NỀN BÁO CHÍ HOA KỲ Chương trình Thông tin Quốc tế, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, năm 1994

Ngành công nghiệp truyền thông là khu vực tư nhân sửdụng nhiều nhân công nhất tạiHoa Kỳ và lĩnh vực thông tấn là bộ phận lớn nhất của ngành công nghiệp đó. Tạo ra thông tin chứ không chỉtruyền bá thông tin là một ngành kinh doanh tăng trưởng nhanh tại Hoa Kỳ.

Trước đây,các hãng kinh doanh tin tức Hoa Kỳ thường là cáchãng trong nước, nhưng hiện nay thì không còn như vậy. Việc truyền tin tức thông qua hệthống vệtinh của hãng CNN 24 giờ một ngày và việc xuấtbản Tạp chí Wall Streettrong cùng ngày tạichâu Á vàchâu Âu thểhiện rõnét tầmvóc toàn cầu của ngành truyền thông Hoa Kỳ.

Tuy vậy, đã có những thay đổitrong nhữngkhía cạnh khác củangành nàybêncạnh sựtăng trưởng. Báo chí Hoa Kỳđã trảiqua một sựchuyển đổicơbản trong nhữngnămgần đây, một phần do công nghệmớivà một phần do nhữngthay đổitrong xã hộimà báo chí lựa chọn để phản ánh. Đây không phải là điều đáng ngạc nhiênbởi vìchính sựthayđổi là mộtđặc trưng của nền văn hóa Hoa Kỳ.Cho dù có tựcoimình là một người quan sát hay không thìngành công nghiệp tin tức Hoa Kỳvẫn là một bộ phận đầy đủ trong nền văn hóa đó, cũng như trong hệ thống chính trị dân chủvà nền kinh tếthị trường tự do của đất nước này.

Được bảo vệbởisựcan thiệp của chính phủbằng một điều luật đã tồn tại200 nămtrong Hiến pháp Hoa Kỳ, báochí đã tựmình trởthành một ngườigiámsát đốivớiđờisốngchính quyền, ngườighilạicác sựkiện công cộng và thậmchí là ngườiphân xửkhông chính thức các hành động củacông chúng. Ngành côngnghiệp tin tức của Hoa Kỳcũnglà một ngành kinh doanh rất lớn. Chỉriêng báo chí đã tạora khoảng 32tỉđô-la doanh thu từquảng cáo trong mỗinăm. Các tạp chí, vớihơn 11.000 loại, cũng pháthành với sốlượng nhiều hơn cảsốngười Mỹđọc chúng. Mỗi hộ gia đình có ít nhất là ba chiếc đài thu thanh và hơn 95% số hộ có tivi.

Không cần phảinói, báo chí không phảiluôn luôn là một phương tiện thông tin đạichúng. Báo chí Hoa Kỳra đờivào thếkỷXVIII, là một công cụnhỏcủa giớitrí thức tinh hoa và là một đại biểu vô tư trong đờisống chính trịcủa các đảngphái. Đó là các tờbáo in khổnhỏ, được điều hành bởi những người phụ trách bưu điện thuộc địa và những nhà in với chính kiến riêng. Phảiít nhất là một thếkỷsau, báo chíHoa Kỳmới tựchuyển đổihình thức thành một phương tiện truyền thông không bịlệthuộc bởiý thức hệ, phù hợpvớinhững nhu cầu, sựnăng động và đa dạng của đất nước.

Tuy vậy, dù có sự thay đổi, báo chí Hoa Kỳvẫn duytrì hai yếu tố cơ bản trong hơn hai thế kỷ qua là: (1) sự độc lập của nó đốivới chính phủvà (2) tồn tạivềmặt tài chính sự, nếu không muốn nói ilà của công chúng để có thểủng hộ.

Ngày nay, báochí được biết dướicáitên đa phương tiện truyền thông, danhtừsốnhiều của phương tiện truyền tải, vàlà một sựphản ánh của nhiều thành tốcủa báo chí trong thờiđại điện tử. Điều này là do ký tựviết không còn thống trị nghành công nghiệp thông tin như trước nữa mà thay vào đó là hình ảnh và âmthanh.

Một số nghiên cứu gần đây cho rằng, 65% người Mỹ phụ thuộc vào truyền hình để thoảmãn nhu cầu tin tức hàng ngày của họ. Tuy vậy, số liệu này có thể gây hiểu lầm bởivì như thế có nghĩa là truyền hình hoàn toàn làmthoảmãn nhu cầu tin tức của công chúng. Trong 65% số người đó, có nhiều ngườiđọc báo và tạp chí, nghe đài, nhận được rất nhiều thư từ và sách quảngcáo (phần lớntrong sốđó là những quảng cáo không theo yêucầu đượcgửi vào hộp thư của họ).Ngày nay, mọingười phải làm quen với thành viên mới nhấtcủa giađình truyềnthông: máy fax. Thêm vào đó là thiết bịxem băng hình, thư điện tửvà một công cụ mới được gọilà hình ảnh tương tác, do vậycó gìngạc nhiên khi người dân Mỹthan phiền rằng “không có thờigian trong ngày”để làmtất cả những thứmà họmuốn hoặc cần làm.

Một trong những hệquảcủa tất cảcác lựa chọn này là việc gia tăng cạnh tranh trong thịtrường thông tin và quảng cáo nhằmgiành được sựchúý của mọingười, và việc tranh giành này cũng đã góp phần làmmờnhạt ranh giớitừng một thờirõ ràng giữa thông tin, giảitrí và thương mại. Báo chí không còn dễdàng được định nghĩa như mộtthập kỷtrước đây. Ngành kinh doanh tin tức Hoa Kỳđang phảiđốimặt với cáimà giớitâmthần học gọilà “sựkhủng hoảng bản sắc”. Điều này đặc biệtđúng trong lĩnh vực báo chí, khivai trò (và cảdoanh thu) của nó đang bịthu hẹp trong thờiđạiđiện tử. Liên quan tớivấn đềnày là sựlo ngạicũng nhưmột sốbằng chứng nhất định cho thấy thóiquen đọc của ngườiMỹđang suy giảm,chủyếu làdo có truyền hìnhvà thiết bịxem băng ghi hình tại nhà.

Tuy nhiên còn quá sớm để kết thúc thời đại của các phương tiện truyền thông dưới hình thức ấn phẩm. Hầu như tất cảcácthịtrấn của nước Mỹ với mọiquy mô dân số(10.000 ngườihay nhiều hơn) đều có tờ báo riêng củamình, cũng như được tiếp cận với một tờ nhật báo lớn.

Câu chuyện vềnền báo chí HoaKỳlà một câu chuyện phức tạp phản ánhchủnghĩa đa nguyên của chính đất nước. Một trong nhữngmiêu tảđược ưa thích là: sựđadạng. Tuy nhiên, vẫn có những sựliên kết mỏng manh ràng buộc các phương tiện truyền thông tạiHoa Kỳ. Dướiđây là một số nét chung quan trọng nhất:

* Ngành công nghiệp tin tức Hoa Kỳlà một ngành kinh doanh. * Ngành này tự coilà sự đại diện của công chúng. * Ngành công nghiệp tin tức hầu như không bị quản lý của nhà nước. * Không có một định nghĩa chung nào vềtin tức. * Báo chí chủ đạo nhìn chung không mang tính ý thức hệ. * Truyền thống báo chí Hoa Kỳlà dựavào cộng đồng.

Một ngành kinh doanh: Ngành công nghiệp báo chí và phát thanh, truyền hình Hoa Kỳchủyếu gồm các doanh nghiệp tìm kiếmlợi nhuận và phải có tình hình tài chính khoẻ mạnh để có thể tồn tại.Chỉmộtsốlượng nhỏtrong sốnày là đượctrợcấp (dưới20% ngành truyền thông vàdưới 1% ngành báo chí). Hầu hết phụthuộc vào quảng cáo thương mạiđểtạo ra phần lớn thu nhập (khoảng 75%). Năm1991, ngành truyền thông đã thu được tổng cộng 130 tỉđô-la doanh thu từ quảng cáo.

Chủ tòa báo hoặc nhà in thường là một doanh nhân nhiều hơn là một nhà báo, trong khiđó, biên tập viên lạiluôn là người phụtrách cáccông việcvềtin tức của tờbáo. Chủnhà in, ngườicó tiếng nóicuốicùng đốivới sản phẩm, có thểkhông muốn đưa những tin tức có thểgây hại đến công việc kinh doanh của mình trong khi biên tập viên trong giới báo chí Hoa Kỳ lại thường bị chi phốibởicâu nói: “Nếu đó là tin tức,hãy cho xuất bản”. Trong điều kiện kinh doanh khảquan nhất, chủ nhà in sẽ trao cho biên tập viên thẩm quyền cuối cùng đối với các tin tức đó.

Một trong những cách mà khuvực thông tin của ngành báo chí tựbảo vệmình không bịảnh hưởng bởisựxung đột vềđộng cơlợinhuận là việc tách biệt rõ ràng bộphận kinh doanhvà bộ phận tin tức, cách ly mỗi các bộ phận để tránh ảnh hưởng lẫn nhau. Tuy nhiên, gần đây, sự phân cách mang tính truyền thống đóđã bịphá vỡtrong một chừng mực nào đó do việc các tờbáo, các tạp chí mớivà các chương trình tin tức phát sóng đang đẩy mạnh cuộc chiến giành thêm “thị phần”.

Với số lượng các hãng truyền thông nhiều như vậy và thêmvào đó là việc các nhà quảng cáo có thểtiếp cận khách hàng của mình bằng nhiều cách khác, cuộc cạnh tranh giữacác hãng truyền thông để có được những đồng đô-la từ quảng cáo là rất gay gắt. Các nhà phê bình cho rằng điều này đã góp phần vào chính sách chiều theo mong muốn và những thịhiếu không lành mạnh của một sốkhángiảhơn là những gì mà khán giảcần. Nhưng mặt khác, những ngườichủtrương chính sách này lại nói rằng dành sự chú ý cho thị trường của mình là cách hiệu quả nhất để phục vụcông chúng, vàrằng, vaitrò của báo chí không phảilà ra lệnh hay thuyết giảng độc giảcủa mình.

Trung tâm của sựtận tâm “phục vụ khách hàng” này là sựra đời của hình thức sởhữu nhóm và sựsuy tàn của cuộc cạnh tranh giữa các tờbáo trong cộng đồng. Kết quảlà ngành công nghiệp này đã trởnên đồng nhất hơn. Hầu hết các tờbáo thuộc “sởhữu gia đình” và các đàiphát sóng địa phương đã bịcác tập đoàn truyền thông lớn mua lại, vàđiềunày đã ảnh hưởngtiêu cựcđến tính chất cá nhân. Đây cũng làmộtxu hướng không chỉtrong ngành truyền thông.

Tiêu chuẩn chủđạo đánh giá thànhcông củacác hãng truyền thông thuộc sởhữu tập đoàn của Hoa Kỳchính là khảnăng sinh lợinhuận. Tiêu chuẩn này, điđôivớisựlo ngạirằng ngườiMỹ đang dành ít thờigian hơn cho việc đọc tin tức, đã thay đổicăn bản hình thức của báo chí Hoa Kỳ. Giống như cách trình bày củatờUSA Today thuộc sởhữu của Gannette khởixướng, hầu hết báo chí ngày nay đều sửdụng nhiều màu sắc hơn, nhiều hình hoạhấpdẫn hơn, những câu chuyện ngắn hơn và nhiều tin tức giải trí hơn nhằm thu hút thế hệxemtruyền hình. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa rằng sởhữu tập đoàn và sựquan tâmngày càng lớn vì lợi nhuận vềbản chấtlà có hạiđốivới nghềlàmbáo.Thật mỉa mailà,mộtsốhãng tincó ợinhuận cao nhất lại cũng là những hãng tin tốt nhất bởivì họ đã sử dụng nguồn thu nhập ngày càng tăng của mình để cung cấp tài chính cho các chương trình có chất lượng tốt hơn. Cũng giống như với các hệthống báochí phổbiến rộngrãikhác, những lờibuộc tộithường xuyên rằng các phương tiện thông tin đạichúng có xu hướng đưa tin giật gân nhằm“bán báo” là những lập luận khó bác bỏ. Nhưng có một điều quan trọng cần ghi nhận là các nhà báo đang làmviệc của Hoa Kỳ không quan tâmtớilợinhuận của tòa báocủa mình; đểđược in bàitrên trang nhất: có, còn việc bán báo: không. Và những gì xuất hiện trên những cột tin tức của các tờ báo ngày nay vẫn chủ yếu là quan điểm của các nhà báo chứ không phải của các nhà kinh doanh.

Đại diện cho niềm tin công chúng: Tự coimình vừa là một ngành kinh doanh, vừa là đại diện cho niềmtin của công chúngcó thểgây nên xung đột, nếu khôngmuốn nóilà một sựlẫn lộn, ngay trong ngành công nghiệp tin tức, không nên đề cập dưới con mắt của công chúng.

Tuy vậy, “quyền được biết của công chúng” vẫn là hạt nhân củatriết lý báo chí tựdo Hoa Kỳvà nó định hướng con đường đi cho báo chí, đặc biệt là trong mối quan hệvới chính phủ. Có người gọi mốiquan hệnàylà“đối địch”. Ngườikhác lạinghĩ về mối quan hệnày một cáchôn hòa hơn, chỉ đơn giản là báo chí có vai trò giám sát chứ không có vaitrò đốilập.

Đó là mốiquan hệmà trong đó các quan chức cốgắng nóivềcách nhìn của họđốivớicác sự kiện hoặc là tìm cách lảng tránh sựcông khai, trong khibáo chí cốgắng tìm ra những sai lầmvà chiến đấu chống lạinhững cốgắng nhằmche đậy những sailầmđó. Nóichung, đểđốiphó với những áp lực từphía các phương tiện truyền thông đạichúng, rất nhiều các cơquan lập pháp của các bangđã thông quacác đạoluật “Ánh dương”, yêu cầu các cuộc họp củachính quyền bang phảiđượctổchức công khai.Bên cạnh đó còn có Đạo luậtTựdo Thông tincủa liênbang (FOIA),trao cho cáccông dân có yêucầu -thường là các nhà báo -quyền đượctiếp cận cáchồ sơvà tàiliệu của chính quyền bang không cần bảo mậtvì lý do an ninh.

Tóm lại, nền báo chí Hoa Kỳ đảm nhiệmvai trò như là “người giám sát chính phủ”. Quyền lực có được từvaitrò chủyếu là tựnhận này đã mang đến cho báo chí một danh hiệu đáng kính là “quyền lực thứ tư”, sau ba nhánh quyền lực chính thức của nhà nước (lập pháp, tư pháp và hành pháp). Đây cũng chính là vaitrò đã truyền cảmhứng cho ThomasJefferson, một trong những ngườisáng lập ra nền dân chủHoaKỳ, khituyên bốcách đây khoảng 200 nămrằng: nếu ông phải chọn giữa một bên là một chính phủ không có báo chí và một bên là báo chí không có chính phủ, ông sẽ “không do dự một giây mà chọn cái thứ hai”.

Chính tầmnhìn như vậy vềcách thức vận hành của một nền dân chủnhư vậy nên đã thúc đẩy những tác giảcủa Hiến phápHoa Kỳquyết định vấn đềtựdo bày tỏquan điểmlà Điều bổsung sửa đổithứnhấttrong chương “Tuyên ngôn Nhân quyền” (Billof Rights). Trên thựctế, điều luật sửa đổinày chỉđơn giản nóirằng Quốc hộikhông thểban hànhcác đạo luật viphạmquyền tự do ngôn luận và tựdo báo chí. Điều khoản ngắn gọn này đã là kimchỉnamcũng như là tấmlá chắn bảo vệcho báo chí Hoa Kỳ trong hơn haithếkỷ qua, song nó không phảilà điều bất dibất dịch. Điều quy định này hầu như được thửthách hàng ngày tạicác tòa án, trên các con phốvà tạicác cơquan quyền lực.Cho đến nay,sựbảo vệcủa Điều bổsung sửa đổithứnhấtnày đã vượt qua được những thử thách trên.

Chính một phần nhờsựbảovệnày mà các phương tiện truyền tin Hoa Kỳcó được sựmiễn trừ nhất định trước sựtrảđũa từphía chínhquyền. Ví dụ:quan chức chínhquyền cực kỳkhókhăn nếu muốn dành thắng lợi trong một vụ kiện giới truyền thông về bôi nhọ danh tiếng bởivì các tòa án đã phán quyết rằng, công chức chính phủ phải công khaitrước sự giám sát cũng như có trách nhiệmđặc biệttrong một hệthống dân chủ. Cácnhà báo Hoa Kỳcũng đã dành thắng lợi trong nhiều cuộc đấu tranh nhằmbảo vệsựbí mật của nguồn tin trước yêu cầu của chính phủ, tuy nhiên những cuộc chiến tranh như vậyvẫn thường hayxảy ra.

Một lĩnh vực vẫn chưa được khẳng định ichính là vấn đềan ninh quốc gia và bí mật của chính phủ. Trong lịch sử, các nhà báo Hoa Kỳcó nhiều quyền tựchủhơn so vớicác nhà báo Anh chẳng hạn. Thường thường, chính phủliên bang vẫn cảnh báo các nhà báo rằng họcó thểbị truy tốtheo quy định của những đạo luật hiện hànhvềtộithu thập tin tức tình báo vềHoa Kỳ. Tuy nhiên, việc này cũng đã không được thực hiện hay theo đuổimột cách nghiêmtúc trong những năm gần đây. Các phương tiện truyền thông Hoa Kỳdễbịtổn thương hơn nhiềutrước những vụkiện cá nhân, những người mà quyền riêng tư của họcó thểđốiđầu trực tiếp vớicái mà báo chí gọi là “quyền được biết” của công chúng. TạiHoa Kỳ, bôinhọdanh tiếng là sựxâm phạm mang tính dân sự chứkhông phảilà hình sự, tuynhiên,theo lời của nhiều người trong ngành công nghiệp tin tức, sốlượng tiền thưởng hoặc tiền phạt khổng lồmà tòa án đặt ra trong những nămgần đây đã tạo ra hiệu ứng “lạnh gáy” đốivới các hãng kinh doanh tin tức.

Sựgia tăng của các vụkiện vềbôinhọdanh tiếng chỉ là một vídụ vềnhững gì mà báo giớiHoa Kỳcho là sựủng hộđang ngày càng giảmđitừphía công chúng. Một cuộc khảo sát năm1991 do Hộicác nhà biên tập tin Hoa Kỳtiến hành đã cho thấy, có¼ sốngườiđược hỏi ý kiến nói rằng sẽkhông ủng hộbất kỳmột sựbảovệnào cho báo giớinếu như Hiến pháp được xemlại vào ngày hômnay, và chưa đến một nửa sốngườiđược hỏiđồng ý có một sựbảo vệnào đó cho báo giới. Đây là sựphản ánh quan niệmtiêu cựccoicácphương tiệntruyền thông là : kiêu ngạo, định kiến, không chính xác và tọcmạch.

Các cuộc khảo sát vềđộtin cậy đã xoay quanh câu hỏi: Ngườidân Mỹtin tưởng vào ai hơn – báo giớihay chính phủnước họ. Câu trả lời cũng thay đổituỳtheo thờiđiểmvà hoàn cảnh. Sau vụtai tiếng Watergate đầu những năm1970,báo giới nhận được sựtin tưởng rất cao của công chúng. Tuy nhiên, sau việc đưa tin gây taitiếng dẫn đến việc một thượng nghịsĩrút khỏicuộc đua tranh cửtổngthống năm1988, báo giớilạichịu sựchỉtrích nặng nềvì đã vượt quá chuẩn mực của nội dung vàvi phạm sự riêng tư.

Nhìn chung, báo giớiHoa Kỳtin rằng cóquá nhiều ngườidân lẫn lộn giữa lợiích của giới truyền thông với lợi ích của công chúng. Trong khicác nhà báo lo ngại vềnhững quan niệmnày, họlại có xu hướng coi đó là một thách thức trong quan hệ với công chúng nhiều hơn là một đòihỏiđể có những thay đổi quan trọng.

Không bịquản lý : Một ấn bản nghiêmtúc như tờNewYork Timeshay mộttờbáo lá cảiđược bày bán ở siêu thị đều tự coilà những tờ báo. Không có đạo luật hay cơ quan chính phủ hoặc cá nhân nào phản đốichuyện đó, bởi vìkhông có yêu cầu nào về xin phép hoạt động đối với cáctờ báo và cũng không có một định nghĩa hay quyđịnh nào vềmộtấn bản cung cấp tintứcchính thống.

Ngoàira, ngànhcông nghiệp tin tức cũng như nghềlàmbáo tạiHoa Kỳkhông tựđiều tiết giống như nghềluật và nghềdược. Báo chí không đòihỏimột chuẩn mực tốithiểu nào vềtư cách thành viên, không cấp hay huỷbỏgiấyphép hoạt động vàcũng không quy định cáctiêu chuẩn nghềnghiệp. Mỗihãng tin hay hiệp hộinhà báo tựđềra cho mình bộquy tắc ứng xửvà chuẩn mực riêng.

Việc quyết định liệu một người có đủtư cách và khảnăng đểtrởthành một nhà báo hay không tạiHoa Kỳcũng chỉphụthuộc vàongười thuê anh ta. Tuy vậy, ngày càng có nhiều nhà báo Hoa Kỳ tốt nghiệp từ các trường báo chí, một xu hướng giúp chuẩn hóa các tiêu chí tốithiểu trên toàn quốc.

Mặc dù mang đặc trưng là chủnghĩacá nhân và đa dạng, vẫncó một sựgiống nhau đáng kể về các giá trịcũng như cách làmviệctrong ngành công nghiệp tin tức chính thống. Những giá trị này nhấn mạnh tầmquan trọng của việc phục vụcông chúng, việc đưa tin vô tư và sựcân bằng vềquan điểm. Hầu hết các tờbáo Hoa Kỳđều rất cốgắng tách thông tin khỏicác ý kiến đưara bằng việc phân định rõ ràng các cột tin tức và phần bình luận.

Mặc dù không có sựquản lý chính thức nào đốivớibáo chí, song vẫn có cơchế“kiềmchế” và “đốitrọng” chống lạisựtháiquá của nhà báo ởcảtrong và ngoàingành. Sựkiềmchếtừbên ngoàibao gồm các đạo luật vềchống bôi nhọdanh tiếng và sựgiámsát của cáctổchức giám sát dobáogiớithành lập. Sựcạnh tranh cũng cóxu hướng giúp cho các hãng tin giữđược sự “trung thực”.Sựkiềmchếtừbên trong là việc mộtsốtờbáo chỉđịnh một “thanh tra viên”có nhiệmvụđiều tranhững ý kiến phànnàn của công chúng, xuất bản các bàitựphê bình và thi hành những chuẩn mực nội bộ.

Khác vớicác phương tiện thông tin in ấn, các phương tiện phát sóng truyền thông tại Hoa Kỳ cần phải có giấy phép hoạt động của chính phủ (liên bang), bởivì không gian phát sóng có hạn được coi là tài sản công. Tuy nhiên, vẫn có những sự bảo vệ chống lạiviệc phân biệt đốixửmang tính chính trịtrong quá trình cấp phép và chỉcó rất ítcáctrường hợp vềđịnh kiến chính trịhay tư tưởng ảnh hưởng đến việc cấp hoặc thu hồigiấy phép. Các quyết định của chính phủvềcấp phép phát sóng chủ yếu hướng tới việc bảo đảm cạnh tranh và sự đa dạng.

Tin tức: Không có một định nghĩa hay một tập hợp các định nghĩa nào về“tin tức” được chấp nhận một cách phổ biến trong giới truyền thông Hoa Kỳ. Sở dĩ như vậy bởivì báo chí không phải chỉ được trao một vai trò duy nhất. Trong số những vai trò mà báo chí Hoa Kỳ đảm nhận gồm có vaitrò thông tin, giáo dục, đổimới, giảitrí, khuyến khích, hoặc tất cả cácvai trò này.

Tuy nhiên,trong khuôn khổphạmvi rộng rãi các định nghĩa, có mộtsựnhất trí chung rằng cáigì đáng là tin tức và cáigì không. Trong đó những đặc trưng tiêu biểu bao gồm:hoạt động của các quan chức và các nhân vật nổi tiếng; bất kỳ hành động nào của chính phủ; các sự kiện mới hoặc lạ kỳ (như tội phạm hay thảm hoạ); những phát giác mang tính kích động hoặc gây sốc (liên quan đến tình dục hoặc cácvụtai tiếng); và những xu hướng xã hội mới.

Nhấn mạnh đến tính lạkỳchính là đặc điểmchính của báo chíHoa Kỳhiện đại, như ngườita giải thíchbằng câu châm ngôn: “Nếu chó cắnngười,đó không phảilà tin tức;nếu ngườicắn chó, đó là tin tức”. Công chúng có xu hướng có một quan hệyêu –ghét đốivới định nghĩa này. Một mặt, độc giảđược giảitrí hoặc bịkích động bởitin tức; mặt khác họcũng không bằng lòng khi “đời sống thường nhật” có xu hướng làm ngơ.

Đã có một thời ởHoa Kỳrất ít người sẽtranh cãivới một biên tập viên khó tính khingườinày tuyên bố: “Tintứclà cáimàtôigọilà tintức”. Ngày nay, với sựchú ýtới nhu cầu của độcgiả mua báo, rất khó có thể tìmđược những biên tậpviênnhư vậy.

Với nỗ lực nhằm trở nên hữu ích và phù hợp hơn vớingườimua, một trong những cải tiến thành công trong nhữngnămgần đây là báo chí cũngphảicó dịch vụkhách hàng –điều tra vềnhững phàn nàn của ngườimua, phơi bày những sự lừa gạt trong nghề và đưa ra lời khuyên cho khách hàng vềthị trường.

Có lẽ,niềm tựhào lớn nhất của nền báo chí Hoa Kỳlà truyền thống đưa tinđiều tra, chủyếu là nhằmphơibày việc lạmdụng quyền lực. GiảithưởngPulitzer, giảithưởng có uy tín nhất trong báo giớiHoa Kỳ, hàng nămđược trao cho các tác phẩmđiều tra hoặc dịch vụcông có ảnh hưởng lớn.Trong những năm gần đây,cộng đồng doanh nghiệp đã trởthành đốitượngbịbáo giớigiámsát (bên cạnhđốitượng truyền thốnglà chính phủ) mặc dù việc tiếp cận thông tin của doanh nghiệp thường là khó hơn rất nhiều.

Không mang tính ý thức hệ: Trong thế kỷ này, các phương tiện truyền thông chủ đạo của Hoa Kỳ phần lớn vẫn không mang tính ý thức hệ. Rất ít các tờbáo, tạp chí được phát hành rộng rãi trong công chúng hay các hãng phát sóng có sựliên kết vớicác tổchức chính trị, các đảng pháihay phong trào nào đó. Dù không phảilúc nào cũng là như vậy, song sựkhông liên kết đó đãtrở thành một đặc điểmnổibật của nền báo chí Hoa Kỳhơn một thếkỷqua. Chính đặc điểmnày vừa là niềm tựhào nghềnghiệp,vừa là kết quảcủa sựđầy đủvềkinh tế-là một trong những đặc trưng chính phân biệt nền báo chí Hoa Kỳvới rất nhiều nền báo chí khác trên thế giới.

Mặc dù hầuhết các tờbáo và một sốđàiphát sóngcó bày tỏmột xu hướng nào đó mang tính chính trịtrong các bài xã luận của mình, song việcđưa tin nhìn chung là không mang tính đảng phái. Ý kiến bình luận thường căn cứvào nộidung của một vấn đềvà cũng không có gì bất thường khi những ý kiến này vượt ra khỏimột khuôn khổ ý thức hệ nào đó.

Không phảitấtcảmọingười đều tin rằng báo chíHoa Kỳkhông mang tính ýthức hệ. Các nhà phê bình bảo thủnóirằng các hãng thông tấn -đặc biệt là những hãng có trụsởtạiNewYork hay Washington -thường phản ánh quan điểm“tựdo”. Điều đó có nghĩa là báo chí thường quá nhanh chóng trong việc chỉtrích chính quyền và không ủng hộ những lợiích của Hoa Kỳ.

Mặt khác, những nhà phê bìnhcánh tảlạicáo buộc báo chí thiên vịchính phủvà đưa tin tức không mang tính phê bình về các chính sách và việc làm của chính phủ. Các nhà báo Hoa Kỳ lại có vẻcảm thấy thoảimái nhất khi bịtấn công từcả haiphía vềvấn đề ý thức hệ. Họ tin rằng điều đó chỉ khẳng định sựvô tư của họmà thôi.

Trên thực tế, vẫn có một kiểu ưa thích chính trịtrong nội bộ ngành truyền thông. Các nghiên cứu cho thấy: các nhà báo Hoa Kỳcó xu hướng tựdo hơn các nhà biên tập và các nhà đạodiễn chương trình, những ngườicó xu hướng tựdo hơn các chủtòa báo hay đàiphát sóng. Công chúng dường như khôngnhận rađiều này, songđâylà một phần sựcăng thẳng đang xảy ra trong các phòng tin tại Hoa Kỳ.

Theo truyền thống, Chính phủHoa Kỳđứng ngoàingành kinh doanh tin tức. Chính phủchỉsở hữu hoặc kiểmsoát những hãng phát sóng ra nước ngoàinhư Đàitiếng nóiHoa Kỳ(Voice of America). Theo luật định, đàinày không được phépphát sóng bên trong lãnhthổHoaKỳ, vì thế hầu hết người dân Mỹ nằm ngoài vùng phát sóng của các chương trình này.

Các đàiphát thanh và truyền hình tạiHoa Kỳcũng nhận được một phần trợcấp, song ngườita cũng có những sựbảo vệnhằmchống lạisựcan thiệp tính chính trị. Trên thực tế, các chương trình tin tức và phát sóng công cộng thường có xu hướng chống đốithiết chếhơn các chương trình phát sóng thương mạivà do đó được coi là mang tính phê phán chính phủ nhiều hơn.

Dựa vào cộng đồng: Báo chí Hoa Kỳluôn mang tính chất địa phương hơn là khu vực hay quốc gia. Mặcdù công nghệmớiđã mởrộng giớihạn này một cách đáng kể, song các phương tiện truyền thông Hoa Kỳvẫn tập trung vớimột mức độlớn vào nhu cầu và sựquan tâmcủa người xem, ngườinghe và ngườiđọc ởngay tạiđịa phương mình. Có những lý do kinh tếquan trọng giải thích điều này song nó cũng phản ánh chủ nghĩa địa phương ở Hoa Kỳ.

Lịch sửcủa Hoa Kỳđược đặc trưng bằngchủnghĩa biệt lập và báo chí cũng thường phản ánh sựhướng nộinày. Thựctế, các nghiên cứu cũng cho thấy hầu hết các hệthống báo chí của thế giớicũng có xu hướng mang tính địa phương hơn là quốc tế.

Một trong những phànnàn thường thấy của dukháchkhiđến thămnước Mỹlà có quá ít tin tức quốc tếliên quan đến sựhiện diện của Hoa Kỳởkhắp nơitrên thếgiới. Trên thựctế, có rất nhiều tin tứcquốc tếđến với HoaKỳsong chỉmộtphần nhỏtrong sốchúng được đăng tải bởi các phương tiện thông tin đại chúng lấycộng đồng làm trung tâm.hơn nữa một phần nhỏtin tức đó được đăng tảiởmột cộng đồng có thểkhông thấy xuất hiện ở một cộng đồng khác vì những lợi ích khác nhau của người dân sống trong cộng đồng.

Chẳng hạn như tại Chicago, nơi có đông người Mỹ gốc Ba Lan thì báo chí ở đó dành ưu tiên cho việc đưa tin vềĐông Âu. Hay ởNewYork nơicó đông ngườiDo Tháinên tin tức ởđây chủyếu là vềTrung Đông. Tương tựnhư vậy, các tin tức quốc tếđến Mỹbằng những cách khác nhau được đưa vào các ấn phẩm chuyên môn với số lượng phát hành hạn chế.

Đúng là các phóng viên thường trú của Hoa Kỳcó mặt ởgần một nửa sốquốcgia trên thếgiới. Hầu hết trong sốkhoảng 700 phóng viên thường trú tạinước ngoàiđều tập trung tạinhững nơi được coi là những thủđô lớn. Do đó, hầu hết tin tức vềnước ngoàithường là vềnhững nơinày và vào thời gian ở những địa điểm đó y.

Các phóng viên Hoa Kỳcũng thường là những mục tiêu của sựphê phán rằng họkhông có sự chuẩn bị đầy đủvề ngôn ngữvà những hiểu biết cơ bản để đưa tin có chiều sâu ở a nước ngoài. Song những ngày đó đã qua lâu khicó một phóng viên phảitrốn khỏisựgiámsát của cảnh sát để đưa tinvềmột sự kiện ởmột khu vực xa xôi.

So với10 nămtrước, các phóng viên Hoa Kỳgiờđây có được sựchuẩn bịtốt hơn đểthực hiện nhiệmvụcủa mình mặc dù những ngườithuê họlàm việc vẫn cóxu hướng vẫn muốn họcó năng lực nghềnghiệp tổng hợp hơn là chuyên sâu vào mộtkhu vựcđịa lý nào đó. Một trong những lý do cho việc này là yêu cầu di chuyển của công việc. Một phóng viên ở Cairo chẳng hạn, cần phảiluôn sẵn sàng đểđưa tin vềmột sựkiện lớnnào đó ởbất cứđâu thuộc khu vực Bắc Phihoặc Trung Đôngbởivì độingũphóngviên thường trú HoaKỳbịdàn quá mỏng trên toàn cầu.

Sốlượng và quy mô của độingũbáo chí ởnước ngoàiphụthuộc chủyếu vào vấn đềkinh tế. Chi phí để có một phóng viên thường trú ở nước ngoài phảitốn khoảng 250.000 đô-la một năm.

Theo lệ thường, báo chí Hoa Kỳ thường làm một công việc khá chu đáo là đưa tin về “những câu chuyện lớn” ởnước ngoài và điều chỉnh cho phù hợp vớiđộc giảHoa Kỳ. Song báo chí ít chú ý đến nhữngtin tức hàng ngày ởnước ngoàivà vì thếkhông thoảmãn được các khán giảngoại quốc. Hơn 90% các tờnhật báo của Hoa Kỳphụthuộc vào các hãng thông tấn thuộc Hiệp hộiBáo chí (Associated Press) đểcó được tin tức vềthếgiớibên ngoàikhu vực của họ.Đó là bởivìchỉcó một ít các tờ báo lớn có được cả đội ngũ phóng viên trong nước và nước ngoài. Trong số những tờbáo lớn đó có: NewYork Times, WallStreet Journal, Washington Post, Chicago Tribune, Los AngelesTimes, Baltimo Sun, Boston Globe và Christian Science Monitor. Hầu hết trong sốnày đều cung cấp các dịch vụtintức, do đó mangđến cho các tờbáo khácnhiều lựa chọn hơn so với trước đây. Chính vì sự dồi dào trong lựa chọn nguồn tin này mà United Press International đã mất đi nhiều khách hàng trong những năm gần đây.

Một sốnhà phê bình về việc đưa tin nước ngoài ởHoa Kỳđã phát hiện thấy việc ưu tiên đưa tin quá mức vềnhững quốc gia đang nằmtrong chương trình nghịsựchính thức của Washington. Nhưng những nhà phê bình này đã trởnên yếu thếkhilập luận rằng những tin tức vàbình luận này chủyếu là đểphùhợp vớinhững mục tiêu chính sách đốingoạicủa HoaKỳ. Trên thực tế, có quá nhiều những ví dụ ngược lạivới những phê bình của họ từ Trung Phi hay quay trởlạivấn đề Việt Nam.

Dù sao đinữa, cácphương tiện truyền thông Hoa Kỳvẫnsẽlà một lựclượng mạnhtrong đời sốngxã hội. Xã hộihiện đạiđã trởnên quá phụthuộc vào thông tin nhanh và đáng tin cậy mà không thể khác được. Song người ta cũng chưa biết được chắc chắn tương lai của ngành truyền thông.

Chỉ trong vòng một vài năm, ngành công nghiệp tin tức Hoa Kỳ đã trải qua những thay đổi lớn do những biến đổitrong côngnghệ, cáclực lượng thịtrường và thịhiếu của côngchúng. Cóquá nhiều chủ thể mới tham gia vào lĩnh vực thông tin của báo chí như trước đây. Nhưng dẫu sao thì nghề làm báo cũng không bao giờở trạng tháitĩnh trong một thời gian dài.

Các tờ nhật báo, trong khi cố gắng bắt kịp các phương tiện điện tửvà các phương tiện mớikhác, có vẻnhư phảichịu đựng nhiều nhất do sựbiến đổigần đây. Song chừng nào mà báo chí Hoa Kỳ vềcơbản vẫn không chịu sựcan thiệp của chính phủthì vẫn luôn luôn có những cơhội mới cho các hãng này cũng như những lựa chọn mớicho công chúng.

Cho dù có điều gì xảy ra thì ngườiquyết định tương laicủa ngành công nghiệp tin tức Hoa Kỳ vẫn sẽlà côngchúng. Điều đó, theo những ngườichủtrương báo chí tựdo, là vẻđẹp của hệ thống này.

SỰ BẢO VỆ CỦA HIẾN PHÁP Robert S. Peck

Những nămtháng của tuổithiếu niên thường là thờikỳkhó khăn đốivớinhiều thanh niên Hoa Kỳ. Họ có những ý kiến đầy nhiệt huyết về cả những vấn đề lớn và nhỏ song lạivẫn bị coi là quá trẻ để các ý kiến của mình có thể được xem xétmột cách nghiêmtúc.

Năm1965, Mary Beth Tinker là một học sinh 13 tuổitạiDesMoines, bang Iowa. Cô được nghe Thượng nghịsĩRobert F. Kennedy gợiýrằng người Mỹnên đeobăng tay đen đểphản đốicuộc chiến tranh Việt Namvà đểủng hộmột đề nghị ngừng bắn vào lễ Nô-en. Mary Beth vàmột nhóm bạn thuộc các trường khác nhau trong thành phốđã quyết định đeo băng tay tớitrường trong tuần lễ sau đó.

Mary Beth biết rằng mình có thểbịđình chỉhọc tập một thờigian. Haingày trước đó, ban giám hiệu của trường đã quyết định sẽđình chỉhọctập đốivớinhững emđeo băng tay tớitrường nhằmhạn chế“những ảnh hưởng tiêu cực”. Giáo viên môn đạisốcủa Mary Beth cũng đã khuyến cáo các học sinh của mình là ông sẽ đuổi bất kỳ học sinh nào đến lớp mà đeo băng tay.

Ngày 16/12/1965, Mary Beth vàmộtnhóm bạn thuộc các trường khácđã đeo băng tay đến lớp. Khi emvào học giờ đại số buổi chiều, em đã bị đưa lênvăn phòng hiệu trưởng và ngay lập tức bị đình chỉ học.

Đểchống lại chính sách này, Mary Beth và một sốhọc sinh khác đã tiến hành mộtvụkiện cho rằng việc đình chỉ học tập là vi phạm Điều bổ sung sửa đổi thứ nhất của Hiến pháp Hoa Kỳ- điều luật bảo đảm“quyền tựdo ngônluận”. Các emđã thua kiện ởcấp xét xửsơthẩm. Thẩmphán của tòa đãphánrằngchính sách vềvấn đềđeo băngtay của trường là hợp lý nhằmtránh tình trạng chia rẽ trong lớp học giữa Mary Beth và bạn bè của mình với những học sinh không đồng ý với quan điểm của các em.

Ba nămsau thờiđiểmnhững học sinh này bịđình chỉhọc tập, vấn đềnày được đưa lên Tòa án Tối cao Hoa Kỳ. Ở cấp xétxử này, các em học sinh đã thắng kiện.

Trong phán quyết vụTinker kiện Trường học quận DesMoines, Tòa án Tốicao đã ghinhận rằng: “không có học sinh hay giáo viên nào đượcvi phạm những quyền hiến định tại trường học”. Đồng thời, Tòa cũng tuyên bốrằng, những quyền này phảiđược áp dụng mộtcách thận trọng, “có tính đến những yếu tố đặc biệt của môitrường trường học”.

Nhằm nêu cao những quyền của các em học sinh như được quy định trong Điều bổ sung sửa đổi thứnhất, Tòa cho rằng, các giáo viên của trường đã “tìmcách trừng phạt (các emhọc sinh) để bày tỏ ý kiến dưới hình thức yên lặng và thụ động, không gây ra bất kỳ một sựmất trật tự hay sự náo động nào. Bất cứmột sựrờixa trật tựnào cũng có thểgây nên rắc rối. Bất cứmột sựxa khác nào so vớiý kiến của sốđông có thểgây nên sựsợhãi. Bất cứmột từnào của một aiđó nóira trong lớp học, trong phòng ăn trưa hoặc trong khuôn viên trường học, đitrệch vớiquan điểmchính thống có thểgây ra tranh luận hoặc gây nên sựxáo trộn. Nhưng Hiến pháp của chúng ta nóirằng, chúng ta phảichấp nhận những rủiro này, và lịch sửcủa chúng ta cũng cho thấy rằng, hình thức tựdo mang tínhrủi ro này –hay sựcởimởnày –chínhlàcơsởcủa sức mạnh quốc gia, sựđộc lập và sựmạnh mẽcủa ngườidân Mỹ, những người sinh ra và lớn lên trong xã hội tương đối cởi mởvà ưa tranh luận này”.

Tòa cũng phán rằng: “Trong hệ thống của chúng ta, các em học sinh không thể bị coi như những ngườitiếp nhận thụđộng những gì mà Nhà nướcchọn đểtruyền đạt. Các emkhông thểbịgiới hạn trong việc bày tỏnhững tình cảmchính thức được chấp nhận… Các emđược quyền tựdo bày tỏ ý kiến của mình”.

Thật là khó tin, cuộc luận chiến nhỏ, donămemhọc sinh bịđình chỉhọc tập vì đã đeo băng tay tới trường này, lại có tầm quan trọng tớimức mà tòa án cấp cao nhất của đất nước đã cho rằng, cần thiết phảixemxét vấn đềvà đã giải quyết nó thông qua việc viện dẫn Hiến pháp của Hoa Kỳ, đạo luật cao nhất của quốc gia.Trong vụkiện các giáo viên của trường,những emhọc sinh nhỏ tuổi này đã được bảo đảm những quyền tự do bày tỏ tương tự như những quyền mà tờ Thời báo NewYork và tờ Washington Post -haitờbáo hàng đầu của Hoa Kỳcó được khi Chính phủliên bang tìmcách ngăn chặn việc xuất bản một nghiên cứu, mà Chính phủmuốn giữbí mật, vềsự dính líu của Hoa Kỳvào Việt Nam mà sau này được biết tớidướicáitên “những tài liệu của Lầu năm góc”.

Vào năm1971, haitờbáonày đã nhận được những bản sao của nghiên cứu này từmộtngười trước đây từng làmviệc cho Chính phủ. Ngày 13/6 nămđó, tờThờibáo NewYork bắt đầucho đăng những bài báo dựa trên nghiên cứu này. Khi Chính phủ biết được việc này, Bộ Tư pháp đã yêu cầu tòa án ra lệnh ngừng việc xuất bản này và đã được tòa đồng ý.

Chính phủđã không cáo buộc các tờbáo này tiết lộbí mật quân sự. Thay vào đó,họcho rằng, Chính phủphảilà cơquan duy nhất phán xét vềnhững yêu cầu an ninh quốc gia và phảiđược tòa án trao cho những lệnh thích hợp để thực thi quan điểm đó.

Haitờbáo đã cho rằng, sựtựdo báo chí được Hiến pháp bảo vệcó nghĩa là họsẽkhông thểbị kiểmduyệt. Họcũng lập luận rằng, Chính phủchỉmuốn tìmcách ngăn chặn những nhà hoạt động chốngchiến tranh không được thu lợitừnhững thông tin có trong các tàiliệu vốn gây rắc rối cho Chính phủ nhiều hơn là mang tính nhậy cảm vềmặt quân sự này.

Ngày 30/6, Tòa án Tốicao đã xửhaitờbáo thắng kiện trong vụThờibáo NewYork kiện Chính phủHoa Kỳ, và những tài liệu này sau đó được xuất bản. Tòa phán rằng, không có đủcơsởđể Tổng thống có thểnóirằng an ninh quốc gia có thểbịảnh hưởng do việc xuấtbản thông tin đó. Tòa cho rằng, Hiến pháp đã cómột “sựdựliệu quan trọng” nhằmchống lạisựcan thiệp quyền tự do báo chí. Trong khi có thể thuyết phục Tòa rằng việc báo chí xuất bản các tài liệu mật có thể gây ra những hậu quảnghiêmtrọng, thì Chính phủđã thất bạitrong việc chứng minh điều đó trong trường hợp cụthể này.

Sự bảo vệ của Điều bổ sung sửa đổi thứ nhất đốivớiquyền tự do bày tỏ, khẳng định giá trị trong haivụ Tinker và Thời báo New York, đã cho phép người dân Mỹ tham gia vào các hình thức thảo luận tự do. Các từ ngữ trong Điều bổsungsửa đổi thứ nhất rất đơn giản đến mức khó tin: “Quốc hộisẽkhông ban hành một đạo luật nào nhằm…ngăn cấmtựdo ngôn luận, báo chí hay quyền của dân chúng được hộihọp một cách hòa bình và kiến nghịChính phủsửa chữa những điều gây bất bình”.Điều bổ sung sửa đổi thứ 14, được đưa vào trong Hiến pháp năm 1868, được hiểu là để áp dụng sựbảo vệ quyền tự do bày tỏ đó cho tất cả các cơ quan nhà nước từ Quốc hội tới các hội đồng chính quyền địa phương.

Quyền được nói ý kiến của mình này có lẽlà quyền được ưu tiên nhất so vớitất cả những quyền khác. Người dân Mỹkhông ngần ngạiphê phán các quan chức nhà nướckểcảnhân vật quan trọng như Tổng thống và những ngườibình thường như công nhân thugomrác. Họxemxét và bình luận vềtất cả những vấn đề có thể nhận thức được mà không sợ bị Chính phủtrả đũa.

Cựu Thẩmphán của Tòa án Tốicao William Brennan đã mô tảcác quyền tựdo ngôn luận và tự do báo chí như được quy định trong Điều bổsung sửa đổithứnhất là “một sựcamkếtsâu sắc của nhànước đối vớinguyên tắc: việc thảo luận vềcác vấn đềcônglà không bịhạn chế, thẳng thắn, công khaivàcó thểbao gồmnhững cuộc tấn công mạnh mẽ, mang tính sâu cay và đôikhi đặc biệt khó chịu vào Chính phủvà các quan chức chính quyền”. Hiến pháp cho phépviệc phê phán các quan chức cao cấp của Chính phủbởivì,như lờicủa cốThẩmphán Hugo Black, “không có quốc gia nàocó thểsống trong tựdokhimà ngườidân có thểphảichịu đựng về mặt vật chất hoặc tàichính vì phê phán chính phủ, hành động của chính phủhoặc các quan chức của chính phủ”.

Sựcamkết của Hoa Kỳđốivớiquyền tựdo bày tỏquan điểmxuất phát từthờikỳthuộc địa, trước khiHoa Kỳgiành được độc lập và có Hiến pháp. Vào năm1735, một nhà xuất bản ởNew York là John Peter Zenger đã bịđưa ra tòa vì đã “xuất bản những lờiphỉbáng saitrái, gây tai tiếng vànáo loạn,trong đó…đạidiện của nhà Vua tại đây đã phải chịunhiều tai tiếng mộtcách bất công”. Những gì mà Zenger đã làmlà xuất bản những tàiliệu công kích viên Thống đốc của Hoàng gia (tại thuộc địa), cáo buộc ông này phạm tội hốilộvà bất tài.

Zenger đã bịkếttộitheo đạo luật vềchống phỉbáng vào thờiđiểmđó, nhưng luật sư của ông, AndrewHamilton đã thành công trong việc thuyết phục bồithẩmđoàn thừa nhận sựthựctrong những lời cáo buộc của Zenger vàđã giúpnhững người dámnóihoặc viếtlên sự thật giáng một đòn mạnh mẽ. Hamilton nóivớibồithẩmđoàn: “Những ngườilàmtổn thương hoặc đàn áp những ngườidân sốngdướisựquản lý của chính quyền đã thúc đẩy họlên tiếng chỉtrích, và sau đó làm cho những chỉ trích đó trởthành cơ sở cho những sự đàn áp và truy tốmới”.

Hamilton đã yêu cầu bồithẩmđoàn đặt sang một bên những lờibuộc tộichống lạiZenger nhằm phán xét một vấn đềlớn hơn: “Thưa quý Tòa và các ngàitrong bồithẩmđoàn, vấn đềđặt ra trước Tòa và các ngài không phảilà một sự quan tâm nhỏ nhặt hay mang tính cá nhân, nó không phảilà vụkiện của một nhà in nghèo, không phảivụkiện của riêng NewYork, là điều mà các ngài đang phán xét: Không!.. Nó là vụ kiện quan trọng nhất. Vụ kiện của sựtự do”.

Việc Hamilton bào chữa thành công trong vụZenger trởthành nền tảng cho sựcống hiến không ngừng của HoaKỳ vì một nền báo chí tựdo cho đến ngày nay. Như Thẩmphán của Tòa án Tối cao Oliver WendellHolmesJr., đã viết năm1918: “Những điều tốt đẹp cao quý nhất được mong đợi sẽ dễ dàng đạt được hơn nhờ sự tự do trao đổivềtư tưởng - rằng, sự thử thách tốt nhất của sự thật chính là sức mạnh của ý nghĩ để được chấp nhận trong cuộc cạnh tranh của thị trường… Điều đó, dù sao đi nữa, chính là luận thuyết của Hiến pháp chúng ta”.

Thông qua việcbày tỏ ý kiến của mình, các cá nhân được tựdo dùng lập luận và logiccủa mình đểtìm kiếmngười ủng hộ mình.Đôi khi sựthểhiện là vô lýhoặc phi logic,song theo Hiến pháp, Chính phủkhôngphảilà ngườicó trách nhiệm xác định điều đó. Việc bày tỏphảiđược phép và do đó người dân có thể đưa ra phán xét đối với sự thật.

Tất cảnhững chính khách Hoa Kỳ, trong đó có cảnhững nhân vật được coinhư ngườisáng lập ra Hoa Kỳ, và các tổng thống sau này của Hoa Kỳ như George Washington và Thomas Jefferson cũng đã từng có lần khó chịu với báo chí. Trong hệ thống được quy định theo Hiến pháp của Hoa Kỳ, báo chí có một vị trí đặc biệt, có quyền kêu gọi các quan chức chính phủ chịu trách nhiệmvề những hành động của mình vàđượcxuất bản những sailầmcủa những ngườinày đểcửtricó thểphán xét họtốt hơn. Mặc dù nhận được sựđốixửkhông tốt từphía báogiớithờigian cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX, Jefferson không hề có chút nghi ngờ nào đối vớitầm quan trọng của báo chí. Ông viết năm1802: “Nếu tôiđược quyền quyết định là chúng ta sẽcóchính phủmà không có báo chí hoặcbáo chí mà không cóchính phủ, tôisẽkhôngdo dựmà lựa chọn cáithứ hai”.

Một nền báo chí tựdo, như được bảo đảmtrong Điều bổsung sửađổithứnhất, có chức năng như ngườigiámsát trong một xã hộidân chủ: mang đến cho ngườidân những thôngtin họcần đểphánxét một cách độc lập nhằmbầu ra nhữngquan chức chính quyền có các chínhsách được ngườidân ủng hộ. JamesMadison, ngườiđượccoilà “Ngườicha của Hiến pháp Hoa Kỳ” và là Tổng thống thứtư của Hoa Kỳ, đã viết: “Một chính phủđược lòng dân mà không có được thông tin từphía ngườidân hoặc khôngcó các phương tiện đểcó được những thông tin này thì chỉ là phần mở đầu của một vở hài kịch hay bi kịch, hay có thể là cả hai”. Do đó, một nền báo chí tựdo là một phần thiết yếu của một xã hộidân chủ; nócho phép ngườidân đưa ra những quyết định dựa trên thông tin đầy đủ.

Sựdựliệu quan trọng chống lạikiểmduyệt, màTòa án Tối cao đã dựa vào đó trong vụTàiliệu mật của Lầu nămgóc,không chỉdành sựbảo vệchocác tờbáo.Khi Tuyên ngôn Nhân quyền (bao gồm10 Điều bổsung sửa đổiđầu tiên của Hiến pháp) được phê chuẩn, không aicó thể thấy trước được sựđa dạng của các hình thức truyền thông thếkỷ20. Phát thanh, truyền hình, và truyền thông nhờcông nghệmáy tính đã nằmngoàinhững sựtưởng tượng dù là sinh động nhất vào năm1791, khiĐiều bổsungsửađổithứnhất được đưa vào Hiến pháp. Quan niệm về một nền báo chí tựdo vẫn được áp dụng đốivớitất cảnhững hình thức truyền thông này. Các đài phát sóng vẫn có được những quyền mà Điều bổ sung sửa đổi thứ nhất quy định, song do sự hạn chếvềcác dải băng tần và vì ngườidân không có được sựtiếp cậnnhư nhau đốivới các phương tiện phát sóng mà quyền tựdo bày tỏcủa những đàinày không tương tựnhưnhững hình thức truyền thông bằng ngôn từ hoặc inấn. Các đài phát sóng được coi là đại diện của công chúng và phải phục vụ công chúng, chẳng hạn việc phát sóng chương trình trong một thờilượng nhất định vềcác tịn tứcvà vấn đềcông cộng.

Quyền tựdo ngôn luận cũng công nhận rằng công dân có thểgây ảnh hưởng tích cực nhất đối vớiđường lốicủa chính phủkhicùng nhau làm việc đó. Hiểu được điều này, các nhà soạnthảo Điều bổsung sửa đổithứnhất đã bảo đảmcho người dân quyền đượchộihọp một cáchhòa bình và được trình những bất bình của mình lên chính phủ để được giải quyết. Quyền được kiến nghịlên chính phủgiải quyết những điều bất bình như quy định trong Điều bổsung sửa đổithứ nhất có nguồn gốc từtruyền thống luật pháp nước Anhvà từcuộc đốiđầu giữa các namtước vùng Runnymede (đông namnước Anh, bên bờsông Thames, phía tây Luân Đôn –ND), những ngườiđã buộc vua John ký Đạihiến chương các quyền tựdo vềmặt chính trịvà dân sựcủa nước Anh (Magna Carta) vào năm 1215.

Nhữngquyền hộihọp và kiến nghịnày đã đóng một vaitrò quan trọng trong lịch sửHoa Kỳ. Người dân Mỹđã sửdụng những quyền này nhằm loạibỏchếđộnô lệ vànhằm mởrộng quyền bầu cửcho cảphụnữ. Trong một nền dân chủ, công chức chính quyền sẽtựđặt mình trước nguy cơnếu nhưhọlàm ngơtrướcý chí củangườidân được bàytỏthông qua hộihọp vàkiến nghị. Những công chức được bầu không đáp ứng được ýchícủa nhân dân sẽbịthay thếbởi những ngườikhác.

Quyền tựdo lập hội cũng có cơsởHiến pháp trong phạmvi quyền tựdo bày tỏquan điểm.Mặc dù điều này không được thểhiện một cáchrõ ràng, song nó được coilà một phần cần thiếtcủa những mục tiêu được Điều bổsung sửa đổithứnhất bảo vệ. Nếu ngườidân không thểliên kết vớinhau, nếu họkhông thểthành lập các liên minh hay tổchức, họkhông thểcó được sựđoàn kết đểthayđổinhững chính sách của chính phủ. Quyền tựdo lập hội được tòa án công nhận cho phép người dân được gặp gỡnhau và ngăn chính phủkhông được cấmviệchọtham gia vào một tổ chức cũng như việc can thiệp vào các vấn đề nội bộ của tổ chức đó.

Quyền tựdo ngôn luận luôn là một kháiniệmdễchấp nhận vềmặt lý thuyết.Hầu như có rấtít người chủtrương có một hệ thống kiểmduyệtthường xuyên.Tuy nhiên, khicác lợi ích xung đột vớinhau như điều này vẫn thường xảy ra, khimột thông điệp có tính thù địch, lăng nhục hoặc gây khó chịu, khisựtựdo bày tỏquan điểmcủa một ngườibắt đầu ảnh hưởng đếnquyền của những ngườikhác, nó lạitrở thành một quyền khó phân xử nhất. Chính những trường hợp phức tạp này có xu hướng là phảiđược phân xử tại tòa, nơi mà người ta mong đợisẽcó những quyết định khôn khéo vềphạmvi cho phép đốivớinhững quyền này. Sựbảo vệcủa Hiến pháp và truyền thống tựdo tạinước Mỹđã cho phép côngchúng bày tỏ quan điểmmột cách táo bạo và thách thức. Những quyền này đủ mạnh tớimức có thể bảo vệ cả tờ Thời báo New York hay một em gái 13 tuổicó tên Mary Beth Tinker tạiIowa. Robert S. Peck là Giám đốc Nhân sự của Ủy ban phổbiến pháp luật thuộc Hộiluật sư Hoa Kỳvà là tác giả, biên tập viên,và giảng viênvề Luật Hiến pháp.

QUYỀN ĐƯỢC BIẾT Richard A. Bumstead

Hiến pháp Mỹbảo vệquyền tựdo ngôn luận, tựdo báo chí. Như William Brennan, nguyên thẩm phán Tòa án Tối cao Hoa Kỳđã từng viết, những quyền tựdo đó thểhiện “cam kếtquốc gia hoàn toàn đối vớinguyên tắc rằng mọicuộc thảo luận vềcác vấn đềchung phảiđược tiến hành một cách không hạn chế, ngay thẳng và cởi mở, và trong nhữngcuộc thảoluận đó cóthểcó cả những lờicông kích dữdội, cay độc và đôikhigay gắt đến khóchịu đốivớiChính phủvà các công chức”.

Tuy nhiên, vẫncòn thiếu điều gì đó.Cuộc thảo luận khí thếvà hiểu biết lẫn nhau vềcác vấn đề chung có thểdiễn ra nhưthếnào, đặc biệt là cuộc thảo luận gây khó chịu cho các quan chức, nếu công chúng không biết những gì đang diễn ra, nếu Chính phủ che đậy những hoạt động của mình trong vòng bí mật và cốtình lảng tránh? Lịchsửđã cho thấy, tạimột thờiđiểm nào đó, Chính phủởtất cả các cấp -liên bang, bang và địa phương - đều phạm lỗinày.

Chính vai trò tự phong của báo chí Mỹ trong việc thông tin cho công chúngvề các hoạt động của Chính phủ đã làm nảy sinh tranh luận. Các phóng viên liên tục tìm kiếm những tin tức có thểxuất hiện trên trang nhất -những câu chuyện vềcác quan chức chính phủthamnhũng, hoặc các cơ quan không thực thi pháp luật, hoặc các chính sách sai lầm của Chính phủ. Báo chí vẫn nói rằng họnhận được rất ítsựhợp tác từChính phủ. Các quan chức chỉ thích tiết lộ thông tin có lợi cho hoạt độngcủa họvà đểné tránhnhữngcâu hỏigây phiền toái. Vềbản chất, mốiquan hệgiữa Chính phủvà báo chí là đối kháng và hầu hết các phóng viên đều thích như vậy.

Nhiều nămqua, các phóng viên đã có nhiều cách đểkhámphá ra sựthật. Họrà soát các hồsơ công khai, chẳng hạn như Hồsơcủa Quốc hộihoặc biên bản những cuộc họp do các ủy ban công quyềntổchức. Các phóng viên khaithác nguồntư liệu của Chính phủtừcác quan chức mà họ tin tưởng và tin tưởng họ cũng như từ những người sẽ nói thật về những gì thực sự đang diễnra bên ngoàihồsơ. Họkhaithác “sựrò rỉ”, những thông tin đôi khiđược cung cấp bí mật bởicác nhân viên bất mãn vớiChính phủmuốn lôikéo sựchú ý tớinhững hoạt độngbất hợp pháp. Họ xây dựng các câu chuyện bằng cách phỏng vấn một số nhóm mà không một aitrong số những người này biết mục đích thực sự của các câu hỏi.

Năm1966,Quốchội Mỹđã thông qua Đạo luậtTựdo Thông tin(FOIA),trao chocác phóng viên một cách thức mớiđểlấy thông tin vềcác hoạt độngcủa Chínhphủ. Theoluật, họcó thểyêu cầu xem các hồ sơ của Chính phủ- không chỉ những hồ sơvẫn được công khai, mà trong một số trường hợp ngoại lệ, cả những hồ sơ phát sinh từ hoạt động của Chính phủ.

Những loại hồsơnào có thểtiếp cận được? Ởcấp liên bang, đó là các hồsơnhưbản nghiên cứu vềtỷlệmắcbệnh ung thư trong số30.000 nhân viên làmviệc tạicơsởsản xuất vũkhí nguyên tửchoỦy ban Năng lượng Nguyên tử, bảngiámđịnh liên bang chothấy việc kiểmtra thiếtbị không chính xác tại Trung tâm Bay VũtrụMarshallđượcđưa ra hai tuần trướckhi xảy ra thảmhọa tàu Challenge năm1986 của Cơquan Hàng khôngvà VũtrụQuốc gia và biên bản kiểm toán của các nhà thầu quốc phòng cho thấy những đồng đô-la tiền thuế của liên bang đang được sử dụng vào việc du lịch và giảitrí.

Trước khi Đạo luật Tự do Thông được ban hành, những hồ sơ này không bao giờ được công bố. Luật pháp bảo vệ quyền của Chính phủ cho phép hoặc không cho người nào được kiểm tra hoặc sao chép các hồsơChính phủ. Năm1789, khiChính phủliên bang vừa được thành lập, các bộ trưởng được giao trách nhiệm giữ gìn và bảo vệ hồ sơ, rồi thêm cả trách nhiệm quy định việc sử dụng những hồsơnày. Ngay từđầu, các quanchứcđã căncứvào thực tiễn thông luật là chỉ công khaihồsơcho những ngườiliên quan, thường được gọilà họcthuyết cần-được-biết. Chính quyền bang và địa phương cũng tuân thủ thông luật này.

Qua nhiều năm, quyền từchốikhông cho tiếp cận hồsơcủa cácquan chức chính quyền bang và địa phương đã bị luật pháp và các quyết định của tòa án thu hẹp, tạo ra những quy định pháp luật chắp vá mà chỉmột vàiphóng viên mớihiểu rõ.Phóng viên luôn nhận thấy họkhông có quyền rõ ràng trong việc tiếp cận những thông tin nhất định.Ởcấp liên bang, năm1946, Quốc hộiđã cốgắngnớilỏng các quy định vềviệc tiếp cận hồsơliên bang. Đạo luật Thủtục Hành chính ra đời năm đó quy định phải công khai hồ sơ chính thức. Tuy nhiên, đạo luật cũng quy định thêmrằng một cơquan có thểhạn chếviệc tiếp cận đốivớicác tàiliệu của họ“nếucó lý do chính đáng’ hoặc “vì lợi ích chung”. Học thuyết cần- được- biếtvẫn tồn tại.

Nguyên tắc cần-được-biết được thực hiện nhưthếnào trên thực tế? Trong trường hợp một người nào đó, vìlý do vịtrí,công việc hay mụcđíchsửdụng thông tin, yêu cầu được biết nội dung của một tàiliệu hoặcbáo cáo cụthể, lúc đó quan chức Chính phủsẽquyết định có cho phép họtiếp cận haykhông. Vàkhông có chuyện xem xét lạiquyếtđịnh từchốicho tiếp cận hồ sơ của các quan chức.

Thực tiễn này đặt mộtphóng viên -hoặc một công dân - vào sựđịnh đoạt của một vàinhân viên quan liêu. Kinh nghiệmcủa tôilà một ví dụ. Vào đầu những năm1970, khiđó tôilà một nhà báo tựdo ởbang Massachusetts, Đông Bắc nước Mỹ. Lúc đó, tôiđịnh viết bàivềchiphí hoạt động của các trường đạihọc công có cơsở trên khắp bang. Tôi linh cảmrằng một sốtrường đã nhận được phần phân bổngânsách nhiều hơn các trường khác. Nếu đólà sựthật thì câu chuyện sẽ rất thú vị.Tôi muốn so sánh chi phí của từng trường đểxác định xemtrường nào được ưu đãi.

Tôiđã đến nơilưu giữtập trung các sốliệu này, đó làBộGiáo dục của bang ởBoston. Tôilịch sựnóivớitừng người mà tôiđượcgiớithiệu đến: “Tôi muốn xemngân quỹnăm ngoáicủa trường”. Lúc nào người ta cũng hỏitôi hai câu: “Ông đại diện cho ai?” và “Tại sao ông cần những thông tin này?”.

Tôithành thật trảlờirằng tôiđạidiện cho chính tôivà rằng việc tôicần những thôngtin này để làm gì tuỳ thuộc vào điều tôi sẽ khám phá ra. Chẳng ai hài lòng với câu trả lời của tôi. Cuối cùng, trợlý thứ trưởng bộ giáo dục bang gợi ý tôiviết đơn yêu cầu gửi lên ngài bộ trưởng và ông ta sẽ xem xétvào lúc thích hợp. Rõ ràng làmột kiểu từchốicũ rích.

Tôi đã biết trước kiểu từchốinày và học cách giữbìnhtĩnh.Việc tôi đại diệncho ai và tôi sẽlàm gì với những thông tin đó chẳng liên quan gì đến yêucầu của tôi.Luật mớicủa Massachusetts đã trao cho tôi- trên thực tế là cho tất cảmọi người- quyền được xemxét và sao chép bất kỳ tài liệu nào của chính quyền bang khitác nghiệp (trừmộtsốngoạilệcó thểhiểu được, chẳng hạn như hồ sơ thi hành luật).

Tôiđãviết thư cho ngài bộtrưởng, trích dẫn luật và yêu cầu được xem những tàiliệu đó trong vòng 2 tuần. Đến ngày hẹn, một nhân viên dẫn tôivào phòng họp của bộvà đưa cho tôinhững tàiliệu tôicần mà không hỏicâu nào. Tôicho rằng đó là cuộc chạmtrán đầu tiên giữa một cơ quan cấp bang luôn che đậy vớiluậtcông khai hồsơcủa Massachusetts. ỞMassachusettsgiờ đây không cònaibịyêu cầu phảichứng minh tạisao muốn biết nộidung của các hồsơ. Họcó quyền được biết.

Ngày nay, tất cả các bang đều có đạo luật về quyền-được-biết. Những luật này bao gồm 3 yếu tố chính: thừa nhận quyền của dân chúng được tiếp cậnhồsơcủa Chính phủ, buộc những quan chức Chính phủnào muốn giấu thông tin phải có trách nhiệmgiải thích.; thực thiquyền này ở tòa; và miễn công khai một số thông tin nhất định, chẳng hạn như bản thống kê thuế.

Lời nóiđầu của luậtvềquyền-được-biếtởbang California đã thểhiện được tinh thần dân chủ làmnền tảng cho luật này: “Khiban hành chương này,Cơquan lập pháp nhận thấy và tuyên bố rằng các ủy ban, ban, hộiđồng và các cơquan công quyền khác của bangtồn tạilà đểhỗtrợ công việc của dân chúng. Luật nhằmbảo đảmmọihoạt động cũng như các cuộc thảo luận của những cơ quan này phải được tiến hành công khai.

“Ngườidân của bang không giao chủquyền của họcho các cơquan phục vụhọ. ủy quyền không có nghĩa là ngườidân trao cho các công chứcquyền quyết định điều gìngườidân nên biết và điều gì không nên biết. Ngườidân yêu cầu được thông tin đểhọcóthểtiếp tục duy trì quyền kiểm soát đối với những công cụmà họ đã tạo ra”.

Luật vềquyền-được-biết do các cơquan lập pháp bang ban hành luôn đikèm với một luật khác nhằmtạo điều kiện cho việc giámsát các hoạt động của Chính phủdễdàng hơn, đó là luật hội họp công khai.Theo luậtnày bất kỳcơquan Chính phủnào có ban điều hành đều phải thông báo công khaithờigian và địa điểm họp,, phiên họp phảiđượctiến hành công khai, cho người dân thamgia và không được giảiquyết công việc chung (vớimột sốngoạilệ) bên ngoàiphiên họp này. Ví dụ:Bộđại học bang Massachusettslà một nhómdo thống đốc bổnhiệm đểđiều hành công tác giáo dục đại học của bang, bị buộc phảicông khaimọi hoạt động theo luật hội họp công khai của Massachusetts.

Luật hồsơcông khai và hộihọp công khai đã tạo ra sựkhác biệt đáng kinh ngạc trong cách làm việc của cácphóng viên và quan chức Chính phủ. Như một biên tập viên của tờArkansas Gazette nói: “Tháiđộcủa các phóng viên và các quan chức Chính phủđã thay đổi. Ban giám hiệu các trường học vốn chưa bao giờcông khaihoạt động của họthì giờđây khôngchỉthông báo về lịch họp của mình mà còn chuẩn bị cả bàn,ghếcho giới báo chí. Các thành phố nhỏ cũng như thành phốlớn, có khichưa được yêu cầu đã công khaicác cuộc họpchogiớibáo chí tham gia. Nhiều phóng viên đã sao chép các vănbản luật và mang theo người. Tính chiến đấu của họ mạnh hơn trước đây nhiều. Khi Cục kiểm soát Đồ uống Có cồn rời trụ sở chính và trốn trong văn phòng riêng của một thành viên đểtiến hành công việc, báo chí đã tiến đến văn phòng này và yêu cầu họphảiđược thamgia. Chỉvừa mớituần trước, ủy ban bất động sản bangvà ban bất động sảntưnhânđãtìmcách tổchức họpkín dướivỏbọc ủybanbất động sảnbangđếnlàm khách của ban bất động sản tưnhân, tuy nhiên các phóng viên đã gây áp lực và họphảitiếp nhận cho các phóng viên tham dự”.

Chính phủliên bang không thểtách rời trào lưu công khaihồsơvà các cuộc hộihọp của chính quyền trên toàn quốc. Bịbáo chí và cácnhómnhư Liên đoàn các quyền Tựdo Dân sựMỹthúc ép, Quốc hộiđã tiến hành một sốphiên điều trần vềvấn đềnày trong hơn11 năm. Không một quan chức hành chính nào ủng hộđềxuất vềluật quyền-được-biết, vìcho đó là mốiđe doạđối với đặc quyền hành pháp.

Tuy nhiên, tháng 7/1966, Quốc hộiđã thông qua Đạo luật Tựdo Thông tin. Luật này đã áp dụng nguyên tắc quyền-được-biết đốivớicác hồsơliên bang. Ngườita nóiTổng thống Lyndon Johnson đã miễn cưỡng ký luật này. Tám năm sau, đạo luật này được sửa đổi cho hiệu quả hơn. Cùng năm đó, một luật khác, Luật về Quyền riêng tư đã được ban hành năm 1974. Luật này trao cho các cá nhân quyền tiếp cập các thông tin lưu giữ trong hồsơ liên bang. Năm 1976, Quốc hội đã thông qua Đạo luật Sunshine và Tổng thống Gerald Ford đã ký ban hành Đạo luật này, tương đương với luật hội họp công khai của các bang.

FOIA quy định rằng “bất kỳai” cũng có quyền tiếp cận hồsơcủa các cơquan thuộc nhánh hành pháp của Chính phủ liên bang, và quyền này có thể được thi hành tại tòa án. Đạo luật này không áp dụng đốivới những hồ sơ được Quốc hội Hoa Kỳ, các tòa án liên bang, nhân viên hành chính của tổng thống tại Nhà trắng lưu giữ. Có một đạo luật khác với những quy định nghiêm ngặt hơn, điều chỉnh việc tiếp cận loại hồ sơ này.

Theo FOIA,đểcó được thông tin từChính phủliên bang, bất kỳngườinào -phóng viên, công dân, hay ngườinước ngoàiđều phảinộp đơn yêu cầu, nêu thông tin cần biết và gửiđơn đó cho nhân viên FOIA của cơquan lưu giữhồsơđó. Người ta có thểyêu cầu xem xét hoặc nhận bản saohồsơ. Cơquan lưu giữhồsơcó thểthu một khoản phí hợp lý cho việc sao chép và tìm kiếm. Cơquan này có 10 ngàyđểcung cấp hồsơđược yêu cầu hoặc đểtuyên bốtừchốicung cấp hồ sơ theo các trường hợp miễn trừ quy định trong FOIA.

Một sốloạithôngtin nhất định được giữkín; Những loạithông tin này là an ninh quốcgia, bí quyết kinh doanh và những thông tin thương mại bí mật, bản ghi nhớ của cơ quan nộivụ, các hồ sơxâm phạmquyền riêng tư của mộingười,kếtquảđiều trathihành luật và những thông tin được miễn trừtrong các luật trước (vídụ: thông tintrong các bản thống kê thuế). Nếu yêu cầu thông tin bịtừchối, trước hết người ta có thểkhiếu nại lên cơquan lưu giữ thông tin để xem xét lạivà cuốicùng là đưa ra tòa án liên bang. Chính phủchịu trách nhiệmchứng minh rằng thông tin được yêu cầu thực sựlà loạithông tin được miễn trừ.

Tuy nhiên, trong lịch sử của FOIA, nhiều quan chức Chính phủ đã giải thích đạo luật hết sức hạn hẹp khiến những ngườiyêu cầu thông tin phảitìmđến tòa án đểlàm sáng tỏ.Tạitòa đã diễn ra nhiều vụ kiện xung quanh lý do dẫn đến khoản phí hợp lý để trảcho việc tìm kiếmvà sao chép hồ sơ. Năm1990, mộtphóng viên của tờRockyMountainNewsởDenver,Colorado đã bị BộNăng lượng Hoa Kỳnóirằng tờbáo của bà taphải trả1 triệu đô-la chiphí tìm kiếm vàsao chép hồsơ vềviệc đilạicủa ngàicựu Bộtrưởng Năng lượng. Các cơquan thường lấy lý do là khốilượng các yêu cầu củaFOIAquá nhiều nên không thểđáp ứng trong thời hạn 10 ngày vàtòa án rất miễn cưỡng khiyêu cầu các cơ quan này phảituân thủ luật. Ngoài những vấn đề thủ tục, rất nhiều vụ kiện liên quan đến nội dung thực chất cácvấn đề. Trên thực tế, điều gì cấu thành một hồ sơ công khai? Đạo luật vềQuyền riêng tư 1974 ảnh hưởng đến Đạo luật Tựdo Thông tinnhư thếnào? Điều gì chiếm ưu thếhơn -hệthống phân loạian ninh của tổng thống theođó các văn bản nhất định được đánh dấu “mật” hoặc “tuyệt mật”, hay là FOIA? Những câu hỏinày đã dẫn đến việc tập hợp luật án lệvềFOIA. Hàng năm, BộTưpháp Hoa Kỳxuất bản một danh mục các vụkiện phục vụcho độingũcác luật sưFOIA. Danh mục gần đây nhất gồm371 trang trích dẫn, cộng thêm260trang hướng dẫn chú giải vềlịch sửpháp lý của FOIA.

Kết quảcuốicùng là nhiều nhà báo đã tránh vậndụng các thủ tục FOIA.Mộtphóng viênđiều tra tạiFresno (California) Bee nóirằng: “Nhìn chung, tôi tránh vận dụng FOIA bằng mọigiá. Tôi không thểmất cả đời chờ đợithông tin đến qua FOIA”.

Bất kỳphóng viên nào cho rằng yêu cầu FOIA của họkhông được giảiquyếtthích đáng đều có thểtìm kiếm sựtrợgiúp từTrung tâm Dịch vụTựdo thông tin ởWashington. Đây là mộtdựán của Ủy ban vìTựdo Báo chí của các Phóng viên nhằmgiámsát việc Chính phủthuân thủFOIA và hướng dẫn các phóng viên những thủtục FOIA. Các hiệphội báo chí ởmỗibang cũng giám sát việc tuân thủluật hồ sơ công khai và hội họp công khai của chính quyền bang và địa phương.

“Nhiều ngườikhông sửsụng FOIA thường xuyên như họđáng lẽnên làmvìcho rằng đạo luật này quá phức tạp và tốn thờigian”,Giámđốc trung tâmRebecca Daugherty nói. “Và đó là điều xấu hổ. Có nhiều chuyện kinh khủng xảy ra từviệc sửdụng FOIA và chúng tôibiết còn nhiều chuyện khác cũng đang chờ để đượcviết ra”.

Một chuyện nhưvậy đã đượcđăng trên tờHiến pháp, mộttờbáohàng đầu ởAtlanta,Georgia năm 1989. Người ta cho rằng ngân hàng địa phương đã không cho những người da đen vay tiền đểmua nhà trong khu dađen-một hình thức phânbiệt chủng tộc bịluật liên bang cấm. Nhưng làmthếnào đểchứng minh điều đó? Hỏicác nhân viên ngân hàng sẽchỉthu được một câu trả lờilịch sựnhưng vô thưởng vô phạt, đạiloạinhư “Tôiđảmbảo chính sách cho vay của ngân hàng chúng tôiphù hợp với luật”. Thực vậy,hồsơcủa họkhông mang đến cho chúng ta câu trả lời ngay cả khi các nhân viên ngân hàng tình nguyện tìm hiểu vấn đề.

Tuy nhiên vẫn còn một nguồn thông tin chưa được khai thác. Theo luật liên bang, các ngân hàng phảibáo cáo vềnhững khoản vay mua nhà với Hộiđồng Kiểmtra Các cơquan Tài chính Liên bang. Đến đây, chúng ta cóthểtiếp cận được hồsơliên bang vềcác khoản vay ngân hàng để mua nhà ởAtlanta theo các quy định FOIA.

Tờ Hiến pháp đã gửi đơn yêu cầu FOIA để có các số liệu và đã nhận được bảy bản sao lưu máy tính, liệt kê 109.000 khoản vay mua bất động sản ở Atlanta trong 6 năm trước đó. Tờ báo sau đó đã sửdụng máy tính ghép các sốliệu này vớithống kê điều tra dân sốvùng có ghithành phần chủng tộc củadâncư. Kết quảkhiến Atlanta, một bang vốn tựhào vềcác mốiquan hệchủng tộc, phải giật mình: Người da trắng được nhận khoản vaymua nhà từcác ngân hàng Atlanta nhiều gấp năm lần những người da đen có cùng thu nhập.

“Những con sốmà cácbạn có là vớvẩn”, Giámđốc mộtngân hàng đứng đầu Atlantanói. “Những con sốđó là không thểtin được. Các Giám đốc ngân hàng Atlanta phân biệt đốixửvới thành phố trung tâm nhưng không phảilà cốý”.

Sau nhiều tháng thảo luận công khaivề “tự do, thẳng thắn và cởimở”, các ngân hàng Atlanta đã xemlại tình hình cho vay và cam kết cho vay hàng triệu đô-la thế chấp mua nhà trong khu người da đen. Và TờHiến Pháp đã giành được Giảithưởng Pulitzer, một trong những giảithưởng báo chí cao nhất của Mỹvìđã vận dụng một cách sáng tạo luật quyền-được-biết.

Richard A. Bumstead là nhà báo thường trú tạiWashington của Chương trình Thông tin Quốc tế,Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

BIÊN TẬP TỜ WASHINGTON POST Marilynne Rudick

Phòng làmviệc bao bọc bởinhững bức tường bằng kính của Leonard Downie trong phòng tin tức của tờ Washington Post là một nơithuận lợiđểxemxét hoạt động của tờbáo này. Downie nói rằng, trong sự nghiệp hơn 30 năm của mình tại tờWashington Post, ông đã chứng kiến công việc của các nhà báo ngày càng khó khăn hơn và mang tính chuyên sâu hơn khi mà tin tức ngày càng trở nên phức tạp hơn.

Tuy nhiên, Downie, ngườibịcuốn hút bởinghềlàmbáo kểtừkhiông còn là mộtđứa trẻđigiao báo tạiCleveland,bang Ohio, nơiông sinh ra vào năm 1942, lạinghĩrằng phần thưởng của nghềnày làvôsong. Đốivới ông, thách thức lớn nhấtlà việc “làmcho tờWashington Post ngày càng tốt hơn, nămnày qua nămkhác, và tiếp tục làm chonó tốt hơn nữa vào nămsau so với nămtrước”.

Những nămtháng của ông tạitờ Washington Post -với vaitrò là phóng viên phụtrách khu vực đô thị, làm các phóng sự điều tra, biên tập các tin tức về đô thịvà trong nước, là trưởng ban biên tập giámsát việc phát hành tin tức hàng ngày và là phóng viên thường trú tạiLuân Đôn, đã giúp ông có một cách nhìn vững chắc vềvai trò của nền báo chí Hoa Kỳ. Downie, ngườitrởthành Trưởngban biên tập của tờWashington Post vào năm 1991 cũng nóirằng,vềcơbản,báochí Hoa Kỳdựa trên cơsởđịa phương hơn là quốc gia. Mỗitờbáo “có bản sắc riêng nhất định phù hợp nhất với cộng đồng của mình. Nếu bạn đi từ thành phố này đến thành phố khác, bạn sẽ thấy các tờ báo rất khác nhau”.

Downie đã mô tả800.000 độc giảhàng ngày và 1,1triệu độc giảvào ngày Chủnhật của tờ Washington Post là “những ngườiđược giáo dục tốt nhất và những ngườiquan tâm nhất tới tin tức của đất nước”. Trong khitờ Washington Post, là tờbáo hàng đầu tạithủđô được các nhân viên và công chức chính quyền khắp nơi trên thếgiới đọc, ông nhấn mạnh, vềcơbản, nó vẫn là một tờ báo địa phương.

“Độingũnhân viên lớn nhất của tờ Washington Post vẫn là các phóng viên và biên tập viên địa phương và nguồn tài chính cơ bản của tờ báo vẫn là quảng cáo địa phương”.

Trong khichủnghĩa địa phương có vaitrò quan trọng,Downie nóitớiĐiều bổsung sửa đổithứ nhất của Hiến pháp bảo đảmquyền tựdo ngôn luận và sựđộc lập của báo chí nhưlànền tảng của nền báo chí Hoa Kỳ.

Downie nói: “Điều đó có nghĩa là chính phủ không baogiờ có thể kiểm soát hoặc gâyảnh hưởng lên báo chí”. Bắt nguồn từ đó “là truyền thống luật pháp hạn chế sự kiểm soát các lợi ích cá nhân đốivớiviệc liệu họcó chọn mua quảng cáohay không”. Do đó, “tất cảnhữngcâu chuyện của chúng tôihoàn chỉnh tớimức cao nhất, gần như là chính toàn bộcâu chuyện. Chúng tôimuốn mình công bằng, chínhxác và đầy đủ”, ông nói.

Báo chí Hoa Kỳ cố gắng tớimức cao nhất để tách bạch giữa sự kiện thực tếvà ý kiến bình luận. “Ý kiến của mộtphóng viên không nên xuất hiện trong câu chuyện”, Downie giải thích, “những gì mà một phóng viên có thểđóng góp vào câu chuyện chính là kinh nghiệmchuyên môn và khả năng phân tích. Rất nhiều phóng viên của chúng tôitrởthành chuyên gia trong các lĩnh vực mà độc giảcần sựgiúp đỡ,cho dù đó là chính phủhay chính trị, hay kinh tếhoặc năng lượng hạt nhân”.

“Điều đó khác vớiviệc đưa ý kiến cá nhân của phóng viên được đưa vào trong câu chuyện”, Downie nói. “Tờbáo của chúng tôicó một phần riêng–trang bình luận và trang phản biện với trang bình luận bao gồmcác ý kiến của các cá nhân có ký tên ởdưới”. Downie không tin rằng sức mạnh của báo chí lạiđược mởrộng sang lĩnh vực tạo ra, chứkhông chỉlà đưa tin -một ý kiến bịmột số nhà phê bình truyền thông phản đối.

Ông thừa nhận: “cái mà chúng tôi có thểsáng tạo chính là sự ưu tiên, bởivì chúng tôi chỉ có các nguồn lực hữu hạn. Và việc chúng tôilựa chọn nên đưa vào tờ báo của mình những tin gì, xét về khía cạnh nào đó là việc tạo sự ưu tiên”.

Nhưng vượt lên trên cảviệc đưa tin, Downie cho rằng: “báo chí thường theo sauthịhiếu của công chúng hơn là dựbáo trước”. Ông đã dẫn ra mộtví dụrất điển hình vềviệc báo chí đisau công chúng: câu chuyệnvềnhững chiếc chiếc lọmỹphẩmkiểu phun nén vào giữa những năm 1970.

Ông nói: “Một nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng các hóa chất trong các lọ này đã gây hại cho tầng ozone, vàchúng tôi cũng đã viết một sốbàivềviệcnày. Tuy nhiên đã không có mộtai trong ngành truyền thông thamgia tích cực vào sựkiện này và do đó đã không có các bàibình luận hoặc nhiều bàitrên các trang nhất về câu chuyện này”.

Ông tiếp tục: “Tuy nhiên, trong cảnước, ngườidân đã ngừng việc mua các lọphun này. Chỉ với những thông tin đó thôi… người dân Mỹ… đã quyếtđịnh rằng họkhông muốn gặp rủiro và đã ngừng mua sản phẩm này”.

“Đôikhi, trong khiđitheo công chúng, báo chí cóvẻnhưlà có tác độngmạnh hơn là thực tếnó có thể”, Downie nói: “Có vẻnhư là chúng tôicó ảnh hưởng mạnh mẽbởivìchúng tôiđang lướt trên đỉnh sóngcủa sựquan tâmcủa công chúngvà có vẻnhư là các phương tiện truyền thông đang đitiên phong vềnhững vấn đềmà chúng tôichỉđang phản ánh. Hoặc đôikhi, một câu chuyện tựnó có tác động mạnh tới mức mà nó hoàn toàn lôicuốn công chúng Hoa Kỳ và tạo ra một ảo tưởng về quyền lực của các phương tiện truyền thông”.
Tuy nhiên, Downie cũng cho rằng: “Quyền lực của chúng tôi làở chỗ tìmra sự thật”.

Trong sốnhững sựthật mà báo chí tìmkiếmlà vềchính phủ. Một sốngười nhìn nhận báo chí như là đốithủcủa chínhphủ, songDownie lạicoinghềlàmbáo là việc làmcho chính phủphải chịu trách nhiệm trước cửtri.

“Điều này cónghĩa là chúng ta không nên đồng loã với chính phủ,song cũng không có nghĩa là chúng ta phảichiến đấu chống lạinó”, ông nói. “Bạn phảilàmcho chính phủcótrách nhiệm. Và nếu tất cảnhững gì chúng ta có là một chính phủtốt, thì việc của chúng ta là viết những câu chuyện vềmột chính phủtốt. Nhưng nếu cóvấn đềvà cảnhững thànhcôngnữa, thì nhiệmvụ của chúng ta là đưa tin về cả haithứ đó”.

Có ngườicho rằng báo chí đã điquá xa trong việc đào bớithông tin, song Downie bình luận: “Nếu bạn tìmhiểu kỹlưỡng tình cảm này, bạn sẽthấy rằng mọingười bực mình vì mộttrong hai lý do: báo chí đã phơi bày những tin tức một cách thô thiển về những người hoặc những điều mà họ quan tâm, hoặc những câu chuyện điều tra đã đi quá xavào sự riêng tư của những người dân bình thường và độc giảcảmthấy cá nhân bịxâm phạm.Nhưng nếu bạn lạihỏicũng chính những người đã cảmthấy bịxâm phạm bởi những câu chuyện này rằng họ có muốn có thêm các thông tin điều tra không, họ sẽluôn trảlời rằng có”.

Downie cũng nhận thức đượctrách nhiệmđicùng vớinhững phóng sựđiều tra. Ông nói:“Bạn phải luôn cân bằng giữa quyền được biếtvà quyền riêng tư của công chúng”.

TạitờWashington Post, mỗicâu chuyện nhậy cảmđược đánh giá một cách độclập trước khi đưa ra quyết định xuất bản. Trong sốcác vấn đềcần cân nhắc có việcxemxét liệu câu chuyện có mang tính phỉ báng hay làm mất uy tín một ai đó không.

Downie nói: “Bạn phảichắc chắn rằng câu chuyện củabạn là công bằng và chính xác nhất, nếu không, bạn phảitiếp tục làm việc cho đến khi đượcnhư vậy.Có thểđôikhibạn không bao giờ hàilòng với tiêu chuẩn đó và bạn không bao giờxuất bản nó”.

Một cân nhắc nữalà liệu câu chuyện có thểlàmtổn hạilợiích quốc gia hay không. Tờ Washington Post cũng xemxét liệu một câu chuyện có gây hạiđốivớimột cá nhân không nữa. Do đó, tờ báo sẽ không bao giờviếtvềmột vụ bắt cócđang diễn ra.

Downie thừa nhận rằng đôikhimộtquyết định xuất bản gây ra những hậu quảnghiêmtrọng. Ông dẫn ra một câu chuyện in trên tờWashington Post về những cáo buộc vềviệc làm sai tráitại văn phòng quốc hội. Khicâu chuyện được đăng trên trang nhất, mộtnhân viên tạiQuốc hội– tâm điểm của câu chuyện, đã tựvẫn.

Downie thừa nhận: “Chúngtôicảmthấy thật tồitệ, nhưng chúngtôikhông hềnghĩđến việc người này có thể tựvẫn và chúng tôi đã không có cách nào để ngăn chặn vụ tự tử này”.

Downie tin rằng có một sốngườiđã làngườicủa công chúng tớimức mà họhầunhư không có quyền riêng tư, chẳng hạn như các thẩmphán của Tòa án Tốicao “trong sốkhoảng hơn một chục người nắmcác vịtrí quyền lực nhất trong nước” .
Một vàinămtrước đây, có một vụviệc gây ồn ào dưluận khimột tờbáo đã cho in danhsách

những cuốn băng video mà một nhân vật được đềcửvào Tòa án Tốicao thuê. TờWashington Post đã không cho in danh sách này.

“Trong trường hợp cụthểnày, tôikhông thấy có sựliên quan nào đến những thôngtin đó”, Downie nói, song ôngcũng bảo vệquyền của các phóng viên được tìmkiếmloạithông tin này. Nghề làm báo là việc tìm kiếmthông tin và trách nhiệm của người nắm giữ thông tin là quyết định liệu có tiếtlộ các thông tin đó không, ông nhấn mạnh.

“Ở đất nước này, nếu bạn đã thềvới tư cách là một nhân viên của chính phủ liên bang trong việc bảo vệcác bí mậtquốc gia và nếu bạn tiếtlộ một bí mật quốc gia thực sựcho giới truyền thông, và họcông khainó, ngườibịtrừng phạt sẽlà người tiết lộbímậtchứkhông phải giớitruyền thông”.
Buộc giới truyền thông phảichịu trách nhiệm, Downie nói, sẽ “đe doạ quyền tự do báo chí”.

Tuy nhiên, báo giớiđã tiến hành công việc của mình như thếnào khicó được vịtrí đặc quyền này? Downie bình luận: “Có rất nhiều tờ báo tốt ở đất nước này, và rất nhiều tờ báo tầm thường, và thật không may cũng có rấtnhiều tờbáo tồinữa vìnhững tờbáo này đã không cung cấp nhiều thông tin cho độc giảcủa mình. Báo giới luôn cóthể làm được tốt hơn”.

Đểlàm đượctốthơn, Downie nói, bao gồmviệc làmcho thông tin trởnên dễtiếp cận vàdễhiểu hơn.

“Độc giả của chúng tôilà những người rất bận rộnvới rất nhiều việc phải làm nên phải cạnh tranh mớidành được thờigian của họ”. Do đó, “thậmchí ngay cảvớinhững câu chuyện quan trọng nhất, bạn vẫn muốn tìmnhững cách hấp dẫn đểkểchúng và do đó thu hút được sựchú ýcủa độc giả”.

Một trong sốnhững đốithủcạnh tranh dành sựchú ý của độc giảlà truyền hình. Ông nói, báo chí Hoa Kỳcạnh tranh với truyền hình trong các câu chuyện có tầm cỡquốc gia - vềtổng thống, quốc phòng –và về cảnh sát địa phương hay các vụcháy.

“Nhưng có rất nhiều thứkhác không được truyền hình đưa tin bởivì chúng không thểtruyền được từ xa.Tương tựnhư vậy,truyền hình cũng hiếm khicóthểđềcập sâu sắc nhưbáo chí có thểlàm. Vì vậy,mọingườixem được một tin gìđó trên truyền hình và thực sựquan tâm, họsẽ muốn đọc thêmvề các tin tức đó trong các tờ báo của ngày hôm sau”.

“Có ngườinghĩrằng truyền hìnhsẽlàmcho báo chí trởnên lỗithời, song thựcsựthì nó đã làm thay đổibản chất của báochí. Báo chí có thểcung cấp thêmnhững thông tin mà truyền hình không thể”.

Downie nhìn nhận tính chuyên sâu ngày càng tăng là một sự thay đổi nữa đang diễn ra tại các tờ báo. Trên thực tế, rất nhiều các tờ nhật báo là các tờ báo chuyên sâu – tin tức trong nước, tin địa phương, thểthao, giải trí, kinh doanh và sức khoẻ, tất cả đều được thể hiện trong một tờ báo.

“TờWashington Post là một tờbáo quá lớn đểngườita có thểđọc hàng ngày… thay vào đó, chúng tôi biết rằng những ngườikhác nhau đọc những phần khác nhau của tờ báo tuỳ theo quan tâm riêng của họ”.

Sựchuyên sâu ngày càng tăng này đangthay đổicông việc của ngườiphóng viên. Tờ Washington Post có một bác sỹ phụ trách chuyên mục sức khoẻvà một luật sư phụ trách chuyên mục tư pháp. Downie nhận xét, bây giờkhông còn là thờiđiểm mà một phóng viên có đủthông minh vàtinh tường đểviết vềmọi vấn đề.Càng ngày, người phóng viên càng phảiđivào một lĩnh vực chuyên sâu.

Nhìn tổng thể, nghềlàmbáo đã trởnên khó khăn hơn và ngành kinh doanh tin tức cũng trởnên phức tạp hơn.

Marilynne Rudicklà một cây bút tự do tạiWashington Post. BÁO CHÍ TỈNH LẺ Denise Hyland

Năm 1986, ngay sau khiBrenda Tallman đảmtrách công tác xuấtbản cho tờPlattsurgh PressRepublican tạimiềnđông bắc tiểu bang NewYork, bàđã lĩnh hội đượcmộtbài học quan trọng về quy trình làm báo “tỉnh lẻ” ở Mỹ.

“Bạn phảinhớrằng ngườimà bạn nóitớicó thểcó quan hệvớingườiđang nghe bạn nói”, bà đưa ra ý kiến với một nụ cười nhẹ nhàng.

Việc hiểu bản chất conngườilà tốicần thiết cho sựtồn tạivà phát triển của các tờbáo tạicác thành phốnhỏởMỹ. Qua đôimắt của những ngườilàmbáo tỉnh lẻ, những kiến thiết vĩđạicủa Hiến pháp Mỹvềbảo vệquyền tựdobáo chí dường như cũng bớtđi tầm quan trọng khiđược nhìn nhận cùng với cácmối quan hệlâu đờivà gắn bó ởmột vùng như Plattsburgh.

Bà Tallman, người đã hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh báo chí trong suốt cảgiaiđoạn trưởng thành của cuộc đờilà một nhàbảo vệquyềntựdo báo chí mạnh mẽ. Kểtừkhiđến Plattsburgh, bà đã vàilần phải chống lại áp lực cộng đồng để bảo đảm cho việc đưa tin được đầy đủ, công bằng và chính xác.

Tuy nhiên, tại một thành phốnhỏnhư Plattsburgh với dân số26.000 người, ngườita không cần phảilớn tiếng thuật lạinhững bảo đảmcủa Hiến pháp vềtựdo báo chí.BàTallman cho rằng có thểtính đến các vấn đềnhạy cảmvàcác mốiquan hệgắn bó của những thành phốnhỏmà không tổn hại đến quyền xuất bản tự do của báo chí.

“Vaitrò của chúng tôivớitư cách một tờbáo nhỏlà nâng cao nhận thức của mọingườivề những sựkiện và diễn biến xung quanh mình”, Tallman giảithích trong một cuộc phỏng vấn tại nhà in hiện đạicủa tờbáo nằmởtrung tâmthành phố. Cấu trúc nhân khẩutạiPlattsburgh trong hàng thế hệ qua là tương đốiổn định.

Một tỷ lệlớn dân số của thành phố làmviệc cho các ngành thuộc chính phủ như hệ thống nhà tù, hải quan và biên phòng (Plattsburgh nằmcách biên giới Mỹ-Canađa khoảng 45 km).

“Mọingườiởđây đihọccùng nhau; họbiết hết thóihư tật xấu của nhau; họnhớcảđiểmtrượt môn toán từhồihọc cấp hai”, bà Tallman tiếp tục giải thích.“Tất nhiên chúng tôi quan tâmđến độc giảvà cộng đồng dân cư mà chúng tôi phục vụ, cũng như cấu tạo thành phần dân cư ở đây. Do vậy, chúng tôilàmnhững việc mà các tờbáo khác không làm. Sẽlà quan trọng nếu aiđó giành được một giảithưởng và chúng tôilàmnhiều tin vềcác hoạt động của cộng đồng. Đó là mục tiêu của chúng tôi”.

TờPress-Republican có sốlượng phát hành là 23.000trong một khu vực gồmba hạt, xếp hạng cùng với hàng trăm tờ nhật báo nhỏ khác ở Mỹ. Do có số lượng công chúng nhỏ, cụ thể và quen thuộc hơn rất nhiều, các cơquan truyền thông tạinhững thành phốnhỏnhư các đàiphát thanh, truyền hình và báo địaphương phảisửdụng phương pháp tiếp cận thông tin khác với các cơ quan đồng nhiệmtạicác thành phốlớn. Việc đưa tin là nhằmđáp ứng những nhu cầu và mong muốn của mộtnhómnhỏcông chúng Do vậy, những sựkiện có thểchỉđáng đềcập bằng một hay haidòngtrong cáctờbáo lớn thì lạirất được chú ý ởcác phương tiện truyền thông địa phương.

SốChủnhật đặc trưng củatờPress-Republican, chẳng hạn, đãcó một bàiviết và ảnh vềmột người phụnữđịaphương lên đường đểphục vụQuân đoàn Hòa bình vớinhiệmkỳhai nămtại TháiLan; một bàibáo cùng ảnh vềmột bác sĩtrẻtrởvềquê nhà đểhành nghềy; và một trang trọn vẹn, vớibốn bức ảnh, vềmột bữa tiệc trao giảithưởng của hiệp hộinhững ngườilính cứu hoả.

Cùng trong sốđó còncó một bàibáo vềcuộc họp củahộiđồng thànhphố, một cuộc phỏng vấn với một công nhân xây dựng tốcáo vềvụrò rỉchất hóa học, thông tin vềmột tainạn máy bay gây chết người và vàitrang tin trong nướcvà quốc tế.

“Tin tức trong nước và quốc tếcũng có một vàiliên hệnào đóđốivớicuộc sống độc giảcủa chúng tôi, nhưng mục tiêu chính của chúng tôilà tin tức địa phương và bình luận vềnhững tin đó”, bà Tallman nói. “Điều đó tạo ra sự phong phú và đa dạng cho tờ báo”. Điều luật sửa đổithứnhất của Hiến pháp Mỹbảo đảm quyền tựdo báo chí bất chấp mọiphản đối liên quan đến việc đưa tin về người thậtviệc thật. Điều hành một tờ báo thành công là sự cân bằng trong việc mang đến cho độc giảnhững tin tức mà một xã hộitựdo cần biết và những tin tức màxã hội đó muốn biết,ngay cảkhi những mục tiêu này mâu thuẫn với nhau.

Vớivaitrò là ngườiphụtrách xuất bản, hàng ngày Tallman rà soát lại các trang biên tập trước khicho điin vàbà có quyền phủquyết đối với các bài này. Ngườita đã biết đến việc bà đã từng đưa ra những câu hỏi hóc búa, nhưng nhìn chung bà cho phép các biên tập viên của mình quyền quyết định đốivới các trang tin.

“Tôi chưa bao giờ loại bỏmột bàixã luận nào, nhưng tôi đã từng nêu rằng một hay hai từ gì đó tỏ ra thái quá”, bà nói.

TờPress-Republican là một trong 22 tờnhật báothuộc quyềnsởhữu củaCôngty Ottaway Newspapers, Inc., mộtcông tycon thuộc tổng công ty DowJones& Company, nhà xuất bản của tờWall Street Journalvà 23 tờ nhật báo khác. Vớitổng sốphát hành là 2,6 triệu bản, Dow Jones là công ty báo chílớn thứ sáu ở Mỹ.

Bà Tallmancó hơn hai mươi nămkinh nghiệm với công ty Ottawa. Trong vai tròngườiphụ trách xuất bản, bà theo dõi phòng biên tập, quảng cáo, phát hành và sản xuất cho tờ Press-Republican và chịu trách nhiệmchung vềhoạt động củatờbáo. Dướisựlãnh đạocủa bà, tờbáo đã cho ra đời số chủ nhật đầu tiên vào tháng 9 năm 1987.

Mặc dù khía cạnh chuyên môn báo chí củacông tácxuất bản thưòng gây sựchúý của công luận, bà Tallman cho biết mỗi một phòng chuyên tráchđều đóng một vaitrò không thểthiếu cho sự thành công của tờ báo.

“Tất cảnỗlực của chúng tôisẽxôi hỏng bỏng không nếu thiếu bấtkỳmột trong sốcác bộphận cấu thành này”, bà nói: “Điều khiến tôiyêu thích nhất vềcông việccủa mình là làmcho mọi người cùng hợp lực với nhau”.
Bà Tallman bắt đầu bước vào nghề báo ởtuổi 18 như một nhân viên chế bản.

“Ông nộicủa tôi, Benjamin Franklin Holdredge, làchủmột nhà in. Ông xuất bản một tờbáo nhỏ ởvùng Norwich, bang NewYork năm1906, một tờtuầnbáo kiểmsoát vềsốlượng phát hành được gửi đến mọi nhà. Tôi nghĩ ông tôi đã đitrước thời đại”, bà Tallman nóivới vẻtự hào rõ rệt.
“Tôi từng hết sức thích thú khithấy ông tôi sử dụng máy đánh chữ”.

Ông Holdredge mất năm1964,chỉ mộttuần trước khi bà Tallman bắt đầu công việcđầu tiên của mình với một tờ báo.
“Chúng tôi đã không bao giờ có thể trao đổi ý kiến với nhau”, bà nóivới vẻ tiếc nuối.

Bà tiến bộrấtnhanh trong việc bán quảng cáo raovặt. Sauđó, là một trong ba nhân viêncủa một tờtuần báo, bà bán quảng cáo, chụp ảnh và lên trang bản khắc, đưa bản khắc tớinhà in và rồi nhận báo và đưa đến bưu điện.

“Khibạn không sợbịbẩn tay, bạn có thểhọc được nhiều điều bằng cách bắt tay vào công việc”, bà nói. Năm1971, bà tham gia công việc kinh doanh cho tờ Oneonta (NewYork) Daily Star, một tờbáo kháccủa công tyOttaway. Từđó bà Tallmanđược đềbạtlàm phụtrách quảng cáo rao vặt cho tờ Traverse City (Michigan) Record-Eagle vào năm 1975 và tiếp tục được thăng chức trợ lý Giámđốc xuấtbản năm1978. Bà Tallman trởthành Tổng Giámđốc cho tờRecord-Eagle, người phụ nữ đầu tiên nắmchức điều hành cấp cao nhất trong công ty Ottaway.

Nắmgiữvịtrí cao nhất tạitờPress-Republican năm1986 cũng là sựtiến triển tựnhiên đối với người đã quá thông thạo với công việc hàng ngày của các tờ báo nhỏ.

TờPress-Republican, không giống các phương tiện truyền thông khác ởtrong nước, thường không đềcậpđến các vấn đềto tát như thamnhũng chính trịhay đổbểtàichính. Tuy nhiên, trung thành với đạo đức nghềnghiệp,bà Tallman đãvững vàng chống lại các ảnh hưởng hay can thiệp từ bên ngoài đối với tòa soạn. Ví dụ: năm 1986, một tạp chí tin tức tầm quốc gia đã liệt kê Căn cứ Không quân Plattsburgh như một cơsởmà Chính phủMỹcó thểđóng cửa hoặc sắp xếplạitrong một động tháicắt giảmchi phí quân sự. TờPress-Republican đã bắt tay vào việc tìm hiểu tácđộng tiềmẩn của việcđóng cửa căn cứ.

“Một sốngườikhông muốn chúng tôinóigì vềkhảnăng đóngcửa đểtránhgây xáo trộn”, bà Tallman hồitưởng lại. “Họnóiviệc đưa tin sẽgây tâmlý lo sợtrong cộng đồng. Nhưng những độc giả của chúng tôi có quyền biết những gìđang diễn ra và chúng tôi phải cố gắng tìm hiểu vấn đề giúp họ”.

Bà nhận được một cú điện thoạitừmột nhà lãnh đạo địa phương có thếlực kiên quyết đềnghị tờbáo bỏqua toàn bộsự việc. Tuy nhiên, bà Tallman đã không hềnao núng và chỉđạo cho các biên tập viên và phóng viên dưới quyền mình tiếp tục tiến hành điều tra.

Trong khoảng thờigian hainăm, tờbáo của bà đã đăng một vàibàibáo vềkhảnăng đóng cửa căn cứquân sự, một sốbàicòn đăng trên trang nhất.Các bàixã luận của tờbáo phản đốiviệc đóng cửa căn cứquânsự. Khichính phủthông báo danh sách các căn cứquân sựphảiđóng cửa, Plattsburgh đã không nằmtrong danh sách, mặc dù theo lịch trình căn cứnày phảiđóng của một vài năm sau đó.

Bà nói: “Mọingườicũng muốn chúng tôiđưa tin vềnhững vấn đềphức tạp. Chúng tôiluôn chú tâm đến những lợitích tốt nhất của cộng đồng địa phương. Tất nhiên, chúng tôi sẽ không thể tồn tạilâu nếu không có sự đồng tâm nhất trí. Tuy nhiên, không có nghĩa là chúng tôi sẽ không nói ra những điều mà chúng tôicảm nhận là những ý kiến hay nhất vềcác vấn đề phức tạp đó”.

TờPress-Republican cũng đưa tin kịp thời vềvụba quan chức của hạt chi 7000 đô-la tiền công quỹcho một chuyến đicông táctới California--tương đương với toàn bộchiphí đilạicảnăm được cácnhà hoạch định chính sách của hạt kếbên dựtrù ngân sách. Mộtloạtcác bài viếtđiều tra gồm bốn phần đã dẫn tới bàixã luận nhan đề “Thóichitiêu phung phí”.

Bà Tallman cho rằng những người ăn lương nhà nước phảichịu trách nhiệmvới nhân dân— thông quacon mắt giámsát của báochí--vềmọiviệc họlàmtrong thờigian đương nhiệm. Tuy nhiên, bà cảm thấy những vấn đề này không rõ ràng khixem xétđến đờitư của các công chức.

“Tôinghĩchúng ta nên xem xét sự việc theo đúng bảnchất, đánh giá và rà soát nó”, bà Tallman nói, “Tôinghĩviệc theo dõicuộc sống riêng tư của một aiđó sẽlà hợp lý nếu điều họđang làm có thểảnh hưởng đến việc thi hành công vụ”.

Bà tin rằng những thông tin chính đáng cần phải được đưa ra công luận, bất kể nó liên quan đến ai. Chẳng hạn, nếu cậu con traiđang ởtuổi vịthành niên của ngài thịtrưởng bịbắt vìtộiláixe trong khiđang sayrượu và ngàithịtrưởng yêu cầu không đưa tin vềvụviệc này, “chúng tôisẽ không tuân theo lời đề nghị đó”, bà khẳng định.

Bà nóithêm: “Tôi chưa thểhình dung nổiđến một lúc nào đó công chúng sẽkhông muốn chúng tôi đưa những tin tức nhưvậyvềmột người cụthể”.

Đôilúc những tờbáo tỉnh lẻnhận thấy họđang phảiđấu tranh đểgiữvững những nguyên tắc nêu trong Điều luật sửa đổi thứ nhất của Hiến pháp mà những đồngsự của họ tại các thành phố lớn ít khigặp phải. Bà Tallman mô tả một vụ việc cụthểđểminh hoạcho sựkhác nhau về mức độnhạy cảm giữa mộtcộng đồng nhỏvớimột thành phốlớnvà sựcần thiếtphảigiải thích việc áp dụng thực tiễn cácbảo đảm của hiến pháp chonhững công dân ítkhi phải đối mặt với những vấn đề này.

“Một quán bar vàquán ăn địa phương là địa điểm đầu tiên có namvũcông phục vụgiảitrí. Chúng tôicho đăng mộtbức ảnh trên trang nhất vềsựđáp lại của khách trong quán, không phải của những namvũcông—và một ngườiđàn ông giận dữđã gọiđiện đến cho chúng tôivà nói ông ta sẽkhông đặt báo của chúng tôinữa vìbứcảnh đó. Ông ta cho rằng thông tin này không thích hợp cho một tờ báo gia đình.

Tôiđã giảithích rằng nghĩa vụcủa chúng tôilà đểcho độc giảbiết những sựkiện đang diễn ra trong cộng đồng. Chúng tôi đang cho các bạn biếtvề điều gì đó mớimẻvà điều đó diễn ra ở đây. Tôi hỏingườiđàn ông đó: “Điều gìsẽxảyra nếu chúng tôikhông đưa tin về việcnày và ông lại quyết định đưa gia đình đến ăn tạinhà hàng vào tốihômđó? Bạn thấy đấy,anh ta hiểu điều tôi nóivà anh ta quyết định không huỷviệc đặt báo. Nhưng trước đó anh đã rất tức giận và anh ta không biết trút sựtức giận này cho ai”.

Giống như ngày càng nhiều tờbáo khác trên khắp nước Mỹ, tờPress-Republican mởdịch vụ “Lên tiếng” cho độc giả.Các độc giảcó thểgọiđến một sốđiện thoạiđặc biệt và bày tỏý kiến của mình mộtcách thoải mái vềsốbáo vừa ra hoặc bất kỳ vấn đềgìlàm họphiền lòng”. Sau đó một thư ký tại tòa soạn sẽchép lạinhững ý kiến trên, biên tập độdàivà văn phong vàcuối cùng cho đăng nặc danh.

“Đôi khimọi người chỉmuốn chỉ kích và chúng tôimuốn cho họ một cơ hội để thực hiện điều đó”, bà Tallman nói: “Nếu họ phải cung cấp tên, dịch vụ này sẽ không có tác dụng bởivì trong một vài trường hợp người ta sợ bị trả thù”.

Nhằmbảo đảmtính trung lập, bà Tallman chủtrương không có quan hệliên kết vớicác tổchức bên ngoài. “Tôicốgắng duy trì tính trung lập thật cao”, bà nói: “Theo quan điểmcủa một vài ngườitrong cộng đồng, những mốiliên hệnhư vậy sẽảnh hưởng đến tính khách quan của việc đưa tin”.

Nhà báo, giống như những người khác, có những niềmtin, giá trịvà ý kiến riêng. Đôi khi họ bịlôi cuốn và đưa ý kiến cá nhân của mìnhvào bài báo.

Nhưng bà Tallman cho rằng cần phảigác lại các quan điểmriêng trướckhiđặt bútviết bài. Bà nói: “Chúng tôiphảicốgắng đểđảmbảo rằng không có định kiến trong các bàibáo. Chúng tôi phải lựa chọn từ ngữ rất cẩn thận”.

Liệu các nhà báo có cứng rắn và lạnh lùng như những bộ phim Hollywood có xu hướng mô tảvề họ như vậy không? Bà Tallman không nghĩ như vậy.

Bà nói:“Nhìn chung, tôikhông thấy các nhà báo lạnh lùng và tính toán. Họlà những ngườihiểu biết và chu đáo, nhưng họ phải thực hiện công việc của mình và cần phải càng khách quan càng tốt,vì có như vậy họmớicó thểmô tảlại thực tế đúng như nó diễn ra”.
Và điều đó, theo bà Tallman, làmột công việc không hề đơn giản.
Denise Hyland là một nhà báo nghiệp dư tại Rochester, New York.

HƯỚNGTỚI ĐỘC GIẢ Marilynne Rudick

Nhìn vào các giá sách báo, tạp chí ởcác cửahàngsách của Mỹ, ngườita có thểdễdàng nhận thấy những thay đổito lớn trong lĩnh vực truyền thông trong hơn 15 nămqua. Quy mô các giá sách đã bùng nổvà các tạp chí xuất bản với sốlượng lớn mà ngườiMỹvẫn thường đọc đang dần bị thay thế bởi hàng ngàn ấn phẩm nhằm vào những mối quan tâm đặc biệt của độc giả.

Đốivới những ngườiyêu thích kinh doanh hay đam mê máy tính, các tạp chí PC vàBytelà những lựa chọn tốt. Những ngườikinh doanh tạinhà có thểđặt mua Home PC hay Home Computing. Các nhà quảnlý thì có các tạp chí Fortune, Success, Money hayChiefExecutive, Government Executive, Black Entrepreneurs, v.v..

Trong hầu hết mọilĩnh vực nghề nghiệp hay giải trí, người ta đều có thểtìm thấy những ấn phẩm phù hợp cho mình. Không chỉcác tạp chí mà tất cảcác phương tiện truyền thông khác như truyền hình, báo chí và bản tin đều tập trung vào những nhóm ngườixem nhất định.

Mườilăm nămtrướcđây,ngành truyền thông Mỹbắtđầuchuyển hướng sang phục vụnhững mốiquan tâm đặc biệt của khách hàng, vàý tưởng đóđược bắtnguồn từcáccửa hàng bán lẻ. Theo ông Torie Clark, Phó Chủtịch phụtrách các vấn đềchung củaHiệp hộitruyền hình cáp quốc gia (NCTA), thay vì đimua sắm ởcáccửa hàng lớn, ngườiMỹngày càng thíchvào các cửa hiệu nhỏ, sang trọng, nơi có những loại hàng hóa chuyên dụng và những người bán hàng có chuyên môn. Xu hướng này lan sang cảlĩnh vực truyền thông, thúc đẩy ngành này dần chuyển sang phục vụ những nhu cầu khác nhau vềthông tin và giải trí của người Mỹ.

Theo ông John Griffin, phụ trách bộ phận tạp chí của Nhà xuất bản Rodale, ấn phẩm thích hợp ra đờinhằmđáp ứngnhữngđòihỏicủa độc giả. Kết quảlà một sựbùngnổthông tin vớisựxuất hiện của hàng ngànấn phẩmmới. Theo Writer’sDigest, chỉriêng trong năm1992 đã có 700 tạp chí mớiđược tung ra. Cácấn phẩm mớinày phần lớn tập trung vào cácchủđềnhưphong cách sống, hướng dẫn làmcha mẹ, chăm sóc sắc đẹp, ẩmthực và kiến trúc.

Tuy nhiên, sự ra đời của Rodale,một trong những nhà xuất bản đitiên phong và thành công nhất trong lĩnh vực xuất bản quy mô nhỏvới 10 đầu tạp chí vềcácđềtàinhư lối sống, sức khỏe, chămsóc sắc đẹp.., lạikhông xuất phát từnhu cầu thông tin của độc giả, mà từý tưởng của ngườisáng lập côngty, ông J.I. Rodale. Rodale cho rằng có một điều hết sức nguyhiểmlà nền nông nghiệp Mỹ dựa quá nhiều vào phân bón hóa học và thuốc trừ sâu. Do đó, để phổ biến rộng rãiý tưởng của mình vềtrồng trọt hữu cơ, năm1942, ông đã choxuất bản tạp chí Organic Farming and Gardening. Tiếp đó, vào năm1950, tạp chí Prevention đã ra đờivớimục đích hướng dẫn ngườiđọc cách sống khoẻ. Theo bà Liz Reap, trợlý phụtrách quảng cáo bộphận tạp chí của Rodale, trong thập kỷ60 và 70 của thếkỷtrước, khimà ngườiMỹbắt đầu ưa thích một lối sống tựnhiên và khoẻ mạnh theo như ýtưởng của Rodale thìnhà xuấtbản này đã giành vị trí đứng đầu trong lĩnh vực hướng dẫn cách sống khoẻ. Tiếp đó, Rodale bắt đầu mở rộng sang lĩnh vựcthểthao với các tạp chí nhưBicycling, Mountain Bike, Runner’sWorld,Back Packervà Scubadiving.

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ, ngoài Prevention, Rodale còn cho ra đời các tạp chí mới như Men’sHealth, và sau đó là Heart and Soul, nhằm vào mốiquan tâm vềsức khoẻcủa ngườiMỹ gốc Phi. Theo bà Reap, vớikiến thức sâu rộng vềsứckhoẻvà chămsóc sắc đẹp, Rodale nhận thấy thịtrường đang thiếu những ấnphẩmvềcác đềtàinày. Chẳng hạn, trong khicó rất nhiều tạp chí dành chođàn ông như Playboy, Esquire và GQ (Gentlemen’sQuarterly),không một tạp chí nào đềcập đến vấn đềsức khoẻcủa đàn ông. Do đó, dù mớichỉra đờitừnăm1986, số lượng phát hành của tuần báo Men’s Health đã tăng lên nhanh chóng và đạt 1 triệu bản vào năm 1994.

Các bản tin cũng không đứng ngoàixu hướng này. Trong khitạp chíBackpacker (khách du lịch balô) của Rodale có khoảng 140.000 độc giảthì mộtbản tin nhắmđến khoảng 1000 nhà sản xuất balô. Theo lờibà Rebecca Evansthuộc Hiệp hộicác nhà xuất bản bản tin, một hiệp hộicó 700 nhà xuất bản thành viên, trong đó mỗithành viên xuất bản từ1 đến 60 loạibản tin khác nhau, thì hiếmngành công nghiệp nào lạikhông cho ra đờimột loạibản tin. Cứmỗixu hướng mới lại kéo theo sựra đời của một loạtcác bản tin mới. Những chủđềnóng hổi nhất hiện nay là công nghệtrực tuyến,xa lộthông tin vàcải cách y tế. Cũng theo bà Evansthì sựra đời của NAFTA (khu vực mậu dịch tự do Bắc Mỹ) đã dẫn đến sựxuất hiện của một loạt các bản tin mới.

PhilipsPublishing Internationalrất nhanh chóng bắt kịp các xu hướngmớivàhiện nay là nhà xuấtbản bản tin lớnnhất của Mỹ.Trong hơn 20 năm qua, từmột công tygia đình với 2 bản tin, Philipsđã phát triển thành một đếchếxuất bản vớihơn 60 bản tin các loại. Được TomPhilips gây dựng vớisốvốn ít ỏi1000 đô-la, hiện nay Philipscó doanh thu hàng nămlên tới140 triệu đô-la.

Philipstập trung vào các loạibản tin vềsức khoẻvà tàichính. Vớiphí đăng ký khoảng 40 đến 100 đô-la một năm, hàng tháng độc giảsẽnhậnđược các loạibản tin nhưHealth andHealing, tập trungvào cách chữa bệnh bằng phương pháp tựnhiên vàCardiac Alert, xoay quanh những tiến bộtrong việc nghiên cứu chữa chạy bệnh timvà cách phòng bệnh. Các bản tin tài chính gồm có Straight Talk on Your Money, đưa ra những lờikhuyên thực tếđểgiảiquyết những mốiquan tâm thường ngày vềvấn đề tiền bạc của độc giả.

Theo ông Thomas Callahan, trợ lý phụ trách quan hệ cộng đồng của nhà xuất bản Philips, khách hàng của công ty là những ngườithường xuyên quan tâmđến sức khoẻvà tình hình tàichính của mình, vàmỗi khi gặp vấn đề rắc rối, họ thường tìm kiếm giải pháp từ những bản tin này.

Dành cho các nhà quản lý, Philipscó các bản tin vềkinh doanh, đềcậpđến mọikhía cạnh của các ngành viễn thông, ngân hàng, hàng không, quốc phòng và công nghiệp năng lượng. Về viễn thông, công ty có các bản tin nhưMobile Phone News, Satellite News, Video Marketing và Fiber OpticsNews. Trong lĩnh vực ngân hàng cóthểkểtên Banking Automation và Credit Risk Management Report. Ngành công nghiệp hàng không và quân sựcó Defense Daily, Space Exploration Technology và AirSafety Week.Vềcông nghiệp năng lượng, Philipscung cấp các bản tin như Oil and GasWorldvà Petronomy.

Những nhàquảnlý bận rộnthường trảtừ200 đến 800 đô-la đểđăng ký cácbảntin được xuất bản hàngtháng hoặc thậmchí hàng ngày. Philipscó bản tin Cablefaxđược xuất bản hàng ngày và chuyển tới người đăng ký bằng công nghệfax.

Theo ông Callahan thì các nhà quản lý sẵn sàng trả nhiều tiền cho các bản tin vì chúng cung cấp những thông tin hữu ích một cách rất tiện lợi và dễdàng. “Một nhà quản lý trong lĩnh vực sản xuấtsợiquang học không tìmkiếm những thông tincần thiếttừcác phương tiện truyền thông thông thường.Các khách hàng của chúng tôinhận thông tin một cáchnhanh chóng vàtiếp thu chúng một cách dễdàng.. Các bản tin của chúng tôidành cho những ngườikhông có thờigian tìmkiếm thông tin từnhững bàibáo dàitrong các tạp chí. Chúng cung cấp những sựkiện ngắn gọn trong vòng một hoặc nửa trang giấy. Chúngchongườiđọc biết tình hình hiện naycó tác động như thế nào đến công việc kinh doanh của họ”.

Ông Callahan cũng cho biết thêmrằng các bảntin hấp dẫn ngườiđọc vì chúng không có quảng cáo: “Các bản tin không bị những người đăng quảng cáo chi phối”.

Bên cạnh tạp chívà bản tin còn các cácloại báo nhằm vào những mối quan tâm đặc biệt của độc giả, và là sự kết hợp của hai loại trên. Những tờ báo loại này dài khoảng 4 đến 10 trang, dài hơn một bản tin và có lịch xuất bản dày hơn một tờtạp chí thông thường. Chúng tồn tạiđược nhờ vào cả các nhà quảng cáo lẫn người đăng ký. Một số ít các tờ báo loại này là báo ngành (ví dụtờ Variety là của ngành công nghiệp giảitrí) còn lạihầu hết là theo vùng hay địa phương. Hiện nay các loạibáo vềđờisống hàng ngày ở một thành phốhay một vùng nhất định đang dần dần thay thếcác nhật báođịa phương. Những tờbáokhác hầu hết thuộc lĩnh vực thểthao, thường tập trung vào một môn thểthao cụ thểnhư đua xekhông chuyên hay đểủng hộđội thểthao của địa phương.

Ngoàira, sốđầu báo dành cho những ngườikinh doanh địa phương cũng đang dần tăng lên, chẳng hạn như tuần báoThe 27 Businesscủa Nhà xuất bản American City BusinessJournals. Sự khác nhau giữa những tờ báo loại này với các tờ báo lớn về kinh doanh hay chuyên mục kinh doanh trong các tờbáo địa phương là ởđốitượngđộc giả. Ông Bob Menaker, chủbút tờ Washington BusinessJournalthuộc Nhà xuất bảnAmerican City nói: “Chúng tôihướng tới những công ty vừa và nhỏ, đặc biệt là các công ty tư nhân. Chúng tôicốgắng đưa những thông tin tương tự như tờWashington Post (nhật báo có số lượng phát hành lớn ởWashington) nhưng theo một cách khác. Chúng tôitập trung vào những thông tin mà Post không thể đăng tải hết như aiký hợp đồng nào, ai vừa được thăng chức, thuyên chuyển công tác hay chuyển chỗlàm.. Chúng tôitự coi mình là một nguồn thông tin vềcông việc kinh doanh. Trong mọibàibáo, chúng tôi đều tự hỏi: “Làm thế nào để giúp được độc giả?”.

Ông Whitney Shaw, Phó Giámđốc Nhà xuất bản American City BusinessJournalscho rằng: “Hiện nay, hầu hết các thịtrường chính đều có các tờbáo kinh doanh địa phương. Ngành công nghiệp này ra đời cách đây 15 năm và vẫn đang phát triển không ngừng”.

Trong khicung cấp cho độc giảnhững thông tin phù hợp vớinhu cầu của họ, các tờbáo này cũng mang lại cho các nhà quảng cáo một lượng khách hàng lớn và đầy tiềmnăng. “Các nhà quảng cáo thích các tờbáo này” –Shawnói. Chẳng hạn, một công ty máytính chuyên cung cấp các phần mềm quản lý có thể chắc chắn rằng các quảng cáo về sản phẩm của họsẽ đến tận tay các nhà kinh doanh nhỏ-đốitượng mà họmuốn hướng tới. “Các nhà quảng cáo sẽdễdàng chấp nhận kháiniệmthịtrường trọng tâmhơn là tiếp cận hàng loạt (khiquảng cáo trên một tờ báo với số lượng phát hành lớn). Họ sẽ không còn phải băn khoăn: “Liệu những khách hàng tiềm năng của tôi có đọc được mẩu quảng cáo này không? Hay tôi đang phải trả tiền để giới thiệu sản phẩm cho hàng ngàn người mà tôi biếtlà họ sẽ chẳng mua hàng của tôi?”

Khuynh hướng nhằm vào các nhómkhách hàng riêng biệt không chỉgiớihạn trong lĩnh vực báo viết. Các phương tiện truyền thông điện tửkhác, đặcbiệt là truyền hình cáp, đã sửdụng khái niệmchương trình truyền hình có trọng tâm–hay phát sóng hạn chế, đểphân biệt vớitruyền hình dành cho đạichúng. Đốivới truyền hình cáp, sựphát triển của phát sóng hạn chếgắn liền với những phát minh công nghệ, ví dụ như công nghệvệ tinh giúp cho việc phát sóng trở nên dễ dàng hơn và tăng số kênh truyền hình trên một hệ thống cáp. Các nhà sản xuất chương trình hối hảlàmviệc đểlấp vào chỗtrống trên những kênh truyền hình mớiđược tạo lập. Một hệthống cáp hiện đại ngày nay cósức chứa khoảng 40 đến 50 kênh truyền hình, và trong tương lai,công nghệ mới có thể cho phép 500 kênh thông tin và giảitrí trên một hệthống cáp.

Theo ông Torie Clark,trong khicuộc cách mạng công nghệđang diễn ra thì các nhàcung cấp dịch vụtruyền hình cáp cũng nhận thấy rằng “không phải ai cũng thích 10 loại chương trình giống nhau nhưng nhiều người thích xem mộtloạichương trình đặc biệt”, chẳng hạn nhưthể thao,ẩm thực, chăm sóc sắc đẹp, hay các vấn đề chung.

Vào cuốithập kỷ70 của thếkỷtrước, nhà cung cấp dịch vụtruyền hình cáp đầu tiên đã đưa ra nhómchương trình phimtruyện và thểthao. Từđó đến nay, các nhà cung cấp dịch vụđã đáp ứng hầu như mọi yêu cầu của người xem vềcác góichương trình truyềnhình theo sởthích. Với
30 đô-la một tháng, ngườixem có thểlựa chọn 40 trong số100 chương trình mà nhà cung cấp đưa ra. (Số tiền thu được từ các thuê bao đăng ký chiếm 35% tổng doanh thu của nhà cung cấp,
65% còn lại là từ phí dịch vụ quảng cáo). Một gói chương trình truyền hình cáp điển hình thường bao gồm các kênh: * ESPN: kênh thểthao tổng hợp, phát sóng các sựkiện thểthao trực tiếp,tin tức thểthao và các chương trình rèn luyện sức khoẻvà phong cách sống. Kênh thể thao thứ hai ESPN-2 hướng tớilớp khán giảtrẻ(từ18 đến 34tuổi), thu hút họvớicác môn thểthao như bóng chày, lướt sóng và nhảy dù.

* BET –BlackEntertainment Television:kênh phim truyện, thểthao, cácchương trình vềgia đình, đốithoạitrên truyền hình, thờisựvà thông tin, nhằmvào đốitượng khán giảlà ngườiMỹ gốc Phi.

* CNN: kênh tin tức 24/24 giờ, bao gồmcảcác chuyên mục phân tích và đốithoạitrên truyền hình, ngoài ra còn có kênh thứ hai tập trung chủ yếuvào các tin vắn.

* C-SPAN 1 và 2: Haikênh truyền hình vềcác vấnđềchung, truyền trực tiếp các phiên họp của Quốc hội Mỹ cũng như các buổi điều trần và các chương trình liên quan. * LIFETIME: kênh dành riêng cho phụ nữ * MTV: kênh âm nhạc dành cho giới trẻ * SCI FI: kênh phim truyệnvà phim truyền hình giả tưởng. * COURT ROOM TV: truyền trực tiếp các buổi xửán công khai và các chương trình liên quan

đến pháp luật * A&E –Artsand Entertainment network: giới thiệu vềnghệthuật, nhữngđiều bí ẩn và các sê ri chương trình tiểu sử những người nổi tiếng.

Bên cạnh đó còn có hàng loạt các chương trình phimtruyện hấp dẫn, các chương trình mua sắm tại nhà qua truyền hình và điện thoại,và các chương trình thể thao của địa phương.

Cácdịch vụnày đang phảiđốimặt với sựcạnh tranhgay gắt từphía các nhà sản xuất, những người kêu gọi dành nhiều chỗhơncho các chương trình như golf, chăm sóc sức khoẻvàsắc đẹp, trò chơi truyền hình, lịch sử, thời trang và làm vườn.

Khán giảđã và đang tiếp nhận kháiniệm phát sóng hạn chếmột cách rấthào hứng. Trong hai năm1983 và 1984 khimà phát sóng hạn chếđang còn trong thờikỳthainghén, truyền hình đại chúng chiếmtới 69% lượng khán giả, trong khitruyền hình cáp chỉ có 3%. Đến năm 1993, truyền hình cáp đã thu hút được 30% lượng khán giả, do đó, làm cho lượng ngườixem của truyền hình đại chúng giảm còn 53%.

Ông Torie Clarkcho rằng, nói chung, những ngườisử dụng dịch vụ truyền hìnhcáp cảm thấy họ đã tiêu tiền đúng chỗ: “Mọingườinghĩrằng nếu chương trình truyền hình đó chính là điều họ quan tâm, thì số tiền họ bỏ ra là hoàn toàn xứng đáng”.

Dù là xuất bản quy mô nhỏhay phát sóng hạn chếthì kháiniệmhướng tớinhững mốiquan tâm đặc biệt của ngườixemđã làmthay đổitoàn cảnh ngành truyền thông Mỹ. Theo bà Whitney Shaw: “Mọingườicó rất ít thờigian đểtiếp nhận thông tin, vì vậy nếu bạn cung cấpcho khách hàng những thông tin mà họ thực sự quan tâmthì họ sẽ sẵn lòng trả tiền cho bạn”.

Marilynne Rudicklà nhà báo nghiệp dư làm việctại Washington. KHÍA CẠNH KINH DOANH CỦA MỘTTỜ BÁO Peter Hadekel Trong bàibáo trước, chủbút Brenda Tallman đã thảo luận vềnhững chức năng biên tập liên quan đến tờbáo của bà, tờPlattsburgh Press-Republican ởtiểu bang NewYork. Khitrảlời phỏng vấn với Peter Hadekel, ngườiphụtrách chuyên mục của tờ Motreal Gazette, bà tập trung xem xét tới khía cạnh kinh doanh của một tờ báo.

Điều hành một tờbáo ởmộtthành phốnhỏởMỹkhông giống như bất kỳmộthoạt động kinh doanh nào khác. Sự cạnh tranh vì đồng tiền của khách hàng là quyết liệtvà những người quản lý phải tìm kiếm những phương thức mới nhằm hạn chếchi phívà tăng doanh thu.

Bà Brenda Tallman đã vượt qua những thách thức đó mộtcách thành công. Bà đã thực hiện được việc cắt giảmchiphí mà không gây ảnh hưởng đến chất lượng của tờbáo. Bên cạnh đó, bà tập trung mạnh mẽvào các lĩnh vực có tiềm năng phát triển như in quảng cáo và cácấn phẩm đặc biệt, đồng thời cho ra tờ Press-Republican Chủ nhật.

Bà Tallman tựhào là việc cắt giảmchiphí đã không làmgiảm“diện tích” mặt báo dành cho việc đưa tin. Bà Tallman cho biết “Chúng tôiđều cảmthấy phảitiếp tục đưa ra sản phẩmđã quen thuộc đốivớikhách hàng”.

Tất nhiên làcác tờbáo đều thamgia công việc kinh doanh nhằmđemlại lợinhuận cho các cổ đông. Và xét vềmặt lịch sửthì các tờbáo ởcác thành phốnhỏởMỹđều là nhữngcơsởkinh doanh có lợi nhuận.

TờPress-Republican là nhật báo duy nhất tạithành phốPlattsburgh. Mặc dù tờbáo này phải chịu sựcạnh tranh của haitờbáo kháctrong vòngchu vi của mộtkhu vựcphát hành rộng 7.800 km, tờ Press-Republican vẫn chiếm lĩnh thị trường báo địa phương.

Vì vậy tờbáo này đã đứng vàohàng ngũcác cơsởkinh doanh tư nhân đạigia của thành phố với 200 nhân viên biên chếvà hợp đồng và doanh thu hàng năm khoảng 10 triệu đô-la.

Một sốtờbáo tạicác thành phốnhỏđã sửdụng ưuthếthượng phong của họtrên thịtrường để kiếmlờitừcác nhà quảng cáo trong khixemnhẹchấtlượng tin tức. Công thức kinh doanh này mang lại lợinhuận cho một sốtừbáo, ít nhất là vào một thờiđiểmnào đó, nhưng đó không phải là nguyên tắc của tờ Press-Republican, là phát hành một tờ báo in nhiều màuvà sống động nhấn mạnh nội dung tin địa phương và thể thao.

Bà Tallmannói: “Mụcđích của chúng tôilà phát hành một tờbáohay”. Mụctiêu này cũng được công ty mẹcủa tờPress-Republican là công ty Ottaway Newspapers, Inc. chia sẻ. Công ty mẹ này đã hoạt động theo công thức “chất lượng là sản phẩmduy nhất của chúng tôi”, như lờiông Phó chủ tịch điều hành công ty Richard Baker.

Việc là một công ty con của một tập đoàn báo chí lớn đã giúp tờPress-Republican phục vụthị trường hiệu quả hơn. Cách đây hơn 20 năm, tờ báo này đã chuyển tớimột nhà máy hiện đạivới các máy in cho phép tạo ra các ấn phẩmmàu chất lượng cao. Tờbáo này đệtrình ngân sách vốn đầu tưhàng nămlên công ty Ottaway. Chẳng hạn, gần đây tờPress-Republican đã được phép chi90.000 đô-la vào việc mua sắmcác thiết bịmớicho phép cắt gọn và gấp trang tờbáo xuống bằng khổ của tạp chí nhằm phục vụ cho các ấn phẩm đặc biệt.

Là chinhánh của Công ty Ottaway không có nghĩa là tờPress-Republican sẽđược các tờbáo khác trong tập đoàn bao cấp.Tờbáo này phảitựhoạch toán, nghĩa là bàTallman phải theo dõi sát sao các chiphí. Không thểthực hiện điều này mộtcách dễdàngtrong một nền kinh tếtrì trệ màlạikhông sa thảinhân viên hay giảm quy môcủa tờbáo--cảhaiđiều màbà Tallman chưa từng làm. Hầu hết chi chí của tờ báo là để trảlương, phúc lợi và mua giấy báo.

“Chúng tôi đã cố gắng đa dạng hóa các nguồn lực và rất chắt chiu trong chitiêu”, bà Tallman nói, “Chúng tôiđã có mộtsốý tưởng sáng tạo, kểcả việc xem xétlại một cách triệtđể việc muasắm các yếu tốđầu vào và liệu chúng tôiđã chitiêu một cách hợp lý nhất hay chưa”. Điều này có nghĩa là chúngtôiphảitheo dõichặtchẽmọi thứ, kểcảnhững thứnhư loạisổtay mà công ty mua cho phóng viên.
36 phóngviên và biên tập viên của tờPress-Republican nhận lương trung bình 500 đô-la mỗi

tuần vàhưởng mộtkhoản phúc lợi trọn góigồmbảo hiểm y tế và nha khoa và dựtrù lương hưu. Công ty cũng cung cấp các dịch vụ phúc lợi khác như một kế hoạch tầm nhìn bao gồm chăm sóc thịlực và một chương trình hỗtrợtư vấn nhân viên vềcác vấn đềcá nhân. Các nhà báo không thuộc vềmộttổchức công đoàn nào cảnhưng11 nhân viên của phòng viết bài, năm nhân viên nhà in và ba nhân viên thuộc trung tâmphát hành chịu sựđiều chỉnh của cáchiệpđịnh công đoàn. Nỗlực tổchức toàn bộnhân viên của tờbáo vào một tổchức công đoàn đã không nhận đủ số phiếu cần thiết.

Bà Tallman cho rằngquanhệlao độngtạitờbáo là tích cực, mặc dù bà thừa nhận rằng một số thay đổi do bà đề xuất đã gặp phải sự phản đối. “Có rất nhiều thay đổi diễn ra tại nhiều ngành và điều đó có thể gây ra lo ngại cho tất cả công nhân viên. Ở đây chúng tôi không làmviệc gì vộivã. Mọingườiđều ý thức được rằng chúng tôiđã cốgắng hết sứcđềgiảiquyết vấn đềtừng bước một. Một trong những việc đó là phải giảithích nhu cầu thay đổi”.

Một trong những điểmmạnh của bà Tallman vớivaitrò một ngườiquản lý là khảnăng kiến tạo quan hệvớicông nhân viên của bà. “Bà liên kếtvớimọingườirất, rất tốt”, ông Richard Barker thuộc công ty Ottaway nói. Dưới sự lãnh đạo của bà Tallman, tờ Press-Republican thực hiện một phong cách quản lý nhấn mạnh tính tựchủ, theo đócác trưởng phòng đượckhuyến khích chấp nhận rủi ro và tựmình đưa ra quyết định.

Bà Tallman nói: “Chúng tôi cho phép tồn tại các ý kiến khác nhau vì chúng tôi cảm thấy chúng tôi cần điều đó. Mỗimột người đều gắn với quan điểmvà ý kiến của họvà cần được cảm thấy thoải máikhiđưa ra một ý kiến tráichiều mà không phảilosợbịtrừng phạt”. Tuy nhiên, bà cũng nói thêm rằng “Có một ranh giới rõ ràng giữa một người luôn có ý kiến tiêu cựcvà một người luôn hồ nghivềmột điều gì đó”.

Sựcamkết của bà Tallman đốivớimọingườilà tờbáo dành một lượng thờigian và tàichính đáng kểđểđào tạo công nhân viên và cán bộquản lý vềtất cảmọivấn đềtừcách thức bán quảng cáo đến phương pháp đưa tin hấp dẫn hơn.

Mỗi mộtphòng nộp một đềán ngân sáchđào tạo hàng năm và công nhân viên thường được cử đithamdựtoạđàm và hộithảo bên ngoàithành phố. Một ăngten chảo vệtinh trên nóc trụsởtờ Press-Republican cho phép tờbáo có thểthamgia các khóa đào tạo trên truyền hình của Hiệp hội báo chí Mỹ,một tập đoàn thương mại công nghiệp.

Khoảng 75%doanh thu của tờbáo xuất phát từdịch vụquảng cáo, vớicán cân thanhtoán bắt nguồn từ dịchvụ phát báo tại nhà và bán báo lẻ.

Những quảng cáo sinh lời nhấtmà một tờ báo bán được là cái gọi là quảng cáo niêm yết của các cửa hàng bách hoá, đại lý xehơivànhững nhà bán lẻlớn khác.Trong mộtsốbáo vớiquymô của tờPress-Republican (thường gồm24 trang đốivớicác sốbáotrong tuần), một quảng cáo niêm yết có thể chiếmtớimột phần hai trang.

Những mụcquảng cáo thường xuyên khác của tờbáo gồm rao vặtvà quảng cáo yêu cầu giúp đỡ. 60% sốtrang báo củatờPress-Republican dành cho quảng cáo, 40% dành chotin tức, một tỷlệ chuẩn trong ngành công nghiệp báo chí.

Bên cạnh các mục quảng cáo là công việc in ấn thường xuyên, tờbáo còn lồng các ấn phẩm quảng cáo nhỏin màu hay còn được biết đến như“các ấn phẩmcó trước khiin báo”. Được sản xuất bởicác nhà bán lẻlớn của liên bang và phân phốimiễn phí bởitờbáo, các “ấn phẩmcó trước khiin báo” này cung cấp nguồn thu ngày càng cao cho các tờ báo tại các thành phố nhỏ.

Bất chấp vị thếđộc quyền địa phương trên thịtrường báo chí, tờPress-Republican vẫn phảiđối mặt với sự cạnh tranh thực sự trong lĩnh vực quảng cáo từ truyền hình và phát thanh. Hơn mười đàiphát thanh đã phục vụnhững ngườicó thu nhập thấp trong khu vực pháthành báo. Ba đài truyền hình trong vùng đã nốicáp sang tậnthành phốMontrealcủa Canađa, cáchkhoảng100 km, tới một thịtrường tiềm năng gồmba triệu người mà nhiều trong sốhọthích đi mua sắmqua biên giới.

Một trong những thách thức lớn nhất đốivới bất kỳmột tờ báo nhỏ nào tại Mỹlà làm cho các nhà quảng cáo hàilòng. Tồn tại một ranh giớitinh tếgiữa việc đưa tinnhiều vềcác vấn đềđịa phương vàlàm động chạmđến các lợiíchthương mạiliên quan đến tính sống còn của sốbáo. Trong nhiều năm qua, hầu hết các tờ báo hay đều cốgắng xây dựng một hàng rào chắn giữa bộ phận đưa tin và bộ phận quảng cáo và việc những người quản lý công việc quảng cáo gợi ý đưa tin về khách hàng của họthường bịtừ chốithẳng.

Đốivớibà Tallman, vấn đềlà phảichính trực. “Các mục tin của chúng tôikhôngphảidành cho mụcđích thương mại”bà nói thẳng. “TờPress-Republican sẽkhông đánh mất các tiêu chuẩn xã luận hay cho phép bị coithường chỉvì cố bámlấy lợi nhuận từ công việc quảng cáo”.

Biên tậpviên của tờPress-Republican JimDynkonhớlại mộtvài bản tin gây ra phản ứng giận dữtừnhững doanh nghiệp quảng cáo trong thành phố. Một lần, một nhà buôn xe ô tô đã đe doạ cắt quảng cáo vìmột bài báo đã đưa tin vềxe hơi thểthao do một công ty khác sản xuất.

Một lần khác, một phóng viên đưa tin vềnhững rắc rốiliên quan đến các đạilý buôn bán bất động sản khi mua một căn nhà. Dynko cho biết “những nhà buôn địa phương đã hóađiên; họ rút lại quảng cáo một cách đột ngột, khiến chúng tôi đôi chút lo lắng. Nhưng cuối cùng họ cũng quay lại”.

“Đôi khi có người gọi đến tòa soạn và gợi ý một câu chuyện và nhắc nhở chúng tôi họ đã chi tiêu bao nhiêu tiền cho việc quảng cáo trên tờPress-Republican”, Dynko nóithêm“nhưng chúng tôi không muốn biết aimua đang mua sản phẩmcòn ai thì không”.

Điều này không cản trởnỗlực thực sựcủa bộphận kinh doanh của tờbáo đểthu hút cáccông ty muốn quảng cáo. Một trong những kếhoạch của tờPress-Republican là pháttriển một phần mềm máy tính cho phép điều chỉnh ngân sách quảng cáo của một công ty xuống tớimức nhưchi phí quảng cáo của một cửa hàng giầy trong thành phố.

Việc mởrộng cơsởquảng cáo cho mộttờbáo đi đôivới việc tăng sốlượng phát hành. Tờ Press-Republican có khoảng 16000 khách hàng đặt báo đưa đến tận nhà và bán khoảng 7000 số tại các cửa hàng và máy bán báo tự động.

Những con sốnày cho tớitận thờigian gần đây vẫn chưa tăng lên. Điều này giảithích vì sao bà Tallman lên kếhoạch cho mộtchiếndịch phát hành ồạt. Chiến dịch này sẽbao gồm việc quảng cáo tờ báo trên truyền hình và radio tại cácvùng mà lượng phát hành thấp nhất.

Đồng thời, đểphát triển một thếhệđộc giảtrẻ, những ngườisẽtiếp tục mua báo khihọnhiều tuổihơn, tờPress-Republican ủng hộmột chương trình “Báo chí trong giáo dục”, một chương trình đưa tờbáo đến các trường như một giáo cụtrong lớp học. Một đặc điểmcủa chương trình này là một hộiđoàn sinh viên vềviết báo và nhiếp ảnh. Những sinh viên này tựsảnxuất lấy tờ báo của họvới sự giúp đỡ của tờPress-Republican.

Đểphát triển thịtrường học sinh và sinh viên, Tallmanđã đưa ramột ấn phẩmnhắmtớigiớitrẻ với têngọi “What’sup?”. Ấn phẩmnày đượcphát hành miễn phíhai tuần một lần. Bà gọi nó là “một thành công nghệthuật” song sốbáo này chưa thu hút được nhiều quảng cáo như bà mong đợi.

Khiđược hỏivềtương laicủa tờbáo, bà Tallmanthểhiện rõ sựlạc quan. Bà háo hứcđược khámphá những dựán đưa thông tin tớitay ngườiđặt mua báo. Và bà rấtcởimởvớinhững ý tưởng mới“Đó là chìa khóa cho sức mạnh tương lai của chúng tôi”, bà chủ bút nói.

QUYỀN VÀTRÁCH NHIỆM Robert H. Estabrook

Điều bổ sung sửa đổi thứ nhất của Hiến pháp Hoa Kỳ thường được trích dẫn như sau: “Quốc hội sẽ không ban hành một đạo luật nào nhằm… hạn chế tự do ngôn luận hay báo chí”. Xuất phát từ nguyên lý cơbản đótrong Tuyên ngônNhân quyền, theo tôicó lẽnguyêntắc đạo đức quan trọng nhất của nghềlàm báo tại Hoa Kỳlà: Báo chí độc lập với Chính phủ.

Những người sáng lập ra nước Mỹđã nghi ngờxuhướng chính phủ,dù là mộtchính phủvới những ý định tốt nhất, đôi khi cũng trở nên chuyên chế. Chính phủ bao gồm những con người,và con người có thể sẽphạm sai lầm. Vì lý do đó, các tác giả của Điều bổsung sửa đổi thứ nhất đã thấy trước được báo chí, dù với tất cảnhững khiếmkhuyết của nó, như một ngườiphê bình, có vaitrò khác biệt so với chính phủ.

Rõ ràng là, trong Tuyên ngôn Nhân quyền, không cóđiều nào nóirằng báo chí và chính phủ không thểhợp tác với nhau. Song ý định của những nhà lập quốc là báo chí và chính phủkhông nên là những đốitác vềmặt thểchếcủa nhau. Đây là nhữngđốithủtựnhiên vớinhững chức năng khác nhau và mỗibên phảitôn trọng vaitrò của bên kia. Đôikhimột nền báo chí tựdo có thể gây tức giậnvà làmmất mặt một chính phủ nào đó, song đó là cái giá của tự do. Một nền báo chí tự do chịu trách nhiệm trước độc giả của mình và chỉ chịu trách nhiệm trước họmà thôi.

Sựđộc lập luôn là trọng tâmcủa bất cứ tuyên bố vềcác nguyên tắc đạo đức khihành nghềbáo chí. Những ngườichủsởhữu của một tờbáo có thểlựa chọn là đồng minh của một đảng chính trị hay nhómlợi ích nào đó, song ngày càng có nhiều tờ báo và tạp chí tại Hoa Kỳ độc lập vềmặt chính trị cũng như độc lập với chínhphủ. Điều này không có nghĩa là họkhông ủng hộ một đảng chính trịhay một ứng cửviên cho một chức vụtrong chính quyền song họkhông có bổn phận phảitrung thành và sựủng hộđó là tựnguyện như là một phần của việc thực hiện sựđộc lập của họ.

Xuất phát từđiều này, một nền báo chí độc lập phải luôn gìn giữ vai tròđó thông qua việc chống chọivớiđủloạiáp lực –áp lực từchính quyền địa phương hoặc chính phủ, từnhững nhómlợi ích nào đó trong cộng đồng, từnhững cá nhân có quyền lựchay ngườiquảng cáo. Đâylà một chuẩn mực cao cả mà đôi khi khó thực hiện hơn trong một cộng đồng nhỏso với trong một cộng đồng lớn. Một tờbáo lớn, có đủkhảnăngtàichính có thểtương đốidễdàng chấp nhận sự không hàilòng của một nhómlợiích hoặc của một nhà quảng cáo nàođó. Song đốivớimột tờ báo nhỏ, nơimà sựủng hộcủa một nhómlợiích hoặc một nhà quảng cáo như vậy có một ảnh hưởng trực tiếp tớikhảnăng trảlương của tờbáo thìphảican đảm mới có thểchống chọivới các áp lực.

Một điểmnữa cũng xuất phát từđiều này là tờbáo vàđộingũnhân viên của nó nên làmgương trong việc thực hiện sựđộc lập của mình trong hoạt động. Họkhông chỉnên độc lập trên thực tế màcũng nên đượcmọi ngườinhìn nhận là mang tínhđộc lập.Mộttờbáo cung cấp cho bạn bè mình những câu chuyện không chính xácmang tính tâng bốc hoặc những bàibình luận mang tính bợđỡsẽkhông còn được tôn trọng nữa. Mộttờbáo có phóng viêncủa mình nằm trong danh sách trả lương củamột nhóm lợiích nào đó hoặc là người nhận những chuyến du lịch miễn phí hoặc những món quà hậu hĩnh thìcác bàiphê bình của anh ta vềthamnhũng hoặc những việc làm phi đạo đức khác trong chính phủ sẽ không có tính thuyết phục nữa.

Đôikhi, có những tờbáo tìmcách thanh minh cho việc nhận quà hoặc dịch vụcủa mình. Một phóng viên có lương tâmsẽrất khó bịmua chuộc bởi một bữa ăn miễnphí, vémời đến mộtsự kiện thểthao hoặc tớinhà hát.Có lẽlà không. Tuy nhiên, hình thức thểhiện bên ngoàilạiquan trọng. Tôicóbiết mộttờbáo chấp nhận tấtcảcác chuyến du lịch và các món quà được mời, với lý lẽlà bằng việc nhận mọithứ, tờbáo sẽđược coilà không thamnhũng. Tôithì có quan điểm khác, và tôinghingờviệc một sốđộc giảcủatờbáo cũng sẽnghĩ: các tờbáo nên tựtìmcách trang trải cho riêng mình.

Phải thừa nhận rằng, trong các cộng đồng nhỏ, đôi khicác nhà báo cũng gặp khó khăn trong việc duy trìmộtvai tròđộc lập. Đó là những áp lựccủa việc phảithamgia cáchoạt động tựnguyện, vào các câu lạc bộhoặc hiệp hộikinh doanh và thậm chí là cả vào chính quyền địa phương. Và xung đột lợiích có thểxảy ra thường xuyên.

Các nhà báo không thểchờđợiđược tách biệt với cộng đồng nơimình sống, song họcũng không thể cùng lúc phục vụ hai ông chủvới những lợiích đối lập nhau. Một nhà biên tập hay một phóng viên cólương tâm, tối thiểu phảinhận thức được những xung đột này vàphảigiữđược trách nhiệm nghề nghiệp của mình.

Vậy đâu là những trách nhiệmđặc biệt mà báo chí phảigánh vác đểđổi lấy địa vịđược bảo vệ mà sựtựdo mang lại? Không có trách nhiệmnào được nêu một cách rõ ràng. Một tờbáo có quyền được soimói, mang tính đảng phái, không đáng tin cậy, bảo thủhay bất cứquyền nào khác mà nó muốn. Và mặc dù báo chí phảichịu sựđiều chỉnh của các đạoluật vềchống phỉ báng, song trongmột phạmvirộng, báo chí tiếp tục tựđềra cho mình các trách nhiệm. Lý do sâu xa của điều này là, xuấtphát từsựxung đột giữa những ý kiến và các ý tưởng khác nhau được trình bày trong một nền báo chí tựdo, cuốicùng thì mộtđiều gìđó gần nhưsựthật phải hiện ra. Tuy nhiên, trong thực tế, sựthật không phảilúc nào cũng hiện ra trừkhicó aiđó làmcho nó lộ ra. Và khôngphảichỉcó một cách hiểu được chấp nhận vềthếnào là sựthật. Trong một cộng đồng chỉcó một tờbáo tồn tại- một mô hình đang diễn ra ngày càng nhiều tạiHoa Kỳ- một độc giảsẽkhông đọc được những ý kiến khác nhau trừkhitờbáo quyết định đăng chúng. Đàiphát thanh và truyền hình không phảilúc nào cũng là những phương tiện thay thế hiệu quả.

Song đây không phảilà một thảmhoạnhư đãtừng một lần xảy ra bởivì các nhà báo HoaKỳ ngày càng có tính chuyên nghiệp cao hơn. Điều này có nghĩa là sự thừa nhận về tầm quan trọng của việc đưa tin công bằng trong đó có những ý kiến khác vớicủa ngườiviết, hoặc việc tờbáo hoặc một quan chức chính phủ được mô tảmột cách chính xác.

Rất khó đểcó thểtìmđược một tờbáo của Hoa Kỳngày nay không tách biệt một cáchcó chủ định những quan điểmriêng của họ vớiphần đưa tin khách quan vềsựthật.Các câu chuyện và phần phân tích được đăng trong cáctrang tintứcvới nguồn thông tin được xácđịnh(bất cứkhi nào có thể). Những ýkiến của riêng tờbáo được trình bày tạitrang xã luận,trong đó có thểcó những bàiviết có chữ ký của các tác giả hoặc các nhân viên của tờ báo.

Các tờbáo của Hoa Kỳhiện nay thừa nhận trách nhiệmphảimởcác mục thư bạn đọc và các trang đưa quan điểmđối lập với với trang xã luận đểmọingười cùng đọc. Cónhiều tờbáo nhận được nhiều thưcủa bạn đọc mà họkhông thểđăng tảihết được, do đó họphảilựa chọn những lá thưthích hợp, mang tính đạidiện và có quan điểm đúng đắn. Có nhiều tờbáo thuê các thanh tra viên, những người hoạt động như luật sư của côngchúng trong việc lắng nghe các phàn nàn, đềxuất các giảipháp và đánh giá hoạt động của tờbáo. Hầu hết các tờbáo cũng thừa nhận trách nhiệm của họtrong việc sửa chữa tứcthìcác saisót, thường được in trong khung xuất hiện trong cùng trang với vấn đề được sửa chữa.

Tất nhiên, một tờbáo có thểủng hộnhữngchuẩn mực đạo đức nghềnghiêp cao nhất songuy tín của nó vẫn có thểbịvấy bẩn bởihành động của một aiđó trong độingũnhân viên. Sựkiêu ngạo và coi thường các quyền của người khác thường là một trong những cách rõ ràng nhất gây ra điều này. Các tờ báo luôn phải cảnh giác trước sựxâm phạm quyền riêng tư của những người mà họ đưa tin. Một bức ảnh của một ai đó nhảy ra khỏimột tòa nhà hay nhảy vào lửa có thể gây ấn tượng mạnh, song các biên tập viên sẽphảithảo luận căng thẳng đểquyết định xem liệu đó có phảilà việc xâm phạm quyền hay nhân phẩmcủa một ai đó khicho xuấtbản bức ảnh hay không. Việc xuất bản có phục vụmục đích tựbảo vệmà rồikhán giảsẽhiểu? Hay đó lạilà một cách làm phi nhân phẩm đánh vào sự tò mò của độc giả?

Các phóng viên cũng không có quyền gì đặc biệt so với quyền của những công dân khác. Họ luôn phải xông xáo trong việc theo đuổi sự thật. Thực tế, một trong những chức năng quan trọng của một nền báo chí tự do là phục vụ như một người giám sát. Song các nhân viên của nó không có sựmiễn trừnào đểđược trởnên bất lịch sự. Truyền hình có rất nhiều saisót của nó, song một trong những điều nó có thể rất nhanh chóng chuyển tải tới người xemlà liệu một phóng viên tạimột cuộc họp báo cócư xửmột cách kiêu ngạo hay cục cằn một cách không cần thiết hay không. Thật tồitệlà một sốngườicòn có vẻnhư là trởthành những ngườicoichức năng của mình là làm ra tin tức chứ không chỉ là đưa tin.

Không kểcác hành động mang tính cá nhân, các tờbáo còn có thểbịảnh hưởng bởimột hiện tượng mà tôigọilà “vìgiảithưởng” –đó là cách trìnhbày các câu chuyện của một phóng viên hay rộng hơn là quyết định của ban trị sự báo, theo cách được tính toán để nhận được một trong các giảithưởng được dành cho các tờbáo và cá nhân các nhà báo. Vàinămtrước đây, tờ Washington Post, nơitrước đây tôilàmviệc, dành được giảithưởng Pulitzer nhờmột câu chuyện vềmột emnhỏtámtuổinghiện ma tuý. Các cuộc điều tra sau đóđã buộc ngườiphóng viên phảithừa nhận là cô ta đã dựng lên câu chuyện nhằmminh hoạ cho một thực tế. Cô đã phải nghỉviệc và tờ báo đã phải hoàn lại giải thưởng một cách bẽ bàng. Tôi không nghi ngờ gì việc có những câu chuyện bịa tương tựmà không được xác minh. Thậmchí,cho dù là bạn không phát minh ra “sựviệc” thì cũng tương đốidễđểtrình bày chúng theocách gây ấntượng đốivới những người quyết định giảithưởng.

Giải thưởngkhông phải là điều xấu. Nhưng giảithưởng quý giá nhấtlànhững giảiđược trao bởi những ngườingoàicuộc không hềbiếthoặc có quan hệvớinhà báo hoặc tờbáo.Các nhà báo hoặc tờbáo có lương tâmphảicưỡng lạiviệc thểhiện hoặc thay đổicâu chuyện nhằmnhững mục đích không liên quan trực tiếp đến tin tức. Còn có một nguyên tắc khác nữa trong bộquy tắc ứng xử trong nghềlàmbáo của riêng tôi, bên cạnh sựđộc lập, không dính líu, khách quan, công bằng và sẵn sàng sửa chữa sailầm, đó là thừa nhận khảnăng cóthểmắc sailầmcủa mình. Chúa không có đòihỏigì đặc biệt đối với các nhà báo và chỉmột sự khiêmtốn nho nhỏ của chúng tôi cũng có thể giúp đưa mọithứvào trật tự.

Sựthật đôikhicó nhiều mặt. Không aicó được sựđộc quyềnđốivớisựthật. Cho dù là tâm huyết trong cuộc tìm kiếmsựthật, sailầmvẫn xảy rathường xuyên, và những ngườivô tộicó thểphảichịu hậu quả. Theo tôi, mộtsai lầmdễ mắc phải và nên tránh trong nghềbáo chílà việc các nhà báo chúng tôitựcoimình là quá quan trọng.Vì vậy tôimuốn được nhìn thấy trên bàn của mọithành viên của báo giớilờikhuyên mà OliverCromwelldành cho Đạihộiđồng nhàthờ Scotland năm1650: “Tôicầu xin quý vị, vớilòng vịtha của Chúa, hãy nghĩrằng quý vịcũng có thểmắc sailầm”.

Robert H. Estabrook, cựu phóng viên thường trú ởnước ngoàicủa tờWashington Post, là biên tập viênvà chủ bút danh dự của tờ Lakeville Journal, một tuần báo cộng đồng tại Connecticut.

LUẬTVỀTỘI PHỈ BÁNG Ở HOA KỲ Steven Prerssman

Năm1637,mộtnhà văn người Anh tên là William Prynn đã phạmmột lỗiđáng tiếckhi viết một quyển sách chỉtrích nữhoàng. Prynn bất hạnh đã bịđưa ra xét xửtrước mộthộiđồng thẩm phán, bịkết tộiphỉbáng và bịkết án chung thân. Ông ta còn phảichịu một hình phạt bổsunglà cắt taitrước khi bị đẩyvào tù.

Nếu Prynn sống ở nước Mỹ hiện đại hôm nay chứ không phảiở nước Anh vào thế kỷ XVII, chắc chắn ông ta sẽđược tựdo viết cuốn sách của mình -dù là vềnữhoàng hay vềmột tổng thống Mỹ-mà không phải lo sợ bịmất tai hoặc phảivào tù.

Phỉ báng là một thuật ngữ pháp lý mô tả hình thức phỉbáng bằng văn bản mà từ điển định nghĩa là “sựxúc phạmphilý hoặc sailệch làmtổn hạitớiuy tín của một ngườinào đó”. Đôikhithuật ngữvu khống cũng được sử dụng với nghĩa như phỉ báng. Hai thuật ngữ này đều có nghĩa giống nhau mặc dù vu khống thường chỉnhững lờiphỉbángvềmột aiđó nhưng là nóivớimột người khác chứkhông phảiđược viết trên một tờbáo, một bàitạp chí hay trong sách. Ngày nay, sự khác biệt mang tính pháp lý giữa phỉbáng và vu khống hầu như không còn nữa, phần lớn là do sựxuất hiện của thờiđạiđiện tử. Ví dụ: mạng lướitruyền hình Mỹthỉnh thoảng đã bịkiện vì tội phỉbáng mặc dù các phóng viêntin tức và phóng viênthườngtrú “đưara những lờilẽphỉbáng trước các khán thính giả chứ không phảivớicác độc giả.

Đốivới Hoa Kỳ, luậtđiều chỉnh tộiphỉbáng và vukhống đã bắt đầu hình thành thậmchí trước khicác thuộc địa giành lạinền độc lập từngườiAnh. Một trong những vụán nổitiếng nhất của Mỹlà vụliên quan đến chủbáo John Peter Zenger ởNewYork, ngườiđã phải vào tù năm1734 vì đăng những bài công kích mang tính chính trị đốivớiviên thống đốc thuộc địa bang New York. Luật sưcủa Zenger đãtạo ramột tiền lệpháp lý khilập luận thànhcông rằng sựthật là lờibiện hộchắc chắn trong các vụkiện vềtộiphỉbáng. Cho tới thờiđiểmđó, những lờiphát biểu bịcho là phỉbáng đốivới một aiđó là đúng hay saikhông quan trọng lắm.Tuy nhiên, sau vụZenger, người ta chỉcó thểthắng kiện nếu những lời phỉ báng đó được chứngminh là sai.

Vụ Zenger cũng tạo ra một tiền lệ khác nữa mà đến ngày nay vẫn còn nguyên giá trị. Các vụ kiện vềtộiphỉbáng, một phần trong quy trình tốtụng dân sự(chứkhông phảilà hình sự), có thểdo bồi thẩm đoàn xét xửvà bồi thẩm đoàn có quyền quyết định liệu một ấn phẩm có đăng tải những lờiphỉbáng vềmột người nào đó hay không. Nếu đúng thì bồi thẩmđoàn có quyền quyếtđịnh mức độtổn hạimà cá nhân ngườibịphỉbáng phảichịu đựng và khoản tiền bồithường thiệt hại mà họđược nhận như sựđền bù. ỞHoa Kỳngày nay, khoảng 90% các phiên tòa vềtội phỉ báng do các bồithẩm đoàn xétxử.

Các nhà lập hiến Hoa Kỳ thế kỷ XVII đã bảo đảm quyền tự do báo chí bằng Điều luật sửa đổi thứ nhất của Tuyên ngôn Nhân quyền. Mặc dù vậy, trong nhiều năm, Tòa án Tốicao Hoa Kỳ- tòa án cao nhất củaMỹ-đã không dựavào Điều luật sửa đổiđầu tiên này đểbảo vệgiớitruyền thông trước các vụkiện vềtộiphỉbáng. Thay vào đó, mỗibang lạicó luật điều chỉnh tộiphỉbáng lại khác nhau và trên cảnước không có một bộluật thống nhất và chặt chẽnào điều chỉnh vấn đề này. Tất cảđã thay đổi vào năm1964 khiTòa án Tốicao đưa ra quyết định cách mạng hóa luật điều chỉnh tộiphỉbáng ởHoa Kỳ. Phán quyết nổitiếng trong vụSullivan kiện Thờibáo NewYork đã tạo ra một quy định ngang bằng vớinhững bảo đảm vềquyền tựdobáochí trong Điều bổsung sửa đổithứnhất của Hiến pháp. Trong phán quyết của mình, Tòa án đã quyết định rằng các côngchức không thểthắng kiện trừphi các phóng viên hoặc biên tập viên bịkếttội“thực sựcó ác ý” khi đăng tải những thông tin sai sự thậtvề họ.

Nhưthếnào là ác ý đểchứng minh tộiphỉbáng? Vịthẩmphán vềhưu WilliamJ. Brenman,Jr., ngườira phán quyết Sullivan, đã định nghĩa đó là “nhận thức rằng [thông tin được đăng] là sai” hoặc thôngtin được đăng tải“một cách bừa bãibất chấp đúng haysai”. Nóicách khác, công chức không thể khiếu kiện tội phỉ báng nếu chỉ đơn giản chứng minh thông tin về họ được truyền đihoặc được đăng tảilà sai. Giờđây, họphảichứng minh được là nhà báokhôngnhữngđã cố tình đăng tin saimà còn không phân biệt thế nào là giảvà thế nào là thật.

Tòa án Tối cao sau đó đã mở rộng việc áp dụng cái gọi là quy định Sullivan đốivới “các nhân vật của công chúng”, nghĩa là những ngườikhông làmviệc trong các cơquan công quyền nhưng vẫn thu hút báo giớivìsựnổitrộicủa họtrong mắt công chúng. Nhiều nămqua, các tòa án Mỹ đã quyết định nhómngườinày gồmcó các nhân vật danh tiếng trong lĩnh vực giảitrí, các nhà văn nổitiếng, vận động viên và những ngườithường xuyên thu hút sựchú ý của giớitruyền thông.

Đốivớicá nhân dân thường, việc kiểmtra đểchứng minh tộiphỉbáng không khó. Mặc dù các phán quyết của Tòa án Tối cao, chẳng hạn như quyết định Sullivan, được áp dụng ởmọi nơitrên nước Mỹ, nhưng hầu hết các bang vẫn sử dụng luật riêng của mình trong trường hợp vụviệc liên quan đến dân thường. Thông thường, những luật này yêu cầu các nhân vật của công chúng, những người cho rằng họ bị phỉ báng, phải chứng minh được nhà báo đã cẩu thả khi đăng thông tin saivềhọ. Sựcẩu thả, giống nhưác ý, là một thuật ngữpháp lý chỉsựthiếu thận trọng của phóng viên hoặcbiên tập viên. Vì dân thường ít bịgiới truyền thông động chạm đến bằng các công chức, nên luật vềphỉbáng của Hoa Kỳthừa nhận họcóquyềnđược pháp luật bảo vệ nhiều hơn trước những tuyên bố sai sự thật.

Mỗinămtrên nước Mỹcó hàng trăm vụkiện các tờbáo, tạp chí, các đàiphát thanh và vô tuyến truyền hình vềtộiphỉbáng. Nét đặc trưng của các vụkiện này là đều do các công chức đương nhiệmhoặc đã vềhưu, những ngườilàmcông việc giảitrí hoặc các nhà điều hành kinh doanh khởi kiện. Những người này cho rằng họ bị tổn hạivì sự công khai chỉ trích của giới truyền thông
-thường là buộc tộihoặc cho rằng họthamgia các hoạt động tráipháp luật, không đúng đắn

hoặc có vấn đề.

Ví dụ: tháng 12/1990, một thẩmphán của Tòa án Tối cao Pennsylvania đã thắng kiện và được bồithường 6 triệu đô-la trong vụkiện tờbáo Người điều tra Philadenlphia vì năm1983 báo này đã đăngmột loạt bàicho rằng ông taphạmtộirao bán ảnhhưởng của mình. Tháng 4/1991, trong một trong những cáotrạng lớn nhất vềtộiphỉbáng được đưa rađốivớigiớitruyền thông, cựu công tốviên quận ởbang Texaslà Victor Feazellđã nhận được 58 triệu đô-la tiền bồi thường sau khiđàitruyền hình Dallascáo buộc ông nhận hốilộđểdàn xếp cácvụláixetrong khisay rượu. Feazell nóisau khibồithẩm đoàn tuyên bốcáo trạng: “Bản cáo trạng này đã gửi một thông điệp tới phần còn lại của giới truyền thông là phải đưa tin chính xác”.

Haitháng sau, một thẩmphán tòa án quận tạibang đó không chỉtán thành phán quyết trên mà còn bổsung một điều khoản cộng thêm 10% phí lợi tức hàng nămvào khoản bồi thường nếu đài truyền hình kháng cáo và thua kiện. Một dàn xếp đã đạt được ngay sau đó.

Tháng 5/1991, bồithẩmđoàn ởChicago, Illinoisđã quyết định cho nhà kinh doanh Robert Crinkley được nhận khoản bồithường 2,25 triệu đô-lavì một bài báo trong Tạp chí Phố Wall đã đưa tin sai rằng ông ta có liên quan tới các khoản hối lộ cho các quan chức nước ngoài. Crinkley nóirằng vì bàibáo đó mà không aithuê ông ta sau khiông không còn làmcho chủcũnữa. Bồi thẩm đoàn nhất trí rằng ông ta là nạn nhân của tội phỉ báng mặc dù tờ báo đã đăng bài cải chính cho bàibáo trên. Tháng 9/1991, quyết định cho hưởng mức bồithường đó đã bịthẩmphán Howard Miller của tòa án lưu động bãi bỏ. Miller đã ra lệnh mởmột phiên tòa mớivềvấn đề thiệt hạisau khikết luận rằng bằng chứngtrong vụkiện không đủđểlàmcăn cứcho một khoản bồi thường lớn nhưvậy. Luật sư của Crinkley đã bắt đầu lên kế hoạch kháng cáo. Trong những vụkiện này và các vụkiện khác, ngườikhởikiện tộiphỉbáng phảichứng minh được rằng họđã bịphỉbáng. Nóicách khác, một nhân vật của công chúng phảichứng minh được rằng phóng viên không chỉđăng tảinhữngthôngtin sailệch mà còn làm việc đó một cách ác ý và thiếu thận trọng, không hềtìmcách xác định sựthật. Cácvụkiện vềtộiphỉbáng không chỉ giớihạn ở những tranh chấp giữa giới truyền thông và đối tượng được họ đề cập đến. Tháng 7/1989, Công ty American Expressthừa nhận đã phát tán thông tin saivềmộtGiám đốc ngân hàng quốc tế, ngườikiểmsoát Ngân hàng Nhà nước Cộng hòa của NewYork. Khi luậtsư của Giám đốc ngân hàng đe dọa sẽkhởi kiện về tội phỉbáng, American Expressđã nhận lỗivàđồng ý dành 8 triệu đô-la cho hoạt động từthiện nhưlà một cách dàn xếp vụ kiện.

Bên cạnh việc phân biệt giữa nhân vật của công chúng và dân thường, các tòa ánMỹ cũng quyết định rằng nhiều loạithông tin đăng tải nhìn chung được miễn tộiphỉbáng. Ví dụ: hầu nhưkhông thể kết tội nhà văn phạm tội phỉ báng nếu tác phẩm của họ chỉ đề cập đến ý kiến chứ không phải thực tế. Trong phán quyết vềtộiphỉbáng năm1974, Tòa án Tốicao đã khẳngđịnh:“Theo Điều bổ sung sửa đổi thứ nhất của Hiến pháp, không tồn tại những thứ như ý kiến sai”.

Không lâu trước đây, một chủ nhà hàng ở New Orleans đã kiện một nhà phê bình ẩm thực vì ông này đã viết những điều không khen ngợi về cơsởăn uống của anh ta. Tòa án TốicaoLouisiana đã nóivới chủ nhà hàng là việc làm đó chẳng ích gì nếu anh ta muốn trắng tay.

Gần đây hơn, Jerry Falwell, một chức sắc tôn giáo Mỹ, đã kiện một tạp chí saukhihọđăng một bàichâmbiếmchua cay vềFalwell, chếgiễu lòng mộđạo của ông ta. Thực sự, bồithẩmđoàn bang Virgina đã phán quyết cho Falwell được hưởng khoản bồi thường 200.000 đô-la sau khi kết luận rằng tạp chí đã gây ra “nỗi đau khổvềtinh thần” cho vịmục sư nổitiếng này. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao Mỹ sau đó đã bác bỏ phán quyết trên khi giải thích rằng bài châm biếm, dù có làm tổn thương và gây đau khổ cho đối tượng của nó như thếnào, cũng vẫn được Điều bổsung sửa đổi thứ nhất của Hiến pháp bảo vệ.

Floyd Adam, một luật sư ởNew York, ngườichuyên đạidiện cho các tổchức truyền thông, ước tính trong các vụkiện do bồithẩmđoàn giảiquyết những ngườikhiếu kiện tộiphỉbáng giành phần thắngtrong khoảng 75% sốvụ. Tuy nhiên, giới truyền thông luônđảongược được cáo trạng của bồithẩm đoàn nếu họkháng cáo lên tòa án cấp cao hơn. Abramsnói rằng nguyên nhân là do các bồithẩmviên thường không hiểu đầyđủhoặc không ápdụngcác chuẩn mực pháp lý thích hợp liên quan đến vụkiện. Dovậy,nếu thua kiện ởgiai đoạn đầu các tổchức truyền thông thường kháng cáo lên tòa phúc thẩm.

Trong những năm gần đây, nhiều phòng xử án Mỹ đã biến thành những chiến trường pháp lý dữ dội bởi rất nhiều vụ kiện về tội phỉ báng được công bốrộng rãiđã trở thành tiêu điểm chú ý khắp thếgiới. Một ví dụtrong sốđó là vào năm1976 khitờbáo khổnhỏNationalEnquirer đăng một mẩu tin về Carol Burnett, diễn viên truyền hình nổitiếng. Tờ báo đưa tin sai rằng Burnett đã tham gia cuộc tranh luận bẩn thỉu với cựu Ngoạitrưởng MỹHenry Kissinger tạimột nhà hàng ở Washington.

Bồithẩmđoàn ởLosAngelescuốicùng đã cho Burnett hưởng 1,6 triệu đô-la bồithường khikết luận rằng tờNational Enquirerđã không hềbận tâmtới việc tìm hiểu xem việc đó là cóthậthay không. Tòa phúc thẩm sau đó đã giảmmức bồi thường vìbịphỉbáng cho Burnett xuống còn 200.000 đô-la, đồng ý là cô đã bịphỉbáng nhưng quyết định Enquirer không nên bịtrừng phạt quá nặng vì hành vi saisót của họ. Dù vậy,cô diễn viên truyền hình vẫn hài lòng với kết quảđó. Burnett nóisau khivụkiện kếtthúc:“Nếu họchỉđưa cho tôi 1 đô-la ngoàitiềnvé, tôi cũng vẫn hàilòng vìđó là nguyên tắc”.

Trong các vụkiện khác, những nguyên tắc cơbản hầu như biến mấttrong hàng loạtcác chiến thuật pháp lý mà đôikhinhững chiến thuậtđó đã biến những phiên tòa xét xử tội phỉbáng thành những cuộc chiến tốn kémmà chẳng rõ ailà người thắng cuộc.

Tình trạng này xảy ra sau khi Tướng WilliamWestmoreland thuộc Quân độiMỹkiện hãng truyền hình CBS vàđòibồithường 120 triệuđô-la.Westmoreland rất tức giận vìchương trình tin tức CBS năm 1982 đã buộc tộiông phóng đạivềtiến triển quân sựcủa Mỹtrong chiến tranh Việt Nam. Sau phiên tòa bồithẩmkéo dài18 tuần ởthànhphốNewYork, Westmoreland và CBS đã đạt được giải pháp riêng rẽmà rốt cuộc là cả hai bên đều phải nhượng bộ.
Rodney Smolla, một chuyên gia vềvấn đềphỉbáng và là giáo sư luật của Trường Đạihọc

Williamvà Mary đã viết: “Cuối cùng, phiên tòa đi đến hồi kết thúc, cũng u ámvà chẳng giải quyết được gì như chính cuộc chiến tranh Việt Nam”.

Sau vụWestmoreland, một vàichuyên gia pháp lý đã chỉtrích cách thức hệthống pháp luậtMỹ giảiquyết các vấn đềvềphỉbáng. Một sốchuyên gia trong đó đã đổlỗicho các tổchức truyền thông vì quá dựa dẫmvào những bảo đảmvềtự do báo chí trong Điều bổsung sửa đổi thứ nhất của Hiến pháp. DanielPopeo, mộtluậtsưởWashington nóirằng Điều bổsung sửa đổithứnhất của Hiến phápchỉnghiêng vềbênh vực giớitruyền thông mà không bảo vệ“nạn nhân” củaviệc đưa tin bất công đó.

Các phóng viên đã đáp lạibằng mộtloạtnhững lời than phiền của họvềcácvụkiện vềtộiphỉ báng. Thực vậy, họnói, các tòa án đã làmcho ngườita khó có thểthắng kiện. Tuy nhiên, nguy cơbịkiện cũng khiến nhiều hãng truyền thông không dámđăng tảinhững câu chuyện gây tranh cãi. Cáchãng truyền thông lớn như CBS hoặc Thờibáo NewYork đều có nguồn tàichính để theo đuổicác vụkiện vềtội phỉbáng tốn kém.Tuy nhiên, cácđài truyền hình vànhững tờbáo nhỏ sẽ khó có thể chịu được gánh nặng chi phí tốn kém nhưvậy.

Cuộc tranh luận đangtiếp diễn vềtộiphỉbáng đã dẫntớiít nhất một đềxuất vềviệc biên soạn một tập hợp mớicác luật điều chỉnh tộiphỉbáng đểgiúp các công chức và những ngườikhác chứng minh vụviệc dễ dàng hơn. Đề xuất này - do một hội đồng luật sư, giáo sư luật và đại diện của giớitruyền thông soạnthảo -cũngsẽloạibỏnhững khoản tiền bồithường lớn mà các cơ quan truyền thông phạm tội phỉ báng có thể phải gánh chịu.

Theo Roslyn Mazer, một luật sư của giớitruyền thông ởWashington, hơn một phần tư thếkỷ qua, các tòa án đã thiên vịcho giớitruyền thông trong vấn đềphỉbáng, “tuy nhiên những chiến thắng này của họphảikhó khăn và tốn kémlắmmớiđạt được, phảimất hàng triệu đô-la đểtrả cho luật sưvà hàng ngàn giờlàmviệc của các văn phòng luật sư và phòng xử án”.

Bruce Fein, cựu luật gia tư vấn cho Ủy ban Truyền thông Liên bang, cơquan điều hànhcủa Chính phủMỹ, là một trong sốnhững luật sư giúp soạn thảo tập hợp các luật vềphỉbáng. Fein nói, mục tiêu cuốicùng là đểbảo đảmcác nhà báo sẽđưa tin chính xác sao cho công chúng được thông tin tốt hơn vềnhững sựkiện quan trọng của cộng đồng. Tuy nhiên,ông cũng cho rằng quan trọng là giớitruyền thông vẫn có quyền tựdo lớn trong việc quyết định đăng tin gì. Fein nói: “Trong một xã hộidân chủ, mọingườiphải chấp nhận cảnhữngđiểmxấu của giới truyền thông”.
Steven Pressman là biên tập viên và phóng viên pháp lý ở San Francisco, California.

NHỮNG THIỂU SỐTRONG NGÀNH BÁO Lolita Rhodes

“Chúng tôiước mongđược tựbiện hộcho chính mình. Ngườikhác đã nóihộchúng tôiquá lâu rồi.”. – đó là đoạn trích từThời báo Tự do, tờ báo đầu tiên của người da màu với chủ báo là John Rosswormở thành phố New York vào năm 1827.

Nhận xét của John Rosswormcó vẻgiống như một câu chuyện lỗithời. Nhưng đối vớinhững phóng viên thiểu số thì điều đó ngày nay vẫn còn giá trị, như nó đã từng được viết từ năm 1827.

“Chúng tôi cần ở đây để kểvề những câu chuyện củamình. Chúng tôi có thể kể câu chuyện của mình tốt nhất”, đó là bình luận của ông Gregory Lewis, phóng viên chuyên viết vềcộng đồng những ngườiMỹda đen của tờSanfrancisco Examiner có trụsởtạiCalifornia.“Chúng tôicần có mặt tại những cuộc họp, cần được biết những quyết định về cách thức đưa tin”.

Nước Mỹluôntựhào mình là một cáinồihầmnhừnhưng những bản sắc văn hóa và tính cách riêng biệt của người Mỹ dường như vẫn còn nguyên vẹn. Những người thiểu sốở Mỹ có thể tiếp nhận các giá trịMỹnhưng họvẫn giữbản sắcđộc đáo của riêng mình. Các phóng viên thiểu số cần phải đảm bảo rằng tính độc đáo đó phải được thểhiện trên các phương tiện truyền thông khi đề cập đến người thiểu số.

Theo báo cáo của Hiệp hội các tổng biên tập Mỹ, hiện nay có khoảng 53.700 phóng viên ởMỹvà trong sốđócó khoảng 5.600 (trên 10%) là các phóng viên thiểu số. Tính chitiết thì có 2.890 phóng viên là ngườiMỹgốc Phi, 1.587 là ngườiMỹnóitiếng Tây Ban Nha, 983 ngườilà gốc Á và 177 là người gốc thổ dân Mỹ.

Theo Hiệp hộiquốc gia Giám đốc các công ty truyền thông thiểu số, thìgiờđây sốcác phóng viên đã tăng gần gấp đôiso vớicon số2.900 ngườilàmởphòng báo năm1984. Những phóng viên này có nhữngchuyênmôn đào tạo trước đây rất khác nhau. Một sốngườiđến từcác học viên, một sốkhác cómục tiêu rõ ràng là trởthành phóngviên, còn một sốkhác, giống như Gregory Lewis lại bướcvào nghề phóng viên một cách bất ngờ.

Lewis, một công dân gốc North Carolina, sinh ra và lớn lên ởmột thành phốcó 5 tờbáo phát hành mỗingày và anh đã không hàilòng vớicách màngườita viết vềngườida đen. Anh nhận xét: “tin tức vềcộng đồng của chúng tôi thường bịxuyên tạc hay bóp méo”.

Vào những năm 1970s, khi còn là sinh viên của trường Marshall tại tiểu bang Tây Virginia, Lewis đã từng mơước trở thành một luật sư. Thếnhưng một bàibáo trên báo của địa phương khi viết vềtổ chức do anh lãnh đạo, Hội Sinh viên da đen Đoàn kết, đã thay đổitương lai của anh.

Vào ngày mà bàiviết đó xuất hiện trên mặt báo, một bàikhác viết vềcác du kích da đen cũng được đăng tảibên cạnh. Ảnh của Lewistrên cột báo vềHộisinh viên da đen của anh trông lại tựa như minh họa cho bài vềcác du kích da đen. Trong bàibáo, yêu cầu của Hộilà đềnghịnhà trường thuê các giáo sư da đen, thayđổigiáo trình giảng dạy nhằmbiến trường thành một nơi tốt hơn cho cácsinh viên da đen.

Một sốthành viên trong cộng đồng đã phản ứng dữdộivà Lewisthậmchí còn nhận được lời hămdọa bịgiết. Dù biết bàibáo vềHộicác sinh viên da đen đoàn kết là một bàibáo hay nhưng anh vẫn thắc mắc về cách sắp xếp vị trí của bài báo và anh đã gặp ông tổng biên tập báo để bày tỏ bất bình. Anh đã rất ngạc nhiên khi họlại tự do, thoảimái nóivề tất cả cácvấn đềmột cách chi tiết, kể cả các bàivề cộng đồng người da đen. Ông tổng biên tập thậm chí còn mời Lewis một kỳ thực tập trong mùa hè nhưng anh đã cómột kế hoạch khác.

Một thờigian sau, anh lạigặp một biên tập viên khác của tờbáo đó và một lần nữa ông này lại nêu vấn đề công việc đối với anh và thu xếpmột cuộc phỏng vấn.

Thật mỉa mai, ngay đêmtrước buổiphỏng vấn, ngôinhà anh đang ởlạibịcháy. Ngày hômsau anh đi phỏng vấnvà tự nhiên lạitrở thành một nguồn đề tài để bài báo đó viết vềvụ cháy.

Ngườiphóng viên đã nghe anh kểchitiết và nói: “nếu anh đã kểđược câu chuyện hay nhưthế, nhất định anh sẽviết được”.

Từ đó, Lewis đã bước chân vào nghề báo, một nghề mà anh nói là anh yêu thích. Ngày nay, anh vẫn đấu tranh cho quyền và những mốiquan tâmcủangườimỹda đen, cho dù anh cũngthừa nhận rằng cùng với thời gian, giọng văn của mình đã dịu đi nhiều.

Anh nói: “Giờ đây tôi giảng giải nhiều hơn về hòa bình”. Cùng vớiviệc đó, anh đang cố gắng làm cho quầnchúngý thức được vấn đềnày khiđọccác bàiviết của anh và cuộc cách mạng này vẫn tiếp diễn một cách thầmlặng.

“Tôi hy vọng sẽđưa ra được một bứctranh môtảtrung thực và chính xác vềngười da đen và cuộc sống của họở khu vịnh (San Francisco) và ở Califonia", anh nói.

Thông thường, những phóng viên da đen chỉcó nhiệmvụkiểmtra nhằmbảo đảmcác bàibáo viết về người da đen đã xử lý một cách tế nhịvà đôilúc họ lại làm công việc diễn giảivề nền văn hóa của mình.

Một biên tập viên da đen kểmột câu chuyện vềnhững đồng nghiệp da trắng của côđã cắt bỏ một sốtiếng lóng của nhạc rap trong một bàiviết vềnhạc rap, vì cho rằng những từngữnày không rõ nghĩa đốivới họ. Họ đã làmmất hết ý hay trong lời bài hát.

Lewiscũng gặp những trường hợp tương tự. Đã có môt bài viết có từ“griot” trong đó (từnày có nghĩa là một ngườichâu Phichuyên kểchuyện, một ngườiuyên thâmvềkiến thức trong làng), nhưng Tổng biên tập của anh đã quyết định thay từ này vì cho rằng từ đó không phổ biến. Sựđa dạng trong các phòng tin cho phép các đàiphát TV và báo chí có thểđưa tin vềnhững chiều hướng mới ngay khi sự kiện đang diễn ra. Ví dụ: Lewis, chủ tịch của Nhóm các nhà báo da đen ởkhu vịnh đã viết một trong sốbàibáo sớmnhấtvềsựhâmmộngày càng tăng của công chúng đốivớinhà hoạt động cho ngườida đen MalcolmXvàhình tượng đồng hành ca ngợi ngườichâu Phi. Anh nhớđã nhìn thấy trẻemđọc vềtiểu sửcủaMalcolmX, đã thấy những tấm huy chương mà chúng đeo và anh đã nhận định “Đây sẽlà một câu chuyện thực sự”. Anh đã đúng.

Các phóng viên thiểu số cũng mang đến cho nghề báo bản sắc văn hóa kép của họ, một bản sắc rất tương đồng với văn hóa của nhiều độc giả.

Một phóng viên TV kênh WFSB ởHartford, tiểu bangConnecticut,Diane Alverio, đã nhận xét: “Tôilà phóng viên ngườiMỹnóitiếng Tây Ban Nha và điều này cũngcó nghĩa tôiphảicó một trách nhiệmlớn lao đốicộng đồngHispanic mà tôiđạidiện”. Cô cũng là Chủtịch của Hiệp hội quốc gia các nhà báo Hispanic với khoảng 2000 thành viên.

“Tôigiớithiệu cho phòngbáomột hệquy chiếu rất quan trọng; một cách nhìn khác và một quan điểmkhác vềnhững cộng đồng này”, cô Alverio nhận xét và nóithêm“Tôiviết các bàivềgiáo dục, tôithực sựcảmthấy mình cần phảihiểu sâu hơn những điều các bậc phụhuynh và học sinh phải trải qua vìtôi cũng từng sống như thế. Tôi cũng xuất phát từmột hoàn cảnh như họ”.

VớiAlverio cũng như những đứa trẻngười Mỹnóitiếng Tây Ban Nha khác, là một ngườiMỹnói tiếng Tây Ban Nha sinh sốngởConnecticut cũng thường đồng nghĩa vớiviệc đến trường dùng một thứ ngôn ngữvà về nhà nóimột thứ tiếng khác. Điều đó cũng có nghĩa là họsống với hai hệ thống giá trịkhác nhau ởhainơikhác nhau. Ví dụchuyện cắmtrạiqua đêmcó thểlà một hoạt động bình thường đốivới họcsinh da trắng nhưng đây lạilà điều người Mỹnóitiếng TâyBan Nha cấm kỵ.

Alverio nóihiện tạicó khoảng 20%dâncư củaConnecticut là ngườiMỹnóitiếng Tây Ban Nha nhưng các tòa soạn lạikhông phảnánh được điều này. Alvario thường xuyên cốgắng đểtạo ra sựthay đổi. Cô nói: “Tôilà nhân viên duy nhất được hưởng ‘cơhộiviệc làmbình đẳng’ không chính thức ở đây”.

Điều này không đơnthuần là lãnh đạo phản đốiviệcthuê thêm ngườidamàu vào làm việc, cô nói rằng ý định thì có nhưng thực tếlại không xảy ra.

Các Giám đốc như Peter Neumann, Karla Garrett Harshaw hay Ray Marcano nói họ rất muốn có nhiều ngườithiểu số làm việc ở đây.

Newmann, Giámđốc mới của kênh TV WEARởPensacola, tiểu bang Floridanói:“Điều tệhại nhất trong tòa soạn là có toàn những người giống mình. Bản thân Newman là người da trắng.

“Họ(những người thiểu số) sẽmang lạimộtsựđa dạng và nhãn quan tốt hơn cho cácbàibáo, họsẽlàmcho hoạtđộng của tòa soạn trởnên thú vịhơn. Tôihyvọng sống tới ngày không còn “người thiểu số” vì lúcđó chúng ta xem tất cảmọi người đều bình đẳng như nhau”.

Echoes Ray Marcano, Giám đốc tin thểthao trên báo Dayton Daily News thuộc tiểu bang Ohio thì nói: Tôi nghĩrằng việcđa dạng hóa ởtòa soạn là quan trọng Các báo cần phải phản ảnh một cách toàn diện những sựviệc đang diễn ra trong toàn cộng đồng”.

Biên tập viên tờSpringfield News-Sun ởOhio,cô Harshaw, là một trong sốít các biên tập viên nữ người da đen của một tờ nhật báo lớn. Là một người quản lý ngườithiểu số, chịthấy mình có trách nhiệm đảmbảo mọiquan điểm,cách nhìn và văn hóa đều được thểhiện lên trang báo của mình.

“Điều quan trọng là chúng tôi đã tạo nên một tiếng nóicho những người ít có dịp nóilên tiếng nói của mình và đó là cương lĩnh của nghềbáo”, Harshawđã nóinhư vậy. Tất cảnhững nhómtôn giáo và các nhà hoạt động cho cộng đồng, cũng như những người da màu cần có một diễn đàn.

Harsawnói: “Bên cạnh đó, tôinghĩ là làm việcởđây cũng giúp cho các bạn trong ngành trởnên nhạy cảm hơn vềnhững vấn đềcó nguồn gốc khác nhau. Tôi cũng nghĩrằng trong một chừng mực nào đó bạn cần phải tham gia như là một phần trong hệ thống vì việc chỉ trích không thôi thì vẫn chưa đủ. Bạn cũng cần phảitrởthành một phần của giải pháp để giải quyếtvấn đề”.

Ngườithiểu số làmviệc trong các tòa soạn cũng sẽ củng cố được mối quan hệvới toàn thể cộng đồng khihọđóng vaitrò như là một đầu mối liên lạc, một ngườiđồng cảmhiểu rõ những vấn đề mà chính họ cũng đang gặp phải. Điều đó cũng giúpviệc đưa tin được đầy đủvà toàn diện hơn.

“Những nhóm thường xuyên xuất hiện trên mặt báo có thể quen biết ai đó trong tòa soạn, và việc này khiến họdễdàng vận động hành lang đểđược đưa tin. Đôikhi, những ngườithiểu sốlại cảmthấy mình không có được mốiquan hệtương tự”, Harshawđã nhận xét như vậy. Cô cũng nói: “tôi nghĩ rằng nếu họ biết có một người thiểu số là nhân viên, hoặc trong ban lãnh đạo thì họ sẽcảm thấy gần gũi hơn với tờbáo, họcảm thấythoải mái hơn khi, giao thiệp với chúng tôinhư với một tổ chức”.

Về một lời nhận xét mà ngườita thường nghe thấy trong các cộng đồng người da đen, ngườiMỹ nóitiếng Tây Ban Nha hay ngườichâu Á rằng một tờbáo nào đóđãkhông đưa tin vềhọmột cách công bằng vàhiệuquả, Harshawđã đưa ra quan điểmcủa mìnhnhư sau: “Tôinghĩviệc ít đưa tin vềngườithiểu sốtrong cộng đồng thường là một sựthiếu sót chứkhông phảilà cốtình. Tôinghĩchúng ta đã thiếu hiểu biết vềnhững cộng đồng này. Chúng ta thường ít ra ngoài, tìm kiếm nguồn thông tin để hiểu điều gì là quan trọng đối với họ”.

Làm việc tận tụy đểđưa tin vềcộng đồng người da đen là mộtđiều màcô phóng viên Afi-Odelia của tờ Cleveland Plain Dealer thường tự hào khi nóivềmình.

“Tôi luôn nhận thứcđượcrằng mình là người da đen, và rằng luôn còn có cáchnhìn nhận khác và.. cách nhìn chính thống không phảilúc nào cũngđúng”, Scruggs nhậnxét, “sẽluôn luôn có một quan điểm khác”.

“Và điều đó sẽhoàn toàn phụthuộc vào cô và các phóng viên thiểu sốkháckhiđưa ra những quan điểm này cho độc giả”, cô nóithêm.

Scruggstin rằng phóng viên chính lànghềcủa cuộc đời cô. Cô nói: “Tôi có cảmgiác tôinhưsố phận đưa tôivào nghềnày. Tôicảmgiác sứmệnh của mình là một phóng viên, đểnóinên sự thật, đểthửthách độc giả cũng nhưthử thách chính mình”.

“Là một ngườingoạiđạo, tôibiết rất rõ lịch sử văn hóa của ngườida đen”. Cô Scruggskết luận. “Đó cũng chính là sở thích tìm tòi của tôi.Tôiđã thểhiện kiến thức sâu rộng của mình về vấn đề này tại tòa soạn vì tôi quan tâmđến thờiđạiQuyền Công dân.. và vìtôiđã từng sống qua thời đó”.

Khicòn là một phóng viêncủa mộttờbáo ởMissisippi, cô Scruggsviếtvềlịch sửvăn hóa của ngườida đen vàvềlịch sửmiền nam. Cô nhớlạimộtsê-rigồm6 tập sách dưới góc độdân số học vềdòng nhạcblue, một thểloạinhạc từchỗlà của riêng ngườida đen trởnên hấp dẫn và được nhiều nguời da trắng đặc biệt hưởng ứng. Cô cũng nhận xét đó là lần đầu tiên báo chí quan tâm tới thể loại nhạc này và những ngôi sao nhạc sỹ nào đang nổi lên.

Những bàiviết vềngườida màu không phảilúc nào cũng được đón nhận tích cực, cô Scruggs nhận xét. Đôi khi ngay cảviệc thuyết phục đểin những bàiviết này cũng rất khó khăn.

Steven Chin, một phóng viên chuyên viết bàivề người Mỹ gốc Á cho tờ San Francisco Examiner, đôi khi cũng gặp những vấn đề tương tự, nhưng anh lại coi đó là những thách thức đốivới chính mình. Anh tin rằng, một trong những việc của mình là hoạt động nhưmột nhà giáo dục.

“Bạn thườngxuyên giáo dụcmọingười.Đó chính là toàn bộý nghĩa của việc đa dạng hóa.Một vàingườicó thểcó quan niệm tiêu cực vềvấn đềđó nhưng điều quan trọng là tòa soạn của tờ báo phảixây dựng được một nền văn hóa tạo ra sự năng động”.

Chin nói: “Một trong những lý do đểtôitheo nghềnàylà đểgiúp mọingườihiểu đầy đủhơn về những ngườiMỹgốc Á khihọđược đềcậptrên các phương tiện thông tin đạichúng. Tôikhông nghĩmình sẽ suốt đờilàm nghề này nhưng tôi thấy mình quá maymắn khicó cơ hộilàm báo”.

Trước khiđến vớitờExaminer, Chin là nhà viết sửcho cộng đồng, anh làmcho một dựán về lịch sửtruyền miệng. "Kinh nghiệmcủa việc học lịch sửvà làmviệc trong cộng đồng, hay đơn giản chỉ là một người Mỹ gốc Hoa đã cho phép tôi có được một hệ quy chiếu nhất định, một quan điểmvà một sựhiểu biết vềtính năng động sắc tộc của Mỹvà đặc tính đó đã thểhiện đốivới người Mỹgốc Ánhưthếnào". Mục người Mỹgốc Á của Chin tuy đã được ra đờibốn nămtrước đây nhưng đến nay vẫn còn tương đối mới. Vào thờiđiểmđược hình thành, đó là mục duy nhất ởtrong nước cho dù ngay sau đó cũng xuất hiện những mục tương tựkhác. Những mục vốn chuyên đưa tin vềcác nhómthiểu sốnay trởthành một nộidung chính tạihầu hết những tòa soạn báo. Thông thường những nhà báo thiểu sốđược giao nhiệm vụđưa các tin này. Nhưng liệu đó có phải con đường mà họluôn phải đi hay không?

Chin nói: "Tôi cảm thấy rằng bất kỳmột phóng viên nhạy cảmvà có trình độ nào cũng có thể làm tốt việc đưa tin", anh cũng nóithêmrằng tuy nhiên có thểcó một vàiyếu tốkhó nắmbắt trong một sốcâu chuyện nhất định nếu người phóng viênkhông có kinh nghiệm"nếm trải tìnhtrạng phân biệt chủng tộcở Mỹ".

Loạibỏnhững định kiến nhưvậy trên các phương tiện truyền thống là công việc thườngngày của người dẫn chương trình cho hãng truyền hình WDTN kiêm nhà báo Marsha Bonhart.

Bonhart hiện đang sống tạiDayton tiểu bang Ohio. Anh cho rằng: "Tôitạo ra một mức độnhạy cảmnhất định. Tôinghĩmình khiến họphảisuy ngẫm. Tôihy vọng mình làmđúng lương tâm mình”.

Mặc dù sốlượng nhà báo thiểu sốđang có chiều hướng tăng, nhưng họ vẫn phảinhận thấy cần phảităng cường sựhiện diện củahọtạicác tòa soạn,làmtăng tính nhạy cảmtrong các vấn đề họđưa ra, đảmbảo rằng tiếng nóicủa họđược lắng nghe và có một cơhộiđể"tựbiện hộcho chính mình".

Gregory Lewislàmcho báo Examiner cho rằng anh hướng vềmột ngày mà con cáicủa anh có thể"thực hành những tinh hoa của nghềbáo mà không còn phảixoay xởvớinhững kháiniệm "phân biệt" như phân biệt chủng tộc, phân biệtvềtuổi tácvà phân biệtvề giới tính".
Lolita M. Rhodes là biên tập viên tờ Journal Newspapers tại ngoại ô Washington.

TRUYỀN THÔNG ĐIỆN TỬ Christopher Sterling

Các đàiphát thanh thửnghiệmbắt đầu hoạt động ởHoa Kỳtrong những nămtrước cuộc Chiến tranh ThếgiớiThứnhất. Các trạmnày thực hiện các chương trình phát sóng kéo dàivàigiờ đồng hồrảirác trong tuần. Chương trình truyền thanh đầu tiên trên thếgiớicó lẽdo Reginald Fessenden thực hiện vào năm 1906 từmột máy phát sóng ở namBoston, Massachusetts.

Chương trình truyền thanh AM(hay sóng trung) bắt đầu phát thường kỳ vàocuối năm1920, khi một sốđàiphát sóng vào không trung, chủyếu đểbán các thiếtbịnhận sóng truyềnthông (các đàiphát thanh đầu tiên thuộc sởhữu của các công ty sản xuất thiết bịđiện lớn). Vào năm1922, sốđàiphát thanh tăng vọttừkhoảng 30 lên hơn 500 mà không có sựgiám sát hoặc quản lý về việc sửdụng bước sóng. Đây là thờiđiểm mà công chúng đang trong cơn sốt vềđàitruyền thanh. Chỉ sau khi các cơ quan phát thanh gây nhiều sức ép thì Quốc hội Hoa Kỳmới đồng ý xây dựng một kế hoạch quản lý để cấp phép cho các đài phát thanh vào năm 1927.

Đến năm1941, hệthống phát thanh mớichỉbao gồm các đàivà mạng lướiphát thanh AM. Từ năm1926 đến năm1928, cảhaihệthống CBS vàNBC cùng bắt đầu hoạt động, từđó nhanh chóng hình thành các chương trình giải trí kèm theo quảng cáo mà ngày nay vẫn là đặc điểm nổi bật của hệ thống truyền thông điện tử HoaKỳ.

Ngay trước khiHoa Kỳbướcvào Chiến tranh Thếgiới Thứhai(tháng 12 năm 1941), truyền thanh và truyền hình FM (hay VHF) được cho phép phát sóng thường kỳ. Chỉcó một vàiđài trong từng lĩnh vực phát sóng trước thờikỳđóng băng do chiến tranh, làmtê liệt phần lớn hoạt động xây dựng dân sự kéo dài đến tận năm 1946.

Từnăm1945 đến 1952, ngành truyềnthông và ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) phảigiải quyết các vấn đềphân bổbước sóng cho truyền thanh FM và truyền hình, từđó vực dậy hoạt động của cảhai lĩnh vực này. Vào năm 1945, truyền thanh FM được chuyển từ làn sóng cũsang làn sóng 88 đến 108 MHz như hiện nay. Mạng lướitruyền hình của ABC, CBS và NBC bắt đầu hoạt độngthường xuyên vào năm1948. Sau đó, khitruyền hình được công chúng say mê đếnđỉnh điểmthì FCC phải tạm ngừng chấp nhận đơn xin mởcác đàitruyền hình mớitừnăm1948 đến1952, khicác quyết định quan trọng được thực hiện đểbổsung các tần sốUHF (cho12 kênh VHF đang hoạt động) đểcho phép thành lập thêmcác đàitruyền hình trong cộng đồng và giữlạimột sốtần sốchocác đàitruyền hình phi thương mại. Song song với quá trình này, các tiêu chuẩn của truyền hình màuđược ban hành vào cuốinăm1953 (mặc dù đến tận nhữngnăm1960 truyền hình màu mớicó ý nghĩa quan trọng vềmặt thương mại).

Sốlượng các đàiphát sóng tăng lên chậmchạp sau năm1952 khicảtruyền hình và truyền thanh AM mởrộng. Trong phần lớn thập kỷđó, truyền thanh FM đình trệvì thiếu chương trình gốc, số lượng máy thu hạn chế và hầu như không thu hút được sự quan tâm của các nhà quảng cáo đối với dịch vụtruyền thanh thứcấp vì lượng thính giảnhỏbé. Chỉđến sau năm1958 thì số lượng các đài phát thanh FM bắt đầu tăng lên khi ngườita ngày càng quan tâm đến âm thanh có độtincậy cao,được thúc đẩy mạnhhơn bằng thoảthuận vềtiêuchuẩn âmthanh nổiFMvào đầu năm1961 và các yêu cầu kểtừgiữa những năm60 của thếkỷtrước rằng hầu hết các đài phát thanh FM phải có chương trình khác vớicác chương trình phát sóng AM của họ. Điều đó đã lần đầu tiên mang lạicho phátthanh FM bản sắc riêng, và vào năm 1979 có thêmnhiềungười nghe phát thanh FM hơn AM. Một thập kỷ sau, ba phần tư số thính giả nghe phát thanh FM.

Sựcạnh tranh phát sóngcũngphát triển chậmchạp. Hệthống truyềnhình qua ăng-ten đầu tiên chocộng đồng (CATV, hiện nay thường đượcgọi là truyền hình cáp) bắt đầu hoạt động tại vùng núiRockyMountains và Appalache, nơicácthị trấn nhỏkhông thểbắt đượctínhiệu từ các vùng xa và quá nhỏđểtựxây dựng các đàitruyền hình cho riêng họ. Cho đến tận những năm1970, chỉ cómột số nhỏ người Mỹ được sử dụng truyền hình cáp.

Năm1975 chứng kiến haisựphát triển riêng rẽnhưng lạitạora con đường dẫn đến mộttương lai cạnh tranh hơn trong lĩnh vựctruyền thông điện tử. Hãng Sony bán thiếtbịchạy băng hình (VCR-Video cassette recorder) Betamaxđầu tiên, và Home BoxOffice, mộthãng dịch vụtruyền hình cáp phảitrảtiền, tuyên bốkếhoạch bắt đầu sửdụng thiết bịthu phát lại truyền hình vệtinh trong nhà (domsat) để truyền tín hiệu của họtrên toàn quốc.

Sau đó 15 năm, hai phần ba các gia đình ở Hoa Kỳ có VCR và có thể “thay ca” trong việc thưởng thức hình ảnh, khoảng 60% có dịch vụ truyền hình cáp “tốithiểu” (được hỗ trợ bằng chương trình quảng cáo), khoảng 30% thuê mộthoặc nhiều kênh truyền hình cáp, và hầu như tấtcảcác kênh truyền hình bằng phương tiện điện tửtrên toàn quốc đều được phát sóng từcác đàivà truyền qua hệ thống cáp theo hình thức domsats.

Các hệ thống chương trình truyền hình cáp mở rộng nhanh chóng vào cuối những năm 1970 với sựxuất hiện của CableNewsNetwork (CNN) và các hệthống khác bắt đầu hoạt động vào năm 1980. Đồng thời, sốlượng các đàiphithương mạivàđộc lập (không liên kết mạng) cũng tăng lên, mang lạithêm sự lựa chọn cho khán giả.

Khicác mạng lướithống trịkhoảng thờigian cao điểm cho truyền hình (thường từ7 đến 11 giờ tối), chiếmkhoảng 90% lượng ngườitheo dõitruyền hình vào năm1980, thì một thập kỷsau số lượng ngườixemtruyền hình đã giảmxuống trong khoảng từ 55% đến 60%. Khán giả ngày càng sửdụng nhiều hơn các dịch vụ truyền hình cáp cạnh tranh, thuê phim, và xemchương trình của các đàitruyền hình độc lập hoặc phi quảng cáo.

Ngành truyền thông ởHoa Kỳdựavào hệthống cácđàiphát thanh vàtruyền hình địaphương của tư nhân và hệ thống truyền hình cáp. Mặc dù những dịch vụ này rất đa dạng về hình thức sở hữu nhưng gầnnhư tất cảđều thuê (ký hợp đồng sửdụng) một hoặc nhiều dịch vụhoặc hệ thống truyền thông toàn quốc.

Nếu làmtròn thì có gần 12.000 đàiphát thanh trên toàn quốc –hơn 5.000 đàiphát sóng AM và 5.000 đài phát sóng FM –và gần 1.500 đài truyền hình. Tạicác thịtrường chính thường có từ 30 đài phát thanh và năm đến bảy đàitruyền hình.

Quy định của liên bang cho phép các công ty và cá nhân được quản lý tới 12 đài phát thanh AM, 12 đàiphát thanh FM và 12 đàitruyền hình nhưng không được quá một đàitrên một thịtrường nhất định. Cũng không có hạn chếvềsởhữu đốivớisốlượng hệthống cáp hoặc ngườithuê bao mà một công tycó thểkiểmsoát. Các công ty điện thoạikhông đượcphép sởhữu hệthống cáp nếu họcũng cung cấp dịch vụđiện thoại, một hạn chếhiện nay đangbịngành điện thoại công kích. Một chủ sở hữu không thể kiểm soát một đài truyền hình và dịch vụ cáp trên cùng một thịtrường.

Hầu hết các đàitruyền hình đều ký hợp đồng với mạng quốc gia nhằmthựchiện các chương trình của họ. Một số ít hơn là các đài liên kết.

Hiện nay có bốn mạng truyền hìnhlớn (ABC, CBS, NBC và Fox), mỗimạng sởhữumột sốđài truyền hình trên các thịtrường lớn (được gọilà O&Os, viết tắt của owned-and-operated)và có khoảng 200 đài liên kết trên toàn quốc theo hợp đồng.

Không có mốiliên hệvềsởhữu giữa các mạng truyền thông -chúngtồn tạiđộc lập vớinhau. Các chương trình của mạng truyền thông được truyền cho O&O và cácđài liên kếtbằng tín hiệu truyền qua vệtinh. Các mạng truyền thông (trừ Fox) đều có các bộphận tin tức hàng ngày cung cấp tin thời sựvà các chuyên đề. Các chương trình giảitrí được thuê lại từ các công ty độc lập.

Có khoảng 60 mạng truyền hình cáp, tất cảđều đượctruyền trên toàn quốc bằng hệthống thu phát tín hiệu vệtinh chuyển tín hiệu tớicác “đầu cuối”của hệthống cáp tớicác gia đình. Trong những mạng này, một vàimạng thu phí sử dụng (Home Box Office của Time Warner là mạng lâu nămvà lớn nhất) theo đó người sử dụng thuê bao bằng cách trảmột khoản phí hàng tháng trung bình từ10 đến 50 đô-la. Sốmạng còn lạilà các dịch vụhỗtrợquảng cáo Turner Broadcasting System, Discovery Network, và USA Network.

Nhiều mạng cáp rất có tính chuyên đề-vềhàikịch, dựbáo thờitiết, tin kinh doanh. Ngày càng có nhiều dịch vụ được cung cấp liên tục 24 giờ.

Hàng chục mạng lướiphát thanh -hầu hết là dịch vụâmnhạc -chuyển tảicác chương trình bằng vệtinh. Một số ít cung cấp dịch vụtin tức định kỳ.

Dịch vụ phát thanh và hầu hết dịch vụ truyền hình cáp ở Hoa Kỳ sống dựa vào việc bán thời gian quảng cáo. Trong tổng sốtiền chicho quảng cáo mỗinăm,truyền hình chiếmkhoảng 22% và phát thanh chiếm 7%. Quảng cáo trên truyền hình cáp không đáng kể, có lẽ khoảng 1% trên tổng số. Nếu so sánh, báo chiếm khoảng 29% tổng sốtiềnchicho quảng cáo. Phần thu lớn nhất từ quảng cáo là từ các công ty quảng cáo địa phương.

Hầu hết các đàitruyền hình thương mạidành từ10 đến 12 phút trong mỗigiờphát sóng cho quảng cáo, thường ít hơntrong giờxemtruyền hìnhcao điểm. Các đàiphát thanh thực hiện quảng cáo nhiều hơn - thường từ 18 đến 20 phút trong mỗi giờ phát sóng. Quảng cáo trên truyền hình cáp cho đến nay tương đối kém phát triển.

Các ngành truyền thông điện tử không lớn về nhân lực. Khoảng 100.000 người làmviệc trực tiếp tạicác đàiphát thanh hoặc truyền hình, phần lớn là tạicác đàitruyền hình địa phương. Một đài phát thanh địa phương điển hình có thểcó từhaiđến ba nhân viên tạithịtrường nhỏvàlên tới hàng chục ngườitạicác thành phốlớn. Việc áp dụng tựđộng hóa ngày càng nhiều đã làmgiảm quy mô nhân lực của các đài.

Các trạmphát hình có khoảng từ25 đến vàitrămnhân viên. Hệthống truyền hình cáp sửdụng nhiều nhân viên trong hoạt động quan hệ với khách hàng và dịch vụ sửa chữa và chỉ cần một vài nhân viên kỹ thuật và theo dõi các chương trình.

Phần lớnnộidung bài viết này đề cập đến truyền thông mang tính thương mạivì đây là loạidịch vụ phổ biến rộng rãi nhất và được theo dõi nhiều nhất. Nhưng cũng còn một loại dịch vụ thay thế trong cả hai lĩnh vực phát thanh và truyền hình - dịch vụ phithương mại.

Những đàiphát thanh phi thương mạiđầu tiên phát sóng vào những năm1920 (việc thửnghiệm diễn ra sớmhơn). Nhiều hệthống trường học và đạihọc cũng có đàiphát thanh–nhưng phần lớn đã ngừng hoạt động từđầu nhữngnăm1930 do sức ép vềtàichính, thiếu nhu cầu sửdụng phương tiện và do các đàiphát thanh thương mạiđòi sửdụng tần sốcủa họ. Trước khikết thúc Chiến tranh ThếgiớiThứhai, chỉcó khoảng 25 đàiphát thanh giáo dục dùng sóng AM là còn hoạt động. Vào năm 1945, khi FCC chấp thuận phát sóng FM theo tần số như hiện nay, họ đã dành 20 kênh thấp nhất cho phát sóng phithương mại.

Bắt đầu từ cuối những năm 1940 và phát triển vững chắc kể từ đó, ngành phát thanh phi thương mại đã mở rộng tới khoảng 1.400 đài vào năm 1990.

Đóng vaitrò quyết định cho sựmởrộng này là tàitrợcủa chính phủliên bang tăng lên. Trước năm 1963, phát thanh phi thương mại không nhận được tài trợ của chính phủ liên bang. Tổchức hỗtrợchính là quỹFord Foundation vàsửdụng hình thức tàitrợkhông hoàn lại. Việcthành lập công ty Corporation for Public Broadcasting (CPB) vào năm1967 và đài phát thanh National Public Radio (NPR) một nămsau đó đãđịnh hìnhchohệthốngphát thanh phithương mạiđầu tiên trên toàn quốc.

Các đàitruyền hình phithương mại thiếu các kênh dựphòng đến tận năm1952 và chỉcóđược các kênh này sau nhiều năm tranh cãi trong chính phủvềvấn đề này. Những đài truyền hình đầu tiên, chủyếu trên dảiUHF, phát sóng vào năm1953và 1954. Sựphát triển trong những năm đầu kháchậmchạp dothiếu tàichính. Bước vào những năm1970, nhiều thành phốlớn ởHoa Kỳvà một số bang thậm chí không có đến một đàitruyền hình phithương mại.

Cũng như vớiphát thanh,tàitrợcủa QuỹFord Foundation là chủyếu đểduy trì sựtồn tạicủa các đàitruyền hìnhphithươngmại đi tiên phong, trong đó hầu hết do cáctrường đại học hoặc các tổ chức cộng đồng vận hành.

Việc thành lập CPB và tổ chức Public Broadcasting Service (PBS) đã giúp các đài truyền hình phi thương mạinằmphân tán xây dựng được hệthống trên toàn quốc. Việc tăng tàitrợcủa chính phủliên bang vàcác chương trình quốc gia đã đẩy sốlượng các đài truyền hình phi thương mại lên hơn 300 vào năm 1990. Một số bang vận hành các hệ thống đài truyền hình công cộng, từ đó giúp chuyển tảithông tin về những sự kiện quan trọng trên toàn bang.

Đến những năm gần đây, khoảng một nửa tổng số tiền trợ giúp các đàivà mạng lướitruyền hình phi thương mạilà từ thuế- tài trợ của liên bang cho CPB hoặc tiền thuế của bang hỗ trợ cho các đàitruyền hình tạibang. Hỗtrợtừtiền thuếvào năm 1990 lên đến 40% tổngdoanhthu. Phần còn lạilà từ các khoản tài trợ của doanh nghiệp, tài trợcủa cá nhân, các quỹvà các nguồn khác.

Các tổchức truyền thông công cộng thống nhất rằng vấn đềchủyếu của họlà và luôn luôn là khó khăn trong việc có đủtiền đểhoạt động. Họlưu ý rằng phát thanh và truyền hình công cộng ởHoa Kỳhoạt động với một phần doanh thu từquảngcáo thương mại. Mộtsốnhà phê bình đã cho rằng việc thiếu mộtsựnhất trírõ ràng vềvaitrò của dịch vụtruyền thông phithương mại trong hệthống truyền thông kháđậmnét thương mại của Hoa Kỳlà vấn đềtrung tâmcủa yêu cầu thường xuyên vềtài trợ.

Công ty CPB và haimạng truyền thông, NationalPublicRadio (NPR)vềphát thanh và Public Broadcasting Service (PBS) vềtruyền hình, nóichung đạidiện cho hệthống truyền thôngphi thương mại trong chính sách của chínhphủ. NPR liên kết khoảng 250 đàiphátthanh phi thương mại-những đàiphát thanh lớn hơn và được tàitrợ tốthơn. Hệthống này cung cấp các chương trình tin tứcđượcưa thích vàobuổitối và buổi sáng. NPR sản xuất phần lớn các chương trình cung cấp cho các đài phát thanh.

Trong khi đó, PBS chỉ hoạt động tronglĩnh vực liên kết các mạng truyền hình. Tất cảcác chương trình của PBS do một vàiđàitruyền hình lớn của nhànước (như các đàitruyền hìnhởBoston, New York, San Francisco và Washington), các hệthống truyền hình ởnước ngoài(đặc biệt là ở Anh) và cácnhà sản xuất độc lập. Thông qua một quytrình bỏphiếu phức tạp "Hợp tác chương trình truyền hình” (Station Program Cooperative), các đài truyền hình thành viên PBS bỏ phiếu để chitiền hỗ trợ cho những chương trình mà họ cần.

Những ngườikhởixướng hệthống truyền thông côngcộng đã tranh luận trong nhiều nămrằng chỉ có các đài phi thương mạimới có thể cung cấp các chương trình vềvăn hoá, giáo dục và các nộidung khác đểlàmđốitrọng vớichương trình giảitrí do các mạng phát thanh và truyền hình cáp cung cấp.

Các nhà phê bình cho rằng khisốlượng các kênh nhận được tạihầu hết các gia đình đều tăng lên và thiết bịVCR đã có mặt tạihơn 2/3 sốgia đình ởHoa Kỳthì sẽquá tốn kémđểtiếp tục hỗ trợhệthống truyền thông phi thương mại. Những người muốn thưởng thứccác chương trình đó có thểnhận được chúng vớichiphí thấp hơn bằng cách sửdụng các băng ghihình hoặc phương pháp khác, trong khicác chương trình do cácđàiphithương mạisửdụng có thểđược chuyển giao cho những đài có khả năng sử dụng với hiệu quả cao hơn.

Sựphát triển của các mạng truyền hình cáp dành cho trẻem,vềcác vấn đềkhoa học và các chuyên đềkhác đã tăng thêmáp lực đối với các đàiphithương mạibuộc họphải tiếp tục có các kênh dự phòng và đượcmiễn phảithực hiện cácquy định đang áp dụng cho các đàikhác.

Nhìn chung, vấn đềchính yếu và thường xuyên của hệthống truyền thông điện tửlà sựđòihỏi của các đàivà các kênh vềnộidung chương trình phát sóng. Chương trình giảitrí vốn chiếm phần lớn thời lượng phátsóng của mạng (vàchiếmphần lớncác chương trình liên kết)do các công ty độc lập, hầu hết có trụ sởở Nam California, sản xuất.

Giờ cao điểm là thời điểm phát sóng cạnh tranh quan trọng nhất đốivới chương trình truyền hình và nhìnchung là dành cho cácchương trình hàikịch và sân khấu. Thờigian biểu phátsóng thường được sắp xếp từđầu nămđểbắt đầu mùa truyền hình mớivào tháng 9. Các chương trình không thành công (có điểm đánh giá thấp) được thay thế trong năm khi cần thiết.

Các đàiliên kếtởđịa phương chỉđơn giản phátsóng chương trình của mạngvào giờcao điểm và trong nhiều giờkhác trong ngày. Thờigian còn lại gần như là dành hết cho các chương trình giảitrí khác (chủyếu là các trò chơivà phát lại nộidung của mạng) được cung cấp cho các đài địa phương trên cơsởliên kết (đàimua quyền phát sóngmột chương trình từhaiđến ba lần trong một thời gian nhất định, thường là độc quyền cho thành phố đó).

Hầu như không có chương trình giải trí trên truyền hình nào được sản xuất tại địa phương vì việc này quá tốn kém.

Đa sốcác chương trình phát thanh đều phát chương trình thu thanh các thểloạinhạc được yêu thích. Ở các thành phố lớn, một số đài chú trọng đến các chương trình tin tức và đốithoại nhưng hầu hết là phát lại chương trình thu thanh và đưa tin nhanh – và vô số các quảng cáo! Mạng lưới phát thanh cóvaitrò quan trọng đến tậnnhữngnăm1950 khibịsựcạnhtranh của truyền hình làm mất vịtrí. Trong những năm gần đây, việc sửdụng vệ tinh đểchuyển các chương trình phát thanh đã khôi phụclại các chương trình phát thanh trên toàn quốc trong một mức độ nhất định.

Một sốcuộc điều tra cho thấy đa sốngườidân Mỹtheo dõiphần lớn tin tức (nhất là tin quốc tế và trong nước) thông qua truyền hình. Với sự nổi lên của mạng CNN và các dịch vụ thông tin cáp khác, điều này ngày càng đúng hơn.Nhiều người dân Mỹbiết đến thếgiớibên ngoài từcác bản tin truyền thanh nămphút hoặc các chương trình ngắn trên mạng truyền hình hoặc các chương trình của đài địa phương.

Tin tức rất cần thiếtđối vớikhán thính giả vàngườiquảng cáo. Chương trình tin tức kéo dài 30 phút trên mạng vào buổitối thu hút hầu hết số người theo dõi tin tức. Trong những năm gần đây, haimạng tin tức của CNN ngàycàng được nhiều ngườiMỹyêu thích, được phát 24 giờliên tục cho các gia đình sử dụng truyền hình cáp.

Một sốchương trình thông tin nghiêmtúc khác -vềphỏng vấn, vấn đềcông cộng và phimtài liệu, đang suy giảmvì sốlượng khán giả nhỏ bé.

Nộidung củatất cảcác chương trình nàynóichungdo mạng truyền hình quyếtđịnh (hoặcdo các đàiđịa phương đối vớichương trình tin tức buổitốicủa họ-là sức hấp dẫnchủyếu đối với nhà quảng cáo và khán giả). Các hãng tin quốc gia cung cấp khá nhiều thông tin đầu vào nhưng đa sốmạng truyền hình Hoa Kỳđều có phóng viên riêng và sửdụng cộngtác viên ởnhững khu vựcxa xôi.

Chắc chắn chương trình truyền hình dành cho trẻemnổitiếng nhất ởHoa Kỳlà "Sesame Street", một sản phẩmcủa hãng Children'sTelevision Workshop ởNewYork, được phát sóng lần đầu tiên vào năm 1969. "Big Bird," "Kermit the Frog," và các nhân vật khác được toàn thế giới biết đến trong nhiều chương trình trên toàn quốc với sự kết hợp thành công rực rỡ giữa nội dung sinh động, hình vẽvà các bài học.
Tất cảcác mạng truyền hình đều phục vụtrẻemvào cácbuổisáng thứbảy với những bộphim
hoạt hình hành động-phiêu lưu.

Bóng đá chuyên nghiệp và của các trường học là chương trình thể thao thường xuyên được yêu thích nhất trên truyền hình. Phátthanh và truyền hình còn giới thiệu các chương trình thiđấu bóng bầu dục và bóng rổkéo dàihàng giờ,trong khi dành ít thờigian hơn cho các môn thểthao khác. Công chúng cũng rất quan tâm đến tin tứcvềThếvận hộiOlympic. Một số bằng chứng cho thấy (lượng khán giảgiảm xuống) khán giảcóthểđã bão hòa vớimột sốchương trình thểthao nhất định.

Kểtừkhoảng năm 1930, các phương tiện nghiên cứu và báo cáo về thóiquen xem và nghe của ngườidân ngày càng tốt hơn đã có một tác động lớn đến xu hướng xây dựng các chương trình. A.C. Nielsen (một bộphận củaDun& Bradstreet) vàArbitron (một bộphận củaControlData Corporation) là những hãng đánh giá lớn trong nước. Nielsen đánh giá các mạng tin tức và truyền hình ởthịtrường địaphương trong khi Arbitronđánh giá vềphátthanh và truyền hình tin tức địa phương.Không có bấtkỳquan hệsởhữu nào giữa những công tynày và bất kỳtổ chức truyền thông nào.

Cần phảitổchức đánh giá vì những công ty quảng cáo cần biết aivà có bao nhiêu ngườiđang theo dõicác chương trình –thông tin này rất quan trọng trong việc quyết định “mua” loạihình truyền thông nào đối với mộtsản phẩm nhất định. Cáchãng truyền thông (vàngày càng chủ yếu là các mạng truyền hình cáp) "bán" khán giảcho các công ty quảng cáo và sửdụng đánh giá để đo mức độ phổ biến đến người dân –có bao nhiêu khán giảtiềm năng là khán giảtrên thực tế.

Đánh giá dựa trên nguyên tắc lấy mẫu.Ví dụ, Nielsen thu kếtquảđánh giá dựa trên mộtmẫu khoảng 4.000 gia đình được lựa chọn một cách khoahọc đểđạidiện cho nhiều khu vực địa lý khác nhau trên toàn quốc, cùng với các nhóm dân cư kinh tếvà xã hội khác nhau. Những con số đánh giá này được coilà đại diện tương đối sát với thực tếvới sai số khoảng 3%.

Việc đánh giá được thực hiện bằng các phương phápkhác nhau. Gần đây nhất –và gây nhiều tranh cãi nhất – là việc sửdụng máy đo sốngười xem, một thiết bịyêu cầu người xem phảibấm vào một thiết bị điều khiển từxa khi được báo hiệu bởimột máy tính nằm trong thiết bịthu sóng.

Các phương phápcũhơn baogồmcác kiểu điều tra qua điện thoại và ghichép hoạt độngnghe hoặc nhìn trong một tuần,v.v…

ỞHoa Kỳ, phương tiện điện tửđóng một vaitrò quan trọng trong các chiến dịch bầu cửởđịa phương và liên bang. Thờigian phát hình rất đắt và chiếmphần lớn ngân sách dành chochiến dịch bầu cử.

Việc các ứng cửviên tổng thống tranh luận vớinhau trên truyền hình một vàilần trong thờigian tranh cửđã trởthành truyền thống (nhưng chắc chắn là không bắt buộc). Những cuộc “tranh luận" này thường dướihình thứccác ứng cửviên trảlờicác câu hỏichứkhông trực tiếp tranh luận với nhau.

Phương tiện truyền thông ởHoa Kỳvà trên thếgiớicòn được cho là có ảnhhưởng vềdư luận đốivớingườitheo dõi. Nếu hệthống truyền thông đưa tin vềmột sựkiện hoặc một vấn đềnào đó thì các điều tra cho thấy hầu hết ngườitheodõiđều nghĩngay rằng vấn đềđó là chuyện nghiêm trọng.

Haiđiều trong Hiến pháp Hoa Kỳđiều chỉnh vấn đềquản lý truyền thông. Điều khoản Giao thương (Điều I, khoản 8) chophépQuốc hộiquản lý hoạt độnggiao thương giữa các bang và giữa các bang vớinước ngoài. Điều bổsung sửađổithứnhất của Hiến pháp đảmbảo sựtựdo ngôn luận và báo chí. Tất cảcác hoạt động quản lýtruyền thông của chính phủđều xuấtphát từ hai tiền đề đã tồn tại hơn 200 năm này.

Lần đầu tiên, Quốc hộithông qua các luật quản lý hoạt động phát sóng vào các năm1910 và 1912. Năm 1927, luậtđầu tiên vềquản lý cácđàiphát thanh được thông qua. Luật đó tạo ra tiêu chuẩn nền tảng quan trọng "lợiích công cộng, thuận tiện và cần thiết” (PICON) đểdựa vào đó đưa ra các quyết định cấp phép và các quyết định quản lý khác.

Quốc hội cảm thấy vấn đề truyền thông cần được quản lý, một phần là vì bản thân ngành này đã yêu cầu giảm bớt sựcan thiệp vào việcphát sóng nhưng cũng là vìkhông cóđủdải tần đểđáp ứng tất cảnhững người muốn phát sóng. Hơnnữa, dảitần điện từlà một tài nguyên tựnhiên của nhà nước vàvìthếchính phủphảikiểm soát bằng cách cấp phép cho những dịchvụsử dụng nó.

Năm1934,Quốchộithông qua Luật Truyền thông toàn diện hơn, theo đó có một cơquan quản lý chung điện thoạivà phát sóngtruyền thông và luậtnày vẫn điều tiết chính sách quản lý của liên bang mặc dù nó đã được sửa đổi một vàilần. Luật này tiếp tục áp dụng tiêu chuẩn "PICON" và thành lập FCC.

Ủy ban Truyền thông Liên bang bao gồmnămủy viêndo Tổng thống chỉđịnh và được Thượng viện thông qua, và có khoảng 1.800 nhân viên dân sựlàm việc trong lĩnh vực kỹthuật và kinh tế để quản lý hoạt động viễn thông hiện đại. Ngân sách hàng năm của FCC khoảng 110 triệu đô-la, tương đốinhỏtheo tiêu chuẩn đốivớicơquan của chính phủliên bang. Ban truyền thông đại chúng của FCC có khoảng 300 nhân viên theo dõihoạt động phát sóng truyền thông, vớichức năng chính là cấp phép hoạt động cho các đài.

Các đàiđược cấp phép hoạt động trong bảy nămđốivớiphát thanh hoặc nămnămđốivới truyền hình. Các giấy phép này có thểvà thường được gia hạn nhiều lần. Việc cấp phép cho các dịch vụlà chức năng quan trọng duy nhất của FCC. Trong khiđó, hệthống truyền hình cáp lại được cộng đồng địa phương quản lývà chính phủliên bang quản lý rất ít trong lĩnh vực này.

FCC có thẩm quyền (do Quốc hội trao cho) đặt ra các tiêu chuẩn kỹ thuật cho dịch vụviễn thông. Cho đến đầu những năm1980, các công ty và cáctậpđoàn trong ngành vẫn thửnghiệm các hệ thống cạnh tranh vớinhau dựa trên một tiêu chuẩn cụ thể và khuyến nghịFCC áp dụng một tiêu chuẩn mà thường được FCC chấp thuận và áp dụng.Những tiêu chuẩn cho truyền hình trắng đen và truyền hình màu (hệ NTSC) và phát thanh FM được ra đờitheo cách này.

Bằng quyết định của mình vềviệc phát sóng AM vào đầu năm 1982, FCC đã không sử dụng quy trình nóitrên mà để cho “thịtrường” quyết định vềmột tiêu chuẩn cụ thể. Thành công rất hạn chế của tiêu chuẩn phát sóng AM cho thấy hướng tiếp cận dựa vào thịtrường trong trường hợp này đã không hiệu quả.

ỞHoa Kỳ, việc quản lý sản xuất chương trình không đáng kể. Lýdo chủyếulà vì Điều bổsung sửa đổithứnhất của Hiến pháp. Cũng cónhững hạn chếtheo quy định của liên bang về việc sử dụng các chương trình có nộidung không lành mạnh và các yêu cầu vềviệc sửdụng phương tiện truyền thông đối với những ngườitranh cửvào các cơ quan chính quyền. Nóicách khác, sốlượng và loạihình chương trình do các đàivà hệthống truyền hình cáp cung cấp là vấn đềthuộc vềviệc lựa chọn cách quảntrị, chứkhôngphảitheo quyết định củachính phủ. Cụthểlà chính phủkhông kiểmsoát việc phát sóng các chương trình tin tức và vấn đềxã hội.

Christopher Sterling là Giáo sư của Trung tâm Quốcgia vềNghiên cứu truyền thông tạiĐạihọc George Washington ởWashington D.C.

ÂM THANH DỊU NGỌT CỦA CUỘC TRANH LUẬN Rona Mendelsohn

Cứvào lúc11:30 mỗitối, ởHoa Kỳngườita lạitheo dõichương trình tin tức chính trên truyền hình "Nightline." Chương trình này kéo dài 30 phút và do Edward (Ted) Koppeldẫn trên mạng truyền hình American Broadcasting Company's(ABC), vớisốlượng khán giảkhoảngsáu triệu người-một con sốkhálớn cho một chương trình được phát đivào thờiđiểmmà hầu hết mọi người đã đi ngủ.

Tuy nhiênvẫn còn nhiều ngườithứctrên toàn Hoa Kỳđểtheo dõi Koppel, sống tại Washington, thực hiện các cuộc phỏng vấn được truyền hình trực tiếp và không cần biên tập trước -thường là với những người có quan điểm đối lập nhau.

"Ý tưởng có thểphảixung đột với nhau" Koppelgiảithích. "Hệthống chính quyền của chúng ta hoạt động tốt nhất khicác quan điểmđốilập vớinhau có cơhộiđểđược trình bày. Khinhững ngườicó quan điểmhoàn toàn khác nhau tranh luận với nhau, kết quảcủa quá trình tranh luận ấy là một chính phủ khôn ngoan". Koppelkhông chỉphỏngvấn một sốnhững nhân vật chính trịnổitiếng nhất ởHoa Kỳmà khicó dịp ông còn thực hiện chương trình ởnước ngoài. Ví dụ: năm1985, Koppeldành một tuần ở NamPhi. Tạiđó, trong một chương trình mà tạp chí Newsweek mô tảlà "một thờikhắc lịch sử", ông đã thu xếp đểBộtrưởng Ngoạigiao của Nam Philúc bấy giờlàRoelofF.Botha vàTổng giámmục Desmond Tutu đốithoạivớinhau, mặc dù không trực tiếp trên truyền hình. Vàonăm 1988, Koppelthực hiện chương trình trong năm đêmtừJerusalem. Những chương trình này được truyền qua vệtinh, gồm các cuộcphỏng vấnvới BộtrưởngNgoạigiao Israel làông Shimon Peresvà với ngườiphát ngôn của Tổchức Giảiphóng Palestine, ông Bassan Abu Sharif.

Koppelcoi sựkhác biệt giữa chương trình tin tức truyền hình của mình và các chương trình truyền hình thương mạikhác là một điểmtrọng tâm. Ông nói: "Chúng tôidành 30phút chomột vấn đềduy nhất đểchúng tôicó cơhộitập trung thêm sựchú ý vào vấn đềđó". Sựcốgắng tập trung này ngược hẳn với việc phổ biến rộng rãi tin tức,là đặc điểmcủa các đối thủ cạnh tranh.

Vì không có kiểmduyệt hoặc kiểmsoát từtrung ương nên truyềnhình cạnh tranh vớitất cảcác phương tiện truyền thông khác đểcung cấp thông tin cho công chúng Hoa Kỳđang ngập trong đủloại tin tức. "Nếu bạn bịđưađến thành phốNewYork hoặc Washington từmộtnước nào đó và không aicho bạn biếttrước những gì đang chờđợi bạn, bạn sẽcảmthấy mấtphương hướng" Koppelbình luận. "Bạn sẽnhận được thông tin từ mọinơi.Tôithường thích thú khi nghĩ rằng có cái gìđó phải khôn ngoan ở đây nếu bạn đến từmột nước khácvì vấn đề của bạn không phải là tìm thông tin-vấn đề của bạn là lựa chọn trong tất cảmớ thông tin ấyvà quyết định thông tin nào là chính xác và thông tin nào không".

Điều mà truyền hình của Hoa Kỳlàm rấttốtlà cập nhật thông tin cho mọi người“mộtcách rất hiệu quả”, Koppelnói. "Doanh nhân, diễn viên điện ảnh, chính khách, nghịsĩvà các nhà ngoại giao đều biết rằng nếu họ muốn đến vớiđông đảo người dân Mỹ,thìhọsẽphảiđến vớicách tốt nhất hoặc chí ít cũng phải theo cách nhanh nhất: thông qua truyền hình –và họ sẽđến với nhiều người nhất".

Koppellưu ý rằng ởtất cảcác thành phốởHoa Kỳnơitruyền hình cáp (các đàitruyền tín hiệu qua cáp chứ không phát sóng) phổbiến, ngườixem có thể chọn từ 30 đến 40 chương trình khác nhau được phát đồng thời liên tục 24 giờ mỗi ngày. Vấn đềđối vớingười xem là vượtqua được sự "bão hòa thông tin” này, ông kết luận.

Chương trình được trao giảithưởng của Koppelđôikhicũng khaithác đềtàitin tức bằng việc thực hiện phóng sựđiều tra mà sau đócó thểxuất hiện trên các tờbáo ởHoa Kỳ. "Công việc của tôithực ra là cốgắng tìm hiểu những điều ẩn giấu trong những thông tin mà những khách mời của tôi đang cố gắng truyền đạt và xem điều đó có thích hợp không hoặc có điều gì cần phải tìm hiểu kỹ hơn không".

Phạm vi công việcđiều tra của Koppellà rấtrộng. Ông đã từng phỏng vấn cốvấn an ninh quốc gia Hoa KỳRobert McFarlane vềsốtiền cung cấp cho các lực lượng chống đốiởNicaragoa. Và trong một chương trình khác,ông lật lại những lýlẽđược trình lên Tòa án Tốicao liên bang Hoa Kỳvềviệcmột kẻ sát nhân bị bệnh tâmthần có nên bịtuyên án tử hình không.

"Mức độ độc lập ở những thời điểm khác nhau và đốivới những cơ quan thông tấn khác nhau là rất khác biệt”, Koppelnóivềhệthống truyền thông ởHoa Kỳ. "Không ởđâu mức độcó thểso sánh với Hoa Kỳ".

Tất nhiên, chính phủlàmcông việc của mình theo cách tốt nhất có thể. Theo Koppel: "Có hàng tá công việc đang được các cơquan khác nhau của chính phủthực hiện mỗingày đểcốgắng làm cho mọiviệc diễn ra một cách phù hợp hoặc được thực hiện theo một cách thức nhằmxây dựng một hình ảnh tốt nhấtcho chính phủ. Hoặc,nếu có chuyện gì tiêu cực thì cũng chỉtruyền tinkhi chúng tôikhông còn thờigian đểkiểmchứng vớinhững ngườicó thểbiết những thông tin trái ngược vềchuyện đó".

Những cốgắngtinh vinhằmđịnh hình tin tức thường thất bại, Koppelnói. "Trong truyền hình thương mại, áp lực đối vớichúng tôikhông mang tính chính trị, đó là áp lực vềmặt kinh tế" ông giảithích. Đốivớitruyền hình thương mạiởHoa Kỳ(khác vớitruyền hình công cộngvớisựhỗ trợcủa chính phủ), các công ty mua thờigian đểxúc tiến quảng cáo bán sản phẩmcủa họvào những khoảng thờigian thương mạitrong các chươngtrình. Ví dụ: nếu các nhà quảng cáothấy rằng khángiảcủa chương trình "Nightline" đang giảmxuống họcó thểdùng tiền quảng cáocho những chương trình khác. Do đó, Koppelđôikhicảm thấy có một trách nhiệmvừa phảigiảitrí vừa phải cung cấp tin tức cho khán giả của chương trình.

"Đôikhibạn làmnhững chương trình chẳng có gì là quan trọng mà chỉcó tính chất giảitrí". Vào một ngày mà không có chuyện gì lớn để khai thác, Koppel không ngạisử dụng một chương trình được thu từtrước, ví dụvềcác nhạc công được yêuthích như tay ghi-ta B.B. King và nghệsĩ kèn trompet nhạc jazzWynton Marsalis.

Và đôikhi có cảnhững câu chuyện đặc biệt nào đó có cảyếu tốthông tin và giảitrí. Ví dụ: vào các năm 1987 và 1988, "Nightline" thực hiện 11 chương trình vềcâu chuyện haianh emnhà truyền giáo đang gặp bê bốilà Jim và Tammy Bakker.Khihaianh emxuất hiện cùng nhau trên "Nightline," chương trình được đánh giá cao nhất trong lịch sử.

Koppelxemđây là một “món quà cho 'Nightline' mỗikhicó một câu chuyện tương tựnhư vậy vì nó đáp ứng tất cả các tiêu chí: hàng triệu ngườimuốn theo dõi, và đây cũng là những tin tức phù hợp vào thời điểm đó".

Koppelhọc chuyên ngành ngôn luận tại đại học Syracuse University, bang NewYork vànhận bằng thạc sĩvề báo chí của Đại học Stanford ở Palo Alto, California.

Ông bắt đầu nghềbáo chí vớitưcách phóng viên viết bàicho một đàiphát thanh ởNewYork vào năm1963. Năm 1966, Koppel chuyển sang làmviệc cho ABC-TV, nơicác bàiphóng sựcủa ông chủyếu là vềcuộc chiến tranh Việt Namvà chiến dịch tranh cửtổng thống năm1968 của Richard Nixon. Ông là trưởng đại diện của ABC ở Hồng Công từ 1969 đến 1971 và là phóng viên ngoạigiao chính của ABCtừ1971 đến 1980. Ông rờihãng này trong mộtnăm, năm 1976, để chămsóc con cáikhivợông, bà Grace Anne Dorney, đihọc luật. Trong nămđó, ông làm chương trình phát thanh tạinhà, biên tập chương trình tintứctốithứbảy của hãng vàcùng viết một tiểu thuyết trinh thámvớimột phóng viên đồng nghiệp.

Năm1979, Koppelthực hiện chương trình "Vụkhủng hoảng Iran: Hoa Kỳbịlàmcon tin", là tiền thân của "Nightline." "Nightline" được phát thường xuyên từ tháng 3 năm 1980.

Koppelkhông khuyến khích các phóng viên tương lai nghiên cứu vềbáo chí màcần có hiểu biết sâu về lĩnh vực nào đó, ví dụkinh tế, triết học, lịch sử, nghệ thuật hoặc âm nhạc.

"Thực sự không có bất kỳsự khác biệt nào vì về cơ bản đây là một nghề. Đây không phải là một kỹnăng học thuật" Koppelnói. "Kỹnăngnằmtrong khảnănghấpthụthông tin và chuyển hóa thành một hình thức thông tin đơn giản và dễhiểu hơn. Nó nằmtrong việcthu thập thông tin bí mật hoặc phức tạp từmột lĩnh vực cụthểmà làmcho nó dễhiểu hơn với đại chúng. Truyền hình, chí ítlà vào lúc này, là phương tiện truyền thông tốt nhất”.

Koppeltựxem mình là mộtnhân chứng và một “người thamgia nhưng ởvùng biên” vào trong “tất cảnhững câu chuyện quan trọng của thờiđại mình". Ông biết rằng ảnh hưởng và sức mạnh của mình chỉ có tác dụng nhất thời. Sức mạnh của báo chí nói chung và các phóng viên nói riêng được xây dựng trên cơ sở niềm tin, ông tin tưởng. "Chúng tôi chỉ có ảnh hưởng chừng nào công chúng tin rằng chúng tôi không sử dụng nó vì mục đích riêng. Giây phút những khán giả theo dõi chương trình của tôibắt đầu tin rằng tôicó mục đích riêng, rằng tôiđang cốgắngđạt được điều gì đó, rằng tôiđang cốgắng đưa họvào quỹđạo củatôithì sựảnh hưởng của tôicũng chẳng còn. Có nghịch lý là sựảnh hưởng của tôilạitồn tại cùng với nhận thức của khán giảmà tôisẽ không sử dụng nó".

Koppelcó mộtlượng khán giảđông đảo. Mặcdù một sốkhán giảcủa ông có học vấncao và giàu có, Koppelbiết rằng có những nhómkhán giảởtrình độthấp hơn cũng theo dõichương trình của ông.

Bịthúc giục khithực hiện chương trình cho những khán giảthuộc nhiều loạikhác nhau, Koppel cảmthấy có nghĩa vụkhông chỉđặt ra những câu hỏi cho những ngườithamgia chương trình của ông mà còn là “đại diện cho khán giả" ông nói. Đối tượng của ông là phải làm cho ngườixem cùng vớiông xác định khinào ông sẽthực hiện mộtcuộc phỏngvấn và do đó phảixếp quan điểmcá nhân sang một bên. Quan điểmchính trịcủa ông không bao giờđược đưa lên truyền hình nhưngtạp chí Life cho biết rằng Koppellà một ngườicó quan điểmđộc lập (không chính thức có khuynh hướng nghiêng về bất kỳ đảng chính trị nào), và ông luôn đi bầu.

Mặc dù Koppellàm truyền thông từkhicòn trên ghếnhà trường nhưng ông thấy rằng tin tức không baogiờcó thểdựđoánđược. Ưa thích sựngẫu nhiên của các sựkiện diễn ramỗingày, Koppeltrưởng thành từsựứng biến tứcthì. Ông không bao giờchuẩn bịsẵn các câu hỏimà ông sẽhỏicác vịkhách mờivì thích ứng biến trước những phảnứng củahọhơn là làmphóng sự giớithiệu từ năm đến bảy phút trong chương trình của mình.

Lợi thếcủa ông là có thểnhìn thấy khách mờicủa mình trên màn hình (khách mời hiếm khi xuất hiện trực tiếp) nhưng khách mời chỉ có thể nghe thấy Koppel qua tai nghe. Họ chỉ trảlời khi nghe thấy câu hỏi của Koppel.

"Mục đích của việc cách biệt họ là để không cho tôi có lợi thế đốivới họ" Koppel nói. "Đó là cách duy nhất mà 'Nightline' có thểđược thực hiện". Tạo điều kiện cho nhân viên của mình có khả năng tiếp xúc với các khách mờiở bất cứ đâu thông qua phương tiện điện tử, Koppel hạnh phúc khilàmviệc trong một môitrường mà "chưa bao giờcó một ngày mà tôibiết trước là mình sẽ gặp ai. Tôichỉbiết là sẽcó một ngườithú vị có điều gìđó đểnói vềchủđềthú vịnhất của ngày hôm đó".

Dù đã có cơhộiphỏng vấn hầu hết những nhân vật chính trịquan trọng trong thời đạicủa mình, Koppelvẫn mong chờsẽtìm ra những người mà ông chưa gặp đểphỏng vấn. Ông muốn nói chuyện vớiGiáo hoàng John PaulII. Ông cũng hyvọng gặpnhàlãnh đạoCubalà FidelCastro trong chương trình của mình. Sự nhiệt huyết của ông là không có giới hạn.

"Sựtuyệt vời của công việcnày là tôisẽkhông bao giờthiếu ngườiđểphỏng vấn"Koppelnói. "Không có chuyện'Tôiđã có tất cảnhững gì tôimuốn' vì luôn luôn có một aiđó mới mẻsẽxuất hiện".

Ai để lạiấn tượng sâu sắc nhất với ông? Người đó là cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ Henry Kissinger, người mà như Koppelnói, "có một bộóc trứdanh. Nửa giờvớiông cho tôi một cáinhìn sâu sắc vềvấn đề chính sách ngoại giao hơn là hàng tiếng đồng hồvới những người khác".

Koppel, giống nhưKissinger, sinh ra trước khiđến Hoa Kỳ-trong trường hợp của Koppellà tại Lancashire, Anh. Năm 1953, ở tuổi 13, Koppel di cư đến Hoa Kỳ cùng với bốmẹ. Sau đó ông trở thành công dân Hoa Kỳ. Bốmẹ ông tin rằng ở Hoa Kỳông sẽ có nhiều cơ hội, ông nhớlại. Và sự thực là như vậy!
Rona Mendelsohn là cây viết tự do sống ở thủ đô Washington.

KINH DOANH DỊCH VỤPHÁTTHANH Richard Schroeder

Mới8:30 sáng thứhai, vàMaryKinney đã có một chương trình làm việc trong ngày khá bận rộn. Kinney,mộtnhân viên điều hành quảng cáo trên mộtđàiphát thanh của Hoa Kỳ, đang chuẩn bị cho một cuộchọp buổisáng tạimột công ty năng lượng ởđịa phương đang sửdụng đài phát thanh của Kinney để thực hiện quảng cáo xúc tiến tạimột cuộc triển lãmvề chủ đề gia đình.

Kinney đã làmviệc cho chương trình xúc tiến hỗn hợp này được haitháng, trong đó cólập kế hoạch cho chương trình giải thưởng quà tặng vàchương trình dạy nấu ăn (công ty điện xây dựng bán khí đốt tựnhiên sửdụngcho các bếp vàbếp lò gia dụng). Đểđổilại, họsẽmua chương trình quảng cáo của đàiphátthanh của cô, WMJQ,đài phát thanh FM lớn nhất tại thành phốBuffalo,trên biên giới Hoa Kỳ-Canađa của bang NewYork, khoảng 640 kilômet vềhướng Tây Bắc của thành phố New York.

Ngay khiKinney kết thúc công việctạicông ty năng lượng, cô vội vàng tới mộtcuộc họp vớicác cán bộquản lý của mộtcửa hàng bán lẻgiường ngủcủa Canađa sắp khaitrương cửa hàng đầu tiên ở Buffalo, một thành phố công nghiệp tại khu vực đô thị có 1 triệu dân. Kinney có hai tuần để chuẩn bịcho sựkiện khaitrương, trong đó có một ngày phát thanhtừcửa hàng. Cô hyvọng sẽ đạt đượcmột hợp đồng quảng cáo lớnvới công ty kinh doanh giường này. Trong khi Kinney chuẩn bịcho cáccuộc gặp trong ngày, đài phát thanh của cô đang phát sóng chương trình nhạc rock, xen kẽbởicácđoạn quảng cáo cho các cửa hàng bán đồđạc, thực phẩmvà cửa hàng bách hoá, tớikhoảng 250.000 thính giả. Cách trung tâm không xa,WBEN, đài phát thanh AM lớn nhất ởBuffalo và là một đàiphát thanh khác của WMJQ đang phát sóngtới 200.000 thính giảkhác vềchương trình buổisáng gồmtin tức địa phương, trong nước và quốc tế; các trận thiđấu thểthao; dựbáothờitiết và thông báo từtrực thăng của đàivềtình hình tắc đường tạithành phố. Cứtừba đến bốn phút, đàilạiphát một chương trình quảng cáo thường kéo dài60 giây cho các ngân hàng, siêu thị, cửa hàng ôtô hoặc công ty bảo hiểmcủa địa phương.

Haiđàiphát thanh liên tục suốt ngày và 365 ngày một năm. Các đàinày đến vớithính giảtrên toàn khu vực phía tây bang NewYork, phía bắc Pennsylvania và qua biên giớitớiphía nam Ontario, Canada. Nguồn tài chính đểđàihoạtđộng, duy trìcột phát sóng, trả lương cho 50nhân viên và tạo ra lợinhuận cho chủsởhữulà nhờquảngcáo. Nếu không cótiền thu từbán quảng cáo hàng hóa và dịch vụ, đài sẽ không thể hoạt động được năm phút.

"Chín mươitám% doanh thu của chúng tôi là từbán quảng cáo vàđiều nàyđảmbảo cho tất cả hoạt động" Larry Levite, chủtịch và chủsởhữu công ty Algonquin Communicationsđang điều hành hai đài phát thanh, cho biết.

"Loạihình kinh doanh của chúng tôiđặc biệtởchỗchúng tôicóhainhóm khách hàng, ông nói thêm. “Nếu không có người quảng cáo, bạn sẽkhông thểkinh doanh; nếu không có thính giả, bạn khôngthểkinh doanh. Vì thế, chúngtôiphảiquantâmđến cảhainhóm và làmcho họthoả mãn với dịch vụ của chúng tôi.Đôikhi lại có haiđịnh hướng khác nhau: Điều làmcho một nhóm thoảmãn không làm cho nhóm còn lại thoảmãn.Mộtsốthính giảkhông thích các đoạn quảng cáo nhưng nếu không có quảng cáo tôikhông thểcung cấp những dịch vụmà thính giảmuốn. Không có quảng cáo, tôi không thể có những chương trình tin tức 24 giờ hoặc các cuộc thivà trò chơi. Người quảng cáo trả tiền cho những việc đó".

Không bênnàoquantrọng hơn bên nào, Levite nói. Vì các đàiphát thanh củaAlgonquin cạnh tranh với các đài phát thanh, truyền hình và báo khác để kinh doanh bán quảng cáo, họ phải cho thấy các đài của mình thu hút được những nhómthính giả lớn và trung thành, những người nghe chương trình quảng cáo củahọ. Điều đócó nghĩa là các đàiphảilàmviệc vất vảđểcung cấp những chương trình mà thính giảmuốn thưởng thức,Levite nói.Mặc dù chính phủkhông hạn chế số lượng quảng cáo mà các đài thực hiện nhưng họ phải thực hiện nhiều chương trình được yêu thích để giữ thính giả.

Cạnh tranh mạnh của truyền hình, vốn đang thu hút sựquan tâmtheo dõicủa đa sốngườidân Mỹvào buổitối, đã buộc cácđàiphát thanhthương mạiphảisửdụng các loạichương trình cụ thểvà tìmra những cơhộiđểthu hút nhiều nhómthính giảkhác nhau. Ví dụ: WBEN, đã từng phát sóng chương trình hỗn hợp điển hình gồm âm nhạc, tin tức và chương trình trảlời bạn nghe đài. Nhưng chấtlượng âmthanh cao của các đàiphátthanh FM đã hút mất nhiều thính giảcủa đàiphát thanh AMvào những năm1970,KevinKeenan, Giám đốc chương trình của WBENvà WMJQ cho biết.

"Thính giảsẽchuyển sang nghe sóng FM vìchất lượng âmthanh" ông nói."Phátthanh AM có haisựlựa chọn: Chúng tôicó thểphát chương trình âmnhạc và mất đithính giả, hoặc làmđiều gì đó khác đi và thu hút thính giả trở lại". WBEN, giống như nhiều đài phát thanh AMkhác,đã từ bỏhình thức âmnhạc và chuyển sang làm loại chươngtrình đặc dụng. "Chúng tôiđã có thể làm chương trình chuyên vềtin tức, vềthông tin kinh doanh, vềđốithoạihoặc vềthểthao" Keenan nói. "Thay vào đó, cách làm của chúng tôilà kết hợp tất cảchúng vớinhau, vớichương trình tin tức địa phương được liên tục cập nhật 24 giờmỗi ngày. Vào cuối tuần, chúng tôi có một chương trình đặc biệt, nhưlàm đẹp nhà ở,làmvườn và hai chương trình tàichính khác nhau".

Hình thức chương trình như vậythu hútsựquan tâmcủa thính giảlàngườilớn với độtuổitrên 35, Levite cho biết. Thính giảlà những ngườimuốn nghe thông tin vềcác vấn đềtrong nước và quốc tếđượctrao đổitrong haichương trình đốithoạiquen thuộc do WBENvà hàng trăm đài AM khác trên toàn Hoa Kỳphátsóng, vànhững người muốn nghe tin tức địa phươngvà những sự kiện của chính WBEN.

Đài phát thanh FM của Algonquin đi theo hướng ngược lại, nghĩa là phát chương trình nhạc rock nhẹ hướng vào tầng lớp phụ nữ trẻ. "Tất nhiên chúng tôi cũng có thính giảlà nam giới nhưng âm nhạc lại mang tính cánhânhơn đốivớiphụnữ" Levitenói. "Khoảng 65% thính giảcủa chúng tôi là phụnữvà 35% là namgiới. Mục đích quyết định cách làmnhư vậy. Đó là theo hình thứcâm nhạc, hoàn toàn khác với phát thanh AM."

Cách làm của mỗiđài phát thanh thu hút đối tượng quảng cáo riêng cho mình, vàLevite cho biết anh có thể chỉ ra được cách làm của mỗi đài chỉ bằng việc nghe chương trình quảng cáo của họ. "Chúng tôi thử đối chiếu người quảng cáo với quy mô nhân khẩu của đài phát thanh" Larry Robb, Phó Chủtịch của Algonquinđang quản lý bán quảng cáo cho đàinày, cho biết. Thính giảlà người lớn thích nghe đàiphát thanh AMlà những người đang trong giaiđoạn chuẩn bịkếhoạch giáo dục cho con cái họvà về hưu, vì thế họ nghe nhiều chương trình quảng cáo của các công ty dịchvụtàichính như ngân hàng, đạilý bảo hiểmvà môi giới chứng khoán. Vì nhómthính giả này có đủtiền đểthực hiện những vụmua bán lớn, những ngườibán ôtô cũng thực hiện chương trình quảng cáo trên WBEN. Tuy nhiên, đài FM, với sức hấp dẫn đối với những người phụ nữ trẻ là những người thường bắt đầu mua sắm cho gia đình, cũng thực hiện quảng cáo về đồ đạc, cho cửa hàng bách hóa tổng hợp và cửa hàng tạp hóa. Mặc dù đó là một đàiphát nhạc rock, nhưng đài này tránh phát quảng cáo về bia và thể thao do các đài phát nhạc rock khác phát sóng, Levite nói.

Cạnh tranh bán quảng cáo khá quyết liệt. Haiđài cạnh tranh vớigần 30 đàiAM và 30 đàiFM ở Buffalo vànamOntario cũng như bốn đài truyền hình ởBuffalo, bốn đàitruyền hình của Canađa và các đàitruyền hìnhcáp có mạng lướitoàn quốc cũng đang nhận quảng cáo tạiđịa phương thông quaba mạng truyền hìnhcáp ởBuffalo. Một tờnhật báoởBuffalo, một vàitạp chí và 20 tuần báo củađịa phương cũngcạnh tranhbánquảng cáo. Vì phầnlớn quảng cáo là ởđịa phương - Levite ước tính rằng 80% là ở địa phương và 20% là quảng cáo trên toàn quốc cho các công ty lớn như Coca-Cola –nên sựphong phú vềcác tổchức bán quảng cáo làmcho cạnh tranh thường trở nên căng thẳng.

Các đàiphát thanh sửdụng lợithếvềchi phí vốn có của họđểcạnh tranh mộtcách hiệu quả. "Chúng tôikhông phảichịu chiphí sản xuất như truyền hình và báo chí phảitrả" Levite nói. "Để mua một trang quảng cáo trên tờ Buffalo News phải trả rất nhiều tiền". Trong khimột trang quảng cáo trên tờnhật báo có thểtốn 7.000 đô-la thì quảngcáo nhanh 60 giây trên WBEN trong thời gian phát chương trình có thểchỉmất 200 đô-la. Một phút quảngcáo muộn vào ban đêmcó thể chỉmất 10 đô-la, Levite cho biết. Thờigian quảng cáo đắt nhất là lúc ngườita đilàmvàobuổi sáng, từ7 đến 9 giờsáng, khihàng nghìn ngườiláixe đilàm vàđi học trong lúcnghe đàitrong xe. Thờigian quảng cáo đắt thứhailà vào cuốibuổichiều khingườita đixe ôtô vềnhà. Ngoài ra, quảng cáo trong haichương trình đốithoạitrên toàn quốc được phát vào ban ngày cũng rất tốn kém.

"Thời gian quảng cáo rẻ nhất là vào lúc 3 giờ sáng vớigiá từ 10 đến 20 đô-la" Levite nói. "Bạn sẽ có một lượng thính giảít hơn nhưng đôikhibạn đạt hiệu quảcao so vớichiphí bỏra vào lúc 3 giờ sáng. Những người nghe đàiWBEN vào lúc 3 giờisáng là những ngườithực sự nghe đài; họ không phảiđang ngồilàm một việc gì đó và bậtđàiđểcho đỡbuồn. Họđang làm việc một mình hoặc bịmất ngủ, vàhọnghe đàiđểcho có bạn; họmuốn nghe âm thanh của giọng nóicon người".

Ngoàichiphí quảng cáo thấp, haiđàiphát thanh còn viết và sản xuất quảng cáo miễn phí. "Chúng tôicó ba nhân viên làm việc thường xuyên tại phòng sản xuất chương trình và chúng tôi làmrahàng trămtin quảng cáo miễnphí mỗituần" Levite nói."Nếu ai đó đến gặp chúng tôi và nói: “tôimuốn chi 5.000 đô-la cho quảng cáo trong tháng tới”, chúng tôi sẽ viết tin quảng cáo, thu âm và sản xuất miễn phí; đó là một phần của công việc chúng tôi, khá quy chuẩn trong lĩnh vực phát thanh".

Một lợithếcủa phát thanh dành cho những ngườiquảng cáo ởđịa phương là họcó thểlàm những tin quảngcáo cũng chuyên nghiệp khôngkémgì tin quảng cáophát trên toàn quốc trong khiquảng cáo trên truyền hình, dù có làmtốt đến đâu, cũng không thểcạnh tranh vềkhía cạnh chuyên môn với quảng cáo trên các đài hoạt động toàn quốc. Những quảng cáo này thường phải tốn đến hàng trămngàn đô-la và đòihỏinăng lực vượt quá khảnăngcủa cáccông ty sảnxuất truyền hình ở địa phương.

Mức phí quảng cáo được quyết định bằng điểmđánh giá –bởinhững công ty đánh giá độc lập xem xét sốlượng thính giảcủa một đàiphát thanh tạinhững thờiđiểmkhác nhau trong ngày. "Chúng tôilà một trong sốnhữngdoanh nghiệp dámthực hiện đánh giá sốlượng thính giả; việc đó đôikhigiống nhưcơn ác mộng" Levite nói. "Bạn có thểđang làmcông việc tốt nhất trên thế giớivàcó những nhân viên làm việcthựcsựchăm chỉ, nhưng nếu 1.100 hoặc 1.200 con người sẽđiền thông tin đánh giá vì một lý do nào đó lạikhông phảilà những ngườibạn thì bạn sẽ không có sựđánhgiá tốt". Arbitron, một công ty đánh giá độc lập, thuê thính giảtrong 12 tuần một lần đểtheo dõi mứcđộnghe đàicủa họvàsau đó bán kết quảđó cho những nhà quảng cáo.

Đánh giá thường có ý nghĩa quyết định hàng đầu đốivới giá quảng cáo trên đàiFM nhưng “đối với các đàiAM như của chúng tôi, chúng tôithường không quá đềcao kết quả" Levite nói. "Khi chúng tôinóichuyện vớinhững ngườiquảng cáo, chúng tôithường nóinhư 'Nếu ngàimuốn được xếp hạng, hãy mua những đàinày. Nếu ngàimuốn kiếmtiền, hãy muachúng tôi'. Chúng tôicócái mà chúng tôigọi là “đánh giá doanh thu”. Chúng tôicó những khách hàng biếtrằng khi họngừngmua dịch vụquảng cáo của chúng tôi, ngườitiêu dùng sẽkhông đến vớihọ và không gọi điện thoại cho họ nữa".

Đểcó được kết quả, ngườiquảng cáo trênđàiphátthanh cần thực hiện quảng cáo thường xuyên. Levite nói: "Không có aichỉ mua mỗituần một lần, trên đàiphát thanh, đó là 12, 15 và 25 lần mỗituần. Vào bất kỳlúcnào cũng có thểcó 10.000 người đang nghe đàihoặc có thểcó tới 55.000 người đang nghe đài".

Mặc dù nhiều ngườiquảng cáo trên đài WBEN vàWMJQ cũng mua quảng cáo trên các báo và các phương tiện truyền thông khác nhưng mộtsốlại thích đàiphát thanh hơn."Những người quảng cáo cần một dịch vụ, giống như bạn đisiêu thị mỗi ngày, là đài phát thanh" Levite nói. "Họ thường muanhiều thờigian phát sóng. Những ngườibán ôtô vàcác công tybán các sản phẩm dùng cho ôtô thường mua thờigian phát sóng. Tómlại, nếu bạn đang ngồitrong xe ôtô và đang nghe chương trình của một đài phát thanh thế thì còn nơi nào tốt hơn để bán một chiếc ôtô?".

Một số người quảng cáo liên hệ với đài phát thanh đểđặt làm quảng cáo nhưng việc tìm hầu hết các quảng cáo là nhờ những nhânviên như Mary Kinney, người dành từ40 đến 50 giờ mỗi tuần đểgọiđiện thoạiđến các khách hàngtiềmnăng. Sáu nhân viên kinh doanh đàiFM và támnhân viên kinh doanh đàiAM thường đến làm việc lúc 8:30 sáng đểthu xếp các cuộc hẹn, trảlờiđiện thoạitừnhững ngày trước và hoàn thành công việcgiấy tờ.Vào lúc10 giờ, họđều đang trên đường, gọi điện thoạicho khách hàng, Greg Ried,GiámđốcKinh doanh của WBEN, cho biết. "Họsẽcốgắng gặptừba đến nămngười mỗingày và dành 30 phút đến một tiếng mỗingày để tìmhiểu lĩnh vực kinh doanhcủa ngườiquảngcáo và tìmcách cảithiện hơn" ông nói. "Họquay trởlạiđàivào lúc 4:30 chiều, thu xếp các cuộc gặp cho ngày hômsau và tổng hợp các đềxuất với khách hàng tiềm năng. Hầu hết các đềxuất được viết tại nhà".

Nhiều nhân viên kinh doanh làmviệc tối thiểu 10 giờmột ngày, chưa kể làmthêmmột giờở nhà. Công việc nàycũng nhận đượcphần thưởng xứng đáng: nhân viên kinh doanh thành công có thểkiếmđược 20.000 đô-la trong nămđầu tiên, 30.000 đến 40.000 đô-la trong nămthứhaivà 50.000 đô-la vào năm thứba, Robb nói. Nhân viên kinh doanh cao cấp có thểkiếmđược80.000 đô-la một năm. Tất cảsốtiền đó là từkhoản hoa hồng 15% mỗigiao dịch. Đàicũng có chính sách thiđua có thưởng từmột đến hai lần mỗi năm: Một mục tiêu vềquảng cáo được đặt ra và những ai vượtqua sẽnhận thêm tiền thù lao. “Mỗi ngườitựquyết định với Giám đốc kinh doanh về mụctiêu của mình và nếu họđạt hoặc vượt mục tiêu đềra, họxứng đáng nhận thêmtiền thù lao ngoài số tiền hoa hồng" Robb giảithích.

Những người xin làm công việc này không nhất thiết phải có kinh nghiệm trước đó về phát thanh nhưng họphảibiết cách bándịch vụ, Robb nói. "Đây là việc bán hàng hoàntoàn khác vì nó vô hình". Robb thuê nhân viên kinh doanh ngay tại trường đạihọc, từcác lĩnh vực bán hàng vàcác đài phát thanh khác.

Thành công trong kinh doanh đòihỏiphảicó những yếu tốtàinăng đặc biệt, theo lờiGreg Ried. "Họphảicho thấy họcó thểvượt qua những khó khăn trong việcbán hàng” ông nói. "Đó không phảilàcông việc dễdàng nhất trên thếgiới; mặcdù đó có thể là công việctốtnhưng không phải dành cho bất cứ ai". Những nhân viên bán quảng cáosẽ không có nhiều việc để làm nếu đài của họ không nằmtrong số những đài thành công nhất trên thị trường. Sựthành công của WBE phần lớn là nhờnhững phát thanh viên được yêu thích của đài, Keenan nói.Đàiđã chiếmđược vịtrí thống trị trên các làn sóng AM ở Buffalo trong thập kỷ qua với sốphát thanh viên nhỏđến không ngờ. Dưới sự chỉ đạo của Bill Lacy, phát thanh viên hàng đầu ở Buffalo trong khoảng thời gian từ 5:30 đến 10 giờsáng, các đàihoạt động với nămphát thanh viên trong tuần vàbốn ngườivào cuối tuần, Keenan nói.

Lacy là người có vaitrò chủ chốt trong chương trình phát sóng hàng tuần và là người thứ ba trực các ca sáng cực kỳquan trọng trong suốt 63 năm tồn tạicủa đài. "BillLacy rất quan trọng vì ông ấy lớn lên ởđây và biết rất rõ vềkhu vực này" Keenan nói. "Ông ấy có tính cách mạnh mẽ, một người thực sựcó thểnóichuyện được với thính giả và làm việc không kém gì những phát thanh viên hàng đầuở Hoa Kỳ". Chương trình bình luận dễ chịu của Lacy tổng hợp khá nhiều thông tin buổisángvềtin tức, thểthao, giao thông và thờitiết. Ởmột thành phốnơi mà mức lương ởđài phát thanh từ15.000 đến200.000một năm, Lacy có thểlà một trong những phát thanh viên được trảlương cao nhất ởBuffalo.

Một yếu tố khác cũng quan trọng đốivới sự thành công của WBEN là có đội ngũ phóng viên đưa tin vềđịaphương,Keenan nói."Đối với chúng tôi,điềuquan trọng nhất là tin tứccủa đài vìđó là mối liên hệ liên tục giữa chúng tôivà cộng đồng. Cứ 30 phút chúng tôi lại đưa tin về địa phương. Đó là cách làmtuyệt vời để giữliên hệvới thính giả". Đài sử dụng bảy phóng viên tin tức thường xuyên và bốn phóngviên và biên tập viên làm việc bán thờigian. Nhómđưa tin được hỗtrợbởi bốn nhân viên sảnxuất thường xuyên và hainhân viên sản xuất làmviệc bán thờigian, những người phụ trách việc phát sóng ở địa phương và các chương trình đối thoại liên kết.

Sự gia tăng số lượng chương trình liên kết do các đàinhư WBEN thực hiện đã giúp đàivận hành hết công suất nếu so vớinhững ngày đầu hoạt động khiphần lớn chương trình của mỗiđàiđịa phương đều dựa vào mạng lướiphát thanh quốc gia. Những mạng lướiphát thanh này giảm xuống khitruyền hình thốn trịvào những năm1950, và vào cuốinhững năm1960 hầu hết các đàiphát thanh chỉthựchiện chương trình của địa phương. Nhưng sựthành công của chương trình đốithoạiliên kết trên toàn quốc vào những năm 1970sđã làmtăng sốchương trình của mạng quốc gia tại WBEN và các đài khác.

Cấu trúc sởhữu của Algonquin hơi khác thường đối với một đàiphát thanh ở khu vực đô thị lớn vìnó do một người vừa sởhữu vừa điều hành –đó là Larry Levite. Mặc dù nó không có gì khác thường đốivớicác đàiphát thanh ởcác thịtrường nhỏhơn khithuộc sởhữucủa một cá nhân duy nhất nhưng hầu hết các đàilớn hơn đều thuộc sởhữu của một tập đoàn có nhiều đàitại nhiều thị trường.

WBEN bắt đầu hoạt động cũng giống như nhiều đài phát thanh AM đầu tiên, là một nhánh của tờ nhật báo lớn nhất của thànhphốBuffalo News. Nhiều tờbáo bắt đầu hoạt động truyền thanh và truyền hình trước khiluật pháp liên bang vào những năm1960 hạn chếsốlượng các đàido các báo trong cùng một thành phố điều hành. Mặc dù luật không ảnh hưởng đến những cơ cấu có từ trước nhưng nó có tácđộng khi các báo chuyển sởhữu, buộc họphảibán một sốcơsởtruyền thông.

Năm1978, gia đình đã thành lập tờBuffalo Newsbán công ty của họcho mộtnhà đầu tưtruyền thông, do đó bắt buộc phảibán các đàitruyền thanh và truyền hình của tờbáo ởBuffalo. Levite, ngườilúc đó đang điều hành đàiphát thanh, đã tìm một nhómcác nhà đầu tưvà ngân hàng ở địa phương đểmua lạiWBEN và WMJQ từ tờbáo trên. Levite đã thành công vớitư cách là một chủsởhữu-ngườiđiều hànhđểcócó thểmua lạiđàitừcác đốitác trong vàinămsau đó. Và hiện nay ông là chủsởhữu duy nhất.Ông phải quyết định mọi việc nhưng cho biết là ông đang giao lại phần chương trình và các quyết định sáng tạo cho những nhân viên có tài.

Những nhân viên theo dõi chương trình như Kevin Keenan đến lượt họ lại dựa vào những người sảnxuất và phát thanh viên. "Ví dụ: BillLacy kiểmsoát hoàn toàn nộidung chương trình của ông" Keenan nói. "Tôiđã làmviệcởđây được támnăm và làm Giámđốcchươngtrình đượchai năm, và tôichưa bao giờyêu cầu ông ta không được nóiđiều gì đó. Larry (Levite) thúc đẩy tinh thần sáng tạo". Cũng có một cách làm là bàn giao hoàn toàn khi đivào vấn đề quảng cáo và làm chương trình. Ông nói: “Cómột sự phân chia rất rõ ràng giữa quảng cáo và làm chương trình”.

Levite phảilo lắng cho toàn bộcông việc kinh doanh –doanh thu, xu hướng quảng cáo, chiphí hoạt động, vay mượn từngân hàng. Ông nói:“Làmchủdoanh nghiệp không đơn giản. Tôilàm những gì tôimuốn nhưng tôilàmchămchỉhơn. Tôinhận được tất cảnhững thứtôixứng đáng nhận và tôi cũng rất đau đầu. Khi bạn có đối tác, họ cóthể chia sẻvấn đề cùng với bạn nhưng họ cũng chia sẻcảlợinhuận của bạn". Mặc dù nóilà yêu thích việc điều hành các đàiphát thanh nhưng Levite có một lờicảnh báo vớinhững ngườichủsởhữutrong tương lai: "Sởhữu nên được gọilại là ‘căng thẳng và bựcmình’". Richard Schroeder người viết bàivề tài chính cho báo Buffalo News.
PHÁTTHANH Ở SPRINGFIELD

Khi 5000 cưdân của Springville, NewYork muốn nghe vềnhững gì đang diễn ratrong thị trấn của họ, họxoay númđiều chỉnh sóng của máy thu thanh từcác đàiphát thanh lớn và mạnh ở Bufalo, New York, cách đó khoảng 64 km, sang bắt sóng đài phát thanh WFW. Nhà báo tài chính Richard Schroeder viết phóng sựvềcáchthức đàiphát thanh nông thôn Mỹnhỏbé này đưa tin cho Springville và duy trì hoạt động của mình.

Khiphát thanh viên của đàiWFWC đọc bản tin thờitiết, tất cảnhững gì anhta làmlà nhìn qua bảng điều khiển ra bên ngoàicửa sổtrước phòng thu âmđểxem những ngườimua hàng đang vào các cửa hàng bên cạnh trong trung tâmmua bán Franklin Street mặc gì trên người.

Skip Tillinghast, Giámđốc Chương trình của đàinói: “Thật là một nơithú vịbởi vì phòng thu âm chính của chúngtôigần như ngay trên phố. Mọingườithấy dễdàng luitới, chào hỏivàicâu và để lại những tin tức về các sự kiện của địa phương”.

Nằmtrong vùng nông thôn Springville, NewYork (dânsố5000 người), đàiphát thanh có một vị trí lý tưởng đốivới Fred Haier, phát thanh viên tin tức duy nhất của đài hiện đang sống gần đó. Vị trí này cho phép anh làmviệc từ5 giờ30 đến 9 giờ20 buổisáng, vềnhà ăn trưa và nghỉngơi, rồitrởlại để phát bản tin chiều từ 3 giờ 30 đến 6 giờ.

Bắt đầu bằng bảntin trang trạivào lúc 5 giờ30 mỗisáng, WFWC phát nhạc đồng quê và miền tây, tin tức địa phương, thờitiết, thông tin vềcác hoạt động của cộng đồng cho dân cư ở Springville cũng như ởcác thung lũng và vùng đồi xung quanh trong vùng nông nghiệp ởmiền Tây tiểu bang New York.

Lloyd Lane, Tổng giám đốc và là người đồng sở hữu đài cho biết đài phát sóng AM có công suất 1000Wnày với bốn nhân viên làmviệc cảngày,bốn nhân viên làmviệc bán thờigian đã cạnh tranh được vớicác đàiphát thanh lớn gần Buffalo vì nó phát cácquảngcáođịa phương, tin tức và những thông tin thường bị các công ty truyền thông lớn hơn bỏ qua.

Ông nói:“Chúng tôichủyếu phát quảng cáo cho các cửa hàng kinh doanh trên phốlớn, cửa hàng bán đồ gia dụng, buôn bán ô tô, cửa hàng dược phẩmtại địa phương”.

“Mỗikhicảnh sát địa phương luân chuyển công tác, chúng tôilạicập nhật những thôngtin mới nhất trong hồ sơ cảnh sát trong làng cho họ. Chúng tôiluôn tìm kiếm tin tức địa phương”.

Đàiphát thanh theosát các kếhoạch mởmột cửa hàng giảmgiálớn ởSpringville trong chuỗi các cửa hàng trêntoàn quốc, tạo ra sựcanh tranh gay gắt đốivới cáccửa hàng kinh doanh địa phương. WFWC cũng cập nhật cho những cưdân Springville thông tin vềnhững diến biễn tại điểmthửhạt nhân gây nhiều tranh cãiđangđượcChính phủLiên bang tiến hành ởWest Valley, New York gần đó.

WFWC là một trong khoảng 5000 đàiphát sóng AM ở Hoa Kỳ, hơn một nửa trong sốđó là dành cho các thịtrấn nhỏvà những ngôilàng. Mặc dù có quy mô nhỏ, song chiến lược và việc phối hợp phát sóng của những đàinày cũng công phu không kémso vớinhững đàiphát thanh ởđô thịlớn hơn.

Giống như các đàiphát thanh có quy mô lớn khác, WFWC tập trung vào “thờigian láixe” buổi sáng và buổichiều khicác công nhân và sinh viên lái xe từnhà đếnnơilàm việc và trường học. Đó là lý do chỉcó các phát thanh viên tin tức của đàilàmviệc theo ca. Giámđốc chương trình Tillinghast phụtrách thời gian phátthanh trong thời gian lái xe buổisáng và một nhân viên khác của đài đảm nhiệmca chiều.

Hàng ngày trong tuầntừ5 giờ30 đến 6 giờsáng, đàiphát các chương trình trang trại vềnhững chủ đề khác nhau, tiếp theo làmục giá cả hàng hóa tại địa phương.

Sau đó là đến buổi phát thanh sáng của Tillinghast, một chương trình tổng hợpgồm 70% làâm nhạc và30% còn lạilà tintứcvà thông tinđịa phương. Sáng thứtưhàng tuần,mộtkhách mời địa phương –Thịtrưởng Springville, một nhân viên của trường học, một chủkinh doanh –sẽ tham dự chương trình hộp thư thính giảkéo dài 30 phút.

Hầu hết phần phát thanh còn lại trong ngày là chương trình nhạc đồng quê được mua và chuyển cho WFWC qua vệ tinh từmột công ty cung cấp truyền thông ởmiền Tây nước Mỹ.

Hầu như tất cảcác chương trình quảng cáo trên WFWClà của địa phương mặc dù đài cũng nhận phát một vàiquảng cáo tầmcỡquốc gia của những công ty như McDonald hiện đang có một cửa hàng ăn nhanh trong làng.

Peter F. Regan, nhân viên phụtrách quảng cáo duy nhất của đài, cho biết đàicó thểphát quảng cáo cho mọi loạihàng hóa,từcửa hàng đồhoạchuyên dụng đến cơsởbán lẻđồgỗhoặc đại lý linh kiện ô tô.

Regan là một ngườibận rộn. Ông nói: “Tôichuyên viết quảng cáo cho khách hàng. Tôisoạnnội dung quảng cáovì tôihiểu rõ nhất những gì kháchhàng muốn nói. Tôicũng tựlàmvà đọc rất nhiều quảng cáo trên đài. Tôi muốn tham giavào mọi các khía cạnh khác nhau của quảng cáo”.

Ông kểvềcông việc của mình ngay sau khivừa thu âmquảng cáo vềmột cửa hàng đồgỗđịa phương đang tiến hành giảmgiá trước khikiểmkê hàng hóa. Regan đọc nộidung quảng cáo bằng giọng nam trầm “Thời hạn cuối cùng sắp hết. Bạn sẽ thấy những chiếc tủ quý hiếm đang có sẵn trong cửa hàng được giảmgiá 40%, những đồđạc trong phòng ngủkhông còn được sản xuất nữa sẽ giảm giá 50%. Chúng tôi muốn bán nó chứ không tính đến giá trị của nó”.

Regan đã từng quản lý một đạilý bán lẻ trước khilàmviệc cho đài phát thanh. Ông nóivề những quảng cáo của mình ‘Tôibiết cách phảidiễn đạt nộidung quảng cáo nhưthếnào. Tôiđã làm quản lý kinh doanh vì vậy tôihiểu vấn đề.Tôibiết một ngườibỏtiền ra quảng cáo mong muốn điều gì”.

WFWCgần như hưởng độc quyền quảng cáo trong vùng. “Vềphát thanh, chúng tôiđộc quyền. Trong địabàn của chúng tôi, mọingười nghe các đàiphát thanh Buffalophủsóng đến vùng này. Tuy nhiên, nếu bạn quảng cáo trên mộttrong những đàiphát thanh này, bạnsẽphảitrảnhiều tiền đểquảng cáo tớinhững thính giảmà bạn sẽkhông baogiờgặp”. Lane nóirằng các nhà quảng cáo địa phương trungbình chitừ250 đô-la đến 500đô-la một tháng cho WFWvớimột quảng cáocó giá từ8 đến 10đô-la. Ông nóithêm, các nhà quảng cáophảicạnh tranhduy nhất với những tờtuần báo chuyên vềmua sắmvà cộng đồng.

Lane, cùng với3 ngườikhác mua WCWFnăm1991, đã điều hành đàinày và WCJW,cách đó 48 kmởWarsaw, New York.

Lane nói: “Tôithamdựvào tất cảcác quyết định dù là nhỏvềmọithứ, từthiết bịphảimua cho đến việc trợgiúp lên lịch dẫn chương trình. Lúc này chúng tôiđang thiếu một người, vì vậy tôi làm ca phát thanh hai tiếng mỗi ngày. Tôi đã phải sắp xếp lại lịch để có thểlấp vào chỗtrống”.

Tiền lương cho nhân viên là chiphí lớn nhất của đàiphát thanh, chiếmgần một nửa ngân sách, kế đến là khoản lãivì Lane đã đi vay đểmua đài phát thanh.

Lane cho biết không có khoản tiền lớn nào ởmột đài phát thanh thịtrấn nhỏ. Phát thanh viên trung bình của WFWC có thu nhập từ14 đến 16 đô-la một giờ. Một nhân viên phụtrách quảng cáo có thể kiếm được khoản tiền hoa hồng 35.000 đô-la một năm.

Skip Tillinghast nói: “Một người hết lòng vì sứ mệnh của đài chứ không phải tiền bạc thì sẽ thành công ở đây”.

TRIBUNE - MỘT CÔNG TY TRUYỀN THÔNG CÔNGNGHỆ CAO Philip Moeller

Giờđây, đốivới Bob Gremillion và Jack Fuller, việc công ty Tribune ởChicago chuẩn bịđưa tờ báo có 145 năm truyền thống dẫn đầu tới một vị trí nổi bật trong ngành kinh doanh thông tin điện tửcó thểchỉcònlàmộtkỷniệm vui. Tuy nhiên, mọi chuyện không đơn giản vàothời điểm đầu năm 1992. Gremillion điều khiển kênh truyền hình cáp tin tức địa phương mang tên Chicago’sLand của công ty Tribune, bắt đầu phát sóng tháng 1 năm 1993 tới 650.000 hộ, hiện nay đã lên tới 1,1 triệu hộ, chiếm hơn 90% số hộ dùng truyền hình cáp trong khu vực thành phố Chicago.

Fuller lúc đó là biên tập viên (vềsau được đềbạt làm ngườichịu trách nhiệmxuất bản) của tờ Chicago Tribune. Sứmệnh của ông và Howard A. Tyner, ngườithừa hành chủ yếu, (lúc đó là trợ lý biên tập, hiệnnay là Phó Chủtịch kiêmbiên tập viên) là chuẩn bịcho650 nhân viên của tờ báo hợp tác với kênh truyềnhình cáp mới.Mộtphòng thu hình miniđược lắp đặttrong phòng tin ở tầng bốn của tòa báo, một phòng tin ngoại vi được đặt chung với phòng tin chính và phòng thu dành cho ChicagoLand TV ở ngoại ô Oak Brook.

Gremillion và Fullerlongại trước một cuộcđốiđầu giữa nhân viên của họkhisáp nhập báo hình và báo in.

“Chúng tôiphải tìmcách đểsưtửcó thểsát cánh với cừu non”, Fuller hồitưởng.Nhiệm vụnày càng trở nên khó khăn hơn khi ông chợt phát hiện thấy bên nào cũng tưởng phen này mình sẽ là vậthi sinh. Ông nói phía truyền hình chorằng phía báo in là một độicựuchiến binh già cỗi,cổ hủ, sẵn sàng ăn tươinuốt sống họ, còn phía Tribune lo ngạicuộc trình diễn của những nghệsĩ trên sóng truyền hình với mái tóc bồng bềnh sẽ chấm dứt sự nghiệp của họ.

Thực tế thì khác hẳn. Tuy có những thời khắc sóng gió, hơn 140 nhân viên Tribune đã xuất hiện hơn 800 lần trên ChicagoLand TV trong năm đầu tiên. Xuất hiện trên các chương trình phát sóng là tựnguyện, không cóthù lao, vàchuyện đó cũng gây ra một vàilời phàn nàn, nhưng các biên tập viên và nhân viên đài truyền hình đều nhất trí cho rằng phía phòng tin gần như không gây trở ngại gì lớn. Cuối cùng thì các nhà quản lý của ChicagoLand TV phát biểu rằng họ rất vuimừng là độingũphóng viên, phụtrách chuyênmục và các nhà bình luận của Chicago Tribune đãmang đến cho khán giảvùng Chicago kỹ năng và sự tin cậy.

ChicagoLand TV chỉlà một trong những nỗlực của công ty trong việc cung cấp thông tin điện tử cho độc giả. Công ty Tribune đã phát triển hoặc đầu tưvào phần lớn các công nghệ truyền thông mớixuất hiện vànếu mọichuyện suôn sẻ, độingũđiều hành Tribune cho rằng công ty sẽthịnh vượng trong tương lai kỹthuật số.

Sựchuyển mình của công ty Tribune có được là nhờhàng loạt cổphầncủa Tribune vươn ra ngoàimảng kinh doanh chính là báo in, bao gồmtờChicago Tribune, tờOrlando Sentinelvà tờ Sun-Sentinelcủa Fort Lauderdale ởFlorida. Công ty sởhữu támđàitruyền hình độc lập phủ sóng tới gần 25% số hộ trên toàn quốc, cung cấp tin và sản xuất chương trình giải trí cho các đài truyền hình này. Ngoàira,công tycòn sởhữu sáu đài phát thanh. Công tycó mộtđội bóng chày mang tên Chicago Cubslà một ví dụcho thấy thểthao chuyên nghiệp cũng có thểtạo racơhội để làmchương trình và thương mại hóa, không thua kém công nghệ truyền thông mới.

Với nhiều cổ phần trong các ngành sản xuất chương trình, phát sóng và báo in, Tribune tập trung mua và phát triển nội dung và kỹ năng mới. Năm ngoái, Tribune bỏ gần 200 triệu USD mua công nghệCD-ROM mang tên Compton’sMultimediavà haicông tyxuất bản giáo dục mang tên Contemporary Booksvà Wright Group.Tribune đã mua một lượng cổphần lớn của America Online, dịch vụ trực tuyến phát triển nhanh nhất trong các dịch vụ trực tuyến lớn của Mỹ, và tung ra Chicago Online cho phép ngườisửdụng truynhập bài, chuyên mục của Chicago Tribune, gửi thông điệp cho nhân viên Tribune và mua bán trực tuyến. Tribune cũng chiếmmột phần đầu tư nhỏtrong một sốcông ty công nghệcao quy mô nhỏđang thửnghiệm phát triển sản phẩm công nghệ thông tin.

Trong bốicảnh cách mạng công nghệthông tin đanglàmmởđường cho siêu quảng cáochứ không phảilà siêu xa lộ,ítnhất cho tớithờiđiểmnày, mộtsốđầu tư của Tribune trong công nghệcao có thểgặp khó khăn. Công ty cũng nhận thấy một phần khá lớn vốn của họnằm trong Compton’svà hai nhà xuất bản – các công ty đã có chỗ đứng và sinh lợi. Các cơ sở này vẫn kinh doanh tốt mà không cần một cuộc phát triển ồạt theo hướng đa truyền thông có tương tác. Người ta phán đoán rằng công nghệCD-ROM, một công nghệrõ ràng đang nằm trên làn đường tốc độcaocủa siêu xa lộthông tin sẽđemlạilợinhuận đángkể. Multimedia BusinessReport, một bản của ngành, dựđoánsốmáy tính cá nhân ởMỹcó thểdùng được CD-ROM đa phương tiện sẽ tăng gần gấp đôi, lên tới 9,5 triệu trong tương lai gần.
Tribune từ chối cung cấp các số liệu cụ thể về toàn bộ khoản chi vào các dự án thông tin, nhưng

theo một phát ngôn viên, tiền đầu tư vào công nghệ cao là “khiêm tốn” đốivớimột công ty có thu nhập hàng nămlên tớihaitỉđô-la. Riêng khoản đầu tư của Tribune vào America Online đã đem lạicho công ty tới35 triệu đô-la lợinhuận trên danh nghĩa. Khoản lợinhuận này khiến cho công ty an toàn dù có xảy ra bất kỳmất mát nào trong lĩnh vực công nghệ cao.

Tómlại, Eric Philo, một nhà phân tích tàichính củaGoldman Sachschuyên quan sát chứng khoán báo chí, nhận xét là những sáng kiến kinh doanh công nghệcao của Tribune “tiếp tục bỏ xa nỗ lực của các công ty báo in khác”.

John W.Madigan,Phó Chủtịch điều hành kiêmChủtịch vàGiám đốc điều hành của đơn vịlớn nhất của Tribune –Tribune Publishing –phát biểu: “TôinghĩTribune luôn sẵn sàng chấpnhận những rủiro kinh doanh có vẻ hứa hẹn”.

Gần đây hơn, công ty đã tiến hành nhiều thayđổivềquản lývà sựvụ,mộtphần xuất phát từ việc bán cổphần cho công chúng từnăm1983. Sựkiện này dẫn đến việc công ty phảigiải trình nhiều hơn và chịu nhiều ảnh hưởng hơn -những đặcđiểmcủa một công ty không hạn chếcổ đông. Ngoàira, công ty phảichịu tiếng xấu do những bê bốikinh doanh và lao động của tờNew York Daily News, dẫn đến vụ bán tờ báo này năm 1991.

JamesD. Squires, cựu biên tập viên của Tribune, lạigây thêmrắc rối. Năm1993, ông xuất bản cuốn sách nhan đề“Đừng bỏqua điều gì!Vụchuyển giao hợp nhất các tờbáo Mỹ”,trong đó ghi lại những chuyện không vui giữa ông và công ty Tribune.

“Một trong nhiều nguyên nhânthúc đẩy tôibày tỏý kiến của mình vềcông ty Tribune là nghề báo, đặc biệt là báo in, không cóvịtrí thực sựtrong tương laicủa công ty. Thậmchí không ai nhắc đến báoin”. Ông viết. “Công ty tựdán cho mình mác tổhợp “thông tin và giảitrí” vớiý đồ khiến báo in trởthành một phần nhỏ trong toàn bộ doanh nghiệp”.

Nhưng các nhà quản lý công ty cũng lưu ýrằng công ty đã tăng trưởng ngay trong thờikỳsuy thoáivà tăng thêm gần 50 nhân viên mới,trong khi nhiều tờbáo khácphảicắt giảmnhân công. Gần như tấtcảcácvịtrí bổsung này làdo những cốgắng lập thêm chi nhánh khu vực vàcác nhà quản lý Tribune nghĩrằng tìm đầu ra mớicho tin bàisẽtăng lương cho nhiều phóng viên và biên tập viên địa phương.

Công ty cũng tính đến giải pháp cắt giảmngân sách. JimDougherty,nhà phân tích tàichính của Dean Witter,cho biết Tribune “gần đây đã kiên quyết từbỏnhững hoạt động báo in không mang lạilợinhuận”. Từnăm1990 khiCharlesBrumback trởthành Giámđốc điều hành, nhiều biện pháp tương tựđã được tiến hành, baogồmbán tờDaily News, đóng cửa một tờbáo khác của công ty ởPalo Alto, California vào tháng 3 năm1993 và bán hạgiá một vụđầu tưlớn trong các vụkinh doanh báo in lớnở California,mang tên QUNO Corporation, tháng 2 năm đó.

Gần nhưngaysau khinhậnvịtrí Giámđốc điều hành, Brumback tiến hành đánhgiá triển vọng kinh doanh của công ty, đặt nền móng cho những bước phấn đấu của công ty trong lĩnh vực truyền thông mới hiện nay.

“Nóiđơn giản thì chiến dịch của chúng tôilà xây dựng nộidungcho cácthịtrường địa phương quan trọng. Chúng tôisẽcung cấp thông tin và chương trình giảitrí dướidạng văn bản sốhóa, đồhọa, hình ảnh, âmthanh và hình ảnh. Chúng tôisẽgiao nộidung đó tớitay ngườitiêu dùng bằng bất kỳcách nào –in,phát sóng, cáp đồng trục,cáp quang, điện thoại.Các sáng kiến đa dạng cho phép chúng tôiđemlạicho khách hàng có được những điều họcần bất cứlúc nào họ muốn”.

Sự tham gia ngày càng nhiều của các nhân viên tin tức của Tribune Company vào các sản phẩm tin và thông tin điện tử của công ty chỉ có một ảnh hưởng khiêmtốn đốivới cách thức hành nghề của các nhà báo Tribune. Tuy nhiên, sức mạnh mà việc đó đã khơidậy vềkinh doanh, kỹthuật và tác phong chắc chắn sẽ thay đổi đối tượng công việc, thay đổikhái niệm tin tức, và thay đổi cả định nghĩa nghề báo trong kỷ nguyên nội dung là trên hết.

Việc thành lập kênh truyền hìnhcáp tin tức 24/24 mang tên ChicagoLand TV đặt trụsởtạiOak Brook, có liên hệchặt chẽvớiChicago Tribune dường như đã bắc cầu cho nhân viên Chicago Tribune bước qua [đểtiếp cận công nghệmới]. Nhưng theo hồitưởngcủa những ngườitrong cuộc thì gần như mọi chuyện đã không diễn ra như vậy. Khikểvềnhững điều đã đạt được và kếhoạch tiếp tục phát triển sản phẩmgiảitrí và thông tin hướng công nghệ, Tyner, biên tập viên của Tribune, nói: “Cách đây vàinăm,tôicảm giác dường như công ty gần như không thể kiểm soát được nữa và sắp rối tung lên”.

Ông nói: “Những gì thực sựdiễn ra sau đó gây bất ngờcho tất cả. Chiến dịch truyền hình cáp hòa nhập mà gần như không gặp trục trặc,không làm mởđi vai trò truyền thống của báo in. Và tôi nghĩ, như chúng tôi đã từng hivọng, mọi người nhìn thấy ở đó sự mở rộng chính đáng của tờ báo, chứ không phảilà một mối đe dọa”.

Jack Fuller, người tiền nhiệm của Tyner trong vị trí biên tập viên nói rằng ông đã nhìn thấy lợi ích tiềmtàng từChicagoLand TV do tờbáo có thểgiữnguyên sốnhân viên trong phòng tin và các phòng ngoạivi. Tribune đã nhận thêmhơn 50 nhân viên phòng tin trong đợt suy thoáivừa qua, mặc dù xây dựng các khu vực ngoạiviluôn kèmtheo cắt giảmnhân viên ởcác khu vực khác trong báo. Nhưng Fuller cho rằng chỉriêng việc nhận thêmngườichưa đủhấp dẫn đểtòa báo hợp tác với dự án truyền hình, nếu như không thuyết phục được các biên tập viên hàng đầu rằng kênh truyền hình cáp này sẽ sản xuất những tin “mangdấu ấn đặc trưng của Chicago Tribune”.

Ông nhận xét: “Rõ ràng, cách này hay cách khác, tất cả các phương tiện truyền thông này sẽ kết hợp với nhau, chúng ta càng làm quen với điều đó vàbắt đầu học các kỹ năng trong mọilĩnh vực sớm hơn thìcàng tốt”.Nếu muốn tàitrợmột chiến dịch tincựcnhanh, “taphảicó khảnăng bán nội dung tin trên rất nhiều kênh cùng lúc”. Tờ Tribune đã đầu tư khá nhiều vào các khu vực ngoại vi, và ChicagoLand TV “cần chính cáichúng tôiđã xây dựng”, một mạng lướithu thập thông tin lớn trong vùng.

MichaelS. Adams, phụ trách tin và chương trình cho chiến dịch truyền hình cáp tuyên bố “Chúng tôicần thông tin dướibất kỳdạng nào”. Ông thấy những minh họa hình ảnh đồsộmà phần lớn các đàitruyền hìnhdùng là không cần thiết. “Chúng tôichấp nhận tất cảnhững thứcho phép phát sóng dữliệucủa báo in. Nóicho cùng, chỉcầnchuyển đổiđược lượng dữ liệu khổng lồcủa báo in”.

Adamscho rằng đàitruyền hình đã chọn một cách tốiưu đểtiếp cận vấn đềsửdụng độingũ nhân viên Tribune, và các chương trình phát sóng được dàn dựng saocho phóng viên báo in không cần phải trởthành phóng viên thường trú hoặc phóng viên điều phốimà chỉ cần trảlờicâu hỏicủa phóng viên điều phối một cách đơn thuần. Adamsnói:“Tôikhông yêu cầu mọingười lên truyền hình vàphân tích với tưcách phóng viên. Tôi yêu cầu mọingười trình bày những điều họ biết chứ không phải những điều họ nghĩ”.

Năm nay, ba văn phòng ngoạivilớn khác của tờTribune cũng sẽ có trường quay điều phối từxa đểnhânviên có thểxuất hiện trên kênh truyền hình này. Bên cạnh đó còn cókếhoạch khuếch trương một số bộ phận của tờ báo một cách trực tiếp hơn trên truyền hình cáp.

Ngoàira, tờTribune giúp nhân viên của họngày càng tham gia nhiều hơn vào công việc ở Chicago Online. Trong tháng 2, bốn nhân viên phòng tin đã bắt đầu “dán nhãn” cho bài, nghĩa là dẫn chiếu từ bài trên tờ Tribune tới những bài liên quan không được đăng trên số báo đó, nhưng có thể đọc được trên Chicago Online.

John Lux, biên tập viên báo trực tuyến chịu trách nhiệmviệc dẫn chiếu, phát biểu mong muốn tất cảcác ban củabáonêu ranhữngbàicần dánnhãn, nhưng cũng nóithêmrằng ông và ba đồng sựđang làmphần lớn công việcmã hóa, chuẩn bị“nhãn” và đảm bảo cho ngườisửdụng America Online tìm được đúng bài khi họ nhập mã của bài đó.

Luxnhận thấy đưa thông tin lên mạng trực tuyến khiến ông đánh giá cao hơn kỹnăng biên tập. Ông nói: “Có quá nhiều thông tin vô bổtrên đó, ta có thểđọctrực tuyến 18 giờmỗingày mà không bao giờ tìm được cáicần tìm, do đó trình độ chuyên môn về biên tập thực sự quan trọng”.

Owen Youngman, biên tập viên hình ảnh của tờTribune giám sát nhómtrực tuyến. Ông nhận xét rằng khi công nghệ chuyển đổi tài nguyên từ một hoạt động đưa tin này sang một hoạt động đưa tin khác, sự chuyển tiếp là cần thiết và đáng có.

“Công nghệ làmmột số thứ trở nên dễ dàng hơn và giảm nhẹ một số côngviệc nên ban biên tập chấp nhận nó, có người tự nguyện, có ngườimiễn cưỡng”, ông nói. “[Nhưng] chắc chắn là chúng tôikhông muốn bế tắc trong vấn đề công nghệ hiện đại”.

Youngman nóithêm“Nhiều ngườitrong phòng tin cũng giống như tôiởđiểmhọcó hứng thú được biết tin và trao đổi với ngườikhác. Thấy có cơhộithông tin cho thậmchí nhiều ngườihơn [nhờvào công nghệhiện đại],họsẽtìmra cách làm. Có ngườinhiệt tình hơn ngườikhác [nhưng] trên hết, nguyên tắc trong phòng tin là làm hơn nữa, hơn nữa”.

“Tôikhông bảo là đây là cõiNiết bàn… Tôimong muốn sâu sắc rằng những điều chúngtôilàm trong nghiệp vụbiên tập như biên tập, lọc, chọn lựa, đánh giá sẽđược mọingườiđềcao. Tới một mức nào đó, chúng tôisẽkhông còn phảichịu chiphốibởiý thích bất thường của các nhà quảng cáo trong việc lựa chọn đưa gì lên trang”.

Bill Barnhart, mộtphụtráchchuyên mục chotờTribune, là mộttrong những người xuất hiện đều đặn ởChicagoLand TV. Ông xuất hiện khoảng 45 giây trong chuyên mục về tình hình thị trường và xu hướng đầu tư hàng ngày. Ông muốn có nhuậnbút từphát hình. Ông cũng nóiông vẫn cảm thấy không thoảimái trướcmáy quayhình. Nhưng ông nóithêm: “Tôi công nhận làtôithu được nhiều phản hồi[từđộc giảvà khán giả]. Như vậy việc xuấthiện trên truyền hình cũng có lợi”.

JamesCoates, phụtrách chuyên mục vềmáy tính, bịlôicuốn nhiều hơn vào kỷnguyên điện tử nhờthư điện tửqua Chicago Online vàinternet, mạng máytính cá nhân khổng lồ.Coatesđểđịa chỉ thư điện tử dưới cột báo của mình và cho biết mỗi tuần ông nhận được 200 đến 250 thư điện tử. Ông mất từ bốn đến năm giờ đểxử lý những bức thư nhưvậy.

Coatesnhận xét rằng làmviệc trực tuyến nhiều khirất vất vả, mặc dù nó có thểlàmnảy sinh nhiều bàiviết và giữcho ngườilàmluôn cập nhật suy nghĩcủa ngườisửdụng máy tính. Tuy nhiên, ông và Berhart lo ngạinhững yêu cầu kỹthuật của công ty Tribune sẽđẩy họrờixa vấn đề nội dung trong công việc của họ-cái giá mà họ nghĩ công ty chủ ý bắt họ phải trả.

Berhart ví von về những cố gắng sử dụng công nghệ cao của Tribune “Thị trường không bao giờ chấp nhận việc cácnhà sản xuấtô tô mua xe tải rồi biến chúng thành xecon đembán.Phút nào tôi bỏ ra lo cho cách thức thể hiện trên America Online là phút đó tôi không dùng để viết nội dung tin được. Rõ ràng là ban lãnh đạo quan tâm đến tính kỹ thuật hơn là nội dung”.

Theo Ted Gregory, một phóng viênphụtrách nội dung tổng hợp,nhìn chung, cácdựán điện tử của Tribune không ảnh hưởng đến công việc của ông. Một mặt, đôikhi việc chung phòng tin với ChicagoLand TV có thểgây mất tập trung, nhưng mặtkhác nhịp độsôiđộng của tin truyền hình đã truyền năng lượng cho văn phòng ngoạivi.Ông nóiđội ngũnhân viên truyền hình “trẻtrung, liên tục chạy chỗ này chỗ khác và huýt sáo sau mỗi bài, họ khuấy động tất cảchúng tôi”.

Gregory, 35 tuổi, nóirằng đôikhingườita cảmthấy hơichạnh lòng vềchuyện tờTribune phải chitiền cho hoạt động của ChicagoLand TV. “Tôinghĩ không ít ngườicảm thấy ChicagoLand TV đang lấy đi một chút của Tribune. Nhưng tôicũng cảm thấy đó là một vụđầu tưsáng tạo và tiến bộ, do vậy, sẽhữu ích cho tờChicago Tribune theo một cách nào đó, tuy có thểsựhữu ích đó không hiển nhiên”.

Bên ngoàicông ty, cácnhà quan sát ca ngợinhiều hơn chê trách những cốgắng của Tribune. Theo họ, đội ngũnhân viêncủa Tribune quá đông đúc nên có nhiều ý kiến khácnhau vềnhững thay đổimang tính kỹthuật này. Nhưng các nhà quansát chorằng hìnhnhư phần lớn trong số nhân viên đều nhận định các kỹ năng mớivề báo điện tử sẽ có ích cho nghề nghiệp của họ.

MichaelMiner, một cựu phóng viên Chicago Tribune và hiện là nhà phê bình về truyền thông cho Chicago Reader tuyên bố “Thực ra tôi không phàn nàn gì về quyết định này. Tôi không nghĩlà tất cảnhững tròmàu mè điện tửnày ảnh hưởng đến sản phẩmbiên tập”, nhưng công nhận rằng đầu tư của Tribune vào những dự án mới sử dụng đồng vốn đáng lẽ được đầu tư cho tờ báo.

George Harmon, Phó Giáo sư ởKhoa Báo chí Medill thuộc trường Đạihọc Northewestern nhận xét rằng các phóng viên đã thảo luận với ông đều nhận thấy những công nghệ mới này là một cơ hội để tin bài đến được với nhiều người hơn.

Ông lưu ý rằng quytrình cơbản của việc đưatin không thay đổi. “Ta không thểphủvải lên ngọn lửa và tôi nghĩlà nhiều phóng viên cũng nghĩ như tôi”. Jeff Borden,ngườiphụtrách truyền thông và giải trí cho tờCrain’sChicago Businessnói: “Tôi thấy Tribune thực hiện một chiến lược thông minh”. Khibàn vềChicagoLand TV và Chicago Online, ông nói: “Tôi không nghĩlà những hình thức thểhiện này ảnh hưởng nhiều đến nội dung hoặc chất lượng nóichung, ítnhất là vềphíabáo in.Tôi tin rằng ban đầu ởphòng tinngườita không hàilòng vì đốivớinhân viên, những cốgắng mớicủa công ty có nghĩa là “lạithêmmột việc nữa phải làm”. Nhưng cuối cùng các phóng viên cũng không bị phiền nhiễu gì lớn trong cuộc sống nghề nghiệp”.

“Những phóng viên giỏi,những phóng viên biếtđiều gì đang xảy rabên ngoàithếgiới,đều hiểu rằng công nghệmớisẽkhông gây hạicho họ”. Tráilại, Borden cho rằng “công nghệmớicòn có tác dụng tích cực là tạo điều kiện cho phóng viên làmchủđược các hình thức truyền thông khác”.

Tyner, biên tập viên của Tribune cho rằng việc báo điện tửsửdụng lạinộidung tin đang ngày càng trở nên một yếu tố quan trọng trong lý thuyết vềbáo in. Mặc dù vậy, ông nói: “Tôi nghĩ rằng cho tới thời điểm này chưa bao giờ các biên tập viên ngồi lạivà bàn với nhau rằng “trong khiviết bài, chúng ta phải luôn tâm niệmlà chúng ta có một hệ thống thông tin phi truyền thống”.

Ông nóithêm: “Chúng tôiđang xemlạitoàn bộnhững việc chúng tôilàm. Ví dụ, tờbáo đã lập một nhómnhiều hơn bình thường đểthiếtkếlại mụcthực phẩm, vàđang tính toán việc sắp đặt mục này theo một cách nào đó đểcó thểtruy cập nộidung của mục đó trực tuyến một cách tiện lợi hơn.

Fuller tiết lộrằng cách đây vài năm, khi tiếp cận phương tiện truyền thông mới,các biên tập viên Tribune đã phảitrăn trởrất nhiều và sựcân nhắc như vậy là cốt lõitrong việc trởthành người làm chủ thay vì biến thành nạn nhân của các công nghệ truyền thông mới.

“Chúng ta phảihiểu chúng ta đang ởđâu”, Fuller nói,vàtuyên bốrõ ràng những giá trịchuẩn mực của việchoàn thành trách nhiệmcủa người lãnh đạo và trách nhiệm xã hộitrong việc hành nghề báo một cách nghiêm túcvà có chiều sâu.

Ông nói thêm“Nếu chúng ta không phân biệt rõ nhữnggiá trịchuẩn mực của chúng ta, chúng ta sẽ cảm thấy sợ hãi”,. Truyền bá điều đó tới các nhân viên phòng tin là một thách thức lớn lao đối với biên tập viên. “Hầu hết mọingườiởphòng tin cảmthấy điều này. Ta không dạy họphảilấy cáigì làmchuẩn mực. Ta phảilàmcho họtin tưởng rằng họchính là những giá trịchuẩn mực của ta”.

Bằng cách thay đổichiến lược, Tribune đã quyết tâm tập trung vào các thịtrường trong nước, không đểcho giấc mộng vềlòng tựtôn dân tộc bịlạc vào những nẻo đường khác trên xa lộ thông tin. Công ty cũng nhận định là không thểcạnh tranh vớicác công ty điện thoạivà các đối thủkhác nhằmxây dựng các hệthống bán hàng trênxa lộnày. Thay vào đó, công ty thấy có tương lai trong việc sản xuất nội dung và sử dụng kỹthuật để phát hiện cách thứcmới đemlại lợi nhuận bằng cách bán nộidung đó cho ngườitiêu dùng. Đểlàmtốt điều này, Tribune kết luận công ty cần thay đổi văn hóa kinh doanh, khuyến khích nhân viên tiếp thu thay đổi và chấp nhận rủi ro.

JimLongson, Phó Chủtịch phụtrách kỹthuật của tập đoàn, nhớlại“Năm1989, khi[Giámđốc điều hành] Charlie [Brumback] điều hành công ty, ôngđã bắt đầu một quá trình hoạch định chiến lược”,. Ông nóiquá trình quy môlớn này đã “xác định lạisứ mệnh của công ty. Chúng tôiđã kết luận mặc dù công ty đã hoạt động tốtcho tớithời điểmđó, nhưng tình thếsẽkhác trong những năm 90”.

Brumback nói: “Chúng tôi khuyến khích mọingườichấp nhận rủiro. Chúng tôicần những người dámchấp nhận rủiro chứkhôngphảinhữngngườitrốn tránh rủiro. Điều đó khôngdễđốivới một công ty như công ty chúng tôi. Trong những năm 30, 40, 50 hay 60, người ta kiếm đượcviệc làmởđây do mốiquen biết, và khiđã có việc làmởđây rồi,gần nhưchắc chắn ngườita sẽlàm công việc đó suốt đời”. Theo Brumback, những cảicách vềnhân sự“liên quan chủyếu đến những ngườitrong hậu trường, chứkhông phảilà những ngườixuất hiện trước ống kính. Tôi muốn tập trung vào những người tạo ra sản phẩm,và thực sự là chúng tôi đã làm điều đó”.
Việc xemxét vaitrò của công nghệđốivớichiến lượckinh doanh của côngty đưa đến một bài

học quan trọng “Vai tròcủa chúng tôivới tư cách là một công ty không phải là phát triển công nghệ, mà là sửdụng công nghệngười khác đã phát triển vàlàm cho nó trởnên hữu ích”, Longson nói.

Longson cho rằng điều này mởra một sốhướng có khảnăng phát triểnkhác đểứng dụng công nghệ.

Một trong những hướng đó là lặp lại cách làm cách đây 50 năm khi phóng viên đi thu thập tin tức, còn các người soạn tin thì viết lạibàiđểthểhiện các tin tức đó. Trong một lĩnh vực mà thông tin được tái tạo dưới nhiều hình thức, theo Longson, cần có những phóng viên soạn bài kỹ thuật số, có nghĩa là những ngườicó khảnăngcùnglúc đưa bàilên báo in, báo trực tuyến, báo hìnhvà các sản phẩm đa truyền thông tiêu thụ nhanh.

Mạng Tin tức Truyền thanh (Voice NewsNetwork) của công ty Tribune (nay là Công ty Dịch vụ Truyền thông Tribune) cung cấp tinvà chương trình giảitrítruyền thanh có thểtruy cập bằng điện thoại quay số đa tần. Các báo đăng ký dịch vụ này có thể thu các nguồn tin, bài truyền thanh này vàphân phốilạiquahệthống dịch vụcung cấp tin truyền thanh qua điện thoạicủa họ.Chủ tịch Dịch vụTruyền thông Tribune David D. Williamschỉra rằng, Voice News Network thực ra đang thiết lập mộtphòng tin điện tửquốc gia có khảnăng cung cấp nộidung dướinhiều hình thức khác nhau.

Đồng thời, Mạng Tin tức Truyền thanh cho Tribune thấy nộidung có thểcầnphảithay đổinếu muốn đưa nội dung đó lên một phương tiện truyền thông khác. Williamsnói:“Khi chúng ta bịlôi cuốn vào các ứng dụng tin học. Chúng ta không thểbê y nguyên bàitrên báo in mà đặt vào một khuôn khổkhác… Điều mà những ngườinhư chúng ta có thểlàmkhông phảichỉ là thu thập nội dung mà còn phải nhào nặn lại nội dung đó”.

Ngoài ChicagoLand TV và Chicago Online, công ty Tribune đã tham gia vào nhiều dự án kỹ thuật và truyền thông khác vớiý định đa dạng hóathông tin cung cấp và đa dạng hóa cách thức cung cấp thông tin.

William S. Murray, Giámđốcphụtrách hệthống thông tin và kỹthuật chiến lược của Tribune Broadcasting cho biết “Hiện nay, khichúng tôi đã xác định được các khả năng kinh doanh, chúng tôi bắt đầu xây dựng và nắm bắt công nghệmới để thực hiện những khả năng đó”.

Công ty còn đầu tưvào một sốcổphần thiểu sốtrong StarSight Telecast (một hướng dẫn chương trình TV điện tử), Peapod (dịch vụmua sắm trựctuyến tại nhà), Picture Network International (cơ sở dữ liệu kỹ thuật sốvềảnh và các hình ảnh khác). Tribune Media Services đã vươn lên như là công ty có tính hướng công nghệcao nhất trong sốcác công ty cung cấp dịch vụtruyền thông lớn, thểhiện ởhệthống cơquan truyền thông phức tạp và quyết định đốiđầu vớiLiên đoàn báo chí bằngcách côngkhaihóadanhsách cổphần và các thông sốvềđầu tư. Đồng thời Công tyDịch vụ Truyền thông Tribune cung cấp nộidung cho một sốdịch vụthông tin điện tửmớikhác, trong đó có dịch vụtrực tuyến thếgiớiđiện tửmởrộng của công ty Apple Computer.

Các đàitruyền hình của Tribune là đốitác của mạng WB Network sắp thành lập thuộcsởhữu của công ty Time Warner. Tribune hi vọng có thểpháttriển thành mạng luới truyền hình lớn thứ nămcủa Mỹ, sau ABC, CBS, NBC và Fox.

Quan hệđốitác lâu dàicủa Tribune vớiKnight-Rider trong lĩnh vực mạng KRT đang phát triển sang lĩnh vực truyền hình khi WPHL ởPhiladelphia sẽthực hiện những nỗlực đầy hoàibão của Philadelphia Inquirer’snhằmphát một chương trình kéo dàimột tiếng mỗingày dựa trên nội dung trên báo in của Tribune. Tribune cũng đang tiến tới sở hữu kênh truyền hình cáp mớimang tên Television Food Network. Chương trình cung cấpdịch vụtruyền thông của nó bao gồmcả những show mua bán có sự tham gia của khán giảtruyền hình.

Giờđây, mộtvài nămsau khitất cảnhững hoạt động này được tiến hành, Murray nói rằng những cản trởtruyền thống tồn tạitrong một tổchức theo trật tựcũđang dầnmất đi. Ông gọiđó là “văn hóa của sựchia sẻ” mà trên thực tế, đã lan truyền cùng vớinộidung tin bàiqua các cơ quan khác nhau của Tribune. Ông cho rằng chúng thực sự là những “cú đột phá lớn”.
Brumbacknóirằng nhịp độthay đổicủa Tribune “hết sức chậmchạp đốivớitôi”. Song, ông lại

thấy có sựcảitiến. Dường như ngạirằng đánh giá như vậy là quá thẳng thắn, ông nóithêm “nhưng, vâng, tôi hàilòng nếu chúng ta so sánh với những tờ báo thành phố lớn khác”.

Fuller thú nhận rằngcó sựmặc cảvớicác nhà báotrong nhữngviệc Tribune đang làm. Tuy nhiên, những mâu thuẫn giữa việc đưa những tin lớn và những lợinhuận lớn của báo in đã tồn tạitừlâu trước khithông tin được số hóa và đưa lên trực tuyến.

Fuller nói: “Nhiệmvụ của chúng tôilà làmtốt công việc báo in, vì báo in mang lạitiền. Và điều đó chẳng dễdàng gì. Nếu dễdàng thì mọi ngườiđã cóthểlàmđược rồi…Nếu bạn nóicông việc của bạn là làmtốtnghềbáo vàkhông quan tâmđếntiền, công thức đó không phải dành cho nghềbáo. Nếu bạn nóiviệc của bạn là kiếmtiền và không quan tâmđến nghềbáo thì bạn sẽ sớm nhận ra rằng bạn chẳng còn làm nghề này nữa”.

Philip Moeller là cựu biên tập viên vềkinh doanh vàbiên tập viên tin tức điện tửcủa Sun ở Baltimore,là nhà tưvấn và nhà báo ởWest Hartford, Connecticut

Bàibáo được in lạivớisựcho phép của tạpchí American JournalismReview, bản quyềnnăm 1994.

BÁO ĐIỆN TỬ Vic Sussman
Được tái bản từ U.S. News & World Report, 16/5/1994, xuất bản tại Washington, D.C.

Báo đến buổisáng nhưngvẫn thiếu một điều gì đó. Không có ngườiđưa báo némnhững cuộn báo trên lốivào nhà lờ mờánh đèn, không còn thùng thư quen thuộc. Trên thực tế, không hềcó giấy tờ gì. Đây là báo điện tử-một sự kết hợp đã được số hóa của bàiviết, đồ hoạ, ảnh màu, âm thanh, video đầyắp hình ảnh cửđộng nhảy nhót trên màn hình máy tính bằng cỡquyển sách có thể mang theo được. Do có thể kết nối không dây, vì vậy thậm chí bạn có thể mang báo vào nhà tắm.

Viễn cảnh tương lai này của báo chí Mỹkhông còn là khoc học viễn tưởng nữa. Các tờbáo lao vào không gian ảo vớinhiệt huyết mà họđã từng dành cho máy Linotype. Kelsey Group, một công ty tư vấn truyền thông ởPrinceton,NewJersey nóirằng hơn2700 tờbáo-tăng lên từcon số42 năm1989-đang bắt đầu tham gialĩnh vựcđiện tử. Lĩnh vựcnày bao gồm mọi thứ,từ việc gửiqua điện thoạicác quảng cáo cá nhân và kếtquảthiđấu thểthao đến việc gửifax theo yêu cầu cho những độc giả muốn tìm kiếmthông tin về các nhà hàng. Canh bạc lớn nhất là phát triển một tờbáo điện tửthực sự, một sứmệnh kéotheo theo nhữngvấn đềvềlợinhuận: Điều gì là đặc biệtvềvềmột tờ báo được vi tính hóa và có nhiềungười trảtiền để đọc nó không?

Nếu đây là nhu cầu cấp bách thì đó là vì người Mỹ rõ ràng đã chán loại báo kiểu cũ. Khoảng một nửa dân sốkhông đăng ký mua báo trong khigần 50% thếhệđộc giảtương lai-những ngườiở độtuổi từ18 đến 24-không hềđọc báo. Những tờbáo ở thành phốlớn đang tụt dốc sau thờikỳ thống trịhoàng kimtrong những năm1920 khinhiều ngườiMỹcó thểlựa chọn trọng sốcáctờ báo cạnh tranh nhau. Ngày nay, ngược lại, nhiều cộng đồng dân cư hoàn toànkhông có báo. Nhà sửhọc báo chí Donald Shawtrường Đạihọc Carolina nói: “Tôithích báo nhưng chúng không nhất thiết phải giữmãi hình dạng ban đầu để tồn tại nữa”.

Roger Fidler, Giámđốc Phóng thí nghiệmthiết kếthông tin của nhà xuất bản Knight-Riddder ở Boulder bang Colorado nói rằng kiểu báo mới rõ ràng sẽ là “mực kỹthuật số trên giấy silicon”.

Những tờbáo như Atlanta JournalConstitution,Detroit Free Pressvà Chicago Tribune đã bắt đầu kinh doanh về dịch vụ thông tin quốc gia – Nhữngtên tuổi theo thứ tự tương ứng là Prodigy, CompuServe và America Online. TờPalo Alto WeeklyởCalifornia là tờbáo in Mỹđầu tiên đưa nộidung biên tập vào mạng internetdầy đặc, một mạng lưới toàn cầu các hệ thống máy tính với khoảng 20 triệu người sử dụng trên khắp thế giới.

Độc giảcủa những tờbáo đã được vi tính hóa này không nhìn thấy sựtrình bày quen thuộc của các đềmục và bàiviết. Ví dụ: tờSan Jose Mercury NewsởCalifornia vớiMercury Center đăng ký trên mạng America Online,trình bày một mànhìnhvớicác hộp đồhoạnhỏ, mỗi hộp có một nhãn hiệu như Môi trường,Cuộc sống vùng Vịnh hoặcThểthao.Việc chọn bấtkỳhộp nào sẽtự động kéonộidung củanó hiện ra trên màn hình. Bill Mitchell, Giámđốc xuất bản điện tửcủa tờ Mercury Newsnóirằng đọclướt chính là đặc điểmchính của các tờbáo được vitính hóa. Mitchellnói: “Chúng tôiđang cốgắng tạora một tờbáo cỡlớn hơn vớinộidung sâu liên kết với các bàibáo trong tờbáo in”. Nhiều bàibáo trong phiên bản in của tờMercury Newsgắn với một biểu tượng đồhoạchỉrằng có nhiều thông tin hơn trên mạng trực tuyến. Vídụ: toàn bộnguyên văn các bàiphát biểu hoặc các bức ảnh phụtrợ và các bàibáo liên quan không có trong bản in. Độc giảcũng có thểin ra các bàibáo, lấy các bức ảnh và tìm kiếmcác vấn đềtrước đó của tờ báo mà không cần phảilục lọitrong đống rác.

NeilBudde, biên tập viên sốđiện tửtờWallStreet Journalcho rằng khảnăng dẫndắt độcgiả đến với lượng thông tin lớn là điểmphân biệt dễnhấtcủa các tờbáo điện tửvới báo in truyền thống. Các tờbáo in rất bịhạn chếbởi diện tích mặt báo và chiphí xuất bản. Tuy nhiên,những tàiliệu không vừa khổgiấy như văn bản của tòa án, hồsơlập pháp, các cuộc phỏng vấn dàicó thể đưa vào một góc của không gian ảo với rất ít chi phí, độc giảchỉ cần nhấn phímlà có.

Đương nhiên,nhiều độc giảđã cóquá nhiều thông tin có thểnhận thấysựhứa hẹn vềviệc có thêmdữliệu là lờiban ơn sáo rỗng. Quảthực, mục tiêu cuốicùng của báođiện tửlà giảmnhẹ gánh nặng dữliệu cho khách hàng. Ví dụ: Mộtđặc điểmtiêu biểu của báo điện tửlà “những bộ lọc tin tức” được điều chỉnh đểmangđến những thông tin chuyên ngành. Những độc giảquan tâmđến mọithứ, từđấu cờcho tớinhững tin tứcy học khó hiểu, sẽcó thểsắp xếp thông tin được tựđộng chuyển đến màn hình máytính của họsao cho đó là những bàibáo nổibậttrong ngày. Các nhà xuấtbản tin rằng mọi ngườisẽthấy đặc điểm“Tin tức hàng ngày cho riêng ta” của các báo điện tửxứng đáng với đồng tiềnmà họ bỏ ra.

Các báo điện tửcũng quan tâmđến độc giảtrong cáccuộc đốithoạihaichiều -một sựchuyển hướng mang tính lịch sử từ xu hướng một chiều truyền thống. Hầu hết các tờ báo điện tử đều có mụctán gẫu phổbiến nơicác độc giảcó thểchuyệntrò với nhà báo vàcác biên tập viên. Tờ Atlanta Journal-Constitution với mụcAcessAtlanta trên mạng Prodigy thậm chí còn mong muốn khuyến khích độc giảlàm cộng tác viên tình nguyện thu thập những chi tiết vụn vặt bịsao nhãng như tỷsốtrò chơibowling hay là chương trình ăn trưa ởtrường. David, Scott, người phụtrách xuất bản thông tin điện tử của tờ báo nói: “Người sử dụng trang web của chúng tôi sẽ giúp chúng tôi hình thành hệ thống này”.

Các nhà báo và những ngườiphụtrách xuất bản có sựbất đồng ý kiến vềgiá trịcủa mốitương tác. Gordon Thompson, Giám đốc phụ trách công nghệ của tờ New York Times nghĩ rằng việc đó có thểlà không tránh được nhưng ông sợrằng nó sẽnhấn chìmcácphóng viên,những người “đáng ra phảiđang phỏng vấn BorisYeltsin chứkhông chỉtán gẫu quathư điện tử”. Tuy nhiên, Dan Gillmor, ngườiphụtrách chuyên mục công nghệcủa tờDetroit Free Presslạigọinhững hoạt động trực tuyến của mình là “một trong những công cụđáng giá nhất của tôi”. Anh thường đểnhững địa chỉthưđiện tửởcuốimỗicột báo và dùng haigiờhoặc hơn trong một ngày lang thang trong không gian ảo. Rosalind Resmick, người phụ trách xuất bản tờ Interactive Publishing Alert, một bản tin của ngành xuất bản, nói rằng các phóng viên và những người phụ trách chuyên mụcưa tranh luận có thểxuất hiện như những người tham giamạng trực tuyến, giống như những người nóitrên đài phát thanh.

Tuy nhiên, công chúng vẫn rất yêu thích trao đổitrực tuyến, vấn đềcốt yếu đối vớicác nhà xuất bản điện tửlà làm thếnào đểtạo ra lợinhuận và ít tờbáo nào dính líu đến không gian ảo dám mơđến điều đó. Henry Scott, trưởng nhómphát triểnkinh doanh mớicủa Tập đoàn NewYork Times nhắc lại suy nghĩ của nhiều người rằng “Đây là một dự án nghiên cứu và phát triển”. Ví dụ: nên tiến hành quảng cáo như thếnào trongmôitrường điện tử? Các màn hình máy tính không thích hợp cho những quảng cáo mang tính lợinhuận trìnhbày hết cảmộttrang và rất ítdịch vụ trực tuyến kếthợp được quảng cáo vớiphần văn bản mộtcách hiệu quảtrên màn hình nhỏ. (Prodigy gồmcảquảng cáo, CompuServevà America Online đang thửnghiệm với các quảng cáo “không thâm nhập”).

Một nguồn lợi nhuận có thểlà quảng cáo rao vặt -vớimột chút phù phép của kỹ thuật số. Thay vì phảixemlướtcáctin rao vặt,ngườisửdụng bây giờcó thểtìm kiếmtheo chủđề, giá cảvà địa điểm. Họcó thểxemcác bức vềảnh bất độngsản và những sản phẩmkhác. Steve Outing, chủ hãng báo điện tửSan Francisco nóirằng, không sớm thì muộn, ngườisửdụng có thểđăng ký một mục tin rao vặt cụthể, ra lệnh cho nó tựđộng gửiqua thưđiện tửcho họ, ví dụ: tất cảcác quảng cáo khuyến mại ô tô trong phạm vi mã sốvùng hoặc tấtcảcácquảng cáo vềloạixe Mustang 1867 màu đỏ. TờNewspaper Asociation of America viết rằng cáctờbáo Mỹkiếm được hơn 11 tỷđô-la mỗinămtừriêng các quảngcáo raovặt, chiếmgần một phần ba tổng sốthu nhập từ quảng cáo nói chung. Sự cạnh tranh trong lĩnh vực này sẽ càng khốc liệt khi các công ty điện thoại và truyền dữliệu vào cuộc.

Fidler nói rằng tờ báo tương lai sẽ làmột thiết bị đa năng, không giây,màn hình phẳng mà ông ta gọilà “thiết bị thông tin xách tay” hoặc PIA. Máy tính cỡtạp chínày sẽđưa ra một kiểu trình bày thẳng đứng chất lượng cao; các độc giảsẽsửdụng bút cảmứng đểđọc lướt,nhờvậy vẫn giữ cho tờbáo khảnăng “đặt bạn trước những thứmà cho đến lúc đó bạn không biết là bạn cần”. PIA trong phiên bản của Fidler cũng hiển thịsách, tạp chí, đơn kê khaithuếvà bảo hiểm, các quảng cáo và có thể được mua bán bên ngoàithị trường như các máy tính.

Không aibiết vềtương laicủa các tờbáo in có thểgập lạiđược. BillJohnson, ngườiphụtrách xuất bản của tờPalo Alto Weekly, cho rằng các tờbáo điện tửsẽkhông thay thếbáo truyền thống-điều này chắc chắn là không ởnhững thịtrấn nhỏ, nơibáo in ít cạnh tranh hơn và đóng “một vai trò sống còn trong việc gắn kết cộng đồng với nhau”. Tuy nhiên, Stephen Isaacs, Quyền Trưởngkhoa cao học báo chítạiĐạihọc Columbia -trường gần đây đã bổsung thêmmônhọc vềkhông gian ảo vào chương trình giảng dạy, không đồng ý. Isaacsnói: “Những câyphẳng sẽ không là môitrường cho báo chí lâu hơn được”.Ông coinhững tờbáo điện tửlà sựgiảiphóng đốivớicác phóng viên cũng như độc giảbởivì luồng thông tin sẽkhông còn bịgiớihạn bởi không gian nữa. Isaacsnóicác tờbáo điện tửsẽmởra“mộtthời kỳvàng son của nghềlàm báo”. “Sẽ quá tệ nếu các nhà báo vẫn không biết điều đó”.
Vic Sussman viết cho tờ U.S News & World Report.

TRUNG TÂM BÁO CHÍ NƯỚC NGOÀI DanielB. Moskowitz

Tháng 10/1991, Regina Chigwedere ngườiZimbabwe và bảy nhà báo nữchâu Phikhác đã đến Mỹ ba tuần để họcvềxuất bản, từ triếtlý đạo đứcvà vai trò của báo chí trong một đất nước đang phát triển, đến những chi tiết cần thiết về cách sử dụng máy tính để hoàn thiện thiết kế trang báo và cách viết lời dẫn truyện sắc sảo hơn.

Chigwedeređã từnglà phóngviên tờbáo Herald ởHarare trong 6 năm, viết gần nhưcảtrang phụnữ. Tuy nhiên, cô thấy rằng nhiều vấn đềthực sựquan trọng vớiphụnữZimbabwe thì lại không đượcchú trọng và họcần một tờbáo phù hợpvới mốiquan tâmcủa họ.Chín tháng sau chuyến thămMỹ, Chigwedere đãxuất bản sốđầu tiên của Living On, một nguyệt san30trang dành riêng đáp ứng nhu cầu đó, tập hợp những bàibáo vềsức khoẻ, cuộc sống gia đình, phân biệt giớitính, sựcảithiện kinh tế, và tất nhiên, cảviệc làmthếnào đểtrởnên hấp dẫn đốivới đàn ông.

Dựán đã có sựkhởiđầu thành công rực rỡ. Tạp chí đã bán được 200 bản ngay trong ngày đầu tiên trên quầy báo và đã thu hút những quảng cáo quan trọng. Chigwedere nóivớimột người khách ở Harare không lâu sau khi ra tạp chí rằng chuyến thăm Mỹ “đã đặt nền móng cho hầu hết những việc mà tôiđang làmtrong tạp chí của tôingày nay. Nếu tôikhông điMỹ, tạp chí của tôi có thểvẫn chưa ra đời”.

Chuyến thămMỹđó được Trung tâmNhà báo nước ngoài(CFJ)tổchức, một tổchức tư nhân duy nhất giúp đỡcác nhà báo, biên tập viên và các nhà xuất bản ởnhững nước đang phát triển học tập những kỹthuật của nghềlàm báo Mỹvà đánh giá được cái gì là thích hợp và không thích hợp ởđất nước của họ. CFJ nằmởgóc tráicủa một tòa nhà hiện đạicó kiểu dáng đẹp ẩn mình trong bóng cây ở Reston, Virginia, cách Washington một quãng ngắn. Bryna Brenman, Giám đốc đào tạo của CFJ giải thích hội thảo, hội nghị chuyên đề, các khóa học và kinh nghiệm đào tạo do trung tâmđưa ra mang lạicho các nhà báo thực tập sựthư giãn dễchịu, thoát khỏinhững công việc gấp rút và các hóa đơn cần thanh toán, “một cơhộiđểngồixuống và nghĩvềnhững việc bạn làmvà lý do bạn làmviệcđó”.

Trung tâmđược ba nhà báo Mỹthành lập cách đây gần một thập kỷ. Họcho rằng ngành công nghiệp truyền thông phát triển cao của Mỹphảicóbổn phận chia sẻbí quyết của mình với các đồng nghiệp ở những nước nơiviệc thu thập tin tức và phổ biến thông tin thường mới bắt đầu có tính độc lập vàchuyên nghiệp. Họnhận thấy rằng công việc của nhiều nhà báo châu Á, MỹLa tinh và châu Phi là sựkếtiếp truyền thống của báo chí Mỹnon trẻđã từng cổđộng và truyền bá phong trào tựdo dẫn dắt các thuộc địa của Anh giành lạitựdo vào thếkỷXVIII. Cựu biên tập viên tờBoston Globe Thomas Winship nói: “Tôichưa gặp ởbất cứnơiđâu một nhà báo nghiêm túc nào mà không khao khát có tự do để làm báo. Đó là một phần trong tính cách của chúng tôi”.

Winship là một trong ba sáng lập viên của trung tâmvà hiện tại là Chủ tịch Hội đồng quản trị. Hai người còn lại là James D. Ewing, cựu nhân viên phụ trách xuất bản tuần báo và nhật báo thị trấn và là Phó Chủtịch Hộiđồng quản trị, vàGeorge A.Krimsky,cựu phóng viên thường trú nước ngoàivà biên tập viên phụtrách tin tức quốc tế của hãng Associated Press, hiện là Giám đốc của CFJ. Đểgiúp thực hiện nhiệm vụcủa trung tâm, họhợp tác với một ban tư vấn gồmnhững nhà báo giỏinhất trên khắp thếgiới, trong đó có George Mbugguss, cựu biên tập viên phụtrách nhómbiên tập báo Nation Newspapers ởKenya; Cheong Yip Seng, tổngbiên tập tờStraits Timescủa Singapore; Harold Hoyte, Tổng Biên tập tờThe Nation ởBarbados; và Katharine Graham, Chủtịch Công tyWashington Post của Mỹ.

Để biến giấc mơvềmột mô hình đào tạovà trao đổi kỹ năng thành hiện thực, Winship, Ewing và Krimsky đã thuyết phục nhiều nhà xuất bản và phát thanh Mỹ cấp vốn. Chương trình đầu tiên của trung tâmvào tháng 8 năm 1945 đã quy tụ được 16 nhà báo từ 25 nước.

Từđó, CFJ đã tiến hành 260 chương trình, đào tạo hơn 4000 học viên từ170 nước. Đối với những học viên nói tiếng Pháp vàtiếng TâyBan Nha, khóa học được giảng bằng tiếng mẹđẻ của họ. Thông thường, các chương trình được giảng dạy bằng tiếng Anh.

Các hoạt động của trung tâm-trụsở, lương nhân viên, nghiên cứu,và xuất bản-được trảtheo hợp đồng, tiền cấp chochương trình và các khoản tàitrợliên tục từcác nhàxuất bản, các cá nhân và từcác nguồn tàitrợtư nhân khác. Riêng cácchương trình thì được tài trợbởicác cơ quan chính quyền- Cục Thông tin Hoa Kỳ, Liên Hợp Quốc- hoặc bởi các tổ chức tư nhân, thường là những tổchức có mốiquan tâm đặc biệt về mộtchủđềhoặc mộtkhu vựccụ thểtrênthếgiới. Ví dụ: Quỹ Tự nhiên Thế giới đã hỗ trợ cho việc đào tạo 13 phóng viên từ năm quốc gia Nam Mỹ vềbáo cáo môitrường và Quỹchâu Á đã tàitrợcho một khóa học dànhcho các nhà báo Đài Loan.

Trong những năm đầu tiên, trung tâm đã mở hầu như bất kỳ khóa học nào có liên quan đến chức năng củamình mà cóthểnhận được tàitrợ. Giờđây khiđã vững vàng, Krimsky nói, trung tâm có thểtập trung vào những lĩnh vực đang có nhu cầu và chắc chắn có thểthu được tiền.Ví dụ: theo đánhgiá của nhânviên trung tâm, chương trình dànhcho cácnhàxuất bản châu Phimà Chigwedere thamdựlà nhằmphục vụcho một bộphận nghềnghiệp ngày càng quan trọng ở châu Phi.

Phần tiếp theo của chương trình được tiến hànhnăm1992. Đó là việc cửmột nhómhaichuyên gia, một ngườivề quản lý xuất bản, một ngườivề kỹthuật chế bản điện tửvà thiết kế đồ họa đến gặp từng học viên của chương trình để cung cấp sự hỗ trợ kỹ thuật tại chỗ trong công tác quản lý truyền thông, thiết kếxuất bản, quản lý kinh doanh, viết bàivà thúc đẩy.

Lấy chương trình cácnhà xuất bản nữchâu Phinhư mộthình mẫu, năm 1993, trung tâmđã tiến hành một chương trình dành cho các nhà báo nữTrung quốc.

Chương trình đào tạo cân bằng giữa việc dạy các kỹ năng cụ thểvớiviệc học suy nghĩtheo cách mớivềnghềlàmbáo. Jannet Karim, biên tập viên tờWoman NowởMalawivà là học viên chương trình các nhà xuất bản nữ châu Phi của CFJ nói: “Tôi đã có kinh nghiệmthực tế tuyệtvời nhưng quan trọng không kémlà tôiđã có thểđónnhận những đềxuất vềcảitiến từng làmtôi khó chịu trước đây. Tôi đã từng dễ bịtổn thương trước những lời chỉ trích”.

Bí quyết là phải tìm ra trong nghềlàmbáo Mỹnhững vấn đềcó thểáp dụng cho các nước đang phát triển, có tính đến sựkhác biệt vềtiềmlực và thường là các giá trịchính trị. Một tàiliệu của CFJ đã viết “Trong khicác phóng viên Mỹsửdụng các máy tính thếhệthứba đểviết bài và lấy thống tin cơbản, nhiều đồng nghiệp của họđã là may mắn nếu được dùng chung nhau máy chữ”.

Đểbắt đầu, trung tâmthường phác thảo bức tranh vềnghềlàmbáo Mỹ, nhấn mạnh rằng trong khingành công nghiệp này -1500tờnhật báo, 7400tờtuần báo, 11000tạp chí, 20.000 bản tin, 12.800 đàiphát thanh - tựcoi mình là sựủy nhiệmcủa công chúng, song đó chính là một ngành kinh doanh và trên tất cảvà là một ngành kinh doanh có lợinhuận cao. Cácnhân viên của trung tâmnhấn mạnh, không giống như báo chí ởphần lớn các nướckhác trên thếgiớivốntựcoi mình được lập ra để đại diện cho một quan điểm cụ thể nào đó, truyền thông tin tức Mỹvốn định hướng theo độc giả, hết lòng cung cấp những thông tin màcác biên tập viên tin rằng độc giả, thính giảvà các khán giảmuốn và cần.

Các khóa họcở CFJ hầu như luôn bao gồm một phần về đạo đức nghề làm báo được giảng dạy với kiến thức hiểu biết sâu sắc qua trải nghiệm về những khác biệtvăn hóa. Ví dụ:ở Mỹ, sẽ là rất không bình thường nếu một phóng viên nhận tiền đểviết –hoặc lấp liếm- về một chuyện nhưng ởmộtsốnước, việc trảtiền ngoàilềnhư vậy là phần thiết yếu đểmưu sinh của nhà báo. Cách tiếp cận của trung tâm không phải là thúc đẩy việcchấp nhận các tiêu chuẩn Mỹ.Bryna Brennan nóirằng “chúng tôigiảithích chúng tôilàmviệc như thếnào và tạisao” đểkhuyến khích thảo luận vềnhững quy tắc thích hợp có thểđược áp dụng ởnước củahọc viên. “Bạn không chỉđưa cho họ câu trảlờimà còn nêu câu hỏi”.

Có lẽđáng kểnhất là việc các nhà báo Mỹ-vớitư cách là ngườikếtụccủa các bậc tiền bốiđã cổvũ cho cuộc Cách mạng Mỹ hơn 200 năm trước – được làmviệc theo một hiến pháp quốc gia có những bảo đảmvềquyền tựdo báo chí. Ngược lại, hiến pháp của nhiều nước khác thường hạn chếbáo chí đềcập đến những vấn đềưu tiên quốc gia. Tháng 5/1993, phóng viên người Nigieria -Sunny Ofill đã bình luận trong một bài báo của tờ Alabama nơi anh làm khách mờitrong ba tuần theo phần tiếp nối của chương trình học tại trụ sở trung tâm “Sau hai tuần ởWashington và xem cách báo chí Mỹlàm việc, tôi càng hăng hái đấu tranh cho tự do báo chíở nước mình”.

George Krimsky nhớlại rằng khi thiết lập mộttrung tâm đào tạo các nhà báo nướcngoài, “một trong những vấn đềđầu tiên chúng tôiphảiđối mặt làvấn đềcũríchvềviệc liệu có nên cửcán bộđào tạo đến vớihọc viên hay là đưa họđến vớichúng tôi. Chúng tôiđã quyết định làmcả hai”. Trung tâmsửdụng các phòng học tạitrụsởởngoạiô Washington cho những bàigiảng và hội thảo và bố trí cho các học viên làmviệc bên các nhà báo Mỹ tại các nhà xuất bản và đài phát thanh trên khắp nước Mỹ. Các chương trình có thể là những giớithiệu ngắn về nghề làm báo Mỹ cho các khách thăm do USIS hoặc những cơ quan chủ trì khác đưa đến, hoặc có thể là công việc chuyên sâu cao kéo dài nhiều tuần về những vấn đề cụ thể, chẳng hạn nhưviết báo về sức khoẻ và khoa học hay làm báo tiếng.

Tuy nhiên, CFJ cũng cửcác chuyên gia Mỹtớicácnước khác đểmởcác khóa học không chuyên sâu nhưngcó thểphục vụnhiều ngườihơn. Ngoàira, trung tâmđã giúp thiết kếtrung tâmđào tạo nghềlàm báo ởEthiopia vàdùng tiền từnhiều tổchứcMỹcung cấp những sựhỗ trợvềquản lý và đào tạo cho Học viện Báo chícaocấp, một chinhánh của trường Đại học Witwatersrand ở Johanesburg.

Tuy nhiên,những chương trình lý tưởng là những chương trình kết hợp cảkinh nghiệm của Mỹ và của nước chủnhà. Ví dụ: tháng 11/1992, 10 nhà quản lý truyền thông từcác nước châu Phi nóitiếng Pháp do USIS tuyển chọn đã đếnCFJtham dựmộtloạt các buổihọc vànghiên cứu kinh nghiệm làm việc thực tế liên quan đến việc phỏng vấn các quan chức Chính phủMỹ và viết bàivề các sự kiện ở thủ đô. Sau đó, tháng ba năm sau, hai nhà báo có kinh nghiệm, một ở Paris, một ởCalifornia và đều thông thạo tiếng Pháp đã đichâu Phiđểtổchức một loạt hội thảo cho một nhómđông các nhà báo, bao gồm những người đã từng ở Mỹ và có thểchia sẻnhững điều đã học vớicác đồng nghiệp của họ.

Cách tiếpcận ngược lại được sửdụng trong một loạt chương trình do USIS tài trợdành cho các nhà báo ở Nigieria - đất nước có nhiều yêu cầu về đào tạo nhất và có mốiliên hệ chắc chắn nhất vớinhững ngườiđã thamdựcác chương trình của CFJ theo như lờiKrimsky. Hàng nămba hội thảo được tổchức ởđây, mỗihộithảo thu hút được khoảng 20%phóng viên. Sau đó, trong số những ngườithamdự, 10 ngườinhiệt tình theo học nhất sẽđược gửitớiMỹđểthamdựcác cuộc hộithảo, bài giảng và các công việcliên quan của báo địa phương.

Krimsky cho biết CFJ khác vớihầu hết các cơsởgiảng dạy và đào tạo ởchỗnó “tổchức các chương trình phù hợp với mọingườithay vì bắt mọingườiphảithích ứng vớicác chương trình đặt ra”. Hầu hết các học viên của CFJ do USIS hoặc một trong số các cơ quan tài trợ tuyển chọn nhưng trongmột sốtrường hợp,trung tâmtựmình tìm kiếmnhững học viên phù hợp với một tiêu chuẩn cụthể. Đôikhimột nhà báo đang viết bàicho trung tâmcũng có thểlọt vào một chương trình định sẵnhoặc được giớithiệu tớimột cơquan thôngtấn bênngoàiđểtiến hành tuyển chọn.
Tuy nhiên, điều quan trọng là công tác đào tạo không phảilà mục đích cuốicùng của trung tâm

vớicác phóng viên, biên tập viên và nhà xuất bản nước ngoài. Trung tâmcũng thực hiện các hoạt động tư vấn,cử các chuyên gia Mỹbámsát các cuộc hội thảo và thực tập,gặp gỡtrực tiếp các học viên, đánh giá mức độáp dụng những kỹnăng đã được nâng cao của họvà đưa ra những lờitưvấnvề cách thức đạt được những mục tiêu của nghề làm báo.

Trong một dịp tư vấn như vậy, Kistin Helmore, ngườiđãtừng viết bàicho tờChristian Science Monitor và biên tập cho tạp chí African Farmer đã gặp Regina Chigwedere ởHararetháng 9/1992 và bàn vềtạp chí LivingOncủa cô.Tờtạp chí phổbiến đến mức nó cótriển vọng đạt được con sốphát hành 10.000 trong nămxuất bản thứba nhưng nó được đầu tưvốn ít đến nỗi việc đó dẫn đến tình trạng tài chính eo hẹp. Helmore đã gợi ý bổsung nội dung xuất bản thường kỳ-những bàibáo cótính hướng dẫn vềviệc xin vay vốn ngân hàng, viết sơyếu lý lịch, xây dựng ngân sách–mà có thểnhấn mạnh vớicácnhà quảng cáo tiềmnăng rằng tạp chí là một môitrường hiệu quảcho việc quảng cáo củahọ. Bà và Chigwedere đãxác định những công ty địa phương nào cóthểlà cácnhà quảng cáo vàsau đó Helmore đã tổchức một buổihọc sắm vaitrong đó Chigwedere đóng giảlà một chủcông ty kinh doanh và các nhân viên đạidiện bán hàng của tạp chíphảiđưara lời rao hàng - mộtbài tậpgiúp tất cảcácnhân viên đạidiện hiểu rõ hơn vềcách thức trình bày vấn đề. Chính sách trợgiúp này là điểnhìnhcho những công việc của trung tâm. Nó tập trung vào một vấn đềcụthể-có thểlà trình bày, chất lượng xuất bản, hoặc tàichính –và rồidựa vào trình độcủa các nhà chuyên môn, đưa ra giảipháp. Tuy nhiên, công tác đào tạo luôn nhấn mạnh vào sự cần thiết của việc đưa các giải pháp vào áp dụng trong điều kiện địa phương. Brennan nói, “nó phát huy hiệu quả trên khả năng thực tếcủa họ”.
DanielB. Moskowitz là nhà báo tự do ởWashington.