www.viendu.com

Liếp Li

Lan Khai

Trâm nào phải là khác lữ hành ưa cái thú cầu sương điếm cỏ, cảnh lạ phương xa như bao nhiêu người khác mà hằng ngày Trâm vẫn găp.

Năm hai mươi nhăm tuổi, chán cái vô vị của phồn hoa đô hội, vả cũng không có đủ tiền để mua những cuộc hành lạc mà chàng đoán vị tất đã có thú gì, Trâm bèn từ bỏ xã hội văn minh, bước chân lên đường phiêu lưu mạo hiểm…

Cái học vấn chắn chắn ban đầu khiến Trâm càng ham thấy xa nghe rộng. Anh chàng mơ mộng ấy rất ưa cái thú thâm trầm của triết lý và những giờ mặc tưởng thực dài. Chàng sớm đã yêu mến cái văn minh Chiêm Thành do văn minh Ấn Ðộ tạo nên, mà chàng đã từ thấy các sách vở ca tụng. Chàng sớm đã say sưa cái bí mật sâu thẳm của rừng hoang.

Cuộc phiêu lưu của Trâm bắt đầu chuyến thăm các tháp cổ Chiêm Thành còn rải rác trên đất Trung kỳ. Rồi, tự đấy, chàng sang thăm Cao Mên, mò đến Ðế Thiên Ðế Thích.

Nhưng, đứng trước cái khối ngổn ngang ấy, trước những mảng lâu đài cao lớn, những tượng phật, những rắn thần bằng đá bị nghẹt thở giữa đám rễ cây luồn lỏi, bền bĩ và ghê gớm như những cái chân bạch tuộc đến nổi tự hồ có dáng tiều tụy thẹn thùng, phải giấu mặt dưới rêu phong bụi phủ ấy, Trâm tuyệt nhiên không nhận thấy một dấu vết nào của những triết lý tôn giáo cao siêu nó đã khiến cho hàng ức vạn linh hồn phải say sưa, tin tưởng.

Ðế Thiên Ðế Thích chỉ còn là một bức tranh ảm đạm trong đó cái mộng tưởng bất diệt của người ta luôn luôn bị thời gian hủy hoại đã được tả ra một cách não nùng:

Lối xưa xe ngựa, hồn thu thảo,

Dấu cũ lâu đài bóng tịch dương!…

Chàng ngậm ngùi từ biệt đất Cao Mên câm lì, quay đầu về Huế. Thì, trên giòng nước tang thương in lộn bóng mây trời, ngoài tiếng:

Sóng lớp phế hưng nghe đã rộn,

Chuông hồi kim cổ lắng càng mau…

Trâm tuyệt nhiên chẳng thấy gì đáng để ý. Chàng não nùng, thất vọng, có cái cảm giác của người đi tìm bóng đẹp chung tình mà chẳng thấy. Từ Huế ra đi, Trâm tiếng thẳng sang đất Lào.

Tức khắc , Trâm bắt đầu có một cảm giác nghỉ ngơi thư thái…

Trước mắt chàng, bát ngát cái mầu xanh bất diệt của rừng cây. Thỉnh thoảng một xóm con khuất nẻo giũua tràn cỏ rậm, một cánh đồng, một cái cối máy bền gan đương cọt kẹt giã gạo suốt ngày đêm ở cạnh một giòng suối nước trắng như thủy ngân… Nếu ở những nơi Ðế Thiên Ðế Thích, loài người cậy tài cậy kéo tỏ ý kình địch với thiên nhiên để rồi thua thiên nhiên một cách đau đớn thì ở đây người ta và tạo vật hình như thân thiện nhau, giúp đỡ nhau, điều hoà sức mạnh cùng nhau. Loài người ngoan ngoãn chịu sự bảo hộ của tạo vật cầu lấy một cuốc sống bằng phẳng để chờ cái phút tiêu trầm trong tạo vật. Người vẫn thua mà thua một cách lặng lẽ, cuộc xung đột không đến nỗi hung tàn.

Trâm đi từ phía Bắc xuống phía nam và dừng chân ở một làng nhỏ, trên cù lao Khong, giữa một chi nhánh sông Cửu Long, đối diện với cái làng nhỏ bên địa giới Cao Mên: Kompòng Sralao.

Ở đây, Trâm gặp một người bạn học cũ: thọ, một viên cán sự lục lộ được cử sang hoạ địa đồ.

Ðôi bạn cũ gặp nhau trong một nếp nhà gỗ kiểu Lào dựng lên giữa một vườn cây râm mát. Ngoài hai tên cai phu mà Thọ đã mang từ Bắc Kỳ sang, có một toán người Lào do các nhà quyền chức địa phương cắt ra để giúp Thọ về việc phát rừng đo vẽ.

Lần thứ nhất Trâm trực tiếp với thổ dân Vạn Tượng: một đám người lực lưỡng, hiền lành, da ngăm đen, tính ưa nhàn đến thành lười biếng. Trong đám thổ dân ấy, mấy người Việt Nam được coi như thần thánh. Nhất là Thọ. Không những bởi địa vị, Thọ còn làm cho những người ở dưới quyền phải kính sợ và yêu mến bởi sự thông minh, bởi tài cán, bởi sự ngay thẳng và tấm lòng tốt của chàng.

Thọ nói cho Trâm biết rằng người Việt Nam hiện ở Lào nhiều lắm, tỏ ra dân tộc Việt Nam là một dân chinh phục rất giỏi vì không bao giờ phải chinh phục bằng võ lực hay chỉ phải dùng võ lực rất ít như khi xưa đối với dân tộc Chiêm Thành. Hiện nay, vẫn nhời Thọ nói, có nhiều thành thị và cả những vùng quê nữa trở nên những nơi đặc Việt Nam.

Trước sự tràn lấn êm đềm nhưng chắc chắn của người Việt Nam, dân Lào cứ lùi dần, lui dần, không hề tỏ ra phản kháng gì cả.

- Nhưng sự đắc thế đó, vẫn nhời Thọ, không nên là một cớ cho mình tự đắc. Trái lại, nó nên là một bài học cho mình ngẫm nghĩ, nó chứng tỏ cái lẽ “thích giả sinh tồn” và cái luật cạnh tranh “ưu thắng liệt bại” rất tàn khốc. Bài học ấy, nếu được nghiền ngẫm cẩn thận sẽ có một ảnh hưởng rất tốt cho một số đông ngưòi Việt Nam giầu thói ỷ lại, ươn hèn.

Thọ càng nói càng tỏ ra một người có tinh thần phấn đấu tự cường khiến Trâm lại nhớ đến những người mà chàng đã gặp ở Huế. Không biết rằng vì hoàn cảnh ảnh hưuởng hay là do thiên tính tự nhiên, dân Huế phần đông ẻo lả biếng lười. Lại những câu ca giọng hát Huế nữa mới buồn làm sao. Nó gợi trong lòng người một ham muốn quái gở về nhục dục và tự tử. Nó là một hoá chất mãnh liệt đánh tan cái nghị lực phấn đấu của tuổi trẻ, nó tự hồ một tiếng than vọng lại tự bên kia mồ mả của một cái gì đã tàn…

Thọ tha thiết bảo Trâm:

- Anh Trâm ạ, anh là một người học rộng thấy nhiều, anh nên làm sách viết báo nói kỹ về những điều tôi vừa nói với anh. Tôi lắm lúc tiếc rằng mình không đũ tài để diễn tả những cảm tưởng và ý nghĩ của mình mà mình cảm thấy có thể rất bổ ích cho đồng loại. Người mình, nếu không thể đi xa thấy rộng, cần phải đọc sách nhiều lắm. mà những sách thuộc về loại tôi vừa nói lại càng không thể thiếu được.

Trâm cười:

- Anh nói vậy là vì tâm địa anh thực thà và bởi anh tin ở sức mạnh của văn chương. Anh không biết rằng một bài văn, một quyển sách dù hay đến đâu, ảnh hưởng của nó bất quá như cơn gió thoảng nếu người đọc nó là một kẻ hoài nghi hoặc tấm lòng đã nguội lạnh.

Ðể chiều ý bạn, Thọ cũng cười.

- Nghe anh nói thì ra anh đã là một học giả chán đời. Nhưng, dù thế nữa, chỗ này vẫn là nơi khách phiếm du nên dừng bước trong ít lâu.

- Tại sao thế? Có gì đặc sắc?

- Chỉ tại ở đây người ngoan, cảnh đẹp, phong tục thuần lương vả rừng cây kín đáo, ta có thể nhất thời quên cái phiền nhiệt của thị thành, ru mình trong giấc mộng Thuấn Nghiêu…

- Ồ! Thọ văn chương lắm đấy chứ? Và, nếu quả như nhời Thọ nói thì cuộc phiếm du này của tôi đã đạt mục đích rồi.

Câu chuyện của đôi bạn thân đương nồng nàn điểm những tiếng cười trong trẻo thì cả hai bỗng cùng lắng tai nghe mớ tiếng ồn ào đâu đó mỗi lúc một gần.

Thọ dủ Trâm xuống thang rồi cùng chạy lại đám đông xem sự gì.

Thì ra một đám làm trò quỷ thuật. Trước tài khéo và những phép lạ của anh thày Lào, dân chúng hò reo vang động. Anh ta lôi trong bị ra một con rắn hổ mang hoa. Một nhát dao chém mạnh, đầu con rắn tức khắc lìa khỏi cổ. Anh thầy Lào chờ cho máu trong mình con rắn chảy ra hết, con vật đã ngay đờ mới đem cái đầu chắp vào vết thương đoạn phù phép. Con hổ mang lại sống lại, bò quềnh quàng dưới cắp mắt ngạc nhiên và thán thưởng của quần chúng.

Xu, hào kếp tiếp nhau mưa xuống chiếc chậu sắt men xanh…

Cạnh anh thầy Lào, một chị chàng mặc những áo xống kỳ dị đương xem tướng và đoán số cho những người băng khoăn về hậu vận. Những kẽ được chị thầy tướng xem cho đều tỏ ý thán phục chị và vui mừng hớn hở.

Nhưng, thấy Thọ và Trâm đến, đám đông bỗng giạt ra; ai nấy kính cẩn nhường lối cho hai người.

Chị thày tướng gật đầu và chào hai chàng tuổi trẻ sang trọng bằng một nụ cười tình tứ.

- Cái thầy bằng lòng xem số, xem tướng không nào?

Thọ đú đởn.

- Ồ, sao lại không?

Chàng quay lại nói với Trâm bằng tiếng Việt:

- Anh Trâm, may mắn cho anh quá! Xem đi, xem cho biết chuyến du lịch này của anh sẽ có những kết quả gì?

Rồi, không đợi Trâm đáp, Thọ nói tiếng Lào bảo chị thầy tướng:

- Này chị, chị càng nói đúng bao nhiêu thì tiền thưởng chúng tôi cho chị lại càng hậu bấy nhiêu.

Chị Lào vênh ngay mặt lên, cặp lông mày chau lại:

- Sao lại không nói đúng. Không nói đúng không lấy tiền. Cái thầy hãy đưa cho tôi bông hoa mà ông bạn cái thầy đương cầm ở tay kia.

Ðó là một bông liếp li, thứ hoa rừng mầu tím, có mùi hương rất dịu.

Thọ đưa bông liếp li cho mụ thầy số.

- Chị đừng có giận nhé. Tôi không định làm mất lòng chị đâu. Tôi tin chị lắm vì, đây, tôi tôi xin trả tiền trước cho chị.

Vừa nói chàng vừa đưa ra một tờ giấy bạc.

Mụ ngần ngừ, nhưng một cái liếc mắt sắc như dao của anh thày Lào nó khiến mụ vội tươi cười đỡ lấy.

Mụ hơ cánh hoa rừng lên trên cái lò lửa mà mụ vừa nhóm lên bằng mấy mảnh trầm.

Nhìn về phía Trâm, mụ khẽ gật gật đầu, miệng lẩm bẩm:

- Cầu cho cái thầy nhé?…

Khói trầm bốc lên nghi ngút. Bông hoa dần dần xoè cánh, rung động như hít mạnh hương thơm… Nhưng, cùng lúc ấy, những cánh hoa lần lượt phai mầu. Những nếp nhăn hiện ra… Bông hoa gục xuống, rũ rợi tả tơi như bị ai vò nát…

Mụ thầy số tức khắc đưa cánh hoa cho Trâm.

Lạ thay! Trâm vừa đỡ lấy bông hoa héo thì nó vụt đã tươi mơn mởn. Cánh hoa đương mềm nhũn giờ trở nên cứng cáp; mầu tím diụ như nhung lại hiện trên những cánh phẳng phiu.

Thọ ngạc nhiên và thành thực khen ngợi:

- Ô! thực là tài tình! Ðáng thưởng.

Mụ thày tướng cao giọng, nói một cách nghiêm trang và bí mật:

- Hai thày đã hỏi thì cái ma nó bảo thực cho hai thày nghe.

Quay vào Thọ, mụ tiếp:

- Thày, thày còn phải nhiều gian nan mới được hạnh phúc. Hai thày sẽ cùng yêu mến ao ước một người đàn bà nhưng…

Mụ trỏ Trâm:

- Thày kia sẽ được thắng lợi hơn. Sự may mắn ấy sẽ bù cho thày sự chán nản do cuộc đi chơi không được như ý.

Ðôi bạn nhìn nhau kinh ngạc, im lặng, Không dám trao đổi cảm giác riêng cho nhau biết nữa. Ô hay, người đàn bà gở lạ kia sao đã khéo đoán rõ tâm sự Trâm và nói bóng bẩy cho chàng biết?

Tuy không tỏ ý  gì mà cả hai cùng bối rối hết sức. Rồi, giữa lúc Thọ và Trâm định quay về, đám đông chợt lại giạt ra lần nữa, nhường lối cho một con voi khổng lồ, lưng đóng lầu bành rực rỡ như một con voi mã.

Quản tượng ra hiệu cho voi quỳ đoạn hắn nhảy xuống trước và đặt một cái thang gỗ dựa vào sườn voi.

Một thiếu nữ ngồi trên lầu voi từ từ đứng lên, nàng vịn một tay vào cái thang và nhanh nhẹn bước xuống đất.

Trâm và Thọ khẽ thích cánh nhau, cùng nói qua một hơi thở:

- Trời!…

Thực chưa bao giờ một xuất hiện thần tiên nào có thể rung động lòng người như vậy!…

Mầu da nàng thắm hồng như hổ phách; tuổi xuân của thiếu nữ in trên đôi gò má cái mầu mơn mởn hoa đào; cặp mắt nàng, lấp lánh sau riềm mi dài uốn cong cong, giống như hai ngôi sao bằng ngọc huyền đính trên nền trời bạc; mũi nàng thẳng dọc dừa; trên sống mũi, giữa khoảng hai nét lông mày cong thoai thoải xuống thái dương, một bông hao nhỏ bằng chiếc cúc áo do một thày bùa đã trổ vào da nàng bằng mực mầu xanh; hai má nhẵn, phẳng như ngà truốt lượn theo khuôn mặt trái soan rất đẹp. mái tóc nàng phân đôi bởi một đường ngôi kẻ lệch búi lại thành một búi thõng lại sau gáy và cài bằng những bông hoa ngàn rực rở.

Một tấm lụa bạch quàng chéo trên ngực thiếu nữ, hai đầu lẩn vào chiếc xiêm thêu rất đẹp bó chẽn tấm lưng ong.

Hai cánh tay nàng để hở, tròn và nhẵn như hai dóng ngọc. Một chiếc vòng san hô nạm vàng lấp lánh ở cổ tay nàng, trổ thành hình một con rắn hổ mang hoa. Hai bàn tay xinh với những ngón búp măng tròn móng nhuộm đỏ. Hai bàn chân gót đỏ như son lồng trong một đôi d1p cao róc bằng dây gấm biếc. nàng rún rẩy bước lại gần mụ thầy số, dáng đi như một con chim oanh nhảy trên cành liễu buông mành… Toàn thân thiếu nữ, tiết ra một mùi hương thoang thoảng mà thấm thía say sưa…

Thọ lẩm bẩm:

- Thực là thần tiên!…

Ðoạn, quay lại phía Trâm, Thọ mỉm cười:

- Số anh này may hơn Từ Thức! Mình ở đây hằng nửa năm mà tuyệt nhiên chẳng thấy gì cả.

- Nhưng mà cô tiểu thư nào vậy?

- Chịu. Ðã bảo đây không từng thấy bao giờ mà lại. Nhưng, ta cứ thử hỏi xem.

Thọ và Trâm tiến lại chỗ quản tượng đứng. Chàng dùng tiếng Lào hỏi hắn:

- Bác quản tượng, vị tiểu thư con nhà quan nào mà sang trọng thế?

- Bẩm hai thày, đó là con gái của quan tôi.

Thọ nhờ quản tượng giảng cho biết rằng vị quan ấy là chúa tể một địa phương này, quyền thế hách dịch và nhiều của lắm. Vị quan chỉ có một cô con gái tức là thiếu nữ nọ.

Hai chàng thanh niên im lặng quay về, ủ trong lòng mỗi người một say mê ngây ngất. Lúc bước chân vào cổng. Trâm hãy còn ngảnh lại, tần ngần trông về phía đám đông, về nơi mà Ái tình vừa thực hiện cho Trâm những lời tiên đoán của mụ thày Lào…

Mặt trời lặn đã từ lâu.

Trong không khí mờ mờ bóng tối và ngào ngạt mùi hoa bông văng vẳng cất lên đâu đó một điệu khène êm ái…

*

*     *

Sớm hôm sau, mặt trời chưa mọc, Trâm đã dậy và ra khỏi nhà Thọ: chàng muốn xem cảnh rạng đông trên bờ Cửu Long giang.

Lúc ấy, trên sự vật, sương mai hãy còn kéo lê như môt tấm màn sa. Gió mát từng cơ thoảng thoảng như thấm cái hơi nước thơm tho vào tâm hồn. Tiếng chim rời tổ gọi nhau lẩn tiếng ve kêu ánh ỏi mở đầu ngày mới bằng một khúc nhạc tưng bừng ca ngợi ái tình và sự sống.

Dần dần, theo gió cuốn, màn sương vụt đã bay đâu mất, lộ ra một bầu trời thăm thẳm xanh trong. Về phương Ðông, sau chỏm rừng như cònngái ngủ, sắc mây chuyển ra màu hồng rồi đỏ thẫm. Màu lá tươi mơn mởn, sắc cát trắng phau phau, những cây hoa đại nõn nà, những cột lâu đài sơn rực rỡ vụt hiện ra dưới ánh sáng thanh tân. Giòng sông bát ngát, nước thắm như son, chảy cuồn cuộn như một giòng vàng lỏng. Mỗi cơn gió thoảng, mặt nước lăn tăn gợn thành những mảnh sóng lập lòe. Thỉnh thoảng một cái soi nổi lên giữa giòng nưóc, lù lù như những con rím đương rù lông hóng mát…

Thật là một cảnh tượng rỡ ràng như mắt Trâm chưa từng thấy.

Một nguồn sống rồi rào, chan chứa, nao nức thấm dần, thấm dần vào linh hồn chàng tuổi trẻ. Trong tưởng tượng chàng, bóng đẹp thoáng qua hôm trước vẫn chưa mờ, không những thế, nó còn bọc trong một cái màng thơ mộng ảo huyền hư thực như hình ảnh một thiên tiên…

Trâm thấy trong đời chàng có một sự đổi mới. Hơn thế nữa, chàng thiếu niên từ trước chỉ những mê man với sách vở, mải miết với những triết lý khô khan, lúc này, có cảm giác như người vừa sống lại hoặc mới bắt đầu sống một cuộc sống tưng bừng.

Và, chợt nhớ câu nói của mụ thày số hẹn cho chàng sự đắc thắng trên đường tình, Trâm bất giác cười khanh khách. Chàng cất tiếng hát êm đềm… Cái hình ảnh của thiếu nữ Lào càng hiện trước mặt Trâm, lỗng lẫy, thướt tha.

Trâm men theo bờ nước đi thủng thỉnh về phía Bắc. Chàng bổng thấy, về bên kia sông, giữa một vườn trồng đầy hoa đại nở tung như mưa tuyết, nhổ lên một nếp nhà rực rỡ như một lâu đài trong mộng.

Cũng một kiểu nhà sàn nhưng bằng gỗ sơn son đỏ chói. Mái nhà nhọn lợp bằng ngói vảy rồng xanh biếc, vách nong ván cũng sơn xanh.

Tại sao vừa trông thấy nếp nhà kỳ dị ấy, Trâm tự nhiên bối rối khác thường? Tại sao chàng nảy ra sự tò mò muốn xem xét tận nơi cái nhà ấy?…

Một anh lái đò ngủ gật ở bến sông chọt mở choàng hai mắt khi thoảng nghe tiếng giầy của chàng tuổi trẻ.

Môt vài câu nói, một vài cử động ra hiệu đủ tỏ cho lái đò hiểu rõ ý muốn của Trâm.

Anh ta lội xuống nước, cõng Trâm ra thuyền.

Ðó là một chiếc thuyền độc mộc hay thuyền lườn, lằm bằng một thân cây lớn đục rỗng lòng. Giữa lòng thuyền cũng có mui tre uốn khum tròn, trên mui cũng có cột buồm và một lá buồm nhỏ bằng một tấm chiếu.

Lái đò nhổ cọc đoạn cầm sào đẩy thuyền ra xa bờ. Cánh buồm phồng lên như một chiếc bong bóng, thuyền nhẹ nhàng lướt trên mặt sông như mũi tên nỏ.

Cảnh vật hai bên bờ sông loang loáng như hai cuốn phim mầu cùng quay một lượt. Những dinh thự, những tư gia trùng điệp ẩn hiện, điểm lẫn nền lá xanh tươi những mầu sáng sủa. Từng chòm hoa đại trắng phau phau, từng giẫy hoa phượng đỏ rừng rực như muôn nghìn bó đuốc. Không khí mỗi lúc một thơm ngào ngạt. Sự yên lặng trên cảnh vật mỗi lúc một vang lên những tiếng Khène êm ái, những tiếng cười dồn, những tiếng chim hót và những tiếng ve sầu.

Trâm có cái cảm tưởng lạc vào một thế giới của mộng ảo và của ái tình.

Nằm nghiêng trên mui thuyền, một tay chống đỡ một bên má, Trâm lơ mơ như người say thuốc phiện: chàng được im lặng hưởng những cảm giác lạ lùng mà đời chàng chưa từng được hưởng. Con thuyền lênh đênh ngang giòng nước; gió thơm vẫn quạt sự thư thái vào tâm hồn chàng tuổi trẻ khiến chàng lắm lúc tưởng mình đương bay…

Thuyền đã sang gần tới bờ bên này và đã quay mũi về phía nếp nhà rực rỡ. Thì một tiếng ồn ào bỗng khiến Trâm lưu ý và, sau cùng, chàng ngồi nhỏm dậy:

Ngay trên bến sông, thẳng chỗ cổng lớn của toà lâu đài nhìn xuống, một đám lố nhố hiện ra: một đoàn thị nữa kẻ cầm quạt lông che, người mang lẵng hoa tươi mới hái đương xúm quanh một vị tiểu thư bước xuống bậc đá ong gần lợi nước. Vị tiểu thư ấy, Trâm không nhìn rõ mặt vì thuyền chàng còn ở xa quá nhưng lạ thay! Tim chàng cớ sao đập mạnh khác thưòng?… Trâm bị xúc động mà không hiểu vì cớ gì!…

Xuống lợi sông, thiến nữ bỏ tấm lụa bạch choàng kín hai vai ra dưa cho một tên a hoàn. Nàng rũ mái tóc để cho bay tung trước gió thoảng và, trong mấy phút, bóng dáng nàng nổi rõ trên nền lá xanh như một pho tượng bằng cẩm thạch.

Ðoạn, thiếu nữ êm ái, thướt tha, bước dần xuống nước, vừa rùng mình vì sóng lạnh mơn trớn vừa cười the thé vang cả bên sông, tiếng cười do sóng đưa lại tai Trâm, văng vẳng như tiếng cười trong mộng.

Bỗng chàng đứng phắt lên: Một tiếng kêu khủng khiếp từ trong bờ vang đến khiến chàng hoảng sợ. Bọn thị nữ lao xao chẳng khác một đàn kiến bị chàm lửa…

… Trên mặt nước, hai cánh tay ngà ngọc giơ lên chới với, chìm lỉm… rồi lại nhô lên vẫy gọi…

Cái gì thế?

Chắc hẳn thiếu nữ vô tình đã bước phải một chỗ vực sâu mà giòng sông chảy xiết vẫn khoét ngầm dưới lòng cát bấp bênh. Sức yếu, không biết lội mà hụt chân như thế thì giòng nước sẽ cuộn đi ngay…

Cái ý nghĩ ấy vừa thoáng hiện trong óc Trâm như một làn chớp điện. Chàng không nghĩ ngợi gì nữa, nhảy ùm ngay xuống nước. Trâm lội rất khoẻ về phía người bị nạn. Chàng kịp đến nơi, hụp xuống, tay rờ ngay được mái tóc đen. Chàng nhoai lên mặt sóng, cố giơ thiếu nữ lên để nàng khỏi ngạt nhưng không ngờ nàng trong lúc hoảng kinh đã ôm chặp lấy mình chàng tuổi trẻ. nếu không gỡ cho nhanh, nếu để tay chân bị vướng thì Trâm không những không cứu nổi người mà chính mình chàng cũng phải chìm xuống đáy Cửu Long giang nốt.

Nhưng thiếu nữ bám chặt quá! Mà gỡ mạnh, đạp mạnh nàng ra thì Trâm không nỡ vì làm như vậy, nàng sẽ bị thương nặng. Giòng sông chỗ này lại chảy xiết, hai người cứ nổi rồi lại chìm, chìm một lúc lâu lại nổi…

Trên bờ, bọn thị nữ vẫn kêu khóc như ri. Phụ thân nàng cũng đương hô gia nhân phóng thuyền ra cứu.

Lập lờ theo xoáy nước, Trâm vẫn tỉnh như không. Chàng cố gỡ nốt tay kia đoạn chàng hết sức ngoi lên mặt sóng.

Chiếc thuyền độc mộc quá giang vừa tới. Lái đò giơ sào. Trâm nhoai mạnh và nhanh như chớp, chàng đã vớ được mũi sào!

Thoát nạn…

Thuyền vào bờ. Trâm, tuy mệt mà còn nhảy được lên bộ, êm ái đặt thiếu nữ vào chiếc võng hoa mà bọn gia nhân đã khiêng tới.

Một ông cụ già đạo mạo, râu tóc bạc phơ ôm choàng lấy Trâm. Cụ run đây đẩy, nước mắt đầm đìa trên má.

- Ồ! Phúc đức!… Người đã cứu vớt được con gái yêu của lão!… Người thực là ân nhân của ta!… Sản nghiệp nhà ta có bao nhiêu, xin dân người để tạ cái ơn trời bể ấy!…

Tuy không hiểu hết rằng ông cụ nói gì song chàng tuổi trẻ cũng rất cảm động. Chàng cảm động hơn nữa khi chàng nhận ra rằng thiếu nữ mà chàng vừa cứu thoát nạn kia chẳng phải ai khác hơn là người đẹp thoáng hiện hôm qua và đã khiến lòng chàng mơ tưởng.

Trâm cố bập bẹ mấy tiếng là mà Thọ đã dạy chàng để tỏ cho ông cụ biết rằng cái việc chàng làm đó chỉ là một nghĩa vụ.

Ông già vẫy một tên đầy tớ. Ông nói với một tên này một thôi dài. Nó kính cẩn gật đầu đoan quay lại phía Trâm, nói giảng thành tiếng Việt rất thạo:

- Cụ lớn tôi nói rằng ngài đã biết ông trọ ở đằng ông tham Thọ. Nhưng, nay ngài đã có ơn cứu được tiểu thư tôi nên cụ lớn tôi có nhời khẩn khoản mời ngài lưu lại ít lâu trong phủ để cụ lớn tôi được hậu tạ ân ngài thì cú lớn tôi vui sướng lắm. Ngài nhận lời cho.

Trâm cúi đầu cảm tạ chủ nhân:

- Anh bẩm giùm với cụ lớn rằng tôi nhân qua chơi đất này, tình cờ lại được cụ lớn biết đến, lấy làm vẻ vang lắm. Tôi xin nhận lời cụ lớn.

Chàng nói xong, nghĩ thầm:

- Mụ thầy số Lào thánh thực! Ðời ta ngờ đâu lại có lúc được trở nên một chàng Từ Thức vào động tiên? Phải, Thọ nói phải, chỗ này cảnh đẹp, người ngoan, ta có thể lưu luyến được. Gót chân du tử, có lẽ, từ đây sẽ không còn phải lấm bụi đường!…

*

*    *

Trâm vừa tắm nước nóng và thay quần áo xong thì chàng vội mở phong thư của Thọ gửi cho chàng, để bên chiếc va-li từ nãy.

Anh Trâm,

Gớm, đi mò những đâu mà biến mặt từ sớm thế chẳng biết? Tôi cứ tìm vẩn vơ và chờ đợi anh mãi. Thế nào, cái việc xảy ra sao ly kỳ thế, mau mau thuật rõ cho Thọ biết với.

Thọ.

Trâm mỉm cười. Chàng toan trả lời Thọ thì ngoài cửa bỗng có ai khẽ gõ.

- Cứ vào.

Một tên lính cúi mình thi lễ đoạn bảo chàng:

- Cụ lớn tôi muốn gặp ngài lúc này chẳng hay có tiện?

- Anh bẩm với cụ lớn rằng lúc nào tôi cũng sẵn sàng tuân mệnh cụ lớn nhé.

Tên gia nhân cúi chào rồi lui ra.

Cách mấy phút, chủ nhân hớn hở bước vào, theo sau một tên thủ hạ.

Ông già mặc rất sang trọng. Nom người phút hậu như một vị địa tiên.

Vừa thấy Trâm, ông đã nhoẻn miệng cười.

- Thế nào, ân nhân đã hết sự mệt nhọc lúc sớm ngày rồi chứ?

Trâm cũng cười:

- Bẩm đã. Và, không những thế, chúng tôi nhờ trận tắm sông ban sớm nên lúc này thấy mình khoan khoái, đã có thể ngồi làm cụ lớn được.

Chủ nhân nhìn Trâm bằng vẻ cảm động. Rồi cụ nói một thôi dài mà tên thông ngôn dịch tiếp cho Trâm hiểu:

- Ông Trâm ạ. Ðối với ông, chúng tôi không những chỉ là một người chủ nhân đãi khách mà thôi, chúng tôi ước mong rằng sẽ có thể trở nên người bạn thân quý của ông nữa. Ông đã vào đây, thì cái nhà này tức là nhà của ông. Tôi muốn ông do cửa danh dự mà vào nhưng ông đã khéo do cửa thân tín mà vào, tôi sung sướng lắm. Ông đã cho tôi chịu một cái ân lớn mà chẳng bao giờ tôi trả được.

Hai người bắt đầu nói chuyện với nhau rất thân mật. Chủ nhân gợi hỏi Trâm về cái mục đích cuộc lãng du của ch2ng. Khi Trâm đã nói rõ cho cụ già biết, cụ khẽ mỉm cười:

- Triết lý?… Ông say mê triết lý đến thế ư? Tôi cũng vậy, tôi cũng ham triết lý lắm. nó đã khiến tôi thất vọng. Nhưng tôi đã có cái khác bù vào. Tôi tuy là dòng dõi vương hầu nhưng lúc nhỏ cũng hàn vi lắm. Tôi đã ra lính và nhờ công chiến trận, tôi đã được đức vua lưu ý và cất nhắc cho. Vưa làm việc quan, tôi vừa lưu tâm đến việc canh nông. Tôi có một cái ấp, trong đó tôi trồng rất nhiều bông, sắn, thầu dầu. Gặp hồi đại chiến bên Âu Châu, tôi phát tài lớn. năm ấy tôi ba mươi nhăm tuổi và gia tư đã có nổi hai triệu bạc. Hiện nay thì tôi có sáu chục tuổi và sáu chục triệu đồng. Tôi có lấy một ngưòi vợ Saigon Nhà tôi khi sinh con bé cháu, con Liếp Li, thì mất. Tôi từ đấy ở vậy nuôi con. Hiện giờ, Liếp Li đã gần hai mươi tuổi. Trong thời gian ấy, tôi đã bao phen suýt mất nó. May Trời thương Phật độ mà bố con vẫn hoàn toàn sum họp cùng nhau. Ông xem đấy đủ rõ tôi chịu ông một cái ân lớn chừng nào.

Trong khi ông già kể truyện, Trâm đã bao phen xúc động bồi hồi. Chàng đã biết tên thiếu nữ: Liếp Li.

Cái danh từ êm ái thực hợp với thiếu nũu không biết chừng nào!

Liếp Li! Trâm khẽ nhắc thầm hai tiếng nói dịu như tiếng đàn…

Lúc này, chủ khách đã hoàn toàn thân mật nhau.

Ông già dủ Trâm lại tìm Thọ để chàng khỏi chờ mong nóng ruột. Chính ông đã kể lại câu truyện ly kỳ cho Thọ biết. Và, tất nhiên là thọ hớn hở chúc mừng bạn.

- Thực là một thiên tiểu thuyết mỹ miều!

Thọ còn nhận lòoi khẩn khoản của chủ nhân mời chàng lại ăn cơm và nói chuyện. Ông cụ, đã dược yên trí về con gái, tỏ ra vui vẻ là lịch thiệp lắm.

Bữa tiệc lại long trọng không biết chừng nào. Trời vừa sẩm tối thì chủ khách bắt đầu khởi yến. Các món ăn lạ như thịt cá sấu, nem công, hầm ba ba, gà lôi rán, lần lượt được bưng lên, đặt trong lòng những chiếc đĩa bạc. Một thứ rượu thơm ngào ngạt và êm như ru cứ kế tiếp rót đầy ra những chiếc cốc tiện bằng sừng tê giác bịt vàng.

Muốn điểm cho tiệc yến thêm vui, chủ nhân sai gọi con hát.

Một kỹ nữ ăn mặc như thần tiên bước vào. Nàng mỉm cười tươi như hoa để chào tân khách.

Chủ nhân giơ tay mời nàng ngồi xuống một tấm chiếu miến cạp điều trải ở trước tiệc. Theo sau kỹ nữ, một tài tử im lặng như cái bóng, tay cầm chiếc khène ghép bằng ống sậy cũng theo vào và ngồi xuống bên mình nàng.

Kỹ nữ liếc mắt ra hiệu, nhà tài tử ôm khène lập tức cử nhạc. Những âm điệu ru hồn lần lượt thức tỉnh, như kêu gọi tuổi xuân về những phút say đắm của ái tình…

Ðó là thứ quốc nhạc của dân Vạn Tượng mà những trai gái thanh tân nếu muốn yêu và được yêu đều phải biết thổi nên những khúc não nùng. Ðó là thứ nhạc khí mà đêm đêm thường nghe văng vẳng khắp xứ Lào, cất llên như những nhời van lơn nồng cháy, những câu thề nguyện thiết tha trong bầu không khí thơm tho những mùi hoa đại, hoa nhài, hoàng lan và muôn thứ hoa rừng khuất lẩn… đó là thứ nhạc khí mà những âm hưởng của nó một khi đã lọt tới trái tim cô trinh nữ Lào là y như khiến cho cô thổn thức rạo rực ngay lên, những thanh âm nó bao bọc lấy thân thể dầy giàn những tuổi xuân, máu nóng của các cô bằng một thứ lưới mơn trớn vô hình nó khiến các cô phải trở dậy, xuống thang, ra cổng, rụt dè rồi quả quyết lên đường sương ẩm, theo tiếng gọi ái ân… đó là thứ nhạc khí đã bao đời trộn lẫn âm điệu với tất cả những tiếng cười, tiếng khóc, tiếng thở dài trong cuộc ái ân, tiếng hoan hô trên chiến địa của cả một dân tộc  sống ẩn khuất trong rừng…

Trước mặt mọi người, điệu khène cứ thở than trầm bổng. Thiếu nữ hát theo. Giọng nàng thoạt cất lên véo von lanh lảnh, rồi trầm trầm, rồi sau cùng chỉ còn như một tiếng thổn thức…

Nàng vừa hát vừa múa, từ từ, nàng giơ một rồi hai cánh tay lên; mười ngón chụm lại, xoè ra, múa rập rờn như hai bông hoa lướt gió. Nàng cử động thong thả rồi nhanh dần… Toàn thân nàng theo với hai chánh tay mà rung chuyển, đôi nụ hoa trên ngực phập phồng…

Trâm ngả mình lại lưng ghế, hai mắt lim rim mơ mộng. Trong lúc tâm hồn chàng phiêu phiêu man mác, Trâm ngờ mình đã lạc tới Bồng lai… Có lẽ thế chăng hay chàng đương mê man trong một giấc chiêm bao?…

Tiệc tàn đã lâyu mà chủ khách hãy còn chuyện vui như pháo nổ. Thọ đứng dậy ra về lòng không khỏi bâng khuâng ân hận.

Trong lúc ấy thì chủ nhân đưa Trâm về tận gian phòng ngủ đã dọn riêng cho chàng.

- Ông đi nghỉ được ngon giấc nhé. Và, theo tục người Lào, tôi chúc ông được nhiều giấc chiêm bao đẹp.

Giấc chiêm bao đẹp nhất của Trâm há chẳng phải là những giờ trên tiệc rượu vừa qua?

*

*   *

Mặt trời mọc đã cao, thấu tia sáng qua bức màn lụa căng trên khung cửa sổ chiếu vào phòng Trâm ngủ…

Một vầng mặt trời tưng bừng rạng rỡ nó đem cho vạn vật cái cảm giác êm đềm say đắm tuy chỉ thoáng qua của những ngày tươi đẹp.

Bên ngoài, tiếng chim ngàn đua nhau hót. Thỉnh thoảng, một dịp khène văng vẳng, mơ hồ như cái tiếng gọi ái ân chưa thoả nó gieo trong lòng người một nhớ tiếc bâng khuâng….

Xinh xắn một màu vàng dịu, gian phòng Trâm ngủ trong đó mặt trời thóc mách vừa xuyên ánh sáng vào nom có vẻ gian buồng của một bà chúa nào trong truyện một nghìn một đêm lẻ với những gối tròn bằng gấm Lào, những thảm ngũ sắc, những lồng đèn phất the mầu hồng phớt, những gươm cẩn ngọc, những da báo kim tiền trải kín mặt sàn gỗ sơn son.

Trong cái giường gỗ thấp trên phủ màn sa mầu tím nhạt, Trâm vẫn ngũ say.

Với ánh sáng lỗng lẫy, với tiếng chim ngàn ríu rít bên tai, chàng thanh niên ngủ say như vậy kể đã thưa lắm. Có lẽ đêm qua, chàng đã dằn dọc với muôn nghìn mộng đẹp đến quên cả canh tàn.

Một chiếc đồng hồ đâu đó thong thả và dịu dàng điểm chín tiếng.

Trâm giật mình, mở mắt, đoạn vùng ngồi dậy. Cạnh giường, trên một cái bàn con sơn trắng, các đồ rửa mặt đã sẵn sàng.

Trâm đổ nước ra chậu, gội đầu, rửa ráy đoạn mặc áo quần. Cah2ng vừa xong thì chủ nhân đã tới.

- Chà! Quý khách ngon giấc quá! Như thế đủ tỏ ra rằng ngài đã vừa lòng thứ rượu quý, các món ăn ngon, giường, đệm, chăn, màn của nhà lão. Sung sướng quá vì cả đêm lão chỉ e quý khách có điều chi bất mãn đến không ngủ được chăng. Giờ ta cùng nhau đi điểm tâm chứ?

Mặc dầu cách ân cần quá của chủ nhân khiến chàng ngượng nghịu, Trâm cũng vui vẻ nhận nhời ngay.

Lúc gần tới phòng ăn, chủ nhân bỗng vỗ lên vai khách mà rằng:

- Từ nay, Liếp Li sẽ giữ việc thù phụng bọn ta. Cháu nó đã qua cơn lo sợ và ngỏ ý muốn tự nó cảm ơn ngài. Vậy ta hãy giẽ vào phòng khách đã. Nếu không cháu nói lại dỗi ngay đấy! Con bé nhớn người nhưng trẻ nết, khó ăn khó nói không biết chừng nào.

Cụ già vừa nói vừa đẩy Trâm vào một gian phòng bày rất hoa lệ.

Muốn tránh rười muỗi, các khung cửa sổ đều căng lưới bằng sa mầu. Trong phòng lại để những chậu cây gì mùi thơm như lá sả, khiến cho không khí lúc nào cũng nhẹ nhàng và thanh khiết. Kèo, cột, ván, bưng hết thảy đều bằng gỗ bạch đàn. Trên mỗi đầu cột lại treo một bóng đèn bằng pha lê gọt bát giác. Ðêm đến, ánh đèn lọt qua những bóng ấy biến thành một thứ ánh cầu vồng rực rỡ. Trên vách, loáng thoáng một vài bức tranh vẽ sự tích Phật Thích già, một vài bức thêu, những gạc nai, ngà voi, gươm, dáo. Mặt sàn trải kín những đệm hoa nhồi lông vịt. Những chiếc kỷ thấp xinh xinh để rải rác, trên bày những bộ chén cốc bằng cao chất sứ, chất pha lê quý giá. Những chiếc quạt lớn, cán dài, kết bằgn lông đà điểu dựng trong giá ngà voi, dùng để quạt những khi mùa hè oi ả…

Trâm còn đương ngắm mê man cảnh phòng khách thì trên khung cửa phía tây, hiện ra một thiếu nữ tuyệt vời…

Liếp Li!

Trời! Rõ ràng mở mắt còn ngờ chiêm bao!

Liếp Li tiến lại trước mặt chàng, thướt tha êm ái, nàng khoác trên mình một tấm lụa mỏng như sương không giấu kín những nét yêu kiều.

Mầu da nàng đầm ấm như một ngày hè. Cặp môi đỏ thắm như một quả lựu chín hé ra trên bộ răng ngà óng ánh. Mắt đen thăm thẳm như bầu trời khuya. Những con bướm kết bằng hạt kim cương ném ra muôn nghìn tia sáng ngũ sắc trên mái tóc mây bỏ tha thướt xuống sau lưng. Quanh hai cổ tay, vòng xuyến khua sang sảng. Cổ chân nàng cũng đeo một chiếc vòng san hô lớn.

Nàng đi chân không, bước êm êm trên mặt thảm như một cái bóng.

Phụ thân nàng cười một nụ cười đắc chí.

- Liếp Li! Con sao không mặc chiếc áo thêu mầu tím?

- Vâng, con vẫn biết thế nhưng sợ ông khách lại cười con làm dáng quá. Vả cứ thế này cũng đủ là một cô gái Lào rồi.

Trâm lại ngạc nhiên một cách êm ái: Chàng không ngờ thiếu nữ nói tiếng Việt Nam hay như thế!

Liếp Li đã tiến lại gần Trâm.

Và, bằng một giọng nói ru lòng, thiếu nữ bảo chàng tuổi trẻ:

- Thưa ông, cha tôi đã cảm tạ ông. Nhưng, riêng tôi, tôi còn muốn tự mình tạ ân ông nữa. Tôi biết rằng ông chẳng qua chỉ cứu vớt cho một mạng đứa con gái dã man; nhưng có nhiều khi chính những đứa gái dã man ấy cũng thiết tha được sống lắm. Ấy vì thế mà cứu thoát tôi, ông có quyền được tôi… cảm tạ.

Thiếu nữ đã rụt dè nói câu ấy.

Trâm bối rối quá; chàng vội nghiêng mình từ tạ và ấp úng mãi không nói được rằng lúc này, trái lại, chính chàng mới là người được chịu ơn và sung sướng.

May, giữa lúc ấy, chủ nhân đứng dậy mời chàng sang phòng ăn.

…

Mấy ngày ở nhà Liếp Li thực là mấy ngày tốt đẹp nhất trong đời Trâm, mấy ngày dệt bằng những mộng đẹp của ái tình.

Vui vẻ, hoạt động, thiếu nữ cười đùa như một con chim xuân; nàng khiến cho Trâm, một anh chàng tư tưởng bât tử, cũng phải bật cười như nắc nẻ.

- Ông Trâm ạ, thiên hạ cứ đồn rằng đi xứ Lào ăn mắm cóc. Nhời ấy hẳn đã khiến ông, trước khi đến đất này, phải ghê tởm lắm đấy nhỉ. Nhưng người ta đã nhầm ông ạ. Xứ Lào chúng tôi là một…

Trâm vội tiếp:

- …Là một cõi bồng lai của tiếng khène, của điệu hát, của hoa đại, của ve sầu, của mùi hoa liếp li và của ái tình!

Sắc mặt thiếu nữ bừng đỏ.

- Ấy bởi thế nên chúng tôi lúc nào cũng vui sướng lắm. Thoạt trông thấy tôi nhoe nhoẻn suốt ngày, ông chắc lấy làm lạ, cũng tôi đã lấy làm lạ khi thấy ông và tất cả mọi người đồng quận của ông đều có dáng trầm mặc quá đến gần như buồn rầu.

- Cô vui là phải, vì cô có quyền yêu cuộc đời, cuộc đời nó đẹp như một cảnh rạng đông trước cặp mắt trong sáng của cô. Cô chưa biết giọt nước mắt là gì vì cô có phải khóc bao giờ đâu!

Liếp Li bỗng hỏi:

- Sao ông dám chắc như thế?

Tiếng cười của nàng tắt hẳn. Trâm thoảng nghe trong họng thiếu nữ một cái gì như một tiếng thở dài.

- Cô tha lỗi cho tôi nhé. Tôi đã vụng về nói động đến một ghi nhớ buồn rầu nào đó ở trong lòng cô. Tôi không muốn đem sự sấu não vào nhà này.

Nhưng, vụt cái, Liếp Li đã lại tươi như hoa.

Nàng nhìn thẳng vào Trâm; tia mắt êm đềm thấm vào tận đáy tim chàng tuổi trẻ. Ðoạn, nàng giơ tay cho Trâm.

- Không, ông chớ ngại. Ông không làm sự gì khiến tôi phải phiền lòng cả. Tôi chỉ xin cảm ân ông đã nhắc cho tôi nhớ rằng trong một đời người còn có nước mắt nữa mà thôi. Ðối với ông, cái gì cũng nghiêm trọng lắm nhỉ. Như thế cũng hay cho những ngưòi mà ông yêu dấu, vì tình cảm của một người như ông chắc phải bền.

Trâm náo nức:

- Với ai chú trọng đến nó, cảm tình của tôi có thể cam đoan là vĩnh viễn được.

Liếp Li vội nghoảnh nhìn ra phía khác. Câu truyện tình đuơng phác hoạ phải tạm ngừng…

*

*    *

Toà biết thự của Ou Pha Hát tướng công trở nên một nơi hành lạc của chủ nhân và hai chàng khách trẻ.

Ngày nào cũng yến tiệc linh đình; ngày nào cũng khène hát. Trai gái trong dân gian đua nhau kéo vào vườn tuớng phủ để khoe thanh phô lịch, khoe tài âm nhạc và giọng hát hay.

Họ thêm vào cuộc vui như thế đều được tướng công thưởng tiền và cho ăn uống tươm tất lắm. Ðối với người cha hiền hậu ấy, nam nữ thanh nhiên bất cứ sang hèn đều được coi như con cả. Ðối với ai ngài cũng sẵn một nụ cười và những nhời âu yếm. Không bao giờ người ta thấy Ngài gắt gỏng với ai. Liếp Li lại một bạn gái lý tưởng. Nàng sẵn lòng lắng nghe tất cả những truyện gia đình, những truyện chồng con và nhất là những nhời than thở về tình của phần nhiều cô bạn gái, tuy nàng chưa biết tình ái là gì.

Bởi thế, người ta nói tới Liếp Li chỉ là nói tới một người bạn quý chứ không ai nghĩ đến sự chênh lệch về địa vị.

Thấy nàng được thoát nạn lại do một chàng thiếu niên Việt Nam tuấn tú, họ lấy làm mừng và trong những khối óc thơ ngây yêu say đắm cuộc đời nọ đã bắt đầu phác ra một thiên tình sử li kỳ.

Họ yên trí rằng cuộc nhân duyên ấy, nếu thành, sẽ tốt đẹp và sung sướng cho Liếp Li vô hạn. Ồ! Như vậy, họ sẽ vui vẻ xiết bao! Họ cầu Trời, Phật cho giấc mộng êm đềm thành sự thực vì theo ý họ, Liếp Li xứng đáng hơn ai hết được hưởng hạnh phúc tuyệt vời.

Trong lúc ai nấy yên trí như vậy thì một tấn kịch có thể gớm ghê bi đát đưong ngấm ngầm sắp diễn ra.

Trong số các tân khách chăm lui tới nhà Ou Pha Hát tướng công, người đáng để ý hơn hết tức là Thọ.

Một chiều kia, sau một cuộc săn gà rừng, Thọ bỗng bảo Trâm:

- Trâm ạ, tôi muốn hỏi ý kiến anh về một việc.

- Thế thì còn nói gì nữa! Tôi chỉ sợ ý kiến tôi không bổ ích gì cho anh mà thôi.

- Có ích lắm chứ! Anh chớ nhún mình.

- Vâng, thế thì anh cứ nói.

- Trâm ạ, tôi tương tư!

Trâm vỗ tay cười:

- Khá lắm!… Ðiều ấy rất tự nhiên mà!… anh được phép yêu lắm!

Thọ lắc đầu:

- Không anh ạ! Tôi có lẽ không được phép yêu nữa. Là vì ở Hà Ðông, quê tôi, có một ngưòi đương chờ đợi tôi, Mỹ ấy mà, chắc hẳn anh cũng biết?

- Có, tôi có biết chị Mỹ. Thế rồi sao nữa?

- Tôi đính hôn với Mỹ đã mười bốn năm nay.

- Năm nay anh bao nhiêu tuổi?

- Hai mươi.

Trâm cười khanh khách.

- Trời! Ðính hôn gì làm lâu thế? Chị Mỹ năm nay bao nhiêu?

- Hăm hai.

Trâm không thể nín cười được, chàng ôm bụng cười lăn lóc.

- Trời ơi! Thì ra anh chị đính hôn với nhau từ năm anh mới lên sáu.

Thọ cau mày:

- Anh cười? Ðừng cười thế. Đó cũng là do phong tục mà ra. Mỹ hiện vẫn chờ tôi. Còn tôi thì thực tình không muốn lấy nàng nữa.

- Ồ! Tại sao vậy?

- Là vì tôi đã yêu người con gái khác, tôi muốn lấy người khác. Chính về câu truyện này mà tôi định hỏi ý kiến anh.

Thọ điềm nhiên nói câu ấy, hình như một người nói truyện thay đổi một chiếc áo lót mình…

Lắng nghe bạn, Trâm không hiểu sao thốt có cái cảm tưởng như chính câu truyện kia sẽ khiến chàng đau khổ.

Trâm ngập ngừng hỏi Thọ:

- Anh muốn lấy ai vậy?

- Tôi nói riêng với anh thôi nhé, vì việc này tôi hãy còn giấu: người tôi định lấy tức là Liếp Li.

Trâm đã chờ đợi sự ấy. Câu thú thực của Thọ chẳng cho chàng biết thêm gì mới lạ. Vậy mà, thoạt nghe Thọ, Trâm choáng váng, tê mê.

Rồi đáp lại những câu hỏi của Thọ, Trâm nói một cách lạnh lùng gần như gay gắt.

Thọ không khỏi nhận thấy sự thay đổi thái độ ấy của Trâm. Nhưng, tính kín đáo, Thọ không tỏ ra vẻ gì hết. Chàng vẫn thật thà yêu quý bạn. Chàng không lấy sự bất nhất của bàn làm mích lòng. Chàng cũng không hiểu nguyên cớ vì sao. Chàng tự nhận là do lỗi mình tất cả. Chàng tưởng tượng có lẽ bạn thấy mình phụ ước với người vị hôn thê nên không có lòng quý trọng mình nữa, nhưng vì  là người có giáo dục, Trâm không tỏ ra vẻ mặt đó thôi.

Thọ nghĩ vậy nên chàng cảm thấy một hối hận chân thành.

Hình ảnh của Mỹ lại hiện ra trong trí nhớ Thọ với một vẻ buồn rầu trách móc.

Khốn nỗi, Thọ lúc này đã như người lặn xuống sườn núi dốc, trừ một trở lực gì cản lại thì chàng không thể dừng được nữa.

Thọ muốn tìm cách khuây phiền. Ðến bữa cơm chiều, Thọ uống rất nhiều rượu. Thế rồi, khi đã hoàn toàn chuyếnh choáng và nhân một lúc vắng vẽ, Thọ bạo dạn hỏi luôn Ou Pha Hát tướng công về việc xin lấy Liếp Li.

Ông quan Lào ấy là một người minh mẫn và cao đoán. Ông thấy ngay sự bối rối của lòng Thọ, dưới cái bề ngoài vui cười nói trái hẳn sự điềm tĩnh bình nhật của chàng.

- Quan tham ạ, điều Ngài vừa ngỏ với tôi đó không những làm vẻ vang cho tôi mà còn cho cả cháu Liếp Li nữa. Nhưng xin ông biết cho rằng con cháu nhà tôi là một đứa bất nhất, đỏng đảnh và bướng bỉnh lắm. Nó sẽ không chịu sự ép uổng đâu. Chính tôi cũng muốn để nó hoàn toàn tự do trong việc hôn nhân. Vậy dám phiền ông chờ đợi ít bữa: tôi sẽ nhắc lại ý ông với nó và chắc tự nó sẽ trả lời ông biết.

Thọ vui lòng chịu và tức khắc chàng kể truyện lại để Trâm nghe.

Trâm không thể nghe thêm được nữa. Chàng liền tuyên bố rằng đến sớm ngày hôm thứ ba chàng sẽ lên đường, thực hành nốt cuộc du lịch.

Trong lúc nói, Trâm bối rối đến nỗi chàng không kịp nhận thấy sắc mặt Liếp Li đã thay đỗi rõ rệt. Nhưng thiếu nữ vì tự trọng, không hề ngỏ một câu nào để giữ Trâm ở lại…

Sớm ngày hôm thứ ba, trâm và Thọ lại có mặt ở phòng khách nhà Liếp Li.

Thọ báo tin cho Trâm biết rằng chàng đương chờ đợi câu trả lời của thiếu nữ

Trâm đứng dậy toan lảng. Thọ không nghe.

giữa lúc ấy thì tiếng chân ai khe khẽ đi trên mặt sàn.

Trâm và Thọ cùng bối rối đến cực điểm nhưng cùng im lặng ngồi xuống nệm.

*

*    *

Liếp Li tiến lại gần hai chàng tuổi trẻ. Nàng cất giọng êm đềm bảo Thọ:

- Quan tham ạ, phụ thân tôi vừa nhắc lại cho tôi biết ý định của Ngài. Tôi lấy làm hân hạnh lắm. Cha tôi lại cho tôi được tự do định đoạt số mệnh của tôi. Vậy tôi xin nói thực với ngài những tính tình, thị hiếu của tôi để Ngài xem có thể hợp với tính tình và thị hiếu của Ngài chăng nhé?

Thọ cúi đầu.

Trái tim như vỡ nát, Trâm đứng dậy chào thiếu nữ:

- Thưa cô, tôi ngồi đây sẽ bất tiện lắm và tôi đương cần phải sửa soạn hành lý…

- Vậy chiều nay ông nhất định từ giã chúng tôi?

- Thưa vâng.

Liếp Li giơ bàn tay xinh xắn về phía Trâm.

- Vậy xin hẹn ông đến trưa. Tôi có mấy điều may ra bổ ích cho cuộc du lịch của ông lắm.

Trâm đuối giọng.

- Vâng, tôi xin đa tạ cô trước.

Ðoạn chàng ra ngoài.

Thiếu nũu trỏ một chiếc nệm mời Thọ ngồi. Nàng ngã mình trên một tấm da báo.

- Giờ ta nói chuyện.

Thọ bất giác thấy ngượng ngùng luýnh quýnh trước sự điềm tĩnh của thiếu nữ.

Ðã ba hôm nay, Thọ luôn luôn sợ hãi và hối hận về việc Mỹ, người đã hứa hôn với chàng, người đương mong ngóng chàng ở quê nhà xa thẳm… Chàng lo sợ không hiểu sao tự nhiên lại đâm say mê cô gái Lào nọ và mối tình ấy sẽ bền lâu được bao nhiêu và sẽ kết quả ra sao.

Liếp Li nhậtn xét những biến đỗi ấy trên gương mặt Thọ.

Nàng lấy làm khoan khoái được moi móc tấm linh hồn chàng tuổi trẻ.

Trong lúc ấy, Thọ lại nghĩ đến Trâm. Chàng cảm thấy lờ mờ rằng chàng đã làm mích lòng người bạn quý. Trời! Nếu Trâm cũng yêu thiếu nữ Lào!…

Liếp Li cất tiếng nói:

- Này quan tham! Thế ra thực tình quan yêu q uý em lắm?

- Thưa cô điều ấy đã hẳn! Tôi yếu quý cô lắm.

- Nhưng yêu thế nào? Quan hãy giảng rõ em nghe nào. Chẳng nhẽ quan yêu em đến quên hết, từ bỏ hết vì em?

- Vâng, bỏ hết, trừ cha mẹ.

- Thực là câu nói của một hiếu tử! Nhưng khéo khéo quan tham ạ! Có lẽ quan chưa cạnh nghĩ. Em chỉ là một đứa con gái man di.

Nàng nói câu ấy bằng một giọng lạnh lùng.

Thọ nín lặng. Chàng hiểu rằng cô gái ranh mãnh nọ muốn làm cho chàng phải lúng túng mới nghe.

Liếp Li vẫn tiếp theo, hợp lý:

- Vâng, một con bé man di, quan tham ạ. Như thế, khi trở về làng, quan không sợ bà con bạn hữu cười chê hay sao? Ngoài ra, tôi còn nhiều thói xấu mà tôi chắc quan không chịu được: tôi lười lĩnh và bất nhất lắm!

- Thưa cô, đó là những thói xấu đáng yêu cả.

- Thực không? Hãy cứ tạm nói là có thể chịu được! Nhưng, ác cái, tôi lại hay phô trương những thói xấu ấy ra lắm, bắt buộc những người quanh mình tôi phải chịu đựng như một cái ách. Ông xem, như thế đã khó chịu chưa?

- Chẳng khó chịu chút nào hết. Một người thành thực nói rõ rằng mình thích bôi nhọ mình…

- Bôi nhọ!…. Trời! Tôi tưởng quan tham lịch sự hơn thế kia đấy! Chưa chi Ngài đã nói bóng đến màu da của tôi. Thế mà tôi xưa nay cứ tự phụ mình là trắng lắm có bêu không? Các cô gái Việt Nam thế nào, chắc hẳn trắng như hoa đại cả?

Thọ thở dài:

- Ồ! Ðó lại là một sự khác! Chẳng qua lỗi ở khí hậu cả…

- Ngài nói phải! Chúng tôi ở miền rừng núi lam chướng sao bằng ở thị thành…

Thọ lại thở dài.

Cô gái ranh mãnh vẫn chưa thôi.

- À này, nói đến các cô gái Hà nội, tôi lại ngờ rằng quan tham còn giấu tôi nhiều lắm! Ví dụ quan giấu không cho tôi biết rằng trong tim ngài hiện còn in rõ một hình ảnh dịu dàng mà quan đương muốn gột bỏ đi… Nhưng, quan tham nên nghĩ kỹ. Lúc này, hối hẫn hãy còn đủ thời giờ…

Thọ choáng váng như người bị điện giật.

Chàng đứng lên, cầm lấy tay thiếu nữ và kính cẩn đặt trên lần da mịn một cái hôn dài đoạn chàng thực thà nói:

- Cô Liếp Li, tôi xin thú thực rằng cô là một thiếu nữ đáng kính thờ yêu dấu. Xin cô đừng hành tội tôi nữa. Vâng, chính cô đã tỉnh thức trí nhớ cho tôi. Tôi hiện có một người vợ chưa cưới đang chờ tôi ở quê nhà. nếu tôi quên nàng, tôi sẽ là kẻ bạc tình bội ước. Cô đã làm tôi mê man đến nỗi quên hẳn cái hình ảnh hiền từ của vợ tôi nhưng chính cô lại làm cho hình ảnh ấy sống lại trong lòng tôi. Tôi xin cảm tạ cô. Tôi xin thay Mỹ kính dâng mấy nhời cảm tạ cô.

Liếp Li cũng đứng dậy.

Nàng âu yếm cầm tay Thọ và cảm động bảo chàng:

- Ông Thọ, tôi biết rằng ông là một người thanh niên cao thượng và can đảm. Ông đã thành thực, tôi xin cảm tạ. Tôi mong rằng ta sẽ là bạn thân của nhau mặc dàu ta không thể yêu nhau. Ông có vui lòng hứa cho như vậy chăng?

Cặp mắt ướt, Thọ nao nức đáp nhời thiếu nữ:

- Xin thề với cô rằng mối tình bằng hữu giữa hai ta sẽ bất diệt.

Chàng cúi chào để lui ra. Nhưng, tới ngưỡng cửa. Thọ lại ngập ngừng đứng lại.

Liếp Li tươi cười:

- Cái gì thế, bạn?

- Thưa cô, nếu tôi bị thất bại thì người khác chắc sẽ may mắn hơn. Trong số các người có thể may hơn tôi ấy, tôi muốn vì một người…

Giọng nói vụt biến đổi, Liếp Li cúi đầu và đỏ bừng hai má.

- Vậy ra ông biết có người cũng định bụng…

- Người ấy, cô hẳn cũng biết rõ như tôi.

- Thực ư? Tôi xin thú với bạn rằng về khao đoán tâm lý, tôi vụng lắm. Nhưng, tại sao thí sinh ấy lại không tự mình nộp lấy đơn ứng tuyển?…

Thọ nhún vai.

- Nào ai biết tại sao! Có lẽ anh chàng nhút nhát.

Liếp Li cáu:

- Ồ! Một người con trai mà nhút nhát!… Có dễ tôi phải đánh bạo với người ấy chăng?

Thọ phá lên cười:

- Trời!… Nhưng đó là một điều bí mật mà tôi tưởng chính cô đã hiểu rõ!

Liếp Li mặt đỏ như hoa đào, vẫn giả vờ không hiểu.

- Không, tôi có biết gì đâu!

Ngay lúc ấy, một tên đầy tớ gõ cửa và đưa vào một phong thư.

- Bẩm cô, ông Trâm để lại trình cô thư này.

Mặt thiếu nữ đương đỏ vụt xanh ngắt.

- Ðể lại? … Thế ông đi rồi?

- Bẩm, có lẽ chưa.

Nàng run tay xé phong bì. Nàng đọc:

Thưa cô,

Tôi ra đi, từ biệt cái nhà êm ái, mà không một lời kính tạ cụ lớn, và không tỏ một ý gì tạ cô, tôi thức có lỗi. Mong rằng cụ lớn và cô tha thứ cho. Chỉ vì trong đời người, có lắm lúc nếu ta để cho trái tim được nói thì nói lại nói nhiều quá…

Xin vĩnh biết và xin cầu nguyện cho cô được sung sướng.

Trâm

Cố nén xúc cảm mạnh, thiếu nữ truyền gia nhân:

- A Phoóc, chạy nhanh sang buồng ông và mời ông lại đây ngày để ta thưa chuyện.

Tên đầy tớ vâng lệnh.

Lúc này, Liếp Li không tự chủ được nữa. Nàng run như cây sậy.

Thọ lại gần nàng.

- Cô Liếp Li, tôi đoán quả không nhầm. chúng ta đã phí mất bao nhiêu thời giờ để nói những câu vô ích! Lạy Trời, Trâm chưa đi xa quá…

Cánh cửa lại mở. Tên đầy tớ bước vào.

- Thưa cô, ông Trâm để lại một bức thư nữa trình cụ Lớn nhà. Ông đã đi rồi và không nói rằng đi đâu hết.

Một tiếng thổn thức tự trái tim thiếu nữ tung ra. Nàng cầm lấy tay Thọ vừa khóc vừa nói:

- Anh Thọ, chỉ một mình anh có thể tìm thấy chàng. Anh nên vì em mà chạy đi lôi chàng lại đây, bảo cho chàng biết rằng em yêu chàng lắm, em xin thuộc về chàng, một đời làm nô lệ cho chàng. Anh bảo thêm chằng rằng cha em sẵn lòng nhận chàng làm con rễ đấy…

Liếp Li không thể nói thêm được nữa. Nàng choạng vạng… Thọ vội đỡ nàng ngồi xuống nệm bông.

Ðoạn, như chớp, Thọ chạy vụt ra ngoài.

- Chà! Cái anh chàng gì mà mới thế đã lẩn như chạch.

Thế rồi, Thọ quên bẵng ngay rằng vừa mấy phút trước đây, chính chàng cũng chẳng can đảm gì hơn bạn.

*

*   *

Trong khi ấy, Trâm tìm cách lánh xa cù lao Khong.

Cái làng lào ấy đã lấy hết cả trái tim và lẽ phải của chàng. Chẳng phải rằng ở đấy, Trâm đã gặp cô gái êm đềm mà độc ác đã gợi ra trong lòng chàng mối tình tha thiết rồi lại đối với chàng một cách lạnh nhạt thờ ơ? Hãy còn nghèo và đương lần mò tìm lối ra đời, chàng thanh niên đất Việt chẳng đã nhầm to khi dừng chân nơi đó?

Chàng hãy còn trẻ trung, sẵn trong tim một bầu máu nóng.

Cái điều mà bao nhiêu sách vở không cho chàng thấy thì một nụ cười của thiếu nữ đã khiến chàng nhận ra. Chàng đã học được cách hiểu rõ mình khi chàng bắt đầu nhận thấy sự hèn yếu của chàng. Toàn thân chàng biến ra một tiếng rền rĩ: “Mày tưởng mày khoẻ ư, mày tưởng mày có thể giày xéo dưới gót chân tất cả những vui thú nó tạo thành cái hạnh phúc một đời người? Khốn nạn thằng bé! Ðịnh mệnh bất khả di dịch đã khiến mày hải đi và để kiềm chế sự kiêu ngạo dở hơi của mày. Ðịnh mệnh đã đặt trước con đường mày qua một nụ cười, phải, chỉ một nụ cười tươi thắm!”

Trời! Cái tiếng giễu cợt ấy, Trâm chỉ muốn bắt nó phải im đi hoặc bịt hai tai lại để không nghe thấy nữa! Chậm lám rồi: vết thương của chàng từ nay khó lòng hàn dấu. Chàng cũng chẳng được phép hi vọng gì nữa vì Liếp Li chắc đã nhận lời người khác. Người may mắn ấy là Thọ. Anh chàng chẳng phải khó nhọc gì hết thế mà tự nhiên ngồi mát ăn bát vàng! Mụ thày số đã nói sai: Chính chàng mới là người đã đi lướt qua hạnh phúc để rồi đau khổ có lẽ suốt đời.

Lúc này, quanh mình Trâm tuyền là những sự bội phản cả: ái tình bội phán, bằng hữu bội phản!

Trước sự công kích ấy, Trâm sức đâu mà chống đỡ được?

Chàng nẩy ra một quyết định: Lánh xa!

Lánh xa! Ðã đành thế nhưng lánh cách nào? Chẳng nhẽ bước chân đi mà không một lời từ tạ? Tìm lẽ gì để đáp lời của Ou Pha Hát tướng công và của Liếp Li được? Tìm cớ gì cho sự ra đi bất thần và hấp tấp nó làm cho người dễ tính đến đâu cũng phải mích lòng?

Tiếc rằng sự đau đớn cũng như tình yêu có lý luận bao giờ!

Trâm bị thương phạm quá đến không thể nào cưỡng được nữa.

Trâm cần phải đi ngay cho khuất mặt, đi để thở hút một bầu không khí khác, để giấu những giọt lệ nó đang giàn lên mí mắt chàng.

Xa nàng, Trâm may ra còn tìm được sự khuây khoả trong một công việc nào đó, một công việc nó làm cho Trâm mất hẳn cái năng lực tư tưởng và đau khổ.

Chàng bíu lấy cái hy vọng xót xa ấy cũng như hôm nào Liếp Li đã bíu chặt lấy mình chàng trong giòng nước chẩy ầm ào. Chàng vớ bút thảo rất nhanh hai bức thư trao cho đầy tớ đoạn hấp tấp lẻn ra.

Trước khi đi khuất, chàng ngoảnh đầu trông lại toà nhà mỹ lệ một lần cuối cùng. Chàng thấy sáng rực lên những miếng kính cửa phản chiếu ánh mặt trời, bóng những chiếc quạt lông đà điểu phất phơ, nhìn bọn gia nhân tấp nập mà ghen với chúng vì dầu sao chúng cũng còn được gần nàng.

Nhưng lưu luyến tức là nhu nhược. Trâm giẽ vào một con đường tắt. Chàng muốn còn bắt tay Thọ một lần nữa. Vì, được may mắn hơn; Thọ vẫn là bạn của chàng. Chàng không thể viện lẽ đó mà ghét ghen Thọ được.

Tên đầy tớ của Thọ đã tiếp Trâm. Nó bảo cho Trâm biết rằng Thọ đi vắng chưa về. Thôi thế càng may. Chàng khỏi phải giản giải lôi thôi. Trâm rút chiếc danh thiếp và thảo nhanh mấy chử:

Thọ,

Tôi từ biệt anh và có lẽ từ biệt cả xứ Lào nữa. Xin lỗi anh về sự ra đi hấp tấp quá. Nhưng lòng tôi hơi đau đớn và, nếu anh có đoán được tâm sự tôi, xin anh giữ kín cho. Anh hãy sung sướng vì anh đáng được sung sướng. Ðó là lời ước mong tha thiết nhất của bạn anh.

Trâm

Chàng giao tấm thiếp cho tên người nhà Thọ, đoạn tươi cười cáo lui để hỏi giờ xe đi, tầu chạy. Người ta bảo mãi chiều mới có một chuyến xe về Hã Tĩnh.

Trong khi đợi chờ cái phút giây quyết liệt nó cũng chẳng xa là bao, chàng tuổi trẻ lững thững đi về miền quê…

Những cánh đồng cấy lúa chạy bạt ngàn man mác chách quãng nhau bằng những khóm cây xanh râm mát, những cây gạo rườm ra, những gốc xi đầy rễ phụ như trăm nghìn cái gậy nó trống đỡ cho tuổi già của cổ thụ, những khóm chuối lá toả ra như tàn quạt, che rợp cho bọn nông phu.

Trâm cứ đi tha thẩn, mặt cúi gằm, không ngắm nghía bức ảnh tốt tươi của sự vật, mắt thỉnh thoảng chỉ đoái nhìn về phía nhà Liếp Li mà mái ngói đỏ nhô cao như trấn áp của một vùng. Chàng cứ đi tha thẩn, linh hồn rầu rĩ, trái tim thắt lại, tha tận trong cùng đáy can tràng một đau khổ tiếc thương cái giấc mộng rực rỡ chóng tàn.

Một tiếng gọi khiến chàng sực tỉnh:

- Thày đi đâu mà buồn thế?

Trâm ngẩng đầu.

Trước mặt chàng, một nụ cười bí hiểm trên môi, dáng khúm núm, mụ thầy số gật chào Trâm.

Chàng sẵng giọng:

- Mụ muốn gì? Ta gặp mụ một lần đã nhiều lắm rồi.

Mụ đàn bà tỏ ra trên nét mặt một vẻ vô cùng thương cảm.

- Thày có sự phiền lòng nên mới thành ra bất công như vậy, tôi biết lắm! Người ta, khi nào không thể đổ lỗi cho thần minh hoặc đổ lỗi cho chính mình, thường hay đổ vấy cho đồng loại đã làm mình đau khổ. thầy cũng như vậy đó chăng?

Ngạc nhiên vì thấy mụ nói rất thạo tiếng Việt Nam Trâm giương mắt nhìn mụ:

- Mụ muốn nói gì? Những câu mụ nói nghĩa lý thế nào? Mụ định nói góng nói gió về sự đau khổ nào đấy?

Mụ già có vẻ trịnh trọng; mụ vịn bàn tay gầy guộc lên vai Trâm.

- Hỡi chàng tuổi trẻ, chàng đã tử tế với ta. Ta quý trọng bông hoa của chàng hơn là những vốc tiền của bạn chàng. Ta đã nói quả quyết rằng người kia chỉ lướt qua điều phúc, còn chàng mới chính thực là người được hưởng phúc. Vậy, cớ sao lúc này người lạy quay lưng lại với điều may mắn? Tại sao người lại bỏ nó mà trốn đi? Thần minh có lừa dối ai?

Mụ già trở nên hách dịch.

Riêng phần Trâm lại thấy hi vọng loè ra, cứ đứng trơ như phỗng, im lặng, xấu hổ vì đã tin ở những sự dị đoan, đã tin rằng mình lại có thể có được những ước vọng không đâu, những mộng tưởng rồ dại. Xứ Ai Lao của những phép gồng phép ngải bó chặt lấy chàng như một con nhện khổng lồ lông lá.

Chàng run giọng:

- Mụ già, liệu đấy Nếu mụ viện tên cách thần minh ra để mà giễu cỡt sự đau khổ của người ta thì biết đâu mụ sẽ không bị các ngài quở phạt!

Mụ già kiêu hãnh:

- Người vẫn nói với ta bằng giọng cáu kỉnh ư? Ta không chấp. Nhưng, nếu người đã ngờ sự thực, nếu người đã không cho phép lạ của ta là đúng thì người hãy theo ta, hãy mở mắt trông cho kỹ mới biết rằng ta không nói dối.

Trâm theo mụ già.

Không nói thêm một lời, mụ Lào tiến lên trước, đi rất nhanh, Trâm không ngờ một người ốm yếu như mụ lại có thể có sức khoẻ như vậy. Mụ nhìn theo bờ sông Cửu Long. Mặt trời đã tà tà khiến Trâm lại một lần nữa được thấy cảnh tượng rực rỡ mà chàng đã thấy ngày mới bước chân tới đất này.

Mụ già vừa tới dệ sông đã huýt lên mấy tiếng còi gở lạ…

Một chiếc thuyền độc mộc thu hình đâu đó vụt nhô ra. Trâm nhận lái thuyền chính là chồng mụ thầy số nọ, anh Là đã làm trò quỷ thuật. Hắn cúi rạp tỏ ý cung kính.

Theo nhời mụ Lào, Trâm xuống thuyền. Chiếc độc mộc lướt nhanh trên mặt sông lấp lánh như vàng.

Truyền trở lại cù lao Khong.

Ði chừng một cây số, chiếc thuyền men theo một bãi cát xó xây bực gạch. Mụ già đưa Trâm vào một lối đi ngoắt ngoéo, lúc ấy, tuyệt nhiên không có bóng người. Mụ già đẩy mạnh một cánh cửa, Trâm như trong giấc mơ kỳ quặc, thấy mình bước vào một gian nhà lỗng lẫy như một toà lâu đài. Ðó là nhà riêng của mụ.

Ðặt một ngón tay lên môi ra hiệu bảo Trâm phải yên lặng, và trỏ những vườn hoa đẹp chung quanh, mụ khẽ nói thầm:

- Ðợi đấy! Rồi người xem!

Khu vườn mở xuống toà nhà của tướng công Ou Pha Hát.

Trâm không kịp hỏi xem mụ già làm cách nào mà đoán rõ được ý nghĩ của mình, chiếm đoạt được sự bí mật của lòng mình. Choáng mắt, mê hồn, Trâm nhìn đăm đăm qua ngọn tường đá, về nẻo một gốc đại già hoa nở…

Nằm dài trên võng thêu ngủ sắc treo dưới bóng cây, Liếp Li úp hai bàn tay trên mặt như để giấu những giọt lệ giàn giụa trên cặp má đào…

- Người xem: Thần minh có lừa dối người đâu. Chính vì người mà nàng đương khóc!…

*

*    *

Thọ vội vàng làm theo lời cầu khẩn của Liếp Li. Thọ cam đoan sẽ tìm thấy bạn.

Nhưng, vừa ra khỏi nhà thiếu nũu, Thọ bỗng chưng hửng; công việc tìm kiếm nào phải dễ dàng!

Trâm đi con đường nào? Tìm đâu cho ra tin tức của chàng? Sự phân vân làm Thọ mất nửa tiếng đồng hồ. Chàng nghĩ mãi mới kết luận, mà ai chẳng kết luận như thế, rằng Trâm hẳn ra nhà trọ. Thọ chạy hớt hải lại tìm.

Nhưng, công toi mà chẳng được việc gì. Có tai thấy bóng vía Trâm đâu.

Thế thì Trâm mất tích vào xó nào?

Hay Trâm đã ra xe?

Thọ đâm bổ ra bến ô tô. Chiếc xe hàng chưa chạy mà cũng chẳng có Trâm. Thất vọng, Thọ quay về nhà định cắt việc cho bọn phu đi làm xong thì chàng lại bắt đầu cuộc tìm kiếm.

Bác cai lục lộ vừa thấy Thọ đã khúm núm đưa cho chàng tấm danh thiếp mà Trâm bỏ lại:

- Bẩm quan, ông Trâm vừa lại đây và tỏ ý bực rọc thấy quan không có nhà. Ông có đưa con tấm thiếp bảo để trình quan.

- Ông Trâm lại đây lúc nào?

- Mới cách độ nửa giờ.

Thọ đọc nhanh mấy giòng chữ. Mắt chàng ướt đằm.

- Cái anh chàng!… Ta mà vớ được bây giờ thì chớ chết!… hắn thừa biết ta ở đâu vì chính bởi thế nên hắn mới ra đi.

Dù sao, Thọ cũng được yên dạ. Trâm đã bảo sẽ rời khỏi xứ ai Lao. Thế thì chỉ có một đường ô tô ra Hà Tĩnh là ngắn nhất. Chàng cứ việc rình ở bến xse tât nhiên sẽ vớ được Trâm.

Muốn khỏi mất thời giờ. Thọ nhảy lên ngựa phóng lộn lại bến xe. Chàng quyết định hễ thấy Trâm thì tức khắc chàng tóm cổ quật lên yên đoạn phóng như bây về giao cho thiếu nữ. Cặp mắt xinh đẹp đương ướt nhèo ngấn lệ kia lúc ấy hẳn phải tươi cười.

Thọ chờ mại ở bến. Hành khách đã lên chặt ních và, sau mấy tiếng còi nhức óc, chiếc cam nhông đã bắt đầu chạy, cuốn bụi mịt mù.

- Quái! Chẳng lẽ Trâm quảy hành lý lên vai rồi cuốc bộ?

Vụt cái, một mối ngờ hiện ra trong trí Thọ: chàng nghĩ thầm hay bạn chàng vì quá thất vọng đã liều mình.

Thọ cố rũ bỏ mối ngờ ghê gớm:

- Ồ! Không có lý!… Một người như Trâm!… Bạn ta có thể điên được nhưng chàng khi nào lại điên đến thế!…

Dù sao, mối ngờ vẫn rất mạnh. Nó cắm chặt vào tưởng tượng chàng như một chiếc đanh thuyền. Hoảng kinh, Thọ quất ngựa phóng như bây ra phía bờ sông:

- Ta phải tìm cho thấy Trâm mới được. Chết hay sống, ta phải tìm cho được Trâm mới nghe. Gặp ai chàng cũng hỏi. Ðường ngay lối tắt nào chàng cũng vào… Vẫn không!

Chàng, theo dọc bờ sông, chạy một quãng khá dài. Gặp mấy người lái đò, chàng đều hỏi căn vặn nhưng không ai biết gì hết.

Cùng kế, Thọ phải quay về. Cúi rạp trên lưng ngựa, chàng xụt xùi khóc như mưa. Chàng lẩm bẩm:

- Giá ta đừng lăn mình vào truyện ấy như một thằng ngu xuẩn, có phải ta hãy còn bạn không! Trâm việc gì phải thất vọng và lúc này có phải Trâm vẫn sống vui vẻ biết chừng nào!

Nhưng hối hận mấy cũng vô ích. Sự đau đớn trong lòng chẳng nguôi được phần nào.

Qua cổng nhà thiếu nữ, Thọ gò cương, xuống ngựa. chàng bước vào với bộ mặt thê thảm.

Người thứ nhất mà Thọ gặp chính là phụ thân Liếp Li.

Ông cụ tỏ ý vui vẻ, săn sóc:

- Cái gì thế, quan tham?

- Ồ! Bẩm cụ lớn, tôi lo lắm!

- Nhưng, cái gì mới được chứ?

- Những sự tại hại phi thường.

- Hà! Hà! Quan tham có lẽ sợ nhầm đấy… Tôi mà có thể giúp quan tham thì tôi sẽ…

- Không kịp nữa! Tôi chắc anh ấy đã tự tử!…

- Ðã tự tử!

- Bẩm vâng! Anh chàng lì lì thế mà lãng mạn đáo để. Tôi chắc anh không thể sống được giữa khi bị thất vọng. Chắc anh đã nhảy xuống sông Cửu Long mà lần này chẳng phải là để khoe cái tài bơi lội đâu!…

Ông cụ càng bỡ ngỡ:

- Ồ!… Nhưng mà ai kia?

- Bẩm anh ấy mà! Anh ấy chứ  lại còn ai nữa!…

ông cụ tưởng Thọ phát điên. Khẽ nắm cánh tay Thọ, ông già nghiêm trang hỏi:

- Từ nảy đến giờ, chúng ta nói vơ nói vẩn mãi mà thực tình tôi chưa hiểu gì cả. Ông nói tự tử, nhưng ai tự tử mới được chứ? Và vị tiểu thư nào sẽ trách ông?…

Ðến lượt thọ giương to hai mắt nhìn ông già một cách sảng sốt.

- Bẩm cụ lớn, còn ai nữa! anh chàng tự tử ấy chính là bạn tôi, Trâm, còn vị tiểu thư kia thì tức là lệnh ái vậy.

- Liếp Li và ông Trâm?…

Cụ già ôm bụng cười hềnh hệch khiến Thọ đã toan phát cáu.

- Ông tìm làm gì cho uổng công! Họ ở cả dưới nhà, đương nói chuyện vui như tết ấy. Nhân tiên, tôi xin cảm phục quan tham là một người rất có độ lượng và, mặc dàu con cháu cấm tôi nói, tôi cũng cứ xin báo tin mừng để quan tham biết rằng…

Thọ không nghe nữa. Chàng nhảy như con nai xổng cũi vào vườn hoa…

*

*    *

Buổi sáng ngày hôm ấy, khi thấy gia nhân rối rít gọi, Ou Pha Hát tưóong công lật đật chạy xuống gần con gái thì Trâm đã đi rồi.

Thoạt trông con nằm thiêm thiếp trên nệm bông, người bố già hoảng hốt đau đớn không biết chừng nào. Có lẽ nào tai hoạ lại dai dẳng như thế được! Mới trong vòng có mười lăm hôm mà nó đã tới nhà cụ hai lần mà lần nào cũng cứ nhất định đổ xuống đầu thiếu nữ.

Nhưng, cũng may sự lo sợ chỉ thoảng qua. Thiếu nũu tỉnh ngay; nàng đã cảm thấy nỗi đau lòng mà trái tim nàng vừa mắc phải.

Bấy giờ, Liếp Li mới thổn thức khóc; những giọt nước mắt chứa chan khiến nàng không nói được. Sau cùng, nhìn thấy cha già ngồi cạnh, thiếu nữ vội ngả vào lòng cha và kể lễ nỗi niềm.

- Cha! Cha ơi! Chàng đi mất rồi!… con sẽ ra sao?… Con sẽ chết mất, cha ạ!…

Ông cụ cố sức khuyên con:

- Không! Không, con ạ!… Không việc gì hết. Ta sẽ tìm thấy chàng. Cha sẽ truyền lệnh cho tất cả gia nhân và lính tráng đi tìm khắp các nơi. Cha sẽ đánh điện đi khắp các quan chức các nới. Trâm phải láu lắm mới trốn được!

Liếp Li ngẩng đầu nhìn cha; trên cặp môi son phác một nụ cười nó như một tia ánh nắng sau cơn mưa bão.

- Thế cha tin rằng chàng sẽ lại?

- Còn phải nói! Ai đã thấy con của cha lại có thể bỏ đi được?

- Chạ ạ, chàng yêu con lắm. Ấy chính vì chàng yêu con nên chàng phải trốn xa.

Cụ già nhìn con, không hiểu.

- Ồ, lạ! Cha không rõ con muốn nói gì.

Thiếu nữ nhìn quanh và khi thấy bức thư của Trâm, Nàng đứng phắt dậy nhặt lấy đoạn trao cho thân phụ.

- Ðây, cha đọc xem khắc rõ.

Trong lúc bối rối, ông cụ không kịp xem bức thư mà Trâm đã để lại cho mình.

- À! Hình như cha cũng có một bức thì phải.

Vừa nói cụ vừa xoát trong túi áo.

Liếp Li gạn:

- Cha cứ đọc bức thư này đi rồi cha tự khắc hiểu.

Ông cụ liếc nhìn những giòng chữ của Trâm.

- Cha lại càng không hiểu lắm!

Liếp Li bực tức.

- Ồ!… Cha không đoán rõ ý chàng sao?

- Tuyệt không!

- Thì đây, con nói cho cha rõ vậy. Cha hẳn nhớ con hẹn hôm nay trả lời ông tham Thọ?…

- Có nhớ. Thế rồi sao?…

- Con không nhận lời cầu hôn của ông ta…

- Sau nữa?…

- Sau nữa? Có gì đâu mà sau nữa! Hết rồi! Ông Thọ biết điều lắm. Ông ấy nghe ra ngay. Chỉ có Trâm…

- Trâm làm sao?

- Trâmn không chịu ngồi nán lại để nghe nốt câu truyện. Chàng tưởng con bằng lòng nhận lời ông tham. Thế rồi chàng thất vọng, thế rồi chàng ra đi…

Ông cụ an ủi vỗ về con khéo đến nỗi Liếp Li sau cũng yên trí rằng sự vắng mặt của Trâm sẽ chẳng lâu gì. Có điều nàng không chắc hẳn. Nàng buồn vô hạn và truyền lệnh cho thị tì mắc võng ra vườn hoa để nằm nghĩ.

- Ta sẽ cho thổi Khène và nếu có thể ta sẽ ngủ một giấc dài.

Thấy con gái đã khuây khuây, ông cụ cũng được yên lòng. Cụ để yên nàng đấy để bắt đầu công việc tìm Trâm mà chính cụ không dám chắc sẽ kết quả được như lòng.

Cụ nghĩ:

- Bọn si tình là đứa nào cũng rồ dại. Anh chàng có lẽ đi thật rồi!…

Tuy thế cụ vẫn cho người tìm kiếm.

Về phần nàng, Liếp Li ra võng ngồi truyền gọi thị nữ.

- Bay hát cho ta nghe một khúc êm đềm. Ta muốn ngủ một giấc.

Câu nói không được ngọt ngào lắm nhưng bọn a hoàn đã quen tính thất thường của chủ. Lẳng lặng chúng lấy Khène và bắt đầu hát những điệu du dương…

Bỗng, Liếp Li quát:

- Im đi, câu hát không có nghĩa lý gì hết nhưng mà nói khiến lòng ta buồn lắm!

Tiếng Khène dứt; tiếng ca cũng im dần…

Liếp Li vẫn không thấy mình được hoàn toàn tĩnh mịch.

- Thôi đễ mặc ta. Cho các ngươi lui hết. Lúc nào cần ta sẽ gọi.

Khi bọn a hoàn đã biến hết, Liếp Li mới tự do để cho những lớp sóng lòng dào giạt ứa ra hai mắt trong xanh…

Trong khi nước mắt cứ chảy từng giọt kế tiếp trên hai gò má, Liếp Li khẽ lẩm bẩm như trádch móc thiết tha người vắng mặt:

- Tại sao chàng đã lại đây? Trước khi gặp chàng, em sung sướng biết bao nhiêu; em có biết khóc là gì; em sống bên mình thân phụ và lòng em chỉ biết có một sự kính mến đối với người! Trời, em ghét chàng quá lắm! Chàng đã bước vào nhà em để làm gì? Cứu em ư? Lôi em tự dưới giòng sông Cửu Long lên ư? Chẳng thà chàng cứ để cho giòng nước cuốn em đi. Như thế, có lẽ em khỏi phải thấy chàng; khỏi phải có ngày thù ghét chàng.

Nàng ngồi dậy, tụt xuống khỏi võng và quay nhìn giòng sông chảy lấp loáng qua những bóng cây đại.

- Chính chàng đã vớt ta ở quãng này!

Rồi, như bị thôi miên, nàng lần ra lợi nước, miệngn gâmkhe khẽ một khúc hận tình…

Nàng tựa lưng vào một gốc đại già. Nàng khoành hai tay lại phía sau gáy đỡ lấy đầu; mái tóc nàng buông xoã xuống hai vai, lồng khung gương mặt trái soan mỹ lệ.

Thực chưa bao giờ vẻ đẹp hoàn toàn lại hiện hình một cách rực rỡ như thế!

Vụt cái, tự đáy tim nàng thốt ra một tiếng gọi…

Bên kia bức tường, Trâm vẫn ngắm nàng say đắm…

Chàng không nghĩ đến sự đi xa nữa. Tất cả cuộc đời chàng thổn thức lên ở trước nụ cười tươi thắm nọ; tất cả linh hồn chàng như đã quỳ ở trước gối nàng.

Thời khắc qua…

Vầng mặt trời tà chạy gấp xuống phía tây…

Ánh nắng xiên khoai chiếu sáng rực cả một bầu mây nước.

Trâm sung sướng, ấn mạnh vào tay mụ thày số một tờ giấy bạc.

- Xin đền công bà đã ban hạnh phúc cho tôi!…

Liếp Li, rực rỡ trong mớ hào quang, hình như không thuộc về cõi nhân gian nữa. Nàng tự hồ một xuất hiện phi thường bay phất phơ trong lớp bụi vàng.

Trâm lẩm bẩm một nhời khấn nguyện.

Thì cùng lúc ấy thiếu nữ bắt đầu cử động…

Nàng tiến qua bờ cỏ rậm, từ từ bước một, ra gần mãi giòng sông; trên môi vẫn một nụ cười mê lạc; cặp mắt vẫn mở trừng trừng…

Tình tứ, nàng để bàn tay lên miệng hôn một cái đoạn cất tiếng gọi to:

- Trâm! Trâm của em!…

Vực sâu đã mở ra ở gần dưới chân nàng. Bờ sỏi đứng dựng. Liếp Li vẫn không trông thấy. Nàng như đã hoàn toàn bị thôi miên bởi một ảnh tượng êm đềm…

Mụ thày số vỗ vai Trâm.

- Mau!…

Lẹ làng như một con vượn, Trâm vọt qua bức tường. Chàng rón rén lại sau thiếu nữ…

Liếp Li không nghe, không thấy gì nữa. Chân nàng đã mấp mé vực sâu. Miệng nàng thổn thức một tiếng gọi sau cùng:

- Trâm của em!…

Rồi, nàng ngã!…

Nhưng, Liếp Li không ngã xuống sông mà lại ngã vào lòng chàng tuổi trẻ. Choáng váng, tê mê, nàng kêu rú lên một tiếng. Ðến lúc nhận rõ mặt Trâm, nàng bỗng đỏ bừng hai má.

- Anh?… anh ở đây? Anh là người mà em đang thương khóc?… Anh đã nghe trộm em?

Trâm thú thực.

- Có thế, Liếp Li ạ!

- Thế thì em còn phải nói gì thêm nữa. Em đã nợ ơn cứu sống của anh hai lần; tại sao em lại không được anh ban cho chút hạnh phúc ở đời?

Trâm não nùng:

- Liếp Li, em nên nói rằng chính em sẽ ban hạnh phúc cho anh thì có!

Thiếu nữ lim rịm cặp mắt. Riềm mi nhung như phủ bóng xuống hai gò má anh đào. Nàng lặng im một lúc mãi sau mới nói rất khẽ, qua một hơi thở thơm tho:

- Em yêu anh1

- Trời! Thực ư em? Thực em yêu anh?

- Vâng… yêu anh mãi mãi hết kiếp này sang kiếp khác!

- Yêu mãi mãi!

Liếp Li nhìn Trâm rõ lâu, nhìn như hiến cho chàng cả tấm linh hồn. Nàng êm ái vịn vai chàng

- Thế yêu em, sao anh lại đi trốn? Ồ! Tệ lắm nhé, Trâm, anh không hiểu rằng anh đi, em sẽ chết mất hay sao? Ðấy, anh xem, nếu vừa rồi không có anh…

Nàng bỗng tươi cười:

- Nhưng có lý nào anh lại để em chết được!

Sự vui vẻ trực nhiên đã quay trở lại trong tâm hồn thiếu nữ.

- À quên! Em luýnh quýnh thành ra không kỉp hỏi. Anh ở đâu ra thế? Mọi người đương tấp nập tìm anh kia mà. Thày em sai gia nhân đi lùng các ngả này; anh Thọ nữa, sau khi bị em từ chối và ngỏ cho anh ấy biết rằng em yêu anh, cũng đâm bổ đi để xục anh.

Trâm thỏo dài:

- Khốn nạn anh Thọ! Thế mà anh nỡ…

- Chào ôi, chính thế chốc! Chính ông đã ngờ vực một người bạn chí thân. Nhưng anh trốn ở đâu vậy?

- Trốn ở kia!

Chàng vừa nói vừa trỏ bức tường đá trên đ1o mụ thày số đang nhìn hai người với một vẻ cảm động.

Liếp Li kêu:

- Ồ! Thế ra mụ đấy? Chính mụ đã đưa chàng lại cho ta? Ðể trả cái ơn to, ta phải đền mụ mới được. Ðây! Ðây này!

Vừa nói, thiếu nữ vừa giật chuỗi ngọc trai ném cho mụ già.

- Chuỗi ngọc quý lắm đấy. Ta cầu cho mụ đeo nó sẽ được khước nhiều. Chính hôm ta bắt đầu đeo nó thì chàng cứu ta khỏi chết đuối trong sông.

Mụ già gật lấy gật để tỏ ý tạ ân thiếu nữ.

Cùng lúc ấy Ou Pha Hát tướng công chạy ra. Ngài ôm choàng lấy Trâm, khóc nức nở. Sự xúc cảm ban đầu qua, mọi người sung sướng kể lể sự tình.

Bấy giờ, được cha ưng ý, Liếp Li thực đã nắm vững hạnh phục trong tay. Nàng vịn vào Trâm, cùng trở lên nhà.

Trâm âu yếm hỏi nàng:

- Thế nào lúc sớm ngày, em lại tỏ ý hững hờ với tôi như vậy?

Liếp Li ranh mãnh:

- Thế bây giờ anh có còn bực mình không?

- Không, vì nhờ vậy mà sự sung sướng của anh lúc này, mới thực hoàn toàn. Mặc dàu thế, Liếp Li hãy giảng cho anh biết tại sao?

Thiếu nữ lắc đầu.

- Chính em cũng không hiểu tại sao. Em đã bảo anh rằng tính nết em éo le lắm. Em không thể nào tự em tỏ ý trước được. Với lại em còn muốn thử xem anh có thực yêu em vì em không.

Trâm ghé hôn bàn tay trắng trẻo của thiếu nữ:

- Liếp Li! Thế lúc này em đã tin anh chưa?

Nàng lắc đầui nũng nịu:

- Ðã tin mà chưa tin.

Trâm cười, ghé hôn xuống trán nàng.

- Liếp Li… em! vợ yêu quý của anh!… Em thực là một nàng tiên của anh, em ạ!

Ðôi tình nhân rú rỉ kể cho nhau nghe về đời của mỗi người. Thì ra ông Trời có ý cho hai bên gặp gỡ! Thũa nhỏ, cả hai cùng mơ ước những cõi lạ phương xa; cả hai cùng yêu mến cảnh chiêu dương êm ái và cảnh hoàng hôn rực rỡ, cùng yêu rừng núi dầm khe, cùng thích cái ánh sáng nồng nàn của mùa hạ, cái vẻ âm thầm u uất của đêm thu. Ấy vì thế mà số mệnh đã rút ngắn đường đất, khiến cho Nam, Bắc một nhà. Chàng vẫn đi tìm những cảnh mộng tuyệt vời. Thì sự thực ngày nay, mộng nào có thể sánh kịp.

Ðôi bên kể lể mãi đến xế chiều. Không còn câu gì nói nữa, họ bắt đầu nói với nhau bằng hai cặp mắt nó như hai cặp gương trong phản chiếu hai tấm hồn nồng nàn ân ái.

Bỗng, tiếng chân người chạy và tiếng quắt tháo nổi lên rồi một người ôm chặt lấy Trâm khiến chàng xuýt ngạt thở.

- Ái chà! Trốn nữa xem nào!

Trâm sung sướng quá; chàng nghẹn ngào gọi:

- Thọ! Bạn thân yêu của tôi!

- Bạn thân yêu! Thiếu chút nữa thì anh làm cho bạn thân yêu của anh phát ốm vì sầu não.

Trâm cười.

- Thôi xí xoá!…

- Tôi không cười! Tôi đã dự đoán nhiều truyện ghê gớm quá. Tôi tưởng anh đã trầm mình trong sông Cửu Long. Nhưng sau tôi lại nghĩ lội giỏi như anh thì làm thế cóc nào mà chết được.

Liếp Li đú đởn:

- Thế rồi sao nữa?

- Ơ kia! Cả cô bây giờ cũng cười đấy phỏng? Thế nghĩa là cả hai anh chị cùng hẹn ngầm nhau làm cho tôi haỏng vía cho bõ ghét đấy, có phải không?

Liếp Li cầm lấy hai tay Thọ; nàng nói bằng một giọng cảm kích không biết chừng nào.

- Không phải thế đâu, anh Thọ! Em xin thề với anh rằng trên đời không có người bạn nào được yêu kính bằng anh.

Thọ nao nức.

- Hảo a!.. À, nhưng này, cô Liếp Li đã nói thế và nhân tiện có cả anh Trâm ở đây, tôi xin hỏi: anh chị đã quyết định rồi chứ? Thọ lại sắp có cỗ chén!

- Ồ, cứ gì đến hôm cưới em anh mới được ăn cỗ! Em bảo nó làm cỗ ngay bây giờ để ta mừng vừa qua được…

- Cơn ác mộng.

Tiếp nhời Trâm, Thọ khôi hài:

- Mà ác thực!… Chỉ lành với người lành mà thôi. À, nhưng chị Liếp Li, anh Trâm sắp từ biệt xứ Lào kia mà!… Chị không chúc cho anh ấy đi đường mạnh dỏi hay sao? Mau lên! Giờ ra chuyến ô tô tối còn kịp chán!

Trâm lắc đầu.

- Bây giờ thì có buộc cổ  mà lôi, tớ cũng chẳng đi đâu nữa!

Trong bóng chiều bảng lảng, một chuỗi cười trong trẻo cất lên…

*

*    *

Hôn lễ của hai người cử hành rất long trọng. Vua Lào cũng cho sứ ban đồ mừng; hoàng hậu cũng ân tứ bảo vật. Các hàng công khanh, các bậc hào phú cũng tấp nập lại dự lễ cưới và mang đồ lại tặng cô dâu.

Mọi việc đã xong, cặp vợ chồng mới cùng nhau đi chơi. Chính Liếp Li đã khởi lên cái ý ấy và lại cũng do nàng đặt hành trình.

Những tiếng anh, tôi của sự giao thiệp đã thay bằng những tiếng gọi thân mật hơn.

Liếp Li bảo chồng:

- Em định cho mình một sự ngạc nhiên cảm động. Sau đấy, mình sẽ biết rằng em không phải như ai không biết hi sinh cho ái tình.

Nói đoạn, nàng ngả đầu vào vai chồng một cách âu yếm.

Chiếc Ford còn mới nguyên mà Ou Pha Hát tướng công đã mua làm quà cho con rể lướt như ru trên dải đường thôn quê khuất khúc…

- Mình định đi đâu và đã gần tới chưa?

Liếp Li ghé tai chồng.

- Suỵt!… Mình đã hứa với tôi rằng sẽ không hỏi han câu gì; Không tỏ ý nóng nảy kia mà. Chính đức Phật dẫn đường cho hai ta. Ngài biết ta sẽ đi tới nơi nào.

Thế là chiếc xe lại êm đềm tiến…

Suốt một ngày rực rỡ qua đi; bấy giờ trời đã bắt đầu tối. Bóng đen đầm ấm bao phủ hai người một cách dịu dàng…

Họ đi đâu vậy?

Hết trạm này đến trạm khác… Những tảng ciment in chữ số mách thầm Trâm biết rằng quãng đường đã rất xa…

Liếp Li êm ái bắt Trâm phải hoàn toàn khuất phục.

Từ lúc khởi hành, bốn ngày bốn đêm đã qua rồi.

Sau hết, chiếc xe dừng bánh. Cửa xe mở. Nhanh như cắt, Liếp Li nhảy xuống đường.

Nàng khẽ gọi Trâm:

- Chúng ta đến nơi rồi mình ạ. Xuống thôi chứ!
Trâm theo nhời vợ. Chàng liếc trông cảnh vật chung quanh.

Trước mắt chàng, núi xanh trùng trùng điệp điệp, in lờ mờ trên nền trời vàng lạnh còn lẩn sau bức màn sương.

Hai bên tả hữu, rừng già bát ngát, không một dấu người. Dưới lắp trần lá rung rinh, trong ánh lờ mờ bí hiểm, sống cả một thế giới dã man, vĩ đại.

Lạ lùng, Trâm hỏi vợ…

- Ðây là đâu, hử mình?

Liếp Li bỗng nghiêm giọng như người nói ở chỗ miếu đường:

- Ðây là thâm tâm xứ Vạn Tượng. Những đỉnh núi kia là chi ngánh của giải Trường Sơn. Cánh rừng kia là nơi lẩn khuất của Chúa Sơn Lâm, Nhiều khi hiện hình thành người để lừa bắt những kẻ có tội…

Nàng im lặng. Trâm nhìn vợ, ngạc nhiên.

Liếp Li nói tiếp; mắt nàng long lanh một thứ ánh sáng siêu trần.

- Ở đây, em là một vị nữ chúa. Giang sơn này là của em vì trong người em có dư huyết của nòi giống thần minh…

Trâm bất giác lùi một bước. Chàng không những ngạc nhiên mà còn lo sợ. Chàng không hiểu được câu nói lạ lùng ấy. Một sự ngờ vực khốc hại lướt qua trí nghĩ của Trâm.

Liếp Li đoán biết. Nàng ôm lấy chồng.

- Mình, em chẳng đã hứa rằng sẽ dành cho mình một sự kinh ngạc hay sao? Em không phải là một cô gái tầm thường. Nhưng, đã yêu chàng, em không muốn giấu diếm chi hết. Em muốn cho mình trông thấy cái oai quyền của em. Mình vào đây, vào đây mà xem vợ mình chính là một vị nữ chúa có cả một dân tộc phủ phục dưới chân.

Hai người lận vào rừng.

Lúc ấy, dưới ánh mặt trời, sương mai đã bắt đầu tan hết. Bao nhiêu vẻ rỡ ràng của hoa cỏ phơi ra. Những vách núi chênh vênh cũng nhuộm thành lắm sắc ly kỳ. Chỗ đỏ ngùn ngụt như cả một bức trường thành nhuộm máu; chỗ lấp loáng như quầng vàng.

Dưới chân núi, rừng cây rì rầm như một cái bể… Làn gío thơm phảng phất, đưa từ xa lại những tiếng chim kêu, thác chảy, vượn rú, ve ngâm…

Dần dần, hai vợ chồng vào sâu trong thẳm hoang vu thì lại nghe một tiếng động nổi lên, thoạt đầu còn mơ hồ, sau mỗi lúc một rõ, pha lẫn trong khúc nhạc thiên nhiên kỳ thú.

Liếp Li cảm động.

- Mình nghe! Ðó là bọn thần tử nó ra nghênh tiếp em đó. Mười hai năm nay,k cứ vào khoảng này thì lễ tiếp giá lại cử hành. Mẹ em mất khi sinh em. Bởi vậy nên hồi em còn nhỏ, chính thày em đã phải bế em để vào đền. Thời kỳ con gái, em đã qu lại chốn này. Giờ lấy chồng, em trở về một lần… cuối cùng nữa.

- Một lần cuối cùng?

Liếp Li chớp chớp cặp mi nhung đầy lệ.

- Vâng, lần này là lần cuối cùng, mình ạ. Hiến cuộc đời em cho mình, em đã cho mình tất cả. Trong một giờ nữa, em không còn là một vị nữ chúa thiêng liêng được thần dân thờ kính. Em sẽ trao quyền lại cho người khác… Em sẽ nhường ngôi…

Liếp Li nín lặng.

Tự các phía rừng đổ ra bạt ngàng những đàn ông, đàn bà, ông già, con trẻ, mỗi người cầm một rỏ hoa hoặc một cái trống con. Hết thảy đều quỳ rạp trước mặt Liếp Li.

Một ông già đầu râu trắng xoá, tiến lại gần nàng, thụp xuống lạy đoạn giơ hai tay:

- Tâu Ðức Chúa, ngày nay nhờ ân Trời, Phật, đức Chúa đã hạ giá rồi. Vậy xin rước đức Chúa vào đền đễ làm lễ nhượng vị.

Liếp Li gật đầu. Ông già đi trước dẫn đường.

Lúc ấy, Trâm chợt thấy một tảng đá to thu hình sau cây rậm. Ðó là cánh cửa một ngôi đền. Cửa hang mở, hàng vạn ánh đuốc chiếu sáng bên trong, rực rỡ như một cảnh giao đài ngọc điện.

Liếp Li dắt Trâm đi qua những hàng người cúi rạp đoạn cùng bước vào một gian phòng rất rộng có hàng trăm cột đá hoa. Gian phòng, trong ánh đuốc, phảng phất một phiến kim cương rỗng. Liếp Li bấy giờ biến thành một người khác hẳn, một nhân vật hoang đường trong cổ tích. Không lúc nào Trâm thấy nàng đẹp như lúc nầy.

Trâm lo sợ.

Chàng không hiểu sẽ diễn ra những tấn kịch gì phi thường. Chàng nhớ đến những cuộc tế lễ mọi rợ của những dân tộc còn dã man thường lấy mạng người làm hi sinh vật…

Chàng đương phập phồng vơ vẫn thì ánh đuốc chung quanh vụt tắt ngấm. Trong bóng tối mù mịt, hết thảy đều im lặng. Liếp Li cũng biến mất tự lúc nào.

Trâm kêu lên một tiếng hốt hoảng. Chàng toan nhẩy xổ lên phía trước, bỗng một bàn tay giữ chàng lại rồi tiếng anh tài xế Lào khẽ nói:

- Xin ngài đứng yên. Người ta thắp đuốc lên bây giờ.

Trâm nghe nhưng vẫn run lên vì xúc cảm.

Quả nhiên, mấy phút sau, lửa đuốc lại cháy sáng loà.

Trâm lúc này mới nhận thấy ở giữa phòng một cái bệ bằng cẩm thạch trên bày một pho tượng bằng vàng.

Mọi người lạy rạp xuống.

Mười hai thị nữ cầm mỗi người một ngọn sáp tự lòng hang tiến ra. Chúng đồng thanh hô một khẩu hiệu. quần chúng tức khắc hoan hô vang động.

Lúc này, Liếp Li mới tiến lên bệ đá. Tóc nàng bỏ xoã. Trên đầu nàng đội một chiếc mũ rát ngọc, sáng như một đường ngân hà.

Ông cụ râu bạc lúc trước lại quỳ xuống trước mặt nàng và kính cẩn nói:

- Tâu Nữ Chúa. Người hẳn nhớ rằng cứ theo kỷ luật thiêng liêng thì một khi đã lấy chồng ngoại quốc, một bà Chúa sẽ mất hết quyền. Nữ chúa ngay đã lấy chồng ngoại quốc vậy xin người tuân theo kỷ luật của thần minh.

Liếp Li đáp:

- Lão trượng, tôi lấy chồng phải theo chồng. Tôi thuận nhường ngôi cho em gái họ của tôi.

Tức khắc người ta đem tới một cô bé mặc thuần sắc trắng.

Liếp Li mở rộng hai cánh tay và ôm lấy cô bé. Ðoạn, nàng nhắc chiếc mũ ngọc trên đầu khẽ đặt lên đầu cô bé nọ. nàng còn giao trả chiếc áo dệt bằng vàng cùng những vòng ngọc cuốn trên mình.

Lúc thiếu phụ từ bệ ngọc bước xuống, nàng chỉ còn một bộ áo bằng lụa trắng mặc lót bên trong.

Ai nấy vỗ tay hoan hô Chúa mới.

Liếp Li nắm tay Trâm, giục chàng cùng rảo bước ra ngoài…

Tiếng động cơ nổ… Chiếc xe trở lại quãng đường đã vượt…

Liếp Li thở dài đoạn khẽ mỉm cười:

- Thôi, thế là từ nay em không còn có mủ ngọc, không còn có ngai vàng, không còn có thần dân triều củng nữa…

Trâm ôm vợ vào lòng và êm ái đặt lên môi vợ một cái hôn say đắm.

- Nhưng mà mình có tôi!…

Hết.

www.viendu.com