nó xuất phát từ những tín ngưỡng phản án thuộc tính của đất. Phụ nữ thường được đồng nhất với đất (Âm), vì thế người đàn ông có nhiều vợ là một hình thức khẳng định địa vị cao cả (Trời) của mình. Trong quan hệ đa thê, người chồng phải làm cho các bà vợ của mình được thỏa mãn về mặt chăn gối, song anh ta không được dẫn mình đến tình trạng kiệt quệ sức lực. Đây là vấn đề hết sức quan trọng bởi vì người chồng là trụ cột gia đình và anh ta phải đảm bảo cuộc sống tổ ấm của mình. Hơn nữa đó là hình thức để người đàn ông bảo vệ địa vị uy tính của nam giới. Đạo cũng đem ra một số nguyên tắc nổi tiếng về nghiệm vụ của người đàn ông là: đưa lại khoái cảm cho phụ nữ trên cơ sở bảo tồn nguồn tinh lực của mình. Đây là yếu tố dẫn đến việc áp dụng nhiều hình thức kĩ thuật trong đời sống chăn gối của người Trung Quốc. Đạo giáo đã để lại một kho tàng tư liệu hướng dẫn về nghệ thuật ân ái với những vấn đề cụ thể như: mức độ sinh hoạt, thơi gian lý tưởng trong ngày và cả năm, những độ tuổi thích hợp cho hoạt động tình dục v.v… Mục đích của Đạo là nhằm giúp cho những đôi uyên ương nhận được khoái cảm tuyệt với mà tình dục đưa lại. Các phương pháp làm tình âu yếm cũng rất được các Đạo sĩ coi trọng. Họ cho rằng, giai đoạn chuẩn bị này có tác dụng kích thích sự bài tiết tinh chất. Sự bài tiết này diễn ra mạnh mẽ trong trạng thái sung mãn đỉnh điểm.

Nghệ thuật ân ái trong Đạo giáo dựa trên một số nguyên tắc cơ bản như sau: hạn chế xuất tinh, rèn luyện khả năng khoái cảm trong điều kiện kiềm chế xuất tinh, biết cách thở đúng và sâu, tạo cảm giác thoải mái và đồng tình về phía người phụ nữ, nhiệt độ và môi trường tối ưu, ăn uống đầy đủ chất cần thiết, phát triển cảm thụ khứu giác và tri giác, áp dụng khẩu ngữ ân ái v.v… Mục đích của hoạt động chăn gối là hoàn thành hàng ngàn “cú ái tình”, tạo nên khoái cảm cả thể xác lẫn tâm hồn và cuối cùng là bước chuyển tiếp đến một trạng thái say đắm huyền diệu tột đỉnh trên cơ sở hấp thu được nguồn năng lượng cần thiết.

Mặc dù việc tìm hiểu trên chỉ mới có tính chất bước đầu và cũng chưa thể khám phá ra những nội dung đầy huyền bí của triết học Đạo giáo, nhưng chúng tôi hy vọng là các độc giả đã có những ấn tượng nhất định về nó. Quả thực đây là một nền văn hoá hết sức tinh tế mà mục đích cao nhất của nó là nhằm vươn tới một nghệ thuật chăn gối hoàn thiện, qua đó đưa lại cho con người những lạc thú tuyệt vời của ái ân.

NỀN VĂN HÓA TRẤN ÁP TÌNH DỤC

Trong bức tranh tổng thể của nền văn hoá tình dục thế giới có một loại hình văn hoá mà ở đó khác với nền văn hoá phóng túng, mọi hành vi luyến ái đều bị trấn áp cấm đoán. Để hiểu rõ hơn, chúng ta sẽ nghiên cứu cụ thể về một công xã người Ai len thuộc đảo Inis Big trên cơ sở nguồn tài liệu thu thấp được từ các cuộc khảo cứu do J.C. Messenger – nhà nhân chủng học Mỹ tiến hành vào những năm 70 của thế kỷ này[36].

Công xã nằm trên một hòn đảo nhỏ gần nước Cộng hòa Ai len với 350 nhân khẩu và 71 nóc nhà phân tán trong bốn cụm làng. Ở đây cũng có bưu điện, trường học, hai cửa hàng, cơ quan y tế, xí nghiệp may mặc v.v… Không có cảng buộc cư dân phải sử dụng thuyền để giao dịch buôn bán với đất liền. Kinh tế chủ yếu là chăn nuôi gia súc, nông nghiệp, ngư nghiệp, du lịch. Hàng năm Công xã nhận được một khoản trợ cấp tài chính của chính phủ. Đời sống xã hội cư dân đảo chủ yếu nằm trong mối quan hệ giữa các gia đình. Cha, mục sư và giới trí thức có một vài trò hết sức đặc biệt. Tất cả cư dân đảo đều là các tín giáo theo đạo Ki tô. Vấn đề đạo đức luân lý luôn luôn được đưa lên hàng đầu.

Đa số các trường hợp kết hôn là do cha mẹ tự xếp đặt mà không cần phải thông qua sự đồng ý của con cái. Thông thường đàn ông lập gia đình lúc 36 tuổi, còn phụ nữ lúc 25 tuổi. Nghĩa vụ hàng đầu của các cặp vợ chồng là sinh con đẻ cái. Tình yêu được xem như một cái gì đó không quan trọng cho lắm. Nam và nữ có lối sống khác biệt nhau. Trước cũng như sau khi hôn nhân, họ chủ yếu sinh hoạt theo nhóm giới của mình. Mỗi gia đình trung bình có 7 con. So với giới nữ, cuộc sống của cánh đàn ông tỏ ra phong phú hơn nhiều. Họ tập trung nhau chơi bài, giao hảo, v.v… Phụ nữ thì phải luôn luôn cặm cụi công việc đồng áng, nhà cửa, bếp núc. Tình trạng cấm đoán và phép lệ khe khắt dã làm cho con người ở đây hết sức ngây thơ, ấu trĩ trong chuyện ái ân chăn gối.

Đề tài luyến ái không bao giờ được đem ra thảo luận trong các cuộc nói chuyện hàng ngày. Các bậc cha mẹ xem việc đó rất có hại cho trẻ em. Họ hoàn toàn để cho các con em của mình phải tự lo liệu xoay sở lấy công việc “thầm kín riêng tư” sau khi lập gia đình. Dân cư địa phương không hề hiểu những nguyên tắc sơ đẳng nhất về các vấn đề tâm sinh lý tình dục thậm chí nhiều thuật ngữ đối với họ là của những điều hết sức xa lạ. Đa số các thiếu nữ khi bước vào tuổi dậy thì đều không được chuẩn bị, giáo dục về hiện tượng kinh nguyệt. Đây là nguyên nhân làm gây ra tình trạng sốc tâm lý của nhiều trường hợp. Tại đây đang ngự trị một thành kiến cho rằng, sự suy yếu các chức năng sinh lý ở giới nữ tất sẽ dẫn đến các hiện tượng rối loạn về tinh thần. Hầu hết các chị em địa phương không hề biết cảm khoái ái ân là gì. Theo quan niệm của nam giới, sinh hoạt chăn gối chỉ làm cho sức khỏe bị hao tổn mà thôi. Trước cũng như sau khi lập gia đình, hình thức rất phổ biến để trung hòa những đòi hỏi sinh lý của đàn ông là thủ dâm. Quan hệ tình dục trước hôn nhân bị nghiêm cấm và giám sát nghiêm ngặt. Cách làm tình khi ân ái tỏ ra hơi vụng về dưới hình thức hôn hít và ve vuốt thô thiển. Vai trò chủ động luôn luôn thuộc về người đàn ông. Tư thế cổ điển và hình thức duy nhất được áp dụng trong sinh hoạt chăn gối./ Cư dân địa phương vẫn quen tập quán giữ nguyên quần áo khi hoạt động ân ái. Đàn ông nhanh chóng đạt được thỏa mãn và yên giấc mà chẳng hề phải biết người đẹp của mình có nhận được khoái cảm hay không.

Khỏa thân hoàn toàn bị nghiêm cấm. Dân đảo không có thói quen nói chuyện tục, không ôm nhau khi khiêu vũ, hội hè v.v… Ngay cả trong gia dình, nam nữ cũng sinh hoạt một cách riêng rẽ và tình cảm rất ít khi biểu lộ ra ngoài. Đối với con cái, các cha mẹ cũng hiếm khi có những cử chỉ âu yếm, thân mật, thậm chí họ còn hạn chế cho con bú. Bất kỳ một sự tò mò của trẻ em tới lĩnh vực tình dục đều bị trừng phạt. Hình thức trừng phạt chủ yếu là các bậc phụ huynh dùng lời lẽ huấn thị hoặc nặng hơn nữa thì dùng roi vọt. Dân địa phương thường có thói quen “ngôi lê mách lẻo” để giễu cợt những ai có biểu hiện tình cảm “quá mức bình thường”. Đây là yếu tố làm hạn chế phần nào sự phát triển các mối quan hệ luyến ái nam nữ. Thậm chí nhiều đôi uyên ương đã đính hôn cũng không dám đi dạo chơi vì sợ những lời đàm tiếu dị nghị.

Tình trạng kết hôn ở lứa tuổi cao cùng với nạn “lỡ thì” rất phổ biến trong cư dân đảo, không chỉ do hậu quả của một đời sống luyến ái khe khắt mà còn xuất phát từ tập quán thừa kế truyền thống tại Ai len. Con trai trong các gia đình thường phải chờ đợi rất lâu trong khi các ông bố của mình suy ngẫm viết di chúc về quyền thừa kế. Hơn nữa các ông già lại hay có tát giở chứng thay đổi đối tượng thừa kế và chừng nào còn sống thì họ chưa muốn nhường tài sản – đất đai cho con cái của mình. Còn các bà mẹ thì lo sợ nàng dâu lấn hết quyền hành trong khi con trai vì “tình” mà quên đi chữ “hiếu”. Do đó không lấy gì làm ngạc nhiên là rất nhiều chàng trai ngoài 30 tuổi rồi mà vẫn cố bám lấy gia đình, chẳng hề vội vã tính đến chuyện yêu đương và hôn nhân.  Còn các thiếu nữ mới đến tuổi trưởng thành đã canh cánh một nỗi lo bị ế chồng. Sự nghiêm khắc trong tập quán, những đòi hỏi quá cao đối với vai trò một người vợ đồng thời với qui lệ cấm li dị là những vấn đề hét sức đau khổ cho các cô gái mỗi khi họ quyết định lập gia đình. Nhiều thanh niên đã tìm cách chạy ra nước ngoài hòng thay đổi cuộc sống. Tình trạng này đang có chiều hướng gia tăng. Tất nhiên  hiện tượng di cư trên còn vì những mục đích kinh tế, song những nguyên nhân sâu xa xuất phát từ các tập quán đạo đức địa phương không phải là không có ảnh hưởng đáng kể. Rõ ràng giới trẻ đã không còn thích hợp với những tục lệ khuôn phép thâm căn cố đế đang ngự trị trong đời sống xã hội cư dân đảo nói chung và lĩnh vực luyến ái nói riêng. Ngoài ra, việc tiếp xúc với khách du lịch nước ngoài tới đây càng đốt cháy thêm ở họ những ý định đi tìm hạnh phúc ở một miền đất khác.

Tại đảo có tới 29% đàn ông độc thân “quá lứa”. Cuộc sống đơn độc tẻ nhạt của những đối tượng này là nguyên nhấn dẫn đến các hiện tượng phổ biến như thủ dâm, rượu chè, quậy phá v.v… Thực chất đây là hình thức nhằm làm dịu bớt những đòi hỏi sinh lý như một bệnh dịch đang lan tràn trong cư dân đảo. Trong vòng nhiều năm J.C Messenger – tác giả của cuộc điều tra nghiên cứu và cùng với vợ, ông đã tận dụng mọi phương tiện để thu thập tài liệu như hỏi chuyện, quan sát, ghi âm, phỏng vấn các nhân viên của cơ quan phục vụ bảo vệ sức khỏe v.v… Cũng cần phải nhận thấy rằng, vai trò của các vị mục sự địa phương đố với đời sống xã hội ốc đảo là hết sức to lớn. Ông ta là người bảo vệ trung thành các tập quán cũ, tích cực đấu tranh với nạn rượu chè và tìm mọi cách hạn chế những ảnh hưởng từ bên ngoài mà khách du lịch và ngoại kiều mang đến.

Tại sao cho tới nửa sau thế kỷ XX mà một loại hình văn hoá cấm chế luyến ái như thế vẫn còn được tồn tại? Có khá nhiều ý kiến về vấn đề này. Một số nhà nghiên cứu thì nhấn mạnh đến ảnh hưởng của những yếu tố lịch sử Ai len, đặc biệt là tư tưởng của trào thuyết tôn giáo Jansenism. Theo thuyết này mà người Ai len quan niệm về việc sinh con như là một nghĩa vụ bất đắc dĩ và xấu hổ. Còn phụ nữ thì xem tình dục như một cái gì đó mờ ám, nguy hiểm. Một số nhà bác học khác lại chú ý đến sự tác động của các tập quán gia đình người Ai len. Ở đó ngay cả các bà mẹ vốn là những người có uy tín nhất trong gia đình đã luôn luôn nhồi nhét cho con trai những thành kiến đối với phái nữ. Các ông bốn cũng tỏ thái độ ác cảm không kém. Đây có thể là những yếu tố gây nên xu hướng tình dục đồng giới vốn đang diễn ra một cách âm thầm trong cư dân địa phương.

Tóm lại những yếu tố đã ảnh hưởng đáng kể tới nền văn hoá trấn áp tình dục này là: vai trò cha linh mục, tư tưởng Jansenism, hình thức giáo dục trẻ và các tập quán lâu đời, định kiến đối với giới nữ, tập quán thừa kế và một số thói quen xã hội (“ngồi lê mách lẻo”, các hình thức trừng phạt trẻ em v.v…). Hơn nữa tình trạng biệt lập của ốc đảo trong một thời gian dài với số dân ít ỏi cũng là những đặc thù đã tạo điều kiện cho sự tồn tại của loại hình tình dục bị đàn áp, dù cho trên thế giới đang diễn ra những biến đổi hết sức mạnh mẽ.

Tuy nhiên xã hội Inis Big không phải là trường hợp duy nhất. Ngược lại loại hình cấm chế tình dục này có mặt khắp mọi nơi từ Alaska cho tới những miền xa xôi của Australia. Để tìm hiểu nguyên nhân của những nền văn hoá tương tự, chúng ta phải làm sáng tỏ các yếu tố tác động liên quan đến tập quán giới tính, tình dục, luyến ái, đồng thời phải tìm hiểu cả những ảnh hưởng lịch sử, tôn giáo, kinh tế và quan hệ gia đình. Các điều kiện khách quan cũng không kém phần quan trọng. Xã hội càng biệt lập với bên ngoài bao nhiêu thì tác động của những tập quán đối với nó càng mạnh mẽ bấy nhiêu. Qua việc tìm hiểu xã hội Inis Big, chúng ta cũng nhận thấy một điều là ở phương Tât cũng như ở phươgn Đông không hề tồn tại một nền văn hoá thuần nhất mà chỉ có sự pha trộn và hợp hó, trong đó nổi lên những đặc điểm chủ đạo chi phối toàn bộ nền văn hoá đó mà thôi. Inis Big không phải xa xôi gì với châu Âu, người dân ở đây vẫn đọc báo chí và biết được những gì đang xảy ra trên thế giới. Có điều tập tục lâu đời đã đè nặng lên tiềm thức làm cho họ khó long mà dứt bỏ được thế giới bất biến của mình. Tuy nhiên thông qua các du khách và ngoại kiều luồn gió văn hoá mới cũng đang không ngừng thổi tới ốc đảo bé nhỏ này, chúng làm cho bộ mặt các tập quán và nhất là giới trẻ ở đây có những thay đổi rõ rệt. Vậy thì trước hoàn cảnh đó liệu nền văn hoá đàn áp tình dục Inis Big có tồn tại mãi được không?

Tóm lại, qua việc nghiên cứu nền văn hoá tình dục của cư dân dâor Inis Big, chúng ta có thể nhận xét rằng, các tập quán cổ hủ đã ảnh hưởng đáng kể đến đời sống luyến ái, chúng là cho thế giới con người trở nên nghèo nàn, niềm sung sướng và khoái cảm trước tình yêu luyến ái bị bóp nghẹt và tước mất.

NỀN VĂN HÓA TÌNH DỤC THANH GIÁO

Vào thế kỷ XVII, tại Anh quốc, xuất hiện một trào lưu tôn giáo mưu tính đưa Nhà Thờ của nước này ra khỏi vũng lầy của những cải cách nửa vời. Đó là khuynh hướng chủ nghĩa Thanh giáo (Puritanism) mà từ trong học thuyết và quá trình phát triển của nó đã hình thành nên một kiểu hình văn hoá tình dục mới – nền văn hoá tình dục Thanh giáo. Dưới ngọn cờ của nhà chủ thuyết Cromvel, tư tưởng Thanh giáo đã nhanh chóng giành được những thành công lớn và đẩy mạnh ảnh hưởng đi khắp nơi. Những người chủ trương Thanh giáo phản đối mọi hình thức thỏa mãn, kể cả thỏa mãn sinh lý. Với họ, niềm đam mê duy nhất là công việc cúng tế, đặc biệt là trong các ngày lễ và ngày Chúa Nhật. Thế nhưng ý đồ buộc xã hội vào một kỷ cương luân lý nghiêm ngặt bằng sức mạnh bạo lực đã dẫn phong trào Thanh giáo đến chỗ suy sụp về mặt chính trị. Cho đến thời trị vì của vua Karl II thì hầu hết các phong tục Thanh giáo đã bị đánh gục và quên lãng dần theo năm tháng. Khuynh hướng chống đối tư tưởng Thanh giáo đã đưa lại một thành tích bất ngờ và độc đáo cho lĩnh vực luyến ái. Người ta bắt đầu nhận thức được rằng, càng cấm đoán và đàn áp tình dục bao nhiêu thì càng dẫn nó đi đến cho cực đoan nguy hiểm bấy nhiêu. Thế là vào thế kỷ XVII, tại nước Anh, tư tưởng tự do luyến ái lại rộ lên như một thứ mốt đạo đức mới mà triều đình là một tấm gương sinh động (chẳng hạn, cuộc sống xa hoa ăn chơi trong giới vương giả). Các cô đào giờ đây biến thành những gái bán hoa để phục vụ cho những tay chơi giàu có trụy lạc. Những nhà chứa và câu lạc bộ ở Anh quốc nhanh chóng nổi tiếng khắp thế giới. Giờ đây người ta xem hôn nhân như một bản hợp đồng khế ước.

Làn sóng chống đối đạo đức Thanh giáo kéo dài cho tới cuối thế kỷ XVIII. Dần dần đến thời cai trị của Nữ hoàng Victoria (1837-1901), tư tưởng Thanh giáo lại được dịp phục hồi cùng với chính sách phục hồi kỷ cương đạo đức của nhà vua. Vào thời kì này, vai trò gia đình và hôn nhân được đặc biệt nhấn mạnh. Tiêu chuẩn giới nữ đương thời là ở phẩm chất thơ ngây, trong trắng và vô dục. Trong sinh hoạt hàng ngày cũng như trong văn học, các đề tài về tình dục dần dần bị xa lánh như một cái gì đó xấu xa, ghê tởm. Các thiếu nữ phải ăn bận những cái váy rộng thùng thình với những chiếc áo ngực bó chặt để sao cho đôi hồng đào thiên thần của mình trở nên xẹp lép và cặp chân ngà ngọc khỏi bị lộ ra. Thậm chí các bác sĩ phải chẩn đoán bệnh nhân qua lớp quần áo che kín.

Dần dần văn hoá Thanh giáo hiện rõ bộ mặt giả nhân giả nghĩa của mình. Các cơ quan kiểm duyệt cắt xén không thương tiếc những tác phẩm cổ điển và đồng thời cho tịch thu tất cả những tạp chí, sách và báo có nội dung liên quan đến tình dục. Người ta xem thủ đâm như là một thứ tội lỗi có hại cho sức khỏe và là nguyên nhân gây nên chứng đui mù, bất lực cùng với những biểu hiện lệch lạc khác. Nhiều biện pháp hết sức tàn nhẫn được đặt ra để bài trừ hiện tượng đó. Một số bác sĩ còn đề nghị áp dụng biện pháp hoạn thiến cho những trẻ em có những biểu hiện “không lành mạnh”.

Xunh quanh chuyện thể xác, người ta cố tạo ra một lớp chướng ngại với đủ loại dây dợ vành đai lý luận. Tisso, tác giả của một công trình về vấn đề thủ dâm đã lớn tiếng đe dọa về những hậu quả tai hại do hiện tượng này gây nên. Theo ông ta, thì việc cho tinh trùng chảy ra rất có hại đối với sức khỏe. Những quan điểm của tác giả này đã ngự trị một thời gian dài trong cách nhìn nhận vấn đề thủ dâm. Giờ đây tình dục là cả một nỗi sợ hãi ám ảnh mọi người. Họ luôn bị răn đe rằng, tình dục có thể dẫn đến tình trạng kiệt quệ và điên rồ. Những yêu cầu về luân lý ngày càng tăng, nhất là đối với giới nữ.

Vào thế kỷ XIX, ảnh hưởng đạo đức của thời đại Victoria bắt đầu xâm nhập vào châu Âu. Nó thấm sâu vào các thành phần xã hội trên một bình diện rộng lớn, trong đó đáng kể là tầng lớp tiểu tư sản. Ngoài các yếu tố kinh tế, chính trị và đạo đức đã làm cho nền văn hoá Thanh giáo trở nên thịnh trị, giới lương y cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc củng cố những tư tưởng của nó. Cũng như ngày nay, y tế thời đó đã gây không ít những ảnh hưởng tiêu cực đối với lĩnh vực tình dục. Cùng với Tisso, một bác sĩ khác là Benjamin Rash cũng lớn tiếng răn đe về những hiểm họa do tình dục gây nên. Để chứng minh cho lập luận của mình, ông ta đã dẫn ra những trường hợp tử vong xảy ra vào thời điểm nạn nhân bị kích thích mạnh.  Klod Francois Lalman, nhà phẫu thuật Pháp cho rằng mộng tinh và di tinh thường dẫn đến những bệnh hoạn về tâm lý. Các sách giáo trình y học và ấn phẩm khoa học thường thức đầy rẫy những lời dọa dẫm về tác hại của tình dục. Chúng gieo cho công chúng một tâm lý sợ hãi trước thứ của “trời cho” này. Giờ đây diệt dục trở thành một chuẩn mực đạo đức mà không còn mang tính chất tôn giáo nữa. Giới y học đã đổ tội cho tình dục là thủ phạm của nhiều căn bệnh và đồng thời họ còn đề ra những phương pháp hết sức nhẫn tâm như hoạn thiến bằng cách uống thuốc và dùng điện sốc hoặc đốt ống dẫn tinh v.v…

Đời sống luyến ái còn bị bóp méo bởi những quan điểm giả mạo về hiện tượng thụ thai. Người ta khuyên các cặp vợ chồng chỉ nên sinh hoạt mỗi một lần trong một tháng. Công chúng bị răn đe bởi những cảnh báo ngụy biện về những tác hại do trạng thái xúc cảm ân ái gây nên. Trong một tác phẩm của mình bà E. Willard đã khẳng định rằng, khoái cảm nhục dục còn mệt nhọc hơn cả lao động hàng ngày.

Đồng tính luyến ái và những hiện tượng lệch lạc được đồng nghĩa với các chứng bệnh tâm thần và chúng luôn luôn bị săn đuổi về phía luật pháp. Cần nói thêm rằng, tiếp theo sự phục hồi các tập quán Thanh giáo là vai trò của Bộ luật hình sự. Tại nhiều nước ngoại tình bị khép vào tội tù, nhưng nếu đối tượng là phụ nữ thì hạn tù còn lớn hơn.

Tư tưởng Thanh giáo còn lan sang cả Mỹ. Để tăng thêm tính nghiêm khắc, Kinh thánh đã điều chỉnh lại tất cả những tiêu chuẩn và bệnh lý tình dục. So với châu Âu, những người chủ trương Thanh giáo còn cứng rắn hơn nhiều. Họ đã xây dựng một hệ thống pháp luật hình sự hết sức hà khắc. Tư tưởng Thanh giáo cũng được các môn đệ thuộc giáo phái Pietas[37] tôn thờ mà thái độ thù địch của họ đối với tình dục cũng gay gắt không kém gì những tín đồ Thanh giáo. Sự kết hợp giữa trào lưu Thanh giáo và Pietas đã hình thành nên một thể chế chung về các tập quán tình dục tại miền Tây Hoa Kỳ.

Sự phát triển mạnh mẽ của làn sóng Thanh giáo ở phương Tây gắn liền với các yếu tố kinh tế. Tầng lớp tiểu tư sản xem cảm xúc và tình cảm là một mối đe dọa nguy hiểm của sở hữu tư nhân. Ngoài ra, những người theo tư tưởng Thanh giáo còn muốn giành thắng lợi trên mặt trận xã hội và tìm cách chinh phục niềm tin ở quần chúng. Vì thế các thuyết giáo luân lý của họ không nhằm được vào giới Olympos vốn là tầng lớp đề cao lối sống phóng túng nhất là các đại biểu quý tộc thuộc phái Libertine. Mục đích của phái Thanh giáo là xây dựng một thế giới đạo đức mới “sạch sẽ và thuần khiết”.

Văn hoá Thanh giáo đã trở thành truyền thống lâu đời ở phương Tây. Thậm chí ngày nay cũng khó mà khẳng định được sự suy tàn của nó. Người ta thường gọi văn hoá Thanh giáo là lối tư duy tư sản và tiểu tư sản bởi vì các tầng lớp xã hội này có số lượng tín đồ tham gia đông đảo hơn cả. Về mặt địa lý, phạm vi ảnh hưởng của tư tưởng Thanh giáo mạnh nhất là ở Anh, Bắc Mỹ, Hà Lan và tại những nơi có nhiều người Anh Xắc Xông di cư lập nghiệp. Không phải ngẫu nhiên mà nó gắn bó với đạo Tinh Lành như hình với bóng. Cũng như Thanh giáo, trong đạo Tin Lành thường có truyền thống diễn giải Kinh thánh theo lối tự do và có khuynh hướng cá nhân hóa và đồng thời ở đó kể từ thời kì Cải Cách, người ta cũng tỏ một lập trường cứng rắn không kém đối với đời sống tình dục.

Tại các quốc gia nơi mà văn hoá Thanh giáo chiếm ưu thế vẫn tồn tại những khuynh hướng chống đối rõ rệt. Tình trạng kiềm chế tình dục đã dẫn đến những hành vi với hai bộ mặt đối kháng nhau. Cánh đàn ông buộc phải sử dụng nhiều thủ thuật để thỏa mãn sinh lý: nhà thổ, ấn phẩm khiêu dâm, đống tính luyến ái, ngoại tình v.v… Tại Nam Mỹ nạn hiếp dâm nô lệ và thổ dân da đỏ đã trở thành một hiện tượng phổ biến. Có thể nói áp lực của nền tảng Thanh giáo càng tăng cường bao nhiêu thì các hình thức tự vệ cùng với tính chất đạo đức hai mặt càng mạnh bấy nhiêu. Vào thế kỷ XX, ở Tây Âu, tình trạng này đã làm dẫn đến sự bùng nổ của cuộc cách mạng tình dục.

Ngày nay chủ nghĩa Thanh giáo đang đứng trước nguy cơ về sự phá sản của mình. Đòn đánh đầu tiên làm rung chuyển của trào lưu này là học thuyết Freud. Cuốn sách “Ái ân hoàn hảo” của Van De Velle xuất bản năm 1926 là một thách thức tiếp theo đối với tư tưởng Thanh giáo. Nghệ thuật chăn gối bị cấm đoán từ lâu nay lại trở thành một tiêu chuẩn, còn hoạt động luyến ái thì được xem như là nguồn gốc của mọi quan hệ, đồng thời là cơ sở của sự giao tiếp về mặt tinh thần. Với những trang mô tả và phân tích đời sống ân ái một cách chính xác trái ngược với những nếp nghĩ giáo điều cũ kỹ, các công trình nghiên cứu của Kinsey đã gây nên một tiếng vang lớn trong dư luận bạn đọc. Rồi những biến đổi nhanh nhạy của xã hội, chính trị và kinh tế, sự ra đời của nhiều công trình khoa học cùng với các phong trào của giới trẻ đã làm lay chuyển tận gốc thành trì bảo thủ của chủ nghĩa Thanh giáo. Trào lưu tự do luyến ái nở rộ như một thứ thời mốt hấp dẫn. Chỉ có những năm gần đây, tình trạng trên mới được lập lại và đi vào ổn định.

Tư tưởng Thanh giáo là biểu hiện cực đoan của Ki tô giáo về các vấn đề tình dục và thể xác. Chủ nghĩa Thanh giáo có nguồn gốc sâu xa từ nền văn hoá Châu Âu mà thời kì hoàng kim của nó là giai đoạn Cách mạng tư sản Anh. Cho đến thời trị vì của nữ hoàng Victoria thì nó lại được vực dậy và nhanh chóng phục hồi. Đối với tầng lớp tiểu tư sản, văn hóa Thanh giáo trở thành một hình thức tự về và khẳng định quyền sở hữu trước giai cấp quý tộc Olympos. Trong một thời gian khá dài, bằng cách nhồi sọ hàng loạt những khuôn mẫu và quan niệm sai lầm, chủ nghĩa Thanh giáo đã làm hạn chế đáng kể đối với sự phát triển của nền văn hoá tình dục Châu Âu. Có lẽ công lao to lớn của ngành phân tâm học là ở chỗ nó đã vạch ra những ảnh hưởng và hậu quả tai hại đối với đời sống tinh thần mà nền luân lý Thanh giáo để lại. Những quan điểm của các nhà lương y Thanh giáo giờ đây đã thực sự trở nên lỗi thời. Cũng cần phải nói thêm rằng, nhiều di chứng tâm thần đã bắt nguồn từ những cách lập luận đầy bịp bợm của họ.

Ở Tây Âu, trong nhiều năm về trước nền đạo đức Thanh giáo đã thẳng tay phủ nhận văn hoá tình dục và nghệ thuật ân ái. Tại Ba Lan vai trò của nó tỏ ra mờ nhạt hơn. Lý do là vì các tập quán ở đây hoàn toàn khác và hơn nữa, xã hội Ba Lan chịu ảnh hưởng từ Thiên Chúa giáo nhiều hơn. Tuy nhiên chúng ta cũng có thể tìm thấy khá nhiều những biểu hiện Thanh giáo trong tầng lớp tiểu tư sản Ba Lan nhất là thời kì chuyển tiếp từ giữa thế kỷ XIX cho đến thế kỷ XX. Ngày nay phạm vi ảnh hưởng của tư tưởng Thanh giáo đã bị thu hẹp đi rất nhiều.

NỀN VĂN HÓA DI CHỨNG LOẠN THẦN KINH

Cảm giác bị đe dọa và sợ hãi trước một giới tính khác, tình trạng căng thẳng tâm lý khi âu yếm và ân ái, tự cô lập mình với mọi người. Đấy là những dấu hiệu của chứng loạn thần kinh – một hiện tượng khá phổ biến đối với nhiều người. Một số ý kiến cho rằng, chứng loạn thần kinh phụ thuộc vào văn hóa, lứa tuổi cũng như thành phần giai cấp. Nhưng ở đây chúng tôi xem chứng loạn thần kinh như một nét đặc thù của các nền văn hoá. Vì lẽ dó nền chúng tôi tạm đưa ra khái niệm “Nền văn hoá di chứng loạn thần kinh”. Nhiều nhà tâm lý học quả quyết rằng, quá trình loạn chứng thần kinh ở phương Tây đang tiến triển mà biểu hiện trực tiếp là xu hướng gia tăng các căn bệnh tình dục tâm thần. Song đây lại là một vấn đề ngoài lề.  Trong mỗi nền văn hoá và ở mỗi giai đoạn lịch sử xã hội cụ thể đều tồn tại những nạn nhân từ căn bệnh loạn thần kinh. Khoa phân tâm học xã hội chuyên nghiên cứu về lĩnh vực này. Khi nói tới nền văn hoá loạn chứng thần kinh là chúng tôi muốn ám chỉ những tập quán cố hữu, mối quan hệ giữa các giới tính và những chế định xã hội với những biến thể tâm thần được truyền từ thế hệ này qua các thế hệ khác. Dựa trên những tư liệu lấy từ các cuộc khảo sát của các nhà nhân chủng học M. Altsuler, chúng ta sẽ tìm hiểu về chủng tộc Caiapa là một trong những thí dụ tiêu biểu cho loại hình văn hoá trên.

Caiapa là một bộ lạc da đỏ sinh sống ở vùng hạ lưu tỉnh Esmeralda thuộc lãnh thổ Ecuador. Cuộc sống của thổ dân gắn liền với con sông mang tên Caiapa và những nhánh phụ của nó. Người Caiapa sống bằng nghề làm ruộng, săn bắt và đánh cá. Họ thờ Thiên Chúa giáo một cách miễn cưỡng và hình thức. Các thủ tục hôn nhân được tiến hành trong nhà thờ. Song song với các tập quán Thiên Chúa giá, nhiều truyền thống bản địa vẫn còn tồn tại và gìn giữ. Người Caiapa thích có con đàn cháu đống và đấy cũng là động cơ hôn nhân của họ. Tục lệ thờ người chết có một ý nghĩa quan trọng trong đời sống cư dân. Trẻ em sinh ra được xem như là sự tiếp nối luân hồi số phận của người đã khuất dưới một dung mạo và cuộc sống khác. Thủ tục dạm hỏi ở đây khá đơn giản. Sau một vài đêm “tìm hiểu” nhau trong một cái trại bằng mùng quây lên, thế là cả hai đã đồng ý để tiến tới thành hôn. Tuy nhiên cha mẹ phía đằng cô gái cũng có thể từ chối một cách khéo léo mà không để cho kẻ cầu hôn phải mất lòng. Ngoài ra còn tồn tại tục lệ “Suputangaima” – tức là một cách thức kiếm vợ đơn giản hơn. Theo đó vị hôn phu sẽ trực tiếp đến gặp người đẹp mà mình ưng ý, đoạn ngỏ lời trăm năm thẳng thừng với đối tượng. Nếu đề nghị được chấp nhận thì hôn nhân có hiệu lực ngay sau đó. Trong trường hợp kẻ cầu hôn không đủ “dũng khí” đến gặp người đẹp thì anh ta buộc phải cậy đến anh em họ hàng hoặc một “Hội đồng” gồm hai người da đỏ và hai người da đen. Để trả ơn, vị hôn phu sẽ đãi những người giúp việc một chầu rượu rum thỏa thích cùng với một khoản thù lao nhất định. Cuộc sống hôn nhân ở đây khá bền vững, song việc ly dị cũng hết sức dễ dàng. Chỉ cần người vợ bỏ đi hoặc người chồng ra lệnh cho cô ta ra khỏi nhà, thế là họ có thể chia tay với nhau mãi mãi. Các đối tượng có quyền được đi bước nữa, nhưng họ chỉ được phép tái hôn với những người đã từng có gia đình. Ngoại tình bị xem là một hành vi nghiêm trọng. Trừng phạt thường do thủ lĩnh phán quyết mà chủ yếu là hình thức đánh roi. Riêng phụ nữ thì chịu những hình thức nặng nề hơn.

Kết quả nghiên cứu cho thấy phái đẹp ở đây tỏ ra đa tình mạnh mẽ hơn trong đời sống ân ái. Giới mày râu thì luôn luôn bị ám ảnh bởi tâm lý tự ti về sự kém cỏi của mình. Rượu chè là một hình thức sinh hoạt thường xuyên và không thể thiếu được trong đời sống của cánh đàn ông.

Ngay từ khi còn nhỏ, trẻ em Caiapa đã chịu một chế độ giáo dục về vệ sinh hết sức nghiêm khắc. Trong mỗi gia đình, người ta dựng một cây cầu nhỏ. Đàn ông và con trai vệ sinh phía cuối cầu, còn phụ nữ và con gái đi ở phía trên cầu. Khi sắp có nhu cầu “vệ sinh”, các em bé sẽ được đặt vào một cái lỗ trên cầu. Đứa bé phải ngồi ở đó cho đến khi đặng “hoàn thành” nhiệm vụ. Sau đấy để thưởng cho việc luyện tập trên, người mẹ sẽ cho đứa bé bú sữa. Trên cơ sở lý thuyết về sự phát triển tâm lý tính dục ở giai đoạn trẻ, các nhà nghiên cứu đã đi đến kết luận rằng, chính hình thức vệ sinh trong tình trạng bị gò ép căng thẳng như thế đã làm phát sinh ra một số tâm lý như cảm giác sợ người, tâm lý bị bỏ rơi và e dè trong tình dục. Chế độ giáo dục trẻ em ở đây cũng rất nghiêm khắc. Lúc lên 2-3 tuổi là thời gian đòi hỏi phải được đi đứng thì chúng lại bị giữ chặt một chỗ trong nhà. Tóm lại chế độ giáo dục vệ sinh kiểu gò ép, việc cản trở nhu cầu đi đứng vui chơi của trẻ cùng với điều kiện ăn uống không thích hợp là những yếu tố quyết định đến quá trình hình thành hành vi tình dục và luyến ái sau này của các thành viên xã hội Caiapa.

Mỗi khi thấy người, nhất là kẻ lạ mặt, dân bản xứ thường hay bỏ chạy hoặc lẩn trốn. Họ dường như sống với ba thế giới khác nhau (cư dân, người da đen, người da trắng) và ứng với mỗi thế giới là một cách cư xử riêng. Để khắc phục nhược điểm của mình, thổ dân buộc phải tìm đến rượu. Uống rượu làm giảm bớt cảm giác sợ hãi, kể cả sợ hãi trước ái ân. Mức độ dục tình trong nam giới địa phương rất thấp. Nhiều người sinh hoạt chăn gối một cách miễn cưỡng. Khả năng ân ái 2 – 3 lần trong một tuần đã là một “chiến tích” tự hào của đàn ông Caiapa. Thậm chí trong giới nam nhi bản xứ còn phổ biến một khái niệm ám chỉ hoạt động ái ân là “Medio Trabana” (Chẳng khác gì sự khổ sai). Cần phải thấy rằng, khả năng tình dục quá yếu của đàn ông Caiapa bắt nguồn từ các hình thức làm tình nghèo nàn, thời gian kéo dài của một cuộc ái ân quá ngắn ngủi, tư thế sinh hoạt đơn điệu và thể lực của người đàn ông mau chóng bị hao kiệt – đây là toàn bộ những đặc trưng của đời sống tình dục và luyến ái của cư dân Caiapa.

Có lẽ sinh hoạt tinh thần của người dân Caiapa sẽ nghèo đi biết mấy nếu như họ không biết đến làn vũ điệu truyền thống mang chút ít hơi hướng hương vị trữ tình của mình trong các ngày lễ Noen và Năm Mới. Vào những dịp vui đó, các cô vợ sẽ trưng diện những bộ cánh đẹp nhất và sau nữa trở thành những vị khách dễ thường nhất của các đức lang. Các nàng sẽ tiến vào “Phòng trai”[38] trong một tư thế hết sức uyển chuyển và nhí nhảnh. Ông chồng thì đầu tóc rối xù và tất nhiên là người tỏa ra nồng nặc mùi rượu, lảo đảo bước ra đón chào người đẹp. Đoạn cô vợ sẽ thực hiện một số động tác quay vòng với tốc độ nhanh làm ta liên tưởng đến điệu vũ của con chim công. Ông chồng phải đứng xa một chút để không bị đụng vào chuyển động. Vũ điệu đó được lặp đi lặp lại vài lần cho đến khi người đẹp đột ngột dừng lại và lui ra. Tất cả những tình tiết của tục lệ trên đã phản ánh một mối tương quan hết sức đặc biệt giữa hai giới tính. Phụ nữ chiếm ưu thế giữ quyền chủ động, chi phối và hoàn toàn bộ diễn tiến của vũ điệu. Mặc khác vũ điệu cũng toát lên sự yếu kém của đàn ông và biểu thị sức mạnh dục tình của phái đẹp thổ dân Caiapa.

Tóm lại văn hoá tình dục Caiapa là một bộ phận tinh thần trong đó đời sống luyến ái hết sức nghèo nàn và què cụt cùng với xu hướng tâm lý thiếu tự tin cũng như nỗi sợ hãi trước tình dục. Vai trò của nam giới tỏ ra yếu kém, ngược lại phụ nữ thể hiện tính cách mạnh mẽ và đầy thách thức. Tất cả những nét đặc trưng này được phản ánh rõ nét trong văn học dân gian và thần thoại Caiapa. Hội chứng loạn thần kinh của người da đỏ có nguồn gốc xâu xa với các hình thức giáo dục trẻ em và tệ tục uống rượu là những nguyên nhân gây nên tình trạng què cụt, bệnh hoạn trong đời sống luyến ái của cư dân Caiapa.

HÀNH VI TÌNH DỤC TRÊN THẾ GIỚI

Tình dục trẻ em. Sự tò mò về giới tính và thể xác, sự ham mê đối với những trò chơi mang tính dục giữa các bạn bè đồng niên nhưng khác giới là những hiện tượng phổ biến trong các nền văn hoá. Những cảm quan phong phú của trẻ em về tình dục phần lớn bắt nguồn từ sự quan sát các hành vi ở người lớn. Tâm lý bị kích thích sinh lý bắt đầu xuất hiện ở trẻ em mà một trong số chúng đã có khả năng cảm nhận được nguồn khoái lạc này. Thật khó mà tưởng tượng nổi, trẻ em đã quan hệ xác thịt với người lớn tại nhiều nền văn hoá trên thế giới ra sao? Trong các cho xã hội sơ khai, quan hệ tình dục giữa đàn ông với các bé gái là một hiện tượng khá phổ biến.

Thủ dâm. Kết quả của các cuộc khảo cứu cho thấy rằng, trong các xã hội nơi mà thái độ đối với các hiện tượng ngoại tình và tình dục trước hôn nhân tỏ ra cởi mở thì chứng thủ dâm được hạn chế rất nhiều. Thủ dâm bị phản đối trong những nền văn hoá sơ khai. Người ta quan niệm đấy là thể hành vi đẩy con người vào một tình trạng lố bịch.

Quan hệ tình dục trước hôn nhân. Trên nguyên tắc đại đa số các nền văn hoá đều tán thành các quan hệ tình dục trước hôn nhân, nhưng thông thường điều đó phải đi đôi với những điều kiện nhất định. Trong trường hợp này, tại nhiều nơi, kể cả những nền văn hoá phản đối quan hệ tình dục trước hôn nhân vì những lý do thuộc về tôn giáo, tập quán cũng tỏ ra dễ dãi đối với nam giới hơn là phụ nữ. Tại một số nền văn hoá, trong đó có các nền văn hoá châu Á, phụ nữ nói chung bị cấm chỉ các quan hệ tình dục trước hôn nhân. Nếu không chứng minh được sự còn trinh của mình trong đêm tân hôn thì cuộc hôn nhân với cô gái đó sẽ không trở thành hiện thực.

Tại Ấn Độ các thiếu nữ hầu như không hề được nếm mùi vị hương hoa của luyến ái trước khi họ đi lấy chồng. Bởi vì theo tập quán ở đây thì mọi cuộc hôn nhân đều do cha mẹ tự sắp xếp lấy. Thậm chí trước đó trai gái cũng dường như chưa hề biết mặt nhau.

Ngày nay trong các nền văn hoá Ki tô giáo, tình trạng phân liệt giữa thực tế và lý thuyết đang có chiều hướng gia tăng. Phần đông đàn ông và thậm chí có khá nhiều phụ nữ đã không còn nhất nhất tuân thủ theo những quy định hiện hành của Nhà Thờ về việc nghiêm cấm các quan hệ tình dục trước hôn nhân. Nói chung dư luận xã hội có phần châm chước hơn đối với những trường hợp mà các đôi tình nhân “ăn trước kẻng” đó sau này chịu cùng nhau “kết tóc tơ duyên”. Ngược lại đối với những ai “thả dàn” quá mức thì búa rìu dư luận xã hội ắt hẳn sẽ không tha. Hiện nay tại các nước Tây Âu, việc cấm đoán ân ái trước hôn nhân đã không còn tồn tại. Theo kết quả của một số cuộc trưng cầu ý kiến tiến hành từ năm 1975-1983 ở Pháp, Mỹ và Tây Đức thì có tới 75-92% số người tán thành ân ái trước hôn nhân. Người ta xem đây là công việc riêng tư nằm ngoài phạm vi quản lý của nhà thời và đồng thời nó bình đẳng đối với nam giới cũng như cả phái đẹp.

Đời sống tình dục trong hôn nhân. Tại hầu hết các nền văn hoá quan hệ vợ chồng là hình thức tình dục chủ yếu. Mức độ hoạt động chăn gối dao động từ 2 đến 3 lần tình dục một tuần. Ân ái thường diễn ra tại nhà và trước khi đi ngủ. Trong số các nước Tây Âu thì các cặp vợ chồng người Anh và một số dân tộc Scandinavia là “xung” hơn cả, ngược lại “hiền” nhất là người Giéc- măng. Thông thường mức độ sinh hoạt và thời gian ân ái của các cặp vợ chồng dần dần có phần giảm sút theo quá trình chung sống.

Ngoại tình. Phần lớn các phong tục văn hoá thế giới đều hết sức “kỵ” chuyện ngoại tình của giới nữ. Trong khi đó cũng là chuyện “ông ăn gỏi (chả) bà ăn nem” đó cả thôi, mà chúng lại có vẻ bênh vực cho cánh đàn ông nhiều hơn.

Đời sống tình dục ở lứa tuổi trung niên. Đa số các nền văn hoá đều không phản đối hoạt động tình dục ở lứa tuổi muộn mằn. Quan hệ thể xác đối với một số trường hợp vì hoàn cảnh như ly dị, góa bụa v.v… cũng được hầu hết các tập quán tán thành. Các cuộc khảo cứu của Vinna và Newton cho biết có một số nền văn hoá tán thành hoạt động ân ái của đàn ông trung niên (Trung Quốc, Tây Tạng, Bedouin[39], Java, Okinawa…), trong đó có nền văn hoá thậm chí không phản đối nam giới trung niên ăn nằm với những cô gái trẻ (Văn hóa Samoa). Tồn tại 26 nền văn hoá tán đồng hoạt động chăn gối của những mệnh phụ hồi xuân (Polynesia, Ấn Độ, Tân Ghi nê), 6 trong số này chấp nhận việc họ đi lại với cánh thanh niên trẻ.

Các cuộc khảo sát tại nhiều nước phương Tây cũng cho thấy tình dục tuổi “hồi xuân” còn mạnh mẽ gấp bội so với những giai đoạn trẻ trung. Nó được quan niệm như là một hoạt động bình thường cần thiết cho sức khỏe và nhu cầu tinh thần con người. Và càng kéo dài được hoạt động ái ân chừng nào thì cuộc sống con người càng trở nền trường thọ bấy nhiêu.

Tư thế sinh hoạt tình dục. Các tư thế ái ân được áp dụng trên thực tế không quá đa dạng như ta tưởng. Phổ biến nhất vẫn là tư thế cổ điển. Tại Melanesia và Australia các cặp uyên ương thường sử dụng hình thức nam ngồi và nữ nằm ngửa. Một số chủng tộc Bắc Phi có kiểu sinh hoạt giữa đùi (Phải chăng đây là phương pháp để tránh thụ thai?). Ở phương Tây nói chung việc ứng dụng các lối chơi khác nhau thường thấy trong các mối quan hệ ngoại hôn nhân và mãi dâm. Tư thế nằm nghiêng khá phổ biến đối với một số tập quán Châu Phi và Châu Á.

Khoái cảm ân ái. Đối với nam giới, khoái cảm ân ái là sự đồng nghĩa với việc giao hợp, còn ở phụ nữ thì nó phụ thuộc vào tính chế định văn hoá. Tại các nền văn hoá đàn áp tình dục và Thanh giáo người ta đã tìm cách bóp chết nó. Ngược lại các tập quán văn hoá thần bí và Apollo đã làm cho đa số phụ nữ thực sự được thỏa mãn và sung sướng. Tình hình tương tự, kể cả đối với nam giới cũng tìm thấy trong các nền văn hoá Polynesia. Nói chung hiện tượng kéo dài khoái cảm là rất hiếm khi xảy ra. Nếu xảy ra, có chăng chỉ ở giới nữ, còn đối với đàn ông thì hầu như là không.

Tại phương Tây hiện tượng khoái cảm xuất hiện nhờ sự kích thích âm vật được xem là chưa chín muồi. Người ta chỉ coi nó đúng là “tiêu chuẩn” khi nguồn lạc thú này đạt được trong quá trình giao phối. Ngày nay, quan niệm trên đã trở nên lạc hậu và để đạt được điều đó, nhiều đôi uyên ương trẻ đã bắt đầu biết áp dụng những phương pháp kích thích khác nhau. Tại một số nền văn hoá Polynesia và Châu Phi do tục lệ cắt âm vật nên đa số phụ nữ ở đây chỉ thực sự nhận được khoái cảm trong quá trình giao hợp. Các thủ thuật làm tình ở đây chủ yếu là ve vuốt các bộ phận sinh dục của nhau.

Đồng tính luyến ái. Đây là hiện tượng tồn tại trong hầu hết các phong tục tình dục thế giới. Có tới 2/3 nền văn hóa sơ khai tán thành các quan hệ đồng tính luyến ái. Tại các nền văn hoá khác, tồn tại nhiều những quan niệm về nó, từ thái độ bài xích hết sức gay gắt cho đến những cách nhìn tỏ ra mềm mỏng và ủng hộ hoàn toàn. So với phụ nữ, hiện tượng này xuất hiện ở nam giới nhiều hơn.

Các hiện tượng lệch lạc tình dục. Nhiều nền văn hoá từng tồn tại các câu chuyện thần thoại kể về những hiện tượng lệch lạc tình dục. Có thể nói mức độ đô thị hóa và sự phát triển xã hội càng cao bao nhiêu thì các hiện tượng đồng tính luyến ái càng nảy sinh nhiều bấy nhiêu. Ở Tây Âu các hiện tượng thờ vật (Fetishism) và chứng phô bày (Exhibitionism) hầu như không phổ biến.

Tóm lại, qua việc tìm hiểu hành vi tình dục trong các nền văn hoá thế giới, chúng ta có thể đi đến một kết luận chung rằng, hình thức tình dục khác giới (Heterosexuality) thông qua quan hệ vợ chồng vẫn là hành vi tình dục chiếm ưu thế hơn cả. Nói chung hoạt động chăn gối trong hôn nhân (mức độ sinh hoạt, cách thức làm tình, tư thế, cảm xúc ân ái) của các dân tộc không đến nỗi khác nhau nhiều lắm. Hành vi tình dục trong các tập quán bị chi phối bởi các qui định xã hội (tiêu chuẩn đạo đức, tục lệ, tôn giáo v.v…)

CHƯƠNG IV: MỘT SỐ HIỆN TƯỢNG VĂN HÓA TÌNH DỤC KỲ LẠ

VẤN ĐỀ HIỂU BIẾT SINH ĐẺ TRONG CÁC NỀN VĂN HOÁ THẾ GIỚI

Thế kỷ XIX là thời gian mà khoa học bắt đầu để tâm nghiên cứu đến các hiện tượng thụ thai, sinh đẻ và những quy luật phát triển giới tính. Nhưng phải chờ đến thế kỷ XX thì việc tìm hiểu này mới đạt được những thành tựu đáng kể. Tuy nhiên cũng cần phải công nhận một điều, mặc dù vấn đề ngừa thai đã được biết đến từ rất lâu trong hầu hết các nền văn hoá thế giới, vậy mà suốt một thời gian dài nó đã bị các nhà bác học gần như quên lãng. Từ thời xa xưa, do thiếu kiến thức khoa học nên trong suốt quá trình thử nghiệm áp dụng các phương pháp điều tiết sinh đẻ chủ yếu đã thuộc về giới tà thuật, tôn giáo, các tập tục văn hoá và nền y học dân tộc. Vấn đề điều tiết sinh đẻ không những chịu ảnh hưởng trực tiếp từ ý thức chủ quan mà nó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan như chinh sách xã hội, điều kiện kinh tế, thái dộ xã hội đối với tình dục và giới tính, thậm chí cả chiến tranh và các trận dịch bệnh. Vì vậy khi nghiên cứu một nền văn hoá cụ thể, chúng ta cần phải chú ý đến những yếu tố tác động nói trên. Ở đây chúng tôi chủ yếu thiên về mô tả các phương pháp điều tiết sinh đẻ hơn là đánh giá chúng. Phần cuối tập trung nói về vấn đề kế hoạch hóa gia đình hiện đại và xu hướng của nó trong tương lai.

CÁC NỀN VĂN HOÁ SƠ KHAI. Trong các nền văn hoá cổ đại của nhiều dân tộc, sự hình thành một loạt các hệ thống chuẩn mực đã chi phối sâu sắc đến toàn bộ đời sống con người. Những chuẩn mực này thường liên quan mật thiết đến các tập quán, truyền thống và tôn giáo đã tồn tại trước chúng. Và ngày nay rõ ràng chúng vẫn còn ảnh hưởng đáng kể đối với vấn đề kế hoạch hóa sinh đẻ. Có rất nhiều phương pháp ngừa thai đã được áp dụng, nhưng ở đây chúng tôi chủ yếu chỉ xem xét đến những phương pháp mà hiện tại chúng vẫn còn thông dụng. Phương pháp phổ biến nhất đối với người Maxa là thủ thuật giao hợp cách quãng. Người Nandi ở Đông Phi thì biết kiềm chế sinh hoạt chăn gối sau thời kì hành kinh; đàn bà xứ Đa-hô-mây trước khi giao hợp thường đặt vào âm hộ một thứ rễ cây đặc biệt. Còn phụ nữ thuộc chủng tộc Cvango lại đắp vào đó miếng vải chứa một loại thuốc cỏ. Phụ nữ Ấn Độ có tục dùng nước cây rau mùi tây. Một chủng tộc da đen châu Mỹ gốc Ghi nê chế ra phương pháp độc đáo như sau: rửa sạch âm hộ bằng một loại nước hỗn hợp chế từ chanh và cây Ma hô gô ni sau mỗi lần ân ái. Đàn bà xứ châu Đại Dương thường cho vào bộ phận sinh dục của mình một loại rong biển và động vật nhuyễn thể, hoặc sử dụng thủ thuật nhảy tiêu tinh. Phụ nữ đảo Xu ma tơ ra thì bỏ vào âm hộ những viên nhét chế từ cây thuốc phiện. Phụ nữ Giava có thuật làm cho tử cung gấp cong lại. Tại Úc, người ta sử dụng phương pháp rửa tinh trung khỏi âm hộ hoặc thắt đường ống dẫn tinh.

Ở nhiều dân tộc tồn tại những tập tục gắn liền với thời kì ở cữ và nuôi con của người phụ nữ. Chính các tập tục này đã có tác dụng nhất định đến việc ngừa thai. Chẳng hạn, người Trumay không sinh hoạt tình dục trong giai đoạn mang thai, ở cữ và nuôi con cho đến khi đứa bé biết đi. Đối với chủng tộc Hamacoco việc cấm kị đó kéo dài trong hai năm đầu, kể từ lúc sinh con. Người Nambikuara thời gian đó là 3 năm. Thông thường trong các ngày lễ hội bộ lạc hay những cuộc chinh phạt, việc sinh hoạt tình dục cũng bị cấm đoán.

VĂN HOÁ PHƯƠNG ĐÔNG. Nhà thầy thuốc Xunxi Miao (695 Tr.Cn) có một bài thuốc nổi tiếng như sau: “Lấy mỡ và thủy ngân hâm nóng trong một ngày, đạt một chiếc siêu nhỏ chứa hợp chất đó trên bụng thì mãi mãi bị vô sinh”. Tại Trung Hoa người ta từng chế các loại thuốc viên để làm sẩy thai và chế ra viên nhét âm hộ có tác dụng làm giảm dục tính (trị liệu tâm lý). Ở Ấn Độ các phương pháp ngừa thai đã tồn tại cách đây trên 2.000 năm. Thí dụ, phương pháp giao hợp thiếu (không xuất tinh), phương pháp ngăn ống dẫn tinh theo ý muốn nhờ các bài tập Yoga, cấm tình dục trong thời gian nghỉ lễ, phương pháp xông âm hộ, dùng bùa thuật, thuốc tinh dầu hỗn hợp, phương pháp nén dương vật vào thời điểm gần xuất tinh để cho tinh trùng đi xuống bọng đái. Người Nhật nổi tiếng với các loại thuốc sắc, phương pháp giao hợp cách quãng, sử dụng các loại bao ca-pot làm từ màng da rùa và các loại thuốc nhét âm hộ chế từ lá tre hỗn hợp với tinh dầu, thuốc gạc nhét bằng giấy mỏng hay bằng cách rửa sạch âm hộ ngay sau khi giao hợp.

CÁC NỀN VĂN HOÁ CHÂU THỔ ĐỊA TRUNG HẢI. Ở Ai Cập người ta chế ra các loại thuốc gạc nhét chế từ phân cá sấu trộn mật ong hoặc từ nhựa cây xiêm gai (Acacia), áp dụng thủ thuật trị liệu ngâm nóng, phẫu thuật tách đường tinh trùng, dùng bao ca-pot, hạt thuốc thầu dầu. Tại Jude nổi tiếng với các thứ thuốc sắc từ rễ cây. Các thầy thuốc người Do Thái hướng dẫn những thời kì cấm giao hợp kèm theo sử dụng những loại thuốc gạc đặc biệt. Ở đây phương pháp giao hợp cách quãng bị cấm sử dụng. Từ xưa người Hi Lạp đã biết chế ra tinh dầu cây bá hương (Cedrus) với hỗn hợp chì đồng để bôi vào âm hộ (ngày nay, chúng ta biết rằng các chất này có khả năng kiềm chế hoặc sự di chuyển của tinh trùng), hoặc các loại gạc nhét và nước thuốc sắc từ cây cỏ. Thầy thuốc Soran đề ra phương pháp rửa sạch âm hộ sau khi giao hợp, phương pháp giao hợp cách quãng và sử dụng gạc nhét chế từ cây bá hương và tinh dầu. Ông cũng là người đầu tiên tìm ra chu kỳ an toàn và không an toàn. Một số lương y Hi Lạp bày cách dùng thuốc gạc nhét làm từ phân voi và mạng nhện.

ĐẠO HỒI. Người Hồi giáo không nghiêm cấm áp dụng các phương pháp ngừa thai, bởi vì theo quan niệm của cuộc sống con người chỉ bắt đầu từ khi sinh ra. Ibn (Avisenn) đã tổng kết có gần 22 phương pháp điều tiết sinh đẻ. Đó là các phương pháp sau: không giao hợp khi thụ thai, giao hợp cách quãng, phương pháp nhảy tiêu tinh trùng, kiềm chế hưng phấn, gạc nhét làm từ quả thạch lựu, gạc bông tẩm thuốc ngủ, bôi mỡ hoặc củ hành lên dương vật, cho phụ nữ ăn đậu cove khi đói bụng.

VĂN HÓA CHÂU ÂU. Các tài liệu nói về vấn đề điều tiết sinh đẻ vào thời kì Trung Cổ ở Châu Âu hiện còn rất ít. Tôn giáo tại đây nghiêm cấm việc sử dụng các phương pháp ngừa thai. Qua các tài liệu thế kỷ XIII cho thấy rằng, để ngừa thai người ta đã áp dụng các tư thế tình dục bất thường, phụ nữ đi tiểu ngay sau khi giao hợp, nước thuốc sắc từ thảo cỏ, niệm thần chú, dùng bao ca-pot làm bằng ruột động vật.  Đối với Ki tô giáo việc áp dụng các phương pháp này để ngừa thai hoặc cho sẩy thai đều bị xem như hành vi sát nhân.

Vào thế kỷ VII đã có các cuộc thí nghiệm đầu tiên về quá trình thụ thai. Người ta phát hiện ra rằng, ở trong môi trường chua tinh trùng bị đánh mất khả năng di chuyển, Năm 1672 De Graaph đã chứng minh tinh trùng và trứng là nguồn gốc của sự sống con người. Năm 1827 lần đầu tiên Van Baer đã mô tả một cách rành mạch về hiện tượng thụ thai. Trong hồi ký của mình Karanova từng viết: có thể ngừa thai bằng bao capot, viên vàng hoặc vỏ chanh và cổ tử cung. Vào cuối thế kỷ XIX Maltus đã đưa ra vấn đề điều tiết sinh đẻ trên một bình diện rộng. Phát kiến về ngành luyện cao su vào năm 1834 đã mở đường cho việc sản xuất bao cao su hàng loạt. Tại Mỹ tới năm 1846 người ta đã bắt đầu cấp bằng sáng chế về dụng cụ ngừa thai. Đến thế kỷ XX thì những kinh nghiệm khoa học về hiện tượng thụ thai đã dày lên nhiều, đồng thời các phương pháp ngừa thai khác nhau cũng được phổ biến rộng rãi. Năm 1930 tại Duyrich dã diễn ra Hội thảo quốc tế lần thứ nhất của những người chủ trương ngừa thai. Đến năm 1948 tại Seltehal Hiệp họi quốc tế về kế hoạch  hóa gia đình đã được thành lập. Sau này còn ra đời rất nhiều những tổ chức khác nhau chuyên nghiên cứu vấn đề điều tiết sinh đẻ.

THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI. Mặc dù đã có những thành tựu nhất định trong lĩnh vực nghiên cứu hiện tượng thụ thai và điều chế sinh đẻ, nhưng những thành tựu đó chưa hẳn đã được phổ biến một cách rộng rãi. Tuy các Trung tâm khoa học, các tổ chức quốc tế, những cuộc hội thảo và các nhà xuất bản đã tỏ ra quan tâm đến vấn đề này, song cho đến nay hàng triệu người hẳn còn sống trong sự lạc hậu và họ vẫn còn sử dụng những phương pháp ấu trĩ từ thời xa xưa. Hiện nay vấn đề ngừa thai vẫn còn được tiếp tục tranh luận và nên hay không thì vẫn còn rất nhiều quan điểm.

Chẳng hạn, mặc dù các tín đồ Công giáo đã được phép sử dụng các phương pháp ngừa thai song trên thực tế họ vẫn bị ám ảnh bởi những quan niệm luôn luôn mâu thuẫn nhau. Đối với các khuynh hướng tôn giáo khác (đạo Chính thống, Tin Lành …) thì việc lựa chọn phương pháp ngừa thai được chấp nhận một cách tự do hơn.

Nỗi lo sợ trước bùng nổ dân số đã đưa vấn đề ngừa thai thành một công cụ quan trọng trong chính sách dân số tại nhiều quốc gia. Ở Trung Quốc người ta đưa ra những quy định ngặt nghèo về chế độ một con, về khung tuổi cho phép hôn nhân, vừa khuyến khích sử dụng các phương pháp ngừa thai, đồng thời kiên quyết dùng biện pháp hành chính đối với những trường hợp đẻ nhiều. Tại Ấn Độ trong vòng nhiều năm đã diễn ra cuộc cách mạng về dân số, đối lập với tập quán đông con có từ lâu đời của nước này. Ở một số quốc gia, nơi mà tình trạng giảm dân số đang có nguy cơ đe dọa thì người ta lại khuyến khích sinh đẻ bằng các biện pháp xã hội.

Như vậy vấn đề điều tiết sinh đẻ đã diễn ra trên nhiều bình diện: tôn giáo, nhà nước, kinh tế, y tế và luật pháp. Ngoài ra tính chất phong trào và vai trò của báo chí cũng có những tác dụng nhất định. Chẳng hạn, vào những năm 70 do một loạt những bài báo nêu lên những hiệu ứng phụ của việc sử dụng các loại thuốc hooc-mon mà 15 triệu phụ nữ đã chuyển sang sử dụng những biện pháp ngừa thai khác.

Bảng liệt kê sau đây minh họa mức độ thông dụng của các phương pháp ngừa thai ở từng khu vực văn hoá. (Các số liệu được rút ra từ nhiều tài liệu khác nhau).

Phương pháp

Số lượng người (Triệu)

Khu vực văn hoá

Xuất tinh ngoài âm hộ

50-100

CÁC nền văn hoá sơ khai

Bao capot

25-32

Nhiều nền văn hoá phương tây

Màng ngăn

2-3

nt

Đặt vòng

15-18

nt

Thuốc hooc-mon

50-80

nt

Tuyệt sản

50-80

nt

Nhiệt năng

3-?

Phương Đông

Các phương pháp cổ truyền (tính theo lịch)

60-70

Nhiều nền văn hoá

Phá thai

30-33

Nhiều nền văn hoá

Bảng thống kê trên đây cho thấy một điều là: xã hội càng phân hóa bao nhiêu thì nó càng chịu ảnh hưởng bấy nhiêu từ tôn giáo, giáo dục, đô thị hóa, lượng trẻ em, điều kiện sống, sự tuyên truyền, việc cho phép áp dụng các phương pháp ngừa thai v.v… Theo số liệu từ các cuộc nghiên cứu tại Thụy Điển vào năm 1982 thì có tới 47% phụ nữ thường xuyên sử dụng các loại thuốc hooc-mon chống thai, 4% phụ nữ đặt vòng, 37% không sử dụng phương pháp tránh thai nào, ở Hungary 35% phụ nữ sử dụng thuốc viên, 35% giao hợp cách quãng, 10% dùng bao capot, 8% đặt vòng, 6% áp dụng các phương pháp sinh lý. Thông thường cư dân tại các đô thị lớn, những người có trình độ học vấn cao hoặc những tín đồ có tư tưởng tiến bộ (trừ Thiên Chúa giáo) là những đối tượng dễ tiếp thu các phương pháp ngừa thai nhân tạo.

Vấn đề điều tiết sinh đẻ phụ thuộc vào từng nền văn hoá và trình độ phát triển của nó. Mặc dù Tổ chức bảo vệ sức khỏe thế giới, các hiệp hội tôn giáo và hệ thống giáo dục các nước đã có những nỗ lực lớn nhằm đưa ra những biện pháp điều chế sinh đẻ khả thi, thích hợp với điều kiện sinh hoạt và những nhu cầu của từng quốc gia. Song những tác động đó vẫn còn nằm trong một phạm vi nhỏ hẹp và tiến trình của nó diễn ra chậm chạp hơn nhiều so với mức độ tăng trưởng dân số trên toàn cầu hiện nay. Vấn đề kế hoạch hóa gia đình trong tương lai sẽ ra sao? Chúng tôi dám tin tưởng rằng, sẽ xuất hiện các loại viên nang hooc-mon mới có tác dụng lâu hơn, các loại thuốc tiêm hooc-mon, các phương pháp miễn dịch, các chất men dược kháng tinh trùng, các chế phẩm làm chậm lại sự di chuyển của chúng, các hooc-mon ngừa thai v.v… Hiện nay người ta đang tiến hành thí nghiệm các phương pháp ngừa thai tâm sinh lý. Thí dụ như phương pháp thôi miên nhằm tạo ra tình trạng an toàn (không thụ thai) tạm thời (Phương pháp này bước đầu đã nhận được những kết quả khả quan), hoặc tìm ra chu kỳ dễ thụ thai bằng cách phân tích nước tiểu v.v… Trong tương lai những phương pháp đang thực nghiệm sẽ được hoàn thiện và đưa ra áp dụng cho đại chúng.

Liệu vấn đề điều tiết sinh đẻ có thể trở thành một quá trình có ý thức và phù hợp trên toàn cầu hay không? Chúng tôi chắc rằng điều đó sẽ diễn ra trong viễn cảnh của một nền văn minh vũ trụ tương lai.

HIỆN TƯỢNG ÁI NAM ÁI NỮ

Mô típ ái nam ái nữ (Androgyne) bắt nguồn từ yếu tố tâm sinh lý với sự tồn tại những cá thể mang đặc điểm của hai giới tính là một hiện tượng rất phổ biế trong các nền văn hoá tình dục. Ở mỗi nền văn hoá nó được phản án trong các truyền thuyết, thể hiện dưới các hình tượng thần thánh lưỡng tính. Chính các đền thờ Panteon trên thế giới cũng cho thấy có rất nhiều trong số các vị thần đó mang những đặc điểm cơ thể lưỡng tính… Mô típ ái nam ái nữ sẽ được chúng tôi xem xét rõ hơn dưới góc độ là một hiện tượng tâm sinh lý trên cơ sở cấu tạo cơ thể học đặc trưng cho từng giới tính.

Về hiện tượng ái nam ái nữ đã từng tồn tại những quan niệm khác nhau trong triết học Ấn Độ, triết học Platon và trong các truyền thuyết cổ. Ví dụ, có quan niệm cho rằng, con người lúc đầu vô dục, duy tính, nhưng dần dần dưới ảnh hưởng của những tác nhân xung quanh lên sự phát triển tâm lý mà cuối cùng nó được phân thành hai giới tính. Và vì thế “cái tôi” của chúng ta chính là tổng hợp những đặc điểm tâm lý tính của hai giới với một sự tương quan giới tính,hoặc là giới tính này trội và ngược lại giới tính kia yếu hơn. Có ý kiến lập luận rằng, con người mang những đặc điểm của hai giới tính luôn luôn hoàn hảo hơn là một giới tính. Ái nam ái nữ chính là biểu hiện trở về của một trật tự, một sự hài hòa ban đầu và là một thứ thiên đường (theo Novalis, Chlehel, Rungle). Trong thời kì chủ nghĩa lãng mạn ái nam ái nữ trở thành đối tượng sáng tác của nhiều nhà văn và họa sĩ, nó thể hiện một mối quan hệ tương hỗ tinh tế thông qua phương thức tư duy và tình cảm nữ tính – nam tính.

Trong phạm vi của ái nam ái nữ, tình dục gắn liền với những rung động và đam mê một cách tích cực. Sự xóa nhòa ranh giới phân biệt “nam – nữ” trong các tập quán hiện đại đã diễn ra không chỉ do tác động của những biến đổi xã hội mà còn do những ảnh hưởng của hiện tượng ái nam ái nữ. Cũng có thể đấy là sản phẩm tiến hóa của sự phát triển cá tính con người một cách toàn diện. Vào những năm 70 đã xuất hiện một loạt các công trình khoa học về hiện tượng này, và người ta đã xem nó như là một phương thức đưa lại những khả năng to lớn cho sự phát triển cá tính con người trên cơ sở kết hợp những đặc điểm tâm lý của hai giới tính. Các nhà nghiên cứu còn cam đoan rằng, điều đó có thể làm cho các mối quan hệ xã hội trở nên lành mạnh hơn. Dựa trên những chứng liệu khoa học phong phú và những kết quả khảo cứ về hiện tượng ái nam ái nữ, nhà bác học Heilbrum đã hoàn thành công trình chuyên khảo nỏi tiếng: “Hành vi tình dục giới tính của con người”.

Vậy thì ở nữ giới hay nam giới hiện tượng ái nam ái nữ nhiều hơn? Có ý kiến cho rằng hiện tượng này phổ biến ở phụ nữ, bởi vì thái độ xã hội dễ chấp nhận ở họ những biểu hiện phong cách nam tính về tư duy và lối sống hơn là nam giới mang những đặc điểm nữ tính. Điều này có thể thấy rõ ở cách nhìn khá mềm mỏng của xã hội đối với hiện tượng đồng tính luyến ái nữ giới. Nhiều nhà nghiên cứu khác lại nhấn mạnh đến tính ưu thế của hiện tượng ái nam ái nữ ở phái nam, những đối tượng vốn có bản chất thích “nổi loạn” chống lại các mô típ tồn tại sáo mòn của xã hội.

Do môi trường giáo dục hiện đại mà ngày nay ái nam ái nữ phát triển mạnh, kể cả ở nam giới. Điều này đồng thời cũng bắt nguồn từ quá trình giải phóng phụ nữ về nghề nghiệp và vai trò người mẹ trong gia đình. Các cháu trai một mặt chịu ảnh hưởng sâu sắc từ hành vi mẫu mực tư duy của người mẹ, mặt khác mối giao thiệp của chúng đối với thế giới phụ nữ cũng không bị ràng buộc như trước. Các tài liệu khoa học đã khẳng định rằng, sự thích nghi đời sống xã hội đi đôi với quá trình giải phóng nam giới. Nói cách khác, mức độ giải phóng càng cao bao nhiêu thì chất nữ tính càng được khuyến khích lĩnh hội ở nam giới bấy nhiêu. So với nữ tính, chất nam tính theo truyền thống ít nhận được sự ủng hộ trong quá tình thích nghi đời sống xã hội. Tuy nhiên tại phương tây các cuộc khảo cứu cho thấy hệ thống giáo dục ở đây đã làm cho mức độ phát triển ái nam ái nữ ở nam giới có chiều hướng gia tăng hơn so với phụ nữ. Chúng ta có thể tìm thấy những biểu hiện ái nam ái nữ cả trong các quan niệm triết lý cuộc sống. Chẳng hạn, một số đối tượng này đã quan niệm rằng thông qua việc kết hợp những đặc điểm nữ tính và nam tính phương thức ái nam ái nữ sẽ làm cho cuộc sống trở nên thú vị hơn, phạm vi xúc cảm lớn hơn và nó làm cho con người độc lập trong mọi hoàn cảnh, kể cả trong đời sống tình dục.

Có thực hay không đàn ông mang đặc tính ái nam ái nữ có khả năng làm thay đổi hành vi mà không phụ thuộc vào hoàn cảnh, hoặc hành vi đó là sự hòa hợp cân bằng giữa nam tính và nữ tính? Thế còn đối với phụ nữ, liệu họ có giống như vậy hay không? Các công trình nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng, trong “cái tôi” của những phụ nữ mang đặc điểm ái nam ái nữ mối liên kết giữa chất nữ tính và nam tính thường thiếu sự kiên cố. Từ đó làm cho họ mất đi tính mềm dẻo trong hành vi của mình. Ngược lại ở nam giới tính chất trên luôn được thể hiện tốt hơn cho từng hoàn cảnh cụ thể. Trong tất cả các mối giao lưu: xã hội, gia đình, yêu đương thì những phụ nữ mang đặc tính ái nam ái nữ thường dễ lẫn lộn hành vi giới tính của mình; còn đối với nam giới sự phân biệt giới tính rõ rệt hơn, thể hiện ở mức độ trội lên hoặc là giới tính này hoặc là giới tính kia. Điều đó tạo điều kiện cho họ khả năng độc lập cao trong từng đòi hỏi của hoàn cảnh.

Có thể nói rằng, các đối tượng ái nam ái nữ rất dễ thích ứng với những nhu cầu tình dục của nhau trên cơ sở khả năng đóng vai giới tính này hay giới tính kia. Quan hệ ái ân nhờ đó được thiết lập và thúc đẩy một cách mạnh mẽ và sâu sắc. Nếu chỉ có một trong số họ mang đặc điểm ái nam ái nữ thì mối liên kết lại phụ thuộc vào khuôn mẫu giới tính của đối tượng kia. Mặc dù hơi ngoài lề một chút song cũng cần lưu ý thêm một chi tiết quan trọng về mối quan hệ đặc biệt giữa hiện tượng ái nam ái nữ và bisexualism[40]. Nếu một trong hai đối tượng ái nam ái nữ nhiễm thêm chứng bisexualism thì điều đó rất nguy hại đối với họ với kết cụ là mối liên kết giữa họ sẽ đổ vỡ một cách bi thảm.

Khi nghiên cứu về hiện tượng ái nam ái nữ ở đàn ông, các nhà bác họ thấy rằng, đại đa số những đối tượng mà nam tính tỏ ra mạnh lên thì thường dẫn đến hành vi tội ác. Ngoại trừ các tù nhân chính trị và tội phạm hiếp dâm, trong các trại cải tạo bao giờ cũng chật ních những nhân vật mày râu “cứng đầu cứng cổ”. Trong số các đối tượng hiếp dâm tỷ lệ ái nam ái nữ chiếm rất cao. Thực ra rất khó giải thích bản chất của hiện tượng này là gì và ở đâu là yếu tố nguyên sinh, ở đâu là yếu tố thứ cấp? Có thể thấy rằng, ở những đối tượng phạm tội trên, bản chất tâm lý “nữ nhi” thường là vật cản trước các quan hệ tình dục dị giới. Ngược lại bản chất “nam tính” là yếu tố dẫn đến các hành động cưỡng dâm.

Hiện tượng ái nam ái nữ phổ biến ra sao? Theo các nhà khoa học, tại các nước phương Tây chỉ có gần 50% dân số là mang những đặc điểm duy tính truyền thống: nam tính hoặc nữ tính. Trong khi đó có đến 30% dân số mang chứng ái nam ái nữ, kể cả phụ nữ lẫn nam giới. Tiếc rằng đối với các nền văn hoá khác những cuộc khảo cứu nhân chủng tương tự chưa được tiến hành. Vì thế chúng tôi chưa có đủ cơ sở để nói về mức độ phổ biến của hiện tượng ái nam ái nữ trong các nền văn hoá này. Nên nhớ rằng, những đối tượng ái nam ái nữ sẽ rất khác biệt nhau cho từng nền văn hoá, bởi vì ở đó mô típ nữ tính và nam tính có sự  phân hóa rõ rệt. Vì thế hiện tượng ái nam ái nữ nghiễm nhiên chẳng có mẫu số chung cho tất cả các đặc điểm tâm lý. Nó cho thấy là nam tính và nữ tính chủ yếu được hình thành bởi những mô típ văn hóa lâu đời.

THỎA MÃN ÂN ÁI

Khái niệm “thỏa mãn ân ái” chỉ những rung cảm khoái lạc trong sinh hoạt tình dục và quan niệm tình dục như là một thứ ích lợi, một nguồn hứng khởi tạo nên niềm sung sướng ngất ngây. Nếu chúng ta để ý quan sát các nền văn hoá tình dục thế giới hẳn sẽ thấy rõ, hiện tượng thỏa mãn ân ái cũng có những khuôn mẫu riêng biệt và khác nhau. Lý do chính yếu vì nó phụ thuộc vào từng hệ tư tưởng chủ đạo hoặc tôn giáo thống trị trong mỗi nền văn hoá. Những khuôn mẫu này được hình thành trong quá trình giáo dục, được lưu truyền qua các thế hệ và cuối cùng tác động lên cảm xúc con người trong quá trình luyến ái – chăn gối. Mặc khác chúng cũng ảnh hưởng lên cả tri giác chủ quan phát sinh từ các kích thích tố tình dục. Có thể chia các mô típ về sự thỏa mãn ân ái ra mấy loại.

Mô típ thủ cựu. Thỏa mãn ân ái được xem như là sự chinh phục thể xác, là bản chất thú tính bởi các lực lượng xấu xa. Người có đạo đức cần phải tránh xa những cảm giác đó. Ở đây tình dục chỉ để phục vụ cho việc sinh tồn nòi giống. Chúng ta có thể tìm thấy mô típ này trong triết học Hi Lạp. Những người theo phái Pythagor đã lên án sự thỏa mãn ân ái và coi đó là nguồn gốc của cái Ác trên trái đất. Heraclit cũng tỏ thái độ ra miệt thị ra mặt. Còn theo Democrate thì “sự thỏa mãn ân ái chỉ tổ làm cho con người dễ sa ngã và nô lệ bởi hình thức bên ngoài. Đối với những người muốn tìm kiếm khoái lạc trong tình dục họ sẽ chỉ nhận được những khoái cảm hết sức ngắn ngủ và phôi pha. Ngược lại những nỗi đau khổ từ đó gây nên thì hầu như vô tận. Họ cứ tham lam muốn có nữa và muốn có nữa để làm sao đạt được dục vọng của mình. Cảm giác khoan khoái sẽ trôi đi mà không hề đưa lại một ích lợi nào cả. Nếu đã được hưởng một chút sung sướng rồi, lập tức sau đó họ lại đòi hỏi thèm khát… và rồi rút cục sẽ phải trở thành nô lệ của đàn bà. Đấy thực là một sự hạ thấp đáng khinh bỉ đối với giới nam”.

Trong nền văn hoá Ki tô giáo Châu Âu ngày từ đầu đã hình thành thái độ phản đối thỏa mãn tình dục. Một mặt, đấy là do ảnh hưởng từ những truyền thống bài xích tình ái của triết học Hi Lạp cổ đại. Mặt khác đấy là tinh thần chống lại những tập quán bấy giờ, sự trấn an trước những tiên định về ngày tận thế của loài người đan đến gần, tư tưởng bài bác quyền bình đẳng nam nữ. Sau này dưới ảnh hưởng của chủ nghĩa Mani và các giáo dòng Gnosticism mà phái buộc tội tình dục càng được phụ họa thêm. Chế độ vô hôn và sự hình thành một số mẫu mực tập quán cũng góp phần tạo điều kiện cho việc củng cố những quan niệm nói trên. Người ta coi sự thỏa mãn ân ái như là nguồn gốc tội lỗi, còn vẻ đẹp khiêu giới của đàn bà chính là sự đền tội của quỷ sa tăng. Tư tưởng bài xích tình dục dựa trên những quan niệm luân lý mà nhà triết học Pháp P.Antuan đã viết như sau: “Thứ luân lý mà nói khơi dậy nỗi nghi ngờ đối với dục tình và biến tình yêu thành một cái gì đó hết sức vô nghĩa thực chất là dựa trên tinh thần chống thỏa mãn ái ân. Người ta thường tưởng tượng ra những mối nguy hiểm đe dọa các đối tượng khi họ đang hưởng thụ khoái lạc. Dục vọng được xem như là nguyên nhân của tội ác và sự đồi bại. Bằng chứng đưa ra để biện minh là mối quan hệ giữa thỏa mãn và hành vi cưỡng dâm.”

Những phong tục thấm nhuần tin thần chống đối sự thỏa mãn tình dục được phản án rõ nét trong khuynh hướng Thanh giáo, các giáo dòng Catar, Scopsov, hay dưới thời Victoria. Tránh xa tất cả những gì có thể đem lại lạc thú đã trở thành tiêu chí của các thế hệ. Người ta tìm đến các biện pháp như hoạn, thiến, hủy diệt các bộ phận sử dụng, hành hạ cơ thể, ban hành chế độ kiểm duyệt gắt gao và cả những lời dọa dẫm vô tận v.v… Trong đời sống tình dục họ cố tìm cách né tránh những cảm xúc tích cực. Cho nên chẳng có gì ngạc nhiên khi ở đây phần lớn phụ nữ không hề biết tới khoái cảm ái ân là gì và họ phải luôn đè nén cơn hưng phấn của mình. Ngay cả các thầy thuốc cũng phụ họa cho thứ luân lý đó bằng cách đưa ra những loại thuốc kiềm chế kích thích khác nhau, hoặc những chế phẩm có tác dụng hạn chế sự phát triển các cơ quan sinh dục v.v… Trong nhiều thế kỷ bệnh thủ dâm và mộng tinh bị xem như là một tội lỗi. Thế mà tại các nền văn hoá khác những quan niệm đại loại về vấn đề thỏa mãn tình dục lại rất hiếm khi thấy.

Mô típ lá mặt lá trái. Đó là thái độ vừa nghi ngờ, vừa đồng tình, từ chỗ chấp nhận tình dục như là một giá trị trong khuôn khổ nhất định đến chỗ dè dặt một cách thái quá. Bằng chứng sinh động nhất là nền văn hoá phương Tây – một nền văn hoá trong đó tư tưởng phản đối thỏa mãn tình dục hoàn toàn giữ vị trí chủ đạo. Môn phân tâm học đã phát hiện ra vai trò thỏa mãn ân ái, nó chia tâm lý con người thành hai phạm trù (ý thức và vô ý thức), mối quan hệ đối kháng giữa nguyện vọng cá nhân với các tập quán, định chế văn hoá. Chính quan điểm lá mặt lá trái trong cách nhìn đối với hiện tượng thỏa mãn tình dục đã dẫn đến việc xuất hiện các hội chứng về tâm lý là nét đặc trưng tiêu biểu của văn hoá phương Tây. Chẳng hạn hội chứng Tristan và Iseut, Madonna và Người đàn bà dâm, Hiệp sĩ và người đàn ông phóng đãng. Đặc điểm chung đối với những hội chứng này là mối mâu thuẫn nội tại giữa nhu cầu về cảm giác và một khuôn mẫu về tình dục hài hòa,  là sự hình thành thứ luân lý hai mặt, là khái niệm “trái cấm.

Tư trưởng trên đã được A.Ducanovich miêu tả một cách chính xác như sau: “Đối với những người sinh ra ở Châu Âu quan hệ tình dục thường được xem như là một cái gì đó đáng xấu hổ và vô nhân cách. Mặc dù được trang bị đủ các loại học thuyết khôn ngoan và những phát triển khoa học hiện đại, song trong vấn đề then chốt nhất của cuộc sống thì họ chỉ là những kẻ dốt nát, hoặc cùng lắm cũng chỉ là những bậc tài tử ngô nghê mà thôi. (Chúng tôi xin nói thế: trong lĩnh vực chăn gối họ có thể là những nhà lý thuyết suông kì cựu). Nền giáo dục tình dục mà người Châu Âu đã và đang tiếp nhận là một sự ngộ nhận với tính chất què cụt, chứng hai mặt, sự lừa dối và phản bội được tiêm nhiễm trong các tập quán của họ. Chứng khiếp nhược, bất an, kiềm dục và xuất tinh sớm đã thấm vào xương tủy mọi người. Từ đây mà đẻ ra các hội chứng bất lực từng phần hoặc toàn phần và bệnh cuồng tử”.

Mặc dù ngày nay các tập quán đã thay đổi nhiều và nền giáo dục tình dục đã đạt được những thành tựu đáng kể, song vấn đề thỏa mãn tình dục vẫn còn được nhìn nhận một cách lạc hậu theo quan điểm hai mặt. Những tư tưởng tương tự cũng được tìm thấy ở một số nền văn hoá phương Đông (Thuyết tôn giáo nhị nguyên, Do Thái giáo, Nho giáo, Phật giáo v.v…) Thái độ bài xích tình dục đã làm nghèo nàn đời sống ân ái và tước mất đi những rung động đích thực, nhưng cũng không ngạc nhiên làm nó cũng có tác dụng kích thích sự sáng tạo. Thật khó mà tưởng tượng được, để tạo ra nhiều kiệt tác nghệ thuật các đại biểu văn hoá phương Tây đã phải trải qua sự nỗ lực đặc biệt, giữa một bên là tư tưởng thành kiến và một bên là nguồn cảm hứng Tình Yêu. Các sáng tác văn học, hội họa, điện ảnh v.v… đã phản án quá trình nỗ lực đó và ở đây chính tình yêu đóng vài trò là nguồn động lực thúc đẩy mạnh mẽ. Tình yêu trở thành nàng Thơ đích thực. Đối với các nhà tình dục quan điểm phản dục lại không mấy tác dụng đến thế. Trong văn phòng làm việc của họ những con bệnh dường như ngày một đông hơn.

Thái độ đồng tình. Đại bộ phận các nền văn hoá phi Tây Âu đều tiếp nhận, tán thành phạm trù thỏa mãn ái ân. Đó là Hồi giáo, văn hoá Châu Đại Dương, thổ dân da đỏ Nam và Trung Mỹ, Đạo giáo và Tantrism. Ở Ấn Độ, Kama (thỏa mãn chăn gối) là một trong ba yếu tố của đời sống vợ chồng trên cơ sở của việc áp dụng đa dạng các kĩ thuật tình dục (Ars amandi). Trong Phật giáo thuộc dòng Zên thỏa mãn ân ái cũng được xem là một giá trị. Nó làm cho các cặp yêu đương gắn bó và hiểu nhau hơn, nó nối liền những người này với thế giới, với vũ trụ.

Tại phương Tây tư tưởng thỏa mãn tình dục không được ủng hộ nhiều lắm. Đối với người Kirennayk và Aristippa các hình thức khoái cảm gần như đều ngang bằng nhau trên cơ sở cùng một bản chất tâm lý tính. Vì thế việc chia chúng ra thành loại khoái cảm thể xác và khoái cảm tinh thần thật ra không có ý nghĩa đối với họ. Khoái cảm là một thứ ích lợi và cần phải luôn vươn tới nó. Quan niệm lẫn lộn đó cũng có thể tìm thấy trong các sáng tác của một số linh mục. Chỉ đến thế kỷ XX phương Tây mới thực sự tiếp cận tới tư tưởng khoái cảm ân ái dưới những quan niệm khác nhau. Bắt đầu từ những năm 60 trong đời sống chăn gối tình dục và thể xác đã được đánh giá như là những giá trị. Khoa học đã đột phá nhiều định kiến và huyền hoặc về tình dục, nó đã chỉ ra những vai trò tích cực của tình dục đối với quá trình phát triển con người, đối với việc hạn chế hiện tượng lão hóa, tăng sức khỏe tinh thần và hạnh phúc hôn nhân.

Đồng thời cũng hình thành một thần học về cơ thể,  tức là bắt đầu chú trọng đến vẻ đẹp thể xác và quan niệm tình dục như một ích lợi. Kể từ Hội nghị thánh giáo Vatican II ý nghĩa về chức năng sinh đẻ và chức năng sáng tạo của tình dục trong đời sống chăn gối vợ chồng đã được cân bằng nhau. Xuất hiện một số công trình của các nhà thần học, thậm chí mạnh dạn mô tả các kĩ năng ân ái, các nguyên tắc Ars amandi, các quy luật khoái cảm chăn gối v.v… Những truyền thống phong phú của các nền văn hoá phương Đông bắt đầu được làm quen tại phương Tây. Nhiều trong số đó được du nhập, vay mượn, chẳng hạn: thủ thuật kéo dài giao hợp, tình dục thần bí v.v…

Thái độ thỏa mãn tình dục ngày càng trở nên phổ biến rộng rãi; nó trở thành đặc điểm quan trọng xuyên suốt các truyền thống văn hoá lớn và đồng thời nhanh chóng trở thành một tập quán trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của con người trên khắp mọi lục địa.

Tư tưởng bệnh hoạn. Cho đến ngày nay trong một số nền văn hoá vẫn còn rơi rớt những cách nhìn ác cảm đối với tình dục. Chẳng hạn, nền văn hoá đàn áp tình dục của cư dân đảo Inis Big thuộc Ai len, hoặc nền văn hoá thổ dân da đỏ Kaippa ở Ecuador. Tại New Zealand các đại biểu của nền văn hoá Dani xem ra cũng chẳng mặn mà gì với các vấn đề giới tính và tình dục. Theo tục lệ ở đó, đêm tân hôn của các đôi lứa phải lùi lại sau hai năm kể từ khi cưới. Đối với các cặp vợ chồng mới sinh con, khoản chăn gối lại phải cắn răng chịu “nhịn” trong suốt thời gian là …5 năm! Nền văn hoá Dani được xếp vào cái gọi là nền văn hoá… yếu sinh lý với đặc điểm suy giảm ham muốn tình dục (Libido). Tại xứ Núi Đen ngay cả tính đa cảm và khêu gợi (Erotic) cũng không được chấp nhận.

Một hình thức biến tướng đặc biệt của tư tưởng bệnh hoạn là các nền văn hoá như đã đề cập trên với phong trào hoạn thiến và các công xã Hippi. Cuộc cách mạng tình dục rút cục đã đem lại những sản phẩm có tính chất bệnh hoạn như quá đề cao khoái cảm xác thịt, tuyệt đối hóa tình dục, tệ sùng bái kĩ thuật, quan niệm tình dục như một mục đích duy nhất, tự do luyến ái muôn năm v.v… Nếu như trước đây văn hóa Tin Lành lấy tư tưởng đả kích tình dục làm cứu cánh của mình thì giờ đây nói lại rơi vào một tình trạng cực đoan ngược lại. Sự chạy đua thỏa mãn tình dục và tự do xác thịt. Quan niệm về khoái cảm ái ân như là ý nghĩa cơ bản của mọi mối quan hệ luyến ái đang đặt ra nhiều vấn đề, nó dẫn đến những vi phạm tâm lý hết sức trầm trọng V.Frande – bác sĩ nội khoa tâm lý nổi tiếng của thủ đô Vienna cho rằng, nếu thỏa mãn xác thịt trở thành ý nghĩa duy nhất của cuộc sống thì đấy cũng là một thứ bệnh hoạn. Sự thỏa mãn phải là kết quả, chứ không nên làm mục đích của quan hệ tình dục. Nếu xem đấy là mục đích chủ yếu thì nó sẽ gây nên những di chứng tâm thần bệnh hoạn hết sức nguy hiểm.

Nhiều phụ nữ bấy lâu rất khổ tâm bởi họ đã không đạt được thỏa mãn trong ân ái. Điều đó đồng nghĩa với việc họ đã bị tước mất những giá trị, rằng họ là những phụ nữ. Còn khoái cảm đạt được ngoài mối quan hệ tình dục bình thường đều bị coi là chưa đầy đủ giá trị. Rõ ràng thái độ cực đoan trong các quan niệm về thỏa mãn ân ái với việc chỉ nhìn thấy ở đó ý nghĩa xác thịt thuần túy thì không những nó sẽ làm cản trở quá trình để đạt khoái cảm mà mục tiêu đó cũng sẽ không bao giờ thực hiện được.

Sự mổ xẻ các nền văn hoá tình dục cho thấy là phần lớn ở đó thỏa mãn tình dục  được xem như là một thứ ích lợi, giá trị,  nhưng nó chỉ bó khung trong phạm vi các hoạt động chăn gối. Nếu thỏa mãn ái ân là sản phẩm từ sự kết hợp đồng cảm giữa các đối tượng yêu đương thì không những nó sẽ đem lại ý nghĩa tích cực đối với mối liên kết giữa những người này mà hơn nữa còn có giá trị đối với cả nền văn hoá đó.

LÕA THỂ

Trong nhiều nền văn hoá, lõa thể là vẻ đẹp. Thông thường yếu tố khí hậu tạo nên cách ăn mặc, che đậy cơ thể. Khi còn nhỏ, thói quen lõa thể chỉ mang tính chất vô dục nguyên thủy. Đối với một số nền văn hoá sơ khai, không phải lõa thể mà chính là trang phục có ý nghĩa kích thích tình dục.

Quần áo được xem như là một trong những kích thích tố gợi dục. Quần áo mỏng làm lộ rõ các đường nét cơ thể, ngực, vai chân tay tạo nên sức quyến rũ khêu gợi (Văn hoá Ai Cập, Hi Lạp, La Mã v.v…) Đối với Đạo giáo cách trang phục hấp hẫn là một nghệ thuật. Lõa thể thực sự có ý nghĩa khi quan hệ chăn gối. Trong các cuốn sách hướng dẫn nghệ thuật yêu đương người ta thường kèm theo tranh minh họa với những hình ảnh trần truồng, nửa kín nửa hở hoặc để nguyên trang phục, những cảnh làm tình tự nhiên, những cơ thể lông lá phô bày các bộ phận sinh dục v.v…

Vẻ đẹp cơ thể được đánh giá cao, đặc biệt đối với người Hi Lạp. Các bức tượng thần của họ ở trong trạng thái lõa thể với những đường nét cân đối hoàn hảo và gợi tình. Chuẩn mực vẻ đẹp ở đây luôn có sự xê dịch, lúc đầu là sự sùng bái vẻ đẹp  lõa thể phụ nữ mà dần dần tiến đến vẻ đẹp khỏa thân nam giới.

Từ khi Ki tô giáo ra đời lõa thể chiếm một vị trí hết sức đặc biệt trong nền văn hoá phương Tây. Nó bị đồng nghĩa với đồi trụy và hành vi của quỷ Sa tăng. Trên tinh thần đó người ta đã tìm mọi cách để tiêu diệt lõa thể. Các tác phẩm hội họa diễn tả vẻ đẹp khỏa thân đã bị phá hại một cách không thương tiếc. Có thể nói, lịch sử văn hoá phương Tây là lịch sử của hai khuynh hướng: khuynh hướng thứ nhất là tư tưởng vị lõa thể, khuynh hướng thứ hai là tư tưởng chống lõa thể. Khuynh hướng tán thành lõa thể đã từng tồn tại lâu đời trong các sắc tộc Bắc Âu, nơi mà vấn đề lõa thể được quan niệm một cách đơn giản và tự nhiên, đồng thời các tập quán luyến ái tỏ ra cởi mở, dễ dãi. Mãi tới thế kỷ XVI hiện tượng nam nữ tắm chung trong các nhà tắm hơi hầu như vẫn còn tồn tại. Thời kỳ Phục Hưng đã tái tạo tinh thần sùng bái lõa thể, nhưng người ta cũng cố gắng để những bộ phận kín đạo của cơ thể không bị phô bày ra quá mức. Còn tư tưởng phản lỏa thể thì làm cho không ít những bộ ngực đẹp của phụ nữ phải luôn luôn chịu sự bóp nghẹt bởi các loại nịt vú. Phong trào chống cải cách đã nghiêm cấm mọi sáng tác lõa thể trong hội họa Công giáo, ngoại trừ những bức ảnh khỏa thân nhằm miêu tả các đối tượng bị chúa trừng phạt dưới địa ngục.

Có vô số hiện tượng dâm loạn lệch lạc vượt ra khỏi nhu cầu tự nhiên. Năm 1259 tại châu Âu bắt đầu xuất hiện các nhóm Quất roi (Flagellants) với tiêu chí tìm sự thỏa dục bằng cách hành hạ cơ thể mình. Từ đó mà nó kéo theo một loạt những biến tướng thác loạn kì quái khác, chẳng hạn như những kẻ thị dâm, chuyên nhìn ngắm bộ phận sinh dục hoặc cảnh làm tình của người khác để tự khoái cảm. Nguyên nhân của việc bài xích chồng lõa thể là do các ấn phẩm khiêu dâm mà sự xuất hiện của chúng gắn liền với việc phát triển nhanh chóng kỹ nghệ chụp hình.

Đến thế kỷ XX lõa thể đã không còn là một hiện tượng xa lạ. Khỏa thân trở thành những hiện tượng quen thuộc trên các màn ảnh, sân khấu và hội họa. Đúng là một cuộc cách mạng tình dục đang diễn ra. Những người thuộc thế hệ cũ, cái thời mà đàn bà phải mặc kín quần áo khi tắm, bây giờ lại được tắm trong một bầu không khí hoàn toàn khác – sự sùng bái lõa thể. Cách đây không lâu các cặp vợ chồng còn có thói quen bận trang phục khi lên giường và người chồng chỉ có thể được chiêm ngưỡng một phần cơ thể ít ỏi của vợ mình, thì ngày nay khỏa thân trong đời sống chăn gối đã trở thành một hiện tượng tự nhiên. Trong giới thanh niên, nhất là tại Châu Âu lõa thể cũng đã quá quen thuộc đối với họ. Vấn đề là ở chỗ ngày nay lõa thể đã không còn được gán vào các tiêu chuẩn đạo đức nữa, khái niệm đó đã mang một ý nghĩa hoàn toàn khác. Có thể nói quá trình của sự khẳng định vẻ đẹp cơ thể và lõa thể là một quá trình không thể đảo ngược. Tuy nhiên âm mưu chống lại quá trình này vẫn còn tái diễn, chẳng hạn như một số phần tử thuộc phái Thanh giáo – những người xem khỏa thân như một chất độc đồi trụy, nguy hiểm.

Những gì xảy ra trong vòng 40 năm gần đây trong nền văn hoá phương Tây thực sự là một cuộc cách mạng làm thay đổi mạnh mẽ những quan niệm cũ. Trong văn học nghệ thuật lõa thể được mô tả một cách công khai, thậm chí những  từ ngữ mang tính chất cơ thể dục tình dục cũng đã được đưa vào khi cần thể hiện.

Hố ngăn cách giữa các ấn phẩm khiêu dâm và nghệ thuật tình dục, giữa lõa thể tự nhiên và tâm lý xấu hổ ngày càng rút ngắn lại. Các chuẩn mực cũng không ngừng biến đổi. Văn học và nghệ thuật công khai thể hiện các hành vi tình dục, xem nó đứng bình đẳng với những hành vi tiêu độ khác của con người. Sức hấp dẫn của lõa thể đã thôi thúc các nhà sản xuất văn hoá phẩm khiêu dâm tìm đến những hình thức kinh doanh mới. Họ tung ra thị trường hàng loạt những cuốn sách mang nội dung tình dục hết sức lệch lạc. Nếu như cách đây khoảng 15 năm, các tạp chí “Penthouse”, “Life”, “Playgirl”, “Playboy”, “Continenta;” còn là niềm kinh hoàng của mọi người với sự quy kết nào là đồi trụy, nào là khiêu dâm… thì nay chúng đã trở thành những hiện tượng quá đỗi bình thường.

Nhiều nền văn hoá đã tiếp nhận lỏa thể một cách âm thầm. Tiến trình này hầu như cũng đang diễn ra khắp nơi. Thực ra, thí dụ như tại Iran, rõ ràng tôn giáo có một uy lực rất mạnh đối với xã hội, song tập quán cấm khỏa thân không có nghĩa là tương đồng với sự phục hồi tư tưởng Thanh giáo.

Thái độ thiện ý đối với lỏa thể - một đặc điểm mới trong hệ thống nhân sinh quan về tình dục đang ngày càng được phổ biến khắp nơi. Với cách nhìn đó, tình dục được xem là một bộ phận riêng và tự nhiên, nó đem lại niềm vui, hạnh phúc cho cuộc sống cho mọi người.

QUYỀN ĐÊM TÂN HÔN

Quyền đêm tân hôn (Jus primae noctis) là một tập tục lâu đời phổ biến tại nhiều nền văn hoá. Theo đó, trong đêm tân hôn cô dâu phải hiến dâng sự trinh bạch của mình cho ông chủ hoặc vị thủ lĩnh bộ lạc v.v… Chúng ta có thể tìm thấy tư liệu về hiện tượng này từ tác phẩm của Hedorot kể về cuộc sống sinh hoạt trong một số cộng đồng người Phi. Tại Châu Âu phong tục trên  phổ biến cho đến ty XVI và tồn tại lâu hơn ở một vài nước. Nó cũng có mặt trong các chủng tộc da đỏ Trung và Nam Mỹ, tại Bán đảo Mã Lai và ở Châu Phi. Cuốn “Bách khoa tình dục” xuất bản tại Ba Lan trước thế chiến thứ hai cho thấy ở Thụy Sĩ quyền đêm tân hôn được gìn giữ cho mãi tới thế kỷ XVI, còn trong các tiểu vương quốc Đức thì nó thường được bồi hoàn bằng cống vật hoặc tiền chuộc. Ở Bavari tục lệ này tồn tại tới thế kỷ XVIII. Trong các tư liệu đăng ký khoản chuộc từ năm 1496 tại tu viện Adallberg có ghi rõ: chú rể phải chuộc bằng hiện vật muối, còn cô dâu thì phải đáp lại bằng một khoản tiền hoặc một cái chảo đúc mà “nó có thể chứa được cặp mông của cô nàng”.

Các đối tượng được hưởng quyền đêm tân hôn thường là các chúa đất, thủ lĩnh bộ lạc, bà con họ hàng, hay khách từ xa đến v.v… Theo phong tục, cô dâu được dẫn đến gặp “ân nhân” của mình, người này sau khi đã “làm phúc” xong liền trả cô ta lại cho chàng rể. Tại một số dân tộc, thay vì quyền lực tối cao các ông chủ vẫn phải tặng cho các cô dâu một vài món quà sau khi được hưởng quyền đêm tân hôn. Việc tặng quà này phản án một bước tiến hóa của quyền đêm tân hôn. Có thể nhận định rằng, phong tục các chúa đất tặng quà cho cô dâu đã từng tồn tại cho mãi đến những năm 30 của thời kỳ kiện đại. Tuy nhiên, không hiếm khi quyền đêm tân hôn đã gặp phải sự phản ứng kịch liệt trong dân chúng. Các nhà viết sr Trung Cổ đã mô tả về các vụ bạo loạn chống lại đặc quyền đó, hoặc các cuộc chạy trốn của những đôi  uyên ương trẻ, không ít khi các ông chủ bị chàng rể giết chết. Dần dần quyền đêm tân hôn chỉ được xem như một thứ nghi lễ hình thức mà thôi.

Có khá nhiều ý kiến xoay quanh nguồn gốc phong tục trên. Theo Freud, động cơ của nó bắt nguồn từ những dục vọng nguyên sơ ở người cha mà sau đó chúng được thực hiện thông qua quyền đêm tân hôn. Dần dần quyền đêm tân hôn phổ biến rộng ra cho các thủ lĩnh, ông chủ… Một số nhà nghiên cứu thì giải thích bằng những nguyên nhân kinh tế và xem quyền đêm tân hôn chính là sự khẳng định quyền sở hữu. Một số khác lại đưa ra giả thiết cho rằng, mục đích của việc gửi vợ trao người là nhằm để cầu may, cải tạo nòi giống. Bởi vì các ông chủ trong con mắt của những hôn phu là những nhà thông thái, dày dạn kinh nghiệm. Có ý kiến lại đi tìm nguyên nhân của tập tục này từ thời kỳ xa xưa, khi còn chưa xuất hiện chế độ một vợ một chồng, hoặc từ hiện tượng mãi dâm thần bí khi người phụ nữ hiến dâng trinh tiết của mình cho các đấng thần linh (mà thực chất là các tư tế chùa thực hiện). Trong những nền văn hoá, nơi mà kinh nguyệt và máu trinh bị xem là ô uế thì quyền đêm tân hôn trở thành đồng nghĩa với một hành vi tội lỗi.

Có thể phỏng đoán rằng, quyền đêm tân hôn là sự phản ánh quyền sở hữu về phụ nữ của các nhân vật có địa vị xã hội cao. Những ông chủ này đã sử dụng đặc quyền của mình để thỏa mãn dục vọng với các cô gái đẹp. Việc phá trinh ở mỗi nền văn hoá được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, chẳng hạn nhờ những dụng cụ phẫu thuật đặc biệt do các thành viên trong gia đình, các thủ lĩnh bộ lạc hoặc những tư tế v.v… tiến hành. Một nguyên nhân khác có thể bắt nguồn từ tâm lý ở những người đàn ông muốn mình là “đối tượng đầu tiên” chinh phục được cô gái trong quan hệ ái ân. Ngay cả ngày nay một số người vẫn còn thích thú với chuyện đó và vì thế mà trong các nhà thổ dã xuất hiện thuật làm trinh giả để đánh lừa những kẻ hám “trinh”. Không nên loại trừ lý do này có thể đã tác động đến sự xuất hiện quyền đêm tân hôn.

Ngày nay con người hiện đại hình dung quyền đêm tân hôn như một thứ man rợ. Sự hình dung đó đã vẽ ra những bức tranh về nỗi bất hạnh mà các cô gái phải chịu đựng tuân thủ theo tập quán nghiệt ngã, về nỗi cam chịu ghen tuông ở những người chồng tương lai. Thế nhưng cũng thật khó mà biết được những con người thuộc thời đại đó có thực sự trải qua đau khổ hay không? Mô tả trạng thái tâm lý của họ là một bài toán hết sức phức tạp. Chúng ta chỉ có thể biết rằng, quyền đêm tân hôn đã gây nên những trường hợp chống đối hết sức bi đát. Song trước sau nó vẫn phải được xem là một nghĩa vụ tất yếu. Bởi vì dựa trên nhiều tài liệu chúng ta biết là việc tiến hành hôn nhân lúc bấy giờ phần nhiều không xuất phát từ  tình yêu. Hôn nhân thực ra chẳng khác gì những bản hợp đồng khế ước nghĩa vụ. Trong trường hợp này các món quà nhận được từ việc đánh đổi quyền đêm tân hôn có ý nghĩa như một thứ của hồi môn làm tăng thêm tài sản hoặc có ý nghĩa giảm bớt phần nào những khó khăn bước đầu về kinh tế của đôi vợ chồng mới cưới. Những trường hợp đại loại có thể được tìm thấy trong vô số các tài liệu và hồi kí lịch sử. Cho nên chúng ta không nên đánh giá phong tục này dưới quan điểm hiện đại vì nó có thể dẫn đến sự ngộ nhận và xuyên tạc chân lý.

Ở Châu Âu cùng với chế độ Trung Cổ quyền đêm tân hôn đã không còn tồn tại nữa (một cách hình thức). Luật pháp đã bắt đầu can thiệp vào địa hạt này. Đối với phong trào giải phóng phụ nữ quyền đêm tân hôn không hiếm khi trở thành chứng cớ buộc tội cho quan hệ bất bình đẳng nam nữ và sự nô dịch phái nữ trong các nền văn hoá nam quyền. Thế thì có thể hiểu ra sao về trường hợp, khi một số thiếu nữ tự nguyện trao cho người khác sự trinh nguyên của mình? Thông thường đối tượng được chọn mặt gửi vàng phải là những đàn ông có các phẩm chất tốt (kinh nghiệm, đứng tuổi, địa vị xã hội cao, hấp dẫn về mặt ngoại hình). Liệu Freud có đúng không, khi ông xếp trường hợp trên vào một trong những biểu hiện của hội chứng Eléctra?

Quyền đêm tân hôn đã mất dần từ lâu. Ý nghĩa của nó cũng đã khác và đối tượng của quyền đêm tân hôn cũng đã thay đổi. (Đó là người đàn ông mà người phụ nữ yêu dấu). Song không nên nói rằng, nó đã hoàn toàn thoát khỏi tiềm thức của con người hiện đại. Ở một số đàn ông quyền đêm tân hôn vẫn còn tồn tại một cách ngấm ngầm với những đòi hỏi ham muốn xác thịt đối với các cô gái đang làm việc dưới quyền quản lý của họ. Không còn nghi ngờ gì nữa, quyền đêm tân hôn chính là biểu hiện của quyền lực nam giới đối với phụ nữ. Dù rằng đây là một tập quán man rợ, song tính tự nhiên của quyền đêm tân hôn giúp chúng ta nhận thức rõ rằng nó không chỉ là sự thể hiện quyền sở hữu về phụ nữ, mà nó còn là mối tổng hòa tập hợp nhiều động cơ khác, trong đó một phần còn tồn tại cho đến ngày nay.

ĐÊM TÂN HÔN VÔ DỤC

Kiềm chế tình dục trong đêm tân hôn và thậm chí kéo dài trong một vài ngày tiếp theo là đặc điểm của khá nhiều nền văn hoá. Phong tục này từng tồn tại ở Ấn Độ, phổ biến mạnh trong dân Do Thái, Slav, Estonia và các dân tộc vùng Cận Đông. Tại Châu Âu tên gọi của nó được lấy ra từ Cựu ước kinh. Các cặp vợ chồng mới cưới chẳng những không được sinh hoạt ân ái mà mọi hình thức âu yếm làm tình cũng bị cấm chỉ. Họ cùng nằm chung trên một chiếc giường, đắp một mảnh chăn, nhưng hai thân thể phải như hai phương trời xa lạ. Thời Trung Cổ theo tập tục của một số dân tộc, chiếc giường cưới bao giờ cũng được ngăn đôi bởi một thanh kiếm hoặc một cây gậy

Chúng ta có thể đem ra một số nhận định là nguồn gốc của phong tục này. Nguyên nhân thứ nhất có thể bắt nguồn từ tâm lý sợ hãi của con người trước Thượng Đế. Theo quan niệm trong văn hoá cổ Hi Lạp và nhiều nền văn hoá sơ khai khác thì Thượng đế là đấng tối cao có quyền lực đối với đêm tân hôn của các cặp uyên ương và có thể thụ thai vào người phụ nữ. Nghĩa vụ của các tân lang là phải biết phục tùng thi hành nghĩa vụ, còn các cô vợ trẻ thì phải dâng trinh tiết của mình cho Thượng đế. Chúng ta có thể hình dung rõ nỗi lo sợ hồi hộp của các cô gái trong phút đợi chờ “cuộc viếng thăm” thần thánh đó ra sao. Nếu như đấy là cô gái có sức tưởng tượng phong phú hoặc bệnh hoạn thần kinh thì chắc chắn cô ta sẽ cảm được sự có mặt của Thượng đế, thậm chí cả cảm giác “bị phá trinh”.

Nguyên nhân thứ hai rất có thể là do tâm lý sợ hãi trước các thế lực ma qủy. Một số nền văn hoá cho rằng, phụ nữ là tượng trưng của sự xấu xa và đồng lõa với ác quỷ. Đêm tân hông được xem như là sự thách thức đối với ma quỷ và thậm chí những người can đảm cũng có thể bị chúng giết chết. Trong Kinh thánh cũng đã từng tồn tại về tên quỷ Asmodei lần lượt sát hại bảy người chồng tương lai của Sara. Truyền thuyết này chịu ảnh hưởng rõ rệt từ văn hoá Ba Tư và Syria là những nơi mà tâm lý sợ ma quỷ khá phổ biến.  Như vậy, đêm tân hôn đồng thời cũng gắn liền với tâm lý ám ảnh ma quỷ và người ta cho rằng, chỉ có việc chấp hành theo đúng quy lệ một cách bình thường thì các thiếu nữ mới hòng tránh được sự trừng phạt của ma tà ác quỷ.

Nguyên nhân thứ ba bắt nguồn từ lối sống khổ dục của người Ki tô giáo. Lúc mới ra đời Ki tô giáo quan niệm mục đích của tình dục là sinh đẻ, đồng thời nó phủ nhận giá trị của thỏa mãn tình dục. Cho nên không phải ngẫu nhiên mà tại Hội nghị thánh giáo Carphagene (năm 398) người ta đã ban hành quy định cho các cặp vợ chồng trẻ cấm sinh hoạt tình dục trong đêm tân hôn nhằm chứng tỏ khả năng kiểm soát lí trí của họ trước tình cảm dục vọng. Sau này quan niệm khổ dục càng trở nên khắc nghiệt với quy định cấm chăn gối trong vòng ba ngày liên tiếp kể từ đêm tân hôn. Trong mỗi đêm đó tương ứng với việc hiến dâng cho một vị thánh đại diện, chẳng hạn như thêm thứ nhất cho Đức mẹ thánh thần, đêm thứ hai cho thánh Joseph v.v..

Nguồn gốc thứ tư bắt nguồn từ phong tục tìm hiểu nhau của các cặp vợ chồng mới cưới tại Ấn Độ thời xưa.  Theo tục này những đôi vợ chồng trẻ phải tránh việc chăn gối trong những ngày đầu tiên mới cưới.  Mục đích chủ yếu là để họ tìm hiểu quen biết nhau, dần dần sau đó mới tiến đến chỗ âu yếm, tình cảm nồng nàn và cuối cùng bằng cách đó có thể làm giảm bớt tâm lý sợ hãi của cô gái trong lần chung đụng đầu tiên trong đời. Lúc này sự gần gũi và tình cảm đã tạo nên một cảm giác an toàn, sự thích nghi hoàn cảnh… Nhờ đó mà tình dục được giải phóng khỏi tâm lý căng thẳng, đồng thời có tác dụng ngăn ngừa các hiện tượng sốc tâm lý có thể xảy ra trong lần chăn gối đầu tiên. Cần phải thấy rằng, đây là một hình thức sắp đặt khôn ngoan của các bậc cha mẹ tại Ấn Độ. Bời vì trên thực tế phần lớn các đối tượng kết hôn ở đây dường như chỉ thấy nhau lần đầu tiên trong ngày cưới của họ. Việc se duyên đều do cha mẹ tự quyết định, đúng như người ta thường nói “cha mẹ đặt đâu, con ngồi đó”.

Thực tế cho thấy rằng, các chứng bệnh thần kinh ở nhiều đối tượng đều bắt nguồn từ tâm lý sợ hãi xuất hiện trong những lần chăn gối đầu tiên, từ sự vỗi vã hấp tấp, từ tình trạng căng thẳng và không khí lo âu (trước việc phá trinh, sự đau đớn, trước khả năng làm tình chưa có kinh nghiệm). Không có gì ngạc nhiên là trong những hoàn cảnh đó, người ta thường tìm đến rượu như một cách để nhằm trấn an tinh thần. Khao khát được nếm mùi ân ái, người phụ nữ trẻ đã chờ đợi sự vuốt ve và đặt tất cả niềm tin vào người bạn tình của mình. Trong khi đó đối tượng của cô ta là một thanh niên mới lớn bị kích thích mạnh và khao khát được giao hợp ngay lập tức. Điều này đã dẫn đến chứng xuất tinh sớm ở người đàn ông và làm cho độ cương dương vật nhanh chóng bị “xì hơi”. Hậu quả là mối quan hệ tình dục đầu tiên đối với các cặp uyên ương chưa có kinh nghiệm hoặc là phải nếm mùi thất bại, hoặc sẽ là thất vọng ê chề.

Đêm tân hôn vô dục thực sự đã trở thành một trong những tập quán trong có tính lịch sử cao. Nó phản án rõ những quan niệm khác nhau trong các ý thức hệ đối với tình dục (tôn giáo, ma thuật v.v..) Trên một phương diện nhất định đêm tân hôn vô dục đã đưa lại một ý nghĩa tích cực, đối lập với các chứng bệnh thần kinh và tâm lý thất vọng hụt hẫng. Phong tục Ấn Độ đòi hỏi mức độ tăng tiến của tình cảm luyến ái và quá trình các cặp vợ chồng mới cưới tập làm quen cơ thể của nhau. Nhiều cuốn sách hướng dẫn kỹ năng ân ái hiện đại thực chất là sao chép hoặc lặp lại những kinh nghiệm dã từng có trong các  tài liệu của nền văn hoá Á Đông thời xưa.

Hiện tượng đêm tân hôn vô dục cho đến nay vẫn tồn tại ở một số nơi. Không ít vợ chồng trẻ vẫn tìm cách kiềm chế tình dục trong đêm tân hôn của mình. Trước khi kết hôn những người này đã cam kết là chỉ trở thành những người bạn theo kiểu “anh trai, bạn gái” của nhau mà thôi. Hình thức khổ dục như vậy lại một lần nữa làm sống lại tập quán đêm tân hôn vô dục thời Trung Cổ xa xưa.

HIỆN TƯỢNG CẮT ÂM VẬT

Cắt âm vật (một phần hoặc toàn bộ âm vật) là một tập quán không chỉ đặc trưng đối với người Hồi giáo mà nó còn phổ biến trong nhiều dân tộc châu Phi. Người Masai có tục rạch hoặc đâm thủng âm vật, người Acamba cắt một phần âm vật còn đối với văn hoá Mandi thì âm vật được cắt hết hoàn toàn. Về hình thức giải phẫu có dân tộc đã biết dùng các loại cây thuốc dịt với tác dụng giảm đau, cầm máu và hạn chế khả năng nhiễm trùng; nhưng cũng có nơi người ta đã giải phẫu một cách cẩu thả, mất vệ sinh. Vì thế ở đây không hiếm khi đã dẫn đến những biến chứng nguy hiểm và gây nên nhiều cái chết bi thảm.

Bản chất của hiện tượng này là gi? Đây là một câu hỏi hết sức phức tạp, bởi vì chúng ta không biết rõ những động cơ hoặc nguyên nhân đầu tiên của các cuộc giải phẫu trên là gì. Ở đây, chúng ta chỉ có thể đưa ra một số giả thiết. Thông thường ý nghĩa vệ sinh của các tập tục này gắn liền với nghi lễ tôn giáo, và vì thế không rõ trong trường hợp đó động cơ tôn giáo là nguyên nhân đầu tiên hay thứ hai. Cách lý giải theo ý nghĩa tình dục học về hiện tượng này có những đáng ngờ và chưa đủ sức thuyết phúc. Một khi trình độ kiến thức về tình dục học trong các nền văn hoá còn thấp thì khái niệm khoái cảm đạt được bằng cách kích thích âm vật thường rất ít được biết tới.

Mục đích và ý nghĩa của đời sống tình dục trong các nền văn hoá châu Phi hoàn toàn khác với quan niệm trong văn hoá Âu châu. Đối với văn hoá châu Phi cơ sở của giới tính và tình dục là mục đích sinh sản và tôn giáo. Vì thế ở đây hiện tượng cắt âm vật mang một ý nghĩa đặc biệt. Các bộ phận sinh dục được xem như biểu tượng của sự sống; cắt một phần của chúng có nghĩa là để mở ra con đường dẫn đến ngưỡng cửa của sự sống. Sự sống gắn liền với sự sinh thành, vì thế các cuộc phẫu thuật cắt âm vật thường được tiến hành trong thời kỳ trưởng thành về mặt sinh lý ở người phụ nữ.

Rạch hoặc cắt âm vật (cũng như tục cắt mào đối với nam giới) trở thành biểu tượng của sự giã từ tuổi thơ và bước vào giai đoạn trưởng thành. Mà ý nghĩa của các cuộc phẫu thuật trên không chỉ hạn chế trong phạm vi tình dục, chúng còn liên hệ mật thiết với các nghi lễ thụ giới, đưa trai gái gia nhập vào thế giới người lớn và làm cho họ từ giờ phút đó trở nên có trách nhiệm đối với số phận của toàn bộ cộng đồng bộ lạc. Trong số các nghi lễ thụ giới có những hình thức thụ giới rất huyền bí mà chúng ta chưa hề biết đến. Các nhà truyền giáo cũng thú nhận rằng, nhiều khi hộ cũng mù tịt về các nghi thức thụ giới trước sự bảo vệ bí mật tuyệt đối của các thành viên bộ lạc. Trong các nền văn hoá thế giới quá trình tiến hành lễ thụ giới có thể kéo dài từ một vài tuần đến một vài năm. Như vậy, tục cắt âm vậy là một phần nghi thức của nghi lễ phức tạp này, nó mở ra ngưỡng cửa để trai gái trưởng thành bước vào cuộc sống người lớn và có trách nhiệm đối với xã hội.

Nếu chứng kiến quá trình phẫu thuật cắt âm vật thì chắc chắn chúng ta sẽ phải khiếp đảm trước khung cảnh máu me và đau đớn của nạn nhân. Tuy nhiên cũng cần phải thấy rằng, khả năng chịu đựng của họ thực sự đã được chuẩn bị một cách chu đáo. Đó là sự chuẩn bị tới trạng thái người lớn. Máu nhỏ lên đất thể hiện mối liên hệ thần bí của thế giới sự sống và địa ngục chết chóc. Mặt khác ngay cả trong một số phong tục Âu châu, chẳng hạn như lễ thử thách người hiệp sĩ v.v, chúng ta cũng bắt gặp những sự chịu đựng thể xác tương tự.

Các cuộc khảo sát nhân chủng học tại châu Phi đã cho thấy tính chất phổ biến của phong tục này. Nó không loại trừ thậm chí đối với cả những người Phi có học vấn, bởi vì thiếu nó có nghĩa là họ vẫn chưa được công nhận để tham gia vào thế giới người lớn. Ở một số nước châu Phi các cuộc giải phẫu đã được tiến hành tại những trung tâm y tế hiện đại trên cở sở tuân thủ nghiêm túc các nguyên tắc vệ sinh.

Liệu việc cắt âm vật để lại những di hại nào về mặt sinh lý hay không? Chắc chắn là có, bởi vì giải phẫu đã lấy đi một điểm kích thích tình dục rất nhạy cảm đối với người phụ nữ, mặc dù qua đó có thể làm tăng khả năng kích thích tại một số điểm khác, trong đó có âm đạo. Thế còn dục tính và khả năng hưng phấn, chúng sẽ thay đổi như thế nào? Nhiều cuộc khảo sát đã cho thấy, dục tính và khả năng hưng phấn là những phẩm chất riêng biệt. Vì thế việc cắt âm vật không phải bao giờ cũng ảnh hưởng tới chúng. Tuy vậy cũng có những phụ nữ hưng phấn rất mạnh dưới tác động kích thích của âm vật và đạt được khoái cảm nhờ sự kích thích âm vật hoặc âm đạo.

Trong tương lai thì chưa biết, nhưng hiện tại cắt âm vật là một phong tục bắt buộc ở nhiều nền văn hoá. Hiện tượng này trước hết phụ thuộc vào sự tiến hóa và thay đổi ý thức của từng nền văn hoá. Đối với một số người châu Phi, việc giải phẫu âm vật mang một ý nghĩa nghi lễ hết sức đặc biệt. Đối với số khác thì đấy là một truyền thống có tính tất yếu; số khác nữa thì biểu lộ thái độ thành kiến rõ rệt. Thế nhưng dù sao đi nữa, tục cắt âm vật vẫn là một giá trị văn hoá mang nhiều ý nghĩa mà chúng ta còn phải tiếp tục tìm hiểu và nghiên cứu hơn nữa.

HIỆN TƯỢNG HOẠN THIẾN

Khái niệm “Eunuchos” bắt nguồn từ tiếng Hi Lạp để chỉ người bị hoạn thiến. Thiến toàn bộ bao gồm cắt dương vật và tinh hoàn. Tại một số nền văn hoá đã từng xảy ra hàng loạt vụ tự thiến trong trạng thái các đối tượng bị kích thích thần kinh cao độ. Trong các đền thờ nữ thần Kibenn các tín đồ đã tự cắt dương vật của mình bằng lưỡi dao và họ đã giơ nó lên trong suốt thời gian cuộc diễu hành. Từ thế kỷ II trong Ki tô giáo cũng bắt đầu có hiện tượng tự thiến. Động cơ việc tự thiện này nguyên xuất phát từ những lời phán truyền của Chúa về việc cắt một phần cơ thể để giải thoát tội lỗi. Hơn nữa tư tưởng tuyệt dục bấy giờ cũng đang thịnh hành và nó đã có ảnh hưởng đáng kể đối với hành vi cuồng tín trên. Đến thế kỷ IV thì hiện tượng tự thiến gần như được chấm dứt do quyết định của Hội nghị thánh giáo Nikei. Sau Hội nghị này người ta đã đưa ra một quan niệm cho rằng, phẩm chất để trở thành một linh mục là người đàn ông hoàn thiện về thể chất. Ngày nay quan niệm trên vẫn có những ý nghĩa nhất định. Vào thế kỷ XVIII ở Nga hiện tượng tự thiến với động cơ tôn giáo bỗng rộ lên thành phong trào trong giáo phái Scopes (Bồ câu trắng). Đối với đàn ông ở đây, có hai hiện tượng tự hoạn thiến: Cắt tinh hoàn hoặc cắt dương vật lẫn tinh hoàn. Đối với các tín đồ nữ của giáo phái, hoạn thiến bao gồm cắt vú và các bộ phận sinh dục.

Hiện tượng hoạn thiến không chỉ mang màu sắc tôn giáo, thí dụ: các đối tượng đồng tính luyến ái (Transsexualists)[41], một số tội phạm tình dục và những bệnh nhân tâm thần. Ngoài ra chúng ta cũng thường gặp các trường hợp bức thiến. Bi kịch Spor là một thí dụ điển hình. Do yêu Spor đến điên cuồng, Neron đã nảy ra khao khát muốn biến chàng thành một phụ nữ và như ta đã thấy kết cục thương tâm đã xảy ra như thế nào. Một bi kịch khác là câu chuyện tình giữa Abeliar và Eloysa. Abeliar vốn là một nhà triết học nổi tiếng của trường đại học Sorbone, đồng thời là một nhân vật được kính nể trong giới trí thức bấy giờ. Anh đã được nang Eloysa xinh đẹp để mắt và đem lòng yêu dấu. Xuất phát từ lòng ghen ghét, Heliar – kẻ bảo trợ Eloysa đã sử dụng trò bức thiến hèn hạ để trả thù Abeliar. Câu chuyện tình của đôi trai gái này đã làm rung động khắp châu Âu và nó đã đi vào lịch sử văn hoá ở đây như là một giá trị bất hủ. Những bức thư tình cảm động của họ hiện vẫn còn được gìn giữ, bảo tồn.

Tại châu Âu người nông dân cũng bị hoạn thiến nhằm mục đích để luyện giọng ca. Trong vòng nhiều thế kỷ đa số các ban đồng ca nhà thờ với những giọng ca nam đầy quyến rũ đều là những người bị thiến. Ở Trung Quốc thì nổi tiếng với nạn hoạn quan kéo dài cho tới đầu thế kỷ XX. Các hoạn quan bị cắt thiến bằng một dụng cụ giống như lưỡi liềm và sau đó họ được tiến cử vào Hoàng cung để phục vụ tại đó.

Nổi tiếng hơn cả vẫn là tục hoạn thiến trong văn hoá đạo Hồi. Mãi tới đầu thế kỷ XX ở Israbul vẫn còn có tới 2.000 hoạn quan. Trong một số hậu cung có đến vài trăm hoạn quan phục dịch. Nhiều hoạn quan đạt được địa vị cao và trở nên rất giàu có. Hiện tượng hoạn thiến cũng gặp cở ở nhiều nền văn hoá thô sơ. Nạn nhân ở đây thường là các tù binh và những bộ phận sinh dục cắt được trở thành chiến lợi phẩm của kẻ chiến thắng.

Tại các quốc gia đạo Hồi, hoạn quan phục vụ trong các hậu cung là các quan thái giám. Khả năng tình dục của họ của họ bị đánh mất là điều kiện để đảm bảo “an toàn” cho các chủ nhân hậu cung. Nếu phẫu thuật hoạn thiến tiến hành lúc đối tượng còn trẻ thì nó dẫn đến chứng liệt dương. Nếu hoạn thiến vào độ tuổi trưởng thành thì khả năng tình dục vẫn được bảo tồn và do đó một số hoạn quan đã tỏ ra rất hài lòng với địa vị của mình trong hậu cung.

TỤC CẮT LỄ

Cắt lễ là một trong những phẫu thuật cổ xưa nhất trong lịch sử loài người. Các xác ướp đã nói lên sự phát triển của nó tại quốc gia Ai Cập. Tục cắt lễ cũng phổ biến mạnh trong các cộng đồng người Do Thái và Hồi giáo. Bản thân quá trình phẫu thuật cũng đơn giản với việc cắt mào dương vật bằng những dụng cụ đặc biệt. Trước kia các cuộc phẫu thuật này thường được tiến hành trong những tình trạng không đảm bảo vệ sinh nên đã gây ra nhiều hậu quả đáng tiếc. Ngày nay chúng được thực hiện trong các điều kiện bệnh viện và do những bác sĩ chuyên môn tiến hành. Tuy nhiên ở một số nước các thủ tục phẫu thuật sơ sài vẫn còn tồn tại như hàng trăm năm trước. Theo tục lệ người Do Thái, việc cắt lễ được tiến hành vào ngày thứ tám sau khi đứa bé ra đời; người Ả Rập – vào tháng thứ nhất, các dân tộc khác – vào giai đoạn dậy thì.

Tục cắt lễ cũng mang ý nghĩa tôn giáo, nhưng ngày nay nó đang trở thành một thứ mốt. Nó được người ta gán cho tác dụng phòng bệnh và cả ích lộ cho sinh hoạt tình dục (kéo dài thời gian sinh hoạt). Thế nhưng xem ra thì những lập luận đó chẳng có một cơ sở nào cả. Các cuộc nghiên cứu tình dục học đã chứng minh rằng, thời gian sinh hoạt chăn gối ở đối tượng cắt lễ và người bình thường không hề phân biệt nhau. Còn tác dụng phòng bệnh thì lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó điều cần thiết là phải giữ vệ sinh cẩn thận cho bộ phận sinh dục.

Ở nhiều nền văn hoá Châu Phi, việc cắt lễ được tiến hành theo những thủ tục đặc biệt: các tín đồ phải ăn chay và cùng nhau tập trung tại một địa điểm cách xa làng. Sau khi thực hiện xong các đối tượng được tắm bằng nước và buộc lên người một mảnh vải tẩm muối ớt. Người Haut tự ăn luôn phần màng mào dương vật, người Masai chia nhau mang nó trên tay; người Bedjas ngoài việc cắt mào còn cắt thêm một dái tinh. Ở Madagascar việc cắt lễ do người bác họ thực hiện. Tại Niger các tư tế đứng ra tổ chức. Đối với người Sudan, đối tượng cắt lễ bị đánh gãy hai cái răng.

VÔ HÔN

Từ chối hôn nhân và đời sống tình dục có nghĩa là sống vô hôn. Hiện tượng này hiếm khi xảy ra trong các nền văn hoá thô sơ. Phần lớn nó chỉ áp dụng đối với các tư tế và thầy pháp. Chẳng hạn, các tư tế người Todo, Calmuc; các sư pháp thủy phong La Mã bắt buộc phải sống góa vợ. Trong nền văn hoá của thổ dân da đỏ châu Mỹ thời tiền Colombo chế độ vô hôn cũng áp dụng cho các bà vợ của thần Mặt trời (nư tư tế và tu sĩ). Hiện tượng này hiếm khi thấy ở người Hồi giáo, chỉ có một số ít các nhà thần bí sẵn sàng chấp nhận lối sống đó.

Trong Hindu giáo nhiều nhà khổ dục đã sống một cuộc đời không gia đình, nhưng bù lại họ luôn được các tín đồ kính trọng. Chế độ vô hôn cũng thành môt quy chế bắt buộc đối với các tôn giáo của Ấn Độ (Jinism, Phật giáo). Phật giáo dạy các nhà tu phải kiềm chế trước phụ nữ và tốt nhầt là nên tránh xa họ. Tại phương Đông sự phổ biến của tôn giáo này và các khuynh hướng của nó đi đôi với việc truyền bá lối sống tu hành, không gia đình dưới nhiều hình thức khác nhau. Cho đến bây giờ trong các chùa chiền chế độ vô hôn thú vẫn còn là một quy định bắt buộc đối với các nhà sư. Còn trong các tu viện luật lệ này chủ yếu chỉ áp dụng cho các chức sắc tăng lữ mà thôi (Lạt ma giáo, Ginshi, Tendai).

Ngay từ khi mới ra đời Ki tô giáo chủ trường sống vô hôn thú với những quy chế rất khắt khe. Sau này khi Ki tô giáo phân liệt thành Thiên chúa giáo và Chính thống đạo thì mỗi nơi có những quan niệm khác nhau. Trong dòng Chính thống chế độ vô hôn bắt buộc đối với các tu sĩ và nữ tu sĩ; các linh mục chưa đến bậc Giáo chủ thì có thể được xây dựng gia đình. Trong Thiên chúa giáo Đông phương nó được áp dụng cho một số chức sắc thuộc giới tăng lữ.

Đối với Ki tô giáo Tây phương ý đồ đưa chế độ vô hôn trở thành luật lệ đã diễn ra vào thế kỷ XI. Năm 1139 Hội nghị thánh giáo Lateran cuối cùng đã thông qua quy lệ đó, ban hành áp dụng đối với tất cả các linh mục. Trong đạo Tin Lành chế độ vô hôn bị bãi bỏ từ thời Luther. Ông cũng như Calvin đều lập gia đình. Đến thế kỷ XX vô hôn trở thành một hình thức lựa chọn tình nguyện đối với giới chức sắc tăng lữ. Nhưng hoạt động này cũng không được nhiều người ủng hộ cho lắm.

Ở Tây phương những thay đổi cơ bản trong phong tục tình dục đã diễn ra từ thế kỷ XX., một phần bắt nguồn từ thái độ nghi ngờ đối với giá trị của lối sống vô hôn. Nhiều nhân vật tăng lữ và tu sĩ thuộc Thiên chúa giáo đã từ chối chuẩn lệ đó và họ đã tự lập gia đình. Những người đối lập tư tưởng vô hôn đã đưa ra các lập luận để bảo vệ cho quan điểm của mình (Trên phương diện tâm sinh lý và thần học). Thế nhưng Giáo hoàng Ioann Pavel II vẫn kiên quyết giữ vững lập trường áp dụng chế độ vô hôn trong nhà thờ.

Về phía tình dục học, vô hôn là một hiện tượng đặc biệt. Nó không chỉ phản ánh sự khước từ khỏi đời sống tình dục và luyến ái một cách tình nguyện mà còn dẫn đến những phản ứng khác nhau về mặt sinh lý ở từng người với những người có khả năng kiềm chế tình dục cao và hiến dâng trọn vẹn cho một lý tưởng nào đó thì việc thực hiện cuộc sống không gia đình chẳng đến nỗi là điều quá khó khăn. Thế nhưng trong nhiều trường hợp nó lại là cả một vấn đề gay cấn. Có những người do khí chất mạnh và nhu cầu tình dục cao nên đơn giản là họ không thể thực hiện được nổi lời tuyên thệ vô hôn của mình.

TUYỆT DỤC

Tuyệt dục hay khổ dục, đấy là một loạt định chế bao gồm cả các bài tập luyện giúp cho việc chế ngự những dục vọng và tình cảm bản thân. Đó là một trong những khuynh hướng của chủ nghĩa khắc kỷ. Trong Phật giáo chủ trương tư tưởng khổ dục cân bằng, chế ngự dục vọng, cự tuyệt khoái lạc nhằm tăng cường lý trí và hoàn thiện tâm đức. Đạt được điều này là nhờ phép Tọa Thiền (meditation), giải phóng tư tưởng con người thoát khỏi thế giới trần tục và hướng tâm linh của họ lên cõi Niết Bàn cao cả.

Trong Jinism tuyệt dục bao gồm việc ăn chay, ẩm thực điều độ, khước từ những món ăn yêu thích, luyện tập tính kiên nhẫn và chế ngự thể xác thông qua phép Tọa Thiền được thực hiện tại những địa điểm cách ly. Tuyệt dục bên trong là việc đánh giá nghiêm khắc “cái Tôi” của mình (khiêm tốn, lòng mong muốn mở mang kiến thức, học thuộc các bài kinh tự, luyện tâm, xua đuổi khỏi đầu óc những ý nghĩ mờ ám, vẩn đục). Biểu hiện khổ dục trong đạo Khổng chủ yếu tập trung ở việc tạm thời ngưng các hoạt động tình dục trong các thời gian lễ hội hoặc sự kiện quan trọng. Tuyệt dục ở đây không được xem như một giá trị tự thân vì Khổng giáo rất đề cao cuộc sống gia đình vợ chồng. Trong một số nền văn hoá phương Đông khác (Đạo giáo) khổ dục thể hiện ở tục ăn chay, tránh sát sinh và kiềm dục. Đối với văn hoá Hồi giáo chúng ta cũng gặp những quan niệm tương tự về khổ dục.

Tư tưởng khổ dục phát triển mạnh nhất ở Ki tô giáo. Nội dung chủ yếu của nó là chế ngự các nhu cầu tình dục. Dưới thời Trung Cổ các vợ chồng cũng bị ngăn cấm sinh hoạt chăn gối trong những khoảng thời gian rất dài.

Trong một thời gian khá lâu người ta từng đề cao mẫu mực con người vô dục. Lối sống khổ hạnh luôn luôn đối kháng với sự trỗi dậy của nhu cầu tình dục. Hội chứng “ma đêm” đã xuất hiện từ đây. Người ta kể rằng, một số người thường có cảm giác như có ai đó đang ve vuốt, gây kích thích dục tính, mặc dù trên thực tế thì chẳng có ma nào cả. Đây là một trong những dạng ảo giác tình dục thường gặp. Sau này tư tưởng tuyệt dục được giản lược lại bao gồm việc kiềm chế xúc cảm nhục dục trước thời kì hôn nhân hoặc điều độ trong quan hệ vợ chồng. Để đạt được sự tuyệt dục giới tăng lữ phải nhờ đến những bài tập luyện đặc biệt, giúp cho họ giữ được lời tuyên thệ thực hiện cuộc sống không gia đình của mình.

Trong đạo Tin Lành tư tưởng tuyệt dục lúc đầu chưa được nhận thức ngay. Chỉ đến thế kỷ XVII nó mới được chấp nhận và phổ biến rộng rãi. Các khuynh hướng tôn giáo như thanh giáo, Pietism là những biểu hiện cực đoan của lối sống vô dục. Cuộc sống vô dục ở đây, ngoài việc hạn chế số lần sinh hoạt vợ chồng và các hình thức kỹ thuật chăn gối, còn liên quan đến việc cấm đoán tất cả một số loại thức ăn, các đồ vật, sách vở, lời nói mang tính chất khiêu dâm. Tư tưởng khổ dục còn xâm nhập cả vào trong nền văn hoá tiểu tư sản, mặc dù quá trình này không hề phụ thuộc vào hình thức tôn giáo nào. Cuộc cách mạng tình dục vào những năm 60 của thế kỷ XX đã đánh gục lối sống tuyệt dục. Giờ đây người ta đã không còn xem đấy là một thứ mẫu mực lý tưởng nữa. Khoảng cách giữa thực tế và những giáo huấn mang động cơ tôn giáo đang ngày càng tăng.

Ngoài những cơ sở tôn giáo tư tưởng tuyệt dục còn dựa trên những lý do khác. Chẳng hạn nhiều người cho rằng, xuất tinh làm suy yếu người đàn ông, đánh mất tinh chất của họ và tình dục quá độ sẽ dẫn đến bệnh hoạn. Để tránh tình trạng cương dương vật và xuất tinh, các lực sĩ Hi Lạp đã phải sử dụng vòng kim loại bao quanh. Đạo giáo đã đưa ra những phương pháp có thể đạt được khoái cảm mà không cần xuất tinh.

Những người theo tư tưởng tuyệt dục cực đoan không hiếm khi đã tình nguyện tự hoạn thiến. Thí dụ, năm 250 tại Arabia các thành viên thuộc giáo phái Velesiev đã gây nên kinh hoàng cho du khách bằng những màn công diễn tự thiến với “niềm sung sướng quằn quại”. Vào thế kỷ XIII tại vương quốc Nga cổ những người giáo phái phân liệt đã thực hiện hàng loạt vụ tự tử tập thể. Còn giáo phái Scopes ngay từ thế kỷ XVIII đã tìm đến những hình thức hoạn thiến khác nhau, kể cả việc tự hoạn. Cho tới năm 1875 thì số lượng tín đồ thuộc giáo phái này vẫn còn đến 30.000 người. Năm 1930 tại Leningrad các thành viên của nó đã bị đưa ra tòa xét xử. Một biểu hiện cực đoan khác của lối sống tuyệt dục là chủ nghĩa Thiên thần, tức sự sùng bái những vật vô dục, vô chất và vô giới tính. Ngay từ thế kỷ XIII Catara đã phủ nhận mọi giá trị của tình dục, kể cả chức năng sinh đẻ của nó. Vào thế kỷ XIX phong trào chống thủ dâm cũng bắt nguồn trên cơ sở quan điểm tuyệt dục.

CHƯƠNG V: BỆNH LÝ HỌC TÌNH DỤC VÀ CÁC CHỮA TRỊ TRONG CÁC NỀN VĂN HÓA THẾ GIỚI

Những vi phạm trong đời sống tình dục xảy ra rất phổ biến. Nguyên nhân của chúng vừa bắt nguồn từ yếu tố tâm sinh lý, vừa chịu ảnh hưởng từ phương diện văn hóa. Các yếu tố sinh lý (chẳng hạn, hậu quả của các bệnh kinh niên hoặc những biến đổi về hoóc-môn v.v..) và tâm lý (tâm lý sợ có thai, sợ bị mất trinh tiết, sợ liệt dương v.v..) đã được mô tả kỹ trong các công trình chuyên môn và thường thức khoa học viết về lĩnh vực tình dục. Còn các nguyên nhân thuộc về văn hoá thì thực ra là chưa được nghiên cứu nhiều lắm. Và nếu có được lưu tâm thì các nhà nghiên cứu cũng chỉ tập trung đi sâu vào những thay đổi trong tập quán (thí dụ, việc giải phóng phụ nữ, sự ganh đua giữa hai giới, hiện tượng nam tính hóa của nữ giới và nữ tính hóa của phái nam). Thế nhưng, tình hình cho thấy là ở mỗi nền văn hoá vẫn tồn tại những yếu tố mang tính đặc thù có thể dẫn đến những lệch lạc trong tình dục. Mà muốn biết những yếu tố đặc thù trên thì chúng ta cần phải tìm hiểu những nét đặc trưng trong các phương thức biểu hiện cảm xúc, những chuẩn mực về hành vi giới tính v.v. ở các nền văn hoá đó.

Trong phần này chúng tôi sẽ nói kĩ hơn về những yếu tố đặc thù của nền văn hoá phương Tây, bởi một lý do đơn giản là vì các hiện tượng về bệnh lý tình dục ở đây thường phổ biến hơn và đa dạng hơn so với các nền văn hoá khác trên thế giới.

CÁC YẾU TỐ VĂN HÓA ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÌNH DỤC

Việc phân tích hành vi tình dục ở một số đối tượng cho thấy là hành vi tình dục của họ vẫn chịu những ảnh hưởng nhất định từ các truyền thống cũ mà tàn tích của chúng còn được bảo tồn trong các phong tục, trong tiềm thức con người, trong các truyền thuyết, các mẫu mực văn hoá và trong nền giáo dục gia đình. Mối liên kết tương hỗ giữa các phong tục, giáo dục và văn hóa nói chung, thường thể hiện trong một sự tổng hòa ảnh hưởng lên toàn bộ những quan hệ luyến ái, tình cảm. Tất cả những đặc điểm này để lại dấu ấn sâu sắc trong văn hoá của các dân tộc, đặc biệt ở phương Tây. Hành vi của các nhân vật như Edipe, Electra, nữ tướng Amazon, nữ thần Diana v.v. thấm nhuần các truyền thống của thế giới cổ đại mà ngày nay chúng trở thành biểu tượng cho các quan hệ giới tính, các mẫu mực về hành vi luyến ái, các tập hợp (complex) để chỉ một khuynh hướng nào đó trong đời sống tình dục v.v.

Các quan hệ tình dục cũng chịu ảnh hưởng không ít từ các khuôn mẫu tình yêu điển hình trong nền văn hoá. Mẫu tình yêu đau khổ do Goethe đưa ra trong: “Những nỗi đau của chàng trai trẻ Verter” đã từng một thời làm cho bao nhiêu người cùng đau khổ, thậm chí đến cả những trận dịch tự tử. Mẫu tình yêu cuồng si trong tác phẩm nổi tiếng “Tiếng sét Sicily” ngay từ khi mới xuất hiện đã lập tức thu hút các độc giả và trở thành một thứ mốt biểu tượng cho “Những tình cảm nồng nàn cao độ” của các cặp tình nhân. Mô típ tình yêu cung đình thì đưa ra một mẫu quan hệ luyến ái với tính chất đa đình, một xã hội của những ý trung nhân mà ở đó hôn nhân không đặt thành vấn đề, và các bậc mệnh phụ quyền quý có quyền tự do trong cuộc sống riêng tư, tự do quan hệ ân ái với các tình nhân.

Nền văn hoá phương Tây cũng xây dựng một loạt những hình tượng điển hình về hành vi giới tính mà chúng tôi gọi là các tập hợp (complex, phức hợp?). Có thể đưa ra một số các complex  như sau:

Complex Alice: Tập hợp này xuất hiện ở những phụ nữ luôn sống trong thế giới của mơ mộng, hão huyền. Sự tưởng tượng phong phú của họ xây dựng nền hình ảnh về một tình yêu, một mối liên kết, trong đó những người yêu đương đóng vai trò chủ yếu. Những phụ nữ của complex này mơ đến những cuộc gặp gỡ lãng mạn với người tình yêu dấu của mình – những người tình trong mơ. Nhưng thông thường thì thực tế bao giờ cũng phũ phàng, bởi vì ước muốn của họ chỉ là những sự tưởng tượng mà thôi. Còn người tình thực thì lại không đủ sức để đáp ứng, thỏa mãn những mẫu mực mà người đàn bà mơ mộng.

Complex Titania. Tập hợp này có nhiều điểm tương đồng với tập hợp đã mô tả ở trên. Người phụ nữ tạo ra hình ảnh người đàn ông lý tưởng suốt đời tìm kiếm trong tưởng tượng. Nếu vì những đòi hỏi quá cao cô ta tự nghĩ ra mà không đạt được thì khi đó cô sẽ xây dựng gia đình với một người đàn ông khác ở mức thấp hơn. Vị hôn phu này càng khác xa với mẫu người trong mơ bao nhiêu thì càng làm cho cô dễ chán bấy nhiêu. Dần dà theo tuổi tác ở người đàn bà sẽ xuất hiện cảm giác đánh mất ý nghĩa cuộc sống, mất cái cơ hội cần được hiện thực hóa khi bước vào cuộc sống hôn nhân, mất những ảo ảnh đã làm người chồng bị chối bỏ. Người đàn ông lý tưởng được tạo nên bởi các nhân vật văn học, các minh tinh màn bạc. Một số các nhân vật này đã đi vào các tưởng tượng tình dục. Thí dụ, trong khi chung đụng người phụ nữ lại tưởng tượng người tình của mình là một khuôn mặt khác. Complex Titania mang đặc điểm là chứa đựng nhiều yếu tố quá tự tôn mình, sự chạy trốn khỏi cuộc sống nhàm chán hàng ngày, sự phóng đại những giá trị của bản thân hoặc thậm chí cả việc sáng tác nên những huyền thoại về mình. Dẫn chứng cho các trường hợp này là các câu chuyện về những người được làm quen thời còn trẻ mà nếu lấy nhau được thì sẽ mỹ mãn, song “rất tiếc” là đã không bao giờ dẫn đến hôn nhân.

Complex “Hiệp sĩ và Kẻ trụy lạc”. Bản chất của tập hợp này là ở chỗ người phụ nữ muốn tìm ở người đàn ông cùng lúc vừa là một hiệp sĩ, vừa là kẻ trác táng. Tập hợp này được chia thành hai kiểu mẫu. Kiểu mẫu “hiệp sĩ” là hội tụ của tính nam, gợi lên sự tin cậy, cảm giác được nâng đỡ, chỗ dựa của những phụ nữ đa cảm, lãng mạn, trân trọng tình cảm, trong sáng và chưa lầm lỗi. “Kẻ trác táng” tập trung những bản năng, của sức mạnh đàn ông thô thiển, có khí chất bốc lửa, mạnh mẽ về tình dục. Những tính cách đối lập nhau này liệu có thống nhất nhất được hay không trong một con người là một vấn đề chưa được giải quyết thỏa đáng. Chính vì vậy mà lại chia ra làm hai loại: một kiểu “lấy làm chồng được” (hiệp sĩ) và một kiểu chỉ để dành cho tưởng tượng và văn học nghệ thuật. Những hình dung đối lập nhau về hình ảnh người đàn ông không chỉ được quy định bởi nền giáo dục mà còn là sự khác nhau trong những mô tả về vai trò người chồng và người tình đều thường gặp trong nền văn hoá Châu Âu.

Complex Messalina. Những phụ nữ nhạy cảm đa tình, dễ hưng phấn và hay đòi hỏi dục tình ở phía đối tượng, thích thay đổi nhân tình, đam mê những hội hè là những người phụ nữ thuộc tập hợp này. Đã có những thời kỳ mà các phẩm chất về tình dục của người phụ nữ được đánh giá cao. Thời nay những phụ nữ giàu tình cảm cũng được coi là hấp dẫn. Ngoài ra, theo ý kiến của nhiều người thì đấy còn là điều căn bản trong mỗi cuộc hôn nhân.

Complex Nàng lọ lem. Tập hợp này phản án quan điểm sống thụ động người phụ nữ, sự chờ đợi “chàng hoàng tử trong cổ tích” bước ra, dẫn dắt họ vào thế giới của những cuộc phiêu lưu, sắc đẹp, tiện nghi. Giấc mơ về những người đàn ông phi thường, hào hoa rất điển hình cho giai đoạn đầu lứa tuổi thành niên, song một số người lại giữ ấn tượng rất lâu. Những phụ nữ thuộc complex này thường có cảm giác là họ không được đánh giá đầy đủ, muốn thực người khác trân trọng, để ý, được dẫn vào thế giới rộng lớn. Những câu chuyện cổ tích, trong đó có chuyện “Nàng lọ lem” minh họa rất rõ vấn đề này. Ngoài ra có nhiều tác phẩm văn học, bộ phim mà ở đó số phận người phụ nữ được thay đổi cực nhanh nhờ có sự xuất hiện của “chàng hoàng tử”. Quan điểm sống thụ động thường thấy ở giới nữ gắn liền với sự hồi hộp chờ đợi các cuộc gặp gỡ với những người hào hoa, phong nhã. Hiện thực bị những đối tượng thuộc complex này tẩy chay và bị coi là nhàm chán. Tính tích cực của họ chỉ được biểu hiện trong cuộc tìm kiếm nơi gặp gỡ với chàng hoàng tử cổ tích.

Complex của những bệnh sợ già. Tập hợp này xuất hiện ở người phụ nữ sau tuổi 40 và chính là nỗi sợ trước tuổi tác đang làm mất dần vẻ hấp dẫn của mình. Người phụ nữ muốn thấy mình trẻ hơn. Trang phục và phong cách sống của họ cần phải thu hút sự chú ý của những người khác giới và người cùng giới ít tuổi hơn. Họ chú trọng đến việc chải chuốt và những yếu tố gợi tình. Những tiểu thuyết tình từ đó mà chớm nở. Tập hợp này là kết quả của việc tuyệt đối hóa hình thức bề ngoài và lý tưởng hóa tuổi thanh xuân ở những phụ nữ bước vào tuổi tứ tuần. Tuy nhiên tập hợp này chỉ xuất hiện khi nào mà nữ tính được xem là đồng nhất với ý nghĩa tình dục mà thôi.

Complex hoạn thiến. Điển hình với những phụ nữ có xu hướng trấn áp, khống chế, có nhiều nét của giới mày râu trong tính cách. Tập hợp này gắn liền với ảnh hưởng về mặt vai trò lãnh đạo của người đàn ông. Những phụ nữ thuộc complex này thường sống theo phong cách nam giới, thường biểu hiện thái độ khinh rẻ, miệt thị. Trong quan hệ tình dục thường để xảy ra tình trạng không được thỏa mãn. Tập hợp hoạn thiến, ngoài việc được quy định bởi những phá vỡ bề mặt tâm lý (phá vỡ thế cân bằng trong vai trò người phụ nữ, sự căm ghét giới tính và vai trò của nam giới, sự đòi hỏi quyền lực của người phụ nữ) còn có những nguồn gốc về mặt văn hoá xuất phát từ những cuộc nổi loạn chống lại phái mày râu. Có ý kiến cho rằng đây là khuynh hướng nam tính hóa nữ giới trong quá trình của công cuộc giải phóng.

Complex Don Joan. Đây là tập hợp thể hiện phong cách xử sự với mục đích “chinh phục” phái đẹp để thỏa mãn những nhu cầu tình dục. Tăng số lượng các cuộc tình để củng cố những giá trị thuộc về giới mày râu. Người phụ nữ bị xem như đồ vật, con mồi mà sau khi chiếm đoạt được thì chẳng còn có gì là thú vị nữa. Tập hợp này rất điển hình cho một kiểu hành vi của nam giới trong nền văn hoá Châu Âu, rất gần với hiện tượng Machidemo của nền văn hoá Mỹ La Tinh. Phong cách này được mô tả một mặt trong văn học nghệ thuật, mặc khác trong các tài liệu đặc biệt. Về nguyên tắc, tập hợp này thể hiện sự ưu tiên giới mày râu và nhu cầu khống chế những dấu hiệu đồng tính luyến ái đang ẩn náu trong họ. Complex này xuất hiện vào giai đoạn sơ khai thời kỳ Trung Cổ, khi người phụ nữ được xem là nơi hội tụ của những điều ác, là đối tượng bị kết án. Sự chinh phục và chung đụng hết phụ nữ này đến phụ nữ khác đã tăng thêm cảm giác về giá trị bản thân ở người đàn ông. Thậm chí cho tới nay rất nhiều người còn được ca tụng vì những huyền thoại về mình. Về bản chất, ở đây che đậy một nỗi sợ hãi trước giới nữ, sự xa lạ với thế giới tâm linh của người phụ nữ.

Complex Lia. Tên gọi của tập hợp này bắt nguồn từ nhân vật vua Lia trong “Những chuyện cổ tích mùa đông” của Shakespeare. Vua Lia ghen tuông một cách bệnh hoạn với vợ mình, thậm chí từ chối cả quan hệ máu huyết với cha đẻ. Hội chứng này thể hiện ở việc không tin tưởng, ghen tuông với người đàn bà yêu, dẫn tới hậu quả là không tin vào những gì thuộc về cha mình nữa. Đôi khi những người thuộc dòng họ của cha được mang ra xét xử, mặc dù để làm việc đó chẳng có một mảy may cơ sở nào. Tập hợp này chứa đựng một sự hoài nghi rất điển hình của những đàn ông Châu Âu đối với phụ nữ, mối quan hệ đối kháng trong chính họ, nỗi sợ đánh mất vị trí của mình và bị khinh rẻ.

Complex Otello. Nội dung của tập hợp này là những nỗi ghen tuông bệnh hoạn trước người tình phái đẹp. Sự ghen tuông này thường xuất hiện dưới tác động của rượu và chất kích thích. Trong cơn say những người đàn ông đã vẽ lên trong tâm trí sự bội bạc của người đàn bà. Complex này chẳng qua chỉ là những biểu hiện của nỗi khiếp sợ trước phụ nữ, sợ trở thành kẻ bị khinh thường và đánh mất giá trị bản thân.

Complex Đônkihôtê. Tên gọi “Hiệp sĩ lãng tử” trong tập hợp này có nội dung là người đàn ông khi quan hệ với người khác giới biểu hiện những ảo ảnh đợi chờ, mong muốn, thần tượng hóa, thần thánh hóa người đó, luôn nói về người đó với một thái độ trân trọng đặc biệt, đưa cô ta lên cao và luôn cảm giác mình ở chân cô ta. Tập hợp này thường gặp trong nền văn hoá Châu Âu, nó gắn với sự sùng bái trinh tiết và hình tượng Thánh mẫu Madonna.

Complex Madonna và Người đàn bà dễ dãi. Tập hợp này tương tự tập hợp Hiệp sĩ và Kẻ trụy lạc. Theo phép phân tích tâm lý, tập hợp này xác định rất rõ ràng hành vi của nhiều đàn ông được giáo dục theo các truyền thống văn hoá Châu Âu. Tập hợp này thể hiện các cách đánh giá khác nhau về người phụ nữ. Một mặt các phẩm chất biểu hiện nữ tính được nhấn mạnh như sự tin cậy, lòng nhân hậu, lòng chung thủy và tình bạn. Mặt khác những phẩm chất khác của giới nữ cũng được đề cao như thói đa tình, nhẹ dạ, nông nổi và thất thường. Một phía thể hiện tình yêu thuộc về tâm hồn, dành cho những bà mẹ, người vợ. Một phía gắn liền với những đòi hỏi và thực hiện các nhu cầu tình dục. Một số nam giới chia phụ nữ thành hai phạm trù: người phụ nữ - người vợ và người phụ nữ - nhân tình. Các kết quả nghiên cứu cho thấy hiện tượng này rất phổ biến tại văn hoá Châu Âu. Chính nền đạo đức lá mặt lá trái của nó là căn nguyên dẫn đến tập hợp này.

Complex Romeo và Juliet. Tập hợp này gắn liền với kiểu tình yêu từ cái nhìn đầu tiên và mong muốn được mau chóng kết hôn. Nguyên nhân của complex này gắn liền với việc cấm đoán những quan hệ luyến ái trước hôn nhân trong nền văn hoá Châu Âu. Sự chung đụng chỉ được cho phép trong phạm vi hôn nhân. Nhu cầu ân ái mang một sức mạnh cho phép các đôi uyên ương vượt qua tất cả mọi cản trở để được đến với nhau. Ngày nay tập hợp này ít gặp bởi những quan niệm về hôn nhân đã thay đổi và việc quan hệ tình dục trước hôn nhân đã không còn là vấn đề quan trọng, ít nhất là đối với quan niệm của một số người.

Complex Tristan và Iseut. Tập hợp này chỉ những ám ảnh nội tâm giữa tập quán ràng buộc và khao khát luyến ái. Những đôi uyên ương vượt qua những cấm đoán đến với luyến ái thường trải qua hai cảm giác đối lập: một là cảm giác tội lỗi. Khi nào hôn nhân được xác lập và quan hệ ân ái được cho phép thì lúc đó cảm giác tội lỗi mới dần dần mất đi và đồng thời sức hấp dẫn của luyến ái đối với họ cũng giảm theo. Nói cách khác, tập hợp này khiến ta liên tưởng tới hiện tượng “trái cấm”… Đây là một trong những complex rất thịnh hành trong các nền văn hoá Châu Âu.

Các complex được phân giải trên đây thực ra vẫn chưa mang tính bệnh hoạn và chưa động tới những phá vỡ tình dục. Vai trò chủ yếu của chúng là thông qua việc hình thành một số định chế nhất định về tình dục, mẫu người tình v.v. mà tạo cơ sở cho việc phát sinh các bệnh lý tình dục. Tất nhiên việc phát sinh này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố thuộc các phương diện khác.

Có những complex tồn tại trên phạm vi toàn thế giới. Gần với nhóm complex này là một complex xuất hiện ở nghi phụ nữ sau khi sinh con. Người phụ nữ có thể thay đổi toàn bộ những cơ sở trong mối quan hệ với nam giới – từ tích cực đến những biểu hiện tiêu cực gay gắt. Vai trò người đàn ông ở đây bị hạ thấp tới mức tầm thường. Tại vùng đảo Polynesia tập hợp này được thể hiện trong huyền thoại về bà chúa trời Gay – một người đàn bà và thường sát hại đàn ông sau khi đã thỏa mãn ân ái với họ. Huyền thoại về “Người đàn bà hút máu”, “Con yêu tinh dâm phụ” có mặt ở rất nhiều nền văn hoá trên thế giới. Tính chất yêu quái được thể hiện theo những mô típ khác nhau (Người đàn bà – nơi tập trung của quỷ dữ, của các vị chúa ác và trở thành những dâm phụ tàn bạo của đàn ông v.v.). “Thiên đường tình” cũng là một huyền thoại của nền văn hoá. Theo đạo Hồi thì trong thiên đường tồn tại một nguồn khoái cảm tình dục vĩnh cửu dành cho nam giới; còn theo thiên đường của Ki tô thì con người sẽ trải qua từ tình yêu trần tục đến tình yêu chúa trời.

Cũng nên nhắc rằng mọi sự thay đổi trong nền văn hoá, sự va chạm giữa các địa tầng văn hoá cũng tạo nên những tập hợp riêng biệt để từ đó mở ra những cơ sở cho việc xuất hiện các bệnh lý tình dục (Hiện tượng này thường xảy ra đối với những cộng đồng người di tản, những cuộc hôn nhân khác chủng tộc v.v.)

CÁC NỀN VĂN HÓA VÀ BỆNH LÝ TÌNH DỤC

Cho đến nay đã xuất hiện một số công trình nghiên cứu phân tích các nguyên nhân về văn hoá – xã hội dẫn tới việc phá vỡ những quy phạm trong tình dục. Tuy nhiên để có được một quan điểm rộng rãi, hợp lý thì vẫn còn là một vấn đề lâu dài và cần được đào sâu tìm hiểu nhiều hơn nữa.

Các biểu hiện của bệnh lý tình dục tồn tại ở khắp các nền văn hoá thế giới. Thí dụ điển hình là bệnh liệt dương. Thế nhưng cũng có những biểu hiện của sự vi phạm trong tình dục lại gắn liền với một hình thái văn hoá nhất định (chẳng hạn, hiện tượng xuất tinh sớm phổ biến trong nền văn hoá Châu Âu). Ngay cả khi phân tích những nguyên nhân dẫn đến một bệnh tình dục, chúng ta cũng không nên đánh đồng nền văn hoá này cũng giống như nền văn hoá kia, mặc dù không nhất thiết là giữa các nền văn hoá khác nhau lại không tồn tại những điểm tương đồng. Đây chính là vấn đề chúng ta đang cần làm sáng tỏ. Xét trên bình diện của những nền văn hoá nhất định, chúng ta có thể phân ra một số nhóm nguyên nhân như sau:

Vi phạm các cấm chế (tabu). Trong một số nền văn hoá tồn tại các quy định nghiêm cấm mọi quan hệ tình dục trong thời gian tiến hành các ngày lễ thánh, ngày lễ hoặc thời gian trước khi xuất tinh và tất nhiên kèm theo quy định trên là những hình phạt nặng nề đối với những kẻ vi phạm. Điều này có nghĩa là việc vi phạm các cấm chế sẽ dẫn đến nỗi sợ hãi bị trừng phạt. Trong một vài nền văn hoá phổ biến một quan niệm cho rằng với sự giúp đỡ của tà thuật, bùa ngải v.v. có thể mang lại tai họa cho người này hay người kia. Nỗi sợ hãi trước những tác động đó có thể làm giảm đi những khả năng tiềm tàng của con người trong đó có khả năng tình dục.

Hệ tư tưởng và triết học của nền văn hoá. Trong những nền văn hoá mà ở đó tinh trùng của người đàn ông được xem là nguồn gốc của sự sống, năng lượng, được khuyến khích giữ gìn đôi khi lại dẫn đến hậu quả của sự ức chế kìm hãm tình dục. Trong khi đó thì như ở Châu Âu quan điểm về hiện tượng này lại tỏ ra rất bình thường.

Cấu trúc của nền văn hoá. Ở chương trước chúng ta đã đề cập tới thái độ hai mặt đối với giới nữ, truyền thống sùng bái khoái cảm tột đỉnh, coi tình dục là cơ sở định hướng v.v trong nền văn hoá Châu Âu hiện đại. Những tập quán dạng này thường là nguyên nhân dẫn đến những vi phạm trong tình dục. Tập tục dùng rượu cồn trong nền văn hoá Caiapa gắn liền với chứng suy giảm tình dục của giới mày râu. Còn lối sống khổ hạnh trong nền văn hoá Ai len lại gắn liền với hiện tượng lãnh đạm của phái nữ.

Những căng thẳng về mặt tâm lý xã hội. Trong đời sống tình dục sự va chạm của các hình thái văn hoá lớn, chẳng hạn trong các cuộc hôn nhân khác chủng tộc ở cộng đồng người di tản thường tạo điều kiện cho việc xuất hiện các chứng bệnh tâm thần. Bệnh giám đốc thường xảy ra ở các nhà kinh doanh điều hành các công việc lớn, không có thời gian nghỉ ngơi. Biểu hiện của chứng bệnh này là các chứng tê liệt cảm xúc và suy yếu ham muốn tình dục. Tuy nhiên cũng có một số nhà kinh doanh Ấn Độ và Trung Quốc lại biết kết hợp hài hòa giữa công việc và hoạt động chăn gối. Không hiếm các trạng thái cân bằng như vậy được hình thành dưới ảnh hưởng của tôn giáo.

Sự nghèo nàn về sinh thái. Những điều kiện khí hậu, thành phần thổ nhưỡng của một vùng, cách ăn uống, lối sống, dịch bệnh, bệnh tật là những nét đặc thù đối với một số nền văn hoá và ảnh hưởng tới đời sống tình dục. Chẳng hạn, chế độ ăn chay của người Ấn Độ phần nào đã ảnh hưởng trực tiếp tới sinh hoạt tình dục, làm cho mức sinh hoạt tình dục của họ thấp hơn so với các chủng tộc khác trên thế giới. Nhiều thí nghiệm cho thấy, trong thời gian giảm hoạt động tiết sinh tố sắt thì ham muốn tình dục cũng bị giảm theo. Trong khi dó chế độ ăn uống giàu chất dinh dưỡng và mức sống cao luôn đảm bảo cho hoạt động tình dục được mạnh mẽ. Những người Ả Rập thường quá độ trong việc dùng cà phê đã dẫn tới nhiều trường hợp mất khả năng tình dục ở nam giới. Các thổ dân da đỏ Nam Mỹ dùng cocain và nhiều chất kích thích khác lúc đầu thì kích thích tình dục, nhưng sau đó lại dẫn tới hậu quả của bệnh liệt dương và giảm ham muốn tình dục.

Các nguyên nhân làm suy yếu hoạt động tình dục rất phong phú, đa dạng, đòi hỏi sự hiểu biết không chỉ về thế giới quan, những đặc trưng về mặt tinh thần của các nền văn hoá, mà còn về điều kiện sống, tập quán ăn uống, ảnh hưởng của khí hậu v.v..

Complex Koro. Complex Koro xuất phát từ tiếng Mã Lai và phổ biến ở những cộng đồng người Trung Quốc sinh sống rải rác tại vùng Đông Nam Á. Complex này thường phổ biến trong nam giới. Bản chất của nó nằm trong những cảm giác lo so, bất lực nảy sinh từ cảm giác thấy cơ quan sinh dục thụt vào trong màng bụng. Cho rằng sự rụt lại của cơ quan sinh dục sẽ dẫn dến cái chết. Ở phụ nữ, tập hợp này ít gặp hơn, nhưng cũng có những giai đoạn họ cảm thấy đôi vú của mình thụt vào phía trong lồng ngực. Có nhiều tài liệu ghi lại hiện tượng này và mô tả nó như một bệnh dịch gieo rắc nỗi kinh hoàng cho rất nhiều người. Chẳng hạn, ở Singapore năm 1967 có 232 người mắc phải chứng bệnh này, ở lứa tuổi từ 16 đến 20. Các con bệnh đều trải qua những cơn khiếp sợ và gắng sức dùng tay hoặc đũa để kéo bộ phận sinh dục trở lại. Cùng với cơn khiếp nhược còn kèm theo các triệu chứng khác: tim đập mạnh, mắt mờ, buồn nôn, độ nhạy cảm trên khắp khác phần cơ thể đều tăng.

Hội chứng Koro gắn liền với ảnh hưởng của Đạo Lão. Tuy nhiên, trong khi đi thực tế nhà nghiên cứu tình dục học Z.Lew-Starowic (Ba Lan) cũng đã phát hiện 6 bệnh nhân là người Ba Lan đã mắc phải chứng bệnh này. Chứng tỏ là ở một số nền văn hoá, trạng thái sợ hãi tương tự cũng vẫn có thể xuất hiện theo một vài bệnh trạng về mặt tâm lý và là một trong số những căn bệnh gây nên sự phá vỡ tình dục.

Amok. Trong những cuốn từ điển thông dụng thì từ “Amok” được giải thích như một trạng thái bị kích động mạnh, đánh mất lí trí, điên cuồng, mù quáng tình ái. Thuận ngữ này xuất phát từ tiếng Mã Lai và có thể hiểu một cách chính xác nhất là “Bị cơn điên lôi kéo vào cuộc đấu tranh”. Trạng thái này có đặc điểm là bị kích động đột ngột và trở nên hiếu chiến khác thường. Trạng thái này thường xảy ra đối với những người dân bán đảo Mã Lai và một số cư dân ở vùng Đông Dương. Ở Thái Lan vào năm 1971 một công dân sống ở một làng nọ đã ném lựu đạn vào một nhóm sinh viên nhằm trả thù một người trong số đó vì hắn giở trò ve vãn vợ anh ta. Kết quả là 8 sinh viên bị giết chết. Ở Philippin hàng năm xảy ra 2-3 trường hợp như vậy, ở Mã Lai hiện tượng Amok đã từng phổ biến từ thế kỷ XIX và đã được các bác sĩ châu Âu mô tả khá kĩ (Từ đây mà khái niệm amok xâm nhập vào châu Âu).

Nguyên nhân của Amok là biểu hiện của một lối ứng xử tạm gọi là bản chất xấu hổ. Những cá nhân bỗng trở nên hung hãn khác thường trước người khác là nhằm để tự bảo vệ mình, để rửa hận, trút bỏ cảm giác tội lỗi và xấu hổ. Tính chất hung hãn được tích lũy dần trong quá trình kiềm chế và sau cùng sẽ bùng lên, dẫn đến hành vi bạo lực. Như là một quy luật, nguyên nhân của sự trả thù thường xuất phát từ những vấn đề tình dục, sự bội bạc của người tình, lòng căm thù những kẻ đã mua chuộc được vợ mình v.v.

Hava-Biung. Nội dung của hội chứng này là nỗi khiếp sợ và cảm giác bất lực, thường thấy ở những phụ nữ Triều Tiên. Đi kèm theo chứng bệnh này là những cơn mất ngủ triền miên, trạng thái dễ bị kích dộng, ngạt thở, đau bụng, ám ảnh bởi cái chết. Một trong số nguyên nhân gây nên hiện tượng này là những vấn đề tình dục, sự bội bạc của người tình.

Hội chứng Indian Dhat (Indian Dhat Syndrome). Hội chứng này xuất hiện trong nền văn hoá Hindu giáo với nội dung sợ hãi, bị khuất phục, ám ảnh cái chết. Con bệnh sợ bị xuất tinh mà theo quan niệm của họ tinh trùng là sự sống. Chính vì vậy mà với sự điều xuất tinh không theo ý chí nhiều khi dẫn tới tình trạng mất năng lượng một cách không hoàn lại theo thừa nhận của chính các con bệnh.

Hội chứng Di tinh (Spermatorrhoea Syndrome). Đây là một dạng hội chứng sợ phổ biến ở vùng Đông Nam Á, giữa các cư dân Trung Quốc. Nguồn gốc của hội chứng này xuất phát từ quan niệm cho rằng, tinh trùng là nguồn gốc của năng lượng sinh lý, là động lực thúc đẩy hoạt động và lao động. Một khi ham muốn tình dục tăng lên cùng với việc xuất tinh thường xuyên (di tinh) thì sẽ gây nên cảm giác lo sợ vì nó sẽ dẫn tới chứng bất lực, xuất tinh sớm và phá vỡ các chức năng sinh lý của đường tiểu.

Pa-Leng. Hội chứng này xuất hiện ở nền văn hoá Trung Quốc với quan niệm cho rằng, trong mỗi người Âm có thể chế ngự Dương. Triệu chứng của nó là bàn tay lạnh, môi khô, tăng nhịp tim và kèm theo những phá vỡ trong tình dục.

Susto. Hội chứng này xuất hiện ở những cư dân châu Mỹ La Tinh, một phần ở Mehico. Hội chứng này gắn liền với tà thuật, bùa ngải. Các triệu chứng: mất ngủ, ghê sợ thức ăn, căng thẳng đầu óc, hồi hộp theo cơn, sợ hãi, ỉa chảy, buồn nôn, sợ ban đêm, suy giảm ham muốn, mất cân bằng trong tình dục.

Be itchment. Hội chứng này thường thấy ở nam giới thuộc nền văn hoá Ioruba gắn liền với triệu chứng về tình dục (liệt dương, suy giảm tiềm năng về tình dục. Biểu hiện của chứng bệnh này là nỗi sợ hãi, sự ám ảnh bởi những giấc mơ mang nội dung tình dục và tiên đoán tương lai.

Complex Brain-fag (Suy nhược thần kinh). Đây là một bệnh dịch điên lây lan, xuất hiện trong giới sinh viên Nam Phi. Bệnh này cũng có những tiền đề tình dục.

Katar. Phổ biến ở vùng quần đảo Polynesia, có những nét giống với Amok. Tình trạng không thỏa mãn tình dục và tác động của rượu đã dẫn đến chứng điên cuồng, hung hãn, bạo dục, hiếp dâm.

Bệnh đau ốm vì sợ (Fright illness). Hội chứng này rất điển hình đối với dân chúng Iran với những biểu hiện sợ hãi, hốt hoảng. Tại nước này người ta cho rằng sự sợ hãi bất ngờ sẽ dẫn đến bệnh tật. Bệnh nhân của hội chứng sợ có những dấu hiệu vàng vọt hoặc xanh xao trên da. Xuất hiện những cơn sốt nóng, động kinh, run rẩy, mất cảm giác ở một số vùng trên cơ thể. Một trong những nguyên nhân dẫn tới bệnh có thể là do không thành công trong đời sống tình dục. Vào những năm 60, khi nghiên cứu căn bệnh này ở vùng Tây Bắc Iran, cặp vợ chồng Good cho biết là có 31% những bệnh nhân mắc bệnh này đã chữa trị bằng y học hiện đại, 9% chữa bằng cây cỏ, còn phần đông thì tìm đến việc tế lễ (sacral). Nếu bệnh nhân là những người theo đạo thì chữa bệnh bằng tôn giáo và các thuật chiêm tinh. Để chữa trị, bệnh nhân phải đọc kinh Coran, uống nước xương người được lấy từ nghĩa địa, nhấm những viên đường có thấm nước tiểu và tiết của con chồn trắng. Thông thường để chữa bệnh, người ta cho lấy những viên đá từ Mekky về, thoa lên đó một lớp dầu mỡ, cho vào nước lạnh và sau đó đem đặt lên cơ thể người bệnh. Tiếp đó đối tượng được nhận một bức tranh họa để nhìn vào đó mà lý giải những nguyên nhân gây bệnh. Còn nước thì được hắt đổ về phía Mekky.

Sar. Tên gọi của một loại hội chứng về bệnh thần kinh thường xuất hiện ở những bà vợ của các thủ lĩnh đạo Hồi tại Somalia, xuất hiện khi các ông đưa về nhà một cô vợ mới.

Agaly. Hội chứng sợ hãi, thường gặp sau khi những cuộc ái ân bất thành của đàn ông xứ Tân Guinea.

Tabanca. Hội chứng sợ hãi, xuất hiện trong cộng đồng người Trinidad sau những gián đoạn của quan hệ chăn gối.

Arabian Golf. Chứng tâm thần khả nghi, xuất hiện ở phụ nữ Ả Rập, liên quan tới vai trò nữ giới của họ.

Pika. Hội chứng sợ hãi thường gặp ở những phụ nữ Úc mà nguyên nhân là do sự thay đổi vai trò tình dục.

U-Phu-Phu-Nhân. Đây là hội chứng tìm thấy ở những phụ nữ thuộc bộ tộc Zulus. Biểu hiện: những giấc mơ tình dục cùng một mô típ, đau ở vùng dưới bụng, có những dấu hiệu loạn thần kinh. Trạng thái này kéo dài từ một đến bảy ngày.

Ayre. Hội chứng này phổ biến ở Peru. Các triệu chứng cơ bản: phát ban, các cơn động kinh, đau ở nhiều vùng trên cơ thể, rối loạn đường tiêu hóa, nhão da. Một trong những nguyên nhân chủ yếu là do những rắc rối, lục đục trong tình dục và đời sống hôn nhân.

Aiyipery. Hội chứng loạn thần kinh xuất hiện ở bộ tộc Ioruba tại Nigenia (Nigeria?). Mắc hội chứng này người bệnh sẽ bị co giật, căng thẳng. Nguyên nhân bắt nguồn từ các yếu tố tình dục và cảm xúc.

Boxi. Hội chứng điển hình trong cư dân Nepal. Các triệu chứng cơ bản: thích phô bày (Exhibitionism), đau bụng, nôn mửa, sưng cổ, đau đầu.

Shukake. Hội chứng này được phát hiện ở những người Ấn sống tại Peru, biểu hiện qua các triệu chứng nôn mửa, đau bụng, ngạt mũi. Nguyên nhân điển hình của chứng bệnh này là những vướng mắc trong tình dục và tình cảm.

Gyla Talak. Hội chứng cuồng loạn gắn liền với những mâu thuẫn trong hôn nhân, tình cảm, phổ biến ở Mã Lai.

Gyla Merian. Hội chứng này xuất hiện là do hậu quả của việc đánh mất trạng thái cân bằng sau thời kì sinh nở (trầm uất, giảm ham muốn tình dục), phát hiện thấy ở Mã Lai.

Đau tim (Heart distress). Hội chứng này tìm thấy ở Iran do công của cặp vợ chồng nhà nghiên cứu tình dục Good. Mất trạng thái cân bằng trong hoạt động của tim (cảm giác bị bóp nghẹt, đè nén, tăng nhịp tim, run rẩy gắn liền với sự sợ hãi), xuất hiện ở phụ nữ khi những vấn đề tình dục và cuộc sống hôn nhân trở nên căng thẳng, không thực hiện chế độ kiêng khem, không vệ sinh sau khi sinh nở và thời gian kinh nguyệt, sử dụng thuốc tránh thai quá liều lượng. Thông thường hội chứng này xuất hiện ở những phụ nữ đã có tuổi, xuất thân từ những tầng lớp dưới của xã hội. Dân bản xứ gọi hội chứng này là “narahat”. “Narahat”, theo quan niệm của họ là sự phá vỡ trạng thái thăng bằng nội tâm và hoạt động hài hòa của các cơ quan nội tạng, đồng thời do cả tác động của những lực lượng ma quái hắc ám.

Cho tới nay vốn hiểu biết về các hội chứng tình dục của các nền văn hoá thế giới mới chỉ trên con đường phát triển. Nhờ kết quả nghiên cứu của các công trình khảo cứu được thực hiện trên một phạm vi trên hành tinh đã ghi nhận thêm những bệnh lý tình dục với sự đa dạng của chúng. Những công trình nghiên cứu của D.Clement và G.Harding tiến hành vào những năm 70 trên đảo Samoa cho phép chúng ta dẫn ra đây một số chứng bệnh đặc thù của nền văn hoá này như sau:

Ma và Valea. Biểu hiện qua những cuộc lang thang vô cớ, những câu nói lảm nhảm, vô nghĩa, không phù hợp với những chuẩn mực và phong tục ở đây. Hội chứng này xuất phát từ sự ghen tuông, thất bại trong tình dục và những nỗi sợ hãi vô thức.

Ma và Aytu. Dân cư dân đảo quan niệm rằng nếu xử sự không đúng mực thì có thể sẽ làm cho thần linh (Aytu) nổi giận và mang đến tai họa, bệnh tật. Việc chữa bệnh phải nhờ đến vị trưởng lão của bộ tộc bằng cách xin lỗi thần linh.

Ma và Manamu. Triệu chứng của hội chứng này bao gồm: buồn bã, thích biệt lập, xuất hiện sau thời kì chia tay với người tình. Cư dân Samoa giải thích hiện tượng này là do sự thừa thãi cảm xúc và tác động của thần linh nhưng nguyên nhân chính vẫn là do những hoàn cảnh khách quan và môi trường xung quanh.

Ma và Popole. Trầm uất, sợ hãi, xuất hiện do ghen tuông, do những bất hòa trong hôn nhân. Hội chứng này ngày càng trầm trọng khi tài chính trong gia đình bị hao cạn. Sợ hãi và trầm uất có chiều hướng tăng lên.

Sem-unmada. Hội chứng này xã hội ở những đối tượng thuộc nền văn hoá Aurved Sri Lanka. Biểu hiện: sợ thức ăn, sổ mũi, nôn mửa, mất ngủ, hưng phấn tình dục, tăng số lượng tinh trùng, ngủ lịm. Hậu quả điển hình của hội chứng này là điên tình.

Sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng đặc thù của hội chứng Sem-unmada, nhà nghiên cứu Obeiesekẻ kết luận rằng, chìa khóa để mở ra nhận thức về hội chứng này là những hiểu biết về tính đặc thù của nền văn hoá Aurved. Trong nền văn hoá này tồn tại những khái niệm như 5 Bhuttas (5 yếu tố cơ bản tạo nên thế giới vật chất), 3 Humours (Những dụng cụ) và 7 Dhatus (Những bộ phận của cơ thể). 5 Bhutas là gió, nước, đất, lửa trời, 3 dụng cụ là gió, mật đắng và sự lạnh lùng (được hiểu như nước). Những yếu tố hình thành cơ thể là máu, tủy, tinh dịch…, đặc biệt tinh dịch được xem như là yếu tố cực kỳ quan trọng. Thiên nhiên (Bhutas) có thể chữa trị cũng như gây ra bệnh tật. Từ đây mà người dân bản xứ ở đây đặc biệt quan tâm tới một chế độ ăn uống điều độ. Nếu hoạt động của các công cụ lên tới vùng tim (là trung tâm cái “Tôi”) và bao vây các đường vận chuyển của dosas thì lúc đó sức khỏe sẽ bị hủy hoại. Tóm lại, nếu làm đảo lộn trật tự hoạt động của các công cụ thì sẽ gây ra bệnh hoạn. Có 22 loại bệnh theo bảng phân loại và một trong số đó là chứng bệnh Sem-unmada. Việc chữa trị nó bằng cách lập lại trạng thái cân bằng của các cơ quan. Dùng vải gạc thấm lạnh lên đầu, làm khô hệ thống hô hấp, xông bằng các loại cỏ.

Văn hoá của người Aurved có những nét giản đơn và logic đặc thù đã đưa lại một hình dung khá rõ ràng về thế giới, sức khỏe và bệnh tật. Nó gắn liền với nền triết học tiếng Phạn – một khuynh hướng trong hệ thống triết học Hindu. Nhưng ở Sri Lanka, đấy là thứ triết học thực hành. Cho nên không phải ngẫu nhiên mà chính ở đây nó đã được lưu hành rộng rãi hơn cả.

Bệnh dịch của phong trào Quất Roi (Flagellant). Thời kỳ Trung Cổ, các tổ chức Quất Roi nổi lên như những trận dịch, chúng phản ánh những vi phạm hết sức đặc thù trong nền văn hoá thuộc thời kì đó. Cả đàn ông và đàn bà cơ thể trần truồng, đầy những vết roi tự quất vào mình và họ cứ thế diễu hành từ thành phố này sang thành phố khác. Những người chứng kiến sự phô bày trên phải trải qua những cảm giác lẫn lộn. Tất cả những hình ảnh trần truồng, máu me, những tiếng rên và cùng những điệu hát thê lương đã tạo nên cho người xem một trạng thái vừa bị kích động, vừa khiếp sợ hãi hùng. Trong hành vi của phái Quất Roi chúng ta có thể nhận thấy những nét ác dâm, cuồng dục pha lẫn sự thỏa mãn xác thịt.

Trong nền văn hoá Ki tô giáo Âu Châu ở vài thế kỷ trước còn xảy ra những hình thức phá vỡ tình dục khác mà biểu hiện là các giáo phái Scopes (Bồ Câu Trắng) ở Nga, các tổ chức Ngộ Đạo thờ tinh tới hội chứng lãnh đạm, các nhóm dâm loạn trong phong trào Libertine với tính chất xung động thỏa dục v.v…

Có mối quan hệ với những hình thức đặc thù trong hành vi và phá vỡ cân bằng tình dục là hàng loạt các kiểu hoạt động tình dục lệch lạc khác trong nền văn minh hiện đại phương Tây như sinh hoạt tình dục tập thể, tình dục với trẻ em, bạo dâm kèm theo giết người v.v… Sự phổ biến của hiện tượng tình dục đồng giới và tình dục lưỡng giới (Bisexuality) tại đây cũng là những hình thức có mối liên hệ với tình trạng phá vỡ tình dục.

Phân tích các hiện tượng bệnh lý tình dục thần kinh (chẳng hạn, hiện tượng xuất tinh sớm, bệnh lãnh đạm, yếu dương, liệt dương v.v…) cho thấy chúng xuất hiện nhiều ở nền văn hoá Âu Châu hơn là ở các nền văn hoá khác. Tóm lại, tất của những hình thức phá vỡ này hay hình thức vi phạm khác trong tình dục đều có những nét riêng biệt, đặc trưng cho từng nền văn hoá. Và đóng vai trò quan trọng ở đó chính là các yếu tố văn hoá, một điều mà rất nhiều công trình nghiên cứu tình dục đều phải thừa nhận.

NGHIÊN CỨU ĐỐI CHIẾU BỆNH LÝ TÌNH DỤC

Vào những năm 80 các nhà y học, tâm lý học và xã hội học đã tiến hành các cuộc nghiên cứu so sánh bệnh lý tình dục ở một số chủng tộc, một số nhóm dân cư tại các quốc gia trên thế giới. Các cuộc trưng cầu ý kiến đã được tổ chức tại Úc, Mỹ và Ba Lan. Mỗi nhóm khoảng 100 người có độ tuổi trên dưới 30, trong đó 75% là phụ nữ. Các kết quả khảo cứ đã chỉ ra những yếu tố văn hoá và sinh thái học ảnh hưởng đến tiêu chuẩn và bệnh lý tình dục.

Việc nghiên cứu cho thấy, hiện tượng bị phá vỡ cân bằng tình dục và chứng khô dịch nhờn thường xảy ra đối với phụ nữ Úc do việc sử dụng bừa bãi các loại xà bông hóa chất để tắm giặt. Trong khi đó lại hiếm thấy bệnh lãnh đạm hoặc mất khoái cảm ái ân, chứng tỏ ở đây họ được trang bị khá tốt về những kỹ năng chăn gối cộng với một nền văn hoá và giáo dục giới tính cao, nhất là đối với phụ nữ. Đặc điểm của phái đẹp, và cả giới mày râu ở Mỹ là sự lựa chọn đối tượng công phu và tình trạng ham muốn tình dục bị giảm là do họ quá phung phí sức lực cho công việc lựa chọn cũng như cho công cuộc ái ân của mình. Đối với các phụ nữ Ba Lan thì chứng mất khả năng khoái cảm tột đỉnh bắt nguồn từ trình độ giáo dục giới tính thấp và những hạn chế trong việc áp dụng các kỹ năng tình dục.

Chẩn bệnh (%)

ÚC

MỸ

BA LAN

Ham muốn tình dục bị giảm

36

21

19

Ham muốn tình dục bị mất hoàn toàn

22

11

6

Âm dịch không đủ, hoặc khô hoàn toàn

14

13

3

Độ cương dương vật giảm sút

14

12

17

Xuất tinh sớm

10

11

13

Mất khoái cảm tình dục

6

10

34

Chứng co thắt âm hộ

4

1

1

Nguyên nhân

Mâu thuẫn vợ chồng

54

62

24

Sợ hãi do nhiều nguyên nhân khác nhau

2

8

1

Trạng thái sợ hãi

30

27

32

Thiếu kiến thức

26

4

45

Những xung đột nội tâm “cái Tôi”

22

26

8

Các nguyên nhân tâm lý (Thí dụ, bệnh trầm uất)

12

19

13

Áp dụng các phương pháp chữa trị (%)

Giải thích

17

3

39

Nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn

17

4

3

Thủ dâm

20

31

3

Liệu pháp tâm lý vợ chồng

11

13

2

Luyện khả năng ân ái

11

33

31

Phim ảnh, video

8

27

0

Đọc sách báo

6

2

0

Thị pháp tâm lý

6

25

4

Dược lý học

3

5

69

Những khác biệt qua kết quả của các cuộc khảo cứu còn thể hiện ở tình hình sử dụng  các phương pháp chữa trị. Ở Úc người ta sử dụng các phương pháp đòi hỏi kiên nhẫn và tốn nhiều thời gian. Tại Mỹ thì phổ biến liệu pháp tâm lý cá nhân dựa trên cơ sở môn phân tâm học, các kỹ thật hiện đại, kể cả thủ dâm. Ở Ba Lan lại dùng nhiều dược học. Còn các phương pháp ít được áp dụng là những phương pháp đòi hỏi nhiều thời gian, kỹ thuật hiện đại và thủ dâm.

VĂN HÓA VÀ VIỆC CHỮA TRỊ BỆNH LÝ TÌNH DỤC

Việc chữa trị các rối loạn về tình dục đã có từ thời xa xưa và cho đến nay người ta vẫn còn sử dụng các phương pháp cổ truyền, kể cả ma thuật và bùa phép. Thế kỷ XX thực sự đã diễn ra những thay đổi căn bản trong chẩn bệnh học và chữa trị bệnh lý tình dục, song song với việc xuất hiện các chế phẩm hooc-môn, các dược liệu kích thích, các liệu pháp, phép trị liệu theo nhóm v.v… Ngoài các phương pháp chữa trị hiện đại, xu hướng áp dụng các thành tựu y học cổ truyền cũng được quan tâm. Nhiều loại chế phẩm từ các dược liệu động thực vật đã đem lại những hiệu quả tốt. Thí dụ như sâm, nhung hươu Siberia, một số cây thảo dược của thổ dân da đỏ Mehico v.v…

Cho đến nay y học cổ truyền vẫn sử dụng phương pháp cơ học để chữa bệnh. Thí dụ, tại phương Đông người ta sử dụng các loại vòng nêm dương vật nhân tạo trong trường hợp khả năng kích thích tình dục quá yếu ở người phụ nữ. Trong phần này, chúng tôi sẽ giới thiệu một số phương pháp trị liệu tâm lý cổ truyền được áp dụng rộng rãi trong các nền văn hoá thế giới. Đây là một lĩnh vực chưa được nghiên cứu nhiều nên chúng tôi chỉ dừng lại ở một số nền văn hoá mà thôi.

Văn hóa và phép trị liệu tâm lý. Vittcover lưu ý rằng, trong tất cả các hình thức chữa trình tình dục, liệu pháp tâm lý là đặc biệt gắn bó với văn hoá hơn cả. Ở đây tính chất của nền văn hoá, quan điểm của các thầy thuốc nội khoa và bệnh nhân, ngôn ngữ, tính chất tinh tế của ngôn ngữ v.v… đóng một vai trò hết sức quan trọng. Theo các thầy thuốc, liệu pháp tâm lý là sự tác động, ảnh hưởng của một người này đối với người khác (hoặc nhiều người) mà mục đích là nhằm khắc phục chứng mệt mỏi căng thẳng (Stress) và điều chỉnh hoạt động sinh lý con người đi vào một trạng thái cân bằng, thích hợp.

Các phương pháp trị liệu tâm lý trên thế giới đều có những điểm tương đồng ở cách giải thích nguyên nhân gây ra bệnh lý, thông tin về những phương pháp chữa trị mới, thiết lập mối quan hệ tư tưởng giữa người bệnh và thầy thuốc, đưa đến cho mọi người niềm hy vọng chiến thắng bệnh tật.

Nhiều nền văn hoá quan niệm rằng những rối loạn tình dục là do các lực lượng siêu nhiên tác động vào. Vì thế người ta thường tìm đến sự giúp đỡ của các thầy mo, thầy pháp, tư tế v.v… Một số triệu chứng bệnh, biểu tượng và hình thức quan hệ giữa nam nữ chỉ có thể hiểu được trong từng đặc cảnh của nền văn hoá. Lối sống xã hội và nhận thức về vai trò con người cũng ảnh hưởng tới phương pháp chữa trị. Chẳng hạn, liệu pháp tâm lý ở Nhật Bản gắn liền với những giá trị tinh hoa truyền thống dân tộc, ở Mỹ việc đề cao vai trò cá nhân đã dẫn đến liệu pháp tâm lý cá nhân hoặc sự phổ biến phương pháp tự ám thị tại Đức có liên quan chặt chẽ tới đặc điểm kỷ luật tự giác trong nền văn hoá của nước đó.

Một số phương pháp trị liệu tâm lý đã đạt được những giá trị tinh túy ở nhiều nền văn hoá như Yoga hoặc phép tĩnh tâm nhập thiền (Meditation). Nói chung việc chữa trị bằng liệu pháp tâm lý đòi hỏi người thầy thuốc phải nắm rất rõ những đặc trưng về văn hoá và chủng tộc của bệnh nhân, bởi vì trên cơ sở đó mà họ không những có thể tìm ra nguyên nhân bệnh lý mà còn đưa ra các phương pháp chữa trị thích hợp và hiệu nghiệm.

Liệu pháp tâm lý ở Tây Phương. Geness viết rằng, trong nền văn hoá Tây Phương tồn tại những địa tầng văn hoá đặc thù mà chúng ảnh hưởng tới các hình thức chữa bệnh. Một trong những địa tầng đó là nền văn hoá Bắc Âu và một địa tầng khác nữa là nền văn hoá Âu Châu – Địa Trung Hải. Sự phân biệt giữa chúng bắt nguồn từ yếu tố kinh tế, tôn giáo và hình thái xã hội. Tư tưởng thống trị của đạo Tin Lành tại Bắc Âu đã dẫn đến quan điểm thực dụng trong lối sống. Theo nó, mục đích cơ bản của con người là hoạt động cống hiến và lao động. Tiến trình thực hiện các nghĩa vụ này là do con người, chứ không phải ở sự can thiệp của các lực lượng siêu nhân. Chính quan niệm này đã ảnh hưởng sâu sắc đến việc hình thành lối sống tích cực trong nền văn hoá Bắc Âu. Còn ở địa tầng văn hoá Nam Âu tư tưởng Thiên chúa giáo đã làm con người tin vào thế giới ma quỷ nhiều hơn. Bởi vậy mà sinh ra quan niệm cho rằng nguyên nhân bệnh lý tình dục có thể là do những nguồn gốc từ siêu nhiên, tự nhiên. Con người được xem không phải là một thực thể độc lập. Mỗi người khi sinh ra, mặc dù với những dáng vẻ khác nhau, nhưng số phận thì đều đã được định đoạt, tiên nghiệm. Sự  khác nhau giữa các địa tầng văn hoá đã dẫn đến những phương pháp chữa trị khác nhau. Ở Bắc Âu điển hình với các phương pháp hướng con người vào hoạt động, còn Nam Âu thì người ta chú ý đến vai trò của người thầy thuốc và những tác động thuộc về cảm xúc.

Phép trị liệu Gedatsu ở Nhật Bản. Tục thờ Gedatsu ở Nhật Bản có khoảng 2.000 người tham gia, trong đó tỷ lệ phụ nữ chiếm ưu thế. Tư tưởng cơ bản của nó là tạo ra cảm giác sung mãn, lòng tin và cả sự đau đớn, khi người mẹ, vợ và con gái không hoàn thành nghĩa vụ trách nhiệm của mình. Mỗi cá nhân sinh ra đều phải có ý thức về nghĩa vụ trong quan hệ với người khác, dù họ còn sống hay đã khuất, dù thân thích máu mủ hay xa lạ. Đi đôi với trách nhiệm đó là lòng biết ơn trước mọi người, trước các vật dụng và siêu hình.

Sự bất hạnh đeo đuổi con người thường được giải thích là do những đối tượng này vô tâm và thiếu lòng biết ơn (Kansha). Lòng biết ơn cần phải được thể hiện không chỉ đối với cái thiện mà cả với cái ác. (Khi người chồng bạc tình, hôn nhân bất hạnh), bởi vì nó có thể đưa lại cho nạn nhân khả năng tự kiểm soát và trừng phạt chính bản thân mình.

Ở Gedatsu hầu như không có ranh giới giữa “cái Tôi” và “cái Ta”. Người ta cho rằng có một sự luân chuyển trách nhiệm từ cá nhân này sang cá nhân kia. Chẳng hạn, những tội lỗi của các kiếp trước như ông bà, cha mẹ có thể bị trừng phạt bằng cách báo oán vào con cháu với các căn bệnh như ung thư vú, ung thư tử cung, sẩy thai, li dị, hôn nhân bất hạnh, ngoại tình, đa thê, vô hôn v.v… Ở đây dễ thấy mối liên hệ mật thiết giữa tội lỗi và trừng phạt. Để chuộc tội người bệnh phải cúng bái thần linh. Đây là một trong những yêu cầu quan trọng của liệu pháp Gedatsu. Quá trình này diễn ra dưới hình thức khấn vái và viết chữ trước bàn thờ linh thiêng. Sau thể thức đó thần linh có thể sẽ hiện lên và báo tin cho sự cứu vớt và biểu thị sự đa tạ lại. Nghi thức cuối cùng là thực hiện tu nhân tích đức thông qua phép thập thiền để gột rửa tinh thần. Nghi thức này thể hiện ở việc đổ amaha (nước trà nóng) lên ngai (bảng mộ) và cầu Sutra (Kinh Phật). Thần sẽ dùng amaha với mục đích gột rửa tâm linh. Ngoài ra trước cửa nhà người bệnh còn phải bày biện một số thức ăn để mời thần. Thức ăn này cần phải đảm bảo vệ sinh và chưa bị ai nếm trước. Nói chung sự tham gia đông đảo của chị em trong việc thờ Gedatsu chứng tỏ một bản chất dễ  thụ động và thiếu niềm tin vào bản thân. Nhưng đồng thời qua phương pháp chữa bệnh trên cũng thấy rõ sự nhấn mạnh vai trò phụ nữ, vai trò người mẹ.

Liệu pháp tâm lý Maikan ở Morita ở Nhật Bản. Takao Murase giải thích khái niệm “Maikan” như là “Sự nhìn vào phía trong”. Đấy là những hình thức đa dạng của phép nội quan, trong đó điểm quan trọng nhật là sự hồi tưởng về quá khứ. Phép trị liệu này bao gồm 3 yếu tố: tội lỗi, tình cảm biết ơn và tách mình ra khỏi người khác. Bệnh nhân sẽ đi đến một chỗ thuận lợi và yên tĩnh, tư duy hướng về bản thân trong vòng 7 ngày. Cứ sau 90 phút lại có một người tới để điều chỉnh tư duy theo bài phỏng vấn đã chuẩn bị sẵn. Đại loại lời hướng dẫn phỏng vấn sẽ là: Những mối lo nào anh đã gây ra cho người khác? Hãy nhớ lại là anh đã làm điều tốt gì cho mọi người? Bằng cách trên, phép trị liệu có tác dụng làm giảm bớt hoặc khắc phục hẳn bệnh tự kỷ trung tâm và giáo dục tình cảm biết ơn đối với mọi người xung quanh.

Mục đích của phép trị liệu này là được gọi là “Sunao”, tức là thiện ý, nhã nhặn, nhường nhịn, đa tạ và sung sướng. Khái niệm “Sunao” còn liên quan tới cả liệu pháp tâm lý Morita dành cho những người mắc bệnh thần kinh và chứng tự kỷ trung tâm. Liệu pháp Morita trước hết yêu cầu một chế độ nằm nghỉ, cách ly hoàn toàn, sau đó bệnh nhân sẽ được làm quen với thực tế xung quanh thông qua sự hỗ trợ của một công việc chân tay tập thể hàng ngày.

Những phương pháp chữa trị vừa kể trên  không bao giờ làm mất đi tính đa dạng của nó. Trong nhiều nền văn hoá người ta còn sử dụng các hiện tượng siêu nhiên, huyền bí để hỗ trợ cho các liệu pháp tâm lý. Nói chung thứ thuốc mà các nhà liệu pháp dùng để chữa cho con bệnh là thứ thuốc mang màu sắc tinh thần hơn là các chế phẩm hóa học mà ngày nay y học Tây Phương đang sản xuất theo những công nghệ tiên tiến nhất.

CHƯƠNG VI: NGHỆ THUẬT VÀ MÔN NGHỆ THUẬT KHÊU GỢI TÌNH DỤC

Nghiên cứ các vấn đề tình dục trong các nền văn hoá của nhân loại mà chỉ hạn chế trong phạm vi những kết quả các bộ môn giải phẫu sinh lý phân tâm và văn học nghệ thuật không thôi thì chưa thể đưa lại một quan điểm đầy đủ. Môn nghệ thuật khêu gợi tình dục cho phép đi sâu hơn vào các truyền thống văn hoá khác nhau. Đôi khi một bức tranh có thể nó về chúng nhiều hơn là một mệnh đề do một nhà khoa học nào đó đưa ra. Nghệ thuật khêu gợi tình dục, theo R.Kalua thể hiện một bản năng được mạ ở bên ngoài trong đặc tình của con người. Ảnh hưởng của loại hình nghệ thuật này có ưu thế mang tính trí tuệ. Nó hoàn toàn không phụ thuộc vào các khuôn mẫu bền vững.

Nghệ thuật gợi dục thường bị chụp mũ là đồi trụy, thế nhưng mục đích của nó là hoàn toàn khác hẳn. Trong nghệ thuật gợi dục, tình dục thuần túy khác đóng vai trò bản chất, điều chủ yếu là các ấn tượng, cảm xúc và phản ứng… Đặc thù của nghệ thuật gợi dục cho phép hiểu nội dung và sự tiến hóa của các nền văn hoá một cách sâu sắc hơn. Loại hình này có những phạm trù thẩm mỹ của mình cho phép khám phá những bí mật, những khoái cảm tình dục, đồng thời cho thấy yếu tố gợi tình của tác phẩm đã đem đến những rung động với cái đẹp và sự hài hòa như thế nào. Nghệ thuật gợi dục cũng giúp chúng ta hiểu sâu hơn bản ngã của tác giả - người sáng tạo ra tác phẩm. Có rất nhiều tác phẩm được sáng tác theo đề tài gợi dục không rõ tên tác giả. Trong trường hợp này chúng ta được thả sức tưởng tượng với những lời phỏng đoán về tác giả của chúng. Nếu động chạm tới nền văn hoá Châu Âu, theo quy luật chúng ta sẽ được làm quen cùng tiểu sử của các nhà danh họa. Những thư từ, ghi chép của họ và hồi tưởng của những người đương thời đưa lại cho chúng ta những chứng liệu về mô típ sáng tác của họ, về mối ảnh hưởng của thời đại mà họ đã sống và sáng tạo.

Mối quan hệ giữa mô típ sáng tác và nội dung nghệ thuật gợi dục một chủ đề hết sức tế nhị. Vì thế không phải ngẫu nhiên mà tất của những gì động chạm tới đề tài tình dục đều được tiếp nhận một cách hoàn toàn bất đồng và khác nhau.

Có rất nhiều tác phẩm thể hiện được bản ngã của người sáng tạo ra nó, những bi kịch, những mối quan hệ tình cảm của họ v.v… Nhưng nếu có một nhà nghiên cứu tình dục học nào đó mò mẫm vào được thế giới bí mật của nhà nghệ sĩ trong thời gian sáng tạo và thử giải thích cái hưng phấn được tạo nên bằng việc ngoài sự có mặt của “Nàng Thơ”, còn là sự hưng phấn của chính những cảm xúc tình dục bản thân, thì chắc hẳng nhà tình dục học đó sẽ bị đưa ra chỉ trích vì đã vi phạm tới sự thiêng liêng của những điều bí ẩn cùng với ý đồ sáng tạo trong sáng của nhà nghệ sĩ.

Nhà tình dục học, theo chúng tôi có thể quan tâm tới những mô típ hoạt động sáng tạo trong lĩnh vực nghệ thuật gợi dục, nhưng lĩnh vực này cũng hấp dẫn sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu thuộc các bộ môn khoa học khác. Chỉ riêng bộ môn tâm lý cũng đã có nhiều công trình (Chẳng hạn cuốn “Tâm lý nghệ thuật” của L.Vưgotski, “Tâm lý tưởng tượng” xuất bản năm 1982 của U. Rozen, “Triết học lịch sử nghệ thuật”, 1970 của A. Houser) đủ để khẳng định một điều, việc nghiên cứu những tiềm thức trong bản ngã của nhà nghệ sĩ là một công việc khá phổ biến. Nhưng mô típ gợi dục trong hoạt động sáng tạo không phải là hiếm và là một cái gì đó rất rõ ràng. Tất nhiên không nên coi các mô típ đó là duy nhất trong hoạt động sáng tạo, song vì vậy chúng tồn tại mà không có lý do gì để tẩy chay hoặc che đậy nó.

Tất nhiên sáng tạo không nên chỉ hạn chế trong phạm vi tình dục. Chẳng hạn, nếu trong quá trình phân tích hoạt động sáng tạo của một nghệ sĩ này hay một danh nhân khác, chúng ta tìm thấy mối liên hệ giữa hiện tượng mất khả năng tình dục và những hình ảnh của các phụ nữ mắc chứng ghẻ lạnh được thoát ra từ trong bức tranh, thì điều đó không có nghĩa là nhà họa sĩ có thái độ thiếu lành mạnh đối với phái nữ và có xu hướng trả thù họ.

Giữa những mô típ gợi dục và tác phẩm nghệ thuật còn tồn tại một khoảng không gian đầy ắp những hoạt động phức tạp của đời sống tâm lý mà không phải lúc nào chúng ta cũng nhận thức được đầy đủ. Cảm hứng sáng tác không phải bao giờ cũng chứa đựng những hành vi tình dục cụ thể. Tuy nhiên có nhiều ý kiến thừa nhận rằng, những nghệ sĩ có vấn đề về tình dục thường đưa vào sáng tác của mình những cảm hứng tình dục. Các nhà tình dục học, tâm lý học, phân tâm học không có xu hướng bằng mọi giá khai thác những mô típ hành vi tình dục trong hoạt động sáng tạo ở nền văn hoá. Tuy nhiên, sẽ rất đáng tiếc nếu đại quan niệm một cách ngây thơ rằng, các mô típ loại như vậy nói chung không tồn tại. Nói lên điều này đã có những bản tự bạch, hồi ký và thư từ của chính bản thân nhà nghệ sĩ và cả những phân tích khoa học được tiến hành theo phương pháp phân tâm học.

A. Houser với cuốn: “Triết học lịch sử nghệ thuật” đã từng viết: “Trong lĩnh vực mà nghệ thuật phản án một cách nhanh nhạy những ấn tượng không nhận thức được, những mong muốn không nắm bắt được thì thực tế nghệ thuật đó sẽ thể hiện bằng ngôn ngữ tượng trưng, rất giàu các hình ảnh gợi dục”. Sẽ chẳng có ai phản đối một điều là những ham muốn giới tính không kiềm chế nổi, những mối quan hệ luyến ái máu mủ, những ý niệm tích lũy về tình dục ở tuổi thơ thuộc về những mô típ dẫn đầu trong nghệ thuật và văn học. Frustation quy định tác phẩm nghệ thuật là: “Nếu chúng ta chối bỏ môn phân tâm thì cũng có nghĩa là những mô típ tình dục không tồn tại và chúng kích thích là động cơ thúc đẩy hoạt động sáng tạo”.

Tâm lý học sáng tạo đã phát hiện ra nhiều yếu tố là động cơ sáng tạo, trong đó có yếu tố tình dục. Có thần thiết nghiên cứu những động cơ đó không? Và cần thiết tới mức nào? Chúng tôi cho rằng: cần thiết. Và không chỉ riêng trong lĩnh vực nghệ thuật gợi dục mà kể cả ở lĩnh vực sáng tạo nói chung. Tình dục là một trong những động cơ mạnh nhất trong hoạt động tâm lý, mặc dù nó không phải là cơ bản nhất và duy nhất. Đây là vấn đề đang ngày càng được các nhà khoa học trên thế giới quan tâm và nghiên cứu.

Trong cuốn sách này có những dẫn liệu về các danh họa mà tác phẩm của họ thể hiện rõ nét các mô típ. Chúng được dẫn ra từ nhiều nguồn khác nhau với một phần được sao lại từ nguyên bản bộ sách nhiều tập của P.Caban: “Tâm lý nghệ thuật gợi dục”, xuất bản ở Paris, 1971. Ở rất nhiều tác phẩm theo đề tài Chúa thuộc dòng hội họa nhà thờ thường xuất hiện những yếu tố tượng trưng tình dục, hoặc một sự pha trộn giữa yếu tố thần bí với yếu tố tình dục. Minh họa cho điều này là bức tượng của D.Bernini: “Khoái cảm tột đỉnh của Tereda thánh thiện”. Nếu chúng ta quan sát kỹ lưỡng bức tranh “Hành trình của Chúa Giêsu” thì có thể nảy sinh ý nghĩ rằng, tác giả của nó có những xúc cảm tình dục đồng giới. Điều này không có nghĩa là nhà danh họa đã để cho những xúc cảm đó lấn chiếm một cách có ý thức khi vẽ tranh. Song những danh họa đồng tính luyến ái đã thể hiện thân thể con người đúng nguyên xi như cảm hứng của mình.

Rubens là một họa sĩ luống tuổi từng kết hôn với một thiếu nữ 16 tuổi. Tất nhiên điều đó chẳng có gì đáng lạ lùng và ngạc nhiên, song thái độ phấn khích của nhà họa sĩ đối với một cơ thể trẻ đẹp thì quá rõ ràng. Chúng ta có thể hiểu nổi rằng tại sao Rubens thường đem khoe cho bạn bè, khách khứa xem bức tranh vẽ về chính vợ của mình. Chẳng lẽ đấy chỉ là mong muốn được chia sẻ thành tích sáng tạo thôi sao? Hay là trong đó còn chứa đựng những trạng thái bệnh hoạn nào nữa?

Hay là chúng ta lấy sáng tác của Bushe. Trong các bức tranh của ông thường phóng to các bộ phận của cơ thể người. Chúng tôi chưa có những dẫn liệu về đời sống tình dục của họa sĩ và cũng không rõ những bộ phận phóng to đó có phải là kết quả của sự tưởng tượng. Nếu động chạm tới Goya thì có thể nói rằng, mối quan hệ giữa ông và nữ bá tước Alba đã để lại nhiều dấu ấn trong sáng tác của nhà danh họa. Trong tranh của Goya, người phụ nữ thường được thể hiện rất đẹp, song đấy là vẻ đẹp của quỷ dữ đam mê dâm dục. Người ta biết rằng, nữ bá tước đã tổ chức trong cung điện của mình những bữa tiệc nhục dục và Goya chắc chắn phải tham gia vào đó, được nhìn thấy những quan hệ xác thịt giữa bà ta với những người đàn ông khác. Từ đây chúng ta có thể giả thiết rằng, nữ bá tước này là một kiểu phụ nữ lãnh đạm, song lại ưa thứ tình dục đao phủ. Rõ ràng không phải ngẫu nhiên mà trong sáng tác của nhà họa sĩ có những mô típ là nguồn gốc mọi tai họa cho kẻ khác.

Jean Auguste Dominique Ingrer trong quan hệ với phụ nữ bao giờ cũng tỏ ra thận trọng, tránh các lời tỏ tình nghiêm chỉnh, có thể là do hoạ sĩ có những khiếm khuyết về mặt thân thể. Ông đã lựa chọn một cuộc hôn nhân bền vững. Hình ảnh phụ nữ - đấy là đề tài chủ yếu của nhà danh hoạ này. Và bao giờ tranh ông cũng thể hiện những mẫu người phụ nữ hiền lành, dễ xúc cảm. Với tác phẩm “Phòng tắm Thổ Nhĩ Kỳ” Jan đã vẽ hầu như suốt cuộc đời mình.

E. Delacroix vốn sức khoẻ yếu, mắc bệnh khả năng tình dục, vì vậy mà sáng tác của ông có sự ảnh hưởng của các hội chứng tình dục và mâu thuẫn vốn có từ chính bản thân. Trong bức tranh “Cuộc đấu sức giữa Jacov với Thiên Thần” thể hiện một ông già bất lực nhảy bổ vào Thiên Thần nhằm kết tội vị này là thủ phạm gây nên hậu quả mất khả năng sinh lý của ông. Ngay cả tên gọi lẫn những thuyết dẫn của bức tranh cũng đủ thấy, bản thân nhà hoạ sĩ không thể nhân nhượng được với những thất bại tình dục của mình. Trong bức tranh “Cái chết của Sardanapat” xuất hiện những yếu tố tình dục kiểu tự hành hạ. Người phụ nữ chết ngay trong một tư thế tình dục. Còn trong vài bức tranh của Teodor Gerico nỗi đau đớn và khoái cảm tuyệt đỉnh hoà làm một. Mô típ con ngựa đực lặp đi lặp lại nhiều lần có thể giải thích là một loại hình đặc thù chứa đựng yếu tố tình dục thầm kín của phụ nữ, tựa như con ngựa đang đuổi theo cái tuyệt đối.

Guistap Movo từ nhỏ rất gắn bó với mẹ. Trong cuộc sống riêng tư của ông chúng ta có thể bắt gặp vài điểm của các hội chứng Edipe và đồng tính luyến ái. Ở bức tranh “Edipe và thesphinx” hoạ sĩ thể hiện hình ảnh người đàn bà tựa một con cái tham lam đang muốn làm thịt chàng thanh niên khôi ngô. Nhân vật phụ nữ trong bức tranh này là sự tập trung của các tội ác và cái chết. Ông không phủ nhận xu hướng đồng tính luyến ái của mình, nhưng nhờ có những hình dung rõ về hai giới tính nên hoạ sĩ đã đạt tới một bố cục hài hoà nội tâm (Chẳng hạn, nhân vật Hec-Quin).

E.Degas đã trải qua bi kịch trong cuộc sống riêng tư và nỗi thất vọng tràn trê. Người đàn bà trong tranh của ông luôn luôn được thể hiện là những nạn nhân. Hoạ sĩ thường nói tới “tính thú vật” của phụ nữ và thái độ đối với họ là “niềm thương hại mang tính trả thù”.Tranh của ông hiện rõ những ý đồ làm nhục phụ nữ. Paul Cézanne lúc trẻ thường mâu thuẫn với cha, còn với mẹ lại được hưởng những hơi ấm nồng nàn nhất. Thế mà trong quan hệ phụ nữ ông luôn tỏ thái độ hoài nghi, nữ tính luôn gợi lên ở ông sự sợ hãi. Bản tính nhút nhát, ông đã bao lần trải qua những trạng thái mất cân bằng về tình dục và không thể nhìn thấy một sự nâng đỡ nào trong quan hệ với phụ nữ.”Tôi không cần sự che chở của phụ nữ, họ quá làm phiền tôi và làm tôi phải sợ…” – Ông đã từng viết như vậy. Mô típ người đàn ông, hình như bị tổn thường từ góc độ phía sau lưng mà chúng ta tìm thấy trong bức tranh “Cuộc hành quyết thánh Anton”. Ở bức tranh “Hoa tình ca”, nhà danh họa với nỗi đau đớn đã mô tả một người phụ nữ khoả thân đã quay lưng lại phía ông để nói chuyện với một gã đàn ông khác. August Rodin có đời sống tình dục rất mạnh mẽ và nhiều tình nhân. Nghệ thuật gợi dục của ông vừa nồng nàn vừa bốc lửa, vừa chân thành và tràn trề niềm chiến thắng. Thậm chí cho tới nay những tác phẩm của ông vẫn được đánh giá là quá mạnh bạo. Chẳng hạn, vào năm 1957 pho tượng “Nụ hôn” không được đưa ra triển lãm ở Viện bảo tàng của thành phố Cannes vì những người tổ chức triển lãm coi nó là không được “lịch sự” lắm. Và cho tới nay hàng loạt tác phẩm của hoạ sĩ vẫn không được trưng bày bởi một lý do mà người ta cho rằng, những bức tượng thể hiện chất nữ tính của ông chỉ đưa lại lợi thế cho việc giải phẫu mà thôi.

Adward Munsh thì sớm mồ côi mẹ. Việc dạy dỗ ông được giao cho chị gái, một người đàn bà ưa thích quyền hành. Cái chết của một bà chị gái khác mà ông rất yêu quý đã gây cho ông bao nỗi xúc động. Đề tài sáng tác của nhà hoạ sĩ này thường là tình yêu và cái chết. Trong đời sống tình dục ông phải chống chọi với bao vấn đề nan giải (Mất khả năng sinh dục, cùng với nhiều hội chứng khác). Chứng sợ phụ nữ xuất phát từ đó mà các mô típ trong sáng tác của ông thường là phụ nữ - nguồn gốc của mọi sự đe doạ đối với đàn ông. Mặt khác ông cũng sáng tạo ra những hình tượng thiếu nữ trong trắng nhưng đầy đau khổ. Toulouse Lautrec mặc dù có ngoại hình xấu xí, song lại được thừa hưởng một đời sống tình dục mạnh mẽ, được coi là một người tình đáng mến và dày dạn kinh nghiệm trong ứng xử tình dục. Những bộ phận kinh dị thường xuyên trên cơ thể con người luôn hấp dẫn ông. Tình yêu đồng giới nữ là mô típ quen thuộc trong sáng tác của nhà hoạ sĩ. Ông quen biết nhiều phụ nữ dạng này và có điều kiện quan sát các cuộc chung đụng của họ. Một mô típ khác là nhà thổ. Trong môi trường này ông có nhiều người quen và mang cảm tình nồng ấm với những gái bán hoa.

Nghệ thuật gợi tình của Pierr Bonnar rất tinh tế, nhạy cảm và mềm yếu. Người phụ nữ trong tranh nhà hoạ sĩ gần như là đứa trẻ. Thân hình mảnh khảnh, trong trắng và dễ xúc động.

Với đời sống riêng tư của Bearosly, chúng ta có thể tìm thấy những biểu hiện của bệnh đồng tính luyến ái, mất khả năng tình dục. Mô típ sáng tác của ông là sùng bái những cơ quan sinh dục. “Thậm chí những cái răng của tôi cũng có gì đó giống như các bộ phận sinh dục” – Ông từng phát biểu như vậy. Trong những bản nháp chưa sáng tác của ông người ta có thể tìm thấy vô số những biểu hiện phá vỡ trạng thái cân bằng tình dục (tình dục cùng huyết thống, khổ dâm, tình dục đồng giới nữ v.v…)

Đối với Pablo Picasso, nghệ thuật gợi dục bao giờ cũng là những mẫu hình phản ánh xúc cảm đã trải qua trong cuộc đời. Trong những năm 30-40, ông muốn lý tưởng hoá mình với phương châm “Đàn ông phải chiến thắng phụ nữ” và chứng minh ưu thế của mình so với những thứ ác quỷ ở phái đẹp. Trong tình yêu xúc cảm, ông luôn là người thắng cuộc, không bao giờ chịu làm tù binh mà luôn là ông hoàng đối với những xúc cảm của mình. Trong thời gian xích mích với Olga – vợ của nhà danh hoạ, ông đã trải qua những ca tâm lý của chứng sợ phụ nữ. Từ năm 1944 nhờ mối quan hệ với Ph.Jico trong sáng tác của ông lại tiếp tục tham gia các cảm hứng tình dục cùng với niềm vui. Từ năm 1953, Jico cùng với các con quyết định rời bỏ hoạ sĩ thì trong sáng tác lại xuất hiện một mô típ phụ nữ mới với khúc ca khải hoàn đẹp, tự tin, pha chút nhạo báng trước nhân vật lão già trong một chiếc mặt nạ che mặt. Chiếc mặt nạ tượng trưng cho tuổi già, nhưng bên dưới chiếc mặt nạ là cả một tâm hồn còn rất tươi trẻ. Từ năm 1955 khi Picasso đã 74 tuổi trong tranh ông lại xuất hiện mô típ tĩnh lặng và khúc ca khải hoàn trong nghệ thuật gợi dục. Còn từ năm 1963 với tập tranh “Vòng ôm”, nghệ thuật gợi dục thể hiện cuộc vật lộn với cái chết.

Và cuối cùng Paul Delvo, con người được mẹ nuôi dưỡng từ nhỏ chí lớn và chịu nhiều ảnh hưởng của bà. Thế nhưng bà mẹ của hoạ sĩ đã khiến cho ông mặc chứng sợ hãi trước phụ nữ. Kết quả là ông bị chậm phát triển về tình dục và rất nhiều năm không quan hệ luyến ái với phụ nữ. Chỉ sau cái chết của mẹ ông, ông mới được giải phóng khỏi nỗi khiếp sợ, nhưng khi đó ông đã 35 tuổi. Thân thể của phụ nữ vừa mời mọc, vừa đe doạ nhà hoạ sĩ. Họ cũng vừa là niềm mong ước, lại vừa quá xa vời trong ông. Từ đây dẫn tới các mô típ gợi dục cô đơn, nơi có những phụ nữ rất đẹp, song lại vắng bóng cảm xúc họ. Tình yêu với họ không thể nhận thấy được, chẳng hạn như bức tranh “Sabat”.

[1] Tabu: là một hệ thống cấm chế xã hội – văn hóa – tôn giáo.

[2] Tên gọi của những người theo đạo Tin Lành ở Anh vào nửa sau thế kỷ XVI – giữa thế kỷ XVII

[3] Gnostisism: Một khuynh hướng tôn giáo vài thế kỷ I –III ở Syria và Lưỡng Hà.

[4] Oralism: Hình thức kích thích tình dục bằng miệng.

[5] Giao hợp hậu môn

[6] Kê gian (sodomy): giao hợp giữa đàn ông với đàn ông.

[7] Trương Hành, Trương Lăng, Trương Lỗ

[8] Kĩ năng ân ái

[9] Concubinatus: chỉ quyền được ngoại tình của nam giới mà Đạo Hồi cho phép.

[10] Chủ nghĩa Mani: Do Mani, người Ba Tư đưa ra vào thế kỷ III chủ trương phủ nhận thể xác tình dục…

[11] Zoroastrianism: một khuynh hướng tôn giáo cổ đại có nguồn gốc từ Iran.

[12] Thỏa mãn dục tình bằng cách mắc quần áo của người khác giới

[13] Tên một ốc đảo thuộc Hi Lạp, để chỉ nền văn minh đồ đồng ở đó và một số vùng lân cận.

[14] Chỉ một giai đoạn lịch sử của các dân tộc thuộc miền Đông Địa Trung Hải, dưới thời Alexandr Macedone, vào khoảng 334-323 trước Công nguyên.

[15] Fellatio: hình thức kích thích dương vật bằng lưỡi

[16] Thị dục: Thỏa mãn dục tình bằng cách ngắm các bộ phận sinh dục.

[17] Promiscuus: tiếng La tinh có nghĩa là chung, hỗn hợp, chỉ một giai đoạn đang còn mang tính giả thiết về các quan hệ tình ái hỗn tạp trước khi xuất hiện hôn nhân và gia đình của chế độ nguyên thủy.

[18] Tiếng La Tinh, có nghĩa là cổng tò vò hoặc tội tà dâm.

[19] Epicureanism: là một học thuyết về luân lý do nhà triết học duy vật Hi Lạp Epicurean (341 – 270 Tr.Cn) khởi xướng.

[20] Thuyết Kynikoi: là một trường phái triết học Hi Lạp xuất hiện vào thế kỷ IV Tr.Cn

[21] Neopithagoreanism: là học thuyết triết học duy tâm của Hi Lạp phát triển vào thế kỷ IV Tr.Cn trên cơ sở tư tưởng cr Pithagor.

[22] Plotin: Nhà triết học duy tâm cổ Hi Lạp.

[23] Abba Daniel: một nhân vật thông thái trong Kinh thánh

[24] Chủ nghĩa Averon: một trào lưu triết học Trung cổ xuất hiện vào thế kỷ XII do Averon khởi xướng.

[25] Một địa danh thuộc miền Đông – Nam của Pháp, nơi đã sản sinh ra một nền văn hoá độc đáo thời kì Trung cổ.

[26] Pandora: Theo truyền thuyết Hi Lạp, là người đàn bà đầu tiên của loài người. Tức giận vì bị Prê-mê-tê ăn cắp lửa trời, thần Dớt đã trừng phạt loài người bằng cách cho nặn ra Pandora, tượng trưng cho tai họa để trừng phạt loài người.

[27] Troubadour: trường phái thơ ca đã sáng tạo chủ đề tinh yêu hiệp sĩ và xây dựng trên 900 thể thơ, xuất hiện vào thế kỷ XI – XIII tại miền nam Pháp, miền bắc Ý và miền đông Tây Ban Nha.

[28] Barocco (Ba rốc): Một phong cách nghệ thuật hội họa cuối thế kỷ XVI – giữa ti XVIII.

[29] Olympos (tiếng Hy Lạp): chỉ tầng lớp thượng lưu của một xã hội.

[30] Courtisane (tiếng Pháp): chỉ những người phụ nữ lẳng lơ chuyên giao du trong giới thượng lưu xã hội.

[31] Chế độ Victoria: chỉ những luật lệ đạo đức dưới thời Victoria (1837-1901) ở Anh với đầy tính ngu dốt và đạo đức giả.

[32] B.MALINOWSKI. The Sexnal (sexual?) life in Northe – Western Melanesia. New York 1929.

[33] D.S.Marshall. Sexual behaviceur on Mangaia. New York – London 1971.

[34] Hedone: (tiếng Hi Lạp là khoái lạc) chỉ một quan điểm đạo đức coi khoái lạc là lợi ích trên hết và là tiêu chuẩn hạnh kiểm con người.

[35] Văn hóa phản diện (Contrculture): Khái niệm chung để chỉ những khuynh hướng tư tưởng – chính trị đối lập với giá trị chính thống của xã hội tư sản Tây phương.

[36] J.C Messenger. Sex and repression in an Irish Folk Community. New York, 1971.

[37] Pietas: một khuynh hướng tư tưởng trong trào thuyết Lutheran xuất hiện vào cuối THế Kỷ.XVII, phát triển trên cơ sở đạo đức như lòng thành tâm, mộ đạo, hi sinh vì đạo v.v…

[38] Phòng tai: là một nửa căn nhà thuộc quyền sở hữu của chồng và con trai.

[39] Người Ả rập du cư

[40] Bisexualism: chứng thích tình dục đối với cả hai giới.

[41] Transsexualists: những người tin là cấu tạo giới tính của mình không đúng và muốn chuyển đổi giới tính bằng con đường phẫu thuật và bắt chước hành vi của người khác giới.